ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι.

( Πώς να γράφουμε καλύτερα στις εξετάσεις )

Είναι γεγονός πως αν θελήσουμε να μάθουμε το πιο σωστό τρόπο για να γράφουμε σωστά και με σύστημα στις πανελλήνιες εξετάσεις, θα λάβουμε αρκετές απόψεις οι οποίες αρκετές φορές είναι και αντιδιαμετρικά αντίθετες.

Με συζητήσεις που είχαμε με μαθητές που έδωσαν πανελλήνιες εξετάσεις τις προηγούμενες χρονιές, και ύστερα από τις σκέψεις που εξέφρασαν, διαφοροποιήσαμε λίγο τις θεωρούμενες “αποδεκτές” πρακτικές.

Παρακάτω λοιπόν παραθέτουμε τις προτάσεις που συγκεντρώσαμε, χωρίς να επιμένουμε πως αυτές είναι οι σωστές τεχνικές που πρέπει να ακολουθούνται. Απλώς παρουσιάζουμε κάποιες προτάσεις που ίσως να βοηθήσουν στην προσπάθεια απόκτησης καλύτερου αποτελέσματος στις πανελλήνιες εξετάσεις.

• Κατ΄αρχήν αποφύγετε να διαβάσετε όλα τα θέματα από την αρχή.

Αρκετοί μαθητές μόλις παίρνουν τα θέματα, κοιτάζουν κατευθείαν το τελευταίο θέμα για να διαπιστώσουν πόσο δύσκολο είναι. Αν όντως είναι δύσκολο, τότε τους απογοητεύει, τους καταστρέφει την ψυχολογία (επειδή δεν πρόκειται να γράψουν 20) και συνήθως κάνουν λάθη μετά από αυτό ακόμα και σε θέματα που γνωρίζουν.

Ο κανόνας είναι πιό απλός.

Κοιτάμε το πρώτο θέμα-ερώτημα και μόνο. Αν είμαστε σίγουροι ότι το ξέρουμε, το γράφουμε και πηγαίνουμε στο επόμενο. Αν δεν είμαστε σίγουροι το αφήνουμε και πηγαίνουμε στο επόμενο.

Σκοπός είναι να γράφουμε πάντα τα θέματα που γνωρίζουμε.
Έτσι όταν φτάσουμε στο τέταρτο θέμα θα έχουμε συγκεντρώσει ήδη αρκετές μονάδες, θα έχουμε εξασκηθεί στην προσέγγιση των θεμάτων, και θα έχουμε καλύτερη ψυχολογία για τα επόμενα θέματα. Όταν περάσουμε όλα τα θέματα από μία φορά (είτε τα γράψαμε είτε όχι), επιστρέφουμε σε όσα αφήσαμε, επιλέγοντας από αυτά που έμειναν όποιο θεωρούμε πλεόν πιό εύκολο.

• Διαβάζουμε κάθε θέμα προσεκτικά και αργά, ώστε να κατανοήσουμε πλήρως τι ζητείται

Ακόμα και κατά τη διάρκεια της απάντησης, επιστρέφουμε και ξαναδιαβάζουμε το θέμα ώστε να σιγουρέψουμε ότι δεν ξεφύγαμε και απαντάμε σε κάτι άλλο διαφορετικό από αυτό που ζητείται.
Δεν χρειάζεται να φτάσουμε στο σημείο, αφού γράψουμε σελίδες ολόκληρες,  να διαπιστώσουμε ότι δεν έχουν σχέση με το θέμα και να αναγκαστούμε να τις σβήσουμε, ξεκινώντας πάλι από την αρχή, με περισσότερο άγχος και λιγότερο διαθέσιμο χρόνο.

• Ερωτήσεις που φαίνονται γνωστές και εύκολες, χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Συχνά σε ερωτήσεις που μας φαίνονται γνωστές – εύκολες δεν δίνουμε την απαραίτητη προσοχή και απαντάμε σχεδόν απερίσκεπτα και γρήγορα. Έτσι όμως ξεφεύγουν ορισμένες λεπτομέρειες της ερώτησης. Μία λέξη που λείπει ή άλλαξε ίσως να διαφοροποιεί όλο το πνεύμα της ερώτησης!
Διαβάζουμε λοιπόν με την ίδια σοβαρότητα όλες τις ερωτήσεις, και σκεφτόμαστε καλά τις απαντήσεις, ώστε να είμαστε σίγουρου πως αυτό που γράφουμε είναι πραγματικά αυτό που μας ζητείται.

• Χρησιμοποιείστε λειτουργικά το πρόχειρο (τις τελευταίες σελίδες του τετραδίου)

Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας για το αν πρέπει πρώτα λύνουμε τα θέματα στο πρόχειρο ή όχι. Κάθε μαθητής διαμορφώνει το δικό του τρόπο. Εάν είναι σίγουρος για την απάντηση μπορεί να απαντήσει κατ’ ευθείαν στο καθαρό. Αν όχι, τότε μάλλον θα δολιμάσει στο πρόχειρο.

Το βέβαιο είναι ότι κάποια στιγμή, όλοι χρειάζονται και καταφεύγουν στο πρόχειρο.

Διαβάζοντας ένα θέμα μας έρχονται διάφορες σκέψεις που ακόμα ίσως να μην είμαστε σε θέση να εξακριβώσουμε κατά πόσο και πώς χρειάζονται ή ακόμα και αν σχετίζονται με το θέμα. Προφανώς χρειάζεται να γράψουμε αυτές τις σκέψεις κάπου για να μην τις ξεχάσουμε και να μπορέσουμε αργότερα να ελέγξουμε τη χρησιμότητά τους.

Αυτό ακριβώς κάνουμε στο πρόχειρο. Καταγράφουμε και ελέγχουμε τις σκέψεις μας.

Έτσι στην έκθεση επιλέγουμε τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσουμε, αλλά και τη σειρά με την οποία θα τα παρουσιάσουμε, ενώ στα μαθηματικά, ελέγχουμε με πράξεις, αν η σκέψεις μας οδηγούν στο ζητούμενο.

Το βασικό ερώτημα βέβαια παραμένει, αν δηλαδή πρέπει να λύνουμε πρώτα ολόκληρο το θέμα στο πρόχειρο και μετά να το αντιγράφουμε στο καθαρό, ή όχι.
Η απάντηση ίσως να γίνει πιο εύκολη, αν θεωρήσουμε το πρόχειρο σαν το θρανίο και το τρόπο που το χρησιμοποιούν οι μαθητές όλη τη χρονιά. Σε κάθε διαγώνισμα έχουν την τάση να μουντζουρώνουν στο θρανίο, να σημειώνουν μία λέξη που τους παραπέμπει κάπου, να κάνουν πράξεις, να γράφουν κάποιο τύπο που ίσως να ξεχάσουν, να ξεκινήσουν την αρχή από μία παράγραφο που σκέφτονται να αναπτύξουν.
Πάντως σχεδόν κανένας μαθητής δεν γράφει στο θρανίο ολόκληρα θέματα με σκοπό να τα αντιγράψει μετά στο καθαρό.
Κάπως έτσι πρέπει να είναι και η χρήση του πρόχειρου. Δεν χρειάζεται να τα γράφουμε όλα πρώτα εκεί. Γράφουμε στο πρόχειρο ότι και όσα χρειαζόμαστε μέχρι να πάρουμε μπρός και να είμαστε σίγουροι για την ορθότητα αυτών που θα γράψουμε στη συνέχεια. Αν δεν νοίθουμε άνετα αλλιώς, τότε ναι, θα χρειαστεί να γραφτούν πρώτα όλα στο πρόχειρο. Η επιλογή είναι φυσικά των μαθητών, αρκεί να μην ξεχαστούν και σπαταλήσουν πολύ χρόνο.

• Προσέξτε την εμφάνιση του γραπτού σας

Είναι γεγονός πως οι περισσότεροι μαθητές σήμερα, δυστυχώς δεν γνωρίζουν πως πρέπει να γράφουν ένα διαγώνισμα, ώστε να έχει πλήρη και ολοκληρωμένη μορφή.
Συνήθως παραδίδονται γραπτά, πολλές φορές ανορθόγραφα, με ελλείψεις και λάθη στη γραμματική, σαφώς μή εμφανίσημα και αρκετές φορές με ασυναρτησίες και ασύνδετες σκέψεις. Βέβαια δεν υπάρχουν μονάδες για την εμφάνιση του γραπτού, επηρεάζουν όμως σημαντικά τους βαθμολογητές, όπου μέσα στο ‘χάος’ ξεχωρίζει ένα προσεγμένο γραπτό.
Σε αυτήν την κατεύθυνση προσέξτε λίγο τα γράμματα που κάνετε (ιδίως στην πρώτη σελίδα η οποία είναι η βιτρίνα του γραπτού).
Είναι τα σχήματα καθαρά και μεγάλα ή προκειται για προχειροδουλειά;
Χρησιμοποιείτε όργανα για να κάνετε σχήματα ή τα κάνετε με το χέρι; (αλήθεια υποστηρίζετε ακόμα ότι μπορείτε να κάνετε ένα κύκλο με το χέρι και χωρίς διαβήτη;).
Ξεχωρίζουν οι προτάσεις και οι παράγραφοι στα όσα γράφετε; Μήπως έχετε την τάση να γράφετε και έξω από τα περιθώρια των σελίδων ή να στριμώχνεται τις λέξεις για να χωρέσουν όλα σε μία σειρά;
Και το πιο σημαντικό. Αφήνετε 2-3 κενές σειρές ανάμεσα στα ερωτήματα και τα θέματα για να ξεχωρίζουν.

