kantonopou’s blog

Ἠχογραφημένη ὁμιλία τοῦ π. Νικολάου Χατζηνικολάου, Μητροπολίτου Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς, γία τή προετοιμασία γιά τή Μεγάλη Τεσσαρακοστή σε σύναξη νέων στήν Ἱερά Μητρόπολη Πειραιά.

– Ὁ πλοῦτος τῆς κατ’ ἐξοχήν μή-νηστήσιμης περιόδου τῆς Ἐκκλησίας

– Ὀδοιπορικό στή Μεγάλη Τεσσαρακοστή μέ ἀναλογίες ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη.

Οδοιπορικό στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή 

Πηγή:http://istologio.org/?p=251

 Ποιος τύπος γυναίκας μας έρχεται στο μυαλό όταν λέμε πως μια γυναίκα είναι «μητέρα»; Φανταζόμαστε την καλή και τρυφερή γυναικά που μένει όλη μέρα κλεισμένη στο σπίτι για να κάνει δουλειές και να φροντίσει τα παιδιά χωρίς φυσικά κανένα οικονομικό αντάλλαγμα; Είναι αυτή η αντίληψη που πρέπει να έχουμε για μια γυναίκα-μητέρα; Η μητρότητα σημαίνει θυσία και πόνο, από τη πρώτη κιόλας στιγμή της σύλληψης. Αλλά αυτή η θυσία και αυτός ο πόνος έρχονται με τα ομορφότερα συναισθήματα του κόσμου όταν η μητέρα είναι με τα παιδιά της και ξέρει πως αυτά είναι υγιή και ευτυχισμένα. Αυτό είναι και το μόνο που αποζητά από τα παιδιά της μια μητέρα…να είναι αυτά καλά και ευτυχισμένα. Και αυτό σημαίνει να είσαι μητέρα.

Τα συναισθήματα της μητρότητας είναι κοινά για όλα τα θηλαστικά του ζωικού βασιλείου. Μια μητέρα τίγρης θα σου επιτεθεί εάν πας να πλησιάσεις τα μικρά της. Κάθε ζώο-μητέρα διδάσκει στα μικρά της να επιβιώνουν και κάθε μητέρα είναι έτοιμη να θυσιάσει ακόμη και τη ζωή της για το παιδί της.

Οι μητέρες αναπτύσσουν αυτόν τον ιδιαίτερο δεσμό με το παιδί τους ήδη από την περίοδο της κυοφορίας, όταν συχνά βλέπουμε μητέρες να μιλούν στο παιδί τους ενώ αυτό είναι ακόμη ένα έμβρυο. Και το κάνουν και με πολύ άνεση μάλιστα! Σαν να τις ακούει και να τις καταλαβαίνει… Οι μητέρες πριν ακόμη γεννηθεί το παιδί τους σκέφτονται πως θα το ντύνουν και τι φαγητό θα τρώει, σχεδιάζουν το μέλλον του και τις σπουδές του πριν αυτό δει ακόμη το φως του ήλιου…ένα καθολικό φαινόμενο που συναντούμε από τις πιο φτωχές μέχρι τις πιο πλούσιες μητέρες του κόσμου…αυτό το μητρικό ένστικτο προστασίας του απογόνου τους παρατηρείται σε κάθε κοινωνικό επίπεδο και σε κάθε λαό της υφηλίου.

Για τη μητέρα το παιδί της είναι κάτι που δημιουργήθηκε από αυτήν, βγήκε από το σώμα της και αυτό αναπόφευκτα δημιουργεί μεταξύ μητέρας και παιδιού έναν πολύ ιδιαίτερο και ξεχωριστό δεσμό. Αυτό δεν συμβαίνει και με τον πατέρα του παιδιού. Τα συναισθήματα του πατέρα διαφέρουν από αυτά της μητέρας. Όχι τόσο ως προς την έντασή τους όσο ως προς τη φύση τους. Η μητέρα βλέπει το παιδί της σαν προέκταση του εαυτού της. Η φύση έχει δώσει αυτό το ιδιαίτερο δέσιμο, αυτή τη μοναδική αγάπη στη μητέρα για το παιδί της για να μπορεί κάποιος να προστατεύει και να διαιωνίζει το είδος. Οι μητέρες είναι πολύ ξεχωριστές. Μετουσιώνονται σε υπάρξεις με ιδιαίτερες ικανότητες και ευαισθησίες μόλις φέρουν στον κόσμο το παιδί τους. Έρευνες έχουν δείξει πως όταν ένα μωρό κλαίει και ακούσει τους ήχους που άκουγε όταν ήταν ακόμη στη μήτρα της μητέρας αμέσως ησυχάζει. Γιατί νομίζει πως βρίσκεται πάλι σε ένα γνώριμο περιβάλλον και αισθάνεται ασφάλεια. Γι’αυτό και η σωματική επαφή της μητέρας με το παιδί της είναι πολύ σημαντική…για να αισθάνεται το παιδί προστασία και ασφάλεια μόλις έρθει σε έναν κόσμο όπου όλα είναι διαφορετικά από εκεί όπου πέρασε τους πρώτους 9 περίπου μήνες της ύπαρξής του…

Πηγή: www.womans.gr Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 “Η Εκκλησία μας, επειδή σήμερα αρχίζει η Αγία και Μεγάλη Σαρακοστή, με το άγιο Ευαγγέλιο που ακούσαμε μας μπάζει στην ουσία της νηστείας, που είναι η πρώτη εντολή την οποία έδωσε ο Θεός στον Παράδεισο. Και τώρα ο ίδιος ο Θεάνθρωπος, επάνω στο όρος των Μακαρισμών, μας ομιλεί γι’ αυτή. Η νηστεία ελευθερώνει τον άνθρωπο. Και η νηστεία είναι κυρίως πνευματική και λιγότερο υλική, που χρειάζεται σίγουρα κι αυτή για τους δυναμένους. Μας λέει το Ευαγγέλιο, δηλαδή ο… ίδιος ο Χριστός: «Εάν συγχωρήσετε τους ανθρώπους, θα σας συγχωρήσει και ο Θεός. Εάν δεν τους συγχωρήσετε, ούτε αυτός θα σας συγχωρήσει». Η μνησικακία -και κάθε κακία- είναι βάρος, αρρώστια και χειμώνας για την ψυχή. Οταν προσπαθήσουμε, με τη Χάρη του Θεού, να συγχωρήσουμε τους αδερφούς μας ανθρώπους -άλλωστε κι εμείς αμαρτωλοί είμαστε και φταίμε, και στον Θεό και σ’ αυτούς και στην πλάση-, τότε φεύγει από πάνω μας αυτό το βάσανο, αυτός ο χειμώνας που προείπαμε, και έρχεται άνοιξη. Να γιατί φέρνει η νηστεία άνοιξη στην ψυχή. Κι ένας που είναι άκακος, μη εκδικητικός και συγχωρών, κοιμάται σαν παιδί και νιώθει ανάλαφρα, σαν άγγελος.

Στη συνέχεια ο Κύριος μάς λέει και για ένα άλλο είδος νηστείας: τη φιλοδοξία και την ανθρωπαρέσκεια. Ο άνθρωπος φτιάχτηκε για τη δόξα του Θεού, αλλά σαν έπεσε, όπως προαναφέραμε, τα έχασε όλα. Και γι’ αυτό η Εκκλησία ορίζει να απέχουμε από τη φιλοδοξία και την ανθρωπαρέσκεια, που είναι μεγάλοι τύραννοι. Το βλέπουμε ήδη. Οταν τα ’χουμε στην ψυχή μας, όπως και την κακία που προείπαμε, υποφέρουμε, χειμαζόμαστε, ταλαιπωρούμαστε. Ενώ, αν είμαστε απλοί και ταπεινοί, όπως ορίζει το Ευαγγέλιο και έκαναν οι άγιοι, έχουμε μέσα μας την ελευθερία του Αγίου Πνεύματος, έχουμε μέσα μας την άνοιξη της Εκκλησίας.

Τέλος, ο Κύριος μάς λέει για τη νηστεία των υλικών αγαθών, τα οποία είναι πρόσκαιρα και φθαρτά και φτιάχτηκαν για να μας υπηρετήσουν και όχι να τα υπηρετούμε και να τα κάνουμε από μέσα προς σωτηρία, αφεντικά και τυράννους.

Τελειώνοντας, το άγιο Ευαγγέλιο μάς λέει:

«Οπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας». Μακάρι ο θησαυρός μας να ’ναι ο Χριστός, η καλοσύνη, η αγάπη, η χάρη Του, η Εκκλησία Του, και τότε έχουμε πολλά να κερδίσουμε.”

Καλή Σαρακοστή και Καλή Ανάσταση!

Του αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη(Το κήρυγμα της Κυριακής)

http://apantaortodoxias.blogspot.com/ http://troktiko.blogspot.com

 Στα πολλά χρόνια που πέρασαν, μας είχε δοθεί η ευκαιρία πολλές φορές να μιλήσουμε για τη νηστεία καθώς επίσης να αναλύσουμε πότε το Ευαγγελικό και πότε το Αποστολικό ανάγνωσμα.

Τελευταία ημέρα σήμερα του Τριωδίου χριστιανοί μου, Κυριακή της Τυρινής. Και από αύριο Καθαρά Δευτέρα, αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή. Σήμερα η συγνώμη και από αύριο οι ημέρες του πένθους και της νηστείας σωματικής, αλλά κυρίως όμως πνευματικής νηστείας. Αύριο είναι ημέρα αργίας. Η εκκλησία μας πενθεί και αρχίζει από πρωίας με πολύωρες κατανυκτικές ακολουθίες και προσευχές. Οι περισσότεροι όμως από μας τους ορθοδόξους χριστιανούς ακολουθούμε λαϊκές παραδόσεις και όχι θρησκευτικές. Έτσι λοιπόν οι χριστιανοί μας θα βγουν στην ύπαιθρο με τα λεωφορεία, με τα αυτοκίνητά τους, θα το στρώσουν στο γλέντι, στο χορό και στη μέθη, την οποία όπως ακούσατε στο Αποστολικό ανάγνωσμα πόσο την καυτηριάζει ο λόγος του Θεού… Βέβαια, το να υψώσουν τα παιδιά το χαρταετό τους αυτό δεν είναι κακό, που θα γιορτάσουν τα κούλουμα και άλλα έθιμα…θα μείνουν όμως, και αυτό είναι σημαντικό, μακριά από αυτό που ζητά αυτή την ημέρα η Ορθόδοξος Εκκλησία μας.

Αρκετοί θα νηστέψουν με άλαδες τροφές, και άλλοι θα κάμουν μονοήμερη ή διήμερη ή και τριήμερη ακόμα όσοι μπορούν μόνο με νερό και αντίδωρο. Και αυτή είναι η πρώτη καλή αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής. Η Καθαρά Δευτέρα είναι ημέρα πένθους. Η εκκλησία μας και όλοι οι ναοί ενδύονται με μαύρα καλύμματα. Ακόμα και τα κανδήλια μας γίνονται πένθιμα. Μετά από την βραδινή συγνώμη στους ιερούς ναούς και στις οικογένειες όπου υπάρχει η ευλαβής αυτή συνήθεια, όλοι οι σωστοί ορθόδοξοι χριστιανοί, θα καλλιεργήσουν έτι περισσότερο τη μετάνοια. Διότι ανοίγεται ένα στάδιο 49 ημερών πνευματικών αγώνων (ακούσατε το στάδιο των αρετών «ηνέοκται» που έψαλλαν οι ψάλτες μας) δια μέσου των οποίων καλούνται οι χριστιανοί να συμμετάσχουν στο Πάθος του Χριστού μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Δεν μπορούμε να υποδεχτούμε τον Νυμφίον Χριστόν ψυχικά απροετοίμαστοι. Σωματικά δεν μπορούμε έτσι κι αλλιώς, διότι κουβαλάμε χίλιες δυο αρρώστιες ο καθένας, και οι περισσότεροι από μας είμεθα άρρωστοι και ανήμποροι. Μπορούμε όμως να προετοιμαστούμε πνευματικά με αυστηρή πνευματική νηστεία.

Και πρώτον, με εγκράτεια της γλώσσης (το επανέλαβε και το τόνισε και το αποστολικόν ανάγνωσμα) όχι κρίσεις και όχι κατακρίσεις.

Δεύτερον, με νηστεία των σωματικών μας αισθήσεων και τρίτον με νηστεία των λογισμών, των ακαθάρτων σκέψεων, των αισχρών νοημάτων και των πονηρών φαντασιών.

Η τριπλή αυτή νηστεία είναι νηστεία παθών. Δηλαδή, καλούμεθα σε αυστηρή πνευματική νηστεία εναντίον των παθών μας, και πρέπει να τα υποβάλλουμε σε ασιτία. Και πρέπει να τα σκοτώσουμε τα πάθη μέσα μας. Γι’αυτό και λέμε ότι η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής, αλλά όπως και κάθε άλλη νηστεία, Τετάρτης, Παρασκευής, Χριστουγέννων, Δεκαπενταυγούστου και λοιπά, είναι κυρίως η τριπλή πνευματική νηστεία που αναφέραμε, και αυτή η νηστεία είναι παθοκτόνος και όχι σωματοκτόνος. Δε σκοτώνουμε δηλαδή, το σώμα μας που είναι ναός του Παναγίου Πνεύματος, αλλά τα πάθη μας. Η εκκλησία μας, μας συνιστά και μας προτρέπει όπως από σήμερα καθαρίσουμε εαυτούς από παντός μολυσμού σαρκός και πνεύματος. Τις δε λαμπάδες των ψυχών μας, να τις στολίσουμε, να τις ευπρεπίσουμε με έργα αγάπης, ελεημοσύνης, φιλοξενίας, με έργα που να έχουν το πνεύμα μέσα της επιεικείας, της συγχωρητικότητος, της ταπεινοφροσύνης. «Μη κατεσθίοντες τον πλησίον τη συκοφαντία και τη κατακρίση». Το λέει αρχαία ε; πιστεύω να το καταλάβατε. Δηλαδή, να μη καταξεσχίζουμε και να μη κατατρώγουμε τις σάρκες του πλησίον, του αδελφού μας, του συνανθρώπου μας. Με τι; Με τις συκοφαντίες και τις κατακρίσεις. Ο πλησίον μπορεί να είναι οποιοσδήποτε…να είναι ο φίλος, να’ ναι ο γνωστός, να’ ναι ο γείτονας, να’ ναι ο συγγενής, να’ ναι ο παπάς σας…κι εγώ μέσα, να’ ναι ο Δεσπότης, να’ ναι ο γιατρός, να’ ναι ο συνεργάτης, να’ ναι ο προϊστάμενος, να’ ναι το παιδί μας, να’ ναι ο σύντροφός μας, να’ ναι ο βουλευτής, ο υπουργός, ο υπάλληλος, και κάθε χριστιανός.

Σκοπός μας είναι λοιπόν να σκοτώσουμε και να διαλύσουμε κάθε πάθος, κάθε κακία και κάθε πονηριά από μέσα μας. Να αποβάλλουμε δηλαδή τα έργα του σκότους – το ακούσατε και αυτό στο αποστολικό ανάγνωσμα – και να ενδυθούμε και να θωρακιστούμε με τα όπλα του φωτός. Και όπλα του φωτός είναι κατά πρώτον τα σωστικά μυστήρια της Εκκλησίας μας (βάπτισμα, χρίσμα, Θεία Κοινωνία και Ιερά Εξομολόγησις), είναι η υπακοή μας στο θέλημα του Αγίου Θεού με την πιστή τήρηση των Ευαγγελικών Του εντολών και με την αντίστοιχη καλλιέργεια των θειοτάτων αρετών, με πρώτη τη μετάνοια. Η μετάνοια μαζί με όλες τις αρετές, θα βοηθήσει αποτελεσματικά ώστε με ασφάλεια να διαπεράσουμε το πέλαγος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και να φθάσουμε λαμπαδοφορούντες στο θεϊκό λιμάνι της τριημέρου Αναστάσεως του Κυρίου μας.

Και με άλλο κατανυκτικότατο τροπάριο, η Εκκλησία μας απευθύνεται στην ψυχή του καθενός από μας…στην ψυχή μου, αλλά και στη δική σου ψυχή και στη δική σου ψυχή… και φωνάζει: «Νίψον ψυχή μου.. », «πλύσου ψυχή μου… », «Νίψου…. » και ψυχή σου και ψυχή όλων… «Νίψον, γρηγόρησον, στέναξον, δάκρυσον, βόησον δια προσευχής (και δια της διπλής νηστείας πνευματικής και της κατά δύναμιν σωματικής) όλων των της αμαρτίας και των παθών σου φόρτον απόρριψον». Όλο το βάρος που φέρνεις πάνω στους ώμους σου και πάνω στην καρδιά σου και στην ψυχή σου…το βάρος αυτό το τεράστιο, το μεγάλο, το ασήκωτο από την αμαρτία και τα πάθη…να το απορρίψεις. Πώς όμως; Και απαντάει η Εκκλησία, στο ίδιο τροπάριο… «Τη θερμή μετανοία». Με την ολόθερμη, με την ολοζώντανη, με την αληθινή μετάνοια. Με αυτόν τον τρόπον απορρίπτεται το βάρος της αμαρτίας και των παθών. Να λοιπόν, τι μας διδάσκει και σε τι μας προτρέπει η αρχή της πρώτης ημέρας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής..

Αλλά και στο πρώτο μεγάλο απόδειπνο της Καθαράς Δευτέρας, αύριο το απόγευμα δηλαδή, θα ακούσουμε ψαλτά την μεγαλοπρεπέστατη προειδοποίηση της Εκκλησίας μας. Δεν είναι μόνο μεγαλοπρεπής, είναι και αυστηρά προειδοποιητική: «Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα, τι καθεύδεις;… » Ψυχή μου, λέει, ψυχή μου, σήκω αμέσως επάνω, σήκω όρθια, στάσου όρθια και μάλιστα γρήγορα, τώρα αμέσως. Γιατί κοιμάσαι τόσο βαριά τον ύπνο της αμαρτίας; Γιατί αμελείς τον πνευματικό σου αγώνα που αφορά τη σωτηρία σου; Γιατί καθυστερείς στο να πολεμάς εναντίον των παθών σου; Γιατί κοιμάσαι; Ξύπνα επιτέλους! Δε βλέπεις ότι πλησιάζει το τέλος σου; Δε βλέπεις ότι σήμερα, αύριο, μεθαύριο φεύγεις απ’αυτή τη ζωή, πεθαίνεις; Ψυχή μου, ψυχή μου, θα βρεθείς είτε το θέλεις είτε δεν το θέλεις, είτε σ’αρέσει είτε δε σ’αρέσει μπροστά στο φοβερό κριτήριο του Αγίου Θεού. Και τότε;…μέλλεις θορυβείσθαι. Και τότε θα θορυβηθείς, θα φοβηθείς, θα τρομάξεις. Γι’αυτό πριν είναι αργά «Νίψον, ψυχή μου, γρηγόρησον, στέναξον, δάκρυσον, μετανόησον» και τότε φώναξε δυνατά και με όλη σου την καρδιά «Ο Θεός μου ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ», «’Ημαρτον στον ουρανόν και ενώπιόν Σου», «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με ότι η ψυχή μου κακώς δαιμονίζεται μέσα της, από τα δικά μου τα πάθη και τις δικές μου κακίες». «Μνήσθητί μου Κύριε όταν έρθεις εν τη βασιλεία Σου». «Κύριε, Κύριε, δώρισέ μου..του οράν τα εμά πταίσματα και μη κατακρίνειν ουδέποτε τον αδελφόν μου». Έτσι κλείνει κάθε Μεγάλη Σαρακοστή και κάθε από τις Ώρες που διαβάζουμε.

Υπάρχουν λοιπόν πάθη που κάθε μέρα μας βασανίζουν, υπάρχουν αδυναμίες που καθημερινώς μας ταλαιπωρούν, υπάρχουν κακίες και πονηριές που μαυρίζουν τις σκέψεις μας και σκοτίζουν το νου μας. Πολλά τα αγκάθια της ψυχής μας που θέλουν τη φωτιά του Αγίου Πνεύματος για να καούν και να εξαφανιστούν τελείως. Και η φωτιά αυτή είναι η αληθινή μετάνοια, είναι τα δάκρυα της μετανοίας και στην προσευχή και ιδιαίτερα στο πετραχήλι του πνευματικού. Για να πάρει όμως φωτιά η προσευχή μας, αυτή η προσευχή που κάνουμε κάθε μέρα, αυτό το μικρό κομποσχοινάκι, αυτό το «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με» πρέπει να γίνεται κι αυτό με πνεύμα μετανοίας.

Αλλά και ο εκκλησιασμός μας πρέπει να έχει τη θερμότητα της μετανοίας. Σήμερα που εκκλησιαστήκαμε όλοι μας και που όλοι μας (είτε κοινωνήσουμε είτε όχι) παίρνουμε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος… για να τη νιώσουμε βαθιά μέσα μας πρέπει να έχουμε έρθει ήδη με πνεύμα μετανοίας. Και όταν κοινωνούμε των αχράντων μυστηρίων να μην προσερχόμεθα μόνον μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης, αλλά και με μετάνοια αληθινή. Και την Αγία Γραφή όταν τη μελετάμε, πρέπει η καρδιά μας να πυρπολείται όχι μόνο από τη ζέουσα πίστη ότι αυτός είναι ο αληθινός λόγος του Θεού, αυτή είναι η αλήθεια που σώζει, αλλά και από τη μετάνοια. Πολύ δε περισσότερο η μετάνοια οφείλει να μας διακατέχει ψυχοσωματικά στο μεγάλο μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως. Αλλά και η πολλαπλή μας νηστεία, κυρίως η πνευματική, στις αισθήσεις και στη γλώσσα και στους λογισμούς και ύστερα η σωματική όπως είπαμε, διότι έχουμε πολλές ασθένειες θα πρέπει κι αυτή να μπολιάζεται με το πνεύμα της μετανοίας. Και τότε… και τότε θα λάβουμε πλουσιοπάροχα την άφεση, την άφεση των αμαρτιών. Και η ψυχή μας θα καθαριστεί, θα γίνει πεντακάθαρη σαν το πανάλευκο χιονάκι…

Πηγή:http://agia-varvara.blogspot.com/2005/03/blog-post.html

 Οι Πατέρες χρησιμοποίησαν τον όρο της Γραφής «δερμάτινοι χιτώνες», για να περιγράψουν και να ερμηνεύσουν την μετά την πτώση κατάσταση του άνθρωπου. Με τον όρο δηλαδή «δερμάτινοι χιτώνες» αποδίδεται η κατάσταση της νεκρότητας και της φθοράς, την οποία περιβλήθηκε ως δεύτερη φύση του, μετά την πτώση του, ο άνθρωπος.