• Κατανοήστε την ‘φιλοφοφία’ του τρόπου απάντησης

Στην αρχή κάθε απάντησης, πάντα αναφέρουμε πιο ερώτημα αναπτύσσουμε (Θέμα 1β.).
Σαφώς και δεν χρειάζεται να γράφουμε τις απαντήσεις με τη σειρά. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από το “Θέμα 1γ” να συνεχίσουμε στο “Θέμα 4β” και μετά να επιστρέψουμε στο “Θέμα 1α”. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό να αναφέρουμε που θέμα αναπτύσσουμε. Μην θεωρείτε πως είναι υποχρέωση του βαθμολογητή να βρεί τί κάνετε και τί εννοείτε.
Αν αργότερα ενώ απαντήσατε στο “θεμα 3β” θελήσετε να συμπληρώσετε κάτι που θυμηθήκατε στο θέμα 2α που έχετε ήδη γράψει προηγουμένως και δεν έχει χώρο, δεν βάζουμε αστεράκια σαν παραπομπές. Επιστρέψτε στο τέλος στο “Θέμα 2α” και συμπληρώστε κάποια παραπομπή όπως “συνεχίζεται μετά το θέμα 3β” ή κάτι παρόμοιο. Μετά το θέμα 2α ξεκινήστε καινούργια παράγραφο και σημειώστε ότι πρόκειται για τη ‘Συνέχεια του ερωτήματος 2α’.
Στην ουσία δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη. Εξηγούμε οτιδήποτε κάνουμε, βάζουμε τίτλους και αναφορές και στην ουσία προσπαθούμε να κάνουμε τη δουλειά του βαθμολογητή λίγο πιο εύκολη.

• Δεν υπάρχει θέμα που δεν γνωρίζετε την απάντηση!

Για το τέλος αφήσαμε το πιο παράλογο. Είναι δυνατό να γνωρίζουν όλοι οι μαθητές όλες τις απαντήσεις; Σαφώς και όχι. Αρκετά συχνά σε κάποια ερωτήματα δεν ξέρουμε τί να γράψουμε είτε επειδή δεν διαβάσαμε τη συγκεκριμένη ενότητα, είτε επειδή ‘κόλησε το μυαλό’.
Το θέμα είναι πως ακόμα και σε θέματα που δεν γνωρίζετε την απάντηση, σίγουρα έχετε κάποιες ιδέες.
Η παρότρυνση η δική μας είναι να γράφετε αυτές τις ιδέες σας.
Μην αφήνετε κάποιο θέμα κενό από απάντηση. Αν αφήσετε κάποιο θέμα χωρίς απάντηση, το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται να πάρετε καμία μονάδα σε αυτό. Αν γράψετε κάτι, που ίσως να θεωρείτε ότι είναι και λάθος, δεν έχετε να χάσετε απολύτως τίποτε! Αν όμως αυτό που γράφετε είναι μέρος της απάντησης, τότε σίγουρα θα πάρετε και τις μονάδες που του αναλογούν.
Εκτός να θέλετε και εσείς να μένετε με το παράπονο ότι το είχατε στο πρόχειρο σωστό, αλλά δεν είσασταν σίγουρος/η και για αυτό δεν το περάσατε στο καθαρό.

Πηγή : www.edu.klimaka.gr

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2010

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

Α1

Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Ι και δίπλα σε κάθε αριθμό ένα από τα γράμματα της Στήλης ΙΙ, ώστε να προκύπτει η σωστή αντιστοίχιση. Στη Στήλη Ι περισσεύουν τρία ονόματα.

Μονάδες 10

Α2

Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων:

α. Εθνικόν Κομιτάτον

β. Ομάδα των Ιαπώνων

γ. Φροντιστήριο της Τραπεζούντας

Μονάδες 15

Β1

Ποιοι συνασπίστηκαν γύρω από τον Βενιζέλο στην αντιπαράθεσή του με τον πρίγκιπα Γεώργιο (μονάδες 5) και ποια ήταν η αντίδρασή τους στην προκήρυξη των εκλογών στο τέλος του 1904; (μονάδες 5)

Μονάδες 10

Β2

Ποιες συνταγματικές τροποποιήσεις ψήφισε η Ελληνική Βουλή το 1911 (μονάδες 8) και ποιους νόμους η κυβέρνηση Βενιζέλου στο ίδιο χρονικό διάστημα; (μονάδες 7)

Μονάδες 15

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

Γ1

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στην αποζημίωση των Ελλήνων ανταλλάξιμων για τις περιουσίες που εγκατέλειψαν και στις διαδικασίες προσδιορισμού αυτής.

Μονάδες 25

Η αποζημίωση των ανταλλάξιμων

Τα περιουσιακά στοιχεία που εθεωρείτο ότι επιδέχονταν αποζημίωση ήταν: α) τα ακίνητα κάθε είδους, αστικά και αγροτικά, β) τα κινητά αγαθά που δεν πουλήθηκαν επί τόπου ούτε μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και γ) οι καλλιεργημένοι αγροί μαζί με τα προϊόντα τους, συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων τα οποία έχασε ο ανταλλάξιμος. Ένας σημαντικός αριθμός προσφύγων βρέθηκαν εκπρόθεσμοι, είτε γιατί ήλθαν στην Ελλάδα μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής (αιχμάλωτοι, πρόσφυγες από τη Ρωσία, Κωνσταντινουπολίτες) είτε γιατί δεν μπορούσαν να υποβάλουν δήλωση λόγω ασθένειας, φυλάκισης ή ανηλικιότητας (περίπτωση ορφανών). Η προκαταβολή θα δινόταν σε εκείνους που δεν είχαν μέχρι τότε αποκατασταθεί, με τη διευκρίνιση ότι η απλή υποτυπώδης στέγαση στους οικισμούς της ΕΑΠ (Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων) ή του ελληνικού κράτους δεν θα εθεωρείτο ως αποκατάσταση.

Προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία της αποζημίωσης, χωρίς να επιβαρυνθεί πολύ ο κρατικός προϋπολογισμός, αποφασίστηκε η έκδοση ομολογιών με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. […] Το 20% της προσωρινής αποζημίωσης δόθηκε σε μετρητά και το υπόλοιπο σε ομολογίες. Παρά την πρόσκαιρη ανακούφιση, η προσωρινή αυτή λύση δεν έκλεισε το ζήτημα. Οι προσφυγικές οργανώσεις αξίωναν την πλήρη αποζημίωση όπως εξάλλου προέβλεπε η σύμβαση της Λωζάνης, με αποτέλεσμα το θέμα να λάβει διαστάσεις και να γίνει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.

Για την οριστική εκτίμηση των εγκαταλειφθεισών περιουσιών συστάθηκαν 1.114 Πρωτοβάθμιες Επιτροπές Εκτίμησης, μία ή περισσότερες για καθεμία από τις 934 χριστιανικές κοινότητες της Τουρκίας. Τα ποικίλα προβλήματα που ανέκυψαν επέβαλαν αρχικά τη δημιουργία 52 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών, 31 στην Αθήνα και 21 στην επαρχία, και στη συνέχεια, το Μάιο του 1927, 20 Δευτεροβάθμιων Επιτροπών (Εφετεία της Ανταλλαγής), 8 στην Αθήνα και 12 στην επαρχία.

Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, 7^ος Τόμος: Ο Μεσοπόλεμος (1922-1940), Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2003, σσ. 84-85.

Δ1

Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παράθεμα που σας δίνεται, να αναφερθείτε στους σκοπούς (μονάδες 5), την οργάνωση (μονάδες 5) και το έργο (μονάδες 15) της Τράπεζας της Ελλάδος μέχρι τις αρχές του 1932.

Μονάδες 25

Κείμενο

Το καταστατικό της Τράπεζας της Ελλάδος κατοχύρωνε την ανεξαρτησία της από την πολιτική εξουσία με διατάξεις που ήταν από τις πιο προωθημένες της εποχής.[…]

Η κύρια αποστολή που ανατέθηκε στη νέα τράπεζα ήταν να εγγυάται τη μετατρεψιμότητα του νομίσματος. Για να την εκπληρώσει η τράπεζα διέθετε το αποκλειστικό προνόμιο έκδοσης τραπεζογραμματίων και δικαιούνταν, σύμφωνα με το καταστατικό της, να ελέγχει τη νομισματική κυκλοφορία και την πίστη. Το καταστατικό προέβλεπε ότι το εκδοτικό προνόμιο μπορούσε να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή, αν η τράπεζα αποτύγχανε να εξασφαλίσει τη σταθερότητα της αξίας των τραπεζογραμματίων της σε χρυσό. […]

[…] Το καταστατικό όριζε το ελάχιστο του καλύμματος των κυκλοφορούντων τραπεζογραμματίων στο 40%. Το κάλυμμα περιλάμβανε χρυσό και ξένο συνάλλαγμα ελεύθερα μετατρέψιμο σε χρυσό. […]

Η διοίκηση της τράπεζας ανετίθετο στο διοικητικό συμβούλιο. Αυτό αποτελείτο από τον διοικητή, τον υποδιοικητή και εννέα μέλη. Τουλάχιστον τρία από τα μέλη του εκπροσωπούσαν τον εμπορικό και βιομηχανικό κόσμο και άλλα τρία τον αγροτικό κόσμο της χώρας. […]

Η κυβέρνηση διατηρούσε επίσης το δικαίωμα να διορίζει έναν επίτροπο στην τράπεζα. Πρώτοι διοικητής και υποδιοικητής διορίσθηκαν οι Αλέξανδρος Διομήδης και Εμμανουήλ Τσουδερός αντιστοίχως, οι οποίοι κατείχαν ως τότε αυτές τις θέσεις στην Εθνική Τράπεζα. […]

Το Πρωτόκολλο της Γενεύης ρητώς προόριζε τη νέα τράπεζα να λειτουργήσει ως τραπεζίτης της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση ανέλαβε την υποχρέωση να συγκεντρώσει στην Τράπεζα της Ελλάδος όλες τις εισπράξεις και τις πληρωμές του κράτους και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Χρ. Χατζηϊωσήφ (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, Τόμος Β΄, Μέρος 1^ο: Ο Μεσοπόλεμος, 1922-1940, Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2002, σσ. 262-263.

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ
ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΤΕΤΑΡΤΗ 26 ΜΑÏΟΥ 2010
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

Διδαγμένο κείμενο
Ἀριστοτέλους Ἠθικά Νικομάχεια Β 6, 12-16
Ἡ δ’ ἀρετὴ περὶ πάθη καὶ πράξεις ἐστίν, ἐν οἷς ἡ μὲν ὑπερβολὴ ἁμαρτάνεται καὶ ψέγεται καὶ ἡ ἔλλειψις, τὸ δὲ μέσον ἐπαινεῖται καὶ κατορθοῦται· ταῦτα δ’ ἄμφω τῆς ἀρετῆς. Μεσότης τις ἄρα ἐστὶν ἡ ἀρετή, στοχαστική γε οὖσα τοῦ μέσου. Ἔτι τὸ μὲν ἁμαρτάνειν πολλαχῶς ἔστιν (τὸ γὰρ κακὸν τοῦ ἀπείρου, ὡς οἱ Πυθαγόρειοι εἴκαζον, τὸ δ’ ἀγαθὸν τοῦ πεπερασμένου), τὸ δὲ κατορθοῦν μοναχῶς (διὸ καὶ τὸ μὲν ῥᾴδιον τὸ δὲ χαλεπὸν, ῥᾴδιον μὲν τὸ ἀποτυχεῖν τοῦ σκοποῦ, χαλεπὸν δὲ τὸ ἐπιτυχεῖν)· καὶ διὰ ταῦτ’ οὖν τῆς μὲν κακίας ἡ ὑπερβολὴ καὶ ἡ ἔλλειψις, τῆς δ’ ἀρετῆς ἡ μεσότης· ἐσθλοὶ μὲν γὰρ ἁπλῶς, παντοδαπῶς δὲ κακοί. Ἔστιν ἄρα ἡ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν μεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶς, ὡρισμένῃ λόγῳ καὶ ᾧ ἂν ὁ φρόνιμος ὁρίσειεν. Μεσότης δὲ δύο κακιῶν, τῆς μὲν καθ’ ὑπερβολὴν τῆς δὲ κατ’ ἔλλειψιν· καὶ ἔτι τῷ τὰς μὲν ἐλλείπειν τὰς δ’ ὑπερβάλλειν τοῦ δέοντος ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ἐν ταῖς πράξεσι, τὴν δ’ ἀρετὴν τὸ μέσον καὶ εὑρίσκειν καὶ αἱρεῖσθαι.

Α1. Από το κείμενο που σας δίνεται να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του αποσπάσματος: «Ἡ δ’ ἀρετὴ … παντοδαπῶς δὲ κακοὶ.»
Μονάδες 10

Β1. Να εξηγήσετε πώς ο Αριστοτέλης αξιοποιώντας την άποψη των Πυθαγορείων και τον άγνωστης προέλευσης στίχο, που βρίσκονται στο κείμενο που σας δίνεται, καταλήγει στο συμπέρασμα «καὶ διὰ ταῦτ’ οὖν τῆς μὲν κακίας ἡ ὑπερβολὴ καὶ ἡ ἔλλειψις, τῆς δ’ ἀρετῆς ἡ μεσότης·».
Μονάδες 15

Β2. Να προσδιορίσετε και να σχολιάσετε νοηματικά τα χαρακτηριστικά της αρετής, όπως προκύπτουν από το απόσπασμα του κειμένου «Ἔστιν ἄρα … ὁ φρόνιμος ὁρίσειεν».
Μονάδες 15

Β3. Ποιες απόψεις εξέφρασε ο Αριστοτέλης για την πόλη της Αθήνας και τους Αθηναίους, σύμφωνα με την παράδοση, λίγο πριν εγκαταλείψει την Αθήνα;
Μονάδες 10

Β4. Να βρείτε στο κείμενο που σας δίνεται μία ομόρριζη λέξη για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:
σχέση, ανόρθωση, καθαίρεση, απάθεια, υπόλοιπο, διαβλητός, εικαστικός, ουσία, πρακτική, ραστώνη.
Μονάδες 10

Αδίδακτο κείμενο
Ξενοφῶντος Ἀπομνημονεύματα Βιβλίο Δ, κεφ. VIII, § 8-9
Εἰ δὲ βιώσομαι πλείω χρόνον, ἴσως ἀναγκαῖον ἔσται τὰ τοῦ γήρως ἐπιτελεῖσθαι καὶ ὁρᾶν τε καὶ ἀκούειν ἧττον καὶ διανοεῖσθαι χεῖρον καὶ δυσμαθέστερον ἀποβαίνειν καὶ ἐπιλησμονέστερον, καὶ ὧν πρότερον βελτίων ἦν, τούτων χείρω γίγνεσθαι· ἀλλὰ μὴν ταῦτά γε μὴ αἰσθανομένῳ μὲν ἀβίωτος ἂν εἴη ὁ βίος, αἰσθανόμενον δὲ πῶς οὐκ ἀνάγκη χεῖρόν τε καὶ ἀηδέστερον ζῆν; Ἀλλὰ μὴν εἴ γε ἀδίκως ἀποθανοῦμαι, τοῖς μὲν ἀδίκως ἐμὲ ἀποκτείνασιν αἰσχρὸν ἂν εἴη τοῦτο· εἰ γὰρ τὸ ἀδικεῖν αἰσχρόν ἐστι, πῶς οὐκ αἰσχρὸν καὶ τὸ ἀδίκως ὁτιοῦν ποιεῖν;
———–
τὰ τοῦ γήρως ἐπιτελοῦμαι = υφίσταμαι τα βάρη του γήρατος

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του κειμένου.
Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
πλείω : τη δοτική του πληθυντικού του αρσενικού γένους στον θετικό βαθμό.
γήρως : τη δοτική του ενικού.
δυσμαθέστερον : την αιτιατική του ενικού του θηλυκού γένους στον θετικό βαθμό.
ταῦτα : την αιτιατική του πληθυντικού στο
αρσενικό γένος.
ἐμὲ : τη γενική πληθυντικού δευτέρου προσώπου.
ὁρᾶν: : το τρίτο ενικό πρόσωπο παρατατικού στην ίδια φωνή.
ἀποβαίνειν : το δεύτερο ενικό πρόσωπο προστακτικής αορίστου δευτέρου στην ίδια φωνή.
γίγνεσθαι : το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής αορίστου δευτέρου.
αἰσθανόμενον : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου στην ίδια φωνή.
ἀδικεῖν : το απαρέμφατο αορίστου στην ίδια φωνή.
Μονάδες 10

Γ3α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: ἐπιτελεῖσθαι, πρότερον, τούτων, ἀβίωτος, ἐμὲ, ὁτιοῦν.
(Μονάδες 6)

Γ3β. «ἀλλὰ μὴν ταῦτά γε μὴ αἰσθανομένῳ μὲν ἀβίωτος ἂν εἴη ὁ βίος»: να αναγνωρίσετε τον λανθάνοντα υποθετικό λόγο και να τον αναλύσετε.
(Μονάδες 4)

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ
1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνον τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα, κατεύθυνση). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα.
4. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό διαρκείας και μόνον ανεξίτηλης μελάνης.
5. Κάθε απάντηση επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
6. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
7. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

α) Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος κατά τη σύνταξη είναι δύο ειδών: ευθύς και πλάγιος.