Ο Παναγιώτης Νέλλας στο βιβλίο του «Ζώον Θεούμενον», μας αναλύει διεξοδικά το θέμα αυτό των δερματίνων χιτώνων και λέει τα εξής:

«Η νεκρότητα, η απουσία της ζωής, που βιώνεται από τις ευαίσθητες ψυχές κάθε εποχής ως απουσία νοήματος, ο “υγρός και διαλελυμένος” ή “κατεψυγμένος” βίος, είναι η πρώτη διάσταση των δερματίνων χιτώνων… Αλλά η ζωή που επιβάλλουν στον άνθρωπο οι δερμάτινοι χιτώνες είναι νεκρή ή βιολογική ή άλογη, επειδή, σε τελευταία ανάλυση, είναι υλική. Οι δερμάτινοι χιτώνες ταυτίζονται από τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης με τα “πρόσκαιρα φύλλα της υλικής ταύτης ζωής, άπερ των ιδίων και λαμπρών ενδυμάτων γυμνω­θεντες, κακώς εαυτοίς συνεράψαμεν”. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, συνεχίζοντας το παραπάνω χωρίο, προσδιορίζει τα “φύλλα της υλικής ζωής” και λέει ότι είναι οι τρυφές και οι εφήμερες τιμές και δόξες, η ηδονή, ο θυμός, η γαστριμαργία, η απληστία και τα όμοια. Σύμφωνα δε με μια περιεκτική φράση του αγίου Γρηγορίου, οι δερμάτινοι χιτώνες είναι “το φρόνημα της σαρκός”.

Ενώ, πριν ντυθεί ο άνθρωπος τους δερμάτινους χιτώνες, φορούσε “θεοΰφαντη” στολή, το ψυχοσωματικό ένδυμά του ήταν υφασμένο με τη Χάρη, με το φως και τη δόξα του Θεού…. Στο ένδυμα εκείνο έλαμπε “η προς το Θείον ομοίωσις”, που τη συνιστούσαν, όχι ένα “σχήμα” ή ένα “χρώμα”, αλλά η “απάθεια”, η “μακαριότητα” και η “αφθαρσία”, τα χαρακτηριστικά με τα οποία το “θείον θεωρείται κάλλος”…. Και η ψυχή του ανθρώπου ήταν ανοικτή στις αγγελικές δυνάμεις και το Θεό, δεν έφερνε αντίσταση, επικοινωνούσε άνετα τόσο με τον αγγελικό πνευματικό κόσμο, όσο και με το Πνεύμα του Θεού. Υπήρχε τότε, γράφει ο θεηγόρος επίσκοπος Νύσσης, μια ενιαία χοροστασία της λογικής φύσεως, αγγελικής και ανθρώπινης, “προς έναν βλέπουσα, τον του χορού Κορυφαίον. “… Αλλά “την ένθεον εκείνην διέλυσε του χορού συνωδίαν” η αμαρτία, που άπλωσε κάτω από τα πόδια των πρώτων ανθρώπων, “των ταις αγγελικαίς δυνάμεσι συγχορευόντων”, την γλίστρα της απάτης, κι ο άνθρωπος έπεσε, αναμίχθηκε με τη λάσπη, αυτομόλησε προς τον όφη, ντύθηκε τα νεκρά δέρματα κι έγινε “πτώμα”». Γι’ αυτό και ο άγιος Ανδρέας Κρήτης τονίζει στο Μεγάλο Κανόνα του;

«Κατέρραψε, τους δερμάτινους χιτώνας, η αμαρτία καμοί,γυμνώσασά μετης πριν θεοϋφάντου στολής». 

Είναι όμως σωστό, επειδή πείσθηκε ο Αδάμ τόσο εύκολα στον πονηρό σύμβουλο, και έφαγε τον καρπό, να υφιστάμεθα τώρα και εμείς τα αποτελέσματα και μάλιστα το θάνατο;

 Πολλοί κατηγορούν τον Αδάμ και την Εύα, μας λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, που αθέτησαν τη συμβουλή του Θεού και οδήγησαν όλο το ανθρώπινο γένος στο θάνατο. Αλλά ο Αδάμ δεν γνώριζε με την πείρα τί σήμαινε θανάσιμο βότανο και τί ήταν τελικά αυτός ο θάνατος. Ενώ εμείς γνωρίζουμε τί είναι θάνατος, γι’ αυτό είμαστε περισσότερο κατακριτέοι από τον Αδάμ. Βέβαια δεν υπάρχει «το ξύλο της γνώσεως» μπροστά μας, ως στοιχείο ασκήσεως της ελευθερίας και της τελειώσεώς μας, αλλά υπάρχει η υποχρέωση της τηρήσεως των εντολών του Θεού, που είναι το ασφαλιστικό κιγκλίδωμα για τη σωτηρία μας και μας οδηγούν στην ένθεη ζωή. Και όμως, παρότι γνωρίζουμε ότι, αν αθετήσουμε το θέλημα του Θεού, οδηγούμαστε στον πνευματικό θάνατο, προτιμούμε να κάνουμε το θέλημα του διαβόλου ή και το προσωπικό μας θέλημα και με αυτό τον τρόπο «εκπίπτουμε» από τη ζωή του Θεού, «την εντός ημών Βασιλεία» και γευόμαστε την Κόλαση «από του νυν και έως του αιώνος».

Ο ίδιος ο Κύριος μας βέβαια, μας λύτρωσε από την καταδίκη αυτή του θανάτου, με τη σταύρωση και την ανάστασή Του και μας έδωσε τη δυνατότητα, με τον προσωπικό μας αγιασμό και τη μετοχή μας στα μυστήρια της Εκκλησίας, να γινόμαστε μέλη του αναστημένου Σώματός Του και να ζούμε ήδη απ’ αυτή τη ζωή στον Παράδεισο της Βασιλείας Του. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα λοιπόν ούτε κανένα λόγο να κατηγορούμε τον Αδάμ.

Πρέπει όμως να σκεφτόμαστε και το εξής: Μπορεί το προπατορικό αμάρτημα να είναι ένα σοβαρό και οδυνηρό επεισόδιο, αλλά και «τα μεταπροπατορικά» αμαρτήματα είναι εξίσου σοβαρά και πρέπει με τη συνεχή άσκηση και τον κατά Θεό αγώνα να εξαλείφονται συνεχώς, για να συντελείται η προκοπή και η τελείωση σε όλους εμάς που είμαστε λογικά όντα. 

Αλλά γιατί ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο, αφού προγνώριζε ότι θα φθάσει στην πτώση και στο θάνατο;

 Ο Θεός κινούμενος από αγάπη δημιούργησε «εν χρόνω» τον άνθρωπο και απέβλεπε στην αιώνια μακαριότητά του. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης μας λέει σχετικά:

«Ο Θεός δεν δημιούργησε τον άνθρωπο γιατί είχε κάποια ανάγκη ή από κάποια έλλειψη, αλλά τον έπλασε από μεγάλη αγάπη, διότι έπρεπε το φως του Θεού να μη μείνει αθέατο και η δόξα Του να μη μείνει άγνωστη. Δημιούργησε δηλαδή το ανθρώπινο γένος, για να απολαμβάνουν και άλλα όντα την αγάπη Του και να μη μένουν οι άλλες ενέργειες του Θεού αργές, χωρίς να υπάρχει κάποιος που να μετέχει σ’ αυτές και να τις χαίρεται».

Ο δε ιερός Χρυσόστομος τονίζει:

«Ο Θεός είναι πλούσιος και δεν έχει ανάγκη από τίποτα -αυτή είναι η φύση του Θείου- γι’ αυτό δημιούργησε τους Αγγέλους και τους Αρχαγγέλους, από αγαθότητα μόνο, και για κανέναν άλλο λόγο. Διότι, αφού δεν είχε ανάγκη από τις υπηρεσίες τους και τους δημιούργησε, ασφαλώς τους δημιούργησε από τη μεγάλη Του αγαθότητα. Μετά δε από τη δημιουργία των Αγγέλων, και πάλι από αγαθότητα έπλασε τον άνθρωπο και «ενεφύσησε» σ’ αυτόν ζωή, καθώς και όλον αυτό τον κόσμο».

Επομένως ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, για να φέρει στην ύπαρξη και άλλα όντα τα οποία θα μετέχουν στη δόξα Του, στην αγάπη Του και στη μακαριότητά Του. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος μας λέει πως· «Για τον Θεό που είναι η αυτοαγαθότητα, δεν ήταν αυτό αρκετό, το να ζει “την απεριόριστη και μη υποκείμενη σε μέτρο εσωτερική ζωή της αυτάρκους θεότητος”, αλλά έπρεπε να διασκορπισθεί το αγαθό και να εξαπλωθεί, ώστε να γίνουν περισσότερα τα ευεργετούμενα».

Επίσης και σύγχρονοι θεολόγοι, βασιζόμενοι στο πνεύμα των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας μας, κάνουν τις ίδιες θεολογικές τοποθετήσεις. Συγκεκριμένα ο Σέρβος θεολόγος π. Αθανάσιος Γιέφτιτς λέει χαρακτηριστικά:

«Η προαιώνιος βουλή του Θεού απεφάσισε, κατά την άπειρον αγάπη του Θεού, όπως εις την μακαριότητα της θείας ζωής του εν Τριάδι Θεού, του Θεού της αγάπης, και εις την μετ’ αυτού κοινωνία, μετάσχουν και άλλα όντα και δημιουργήματα, τα οποία διά τούτο εδημιούργησεν εν χρόνω».

 («Θάνατος, Ανάσταση και Αιώνια ζωή». Εκδ. Ετοιμασία, Ι.Μ.Τιμίου Προδρόμου, Καρέα )

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Από τις εκδόσεις «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ» (Θεσσαλονίκη) κυκλοφόρησε το ημερολόγιο τσέπης 2010 με πλούσιο πνευματικό περιεχόμενο από τις «Διδαχές» του πατρός Φιλοθέου Ζερβάκου.

– Πώς θα σωθούμε! «Εάν θέλεις να σωθείς και συ και γω και όλοι οι άνθρωποι, πρέπει να φυλάξουμε τις εντολές που μας έδωσε ο ουράνιος Θεός Πατέρας μας.

 Η πρώτη είναι. Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου με όλη την καρδιά σου, την ψυχή, την διάνοια και την δύναμή σου.

 Η δεύτερη είναι και τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου. Σ’ αυτές τις δύο εντολές όλος ο νόμος και οι προφήτες κρέμονται.

 Όταν λοιπόν έχουμε την πραγματική αγάπη, θα έχουμε τον Θεό μαζί μας. Όταν χωρίσει η ψυχή μας από το σώμα κανένας άλλος δεν θα μπορέσει να μας βοηθήσει.

Τότε μόνον ο Θεός θα μας βοηθήσει, η πίστη, η αγάπη και τα καλά έργα. Όλοι αποθνήσκουμε. Δεν υπάρχει άνθρωπος που θα ζήσει και δεν θα πεθάνει. Πρέπει όμως να σκεφθούμε πως θα πεθάνουμε, έτοιμοι ή ανέτοιμοι, πού θα μεταβούμε μετά θάνατον, στην αιώνια ζωή ή στην αιώνια κόλαση. Αυτό πρέπει να βάλουμε καλά καλά στο νου μας.

 Δυστυχείς και ελεεινοί είναι όσοι δεν φροντίζουν για την έξοδό τους, όσοι δεν μεταλαμβάνουν, όσοι δεν εκκλησιάζονται, δεν προσεύχονται, δεν ελεούν κ.λπ.

Όσοι δεν πιστεύουν στην μέλλουσα ζωή, την κρίση και ανταπόδοση, θα έλθει ημέρα, όταν το δρέπανο του θανάτου τους θερίσει να πιστέψουν ότι, όσα η Εκκλησία διδάσκει, είναι αληθινά και βέβαια, και θα ζητούν καιρό διορθώσεως, αλλά στον άδη δεν υπάρχει μετάνοια.

 Αυτό μας υπογραμμίζει και ο Απ. Παύλος: «Νυν εγγύτερον ημών η σωτηρία ή ότε επισπεύσαμεν. Η νυξ προέκοψεν, η δε ημέρα ήγνικεν. Αποθώμενα ουν τα έργα του σκότους και ενδυσώμεθα τα όπλα του φωτός». (Ρωμ. ιγ΄ 11-14).

 Για να φθάσετε με ασφάλεια στην αιώνια ζωή οφείλετε να αποβάλλεται κάθε αμέλεια και ραθυμία και να βαδίσετε με προθυμία την στενή και τεθλιμμένη οδό της οποίας ο κόσμος είναι ολίγος, αλλά η ανάπαυση αιωνία. Μη προσέχεις στους πολλούς στους λίγους και εκλεκτούς. Ο δρόμος της κακίας και αμαρτωλής ζωής προξενεί πολλές δυστυχίες και συμφορές στους ανθρώπους.

Οι πόλεμοι, οι συμφορές, οι θλίψεις, οι στενοχώριες, που δοκιμάζει όλη η ανθρωπότητα είναι αποτέλεσμα της απρόσεκτης κοσμικής ζωής που βαδίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι.

Η πρόσκαιρη ζωή μας συγκρινόμενη με την αιώνια μελλοντική είναι σαν σταγόνα προς τους ωκεανούς. Μη λοιπόν προσηλώσετε το νου σας στα πρόσκαιρα, γήινα, αλλά στα άφθαρτα και ουράνια. Η στροφή όλων μας προς τον Χριστόν, αποτελεί σανίδα σωτηρίας για το Έθνος που κινδυνεύει».

 Η ΕΡΕΥΝΑ  – 14 /02/2010

Πηγή:http://aktines.blogspot.com/2010/02/blog-post_14.html

 Το σημερινό Ευαγγέλιο, καθώς απόψε ξεκινά η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μας μιλάει με λόγια θείας ελπίδας αλλά και προειδοποιεί : Συγχωρείτε εκείνους που σφάλουν ενώπιον σας, συγχωρείτε, διότι διαφορετικά δεν θα συγχωρηθείτε. Η Βασιλεία του Θεού είναι βασιλεία αμοιβαίας αναγνώρισης, αμοιβαίας αποδοχής και αγάπης, στοιχείων που συμπίπτουν με τη χαρά της κοινωνίας, αλλά και της ετοιμότητας να σηκώνουμε ο ένας τα βάρη του άλλου.

Να συγχωρούμε, αλλά πώς; Από πού ξεκινά η συγνώμη; Θα ήταν τόσο εύκολο, πραγματικά θαυμάσιο, αν η συγνώμη μπορούσε να αρχίσει με μία τέτοια αλλαγή της καρδιάς, ώστε εκείνοι που μας είναι απεχθείς να γίνουν αγαπητοί, αυτά που μας πόνεσαν να ξεχαστούν και να μπορούμε να αρχίζουμε απ’ την αρχή σαν τίποτε να μην έχει συμβεί.

Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να γίνει! Τον πόνο του παρελθόντος τον νιώθουμε, δεν ξεχνιέται, δεν μπορούμε απλώς να ξαναρχίσουμε σαν να μην υπήρξε τίποτε προηγουμένως. Αλλά το νόημα της συγνώμης δεν είναι αυτό. Συγνώμη δεν σημαίνει λήθη· η λήθη δεν οδηγεί πουθενά. Αν ξεχάσουμε πως, για ποιό λόγο, κάτω από ποιές συνθήκες, λόγω ποιάς αδυναμίας, σε ποιό σημείο ήταν ευάλωτος εκείνος που έσφαλε, τότε τον αφήνουμε απροστάτευτο. Εκείνος που έκανε το λάθος πρέπει να προστατευθεί από ενδεχόμενη νέα πτώση. Αυτό που έκανε, οι λόγοι και οι συνθήκες της πτώσης του δεν θα πρέπει να ξεχαστούν, διότι από δω και πέρα έχει ανάγκη από τη δική μας στοχαστική, αγαπητική μέριμνα, ώστε να μη γλιστρήσει, να μην αμαρτήσει και πάλι.

Εδώ ακριβώς αρχίζει η συγνώμη: τη στιγμή κατά την οποία, αναγνωρίζοντας το εύθραυστο των άλλων, όπως αναγνωρίζω και το δικό μου, την ανάγκη τους για προστασία και βοήθεια, για ευσπλαχνία, είμαι προετοιμασμένος να φέρω μαζί τους το φορτίο της αδυναμίας τους, το ευάλωτο της αμαρτωλότητάς τους. Η συγνώμη αρχίζει τη στιγμή που αποφασίζω να ανέχομαι τους αδελφούς μου, χωρίς να περιμένω να αλλάξουν, να τους ανέχομαι όπως είναι, να κάνω ελαφρότερο το φορτίο τους, ώστε κάποτε η αλλαγή τους να καταστεί εφικτή.

Η προϋπόθεση πάντως της συγνώμης βρίσκεται μέσα μου: είναι η προθυμία μου να αναλάβω αυτόν τον σταυρό, αυτό το φορτίο, ώστε οι άλλοι να θεραπευθούν ή τουλάχιστον να προστατευ­θούν απέναντι στο κακό. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να το κάνει ο καθένας, δεν χρειάζεται παρά μία στιγμή κατανόησης, αποφασιστικότητα και καλή θέληση. Όλοι μας έχουμε δίπλα μας ανθρώπους που δύσκολα ανεχόμαστε, που είναι αιτία ταλαιπωρίας, δυστυχίας και θυμού· μπορούμε να ακυρώσουμε αυτό το θυμό και να ξεπεράσουμε τη δυστυχία αν κάνουμε το καθήκον μας, το καθήκον της ζωής μας, το έργο μας, που είναι να κουβαλάμε μαζί τους το φορτίο, να είμαστε αυτοί που, πληγωμένοι και προσβεβλημένοι και αποδιωγμένοι, θα στραφούμε στον Κύριο και θα πούμε: «Κύριε, συγχώρησε, γιατί δεν μνησικακώ, θέλω να γίνω και να παραμείνω στέρεος μ’ αυτόν τον άνθρωπο στην αδυναμία του και στην αμαρτωλότητά του. Δεν θα σταθώ κριτικά απέναντι του, κι αν εγώ δεν είμαι ακόμη ικανός να το κάνω, κάνε το Εσύ για μένα: μη μου καταλογίσεις την κρίση, μη μου καταλογίσεις την κατάκριση που με τραχύτητα πρόφερα, μην υποστηρίξεις τον θυμό μου. Στάσου δίπλα σ’ αυτόν που έσφαλε, επειδή αυτός ή αύτη έχει ανάγκη βοηθείας, συγχώρησης και θεραπείας γι’ αυτό ακριβώς το λόγο ».

Εκεί αρχίζει η συγνώμη, κι αν δεν αρχίσει εκεί δεν θα μπορέσει να εξελιχθεί σε τίποτα άλλο. Σηκώνουμε το φορτίο ο ένας του άλλου, αποδεχόμαστε την αλληλεγγύη με εκείνους που έσφαλαν και σφάλλουν, τους αγαπούμε «εν καινότητι» ζωής και μόνον τότε η συγχώρηση γίνεται αυτή που πρέπει να είναι: μια πράξη μεσιτείας ενώπιων του Θεού, μια πράξη που γιατρεύει και μεταμορφώνει. Αυτή την αρχή της συγνώμης όλοι μπορούμε να την κάνουμε, είναι μέσα στις δυνάμεις μας να αναλάβουμε αυτό το έργο. Ας κάνουμε λοιπόν ό,τι μπορούμε, και ας αφήσουμε το Θεό να πραγματοποιήσει μέσα μας, για μας, καταμεσής της ζωής μας, αυτό που ξεπερνά τη καλή μας θέληση, ώστε να χτίσουμε σιγά-σιγά τη βασιλεία της αμοιβαίας αγάπης, μια βασιλεία που είναι αληθινά Βασιλεία του Θεού.

  Μετά από τις εβδομάδες της προετοιμασίας που προηγήθηκαν, κατά τις οποίες εξετάσαμε την ψυχή μας, τη ζωή μας, όλες τις σχέσεις μας ενώπιον του βλέμματος και της κρίσεως του Θεού, μπαίνουμε σήμερα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή – στη χαρά της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή συμπίπτει με την άνοιξη – είναι μια αρχή ζωής, μια αρχή καινότητας, μια νέα εποχή. Είναι μια περίοδος κατά την οποία δεν θέλουμε πια να θυμόμαστε τις αμαρτίες μας, δεν θέλουμε πια να φέρνουμε στο νου μας εικόνες από παραβολές για την πίστη και τη μετάνοια, αλλά να ατενίζουμε τους Αγίους που άρχισαν τη ζωή τους όπως κι εμείς: εύθραυστοι, αδύναμοι, αμφιταλαντευόμενοι, αλλά με τη χάρη του Θεού και τη δύναμή Του έγιναν αυτό που έγιναν : άνδρες, γυναίκες, παιδιά που εμείς τώρα μπορούμε να τιμούμε, με τους οποίους μπορούμε να ευφραινόμαστε, να τους έχουμε ως παράδειγμα και να απευθυνόμαστε σε αυτούς ζητώντας τους να προσεύχονται για τη σωτηρία μας.

Απόψε, αρχίζουμε ένα ταξίδι· ένα ταξίδι που θα μας οδηγήσει από την αμαρτωλή μας κατάσταση -την αναγνωρίσαμε, μετανοούμε γι’ αυτήν-σε μια νέα εποχή, στην Ανάσταση του Χριστού που για μας σηματοδοτεί την έναρξη της αιώνιας ζωής μας. Ξεκινάμε το ταξίδι μας απόψε όπως ο λαός του Ισραήλ ξεκίνησε από τη γη της Αιγύπτου προς τη Γη της Επαγγελίας: είμαστε ακόμη ευάλωτοι, βαρυφορτωμένοι, όχι απόλυτα ελεύθεροι. Το θάρρος όμως και την έμπνευση για να φτάσουμε στην τελική νίκη, στην καινότητα της ζωής που είναι η κλήση μας και η υπόσχεση του Θεού, δεν θα το βρούμε κοιτάζοντας πίσω τον εαυτό μας, αλλά ατενίζοντας τον Ζώντα Θεό, που είναι η Ζωή και η σωτηρία, και τους Αγίους που νίκησαν με τη δική Του δύναμη. Θα πρέπει να ταξιδέψουμε μαζί και ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις: θα είμαστε δύσκολοι συνοδοιπόροι ο ένας για τον άλλο, αλλά θα στηριζόμαστε ο ένας στον άλλον αν θέλουμε να φθάσουμε τελικά στο σκοπό μας – κατά τον ίδιο τρόπο που oι Ισραηλίτες διάβηκαν την έρημο: δεν ήταν πάντα υπάκουοι στο Θεό, ούτε πάντα «εντάξει» μεταξύ τους, ωστόσο, χρειάζονταν τον κάθε άλλον για να φθάσουν στο υπεσχημένο τέλος.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τώρα· ας σκεφθούμε τί γιορτάζουμε την επόμενη Κυριακή: τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Όχι τον θρίαμβο των Ορθοδόξων επί άλλων ανθρώπων, αλλά τον θρίαμβο του Θεού επί των ανθρώπων. Τον θρίαμβο της Αλήθειας Του, τον θρίαμβό Του στη ζωή μας.