β) Ευθύς ονομάζεται ο λόγος που μεταδίδεται σε κάποιον αμετάβλητος και με τις ίδιες λέξεις, όπως ακριβώς ειπώθηκε από τον ομιλητή. Στην περίπτωση αυτή προηγούνται ρήματα λεκτικά, γνωστικά, αισθητικά, δοξαστικά, ερωτηματικά, αλλά ο λόγος δεν εξαρτάται από αυτά τα ρήματα.

γ) Πλάγιος ονομάζεται ο λόγος που μεταδίδεται σε κάποιον αλλαγμένος και όχι με τις ίδιες λέξεις που ειπώθηκε από τον ομιλητή. Στην περίπτωση αυτή προηγούνται ρήματα των ίδιων κατηγοριών με τη σημείωση [β], αλλά ο λόγος εξαρτάται από αυτά τα ρήματα.

δ) Ο πλάγιος λόγος εξαρτάται από τις εξής κατηγορίες ρημάτων:

• Από λεκτικά ρήματα· μετά από αυτά ο πλάγιος λόγος είναι ειδικό απαρέμφατο ή ειδική πρόταση.
• Από γνωστικά ρήματα· μετά από αυτά ο πλάγιος λόγος είναι ή ειδική πρόταση ή κατηγορηματική μετοχή ή σπανιότερα ειδικό απαρέμφατο ή πλάγια ερώτηση.
• Από αισθητικά ρήματα· μετά από αυτά ο πλάγιος λόγος είναι ή ειδική πρόταση ή κατηγορηματική μετοχή ή σπανιότερα ειδικό απαρέμφατο ή πλάγια ερώτηση.
• Από δοξαστικά ρήματα· μετά από αυτά ο πλάγιος λόγος είναι ειδικό απαρέμφατο.
• Από βουλητικά (επιθυμίας) ρήματα· μετά από αυτά ο πλάγιος λόγος είναι τελικό απαρέμφατο (το ίδιο ισχύει και για ρήματα κελευστικά, προτρεπτικά, συμβουλευτικά, παρακλητικά, αιτητικά, ευχετικά, απαγορευτικά και αποτρεπτικά).
• Από ερωτηματικά ρήματα· μετά από αυτά ακολουθεί δευτερεύουσα πλάγια ερωτηματική πρόταση.

ε) Οι χρόνοι των ρημάτων στην αρχαία ελληνική γλώσσα διακρίνονται σε δύο (2) βασικές κατηγορίες, που θα μας απασχολήσουν παρακάτω: στους αρκτικούς (κύριους ή βασικούς) και στους ιστορικούς (δευτερεύοντες ή παραγόμενους). Αρκτικοί χρόνοι θεωρούνται: ο ενεστώτας, ο μέλλοντας, ο παρακείμενος, ο τετελεσμένος μέλλοντας και ο γνωμικός αόριστος στην οριστική. Ιστορικοί χρόνοι θεωρούνται: ο παρατατικός, ο αόριστος στην οριστική, ο υπερσυντέλικος, ο ιστορικός ενεστώτας και η δυνητική οριστική.

[Διευκρίνιση: ακόμη θεωρούνται αρκτικοί χρόνοι η υποτακτική, η προστακτική, η δυνητική και ευχετική ευκτική όλων των χρόνων, καθώς και η υποτακτική, η ευκτική, το απαρέμφατο και η μετοχή, όταν εξαρτώνται από αρκτικό χρόνο. Θεωρούνται, επιπλέον, ιστορικοί χρόνοι η ευκτική, το απαρέμφατο και η μετοχή, όταν εξαρτώνται από ιστορικό χρόνο].

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΘΥ ΣΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ

Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΡΙΣΗΣ

Στον ευθύ λόγο, έχουμε δύο (2) είδη κύριων προτάσεων που ενδέχεται να εκφράζουν κρίση, ως προς το περιεχόμενό τους: α)β) τις ευθείες ερωτήσεις κρίσεως (που είναι κι αυτές κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις και στο τέλος τους έχουν πάντοτε ερωτηματικό). τις κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις κρίσεως (καταφατικές ή αποφατικές) και

[Διευκρίνιση: υπάρχουν φυσικά και ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας, οι οποίες όμως θα εξεταστούν παρακάτω, αφού ανήκουν στον πλάγιο λόγο επιθυμίας, σε σχέση με το θέμα που μας απασχολεί].

[Α]

Οι κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις κρίσεως (καταφατικές ή αποφατικές)

στον πλάγιο λόγο

þ Οι κύριες προτάσεις κρίσεως (καταφατικές, αποφατικές) εκφέρονται στον ευθύ λόγο με τρεις εγκλίσεις: οριστική, δυνητική οριστική και δυνητική ευκτική.

[Διευκρινήσεις: Δυνητική οριστική θεωρείται η οριστική ιστορικού χρόνου με το δυνητικό ἄν. Δυνητική ευκτική θεωρείται η ευκτική με το δυνητικό ἄν· Εκφράζει κάτι που μπορεί να γίνει στο παρόν ή στο μέλλον (απαντά σ’ όλους τους χρόνους, πλην του μέλλοντα)].

Στην περίπτωση των κύριων προτάσεων κρίσεως (καταφατικών ή αποφατικών), ανεξάρτητα της έγκλισης εκφοράς τους στον ευθύ λόγο, στον πλάγιο λόγο μετατρέπονται ή σε ειδική πρόταση ή σε ειδικό απαρέμφατο ή σε κατηγορηματική μετοχή, ανάλογα με το είδος του ρήματος εξάρτησης (συμβουλέψου παραπάνω τη γενική σημείωση [δ]).

Παρακολούθησε τον παρακάτω πίνακα:

Παρατηρήσεις:

(για τις κύριες προτάσεις κρίσεως από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο)

1. Ο ρηματικός τύπος στον πλάγιο λόγο (ρήμα ειδικής προτάσεως ή ειδικό απαρέμφατο ή κατηγορηματική μετοχή) είναι του ίδιου χρόνου με αυτόν στον ευθύ λόγο. Στις περιπτώσεις του παρατατικού και του υπερσυντελίκου, που δεν υπάρχει απαρέμφατο και μετοχή, τοποθετούμε αντίστοιχα το απαρέμφατο και τη μετοχή του ενεστώτα και του παρακειμένου.

2. Στην περίπτωση του ειδικού απαρεμφάτου συνήθως έχουμε ετεροπροσωπία σε σχέση με το ρήμα εξάρτησης. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προσέχουμε το υποκείμενο του απαρεμφάτου να βρίσκεται σε αιτιατική.

3. Στην περίπτωση της κατηγορηματικής μετοχής, προσέχουμε τον όρο στον οποίο αναφέρεται αυτή, ώστε να την τοποθετήσουμε στην ανάλογη με αυτόν πτώση.

4. Το ἄν της δυνητικής οριστικής και ευκτικής του ευθέως λόγου διατηρείται στον πλάγιο λόγο σε κάθε περίπτωση (οπότε προκύπτει ειδική πρόταση με δυνητική έγκλιση, δυνητικό απαρέμφατο και δυνητική μετοχή).

5. Η μετατροπή του ευθέως λόγου (κύριες προτάσεις κρίσεως) σε πλάγιο, με τη μορφή του ειδικού απαρεμφάτου ή της κατηγορηματικής μετοχής, πραγματοποιείται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το ρήμα εξάρτησης (αν δηλαδή είναι αρκτικού ή ιστορικού χρόνου). Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε είναι η κατηγορία στην οποία ανήκει το ρήμα αυτό, ανάλογα με τη  σημασία του, γιατί από αυτήν εξαρτάται και το είδος της μετατροπής που θα επιλέξουμε.

6. Η δυνητική οριστική του ευθέως λόγου, στις κύριες προτάσεις κρίσεως, δεν επιδέχεται καμία μεταβολή στον πλάγιο λόγο σε ό,τι αφορά την έγκλιση (και φυσικά το χρόνο· Βλέπε παραπάνω παρατήρηση [1]). Το είδος του ρήματος εξάρτησης μας είναι αδιάφορο (αν είναι αρκτικού ή ιστορικού χρόνου).

7. Η παρατήρηση [6] ισχύει και για τις περιπτώσεις της απλής οριστικής και της δυνητικής ευκτικής, μόνο όμως στην περίπτωση που το ρήμα εξάρτησης είναι αρκτικού χρόνου.

8. Η απλή οριστική και η δυνητική ευκτική του ευθέως λόγου, στις κύριες προτάσεις κρίσεως, μετατρέπεται στον πλάγιο λόγο σε ευκτική του πλαγίου λόγου, όταν το ρήμα εξάρτησης είναι ιστορικού χρόνου (βλέπε στον πίνακα της σελίδας [2] τα παραδείγματα με το σύμβολο B · Και στην περίπτωση αυτή ισχύει η παρατήρηση [1]).

[Διευκρίνιση: η ευκτική του πλαγίου λόγου βρίσκεται πάντοτε στον εξαρτημένο λόγο και στις προτάσεις κρίσεως και στις προτάσεις επιθυμίας. Αναφέρεται σε γεγονότα του παρελθόντος και γι’ αυτό εξαρτάται πάντοτε από ρηματικό τύπο ιστορικού χρόνου. Δηλώνει υποκειμενική γνώμη ή ανεπιβεβαίωτη φήμη του παρελθόντος].

[Β]

Οι κύριες – ανεξάρτητες ερωτηματικές προτάσεις κρίσεως

Οι ευθείες ερωτήσεις κρίσεως στον πλάγιο λόγο

Οι ευθείες ερωτήσεις κρίσεως εκφέρονται στον ανεξάρτητο λόγο με απλή οριστική, δυνητική οριστική και δυνητική ευκτική.

Οι ευθείες ερωτήσεις κρίσεως στον πλάγιο λόγο μετατρέπονται σε δευτερεύουσες πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις κρίσεως, εξαρτώμενες από ρήματα που δηλώνουν ερώτηση, απόκριση, δήλωση, απόδειξη, θαυμασμό, γνώση, άγνοια κ.ο.κ.

Η οριστική και δυνητική ευκτική στις ευθείες ερωτήσεις κρίσεως, μετατρέπεται στις πλάγιες ερωτήσεις κρίσεως σε ευκτική του πλαγίου λόγου, όταν το ρήμα εξάρτησης είναι ιστορικού χρόνου (βλέπε στον πίνακα της σελίδας [4] τα παραδείγματα με το σύμβολο B). Σε κάθε άλλη περίπτωση η έγκλιση διατηρείται, ανεξάρτητα από το ρήμα εξάρτησης.

[Διευκρινήσεις: σε όλες τις περιπτώσεις διατηρείται στον πλάγιο λόγο ο χρόνος που είχε η ερώτηση στον ευθύ. Η ευθεία ερώτηση καταλήγει πάντα σε ερωτηματικό. Αυτό δε συμβαίνει ποτέ στην πλάγια ερώτηση].

Κατά τη μετατροπή μιας ευθείας σε πλάγια ερώτηση, η ερωτηματική αντωνυμία ή επίρρημα μετατρέπεται στην αντίστοιχη αναφορική, η οποία εισάγει πια την πλάγια ερώτηση κρίσεως (βλέπε στον πίνακα [β] της σελίδας [4] του παρόντος).

Παρακολούθησε τους δύο παρακάτω πίνακες:

[ΠΙΝΑΚΑΣ Α]

Παρατήρηση:

(για τις κύριες ερωτηματικές προτάσεις κρίσεως από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο)

þ Το ἄν της δυνητικής οριστικής και ευκτικής του ευθέως λόγου διατηρείται στον πλάγιο λόγο σε κάθε περίπτωση (οπότε προκύπτει αντίστοιχα δευτερεύουσα πλάγια ερωτηματική πρόταση με δυνητική έγκλιση).

[ΠΙΝΑΚΑΣ Β]

Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΠΙΘΥΜΙΑΣ

Στον ευθύ λόγο, έχουμε δύο (2) είδη κυρίων προτάσεων που ενδέχεται να εκφράζουν επιθυμία, ως προς το περιεχόμενό τους: α) τις κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις επιθυμίας (καταφατικές ή αποφατικές) και β) τις ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας (που είναι κι αυτές κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις και στο τέλος τους έχουν πάντοτε ερωτηματικό).

[Α]

Οι κύριες – ανεξάρτητες προτάσεις επιθυμίας (καταφατικές ή αποφατικές)

στον πλάγιο λόγο

þ Οι κύριες προτάσεις επιθυμίας (καταφατικές, αποφατικές) εκφέρονται στον ευθύ λόγο με όλες τις εγκλίσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και αυτές, ανάλογα με το νόημα που εκφράζουν, έχουν διάφορες χαρακτηριστικές ονομασίες: ευχετική και απαγορευτική οριστική, προτρεπτική και αποτρεπτική υποτακτική, ευχετική ευκτική, αποτρεπτική και απλή προστακτική.

Στην περίπτωση των κύριων προτάσεων επιθυμίας (καταφατικών ή αποφατικών), ανεξάρτητα της έγκλισης εκφοράς τους στον ευθύ λόγο, στον πλάγιο λόγο μετατρέπονται – σε κάθε περίπτωση – σε τελικό απαρέμφατο (για τα είδη των ρημάτων εξάρτησης σ’ αυτήν την περίπτωση, συμβουλέψου στη σελίδα [1] του παρόντος τη γενική σημείωση [δ⁵]).

Παρακολούθησε τον παρακάτω πίνακα:

Παρατηρήσεις:

(για τις κύριες προτάσεις επιθυμίας από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο)

1. Οι κύριες προτάσεις επιθυμίας τρέπονται στον πλάγιο λόγο σε τελικό απαρέμφατο του αντίστοιχου χρόνου με το ρήμα της πρότασης στον ευθύ.

2. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη σχέση ταυτοπροσωπίας ή ετεροπροσωπίας του τελικού απαρεμφάτου του πλαγίου λόγου επιθυμίας με το ρήμα εξάρτησης. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για ετεροπροσωπία, αφού τα λόγια μας ή τα λόγια κάποιου άλλου μεταφέρονται στον πλάγιο λόγο από ένα τρίτο πρόσωπο. Δεν αποκλείεται όμως και η περίπτωση της ταυτοπροσωπίας, όταν το ίδιο πρόσωπο μεταφέρει τα δικά του λόγια σε κάποιον άλλον.

[Διευκρίνηση: τα ίδια ισχύουν και για την περίπτωση του ειδικού απαρεμφάτου του πλαγίου λόγου κρίσης, την οποία επεξεργαστήκαμε παραπάνω αναλυτικά].

[Β]

Οι κύριες – ανεξάρτητες ερωτηματικές προτάσεις επιθυμίας

Οι ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας στον πλάγιο λόγο

Οι ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας εκφέρονται στον ανεξάρτητο λόγο κυρίως με απορηματική υποτακτική.

Οι ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας στον πλάγιο λόγο μετατρέπονται σε δευτερεύουσες πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις επιθυμίας, εξαρτώμενες από ρήματα που δηλώνουν απορία, απόπειρα, σκέψη, φροντίδα, εξέταση, προσοχή και προφύλαξη.

Η απορηματική υποτακτική στις ευθείες ερωτήσεις επιθυμίας, μετατρέπεται στις πλάγιες ερωτήσεις επιθυμίας σε ευκτική του πλαγίου λόγου, όταν το ρήμα εξάρτησης είναι ιστορικού χρόνου (βλέπε στον παρακάτω πίνακα το παράδειγμα με το σύμβολο B). Σε περίπτωση που το ρήμα εξάρτησης είναι αρκτικού χρόνου η έγκλιση του ρήματος μένει αμετάβλητη.

[Διευκρινήσεις: σε όλες τις περιπτώσεις διατηρείται στον πλάγιο λόγο ο χρόνος που είχε η ερώτηση στον ευθύ. Η ευθεία ερώτηση καταλήγει πάντα σε ερωτηματικό. Αυτό δε συμβαίνει ποτέ στην πλάγια ερώτηση].

Κατά τη μετατροπή μιας ευθείας σε πλάγια ερώτηση, η ερωτηματική αντωνυμία ή επίρρημα μετατρέπεται στην αντίστοιχη αναφορική, η οποία εισάγει πια την πλάγια ερώτηση κρίσεως (συμβουλέψου σχετικά τον πίνακα [β] στη σελίδα [4] του παρόντος).

Παρακολούθησε τον παρακάτω πίνακα:

Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΙΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ – ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Σ

Βασικές Παρατηρήσεις:

(για τις δευτερεύουσες – εξαρτημένες προτάσεις από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο)

1. Οι δευτερεύουσες – εξαρτημένες προτάσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, κατά τη μεταφορά τους από τον ευθύ λόγο στον πλάγιο, διατηρούν το επιρρηματικό είδος τους.

2. Οι δευτερεύουσες – εξαρτημένες προτάσεις, αν εξαρτώνται από ρήμα αρκτικού χρόνου, στον πλάγιο λόγο διατηρούν αναλλοίωτα το χρόνο και την έγκλισή τους.