Και στη συνέχεια, ας δούμε τον έναν άγιο μετά τον άλλον, κι ας ακούσουμε τί έχουν να μας πουν: Γρηγόριος Παλαμάς, Ιωάννης της Κλίμακος, Μαρία η Αιγυπτία και όλοι όσοι ακολούθησαν τα ίχνη του Χριστού. Και τέλος θα φθάσουμε στο σημείο που θα πρέπει να ξεχάσουμε όλους και όλα, δεν θα θυμόμαστε τίποτε, κανέναν, παρά μόνον τον Κύριο Ιησού Χριστό: Ποιός είναι, τί έχει κάνει για μας, τί κάνει για μας; Ας μάθουμε όλες αυτές τις εβδομάδες να ξεχνάμε τον εαυτό μας, χαρούμενοι και ευγνώμονες που μπορούμε τώρα να το κάνουμε, και να κοιτάζουμε μόνο προς το Θεό. Και όταν για άλλη μία φορά, έρθει η εβδομάδα του Πάθους, μ’ ένα καινούριο τρόπο , με καινούρια απόφαση, με καινούρια παραίτηση από τον εαυτό μας θα στραφούμε και θα κοιτάζουμε το Θεό που έγινε άνθρωπος για να σωθούμε· με ευγνωμοσύνη ας θυμόμαστε μόνον Αυτόν και Εκείνος θα μας θυμηθεί για τη  σωτηρία μας.

(Anthony Bloom, «Στο φως της Κρίσης του Θεού». Εν πλω, 2009)

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Του αγίου Γρηγορίου του Διαλόγου

Η ΚΑΤΑΝΥΞΗ εμφανίζεται με πολλές μορφές (πνευματικής) ωραιότητας. Γι’ αυτό και ο “Ιερεμίας λέει: «Διαμερισμός υδάτων κατήγαγεν ο οφθαλμός μου» (πρβλ. Θρ. Ιερ. 3:47). Δύο πάντως είναι τα σπουδαιότερα είδη της κατανύξεως: “Όταν ή ψυχή διψάσει το Θεό, αισθάνεται κατάνυξη πρώτα από το φόβο κι έπειτα (κατάνυξη) από τον πόθο. Πρώτα δηλαδή λιώνει τον εαυτό της με τα δάκρυα, καθώς θυμάται τις αμαρτίες της, και νιώθει φόβο, μήπως εξαιτίας τους ριχθεί στην αιώνια κόλαση. και αφού ταλαιπωρηθεί πολύ από τη λύπη, τότε ή δειλία παύει, και μέσα στην ψυχή γεννιέται θάρρος και κάποια βεβαιότητα για τη συγχώρηση. Στο έξης ή ψυχή θερμαίνεται από τον πόθο της ουράνιας χαράς και αυτή που πρώτα έκλαιγε από το φόβο της καταδίκης, αρχίζει υστέρα να κλαίει πάλι πικρά, επειδή βρίσκεται ακόμα μακριά από τη βασιλεία (των ουρανών). Γιατί, αφού καθαρθεί ο νους, βλέπει πια καθαρά ποιοι είναι οι χοροί των αγγέλων και ποια ή κοινωνία τους, ποια είναι ή λαμπρότητα και ή μεγαλοσύνη των μακαρίων πνευμάτων και ποια ή θεωρία αυτού του ίδιου του Θεού.

Του αγίου Έφραίμ

Αρχή του πένθους είναι ή αυτογνωσία. και το πένθος μας ας μην είναι ανθρώπινο, ούτε «προς το θεαθήναι τοις ανθρώποις» (Ματθ. 23:5), αλλά όπως το θέλει ο Θεός, πού γνωρίζει τα απόκρυφα της καρδιάς μας, για να μακαριστούμε άπ’ Αυτόν. “Ας έχουμε λοιπόν χαρούμενο το πρόσωπο, όταν συναντάμε άλλους ανθρώπους, ως προς το φρόνημα όμως ας κλαίμε και ας πενθούμε. Γιατί το πένθος είναι προϋπόθεση, αλλά και εξασφάλιση της πνευματικής εργασίας· το πένθος ξεπλένει την ψυχή με τα δάκρυα και την αποκαθιστά καθαρή· το πένθος γεννάει τη σωφροσύνη, ξεριζώνει τις ηδονές, κατορθώνει τις αρετές. και τι περισσότερο να πω; Το πένθος από το Θεό μακαρίζεται (βλ. Ματθ. 5:4. Λουκ. 6:21) και από τους αγγέλους επαινείται.

Του αββα Ησαΐα

Τα έργα εκείνων πού αληθινά πενθούν είναι: το ν’ απομακρύνουν το νου και τις αισθήσεις από τα γύρω φαινόμενα· το να μην κρίνουν τον πλησίον – γιατί εκείνος πού ασχολείται μόνο με τις δικές του αμαρτίες, αποφεύγει να κρίνει το πλάσμα του Θεού· το να μην εκδικούνται αυτόν πού τους κάνει κακό· το να μη λυπούνται για όσα έγιναν από το συγκάτοικο τους χωρίς τη δική τους γνώμη· το να μην κάνουν το θέλημα τους· το να μη λένε για οποιονδήποτε ότι είναι καλός ή κακός, γιατί το θεωρούν ντροπή τους να μάθουν πώς υπάρχει κάποιος αισχρότερος άπ’ αυτούς· το να μη θέλουν να γνωρίζουν πράγματα, πού δεν τους ενδιαφέρουν το να μην αντιδρούν, όταν τους χλευάζουν το να μη λυπούνται, όταν τους παραβλέπουν στη γενική διανομή· το να μην ταράζονται, όταν συκοφαντούνται για πράγμα πού δεν γνωρίζουν, αλλά να λένε αμέσως το “συγχώρησαν”· το να μην αποδέχονται τους επαίνους, πού τυχόν τους λέει κανείς· το να μη συγχύζονται όταν βρίζονται· το να μην κυνηγούν τη φιλία των ισχυρών του κόσμου· το να μη θέλουν να επιβάλουν τη γνώμη τους, ακόμα κι όταν έχουν δίκιο, ούτε να φιλονικήσουν για οτιδήποτε. Αυτά και όσα σχετίζονται μ’ αυτά, αν υπάρχουν σ’ έναν άνθρωπο, φανερώνουν ότι έχει το αληθινό πένθος, ότι με τα νοερά του μάτια γνώρισε τον εαυτό του και την αδυναμία του, ότι κατάλαβε ποιο είναι το θέλημα του Θεού και ότι συνειδητοποίησε πώς δεν μπορεί ν’ αρέσει στο Θεό όπως ο ίδιος νομίζει. Γι’ αυτό και αρκείται στη δική του λύπη, κλαίει για τον εαυτό του και δεν ασχολείται με το πλάσμα του Θεού, πού μέλλει εκείνος να κρίνει. Έτσι διατηρεί ακέραιη την (πνευματική) οικοδομή, πού έχτισε μέσα του το πένθος. Γιατί ή κατά Θεό λύπη, πού του κατατρώει την καρδιά, μπορεί να εξουσιάσει τις αισθήσεις- και ακόμη, αν αντιστέκεται με νίψη, τότε διατηρεί σώα και τα αισθητήρια του νου. Δεν μπορεί λοιπόν ο άνθρωπος να είναι αμέριμνος ούτε να εμπιστευθεί τον εαυτό του, πριν βρεθεί μπροστά στο κριτήριο και ακούσει την απόφαση και μάθει που θα τοποθετηθεί (ή ψυχή του). και γι’ αυτό, όσο βρίσκεται μέσα στο σώμα, οφείλει να κοπιάζει ακατάπαυστα. 

Μακάριοι είναι εκείνοι πού δεν στήριξαν το θάρρος τους στα έργα τους, σαν ευάρεστα τάχα στον Κύριο, και γι’ αυτό ντρέπονται να τον αντικρίσουν. Αυτοί πραγματικά θα δρουν ανέκφραστη παρηγοριά, επειδή πενθούν ακατάπαυστα για τους εαυτούς τους, πού δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν στην εντέλεια το θέλημα του Θεού, όπως ακριβώς Εκείνος θέλει. Όταν οι επουράνιες δυνάμεις θα δώσουν τη μαρτυρία τους γι’ αυτούς, ότι δηλαδή πέρασαν (νικηφόρα) τους άρχοντες της αριστερής μερίδας, (τα εναέρια τελώνια), τότε πια θα μνημονεύονται κι αυτοί μαζί με τους κατοίκους του ουρανού.

Oσο όμως γίνεται ακόμα πόλεμος, ο άνθρωπος νιώθει φόβο και τρόμο -θα νικήσει ή θα νικηθεί σήμερα; Θα κερδίσει ή θα χάσει αύριο; Γιατί ο αγώνας σφίγγει από παντού την καρδιά. Μόνο ή απάθεια δεν επηρεάζεται από τον πόλεμο, επειδή έχει πάρει το βραβείο (της νίκης) και έχει ησυχάσει, αφού ειρήνευσαν μεταξύ τους κι έγιναν ένα τα τρία χωρισμένα, δηλαδή ή ψυχή, το σώμα και το πνεύμα, σύμφωνα με τον απόστολο (Α’ Θεσ. 5:23). και Όταν αυτά τα τρία γίνουν ένα με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, δεν μπορούν πια να χωριστούν, αφού ο Χριστός πέθανε και αναστήθηκε και «ουκέτί αποθνήσκει, θάνατος αυτού ουκέτι κυριεύει» (Ρωμ. 6:9). Ό θάνατος Του μας εξασφάλισε τη σωτηρία, επειδή ή αμαρτία νεκρώθηκε με το θάνατο, και ή ανάσταση Του εξασφάλισε την αιώνια ζωή σε όλους, όσοι πιστεύουν σ’ Αυτόν.

Του αββα Ισαάκ

Υπάρχουν δάκρυα πού μαραίνουν και δάκρυα πού ζωογονούν και τα πρώτα έχουν αιτία το φόβο, ενώ τα δεύτερα την αγάπη. Τα πρώτα λοιπόν, αυτά δηλαδή πού τρέχουν για τις αμαρτίες, αναβλύζουν με πόνο και στεγνώνουν το σώμα και το μαραίνουν. Τα δεύτερα όμως – στα όποια καταλήγει κανείς αφού πρώτα χύσει αρκετά από τα προηγούμενα και μέσω αυτών ξεπλύνει, με το έλεος του Θεού, τις αμαρτίες του – αναβλύζουν αβίαστα και με (πνευματική) ηδονή, επειδή ή ψυχή έχει γευθεί τη θεία χάρη. Τότε ο άνθρωπος χύνει δάκρυα χωρίς να δοκιμάζει (ψυχικό) πόνο, με χαρά και δίψα (θείας) αγάπης. Αυτά και το σώμα ωφελούν και αναζωογονούν, και την όψη του άνθρωπου αλλοιώνουν, σύμφωνα με το γραμμένο: «Καρδίας ευφραινομένης πρόσωπον θάλλει, εν δε λύπαις ούσης σκνθρωπάζει» (Παροιμ. 15:13). “Αν λοιπόν ποθούμε να φτάσουμε στα δεύτερα (δάκρυα), ας επιδιώξουμε με ζήλο τα πρώτα, (τα δάκρυα δηλαδή της μετάνοιας), και τότε, με τη χάρη του Θεού, σύντομα θα τ’ αποκτήσουμε κι εκείνα.

 Από τον άγιο Βαρσανούφιο

Κάποιος αδελφός ρώτησε τον άββά Ιωάννη:Πώς μπορώ να κόψω την παρρησία και να συγκρατώ τη γλώσσα μου;

 Με το πένθος, αποκρίθηκε ο γέροντας.

Kαι πώς μπορώ να διατηρήσω το πένθος, ξαναρώτησε ο αδελφός, όταν έχω δοσοληψίες με ανθρώπους και μεριμνώ για τις εργασίες των διακονητών; Έπειτα, υπάρχει καρδιακό πένθος χωρίς δάκρυα;Δεν γεννιέται το πένθος από τα δάκρυα, απάντησε ο γέροντας, αλλά τα δάκρυα γεννιούνται από το πένθος. και εκείνος πού βρίσκεται ανάμεσα στους ανθρώπους αποκτά το πένθος, αν κόβει το δικό του θέλημα και δεν κοιτάζει τα σφάλματα των άλλων. Γιατί έτσι συμμαζεύονται οι λογισμοί του. Και όταν συμμαζευτούν, γεννούν στην καρδιά την κατά Θεό λύπη. Και ή λύπη φέρνει τα δάκρυα.

Από το Γεροντικό

Σ’ όλη του τη ζωή, όποτε καθόταν στο εργόχειρο του, ο αββάς Αρσένιος είχε ένα πανί στον κόρφο του, για (να σκουπίζει) τα δάκρυα πού έτρεχαν συνεχώς από τα μάτια του. Βλέποντας αυτό το πράγμα ο ξακουστός ανάμεσα στους μοναχούς (αββάς) Ποιμήν, του έλεγε:Είσαι μακάριος, Αρσένιε, γιατί δεν θα έχεις ανάγκη από δάκρυα στην άλλη ζωή, μια και πένθησες για τον εαυτό σου σ’ αυτόν τον κόσμο.

 Ένας αδελφός ρώτησε τον αββά Άμμωνα:

Πες μου ένα λόγο, για το πώς (μπορώ) να σωθώ.Πήγαινε, απάντησε ο γέροντας, και σκέψου όπως σκέφτονται οι κακοποιοί, πού βρίσκονται στη φυλακή. Εκείνοι δηλαδή ρωτάνε τους ανθρώπους πού τους πλησιάζουν: Που είναι ο δικαστής; και πότε έρχεται;. και με την αναμονή της δίκης και των τιμωριών, κλαίνε. Έτσι κι εσύ, οφείλεις να προσέχεις πάντα την ψυχή σου και να λες: Αλίμονο μου! Πώς θα παρουσιαστώ στο φοβερό βήμα του αδέκαστου Κριτή; και τι θα Του απολογηθώ; Αν σκέφτεσαι έτσι ακατάπαυστα, μπορείς να σωθείς.

Ό αββάς Λογγίνος είπε:

Ή νηστεία ταπεινώνει το σώμα. Ή αγρυπνία καθαρίζει το νου. Ή ησυχία φέρνει το πένθος. και το πένθος βαπτίζει τον άνθρωπο (στα δάκρυα του) και τον κάνει αναμάρτητο.

Ό άββάς Μωυσής είπε:

Νικηθήκαμε σωματικά από κάποιο πάθος; Ας μην παραμελήσουμε τη μετάνοια και το πένθος για τον εαυτό μας, πριν μας προλάβει το πένθος της Κρίσεως.

Ό ίδιος (άββάς) είπε:

Οι αμαρτίες συγχωρούνται με τα δάκρυα. Όταν όμως κλαις, μη στενάξεις δυνατά· και «μη γνώτω ή αριστερά σον», δηλαδή ή κενοδοξία, «τι ποιεί η δεξιά σον» (Ματθ. 6:3).

Ένας αδελφός ρώτησε τον άββά Μωϋσή:

Τι πρέπει να κάνει ο άνθρωπος σε κάθε πειρασμό πού τον βρίσκει ή σε κάθε λογισμό πού του σπέρνει ο εχθρός; Και ο γέροντας αποκρίθηκε:Πρέπει να κλαίει μπροστά στην αγαθοσύνη του Θεού για να τον βοηθήσει· και αν παρακαλεί με επίγνωση, σύντομα βρίσκει ανάπαυση. Γιατί είναι γραμμένο: «Εγγύς Κύριος πάσι τοις έπικαλουμένοις αυτόν» (Ψαλμ. 144:18) και τα υπόλοιπα.

 Ό άββάς Ισαάκ διηγήθηκε:

Κάποτε, Όταν βρισκόμουνα κοντά στον άββά Ποιμένα, τον είδα να πέφτει σε έκσταση και κατάνυξη. Επειδή λοιπόν είχα θάρρος μαζί του, του έβαλα μετάνοια και τον παρακάλεσα: “Πες μου, που ήσουνα;”. Κι εκείνος, κάτω από την πίεση μου, μου είπε: “Ό λογισμός μου ήταν εκεί, οπού ή αγία Θεοτόκος Μαρία στάθηκε και έκλαιγε – δίπλα στο Σταυρό του Σωτήρος. Ήθελα κι εγώ πάντα έτσι να κλαίω”.

Ό άββάς Θεόδωρος διηγήθηκε:

Στα Κελιά κατοικούσε κάποιος αδελφός, πού είχε αποκτήσει το χάρισμα της κατανύξεως. Τον ρωτήσαμε λοιπόν για τα δάκρυα – γιατί άλλοτε έρχονται μόνα τους και άλλοτε δεν μπορεί κανείς να τα προκαλέσει ούτε με έμπονη προσπάθεια; και ο γέροντας απάντησε: “Τα δάκρυα είναι όπως ή βροχή, και ο άνθρωπος είναι σαν το γεωργό. “Όταν λοιπόν έρχονται (τα δάκρυα), αυτός πού καλλιεργεί την καρδιά του πρέπει ν’ αγωνίζεται για να μη χαθεί τίποτε από τη βροχή, αλλά να μαζευτεί όλο το νερό στον κήπο του και να τον ποτίσει. Σας λέω, παιδιά μου, ότι πολλές φορές μια μέρα βροχής είναι αρκετή για όλο το χρόνο και σώζει όλους τους καρπούς. Γι’ αυτό πρέπει να προσέχουμε· και όταν καταλάβουμε ότι έρχεται, ας αγωνιστούμε να φυλάξουμε τους εαυτούς μας κι ας αφοσιωθούμε σε επίμονη ικεσία του Θεού. Γιατί δεν ξέρουμε αν θα δρούμε και άλλη μέρα τη βροχή εκείνη”.

Τότε τον ξαναρωτήσαμε: και πώς διατηρεί κανείς την κατάνυξη, όταν έρχεται; Και αποκρίθηκε ο γέροντας: Εκείνη την ημέρα ή για όσο διάστημα ενεργεί μέσα του το πένθος, πρέπει να προσέξει τα έξης:

Να μην επισκεφθεί άνθρωπο· να φυλαχτεί ακόμη από τη γαστριμαργία και την υψηλοφροσύνη, ώστε να μη φανταστεί καθόλου ότι κλαίει και να μην κατακρίνει κανένα ν’ αφοσιωθεί, τέλος, στην προσευχή και τη μελέτη. Πάντως, όταν έρθει το πένθος, αυτό θα μας διδάξει ποια είναι εκείνα πού το ωφελούν και το συντηρούν και ποια (είναι εκείνα πού) το αντικόβουν. Να, ξέρω λ.χ. έναν αδελφό, πού καθόταν στο κελί του και, καθώς έκανε το εργόχειρο του, του ερχόταν το πένθος. Μόλις λοιπόν άρχιζαν να τρέχουν τα δάκρυα, σηκωνόταν να προσευχηθεί μα τότε αμέσως σταματούσαν. Έπιανε πάλι το εργόχειρο, συμμάζευε το νου του, και παρευθύς ξανάρχονταν τα δάκρυα. Το ίδιο (γινόταν) και στη μελέτη: Όταν διάβαζε, έπεφτε σε κατάνυξη· αλλά μόλις σηκωνόταν να προσευχηθεί, δεν είχε (δάκρυα). Μόνο όταν ξανάσκυβε πάνω από το βιβλίο, άρχιζε πάλι να δακρύζει. Τότε λοιπόν κατάλαβε ο αδελφός την αιτία αυτής της διαφοράς, και συλλογίστηκε, ότι καλά είπαν οι Πατέρες, πώς το ίδιο το πένθος είναι δάσκαλος· αυτό δηλαδή διδάσκει τον άνθρωπο όσα τον συμφέρουν. Έχω τη γνώμη, ότι για δύο αιτίες έχανε ο αδελφός το πένθος την ώρα της προσευχής. Ή πρώτη είναι, ότι δεν είχε αποκτήσει ακόμα προσευχή καθαρή, χωρίς περισπασμούς. Ρεμβάζοντας και τρέχοντας με το νου του εδώ κι εκεί, δεν διατηρούσε την αρχική κατάνυξη, αυτή πού γεννιόταν μέσα του στο εργόχειρο και στη μελέτη, επειδή, όταν έκανε τα τελευταία, είχε πιο συγκεντρωμένο το νου του. και ή δεύτερη αιτία είναι τούτη: Για να μη νομίσει, ότι από το δικό του αγώνα και τη δική του προσευχή κατόρθωσε ν’ αποκτήσει το πένθος, αλλά να καταλάβει ότι του δόθηκε από το έλεος και τη χάρη του Θεού, έτσι ώστε και σε ευχαριστία του Ευεργέτη του να παρακινηθεί και ταπείνωση μεγαλύτερη ν’ αποκτήσει, και να δυναμώσει μ’ αυτά περισσότερο το πένθος μέσα του. και σε μας λοιπόν, αν κάποτε συμβεί κάτι τέτοιο, αν μας γεννηθούν δηλαδή κατάνυξη καρδιάς και θερμά δάκρυα, ας τα παραβλέψουμε όλα, ας τρέξουμε στην προσευχή και ας επιμείνουμε καρτερικά σ’ αυτήν, ώσπου να νιώσουμε την καρδιακή φωτιά ν’ ανάβει μέσα μας. Γιατί ίσως να μην ξαναβρούμε τέτοια ευκαιρία”.

Ένας γέροντας είπε:

Όπως κουβαλάμε μαζί μας παντού την κακία μας, δηλαδή τα πάθη και τις αμαρτίες μας, έτσι πρέπει να έχουμε συνεχώς μαζί μας, όπου κι αν βρισκόμαστε, το πένθος και την κατάνυξη.

Άλλος γέροντας είπε:

Όπως κάθε αμαρτία πού θα κάνει ο άνθρωπος βρίσκεται έξω από το σώμα του, ενώ αυτός πού πορνεύει, αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα (Α’ Κορ. 6:18), γιατί απ’ αυτό βγαίνει ή ακαθαρσία, έτσι και κάθε έργο (αρετής) πού θα κάνει ο άνθρωπος βρίσκεται έξω από το σώμα του εκείνος όμως πού χύνει δάκρυα, καθαρίζει (μ’αυτά) την ίδια του την ψυχή και (το ίδιο του) το σώμα γιατί τα δάκρυα, καθώς κυλούν από πάνω (προς τα κάτω), πλένουν και αγιάζουν ολόκληρο το σώμα.

Είπε ένας άλλος γέροντας:

Αν δεν έχεις κατάνυξη, μάθε ότι πάσχεις είτε από κενοδοξία είτε από φιληδονία γιατί αυτές είναι πού δεν αφήνουν την ψυχή να νιώσει κατάνυξη.

Είπε πάλι (ο ίδιος γέροντας):

Αν υπάρχουν μνήματα στον τόπο πού κατοικείς, πήγαινε εκεί συχνά και φέρνε στο νου σου όσους είναι θαμμένοι σ’ αυτά, προπαντός όταν έχεις σαρκικό πόλεμο. και όταν μάθεις ότι κάποιος αδελφός βρίσκεται στα τελευταία του, πήγαινε και μείνε κοντά του, για να δεις πώς χωρίζεται ή ψυχή από το σώμα· γιατί κι άπ’ αυτό αποκτάς κατάνυξη.

Είπε πάλι (ο ίδιος):

Απ’ όλα (τα πάθη) περισσότερο ο θυμός εξαφανίζει την κατάνυξη και την ταπείνωση της ψυχής.

Πηγή:http://www.gerontas.com/content/view/470/171/

 1. Ένας άγιος Γέροντας, σχετικά με την κατάνυξη, συμβούλεψε:

– Όταν κάθεσαι στο κελλί σου, να συμμαζεύεις μέσα σου το νου σου και να θυμάσαι την ώρα του θανάτου. Κοίταξε τότε τη νέκρωση του σώματος, εννόησε τη συμφορά, φέρε στο νου σου τον πόνο, κατάλαβε και κατηγόρησε τη ματαιότητα του κόσμου, δείξε στην επιείκεια και στη σπουδή όση επιμέλεια χρειάζεται, για να μπορέσεις με κάθε δυνατό μέσο να παραμείνεις στην ιδία πρόθεση και το σκοπό της ησυχίας, χωρίς ν’ απελπιστείς, θυμήσου, ακόμα, και τη στιγμή της κατακρίσεως στον Άδη, και βάλε καλά στο μυαλό σου αυτή τη σκέψη: πώς άραγε να’ναι οι ψυχές εκεί, μέσα σε ποιά πικρότατη σιωπή, ή μέσα σε ποιους στεναγμούς φοβερότατους- σε πόσο μεγάλο φόβο και αγωνία να βρίσκονται τάχα, και με τί ελπίδα να περιμένουν την ατελείωτη οδύνη και το ψυχικό και απέραντο δάκρυ, θυμήσου, ακόμη, και την ήμερα της αναστάσεως, όταν θα παρουσιαστούν τα πάντα μπρος στο Θεό. Φέρε στη μνήμη και στη φαντασία σου εκείνο το φοβερά και φρικτό βήμα. Φέρε μπροστά σου όλα τα κακά που περιμένουν τους αμετανόητους αμαρτωλούς, τη ντροπή τους μπροστά στο Θεό, στο Χριστό, στους Αγγέλους, στους Αρχαγγέλους, στις Εξουσίες και σ’ όλους τους ανθρώπους· σκέψου όλα τα κολαστήρια, το αιώνιο πυρ, το ατελείωτο βάσανο των σαρκοβόρων σκουληκιών, τον τάρταρο, το σκοτάδι, και πάνω απ’ ολ’ αυτά, το τρίξιμο των δοντιών, τους φόβους και όλα τα βάσανα.

Ύστερα, φέρε στη σκέψη και στη φαντασία σου και όλα τ’αγαθά που περιμένουν τους δικαίους: την οικειότητα που θα έχουν με το Θεό και Πατέρα, με τον Χριστό, τους Αγγέλους, τους Αρχαγγέλους, τις Εξουσίες και όλο το νέφος των Αγίων σκέψου την ουράνια βασιλεία και τ’ αγαθά της, τη χαρά και την απόλαυση. Φέρνε στη μνήμη σου αυτά τα δύο και όταν συλλογίζεσαι την κρίση των αμαρτωλών, στέναζε, δάκρυζε και ντύνε με πένθος την ψυχή σου, φοβούμενος μην καταντήσεις κ’ εσύ ο ίδιος στην ίδια συμφορά. Και όταν, πάλι, συλλογίζεσαι τ’ αγαθά που περιμένουν τους δικαίους, να χαίρεσαι και ν’ αγάλλεσαι, φροντίζοντας, με όλη σου την επιμέλεια, ετούτα μεν να τ’ απολαύσεις, τ’ άλλα δε να τ’ αποφύγεις. Κοίταξε μην τα ξεχάσεις ποτέ αυτά, είτε βρίσκεσαι μέσα στο κελλί σου, είτε κάπου έξω. Και μην αμελήσεις ποτέ το γενναίο σου φρόνημα, για ν’ αποφύγεις έτσι μ’ αυτές τις σκέψεις όλους τους βλαβερούς λογισμούς και τούς ακάθαρτους.

2. Κάποιος Γέροντας μας αφηγήθηκε ότι ένας πνευματικός αδελφός στον κόσμο ήθελε να ζήσει αναχωρητικό βίο, αλλά η μάνα του τον εμπόδιζε. Αυτός, όμως, δεν παρατούσε το σκοπό του, λέγοντας: «θέλω να σώσω την ψυχή του!» Ωστόσο, όταν η μάνα του έκανε τα πάντα για να τον εμποδίσει και δεν τα κατάφερνε, στο τέλος υποχώρησε και τον άφησε να πάει εκεί που ήθελε.

Επήγε, λοιπόν, κ’ έγινε μοναχός, μα ζούσε απρόσεχτα και κατασπαταλούσε το χρόνο της μοναστικής ζωής του με φοβερή αμέλεια. Συνέβη τότε να πεθάνει η μητέρα του, κ’ υστέρα από λίγο καιρό ν’ αρρωστήσει ο ίδιος πολύ βαριά. Βρέθηκε τότε σε μια κατάσταση εκστάσεως, και σα ν’ ανέβηκε στην ημέρα της Κρίσεως, όπου βρήκε τη μητέρα του μαζί με άλλους, που κρίνονταν υποφέροντας. Εκείνη ξαφνιάστηκε καθώς τον είδε και τον ρωτάει:

– Τί συμβαίνει, γιέ μου; Κ’ εσύ σε τούτο τον τόπο καταδικάστηκες να’ ρθεις; Και που είναι, γιε μου, τα λόγια σου που έλεγες «θέλω να σώσω την ψυχή μου»;

Εκείνος, πνιγμένος στη ντροπή γι’ αυτά που άκουσε, στεκόταν καταλυπημένος, μην έχοντας κάτι ν’ αποκριθεί.

Η φιλανθρωπία του Θεού οικονόμησε τότε, ύστερ’ από αυτό το όραμα, ν’ αναλάβει και να γίνει καλά απ’ τη βαριά εκείνη αρρώστια του. Και τότε άρχισε να συλλογίζεται, πως ήταν από Θεού μια τέτοια επίσκεψη της μητέρας του· και αποφάσισε να κλειστεί στο κελλί του και να φροντίζει μονάχα για τη σωτηρία του, μετανοώντας και κλαίοντας για όσα έπραξε νωρίτερα, με την αμέλειά του. Και τόση ήταν η κατάνυξη του, ώστε πολλοί να τον παρακαλούν να μην είναι τόσο αυστηρός με τον εαυτό του, για να μην πάθει κάποια ζημιά από τ’ άμετρα δάκρυα που έχυνε!

Αυτός, όμως, δεν ήθελε ν’ αναπαυθεί και να υποχωρήσει, λέγοντας: «αν δεν μπόρεσα να βαστάξω τον ονειδισμό της μητέρας μου, πώς θα μπορέσω να υποφέρω τη ντροπή μπροστά στο Χριστό και στους αγίους Αγγέλους την ημέρα της Κρίσεως;»

(Π. Β. Πάσχου Ο Πόλεμος των πειρασμών, Εκδ. Ακρίτας, 2006. αποσπάσματα)

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Πριν τη διάδοση της καμπάνας ήταν σε χρήση τα σήμαντρα, τόσο στα Μοναστήρια όσο και στους ενοριακούς Ναούς.Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, επανήλθε η χρήση τους, καθώς απαγορεύτηκε ο χτύπος της καμπάνας.Σήμερα είναι σε χρήση μόνον στα Μοναστήρια. Ανάλογα με την Ακολουθία του νυχθημέρου, είναι σε χρήση και το αντίστοιχο σήμαντρο.

Με αυτή την ονομασία αναφέρονται:

 α) Το τάλαντο ή χειροσήμαντρο, το οποίο είναι μια μακρόστενη σανίδα που στις άκρες μπορεί να έχει τρείς ή πέντε οπές. Οι τρείς οπές συμβολίζουν τον Τριαδικό Θεό, ενώ οι πέντε οπές, σε σχήμα Σταυρού, τις ανθρώπινες αισθήσεις που πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Ο ήχος συμβολίζει την διδασκαλία της Παλαιάς Διαθήκης, τα βήματα του Θεού μέσα στον Παράδεισο, όταν επισκεπτόταν τους πρωτοπλάστους αλλά, και το κάλεσμα του Νώε για την είσοδο των ζώων κατά ζεύγη στην κιβωτό.

Παλαιά Διαθήκη, Γένεση – Κεφάλαιο 3, Στίχοι 8 – 10..

«Και άκουσαν τη φωνή τού Κυρίου τού Θεού, να περπατάει στον παράδεισο προς το δειλινό· και ο Αδάμ και η γυναίκα του κρύφτηκαν από το πρόσωπο του Κυρίου τού Θεού, ανάμεσα στα δέντρα τού παραδείσου. Και ο Κύριος ο Θεός κάλεσε τον Αδάμ, και του είπε: Πού είσαι; Κι εκείνος είπε: Άκουσα τη φωνή σου στον παράδεισο, και φοβήθηκα, επειδή είμαι γυμνός· και κρύφτηκα».Το τάλαντο είναι και μονάδα βάρους καθώς και νομισματική υποδιαίρεση, που χρησιμοποιούσαν οι Αιγύπτιοι, οι Εβραίοι, οι Έλληνες οι Ρωμαίοι. Το τάλαντο ως μονάδα βάρους, συμβολικά μεταφέρεται και καθορίζει το βάρος των αγαθών έργων και της πίστης για τη σωτηρία της ψυχής.

 β) Το μεγασήμαντρο ή κόπανος είναι μια κρεμαστή χοντρή μακρόστενη σανίδα, που έχει και αυτή στις άκρες τρείς ή πέντε οπές, συμβολίζοντας αντίστοιχα τον Τριαδικό Θεό και τις πέντε ανθρώπινες αισθήσεις, οι οποίες πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Ο ήχος συμβολίζει την διδασκαλία την Καινής Διαθήκης, την παρουσία του ενανθρωπήσαντος Θεού στην γη και το κήρυγμά Του, καθώς και το δοθέν τάλαντο, το οποίο πρέπει να αξιοποιήσει ο άνθρωπος, σύμφωνα με την παραβολή των ταλάντων.

Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, Κεφάλαιο 25, Στίχοι 14 – 30..

«Επειδή, θα΄ρθει σαν ένας άνθρωπος ο οποίος, προκειμένου να αποδημήσει, κάλεσε τους δούλους του, και τους παρέδωσε τα υπάρχοντά του· και σε έναν μεν έδωσε πέντε τάλαντα, σε άλλον δε δύο, και σε άλλον ένα· σε κάθε έναν σύμφωνα με τη δική του ικανότητα· κι αμέσως αποδήμησε. Εκείνος δε που πήρε τα πέντε τάλαντα πήγε, και δουλεύοντας μ’ αυτά, έκανε άλλα πέντε τάλαντα. Το ίδιο και εκείνος που πήρε τα δύο, κέρδησε κι αυτός άλλα δύο. Εκείνος δε που πήρε το ένα, πήγε και έσκαψε στη γη, και έκρυψε το ασήμι τού κυρίου του. Και μετά από πολύ καιρό έρχεται ο κύριος εκείνων των δούλων, και κάνει λογαριασμό μαζί τους.Και όταν ήρθε αυτός που πήρε τα πέντε τάλαντα, παρουσίασε άλλα πέντε τάλαντα, λέγοντας: Κύριε, πέντε τάλαντα μου παρέδωσες· δες, με βάση αυτά κέρδησα άλλα πέντε τάλαντα. Και ο κύριός του είπε σ’ αυτόν: Εύγε, δούλε αγαθέ, και πιστέ· στα λίγα φάνηκες πιστός, επάνω σε πολλά θα σε καταστήσω· μπες μέσα στη χαρά τού κυρίου σου. Και καθώς ήρθε κοντά και εκείνος που πήρε τα δύο τάλαντα, είπε: Κύριε, δύο τάλαντα μου παρέδωσες· δες, με βάση αυτά κέρδησα άλλα δύο τάλαντα. Και ο κύριός του είπε σ’ αυτόν: Εύγε, δούλε αγαθέ, και πιστέ· στα λίγα φάνηκες πιστός, επάνω σε πολλά θα σε καταστήσω· μπες μέσα στη χαρά τού κυρίου σου.

Και καθώς ήρθε κοντά και εκείνος που πήρε το ένα τάλαντο, είπε: Κύριε, σε γνώρισα ότι είσαι σκληρός άνθρωπος, θερίζοντας όπου δεν έσπειρες, και μαζεύοντας απ’ όπου δεν διασκόρπισες· και επειδή φοβήθηκα, πήγα και έκρυψα το τάλαντό σου μέσα στη γη· δες, έχεις το δικό σου. Και ο κύριός του, απαντώντας, είπε σ’ αυτόν: Πονηρέ δούλε και οκνηρέ, ήξερες ότι θερίζω όπου δεν έσπειρα, και μαζεύω απ’ όπου δεν διασκόρπισα· έπρεπε, λοιπόν, να βάλεις το ασήμι μου στους τραπεζίτες· και όταν ερχόμουν εγώ, θα έπαιρνα το δικό μου μαζί με τόκο. Πάρτε, λοιπόν, απ’ αυτόν το τάλαντο, και δώστε το σ’ αυτόν που έχει τα δέκα τάλαντα. Επειδή, σε όποιον έχει, θα δοθεί, και θα του περισσεύσει· και απ’ αυτόν που δεν έχει, και εκείνο που έχει, θα αφαιρεθεί απ’ αυτόν. Και τον αχρείο δούλο ρίξτε τον στο εξώτερο σκοτάδι· εκεί θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών».Ο κόπανος είναι ένα παλαιό χειρωνακτικό γεωργικό εργαλείο για το αλώνισμα των δημητριακών. Η μετατροπή και χρήση του εργαλείου αυτού από την Εκκλησία συμβολίζει το πνευματικό «αλώνισμα» των ψυχών.

 γ) Το αγιοσίδερο είναι μεταλλικό σήμαντρο, που με τον ήχο του συμβολίζει και υπενθυμίζει την σάλπιγγα του Αγγέλου, η οποία θα ακουστεί κατά την Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, την φωνή του Θεού που θα αποδώσει στον κάθε άνθρωπο την δίκαιη κρίση Του.

Πηγή: Αρχιμ Ισαάκ Τσάπογλου – Βιβλίο: Ηγάπησα, Κύριε, ευπρέπειαν οίκου σου

Από:http://pneumatikioikodomi.blogspot.com

 Οι ακολουθίες της Μεγ.Σαρακοστής μας εισάγουν σε μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα,βοηθώντας μας να επικεντρωθούμε στον εαυτό μας και να κατευθύνουμε τη σκέψη μας στο Θεό.Αυτή την πνευματική κατάσταση πρέπει να προσπαθήσουμε να την διατηρήσουμε και όταν εγκαταλείψουμε τον ναό.Ο κύριως εχθρός αυτής της προσπάθειας είναι τα Μ.Μ.Ε. κυρίως η τηλεόραση,η οποία έχει γίνει ένα πραγματικό είδωλο των σπίτιών όπου τα μέλη της οικογένειας θυσιάζουν τον χρόνο τους και την προσοχή τους. Σκορπίζει τον νου και μας αποσπά από την προσευχή την οποία προσφέρουμε στο Θεό μεταξύ χασμουρητών και τον νου σκορπισμένο Νηστεύεις; Κλείσε την τηλεόραση,μείωσε το ‘’σερφάρισμα’’ στο διαδίκτυο μελέτησε ένα βιβλίο.Νηστεύεις; Όταν οδηγείς, δεν χρειάζεται να ακούς με τίς ώρες ραδιόφωνο. Προσευχήσου λίγες στιγμές.Νηστεύεις; “Αφησε στην άκρη τις εφημερίδες με τα ένθετα καί τα περιοδικά, καί αποφάσισε – επιτέλους – να συζητήσεις με τους ανθρώπους πού αγαπάς καί μοιράζεσαι την ϊδια στέγη.Γράφοντας αυτές τις γραμμές θυμήθηκα ένα απόσπασμα από το βιβλίο ”Μεγ. Σαρακοστή”του Σμέμαν.:

‘‘Πρέπει κανείς να συνειδητοποιήσει ότι είναι αδύνατο να μοιράσουμε τη ζωή μας ανάμεσα στη «χαρμολύπη» της Μεγάλης Σαρακοστής καί στο τελευταίο σήριαλ. Αυτά τα δυο βιώματα ίϊναι ασυμβίβαστα καί το ένα, σίγουρα, θα σκοτώσει το άλλο. Καί εϊναι πολύ πιθανό, εκτός αν γίνεται μια έντονη προσπάθεια,ότι το τελευταίο σήριαλ έχει πολύ μεγαλύτερες έλπίόες σε βάρος της «χαρμολύπης» — παρά το αντίθετο. Μια πρώτη «συνήθεια» πού προτείνεται είναι να μειωθεί δραστικά ή παρακολούθηση του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης στην περίοδο της Σαρσκοστής. Δεν τολμούμε να ελπίζουμε ότι θα υπάρξει μία «γενική» νηστεία, αλλά μόνο ή «ασκητική» ή όποια, όπως ξέρουμε, σημαίνει, πρώτα άπ’ όλα αλλαγή τροφής και μείωση της. φυσικά τίποτε το κακό δεν υπάρχει, λόγου χάρη, στο να συνεχίσει κανείς να παρακολουθεί στο ραδιόφωνο καί στην τηλεόραση ειδήσεις, εκλεκτές σειρές, ενδιαφέροντα καί πνευματικά ή διανοητικά εμπλουτισμένα προγράμματα. Εκείνο πού πρέπει να σταματήσει στην διάρκεια της Σαρακοστής είναι ή πλήρης «παράδοση» στην τηλεόραση — ή μετατροπή δηλαδή του ανθρώπου σε «λάχανο» πάνω σε μια πολυθρόνα κολλημένο στην οθόνη πού παθητικά δέχεται ό,τι βγαίνει άπ’ αυτή. “Οταν ήμουνα παιδί (ήταν τότε ή προ-τηλεοπτική εποχή) ή μητέρα μου συνήθιζε να κλειδώνει το πιάνο την πρώτη, την τετάρτη καί την έβδομη εβδομάδα της Σαρακοστής. Αυτή ή ανάμνηση είναι μέσα μου ζωηρότερη από τις μακρινές ακολουθίες της Σαρακοστής καί ακόμα καί σήμερα όταν παίζει το ραδιόφωνο αυτές τις μέρες με ταράζει σχεδόν όσο καί μια βλαστήμια. Αναφέρω αυτή την προσωπική μου ανάμνηση μόνο σαν μια διευκρίνηση της επίδρασης πού μπορούν να έχουν μερικές εξωτερικές ενέργειες στην ψυχή ενός παιδιού. Καί αυτό πού κρύβεται εδώ δεν είναι ένα απλό απομονωμένο έθιμο ή ένας κανόνας αλλά είναι μια εμπειρία της Σαρακοστής σαν μιας ειδικής χρονικής περιόδου, σαν κάποιου πράγματος πού είναι παρόν όλο το χρόνο καί πού δεν πρέπει να χαθεί, να ακρωτηριαστεί, να καταστραφεί. Εδώ ακόμα, όσον άφορα τη νηστεία, μια απλή απουσία ή αποχή από την τροφή δεν είναι επαρκής, πρέπει να έχει το θετικό της συμπλήρωμα.

Ή σιωπή πού δημιουργεί ή απουσία του θορύβου του κόσμου, των θορύβων πού παράγονται από τα μέσα της μαζικής επικοινωνίας, πρέπει να γεμίσει με θετικό περιεχόμενο. “Αν ή προσευχή είναι ή τροφή για τις ψυχές μας, τροφή, επίσης, θέλει καί το μυαλό μας, γιατί ακριβώς αυτό το διανοητικό μέρος του άνθρωπου είναι πού καταστρέφεται σήμερα από το ασταμάτητο σφυροκόπημα της τηλεόρασης καί του ραδιοφώνου, των έφμερίδων, των εικονογραφημένων εκδόσεων κλπ. Αυτό, λοιπόν, πού προτείνουμε, παράλληλα με την πνευματική προσπάθεια, είναι μια διανοητική, θα λέγαμε, προσπάθεια. Πόσα, αλήθεια,αριστουργήματα, πόσους υπέροχους καρπούς της ανθρώπινης σκέψης, της φαντασίας και της δημιουργικότητας αρνούμαστε στη ζωή μας μόνο και μόνο γιατί μας εϊναι πολύ πιο άνετο, γυρίζοντας στο σπίτι από τη δουλειά παραδομένοι στη σωματική καί διανοητική κόπωση, να πιέσουμε το κουμπί της τηλεόρασης ή να βυθιστούμε στο τέλειο κενό ενός εικονογραφημένου περιοδικού. Άλλα πώς φανταζόμαστε ότι θα μπορούσαμε να προγραμματίσουμε την περίοδο της Σαρακοστής; Ίσως να κάνουμε εναν κατάλογο βιβλίων για διάβασμα; φυσικά δεν εϊναι απαραίτητο όλα αυτά τα βιβλία να είναι οπωσδήποτε θρησκευτικά, δεν μπορούν όλοι να γίνουν θεολόγοι. “Ομως υπάρχει πολλή «Θεολογία» κρυμμένη σε μερικά λογοτεχνικά αριστουργήματα καί καθετί πού πλουτίζει τη νοημοσύνη μας, κάθε καρπός της αληθινής ανθρώπινης δημιουργίας είναι ευλογημένος από την Εκκλησία καί, όταν χρησιμοποιηθεί κατάλληλα, αποκτάει πνευματική αξία.”