3. Αν το ρήμα, από το οποίο εξαρτώνται στον πλάγιο λόγο, είναι ιστορικού χρόνου, τότε: α) η δυνητική οριστική, η δυνητική ευκτική και η οριστική αορίστου διατηρούνται πάντα στον πλάγιο λόγο· β) η απλή οριστική (όλων των άλλων χρόνων, πλην του αορίστου) ή η υποτακτική μετατρέπονται σε ευκτική του πλαγίου λόγου.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ ΣΤΟΝ ΕΥΘΥ

Βασικές Παρατηρήσεις:

(για τη μετατροπή του πλαγίου λόγου σε ευθύ)

Κατά τη μετατροπή του πλαγίου λόγου σε ευθύ γίνονται οι εξής μεταβολές:

1. Η οριστική διατηρείται και στον ευθύ.

2. Η ευκτική του πλαγίου λόγου μετατρέπεται σε οριστική ή υποτακτική.

3. Η δυνητική οριστική διατηρείται.

4. Η δυνητική ευκτική διατηρείται.

5. Η απορηματική υποτακτική διατηρείται.

6. Το ειδικό απαρέμφατο μετατρέπεται σε οριστική.

7. Το τελικό απαρέμφατο μετατρέπεται σε προστακτική.

8. Η κατηγορηματική μετοχή μετατρέπεται σε οριστική.

9. Το ρήμα εξαρτήσεως παραλείπεται.

10. Το πρόσωπο αλλάζει.

ΤΕΛΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Σε κάθε άσκηση μεταβολής του ευθέως λόγου σε πλάγιο ή και το αντίστροφο, χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην αλλαγή των προσώπων κατά τη μετατροπή.

2. Ο πλάγιος λόγος (ιδίως της κρίσης) συνεχίζεται και ύστερα από ισχυρό σημείο στίξης (τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό), εκφερόμενος συνήθως με ειδικό απαρέμφατο.

3. Αν ο συγγραφέας θέλει να παρουσιάσει τον πλάγιο λόγο ή την εξαρτώμενη απ’ αυτόν πρόταση ως αντικειμενική γνώμη (αντικειμενική παράσταση), χρησιμοποιεί οριστική ή υποτακτική, αντί της ευκτικής του πλαγίου λόγου.

0Share

emailεκτύπωσημικρό μέγεθος μεγάλο μέγεθος

Εληξαν τυπικά τα μαθήματα την Παρασκευή 15 Απριλίου και οι πανελλαδικές εξετάσεις του 2011 ξεκινούν εφέτος νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, στις 12 Μαΐου. Τα σχολεία θα ξανανοίξουν τη Δευτέρα 2 Μαΐου, οι μαθητές όμως της Γ’ λυκείου θα προσέλθουν μόνο για να πάρουν το δελτίο του εξεταζομένου στις πανελλαδικές δοκιμασίες.

Εφέτος βέβαια η «αντίστροφη μέτρηση» για τις πανελλαδικές εξετάσεις ξεκινάει με πολλά ερωτηματικά. Αγνωστο είναι ακόμη ποια χρονική περίοδο (πριν ή μετά την ανακοίνωση των βαθμολογιών των υποψηφίων) θα κατατεθούν τα μηχανογραφικά δελτία, οι θέσεις των εισακτέων σε κάθε σχολή παραμένουν άγνωστες, ενώ οι διαδικασίες των μετεγγραφών αλλάζουν και το νέο σύστημα θα δοκιμαστεί για πρώτη φορά εφέτος. Οπως λέει ο φροντιστής κ. Γ. Χατζητέγας, «με αυτά τα δεδομένα η διαχείριση των εξεταστικών και πανελλαδικών κρίσεων των εφήβων μαθητών μας χρειάζεται έναν ορθολογικό συνδυασμό ψυχολογικών στρατηγικών και τεχνικών που συνιστούν μια πιθανή συνταγή επιτυχίας με την πεποίθηση ότι οι εξετάσεις επιβραβεύουν όσους έχουν πραγματικά μοχθήσει».

«Στο “χρηματιστήριο” των βάσεων των πανελλαδικών εξετάσεων τα τελευταία 30 χρόνια ζήσαμε μεγάλες ανακατατάξεις» αναφέρει ο κ. Χατζητέγας. «Στη δεκαετία του ’80 είχαμε την έκρηξη της ζήτησης στις νεοσύστατες τότε σχολές της κοινωνιολογίας. Μία δεκαετία αργότερα ζήσαμε την αυξημένη ζήτηση των σπουδών στα τμήματα ΜΜΕ και στην τρέχουσα δεκαετία διαπιστώσαμε την άνοδο και την πτώση των βάσεων στα τμήματα της Χρηματοοικονομικής και της Πληροφορικής. Οι αλλαγές είναι απρόβλεπτες τις περισσότερες φορές. Οπως για παράδειγμα η μεγάλη ζήτηση των σπουδών της Παιδαγωγικής την τελευταία δεκαετία ως αποτέλεσμα της δημιουργίας του ολοήμερου σχολείου, η οποία διπλασίασε τις θέσεις απασχόλησης των δασκάλων».

Από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα οι επιλογές των υποψηφίων

Με βάση τεκμηριωμένες έρευνες το ποσοστό των αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οι οποίοι μπορούν να διοριστούν στο Δημόσιο δεν θα υπερβαίνει το 5% στο άμεσο μέλλον. Με αυτό το δεδομένο οι νέοι στρέφονται σε σπουδές που αποτελούν ζητούμενο σε μια δυναμική αγορά εργασίας.

Οπως λένε οι ειδικοί, η αγορά εργασίας στη χώρα μας παρουσιάζει μεγαλύτερη ζήτηση από την αντίστοιχη προσφορά σε επαγγέλματα που αφορούν την πληροφορική, την οικονομία, τα φοροτεχνικά, τις τηλεπικοινωνίες, τον τουρισμό, τη διατροφή, τον αθλητισμό, την προστασία του περιβάλλοντος και τις εναλλακτικές καλλιέργειες.

Πάντως, όπως αναφέρει ο κ. Χατζητέγας, η οικονομική ύφεση επιφέρει ρεαλιστικές αλλαγές στον πίνακα των προτιμήσεων των υποψηφίων των πανελλαδικών εξετάσεων. Οι υποψήφιοι στρέφονται πλέον σε παραδοσιακές σχολές επαγγελματικής ασφάλειας και αποκατάστασης με το βλέμμα όχι πλέον στο Δημόσιο αλλά και στον απαιτητικό ιδιωτικό στίβο.

Τα πρώτα τμήματα στην προτίμηση των υποψηφίων

Πιθανότατα και εφέτος οι στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές στο σύνολό τους θα προηγηθούν στις προτιμήσεις των υποψηφίων καθώς οδηγούν σε άμεση επαγγελματική αποκατάσταση. Οι υποψήφιοι όμως πρέπει να είναι καλά ενημερωμένοι για τις συνθήκες της εκπαίδευσης και των σπουδών, καθώς απαιτούν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προσωπικότητας με έμφαση στην πειθαρχία, στην υπομονή και στην αφοσίωση στα καθήκοντα που απορρέουν από μια αυστηρή ιεραρχία. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι κάθε χρόνο από τη Σχολή Ευελπίδων αποχωρεί από το πρώτο τρίμηνο ένα σημαντικό ποσοστό της τάξεως του 20% των επιτυχόντων.

Στην ίδια κατεύθυνση οι νομικές σπουδές, τα παιδαγωγικά τμήματα, οι ιατρικές σχολές και οι υψηλόβαθμες σχολές του Πολυτεχνείου θα παραμείνουν, όπως όλα δείχνουν, στις πρώτες προτιμήσεις των υποψηφίων, ανεξάρτητα από τη δυσκολία της επαγγελματικής αποκατάστασης που παρατηρείται στους αποφοίτους μερικών εξ αυτών.

Η… πτώση των παιδαγωγικών

Οι παιδαγωγικές σπουδές παρουσιάζουν σήμερα άμεση επαγγελματική αποκατάσταση, οι εκτιμήσεις όμως είναι ότι τα επόμενα χρόνια οι διορισμοί θα είναι σημαντικά μειωμένοι και ο σταθερός αριθμός των αποφοίτων θα δυσκολέψει την πρόσβαση στο δημόσιο σχολείο. Σταθερή αξία στην αγορά εργασίας είναι οι σπουδές του Πολυτεχνείου και, παρά την κρίση, ο κατασκευαστικός τομέας δεν θα πάψει ποτέ να δίνει δουλειά στους πολιτικούς μηχανικούς, στους ηλεκτρολόγους και στους μηχανολόγους.

Οι οικονομικές σπουδές, τα χρηματοοικονομικά, τα λογιστικά και οι σπουδές της εμπορίας και της διαφήμισης αποτελούν σταθερό ζητούμενο της αγοράς εργασίας. Σταθερή αξία αποτελούν και οι σπουδές της διοίκησης, με πολλές νέες αναδυόμενες ειδικότητες όπως π.χ. η διοίκηση της εφοδιαστικής αλυσίδας(Logistics). H εποχή της ποιοτικής τυποποίησης όλων των αγαθών και των υπηρεσιών απαιτεί επιστήμονες με εξειδίκευση. Εδώ απαιτούνται συνήθως διαθεματικές σπουδές οι οποίες συνδυάζουν τη διοίκηση και τη διαχείριση ανθρώπινων πόρων με τη μηχανολογία, την τεχνολογία τροφίμων και τις σπουδές στην εκπαίδευση γενικότερα.

Η πληροφορική και οι νέες τεχνολογίες, ιδίως σε κρίσιμους τομείς, όπως είναι η διαχείριση ενεργειακών πόρων, αποτελούν τις νέες προτιμήσεις των υποψηφίων. Το κανάλι του Internet αποδεικνύεται πλέον ο νέος χώρος μιας νέας οικονομίας.

Η πληροφορική συνδυάζεται με την οικονομία και στο μηχανογραφικό δελτίο των υποψηφίων υπάρχουν πολλές σχολές με ανάλογα προγράμματα σπουδών. Η πληροφορική συνδυάζεται ακόμη και με τη γενετική και τη ρομποτική δημιουργώντας νέες επιστήμες βιοπληροφορικής οι οποίες ανευρίσκονται στο μηχανογραφικό των υποψηφίων.

Τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες αποτελούν διαχρονικά «αθάνατες» επιστήμες καθώς οδηγούν σε πολλές κατευθύνσεις και όχι μόνο στην εκπαίδευση και στη διδασκαλία. Μια ενδιαφέρουσα εκδοχή των μαθηματικών σπουδών είναι οι σπουδές στατιστικής και αναλογιστικής που συνδυάζονται με πολλούς τομείς της επιστήμης και της οικονομίας.

Οι σπουδές στις ξένες φιλολογίες, ιδίως στην Αγγλική και στην Ισπανική, αποτελούν ένα ασφαλές διαβατήριο στην αγορά εργασίας, καθώς και όλα τα επαγγέλματα των χαμηλόβαθμων σχολών του 3 ^ου επιστημονικού πεδίου, από τη νοσηλευτική ως την εργοθεραπεία, τα οποία δίνουν και θα εξακολουθούν να δίνουν διέξοδο στην αγορά εργασίας.

Οι σπουδές τουριστικών επαγγελμάτων και τουριστικών επιχειρήσεων αποτελούν μια έξυπνη επιλογή που οδηγεί ασφαλώς σε επαγγελματική αποκατάσταση. Τέλος, σταθερή αξία σε σπουδές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι τα τμήματα των ναυτιλιακών σπουδών αλλά και ό,τι σχετίζεται με την «πράσινη» ανάπτυξη και τη διαχείριση του περιβάλλοντος.

Πώς να συμπληρώσετε σωστά το μηχανογραφικό δελτίο σας

Η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου, ιδίως εφέτος που κατά τα φαινόμενα θα κατατεθεί ηλεκτρονικά και σε διάστημα ελάχιστων ημερών, προϋποθέτει καλή γνώση από μέρους των υποψηφίων των σχετικών τεχνικών λεπτομερειών . «Το Βήμα» παρουσιάζει με τη βοήθεια του κ. Χατζητέγα μερικές πρακτικές και χρήσιμες συμβουλές για τη σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο τίτλος μιας σχολής ή ενός τμήματος δεν είναι απολύτως αντίστοιχος με το περιεχόμενο των σπουδών και κυρίως με τα επαγγελματικά δικαιώματα που αυτές εξασφαλίζουν.

Μια απλή και πρακτική μέθοδος συμπλήρωσης

· Θεωρούμε ως υπόθεση εργασίας ότι έχουμε συγκεντρώσει τον μέγιστο αριθμό μορίων, π.χ. 20.000 μόρια! Σας υπενθυμίζουμε ότι έχουν παρατηρηθεί άνοδοι και πτώσεις σχολών κατά χιλιάδες μόρια από τη μία χρονιά στην άλλη!

· Χαρακτηρίζουμε τις σχολές είτε ως Α (πρώτης προτίμησης) είτε ως Β (δεύτερης προτίμησης) είτε ως Γ (τρίτης προτίμησης) διατρέχοντας το σύνολο των σχολών και των δύο πεδίων που έχουμε επιλέξει, ανεξάρτητα από τις βάσεις των προηγουμένων ετών. Οσες σχολές δεν μας ενδιαφέρουν τις προσπερνούμε και δεν τις χαρακτηρίζουμε.

· Διερευνούμε με ιδιαίτερη προσοχή το πρόγραμμα των σπουδών κάθε σχολής ή τμήματος, τις μεταπτυχιακές προοπτικές και τα επαγγελματικά δικαιώματα.

· Ιεραρχούμε τις σχολές της κάθε κατηγορίας με αύξοντα αριθμό 1, 2, 3 κτλ. Ετσι, αν π.χ. έχουμε χαρακτηρίσει 10 σχολές ως Α, 10 ως Β και άλλες 10 ως Γ, θα έχουμε τις σχολές Α1, Α2… Α10, Β11, Β12… Β20, Γ21, Γ22… Γ30.

· Σβήνουμε τους χαρακτηρισμούς Α, Β, Γ. Ο αριθμός ο οποίος είναι σημειωμένος δίπλα από κάθε σχολή αποτελεί τη σειρά προτίμησης με την οποία θα συμπληρώσουμε το μηχανογραφικό δελτίο.

Τα πονηρά σημεία

· Η πλέον υψηλόβαθμη σχολή δεν είναι οπωσδήποτε και η «καλύτερη».

· Aν κληθούμε να καταθέσουμε μηχανογραφικό, ενώ πρόκειται να συμμετάσχουμε σε εξετάσεις για τις στρατιωτικές – αστυνομικές σχολές, θα πρέπει να προσέξουμε ώστε οι σχολές που έπονται σε σειρά προτίμησης να δηλώνονται ανεξάρτητα από την ύπαρξη των πρώτων (μπορεί, λ.χ., να υπάρξει αποτυχία σε κάποιο αγώνισμα).

· Να έχουμε υπόψη μας ότι οι σχολές με ειδικό μάθημα έχουν βαθμούς πρόσβασης αρκετά χαμηλότερους από αυτούς για τους οποίους μας προδιαθέτουν οι βαθμοί εισαγωγής (έτσι, π.χ., η Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Θράκης είχε βάση το 2010 20.921 μόρια αλλά αντίστοιχο βαθμό πρόσβασης 18,24 ενώ οι Ναυτιλιακές Σπουδές του Πειραιά είχαν βάση το 2010 17.394 μόρια αλλά αντίστοιχο βαθμό πρόσβασης 15,26).

· Στις περιπτώσεις των υποψηφίων των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών αλλά και σε όσες περιπτώσεις εμπίπτουν στις διατάξεις του νόμου περί μετεγγραφών μπορούν να δηλωθούν και τμήματα εκτός του τόπου της μόνιμης κατοικίας, αρκεί να υπάρχουν αντίστοιχα τμήματα. Η μετεγγραφή πάντως δεν είναι εξασφαλισμένη με βάση τις διατάξεις των επικείμενων νομοθετικών ρυθμίσεων. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στον σχετικό πίνακα του υπουργείου Παιδείας για τα «αντίστοιχα» πανεπιστήμια και ΤΕΙ.

· Προσέχουμε τις κοινές σχολές των διαφόρων επιστημονικών πεδίων και τις δηλώνουμε από το πεδίο που μας δίνει τα περισσότερα μόρια. Π.χ., το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης Παντείου, που είναι κοινό τμήμα του 1 ^ου και του 5^ου
επιστημονικού πεδίου, πρέπει να δηλωθεί από υποψήφιο που έχει πρόσβαση και στα δύο πεδία από εκείνο το πεδίο στο οποίο έχει τα περισσότερα μόρια.
· Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί και εφέτος στις σχολές του Πανεπιστημίου της Κύπρου καθώς απαιτείται ξεχωριστή αίτηση (http://www.ucy.ac.cy). Για τις σχολές του Πανεπιστημίου Κύπρου οι βάσεις εισαγωγής είναι σε πολλές περιπτώσεις αρκετά χαμηλές και επειδή λειτουργεί σύστημα επιλαχόντων είναι δυνατόν να εισαχθεί κάποιος με σχετικά μικρό βαθμό πρόσβασης. Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής των υποψηφίων η υψηλή ποιότητα των κυπριακών πανεπιστημίων και τεχνολογικών ιδρυμάτων. Το κόστος της φοιτητικής μετανάστευσης στη Μεγαλόνησο είναι απολύτως αντίστοιχο με εκείνο μιας πόλης στην ελληνική περιφέρεια.