Πηγή:http://proskynitis.blogspot.com/2010/02/blog-post_481.html

 Θυμίαμα καλείται από τα αρχαία χρόνια το αρωματικό ρετσίνι που βγαίνει από τις τομές στον κορμό του δέντρου λίβανος, εξ ου και λιβάνι.

Οι πνευματικοί συμβολισμοί του θυμιάματος είναι:

1. Το θυμίαμα κατ’ αρχήν συμβολίζει την προσευχή, που ανεβαίνει προς τον Θεό. «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου ως θυμίαμα ενώπιόν Σου. . .». Είναι η ορμή της ψυχής προς τα άνω. Και ταυτόχρονα συμβολίζει και τη ζέουσα επιθυμία μας να γίνει η προσευχή μας δεκτή «εις όσμήν ευωδίας πνευματικής».

2. Συμβολίζει ακόμη τις γλώσσες πυρός της Αγίας Πεντηκοστής, όταν ο Κύριος εξαπέστειλε στους Μαθητές Του το Πανάγιό Του Πνεύμα «εν είδει πυρίνων γλωσσών». Στην ευχή που λέγει ο Ιερεύς, όταν ευλογεί το θυμίαμα, αναφέρει «Θυμίαμά Σοι προσφέρομεν Χριστέ ο Θεός εις οσμήν ευωδίας πνευματικής, ο προσδεξάμενος εις το υπερουράνιόν Σου θυσιαστήριον, αντικατάπεμψον ημίν την χάριν του Παναγίου Σου Πνεύματος». (Δηλαδή: Θυμίαμα σ’ Εσένα προσφέρουμε, Χριστέ Ύψιστε Θεέ, ως οσμή ευωδίας πνευματικής· αυτό, αφού δέχθηκες στο υπερουράνιό Σου Θυσιαστήριο, στείλε πίσω σε μας τη χάρη του παναγίου Σου Πνεύματος). Με το θυμίαμα δηλ. ζητούμε από τον Κύριο να μας στείλει την αγιοπνευματική Του χάρη. Γι’ αυτό και οι πιστοί, όταν τους θυμιάζει ο Ιερεύς, κλίνουν ελαφρώς την κεφαλή σε δείγμα αποδοχής της χάριτος αυτής.

3. Το ευώδες θυμίαμα συμβολίζει εξ άλλου και τον αίνο, που απευθύνεται προς τον Θεό. Η καύση του θυμιάματος σημαίνει τη λατρεία και τον εξιλασμό. Το δε ευχάριστο συναίσθημα, που δημιουργείται από το άρωμα του θυμιάματος σε όλο το χώρο του Ι. Ναού, σημαίνει την πλήρωση της καρδιάς μας από τη θεία ευαρέστηση, που είναι ο καρπός της αγάπης μας προς το Θεό. Στην περίπτωση αυτή κάθε πιστός μετατρέπεται σε «ευωδίαν Χριστού».

4. Το δε θυμιατήριο, όπου καίγονται τα κάρβουνα και τοποθετείται το θυμίαμα, συμβολίζει την κοιλία της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία δέχθηκε στα σπλάχνα της σωματικώς την Θεότητα, που είναι «πύρ καταναλίσκον», χωρίς να υποστεί φθορά ή αλλοίωση. Κατά τον άγιο Γερμανό, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως «Ο θυμιατήρ υποδεικνύει την ανθρωπότητα του Χριστού, το πυρ την θεότητα και ο ευώδης καπνός μηνύει την ευωδία του Αγίου Πνεύματος προπορευομένην». Με απλά λόγια και ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός περιγράφει αυτόν τον συμβολισμόν, λέγοντας «Το θυμιατό σημαίνει την Δέσποινα, την Θεοτόκο. Όπως τα κάρβουνα είναι μέσα στο θυμιατό και δεν καίεται, έτσι και η Δέσποινα η Θεοτόκος εδέχθηκε τον Χριστόν και δεν εκάηκε, αλλά μάλιστα εφωτίσθηκε».

Με το θυμίαμα που προσφέρουμε την ώρα της προσευχής υποβοηθείται η ανάταση της ψυχής προς τα υψηλά «άνω σχώμεν τάς καρδίας». Όπως το θυμίαμα θερμαινόμενο στον άνθρακα ανέρχεται προς τα άνω ευωδιάζοντας το περιβάλλον, έτσι και η ψυχή του πιστού με θερμή πίστη πρέπει να πτερουγίζει προς τα άνω μυροβλύζουσα, απαγγιστρωμένη από τις υλικές μέριμνες. Η βάση του θυμιατηρίου υποδεικνύει την ανθρωπότητα του Χριστού, η φωτιά την θεότητά Του και ο ευώδης καπνός μάς «πληροφορεί» την προπορευόμενη ευωδία του Αγίου Πνεύματος.

Ο Μωυσής, υπακούοντας στον Θεό, κατασκεύασε και τοποθέτησε στη σκηνή του Μαρτυρίου θυσιαστήριο του θυμιάματος (Έξοδ. 30: 1-10). Ο τρόπος παρασκευής του θυμιάματος διδάχθηκε από τον ίδιο τον Κύριο (Έξοδ. 30: 34-36). Η προσφορά θυμιάματος στην Παλαιά Διαθήκη αποτελούσε εντολή του Θεού. Έπρεπε να προσφερθεί θυμίαμα στην αρχή της ημέρας το πρωί και το βράδυ με το άναμμα των λύχνων (Έξοδ. 30: 7-8).Αυτή η καλή συνήθεια μεταφέρθηκε και στη χριστιανική λατρεία. Το λατρευτικό αυτό μέσο δημιουργεί κατανυκτικό κλίμα προσευχής και ελκύει την αγιαστική χάρη του Θεού. Όταν ο Λειτουργός θυμιάζει τις εικόνες των αγίων, επιζητεί τις μεσιτικές προσευχές τους προς τον Κύριο για βοήθεια των μελών της στρατευομένης Εκκλησίας. Όταν ο Λειτουργός θυμιάζει τους πιστούς, αυτοί πρέπει να υποκλίνονται και να προσκυνούν ευλαβικά προσδοκώντας την ευλογία και τη χάρη του Θεού. Η μικρή υπόκλιση είναι δείγμα ότι συμμετέχουμε στα τελούμενα! Εκτός από τον Ι. Ναό, είναι καλό και στο σπίτι να προσφέρεται θυμίαμα τακτικά και να συνοδεύεται πάντοτε με ολοκάρδια προσευχή. 

Πηγή :http://www.faneromenihol.gr/

 Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου, Λόγος εἰς τήν προσύνησιν τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ [PG 52, 838]

Μὴ τοίνυν αἰσχυνθῶμεν τοῖς σεμνοῖς τῆς σωτηρίας ἡμῶν συμβόλοις͵ μηδὲ τὸ μέγα κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν͵ δι΄ οὗ ζῶμεν καὶ ἐσμὲν͵ ἀποκρουσώμεθα͵ τρυφῇ ἑαυτοὺς ἐκδόντες καὶ κραιπάλῃ καὶ γαστριμαργίᾳ͵ ἀλλ΄ ὡς στέφανον περιφέρωμεν τὸν σταυρὸν τοῦ Χριστοῦ͵ τουτέστι τῶν παθῶν τὴν νέκρωσιν.

 Καὶ γὰρ πάντα δι΄ αὐτοῦ τελεῖται τὰ καθ΄ ἡμᾶς· κἂν ἀναγεννηθῆναι δέῃ͵ σταυρὸς παραγίνεται· κἂν τραφῆναι τὴν μυστικὴν ἐκείνην τροφὴν͵ κἂν χειροτονηθῆναι͵ κἂν ὁτιοῦν ἕτερον ποιῆσαι͵ πανταχοῦ τὸ σύμβολον ἡμῖν τοῦ σταυροῦ παρίσταται. Διὰ τοῦτο καὶ ἐπὶ οἰκίας͵ καὶ ἐπὶ τῶν τοίχων͵ καὶ ἐπὶ τῶν θυρίδων͵ καὶ ἐπὶ τῶν μετώπων͵ καὶ ἐπὶ τῆς διανοίας μετὰ πολλῆς ἐπιγράφομεν αὐτὸν τῆς σπουδῆς.

 Τῆς γὰρ ὑπὲρ ἡμῶν σωτηρίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς κοινῆς͵ καὶ τῆς ἐπιεικείας τοῦ Δεσπότου τοῦτό ἐστι σημεῖον. Διὰ τοῦτο σφραγὶς κέκληται͵ ὅτι πάσας τοῦ Θεοῦ τὰς παρακαταθήκας͵ ὅσας ἂν λάβωμεν͵ τούτῳ͵ καθάπερ τινὶ σημάντρῳ βασιλικῷ καὶ δακτυλίῳ͵ σφραγίζομεν͵ καὶ προσελθεῖν οὐδὲν οὐκέτι τολμᾷ πονηρόν. Ἂν προστασίαν δήμου τινὶ παρακατάθωμεν͵ κἂν πρὸς τὸ τῆς ἱερωσύνης ἀγάγωμεν ἀξίωμα͵ μετὰ τὸ μυρία ἐπεύξασθαι͵ καὶ καλέσαι τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν ἐλθοῦσαν͵ τούτῳ σφραγίζομεν͵ ὥσπερ ἐναποκλείοντες ἐν ἀσφαλεῖ ταμιείῳ τὴν δοθεῖσαν δωρεάν. Οὕτω καὶ ἐν ταῖς ἱερουργίαις παραλαμβάνεται. Ὁ γὰρ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ μάχαιρά ἐστι καὶ ξύλον͵ ἐν ᾧ σφαγεὶς ὁ Χριστὸς ὑπὸ τῶν θεοκτόνων Ἰουδαίων ἔλυσε τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου͵ καὶ αὐτὸν τὸν διάβολον κατέβαλε͵ τὰς ἡμῶν ἁμαρτίας προσηλώσας ἐν αὐτῷ. 

Τούτου χάριν ἐν ταῖς ἱερουργίαις παραλαμβάνεται͵ οἵα τις ῥομφαία καὶ μάστιξ βασιλικὴ͵ βασανίζουσα καὶ ἀποδιώκουσα πᾶσαν δαιμονικὴν ἔλευσιν͵ καὶ σατανικὴν ἐπιφοράν. Διὰ τοῦτο οἱ θεῖοι ἱερομύσται͵ ὥσπερ τινὲς δορυφόροι͵ προθέντες τὴν βασιλικὴν μάστιγα͵ διὰ ταύτης ἀποδιώκουσι πᾶσαν ἀντίδικον καὶ ἀντίπαλον φάλαγγα͵ τὰς θείας καὶ βασιλικὰς δωρεὰς τοῖς μυσταγωγοῖς ἀπονέμοντες͵ καὶ σὺν αὐτοῖς τὸν βασιλέα Χριστὸν γεραίροντες.

πηγή:http://xerouveim.blogspot.com/

 Ματθ. 6, 14-21

Τρία σημεία, τρεις κατευθυντήριες γραμμές, εν όψει της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής που από αύριο αρχίζει, θέτει ενώπιόν μας η σημερινή ευαγγελική περικοπή. Τρεις προτάσεις από την επί του Όρους Ομιλία του Χριστού, όπως μας την μεταφέρει ο ευαγγελιστής Ματθαίος. Και όπως θα δούμε, αυτές οι παράμετροι και οι πνευματικές προϋποθέσεις είναι πολύ σημαντικές, ώστε να αξιοποιήσουμε επωφελώς και εποικοδομητικά την περίοδο που προηγείται των εορτών του Πάθους και της Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.

Το πρώτο είναι η αρχή της συγγνώμης: «εάν συγχωρείτε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρεί και σάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος. Αν πάλι δεν συγχωρείτε τους ανθρώπους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας αμαρτήματα», μας λέει ο Κύριος. Συχνά στη ζωή μας πέφτουμε σε σφάλματα, και έχουμε την ανάγκη, και ενίοτε την απαίτηση, να μας συγχωρήσουν οι συνάνθρωποί μας, και παράλληλα επιζητούμε και προσευχόμαστε για τη άφεση από τον Θεό. Προϋπόθεση όμως της συγγνώμης του Θεού αποτελεί η δική μας συμπεριφορά προς τους αδελφούς μας. Δεν μπορούμε να ζητάμε το έλεος του Θεού, κι εμείς να είμαστε ανάλγητοι και σκληροί απέναντι σε όσους έχουν κάνει κάποιο λάθος ή έχουν σφάλλει απέναντί μας. Δεν μπορούμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας ως καλούς χριστιανούς, από τη στιγμή που δεν μπορούμε να συγχωρέσουμε έστω και έναν άνθρωπο. Γι αυτό και στην Κυριακή Προσευχή, στο “Πάτερ ημών…”, λέμε “και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών”, δηλαδή συγχώρησέ μας Κύριε, όπως κι εμείς συγχωρούμε εκείνους που μας έχουν βλάψει. Επομένως, κριτήριο της συγγνώμης του Θεού είναι η δική μας στάση προς τους συνανθρώπους μας.

Το δεύτερο σημείο αφορά τα εξωτερικά στοιχεία του ανθρώπου που νηστεύει: “όταν νηστεύετε να μην το δείχνετε, όπως οι υποκριτές που κυκλοφορούν με σκυθρωπά πρόσωπα, για να φανούν ότι τάχα νηστεύουν. Αλλά να είστε περιποιημένοι και να μη δείχνετε ότι νηστεύετε, και ο Θεός που βλέπει τί γίνεται στα κρυφά, θα σας ανταμείψει στα φανερά”. Αποτελεί μεγάλη αρρώστια για κάθε εποχή η υποκρισία, η ωραιοποίηση του εξωτερικού μας προφίλ, και αυτό στηλιτεύει ο Χριστός. Η νηστεία δεν μπορεί να συνοδεύεται από αυτοπροβολή και υπερηφάνεια, διότι αποτελεί προσωπική άσκηση και θυσία προς τον Θεό, ο οποίος βλέπει τον κόπο μας, αφουγκράζεται τις προσευχές μας και ανταποκρίνεται με σωτήριο τρόπο στα δίκαια αιτήματά μας. Η νηστεία απαιτεί σεμνότητα, όχι διαφήμιση, ούτε κατάκριση του πλησίον. Γι αυτό, για να αναφέρουμε ένα παράδειγμα, όταν κατά την περίοδο της Σαρακοστής μας προσφέρουν κάτι, πριν ρωτήσουμε αυτό είναι νηστίσιμο ή όχι, ας αναλογιστούμε εάν η ερώτηση αυτή καλλιεργεί στην προκειμένη περίπτωση την αγάπη μεταξύ των εν Χριστώ αδελφών ή αποτελεί υπεροπτική δήλωση και επίδειξη ότι τάχα εμείς νηστεύουμε, ενώ οι άλλοι όχι. Άλλωστε, μέσα από τους βίους των Αγίων, κι ακόμα περισσότερο των ασκητών της ερήμου, γνωρίζουμε ποιά είναι η ορθή αντιμετώπιση ενός τέτοιου διλήμματος.

Το τρίτο σημείο αφορά τους θησαυρούς, τους επίγειους και τους επουράνιους. Ο Χριστός μάς αποτρέπει να συνάγουμε επίγειους θησαυρούς, που φθείρονται και αφανίζονται είτε από φυσικά αίτια είτε από τους κλέπτες. Αντίθετα, μάς προτρέπει να συγκεντρώνουμε πνευματικούς θησαυρούς, που παραμένουν ασύλητοι και αναλλοίωτοι. “Γιατί, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας”, θα μας πει τελειώνοντας τη σημερινή περικοπή. Και όντως, έτσι είναι. Ακόμα και οι άνθρωποι που δεν θα τους χαρακτήριζε κανείς πλούσιους, όταν είναι επικεντρωμένοι στην απόκτηση των υλικών αγαθών και του επίγειου πλούτου, κάθε τους ενέργεια, κάθε τους πράξη την περιστρέφουν γύρω από αυτή την επιθυμία, το πώς δηλαδή θα αποκτήσουν όλο και περισσότερα αγαθά, και στην ουσία ξεχνούν όχι μόνο να ζήσουν την καθημερινότητά τους με ειρήνη και ευχαριστώντας τον δωρεοδότη Θεό, αλλά και ότι όσα και αν αποκτήσει ο άνθρωπος επί της γης, είναι εφήμερα και πρόσκαιρα, αφού τελικά στο ταξίδι μας προς την αιωνιότητα τίποτε από αυτά δεν πρόκειται να πάρουμε μαζί μας. Αντίθετα, οι πνευματικοί θησαυροί, οι επουράνιοι, είναι εκείνοι που παραμένουν και πλουτίζουν ουσιαστικά τον άνθρωπο.

Αυτές οι τρεις αρχές, η συγχωρητικότητα, η απλότητα και η επιθυμία των επουράνιων αγαθών, ή αντίθετα, η έλλειψη σκληροκαρδίας, υποκρισίας και φιλαργυρίας, οφείλουν να συνοδεύουν την πορεία της ζωής μας, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που από αύριο ανοίγεται μπροστά μας. Μόνο τότε η νηστεία θα είναι ουσιαστική και καρποφόρα για την πνευματική μας ζωή, και δεν θα εξαντληθεί σε μια απλή αποχή από συγκεκριμένες τροφές, όταν δηλαδή φροντίζουμε να καλλιεργούμε μέσα μας την αγάπη προς τον πλησίον, την ταπείνωση και απλότητα, και κάθε πνευματικό αγαθό.

Πηγή:http://xerouveim.blogspot.com

 Ο γενικός χαρακτήρας της πρακτικής ζωής, σημαδεύεται, πάνω απ’ όλα, από τέσσερις ιδιότητες: μετάνοια, εγρήγορση, διάκριση και φρούρηση της καρδίας. Ας κοιτάξουμε σύντομα την κάθε μια από αυτές.

«Η αρχή της σωτηρίας είναι το να καταδικάσουμε τον εαυτό μας». Η μετάνοια ορίζει το σημείο εκκίνησης του ταξιδιού μας. Ο ελληνικός όρος μετάνοια, δηλώνει αρχικά «αλλαγή του νου». Αν κατανοηθεί σωστά, η μετάνοια δεν είναι αρνητική αλλά θετική. Σημαίνει, όχι οίκτο για τον εαυτό μας ή τύψεις συνειδήσεως, αλλά μεταστροφή, την επαναφορά του κέντρου όλης της ζωής μας στην Τριάδα. Σημαίνει να κοιτάζουμε όχι με θλίψη προς τα πίσω, αλλά προς τα εμπρός με ελπίδα· όχι προς τα κάτω, στις ατέλειές μας, αλλά προς τα πάνω, στην αγάπη του Θεού. Σημαίνει να δούμε όχι ό,τι δεν καταφέραμε να είμαστε αλλ’ ό,τι με τη θεία χάρη μπορούμε να γίνουμε τώρα και να δράσουμε γι’ αυτό που βλέπουμε. Το να μετανοήσουμε σημαίνει ν’ ανοίξουμε τα μάτια μας στο φως. Μ’ αυτή την έννοια η μετάνοια δεν είναι μόνο μια μοναδική πράξη, ένα αρχικό βήμα, αλλά μια συνεχιζόμενη κατάσταση, μια στάση της καρδίας και της θέλησης που χρειάζεται ν’ ανανεώνεται ασταμάτητα ως το τέλος της ζωής. Με τα λόγια του αγ. Ησαΐα της Σκήτης, «Ο Θεός μας ζητάει να συνεχίζουμε να μετανοούμε ως την τελευταία μας αναπνοή». «Αύτη η ζωή σου έχει δοθεί για μετάνοια», λέει ο αγ. Ισαάκ ο Σύρος, «μην τη σπαταλάς σε άλλα πράγματα».

Το να μετανοήσεις σημαίνει να ξυπνήσεις. Η μετάνοια, η αλλαγή του νου, οδηγεί στην εγρήγορση. Ο ελληνικός όρος που χρησιμοποιείται εδώ, νήψη, σημαίνει στην κυριολεξία νηφαλιότητα και επαγρύπνηση· το αντίθετο από μια κατάσταση ναρκωτικής ή αλκοολικής αναισθησίας κι επομένως, σε συνάρτηση με την πνευματική ζωή, σημαίνει προσοχή, επαγρύπνηση, ανάμνηση. Όταν ο άσωτος υιός μετανόησε, λέγεται ότι «ήλθεν εις εαυτόν».  Ο «νηπτικός» άνθρωπος είναι αυτός που έχει έρθει στον εαυτό του, που δεν ονειροπολεί παρασυρόμενος άσκοπα κάτω από την επίδραση περαστικών ορμών αλλά που έχει αίσθηση της κατεύθυνσης και του σκοπού. Όπως «Το Ευαγγέλιον της Αληθείας» (μέσα 2ου αι.) το εκφράζει,  «είναι σαν κι αυτόν που ξυπνάει από μεθύσι και ξανάρχεται στον εαυτό του… Ξέρει από που ήρθε και που πηγαίνει».

Επαγρύπνηση σημαίνει, ανάμεσα στ’ άλλα, να είμαστε παρόντες εκεί που είμαστε – σ’ αυτό το συγκεκριμένο σημείο στο χώρο, σ’ αυτή την ιδιαίτερη στιγμή στο χρόνο. Πάρα πολύ συχνά είμαστε αφηρημένοι και διασκορπισμένοι· ζούμε όχι μ’ εγρήγορση μέσα στο παρόν αλλά με νοσταλγία για το παρελθόν ή με προαισθήσεις κακού και σκέψεις επιθυμίας για το μέλλον. Ενώ πράγματι μας ζητείται να κάνουμε υπεύθυνα σχέδια για το μέλλον – γιατί η επαγρύπνηση είναι το αντίθετο της ματαιοπονίας – πρέπει να σκεφτούμε για το μέλλον μόνον όσο εξαρτάται από την παρούσα στιγμή. Η ανησυχία για μακρινές πιθανότητες που βρίσκονται τελείως πέρα’ από τον άμεσο έλεγχό μας είναι ολοκληρωτική φθορά των πνευματικών μας ενεργειών.

Ο «νηπτικός» άνθρωπος λοιπόν συγκεντρώνεται στο «εδώ και στο τώρα». Είναι εκείνος που «αρπάζει τον καιρό», την αποφασιστική στιγμή της ευκαιρίας. Ο Θεός, έτσι παρατηρεί ο C.S. Lewis στο έργο του «The Screwtape Letters», θέλει να προσέχουν οι άνθρωποι κυρίως δυο πράγματα: «στην ίδια την αιωνιότητα, και σ’ αυτό το σημείο του χρόνου που ονομάζουν Παρόν. Γιατί το Παρόν είναι το σημείο που ο χρόνος αγγίζει την αιωνιότητα. Οι άνθρωποι έχουν πείρα τούτης της στιγμής, και αυτής μόνο, όπως ο Θεός έχει για την πραγματικότητα σαν σύνολο· μέσα σ’ αύτη μόνο τους προσφέρεται ελευθερία και πραγματικότητα». Όπως διδάσκει ο Meister Eckhart, «Σ’ Αυτόν που μένει πάντοτε σ’ ένα «τώρα» παρόν, σ’ αυτόν ο Θεός γεννά τον Υιό του αδιάκοπα».

Ο «νηπτικός» άνθρωπος είναι εκείνος που καταλαβαίνει αυτό «το μυστήριο της παρούσας στιγμής» και που προσπαθεί να ζει απ’ αυτό. Λέει στον εαυτό του, με τα λόγια του Paul Evdokimov: «Η ώρα που περνάς τώρα, ο άνθρωπος που συναντάς τώρα και εδώ, το έργο με το οποίο είσαι απασχολημένος αυτή εδώ τη στιγμή – αυτά είναι πάντοτε τα πιο σημαντικά σ’ ολόκληρη τη ζωή σου». Οικειοποιείται το motto που είναι γραμμένο στο οικόσημο των Ruskin: «Σήμερα, σήμερα, σήμερα». «Υπάρχει μια φωνή που φωνάζει στον άνθρωπο ως την τελευταία του αναπνοή και λέει: Μεταστρέψου σήμερα» (Τα Αποφθέγματα των Πατέρων της Ερήμου).

Καθώς αυξάνεται ως προς την επαγρύπνηση και την αυτογνωσία, ο ταξιδιώτης στην Οδό αρχίζει ν’ αποκτά τη δύναμη της διάκρισης. Αυτό δρα σαν πνευματική αίσθηση της γεύσης. Όπως η φυσική αίσθηση της γεύσης, αν είναι υγιής, λέει αμέσως σε κάποιον αν η τροφή είναι μουχλιασμένη ή υγιεινή, έτσι και η πνευματική γεύση, αν έχει αναπτυχθεί με ασκητική προσπάθεια και προσευχή, αξιώνει τον άνθρωπο να ξεχωρίζει τις ποικίλες σκέψεις και ορμές μέσα του. Μαθαίνει τη διαφορά μεταξύ του κακού και του καλού, μεταξύ του περιττού και του ουσιαστικού, μεταξύ των φαντασιών που εμπνέει ο διάβολος και των εικόνων που σημαδεύονται στη δημιουργική του φαντασία από ουράνια αρχέτυπα.

Με τη διάκριση, τότε, ο άνθρωπος αρχίζει να προσέχει περισσότερο τι συμβαίνει μέσα του, κι έτσι μαθαίνει να φρουρεί την καρδιά, κλείνοντας την πόρτα στους πειρασμούς και τις προκλήσεις του εχθρού. «Με όλη σου την προσοχή, πρόσεχε την καρδιά σου» (Παροιμ. 4, 23). Όταν αναφέρεται η καρδιά στα Ορθόδοξα πνευματικά κείμενα, πρέπει να κατανοείται με την πλήρη βιβλική έννοια. Η καρδιά υποδηλώνει όχι μόνο το φυσικό όργανο μέσα στο στήθος, όχι μόνο τις συγκινήσεις και τα αισθήματα, αλλά το πνευματικό κέντρο της ύπαρξης του ανθρώπου, το ανθρώπινο πρόσωπο όπως είναι φτιαγμένο κατ’ εικόνα Θεού – τον βαθύτερο και γνησιότερο εαυτό, τον εσωτερικό ναό, όπου μπαίνει κανείς μόνο με θυσία και θάνατο. Η καρδιά επομένως έχει στενή σχέση με το νου. Σε μερικές εκφράσεις οι δύο όροι σχεδόν αλληλοαντικαθί­στανται. Η «καρδιά» όμως έχει συχνά μια πιο περιεκτική έννοια από το «νου». «Προσευχή της καρδιάς» στην Ορθόδοξη παράδοση σημαίνει την προσευχή που προσφέρεται απ’ ολόκληρο το πρόσωπο, συμπεριλαμβάνοντας το νου, τη λογική, τη θέληση, τα συναισθήματα κι επίσης το φυσικό σώμα.

Μια ουσιαστική πλευρά στην περιφρούρηση της καρδιάς είναι ο πόλεμος κατά των παθών. Λέγοντας εδώ «πάθος», δεν εννοούμε μόνο τη σεξουαλική επιθυμία, αλλά οποιαδήποτε άλογη επιθυμία κατακτά βίαια τη ψυχή- το θυμό, τη ζήλεια, τη λαιμαργία, την επιθυμία για δύναμη, την υπερηφάνεια και τα υπόλοιπα. Πολλοί από τους Πατέρες θεωρούν τα πάθη σαν κάτι βασικά κακό, δηλαδή σαν εσωτερικές αρρώστιες, ξένες προς την αληθινή φύση του ανθρώπου. Μερικοί απ’ αυτούς όμως υιοθετούν μια πιό θετική άποψη, θεωρώντας τα πάθη δυναμικές ωθήσεις, βαλμένες μέσα στον άνθρωπο από το Θεό, κι’ επομένως καλές στο βάθος τους, αν και προς το παρόν έχουν διαστραφεί από την αμαρτία. Πάνω σ’ αύτη τη δεύτερη και πιο λεπτή άποψη, σκοπός μας δεν είναι να εξαλείψουμε τα πάθη, αλλά ν’ αλλάξουμε κατεύθυνση στις ενέργειες τους. Η ανεξέλεγκτη οργή μπορεί να μετατραπεί σε δίκαιη αγανάκτηση, η γεμάτη κακεντρέχεια ζήλεια, σε ζήλο για την αλήθεια, η σεξουαλική επιθυμία σ’ έναν έρωτα αγνό μέσα στη ζέση του. Τα πάθη επομένως πρέπει να εξαγνιστούν κι’ όχι να σκοτωθούν – να παιδαγωγηθούν κι’ όχι να ξεριζωθούν – να χρησιμοποιηθούν θετικά και όχι αρνητικά. Στους εαυτούς μας και στους άλλους λέμε: όχι «καταπίεση» αλλά «μεταμόρφωση».

Αυτή ή προσπάθεια να εξαγνίσουμε τα πάθη πρέπει να γίνεται στο επίπεδο και της ψυχής και του σώματος. Στο επίπεδο της ψυχής, εξαγνίζονται με την προσευχή, με τη συχνή χρήση των μυστηρίων της Εξομολόγησης και της Θ. Κοινωνίας, με την καθημερινή ανάγνωση της Γραφής· τρέφοντας τη σκέψη μας με ό,τι είναι καλό, με τις έμπρακτες εκδηλώσεις προσφοράς αγάπης στους άλλους. Στο επίπεδο του σώματος, τα πάθη εξαγνίζονται, πάνω απ’ όλα, με νηστεία κι εγκράτεια και με συχνές μετάνοιες την ώρα της προσευχής. Ξέροντας ότι ο άνθρωπος δεν είναι άγγελος αλλά μια ενότητα σώματος και ψυχής, η Ορθόδοξη Εκκλησία επιμένει στην πνευματική αξία της σωματικής νηστείας. Δε νηστεύουμε γιατί κάτι είναι ακάθαρτο στην πράξη του φαγητού και του ποτού. Αντίθετα, η τροφή και το ποτό είναι δώρα του Θεού, στα οποία πρέπει να μετέχουμε με απόλαυση κι ευγνωμοσύνη. Νηστεύουμε όχι γιατί περιφρονούμε τα θεϊκά δώρα του Θεού, αλλά για ν’ αποκτήσουμε επίγνωση του ότι είναι πράγματι δώρο, ώστε να εξαγνίσουμε το «τρώγειν» και το «πίνειν» και να τα καταστήσουμε όχι πια μια υποχώρηση στη λαιμαργία μας, αλλά ένα μυστήριο κι ένα μέσο επικοινωνίας με το Δοτήρα. Αν κατανοηθεί έτσι, η ασκητική νηστεία δεν εναντιώνεται στο σώμα, αλλά στη σάρκα. Σκοπός της δεν είναι να εξασθενίσει το σώμα καταστροφικά, αλλά να το καταστήσει δημιουργικά πιο πνευματικό.

Η κάθαρση από τα πάθη οδηγεί τελικά, με τη χάρη του Θεού, σ’ αυτό που ο Ευάγριος ονομάζει απάθεια. Μ’ αυτήν δεν εννοεί μια αρνητική κατάσταση αδιαφορίας ή αναισθησίας όπου πια δεν αισθανόμαστε πειρασμό, αλλά μια θετική στάση αναδιοργάνωσης και πνευματικής ελευθερίας όπου δεν υποκύπτουμε πια στον πειρασμό. Ίσως, η απάθεια μπορεί να μεταφραστεί πιο καλά σαν «καθαρότητα καρδιάς». Σημαίνει το προχώρημα από την αστάθεια στη σταθερότητα, από τη διπροσωπία στην απλότητα ή τη μοναδικότητα της καρδιάς, από την ανωριμότητα του φόβου και της υποψίας στην ωριμότητα της αθωότητας και της εμπιστοσύνης. Για τον Ευάγριο, η απάθεια και η αγάπη είναι απόλυτα συνδεδεμένες σαν τις δυό όψεις ενός νομίσματος. Αν επιθυμείς, δεν μπορείς ν’ αγαπάς. Απάθεια σημαίνει ότι δεν κυριαρχούμαστε πια από εγωισμό και ανεξέλεγκτη επιθυμία κι έτσι γινόμαστε ικανοί γι’ αληθινή αγάπη.

Ο άνθρωπος που έχει φτάσει στην απάθεια – κάθε άλλο παρά απαθής – ειν’ εκείνος που η καρδιά του καίγεται από αγάπη για το Θεό, για τους άλλους ανθρώπους, για κάθε ζωντανό πλάσμα, για όλα όσα έχει φτιάξει ο Θεός. Όπως γράφει ο άγ. Ισαάκ ο Σύρος:

Όταν ένας άνθρωπος με μια τέτοια καρδιά σκέφτεται τα δημιουργήματα και τα κοιτάζει, τα μάτια του γεμίζουν με δάκρυα από το συντριπτικό βάρος που πιέζει την καρδιά του. Η καρδιά ενός τέτοιου άνθρωπου γίνεται τρυφερή και δεν μπορεί ν’ αντέχει ν’ ακούει ή να βλέπει καμιά πληγή, ούτε την παραμικρή δυστυχία, να κάνει κακό σ’ οτιδήποτε μέσα στη δημιουργία. Γι’ αυτό ποτέ δεν σταματάει να προσεύχεται με δάκρυα ακόμη και για τα βουβά ζώα, για τους εχθρούς της αλήθειας και για όλους όσοι τη βλάπτουν, παρακαλώντας να περιφρουρούνται και να δεχτούν το έλεος του Θεού. Ακόμη και για τα ερπετά προσεύχεται με μεγάλη συμπόνια, που αναβλύζει αδιάκοπα στην καρδιά του, ακολουθώντας το παράδειγμα του Θεού.

  ( Καλλίστου Γουέαρ, Επισκόπου Διοκλείας. «Ο Ορθόδοξος δρόμος». Εκδ, «Επτάλοφος»)

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Η ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ

Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος Διονύσιος Τάτσης

Ἡ Ἐκκλησία μας, κατά τήν περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, καλεῖ τούς χριστιανούς σέ ἐντονότερο πνευματικό ἀγώνα γιά νά γίνει ἡ ζωή τους ἀληθινή καί γνήσια, μέ σαφή προσανατολισμό πού δέν εἶναι ἄλλος ἀπο τή βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς τῆς Τυροφάγου, μεταξύ τῶν ἄλλων, ἀναφέρεται καί στή συγχώρηση πού πρέπει νά ἐπιδεικνύουν οἱ χριστιανοί πρός τούς ἀδελφούς τους. «Ἐάν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ πάτηρ ὁ οὐράνιος• ἐάν δέ μή ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν».

Εἶναι, λοιπόν, ὑποχρέωση τοῦ χριστιανοῦ νά συγχωρεῖ ἐκείνους, πού μέ ὁποιονδήποτε τρόπο τοῦ ἔχουν προκαλέσει κακό. Νά τούς συγχωρεῖ συνεχῶς, χωρίς νά περιμένει νά ἀλλάξει ἡ συμπεριφορά τους. Ἐκεῖνοι ἐνδεχομένως νά συνεχίσουν τίς εἰς βάρος του ἐνέργειες, αὐτός ὅμως πρέπει νά συγχωρεῖ. Αὐτή εἶναι ἐντολή τοῦ Χριστοῦ, τήν ὁποία πρέπει νά τηρεῖ στή ζωή του.Ὑπάρχει κι ἕνας πρόσθετος λόγος. Ἄν συγχωρεῖ ἐκείνους πού τοῦ φταῖνε, θά τοῦ συγχωρεῖ καί ὁ Θεός τίς ἁμαρτίες του. Πόσο σπουδαῖο εἶναι αὐτό. Ἡ σωτηρία του ἐξαρτᾶται ἀπό τη στάση του πρός τούς ἐχθρούς του!

Ἡ συγχώρηση τῶν ἄλλων ἐλευθερώνει πνευματικά τόν χριστιανό. Δέν ἀσχολεῖται μέ ὅσα τοῦ ἔχουν κάνει οἱ ἄλλοι. Ἀρνεῖται τή μνησικακία καί ἀναθέτει τήν ὑπόθεση στόΘεό. Τον ἐνδιαφέρει νά συγχωρεθοῦν οἱ δικές του ἁμαρτίες. Γι᾽ αὐτές ἀνησυχεῖ καί ἀπό αὐτές πρέπει νά ἀπαλλαγεῖ. Εἶναι μάταιο, ἀνωφελές καί ψυχοφθόρο νά σκέφτεται τί δυσάρεστο τοῦ ἔχουν κάνει οἱ ἄλλοι καί νά ἐπινοεῖ τρόπους, γιά νά τούς ἀνταποδώσει τά ἴσα ἤ καί νά τούς ἐκδικηθεῖ μέ περισσότερο πάθος. Ὁ χριστιανός εἶναι λογικός ἄνθρωπος καί πρέπει νά ἐπιλέγει τά ὀρθά καί νά ἀρνεῖται τήν ἱκανοποίηση τῶν παθῶν του και εἰδικότερα τῆς ἐμπάθειας καί ἀντεκδίκησης.

 πηγή: Ορθόδοξος Τύπος, 5/2/2010

από:http://thriskeftika.blogspot.com/2010/02/blog-post_7082.html

 Παγκοσμιοποίηση και παγκοσμιότητα είναι δύο έννοιες τυπικά συμφυείς, αλλά ουσιαστικά αντίθετες. Η παγκοσμιοποίηση παραμερίζει τις ιδιαιτερότητες και μετατρέπει τα πρόσωπα και τις κοινωνίες σε άμορφη μάζα, ενώ η παγκοσμιότητα σέβεται τις ιδιαιτερότητες των προσώπων και των κοινωνιών και καλλιεργεί αρμονία και πληρότητα.

 Η παγκοσμιοποίηση είναι πολύ σύνθετο φαινόμενο, που εκδηλώνεται σε διάφορα επίπεδα. Πολλοί την συνδέουν με την οικονομία. Και αυτό, είναι εύλογο, γιατί στο επίπεδο της οικονομίας και ιδιαίτερα της χρηματοοικονομίας, ή παγκοσμιοποίηση παρουσίασε ραγδαία εξέλιξη. Βέβαια η παγκοσμιοποίηση δεν αποτελεί αποκλειστικά και πρωταρχικά οικονομικό φαινόμενο, αλλά επεκτείνεται σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής, πολιτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό, θρησκευτικό, ηθικό επιστημονικό, πνευματικό.

Το μέσο με το οποίο προωθείται η παγκοσμιοποίηση στην εποχή μας είναι η τεχνολογία. Η σύγχρονη πληροφορική και το διαδίκτυο έφεραν στο προσκήνιο μια νέα μορφή ζωής. Κατέστησαν δυνατή μια ύπαρξη ρευστής και απροσδιόριστης κοινωνίας. Η υποκρισία δε, με την οποία προωθείται η παγκοσμιοποίηση σήμερα, είναι εντυπωσιακή. Η υποκρισία έχει στη διάθεσή της όλη την εξουσία να παραπληροφορήσει, να διαστρέψει και να πραγματοποιήσει κάθε ανθρωπιά και αδικία, προβάλλοντάς την μάλιστα ως ανθρωπιστική «δήθεν» παρέμβαση και φιλανθρωπία. Σήμερα ο άνθρωπος επικοινωνεί με όλον τον κόσμο, χωρίς να βγαίνει, από το σπίτι του. Έτσι όχι μόνο δεν προωθείται μια παγκόσμια κοινωνία, αλλά διαλύεται κάθε υγιής κοινωνικός ιστός και θεμελιώνεται μια απάνθρωπη παγκόσμια εξουσία. Σήμερα η προσπάθεια για παγκοσμιοποίηση έγινε πιο συστηματική – μεθοδική, πιο απρόσωπη και αδιόρατη. Με τη μεθοδευμένη πληροφόρηση και τη συστηματικά ελεγχόμενη οικονομία επιχειρείται η επιβολή μιας παγκόσμιας εξουσίας, που αδιαφορεί για τα έθνη, τα κράτη, τις κοινωνίες και τα πρόσωπα. Το συμφέρον των ισχυρών γίνεται το μέτρο αξιολόγησης των θρησκειών, των πολιτισμών, των ηθικών αξιών, της αξίας του ανθρώπινου προσώπου.

Αντίποδας της παγκοσμιοποίησης αυτής η χριστιανική παγκοσμιότητα, η οποία δεν κερδίζεται με κατακτήσεις των άλλων ή του κόσμου, αλλά με την καταπολέμηση των παθών και του εγωκεντρισμού. Η πραγματική κοινωνία των ανθρώπων είναι δυνατή με τη διατήρηση της ταυτότητάς τους. Προϋπόθεση για την παγκοσμιότητα είναι ο αφανισμός του εγωισμού, που δηλητηριάζει τον άνθρωπο και φαλκιδεύει την προσωπική και κοινωνική του ζωή. Η παγκοσμιότητα οικοδομείται μέσα στον κόσμο σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο, στα πρόσωπα των θεσμών και στο θεσμό της Εκκλησίας. Η χάρη του Αγίου Πνεύματος, που καθιστά τον πιστό κοινωνό της παγκοσμιότητας του Χριστού διατηρείται μέσα στην Εκκλησία. Μιμούμενος ο άνθρωπος το ταπεινό φρόνημα του Χριστού εγκαταλείπει την εωσφορική αναζήτηση της αυτοθεώσεως και της κυριαρχίας επί των άλλων, και προχωρεί στη βίωση της αληθινής παγκοσμιότητας. Έξω από τον θεσμό της Εκκλησίας το πρόσωπο αδυνατεί να αποκτήσει και να διατηρήσει τη χάρη, και για να βοηθήσει ο εκκλησιαστικός θεσμός το πρόσωπο να διατηρήσει τη χάρη, πρέπει ο ίδιος να παραμένει στη χαρισματική του βάση. Διαφορετικά, ο εκκλησιαστικός θεσμός εκκοσμικεύεται και χάνει το πνευματικό του περιεχόμενο με αποτέλεσμα εύκολα να μεταπέσει σε θεσμό παγκοσμιοποιήσεως.

 Χωρίς, λοιπόν, τη βάση και την προοπτική της χριστιανικής παγκοσμιότητας, η οποία δεν επιδιώκεται σε υπερφυσικούς και υπεριστορικούς χώρους, αλλά μέσα στον άνθρωπο και την ιστορία και προσεγγίζεται με κόπους και θυσίες, και αν δεν αντιληφθούμε το καταλυτικό πνεύμα του χρήματος και της στυγνής εξουσίας, το απρόσωπο σύστημα θα αφανίσει το ανθρώπινο πρόσωπο και την κοινωνική του ζωή. Η παγκόσμια κοινωνία δεν οικοδομείται με την ομογενοποίηση των ανθρώπων, αλλά με την ανύψωσή τους ως προσώπων. Η ανθρώπινη κοινωνία μπορεί να είναι αληθινή μόνο ως κοινωνία ετεροτήτων, ως κοινωνία ανεπανάληπτων προσώπων με παγκόσμιο πνεύμα.

 Η ΕΡΕΥΝΑ – 13 Φεβρουαρίου 2010 

 O κατηχητικός λόγος των ημερών από τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν

.…φτάσαμε πια στις τελευταίες μέρες πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή. Ήδη κατά την εβδομάδα της Απόκρεω πού είναι πριν από την Κυριακή της Τυροφάγου, δύο μέρες – ή Τετάρτη και ή Παρασκευή – ξεχωρίστηκαν να ανήκουν στη Σαρακοστή. Ή Θεία Λειτουργία δεν τελέστηκε και ή όλη τυπική διάταξη στις ακολουθίες έχει πάρει τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της Μεγάλης Σαρακοστής. Στον Εσπερινό της Τετάρτης χαιρετίζουμε την Μεγάλη Σαρακοστή με τούτο τον ωραιότατο ύμνο:

“Ανέτειλε το έαρ της νηστείας, και το άνθος της μετανοίας, αγνίσωμεν ουν εαυτούς αδελφοί, από παντός μολυσμού, τω φωτοδότη ψάλλοντες, είπωμεν δόξα σοι, μόνε Φιλάνθρωπε…”

Κατόπιν, το Σάββατο της Τυροφάγου η Εκκλησία μας «ποιεί μνείαν πάντων των εν ασκήσει λαμψάντων αγίων ανδρών τε και γυναικών». Οι άγιοι είναι τα πρότυπα πού θ’ ακολουθήσουμε, οι οδηγοί στη δύσκολη τέχνη της νηστείας και της μετάνοιας. Στον αγώνα πού πρόκειται ν’ αρχίσουμε δεν είμαστε μόνοι:

“Δεύτε άπαντες πιστοί, τας των όσιων Πατέρων, χορείας υμνήσωμεν. Αντώνιον τον κορυφαίον, τον φαεινόν Ευθύμιον, και έκαστον και πάντας ομού…” Έχουμε βοηθούς και παραδείγματα: “Των Μοναστών τα πλήθη, τους καθηγητάς νυν τιμώμεν. Πατέρες, όσιοι…”

Τελικά έρχεται ή τελευταία μέρα, πού συνήθως, την ονομάζουμε Κυριακή της Συγνώμης, αλλά έχει και ένα άλλο λειτουργικό όνομα πού θα πρέπει να θυμόμαστε: «της από του Παραδείσου της τρυφής εξορίας του Πρωτόπλαστου Αδάμ». Το όνομα αυτό συνοψίζει ουσιαστικά την πλήρη προπαρασκευή για τη Μεγάλη Σαρακοστή. Ξέρουμε ότι ό άνθρωπος πλάστηκε για να ζει στον Παράδεισο, για τη γνώση του Θεού και την κοινωνία μαζί Του. Η αμαρτία του όμως τον απομάκρυνε από την ευλογημένη ζωή και έτσι ή ύπαρξη του στη γη είναι μια εξορία…

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι ή απελευθέρωση μας από τη σκλαβιά της αμαρτίας, από τη φυλακή του «κόσμου τούτου». Και το ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής (Ματθ. 6, 14-21) θέτει τους όρους για μια τέτοια απελευθέρωση. Πρώτος όρος είναι ή νηστεία – ή άρνηση δηλαδή να δεχτούμε τις επιθυμίες και τις ανάγκες της «πεπτωκυίας» φύσης μας σαν ομαλές, ή προσπάθεια να ελευθερωθούμε από τη δικτατορία της σάρκας και της ύλης πάνω στο πνεύμα. Για να είναι αποτελεσματική ή νηστεία μας δεν πρέπει να είναι υποκριτική, δηλαδή «προς το θεαθήναι». Να μη φαινόμαστε “τοις ανθρώποις νηστεύοντες, αλλά τω Πατρί ημών τω εν τω κρύπτω”. Δεύτερος όρος είναι ή συγνώμη. “Εάν αφήτε τοίς ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ό Πατήρ υμών ό ουράνιος…”, (Ματθ. 6,14).