Εξυπνες επιλογές χαμηλών επιδόσεων

Οσοι από τους υποψηφίους έχουν πετύχει υψηλές επιδόσεις διαθέτουν ασφαλώς άνεση σχετικά με το πόσες και ποιες σχολές θα επιλέξουν. Αυτοί όμως των οποίων οι επιδόσεις είναι χαμηλότερες των προσδοκιών τους μπορούν να διεκδικήσουν θέσεις σε χαμηλόβαθμα τμήματα που οδηγούν σε επαγγελματικές ενασχολήσεις ανάλογες των επιθυμιών και των ονείρων τους. Μερικές χρήσιμες παρατηρήσεις:

· Tα επόμενα χρόνια, όταν οι σημερινοί υποψήφιοι βρεθούν στην αγορά εργασίας, θα υπάρχει πλήρης ταύτιση των πανεπιστημίων και ΤΕΙ σε προγράμματα σπουδών, διδακτικό προσωπικό και επαγγελματικά δικαιώματα.

· Χαμηλόβαθμα σημερινά ΤΕΙ θα έχουν υπερκεράσει αρκετά πανεπιστήμια στην ενιαία κλίμακα αξιολόγησης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

· Αρκετοί υποψήφιοι μπορούν να διεκδικήσουν σχολές με πολύ καλές προοπτικές, εφόσον βέβαια σχετίζονται με τα ενδιαφέροντά τους, και από «μη συμβατά» επιστημονικά πεδία, παρά την απώλεια του 7% στα μόριά τους. Π.χ , ένας υποψήφιος της θεωρητικής κατεύθυνσης με μόρια εισαγωγής κοντά στα 10.500 δύσκολα θα βρει σχολή στο 1 ^οο ή στο 4^ο ή στο 5^ο επιστημονικό πεδίο, μπορεί να αναζητήσει αξιόπιστες λύσεις στα χαμηλόβαθμα ΤΕΙ αυτών των επιστημονικών πεδίων.
επιστημονικό πεδίο. Αν επομένως έχει πρόσβαση στο 3
· Υπάρχουν λύσεις για όλα τα βαθμολογικά βαλάντια Π.χ., μπορεί ένας υποψήφιος να μην εξασφαλίσει εισαγωγή σε ένα υψηλόβαθμο τμήμα διοίκησης ή λογιστικής, υπάρχουν όμως αντίστοιχα χαμηλόβαθμα ΤΕΙ στο κέντρο και στην περιφέρεια που οδηγούν σε ανάλογο επαγγελματικό περιβάλλον. Ανάλογα ισχύουν και για πολλές σχολές που έχουν σχέση με τις κατασκευές, τη μηχανολογία και την ηλεκτρολογία.

Τα συνηθέστερα λάθη του μηχανογραφικού
· Είναι λάθος να ιεραρχούμε τις σχολές κατά φθίνουσα σειρά μορίων και όχι σύμφωνα με τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, τις κλίσεις και τις προτιμήσεις μας.

· Η σειρά προτίμησης μιας σχολής δεν αποτελεί κριτήριο για την εισαγωγή μας. Εφόσον συγκεντρώνουμε τον απαραίτητο αριθμό μορίων, επιτυγχάνουμε στη σχολή ή στο τμήμα ανεξάρτητα από τη σχολή προτίμησης. Πολλοί γονείς έχουν λαθεμένα την εντύπωση ότι η σειρά επιλογής διευκολύνει ή δυσκολεύει την εισαγωγή μας σε κάποιο τμήμα.

· Στο μηχανογραφικό αποτυπώνουμε τις δικές μας επιθυμίες και όχι των άλλων. Τα στερεότυπα των γονέων είναι πάντοτε σεβαστά αλλά απέχουν από την κοινωνική δυναμική και τη σύγχρονη ζήτηση των επαγγελμάτων.

· Μια περιζήτητη και με καλή φήμη σχολή μπορεί να είναι καλή για τους άλλους αλλά όχι για μας. Δεν μπορεί επί παραδείγματι να κατευθυνθώ σε πολυτεχνική σχολή χωρίς να έχω «πρακτικές» κλίσεις και δεξιότητες ή να προτιμήσω λογιστικές σχολές χωρίς να είμαι «οργανωτικός – συμβατικός» τύπος και με άνεση στις αριθμοεργασίες.

· Σίγουρα δεν μπορούμε να ασκήσουμε όλα τα επαγγέλματα, γι’ αυτό θα πρέπει να είμαστε επιλεκτικοί στην προτίμησή μας, από τις υψηλόβαθμες ως τις χαμηλόβαθμες σχολές.

· Μια σχολή με υψηλή ζήτηση σήμερα μπορεί να είναι… στα αζήτητα σε έξι-επτά χρόνια που θα βγούμε στην αγορά εργασίας.

· Η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου αφορά όλους τους υποψηφίους, ακόμη και εκείνους που δεν τα πήγαν όπως περίμεναν ή δεν πληρούν το κριτήριο της βαθμολογικής βάσης . Η λήψη απόφασης στη ζωή μας πρέπει να γίνεται με βάση τα δεδομένα που κάθε φορά υπάρχουν. Η ζήτηση άλλωστε στον πιο σημαντικό βαθμό καθορίζει τελικά τις βάσεις εισαγωγής.

Μερικές πληροφορίες που αξίζουν την προσοχή μας
· Οι απόφοιτοι των τμημάτων τουριστικών επιχειρήσεων έχουν το δικαίωμα να εργαστούν ως λογιστές ύστερα από διετή άσκηση.

· Οι απόφοιτοι των τμημάτων πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Πειραιώς εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο εξασφαλίζοντας τα επαγγελματικά δικαιώματα των οικονομολόγων.

· Το τμήμα πληροφορικής του ΤΕΙ Αθηνών είναι το πρώτο τμήμα ΤΕΙ που υποδέχεται με κατατακτήριες εξετάσεις αποφοίτους πανεπιστημίου!

· Οι απόφοιτοι του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης Θράκης (ΑΕΙ) αποκτούν άδεια άσκησης επαγγέλματος κοινωνικού λειτουργού, κάτι που εξασφαλίζεται και από τα τμήματα των ΤΕΙ της κοινωνικής εργασίας (Αθήνα, Ηράκλειο, Πάτρα).

· Το Τμήμα Διοίκησης Συστημάτων Εφοδιασμού στο ΤΕΙ Χαλκίδας, με έδρα τη Θήβα, που ανήκει στο 5^ο επιστημονικό πεδίο, έχει ανάλογο πρόγραμμα σπουδών με το Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, με έδρα την Κατερίνη, που ανήκει στο 4^ο και 5^ο επιστημονικό πεδίο! Και τα δύο πάντως έχουν ευοίωνες προοπτικές απασχόλησης για τους αποφοίτους τους.

· Το Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών Σπουδών Πειραιά και το Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου διαφέρουν στο γεγονός ότι οι απόφοιτοι του τμήματος στον Πειραιά που επιλέγουν την κατεύθυνση «Διεθνής και Ευρωπαϊκός Οικονομικός Πυλώνας» εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, ενώ οι απόφοιτοι του Παντείου δεν έχουν αυτό το δικαίωμα.

· Οι απόφοιτοι του Τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφής του Χαροκοπείου και οι απόφοιτοι των ΤΕΙ Διατροφής και Διαιτολογίας μπορούν να ανοίξουν δικό τους γραφείο ως ελεύθεροι επαγγελματίες με κατοχυρωμένα επαγγελματικά δικαιώματα.

· Οι απόφοιτοι του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών μπορούν πλέον να διοριστούν ως φιλόλογοι.

· Oλοι οι μηχανικοί ύστερα από σύντομη εκπαίδευση και σχετικές εξετάσεις μπορούν να υπογράφουν περιβαλλοντικές μελέτες.

· Μπορεί κάποιος να περάσει σε oικονομικό τμήμα χωρίς να εξεταστεί στο μάθημα «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας»! Το Τμήμα Βιομηχανικής Διοίκησης και Τεχνολογίας Πειραιά και το Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών ανήκουν και στο 4^ο πεδίο, οι απόφοιτοί τους όμως εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, κάτι που συμβαίνει και με τους αποφοίτους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης Παντείου, που ανήκει και στο 1^ο πεδίο. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με το Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που βρίσκεται στο 2^ο επιστημονικό πεδίο.

· Τμήματα με σύγχρονο σχεδιασμό και ελκυστικό πρόγραμμα σπουδών συμβατό με την αγορά εργασίας περνούν συνήθως απαρατήρητα. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε: το Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επιστήμης Αιγαίου με έδρα τη Μυτιλήνη, το Τμήμα Τεχνών Ηχου και Εικόνας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο με έδρα την Κέρκυρα, το Τμήμα Εργοθεραπείας του ΤΕΙ Αθήνας, τα τμήματα Σχεδιασμού και Παραγωγής Ενδυμάτων στο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης με έδρα το Κιλκίς, το Τμήμα Σχεδιασμού Ξύλου και Επίπλου με έδρα την Καρδίτσα κτλ.