 Ο θρίαμβος της αμαρτίας, το κύριο σημάδι του ρόλου της πάνω στον κόσμο, είναι η διαίρεση, η αντίθεση, ό χωρισμός, το μίσος. Έτσι το πρώτο σπάσιμο σ’ αυτό το φρούριο της αμαρτίας είναι ή συγχωρητικότητα: ή επιστροφή στην ενότητα, στην σύμπνοια, στην αγάπη…

Ουσιαστικά ή Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει με τον Εσπερινό τούτης της Κυριακής. Αυτή ή μοναδική σε βάθος και ωραιότητα ακολουθία έχει δυστυχώς εκλείψει από αρκετές εκκλησίες. Όμως παρ’ όλα αυτά τίποτε άλλο δεν αποκαλύπτει καλύτερα το χαρακτηριστικό τόνο της Μεγάλης Σαρακοστής στην Ορθόδοξη Εκκλησία και πουθενά άλλου δε διακηρύσσεται τόσο καλά ή έντονη πρόσκληση στον άνθρωπο. Η ακολουθία αρχίζει με τον κατανυκτικό εσπερινό όπουo o ιερέας είναι ντυμένος με λαμπερά άμφια… Κατόπιν γίνεται ή είσοδος του Ευαγγελίου με τον εσπερινό ύμνο: “φως ιλαρόν αγίας δόξης…”. Ό ιερέας τώρα προχωρεί προς την Ωραία Πύλη για ν’ αναφωνήσει το εσπερινό Προκείμενο πού πάντοτε αναγγέλλει το τέλος της μιας και την αρχή της άλλης μέρας. Το Μέγα προκείμενο αυτής της ημέρας αναγγέλλει την αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής.

“Μη αποστρέψης το πρόσωπο σου από του παιδός σου, ότι θλίβομαι· ταχύ επάκουσόν μου· πρόσχες τη ψυχή μου, και λύτρωσαι αυτήν…”

Ακουστέ τη θαυμάσια μελωδία του στίχου τούτου, αυτή την κραυγή πού ξαφνικά γεμίζει την εκκλησία «…ότι θλίβομαι!» – και θα καταλάβετε το σημείο από το οποίο ξεκινάει ή Μεγάλη Σαρακοστή: το μυστηριώδες μίγμα της ελπίδας με την απογοήτευση, του φωτός με το σκοτάδι. Η όλη προετοιμασία έφτασε πια στο τέλος. Στέκομαι μπροστά στο Θεό, μπροστά στη δόξα και στην ομορφιά της Βασιλείας Του. Συνειδητοποιώ ότι ανήκω σ’ αυτή, ότι δεν έχω άλλη κατοικία, ούτε άλλη χαρά, ούτε άλλο σκοπό. Συναισθάνομαι ακόμα ότι είμαι εξόριστος από αυτή μέσα στο σκοτάδι και στη λύπη της αμαρτίας γι’ αυτό «θλίβομαι»!

Τελικά παραδέχομαι ότι μόνο ό Θεός μπορεί να με βοηθήσει σ’ αυτή τη θλίψη, ότι μόνον σ’ Αυτόν μπορώ να πω «πρόσχες τή ψυχή μου». Μετάνοια πάνω απ’ όλα, είναι το απελπισμένο κάλεσμα για τη θεία βοήθεια… Πέντε φορές επαναλαμβάνουμε αυτό το Προκείμενο. Και τότε να! ή Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει. Τα φωτεινά χρωματιστά άμφια και καλύμματα τού ναού αλλάζουν· τα φώτα σβήνουν. Όταν ό ιερέας εκφωνεί τις αιτήσεις, ό χορός απαντάει με το «Κύριε ελέησον» την κατ’ εξοχήν σαρακοστιανή απάντηση. Για πρώτη φορά διαβάζεται ή προσευχή του Αγίου Εφραίμ πού συνοδεύεται από μετάνοιες. Στο τέλος της ακολουθίας όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα και ό ένας τον άλλο, ζητώντας την αμοιβαία συγχώρεση… Πρόκειται τώρα πια να περιπλανηθούμε σαράντα ολόκληρες μέρες στην έρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το φως τής Ανάστασης, το φως της Βασιλείας του Θεού.

Alexander Schmemann

Μεγάλη Σαρακοστή, Πορεία προς το Πάσχα -Εκδόσεις Ακρίτας

Πηγή:http://euroklydon.blogspot.com/2010/02/blog–post_12.html

του π. Γεωργίου Αλεντά

Αρχ. επιτρόπου Πολιχνίτου Λέσβου

Εκπαιδευτικού

 Σε αντίθεση, αγαπητοί Χριστιανοί, με το νεοεποχήτικο πνεύμα των καιρών, που είναι πνεύμα αποστασίας, πνεύμα ατομοκεντρισμού και εγωπάθειας, πνεύμα ηδονιστικό και ευδαιμονιστικό, πνεύμα «αρχοντοχωριατισμού», πνεύμα νεότροπο, πνεύμα γενικά «άλαλον και κωφόν», για να χρησιμοποιήσουμε παραφρασμένα τα λόγια του ευαγγελίου, και πάλι η Εκκλησία μας, μας οδηγεί σε στάδιο αθλήσεως. Μας προωθεί και μας εντάσσει σε αγώνες, αγώνες πνευματικούς, όπου με έντονο τρόπο, καλούμαστε να αγωνισθούμε για μια ολοκληρωτική επανεξέταση του εαυτού μας και επαναπροσδιορισμό των πράξεων μας, σε επανατοποθέτηση όλης γενικά της ζωής μας απέναντι στο Θεό, ώστε η  πορεία μας να ξεφύγει από τα στενά βιολογικά και μόνο όρια, όπου την περιορίσαμε και να μεταποιηθεί σε πορεία «Θεοκοινωνίας» και επιστροφής στον Παράδεισο. Η πρόταση της Εκκλησίας στον ταλαίπωρο, τον πονεμένο, τον ανικανοποίητο, άνθρωπο της  3ης χιλιετηρίδας, μπορούμε να πούμε ότι συγκεφαλαιούνται μέσα σε μια και μόνο φράση του Δοξαστικού των Αίνων του Όρθρου της σημερινής Κυριακής. «Έφθασε καιρός, η των πνευματικών αγώνων αρχή, η κατά δαιμόνων νίκη, η πάνοπλος εγκράτεια, η των αγγέλων ευπρέπεια, η προς Θεόν παρρησία …».

Ακόμη όπως μας λέει ο Μητρ. Anthοny του Sourozh, είναι ο καιρός εκείνος που μας δίνεται η δυνατότητα να αποτινάξουμε κάθε τι άσχημο και θανατηφόρο από μέσα μας για να βρούμε πάλι τη δύναμη να ζήσουμε, να βιώσουμε σε όλο το βάθος του το μυστήριο στο οποίο είμαστε καλεσμένοι. Αν δεν κατανοήσουμε αυτή την ποιότητα της χαράς στη νηστεία, θα τη μετατρέψουμε σε μια καρικατούρα, σε μια περίοδο κατά την οποία στο όνομα του Θεού θα κάνουμε τη ζωή μας μίζερη.

 Μπορεί, πράγματι, αυτή η ιδέα της χαράς, μας λέει, που πλέκεται με την επίπονη προσπάθεια και τον ασκητικό αγώνα να φαίνεται περίεργη, όμως αγκαλιάζει με καθολικό τρόπο τη ζωή της Εκκλησίας. Η Βασιλεία του Θεού είναι κατάκτηση. Δεν χαρίζεται απλά σε εκείνους που αδιάφορα και τεμπέλικα την περιμένουν να έρθει. Για όσους την αναμένουν με τέτοιο πνεύμα, θα έρθει, αλλά στο μέσον της νύχτας, σαν την Ημέρα της Κρίσης. Σαν τον κλέφτη που τρυπώνει όταν δεν τον περιμένεις, σαν το Νυμφίο που φθάνει ενώ οι μωρές παρθένες κοιμούνται.

 Όμως, αδελφοί μου, η Μ. Τεσσαρακοστή είναι μια επανάσταση.  Και φυσικά όταν μιλάμε για επανάσταση, συνειρμικά, μάς έρχεται στο μυαλό η έννοια της σκλαβιάς. Για να επαναστατήσεις πρέπει να νοιώθεις σκλάβος. Να σου έχουν κλέψει την ελευθερία, να καταπιέζεσαι, να ζεις σε δουλεία. Τι γίνεται λοιπόν με μας; Τι γίνεται με  τις ελευθερίες μας; Είμαστε όντως ελεύθεροι;

Αυτό το ερώτημα μάς το θέτει κάθε χρόνο η Μεγάλη Σαρακοστή. Μάς προκαλεί να κοιτάξουμε μέσα μας, να αντικρύσουμε με ειλικρίνεια τον εαυτό μας και να αναρωτηθούμε αν είμαστε όντως ελεύθεροι. Κάθε περίοδος Μεγάλης Σαρακοστής είναι και μια κήρυξη πνευματικής επαναστάσεως για τη κατάκτηση της πνευματικής μας ελευθερίας. Αληθινά, πρόκειται για επαναστατική πράξη. Για πνευματικό κίνημα που δημιουργεί τεράστια αναστάτωση και ανησυχία στις δυνάμεις τού εχθρού. Γιατί τη περίοδο αυτή o στρατός τής Εκκλησίας, πολεμά φιλότιμα και εντατικά.

Πρόκειται, λοιπόν, για τη μεγαλύτερη επανάσταση όπου μας προσκαλεί o Θεός να κάνουμε προκειμένου να δώσουμε μάχες ώστε να ελευθερώσουμε τη ψυχή μας, πού βρίσκεται φυλακισμένη μέσα στα κελιά των αλόγων παθών. Αποκηρύσσω και επαναστατώ εναντίον των αδυναμιών μου. Επαναστατώ εναντίον τού ίδιου μου του εαυτού για να τον φέρω εις εαυτόν. Βαρέθηκα να τον βλέπω να βολεύεται και να εφησυχάζει, αναβάλλοντας συνέχεια για αύριο ότι έχει σχέση με τη σωτηρία τής ψυχής. Δεν μπορώ άλλο να βλέπω τον εαυτό μου να λειτουργεί στα πάθη όπως o σκλάβος… Και να η ευκαιρία… Η Μ. Σαρακοστή!

Η Μεγάλη Σαρακοστή, είναι η ελευθερώτρια της ψυχής μας, το προσκλητήριο του συναγερμού πού θα ξυπνήσει τις αισθήσεις μας από τη πλάνη τους στην οποία περιήλθαν. Θα ξεσηκώσει κάθε πνευματική μας λειτουργία ενεργοποιώντας την, για τη συναίσθηση τής αλήθειας. «Γνώσεσθε τη αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς». Πρόκειται για τη καλύτερη πνευματική αφύπνιση που μας προσφέρει η μητέρα Εκκλησία κάθε χρόνο για να μη χανόμαστε τρικλίζοντας σαν μεθυσμένοι από τη χρήση καταναλωτικών αγαθών στα σοκάκια τής καθημερινότητας. Αλλοίμονο σ’ εκείνον πού παραμένει κοιμώμενος και βολευόμενος στη απάτη μιας εικονικής πραγματικότητας που μόνο στο θάνατο οδηγεί.

Η σωτηρία τής ψυχής, αδελφοί μου,  όπως λέει και ένα σύγχρονο τραγούδι. είναι μεγάλο πράγμα. Είναι η αλήθεια, είναι η όντως ζωή, είναι η αιωνιότητα, είναι η ελευθερία. Η πλάνη και η απάτη μέσα στην οποία ζούμε και επαναπαυόμαστε έχουν βάλει θηλειά στο λαιμό μας και μας  και μας σύρουν σε μονοπάτια ψεύδους και σκλαβιάς. Εδώ λοιπόν απαιτείται η προσωπική μας επανάσταση προκειμένου να ελευθερωθούμε από τις αδυναμίες και τα πάθη μας, να αποκοπούμε από τις πλανεμένες αντιλήψεις, και να ζούμε πλέον με νουν Χριστού. Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι ό,τι καλύτερο για να συναισθανθούμε τη πραγματικότητα της κατάστασής  μας και να ζητήσουμε τη βοήθεια τού Θεού, πού περιμένει με λαχταρά και με πολλή αγάπη, να τον καλέσουμε προσωπικά.

Αδελφοί μου! Ο Θεός τον καθένα μας τον έπλασε ελεύθερο. Αυτή η ελευθερία τελικά που μας έχει χαρίσει είναι σημείο αντιλεγόμενο στη ζωή μας. Γιατί από αυτό θα κριθούμε. Από την καλή ή κακή διαχείριση τής ελευθερίας. Είμαστε ελεύθεροι να αμαρτάνουμε ή να μην αμαρτάνουμε. Εμείς διαλέγουμε. Είμαστε ελεύθεροι να είμαστε κοντά ή μακριά από τον Χριστό. Εμείς αποφασίζουμε. Εμείς τελικά αυτοκρινόμαστε για τη πιστή μας, για τη αιωνιότητα μας, για τη αλήθεια ή τη πλάνη πού διαλέξαμε στη ζωή μας, για τη προθυμία μας εφέτος τη Μεγάλη Σαρακοστή να επαναστατήσουμε ή να αδιαφορήσουμε στα πάθη μας, για τη κάθε πνευματική ή άλλη επιλογή μας…

Ας τα σκεφθούμε αυτά τη φετινή Σαρακοστή  και ας αγωνιστούμε στο στάδιο αυτό των αρετών με τα  αθλήματα τής νηστείας των τροφών και των παθών, τής ελεημοσύνης, τής αγάπης στον αδελφό. Ας τα σκεφθούμε όλα αυτά μπροστά στον Τίμιο Σταυρό για να πάρουμε δύναμη, να μην πλανηθούμε, να βαδίζουμε με τη αλήθεια.

Με ελευθερία, λοιπόν, αποφασίζουμε να επαναστατήσουμε.Απαρνούμαστε τον καλοπερασάκια εαυτό μας και ακολουθούμε το δρόμο που ο ίδιος ο Χριστός ακολούθησε προκειμένου να συναντηθεί μαζί μας. Κατανοούμε ότι για να Τον συναντήσουμε, θα μιμηθούμε κι εμείς τη ζωή Του, ανεβαίνοντας όχι από άλλα, αλλά από εκείνα τα ματωμένα μονοπάτια πού βγάζουν στον Γολγοθά. Για εκεί βαδίζουμε καρτερικά με τον σταυρό, στη πλάτη. Πιστεύουμε και ελπίζουμε ότι δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε προσωπική ανάσταση εάν δεν προηγηθεί η προσωπική μας σταύρωση. Καλό σταύρωμα λοιπόν και να έχουμε και καλή Ανάσταση.

Πηγή:http://www.zoiforos.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=2876&Itemid=1

 Μετά τον κατακλυσμό έπρεπε να ξεκινήσει νέα εποχή με νέα και καλύτερη ανθρωπότητα, η οποία θα είχε φόβο Θεού και θα ζούσε κατά το θέλημά Του. Κανένας νέος νόμος δεν ήταν απαραίτητος. Η ανάμνηση του κατακλυσμού έπρεπε να λειτουργήσει ως διαρκής προειδοποίηση και διαρκής αφύπνιση της συνείδησης. Γι’ αυτό ο Θεός δεν δίνει στο Νώε και τα παιδιά του κάποιο νέο νόμο, αλλά επαναλαμβάνει το νόμο που έδωσε στον Αδάμ και την Εύα. «Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και απλωθείτε σ’ όλη τη γη και να είστε ο τρόμος και ο φόβος σ’ όλα τα θηρία της γης, σ’ όλα τα πτηνά του ουρανού, σε κάθε τι που ζει και κινείται στη ξηρά και σ’ όλα τα ψάρια της θάλασσας· όλα τα παραδίνω στην εξουσία σας» (Γεν. 9,1-2). Όλα αυτά πρέπει να τα κατανοήσουμε ως προς την ουσία τους, με το πνευματικό τους νόημα, όπως και στην πρώτη περίπτωση, ενώ ως προς το συμβολισμό τους, με το φυσικό τους νόημα.

Αλλά σ’ αυτή τη νέα εποχή η νέα ανθρωπότητα σκόνταψε στο πρώτο βήμα, και κατόπιν απομακρύνθηκε όλο χαμηλότερα και χαμηλότερα. Πρώτα ο Χαμ ανήγγειλε τη γύμνια του πατέρα του Νώε, και γι’ αυτό έλαβε την κατάρα στους απογόνους του, στους Χαναναίους και σε όλες τις φυλές. Γι’ αυτό και όλες οι φυλές των Χαναναίων έζησαν και αφανίστηκαν στο βαθύ σκοτάδι της ειδωλολατρίας.

Το δεύτερο φαινόμενο κακού στους ανθρώπους ήταν το κτίσιμο της Βαβυλώνας. Το πνεύμα της υπερηφάνειας οδήγησε τους ανθρώπους σ’ αυτή την εργασία. Λέγουν οι άνθρωποι: «Ελάτε να κτίσουμε για τον εαυτό μας πόλη και ένα πύργο που η κορυφή του να φτάνει μέχρι τον ουρανό. Έτσι θα αφήσουμε όνομα στους απογόνους μας, πριν διασκορπιστούμε σ’ όλη τη γη» (Γεν. ια’, 4). Η πολεμική του Θεού από τρεις απόψεις: από την άποψη της αλαζονείας (πύργο ως τον ουρανό) από την άποψη της κενοδοξίας (να γίνουμε ξακουστοί) και από την άποψη του πείσματος προς το νόμο του Θεού «πληρώσατε την γη» (για να μην εξαπλωθούν σ’ όλη τη γη). Αυτή είναι η πρώτη μορφή κομμουνιστικής πολεμικής ενάντια στο Θεό στην ιστορία του ανθρωπίνου γένους. Εκφράστηκε στο χτίσιμο του πύργου της Βαβέλ, ως πρόδρομος όλων των παρόμοιων προσπαθειών στην περαιτέρω ροή του χρόνου. Αλλά ο Θεός είπε: «ας φέρουμε σύγχυση στη γλώσσα τους ώστε να μη καταλαβαίνει ο ένας τον άλλο· και τους διασκόρπισε ο Κύριος σ’ όλη τη γη και σταμάτησαν να κτίζουν» (Γεν. ια’, 7-8).

Το τρίτο φαινόμενο του κακού στους ανθρώπους ήταν η άκρατη ακολασία στα Σόδομα. Εντελώς τυφλοί όσον άφορα το πνεύμα και την αλήθεια, οι άνθρωποι εκείνης της πόλης έβλεπαν μόνον το σώμα, ζούσαν μόνο σωματική ζωή, ενδιαφέρονταν μόνο για τις σωματικές απολαύσεις, και αυτές παραφύση. Το απεχθές και ασυγχώρητο πάθος τους έμεινε γνωστό στην ανθρωπότητα με το όνομα της πόλης τους «σοδομισμός». Ο ένας και μοναδικός δίκαιος άνθρωπος απέναντι στο Θεό, που υπήρχε στην περιοχή αυτή ήταν ο Λώτ και αυτός ως έποικος. Αφότου ο Θεός έβγαλε πρώτα αυτόν το δίκαιο άνθρωπο από την πόλη, «και έβρεξε…θειάφι και φωτιά…από τον ουρανό». Έτσι αφανίστηκαν τα Σόδομα και τα Γόμορρα.

Εδώ αναφέρθηκαν τρία ιστορικά γεγονότα τεράστιας σημασίας: το πρώτο είναι ο αφανισμός των απογόνων των Χαναναίων, δηλαδή όλων των λαών της Χαναάν, το δεύτερο φαινόμενο είναι η εμφάνιση των διαφορετικών γλωσσών ανάμεσα στους ανθρώπους και το τρίτο η καταστροφή δυο μεγάλων και πολιτισμένων πόλεων, των Σοδόμων και των Γομόρρων. Κανένα από αυτά τα γεγονότα δεν μπορεί να εξηγηθεί με κανένα φυσικό νόμο.

Οι ερυθρόδερμοι και οι μαύροι της Αμερικής παρόλο τον κατατρεγμό δεν εξαφανίστηκαν, αλλά αυξήθηκαν κιόλας, ιδιαίτερα οι βαπτισμένοι μαύροι. Εν τω μεταξύ, όλες οι φυλές των Χαναναίων: Σιδώνιοι, Χετταίοι, Ιεβουσαίοι, Αμοραίοι, Γεργεσαίοι, Ευαίοι, Αρουκαίοι, Αραδαίοι, Σουμέριοι, Αραμαίοι, Φιλισταίοι και όπως αλλιώς ονομάζονταν, αφανίστηκαν στη διάρκεια του χρόνου είτε από τη μάχαιρα του Σημ, είτε από τη μάχαιρα του Ιαφέθ (Τύρρος, Σιδώνα, Καρχηδόνα). Η καταστροφή τους μπορεί να συνδεθεί μόνο με τον ηθικό νόμο του Θεού. Ο Νώε καταράστηκε τον εγγονό του, τον Χάναν, και μα την καταδίωξη αυτής της κατάρας έπεσαν και καταστράφηκαν και οι τελευταίοι απόγονοί του.

Οι επιστήμονες, οι φιλόλογοι, και οι φιλόσοφοι ασχολήθηκαν πολύ με το αίνιγμα του ανθρώπινου λόγου. Αλλά χρησιμοποιώντας πάντοτε τη φυσιοκεντρική μέθοδο αντί της θεοκεντρικής, και αναζητώντας εξηγήσεις για την ύπαρξη και τη διαφορετικότητα των ανθρώπινων γλωσσών στο στενό κύκλο των δικών τους φυσικών νόμων, δεν έφθασαν στην κατανόηση, αυτού του μυστηρίου μέχρι σήμερα. Ως προς τη γλώσσα διαφέρουν οι άνθρωποι και οι φυλές των ανθρώπων πολύ περισσότερο απ’ ότι διαφέρουν στη μορφή και το χρώμα, ή ως προς τα αισθήματα και ως προς τις αντιλήψεις. Πώς μπόρεσαν να φθάσουν σε τέτοια διαφορά, αφού όλοι κατάγονται από τον ίδιο πρόγονο, όπως ισχυρίζονται σχεδόν όλοι οι επιστήμονες τώρα;

Και εδώ η αιτία βρίσκεται στην περιοχή της ηθικής και όχι της φυσικής, όπως γράφει το ιερό Βιβλίο του Θεού. Εξαιτίας της ανθρώπινης αλαζονείας, κενοδοξίας και του αυτοβούλου ο Θεός επέτρεψε τη σύγχυση, ώστε οι άνθρωποι να μην καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο. Γι’ αυτό και η περιοχή ονομάστηκε Βαβυλώνα ή Σύγχυση. Ο ίδιος ο Κύριος, που αργότερα έστειλε το Πνεύμα Του το Άγιο με τη μορφή πύρινων γλωσσών στους αποστόλους στην Ιερουσαλήμ και έκανε τους αποστόλους να καταλαβαίνουν και να μιλούν πολλές γλώσσες, συγκράτησε το Πνεύμα Του από τους αλαζόνες ανθρώπους της Βαβυλώνας, και εκείνοι, ο καθένας με τον τρόπο του, ανέστρεψαν γνωστές τους λέξεις, έτσι που δεν μπορούσε να καταλάβει ο φίλος το φίλο. Και αντί να πραγματοποιηθεί ο πύργος της Βαβυλώνας από πλίνθους, πραγματοποιήθηκε ο πύργος της Βαβέλ από ανακατωμένες γλώσσες!

Τελικά η καταστροφή των Σοδόμων δεν μπορεί να εξηγηθεί με κανέναν άλλο τρόπο παρά μ’ αυτόν που εξηγεί η Βίβλος, δηλαδή την αναξιότητα των ανθρώπων και την τιμωρία του Θεού. Με την ίδια αυτή ηθική αιτία πρέπει να αναγνωρίσουμε και να επεξηγήσουμε την καταστροφή της Πομπηίας και της Ηράκλειας, της Μαρτινίκας, της μυθικής Ατλαντίδος, όπως επίσης και μερικών ακόμα πόλεων και κατοικημένων περιοχών στο γήινο πλανήτη. Αν κάποιος αναφέρεται στο σεισμό, ή στο ηφαίστειο, ή στα θαλάσσια κύματα, ή στις πλημμύρες, αναφέρεται μόνο στα μέσα και όχι στην αιτία και ούτε σ’ Αυτόν που τα χρησιμοποίησε. Για μας είναι ξεκάθαρο ότι αυτά τα τρία γεγονότα, όπως και ο γενικός κατακλυσμός, δείχνουν και αποδεικνύουν, ότι σ’ αυτό τον κόσμο κυβερνά μόνο και αποκλειστικά ο ηθικός νόμος του Θεού, και ότι οι φυσικοί νόμοι δεν υπάρχουν.

(Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, «Περί νόμου του Θεού», Εκδ. Χρόες).

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Κανείς από τους νεκρούς που αναστήθηκαν από το Χριστό (υιός της χήρας της Ναΐν, θυγατέρα του Ιάειρου, τετραήμερος Λάζαρος) ή τους Αποστόλους ( Ταβιθά, Ευτύχιος) δεν μας περιέγραψε τί συμβαίνει μετά την έξοδο της ψυχής από το σώμα. Πώς εξηγείται αυτό σε σχέση με τη σύγχρονη τάση προς περιγραφή τέτοιων εμπειριών;

Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος δίνει την απάντηση. Μας λέει: «Εκείνο που δέχεται ο νους, ενώ έχει ο άνθρωπος τις σωματικές του αισθήσεις, έχει τη δυνατότητα να το ερμηνεύσει. Εκείνο όμως που θεωρεί ή ακούει ή αισθάνεται μέσα του, το οποίο ανάγεται στη χώρα του Πνεύματος, όταν επιστρέφει προς το σώμα, δεν έχει τη δυνατότητα να το διηγηθεί, αναφέρει δε μόνο ότι το είδε».

Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος δεν διηγήθηκε τίποτε απ’ όσα του αποκαλύφθηκαν όταν «μεταφέρθηκε ξαφνικά στο παράδεισο και είδε και άκουσε λόγια που δεν μπορεί ούτε επιτρέπεται να τα πει άνθρωπος» (Β’ Κορ. 12, 4).

Ο χριστιανός βέβαια που ζει μέσα στη Χάρη του Θεού και θέλει να χριστοποιηθεί, δεν έχει τέτοια ενδιαφέροντα. Δεν ερευνά δηλαδή αν κάποιος γύρισε από την «άλλη ζωή» για να μάθει μ’ αυτό τον τρόπο τι γίνεται εκεί, αλλά αρκείται στον αποκαλυπτικό λόγο του Θεού, σ’ αυτό που λέει το Ευαγγέλιο στην παραβολή του Πλουσίου και του Λαζάρου· «έχουν τα λόγια του Μωυσή και των Προφητών· ας υπακούσουν σε αυτά». Και ξέρουν πολύ καλά ότι «αν δεν υπακούνε στα λόγια του Μωυσή και των Προφητών , δε θα πειστούν ούτε κι αν αναστηθεί κάποιος από τους νεκρούς» (Λουκ. 16, 29-31). Πράγμα που σημαίνει ότι ο σαρκικός άνθρωπος δεν πρόκειται να πεισθεί, ούτε να πιστέψει, στη μεταθανάτια ζωή, έστω κι αν αυτόπτες μάρτυρες του διηγηθούν τα πιο φοβερά και παράξενα πράγματα. Είναι έτοιμος και έχει την προαίρεση να τα αποδώσει σε άλλες λογικοφανείς αιτίες.

 Δηλαδή υπάρχει περίπτωση τα φωτεινά όντα που βλέπουν στις μεταθανάτιες εμπειρίες τους, όσοι φθάνουν ως εκεί να είναι δαίμονες που προσπαθούν να παραπλανήσουν την ψυχή, ακόμη και αύτη την ώρα;

Στο βιβλίο του Ιερομόναχου Σεραφείμ Ρόουζ, όπου γίνεται ανάλυση και αξιολόγηση των εμπειριών αυτών υπογραμμίζεται κατηγορηματικά ότι οι εμπειρίες και οι οπτασίες αυτές δεν είναι πνευματικές, αλλά είναι γήινες, «εκ του κόσμου τούτου» και «η άνεση» και «η ειρήνη» που φέρνουν ως βίωμα στη ψυχή, έχει κάτι συγγενικό με την «άνεση»και την «ειρήνη» των χιλιαστικών και πνευματιστικών κινήσεων, διότι τα φωτεινά όντα είναι τα ίδια με εκείνα που βλέπουν και οι πνευματιστές:

«Οι οπτασίες αυτές δεν είναι πνευματικές, αλλά εκ του κόσμου τούτου. Είναι τόσο σύντομες, κατορθώνονται τόσο εύκολα, είναι τόσο κοινότυπες και τόσο γήινες στις εικόνες τους, που δεν μπορεί να συγκριθούν σοβαρά με τις αληθινές χριστιανικές οράσεις του Παραδείσου που έλαβαν χώρα στο παρελθόν. Ακόμη και το πιο πνευματικό στοιχείο τους -το αίσθημα της παρουσίας του Χριστού- μας πείθει περισσότερο για την πνευματική ανωριμότητα εκείνων που είχαν την εμπειρία, παρά για οτιδήποτε άλλο. Αντί να προκαλούν το βαθύ δέος, το φόβο του Θεού και τη μετάνοια, που προκάλεσαν οι γνήσιες εμπειρίες της παρουσίας του Θεού στους χριστιανούς Άγιους -εκείνη του Αποστόλου Παύλου στο δρόμο προς τη Δαμασκό μπορεί να ληφθεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα οι σύγχρονες αυτές εμπειρίες προκαλούν κάτι που είναι πολύ πιό συγγενικό προς την άνεση και την ειρήνη των σύγχρονων πνευματιστικών και χιλιαστικών κινήσεων».

Η ώρα του θανάτου είναι ώρα εντάσεως του δαιμονικού πειρασμού.

Ο Μ. Βασίλειος στην ερμηνεία που κάνει στους λόγους του Ψαλτηρίου «σώσόν με εκ πάντων των διωκόντων με και ρύσαί με, μήποτε αρπάση ως λέων την ψυχή μου» (Ψαλμ. 7, 1-2), κάνει το εξής σχόλιο: «Νομίζω ότι οι γενναίοι αθλητές του Θεού, οι οποίοι αγωνίστηκαν σ’ όλη τους τη ζωή άξια εναντίον των αοράτων εχθρών, όταν διαφύγουν απ’ όλους τους πειρασμούς τους και φθάσουν στο τέλος της ζωής τους, εξετάζονται από τον άρχοντα του κόσμου τούτου. Κι αν βρεθούν τραυματισμένοι ή κάπως στιγματισμένοι ή να έχουν επάνω τους αποτυπώματα της αμαρτίας, θα τους κρατήσουν οι εχθροί αιχμάλωτους. Αν βρεθούν απρόσβλητοι και ακηλίδωτοι από την αμαρτία, θα τους αναπαύσει ο Χριστός, επειδή είναι ανίκητοι και ελεύθεροι.Παρακαλεί λοιπόν ο Ψαλμωδός και για την παρούσα και για τη μέλλουσα ζωή, διότι λέει: «Σώσε με εδώ από τους διώκτες μου και λύτρωσε με εκεί, τον καιρό της εξετάσεως, μήπως μου αρπάξει, όπως αρπάζει το λιοντάρι, τη ψυχή μου». Και μπορείς να βεβαιωθείς γι’ αυτά και από τα ίδια τα λόγια του Κυρίου που έλεγε την ώρα του Πάθους Του: «Νυν ο άρχων του κόσμου τούτου έρχεται και εν εμοί έξει ουδέν» (Ιωάν. 14, 30).

Επίσης η άγια Μαύρα, πού μαρτύρησε τον 3ο αιώνα, αντιμετώπισε έναν τέτοιο δαιμονικό πειρασμό την ώρα του θανάτου της. Ενώ είχε παραμείνει εννέα μέρες πάνω στο σταυρό που την είχαν σταυρώσει -καθώς και το σύζυγο της τον άγιο Τιμόθεο- πειράχτηκε από τον διάβολο. Αλλά ας δούμε πώς περιγράφει η ίδια η άγια Μαύρα στον συμμάρτυρα και σύζυγο της τον πειρασμό αυτό:

«Έχε θάρρος, αδελφέ μου, και διώξε τον ύπνο από τα βλέφαρα σου. Μείνε άγρυπνος και άκου τι είδα: Ήλθα σ’ ένα είδος εκστάσεως και μου φάνηκε ότι μπροστά μου ήταν ένας άνδρας που κρατούσε στο χέρι του ένα κύπελλο γεμάτο με μέλι και γάλα. Αυτός λοιπόν ο άνδρας μου είπε: Πάρε αυτό και πιες το. Εγώ όμως τον ρώτησα: Και συ ποιος είσαι; Εκείνος μου απάντησε: Είμαι άγγελος του Θεού. Εγώ τότε του είπα: Ας προσευχηθούμε λοιπόν στον Κύριο. Αυτός όμως συνέχισε: Ήλθα κοντά σου για να απαλύνω το μαρτύριο σου. Είδα ότι είχες μεγάλη επιθυμία να φας και να πιεις, γιατί μέχρι αυτή τη στιγμή δεν πήρες καμία τροφή. Τότε τον ρώτησα: Ποιος σε οδήγησε να μου δείξεις αυτό το έλεος; Και τί σημασία μπορεί να έχει για σένα η καρτερία και η νηστεία μου; Δεν ξέρεις ότι ο Θεός είναι παντοδύναμος και μπορεί να κάνει όλα, όσα είναι αδύνατα στους ανθρώπους; Άρχισα λοιπόν να προσεύχομαι και τότε είδα εκείνον τον άνδρα να γυρίζει το πρόσωπο του απ’ την άλλη μεριά, προς τη δύση. Απ’ αυτό κατάλαβα ότι ήταν μία σατανική άπατη. Ο σατανάς θέλησε να μας πειράξει ακόμη και πάνω στο σταυρό.

Σε λίγο αυτή η όραση εξαφανίσθηκε. Τότε ήλθε κοντά μου κάποιος άλλος άνδρας, που μου φάνηκε ότι με πήγε σ’ ένα ποτάμι που έτρεχε μέλι και γάλα, και μου είπε: Πιες! Εγώ όμως απάντησα: Σου το είπα ήδη ότι δεν θα πιώ ούτε νερό ούτε οποιοδήποτε άλλο γήινο ποτό, μέχρι να πιω για τον Χριστό, τον Κύριο μου, το ποτήριο του θανάτου, που Εκείνος θα το αναμίξει με τη σωτηρία μου και την αθανασία της αιώνιας ζωής. Όταν τέλειωσα αυτά τα λόγια, εκείνος έσκυψε και ήπιε από το ποτάμι και ξαφνικά εξαφανίστηκαν από μπροστά μου και το ποτάμι και αυτός».

Πρέπει λοιπόν να είμαστε προσεκτικοί για τα φωτεινά όντα που εμφανίζονται την ώρα του θανάτου, μήπως είναι δαίμονες που εμφανίζονται σαν άγγελοι φωτός για να μας αποπλανήσουν. Να αποπλανήσουν, όχι μόνο το πρόσωπο που πεθαίνει, άλλα και όσους βρίσκονται γύρω του, διότι θα τους διηγηθεί την εμπειρία του μετά την ανάνηψη του, πράγμα που το γνωρίζουν οι δαίμονες.

 (Από το βιβλίο: Θάνατος, Ανάσταση και αιώνια ζωή, Εκδ. «ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ» Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Καρέας 2002.)

Πηγή:http://vatopaidi.wordpress.com/

 Μέ τήν εἴσοδό μας στήν περίοδο τοῦ Τριωδίου ἔχουμε ξεκινήσει ἕνα πνευματικό ταξίδι, μιά προσκυνηματική πορεία μετανοίας καί συντριβῆς. Θά περιπλανηθοῦμε στήν Μ. Τεσσαρακοστή! Εἶναι μία περιπλάνηση ἐπιστροφῆς καί ἐπανόδου τοῦ ἀνθρώπου στήν προπτωτική κατάσταση, στό ἀρχέγονο κάλλος. ῞Οπως συνηθίζεται στήν ὀρθόδοξη λειτουργική παράδοση, ἡ ᾿Εκκλησία μέ τήν ὑμνολογία της μᾶς προετοιμάζει καί γιά τήν περίοδο τῆς Μ. Τεσσαρακοστῆς. Τόν προετοιμαστικό αὐτό ρόλο ἔχουν ἀναλάβει οἱ πέντε διαδοχικές Κυριακές πού προηγοῦνται, καί ἰδιαίτερα ὁλόκληρη ἡ ἑβδομάδα τῆς Τυρινῆς, ἡ «προκαθάρσιος» ἤ «προκαθάρσιμος», ὅπως χαρακτηρίζεται στούς ὕμνους.

Οἱ περισσότεροι ὕμνοι κάνουν λόγο ὄχι γιά «ἔναρξη» μιᾶς χρονικῆς περιόδου ἀλλά γιά «εἴσοδο» σέ μία κατάσταση, σέ ἕναν συγκεκριμένο τρόπο ζωῆς· «οὐχί νηστείας ἀπαρχήν τήν παροῦσαν ἱεράν πιστοί ἡμέραν ἐπιστάμενοι, ταύτην λογισμῷ τιμῶμεν, ἀλλ᾿ εἴσοδον λέγοντες καί τῶν τῆς νηστείας παρείσβασιν προθύρων». Εἶναι ἀκριβῶς ἡ εἴσοδος σέ ἐκείνη τήν κατάσταση τῆς ἐλεύθερης καί ἀπόλυτης ὑπακοῆς στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅπως τήν εἶχε ὁρίσει ὁ ἴδιος γιά τούς πρωτοπλάστους μέ μοναδικό κριτήριο τή νηστεία.

Μέ πολλούς καί πλούσιους χαρακτηρισμούς στολίζουν οἱ ὕμνοι τῆς «προκαθαρσίου» ἑβδομάδος τόν προκείμενο ἀγώνα τῆς νηστείας, καθιστώντας την ἔτσι ἀγαπητή καί θελκτική στούς πιστούς. Τήν παρουσιάζουν νά δεξιώνεται τή φιλόθεο ψυχή μέ ἐδέσματα ἀγῶνες καί βαθμίδες, στίς ὁποῖες τήν καλεῖ νά ἀνεβεῖ· «προσδεξιοῦται δεξιῶς τήν φιλόθεον ψυχήν τοῖς προοιμίοις ἡ καλλίστη νηστεία προκαθαρσίων γερῶν, οἷα βαθμίσι καί κλίμακι ταύτη προστεθεῖσα τήν σήμερον ἡμέραν».

᾿Αποκαλεῖται ἡ νηστεία καλλίστη, φωτοφόρος, ἔαρ, δῶρον θεόσδοτον, φαιδρά ἡμέρα. «῾Υποδεξώμεθα δῶρον θεόσδοτον… τόν ἱερώτατον καιρόν τῆς νηστείας»,  προτρέπει ὁ ὑμνογράφος, τώρα πού ἔφθασε ἡ «φαιδρά ἡμέρα τῆς ἐγκρατείας».

῾Η νηστεία δέν εἶναι ἁπλῶς ἡ στέρηση τροφῆς ἀλλά ἡ σωματική ἔκφραση τῆς μετάνοιας, πού συνέχει ἐσωτερικά τόν ἄνθρωπο γιά τήν ἀπομάκρυνσή του ἀπό τόν Θεό καί τό θέλημά του. Γι᾿ αὐτό καί οἱ ὕμνοι συνδέουν ἄμεσα τή νηστεία μέ τή μετάνοια· «ἰδού καιρός μετανοίας, ἡ προεόρτιος αὕτη τῶν νηστειῶν εἰσαγωγή». Τά «εἰσόδια», ἡ ἀρχή τῆς νηστείας, συμπίπτουν μέ τά «εἰσόδια» τῆς μετανοίας. ῾Η χάρη τῆς νηστείας μοιάζει μέ τή ροδαυγή ἡ ὁποία προβάλλει τό φῶς τῆς μετανοίας· «ὥσπερ ὄρθρος προκύψασα νῦν ἡ τῆς νηστείας χάρις προβάλλεται, μετανοίας τόν καιρόν ἡμῖν ὀφλημάτων σκότος διαλύονται», «ἰδού ὁ φωτοφόρος ἦλθε καιρός, τά σκοτεινά πάθη σου ἀπόφευγε, ὦ ψυχή, καί τάς αὐγάς ὑπόδεξαι τάς καθοδηγούσας σε πρός τό φῶς». ῎Αν ἡ νηστεία εἶναι ἡ ἄνοιξη, ἡ μετάνοια εἶναι ἕνα λουλούδι της· «ἀνέτειλε τό ἔαρ τῆς νηστείας καί τό ἄνθος τῆς μετανοίας».

Γιά νά ἐπιφέρει ὅμως ἡ μετάνοια τήν ἐπιθυμητή κάθαρση, ἐπισημαίνουν οἱ ὕμνοι, πρέπει νά γίνεται μέ ἐπιμέλεια· «μετανοίας ἐμμελείᾳ καθαρθέντα», μέ κατάνυξη· «κατάνυξιν ὡς οἶνον πίνουσα ἐπευφραίνου καί ἡδονῶν τήν μέθην μίσησον», μέ εἰλικρίνεια· «προκαθαρθῶμεν, ἀδελφοί…» καί μέ σπουδή· «ἰδού προσηνέῳκται τῆς μετανοίας ἡ θύρα· δεῦτε οὖν σπουδάσωμεν τοῦ εἰσελθεῖν δι᾿ αὐτῆς, πρίν κλείσῃ ταύτην ὁ Χριστός ὡς ἀναξίοις ἡμῖν».

῎Αν ἡ νηστεία δέν ἀποτελεῖ ἀφορμή γιά διόρθωση καί περιορίζεται στή στέρηση τροφῶν, ὄχι μόνο δέν θά ὠφελήσει τήν ψυχή, ἀλλά θά φτάσει στόν Θεό ὡς ψεύτικη καί μισητή· «βρωμάτων νηστεύουσα, ψυχή μου, καί παθῶν μή καθαρεύουσα, μάτην ἐπαγάλλῃ τῇ ἀτροφίᾳ· εἰ μή γάρ ἀφορμή σοι γένηται πρός διόρθωσιν, ὡς ψευδής μισεῖσαι παρά Θεοῦ, καί τοῖς κακίστοις δαίμοσιν ὁμοιοῦσαι, τοῖς μηδέποτε σιτουμένοις».

Μαζί μέ τή μετάνοια καί τρεῖς ἄλλους ἀναγκαίους συνοδούς τῆς νηστείας ὑποδεικνύει ἡ ὑμνολογία μας. Εἶναι· ἡ ἐπίμονη προσευχή· «τόν ἐνεδρεύοντα ἐχθρόν… νεκρῶσαι σπουδάσωμεν ἐπιμόνῳ προσευχῇ», τά δάκρυα· «διά τοῦτο ταύτης νηφαλέως ἅπαντες σεπτόν κρατῆρα καθαρτικῶν δακρύων ληψώμεθα πιστοί, ἵνα τῶν ἀνηκέστων δακρύων μή πειρασθῶμεν ἐκεῖ», καί ἡ ἐλεημοσύνη· «δι᾿ ἐλέους καί φιλανθρωπίας τῆς πρός τούς πένητας εἰσελθεῖν εἰς τόν νυμφῶνα τοῦ νυμφίου Χριστοῦ».

Καφαρίδου Μαρία – Θεολόγος