ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ : ΡΗΜΑ

Καταλήξεις χρόνων ομαλών ρημάτων της Α’ συζυγίας

ΦΩΝΗΕΝΤΟΛΗΚΤΑ                                 ΣΥΜΦΩΝΟΛΗΚΤΑ

ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ             ΑΦΩΝΟΛΗΚΤΑ           ΗΜΙΦΩΝΟΛΗΚΤΑ

Λύω     τιμάω/ῶ    ποιέω/- ῶ    δηλόω/- ῶ                τάττω       κόπτω     πείθω    αγγέλλω       αἴρω     φαίνω          νέμω

ἄρχω       τρέπω     κομίζω                              αἰσχύνω

Χαρακτ.          υ,ι            α              ε              ο              κ,γ,χ        π,β,φ       τ,δ,θ       λ              ρ              ν              μ

-ττω         -πτω        -ζω

Εν.                         -ω            – ῶ           – ῶ           -ω            -ω            -ω            -ω           -ω            -ω            -ω            -ω

Πρτ.                      -ον          -ων          -ουν        -ουν        -ον          -ον          -ον         -ον          -ον          -ον         -ον

Μελ.                      -σω                  -ήσω                -ώσω       -ξω          -ψω         -σω/-ιῶ  -λῶ          -ρῶ          -νῶ        -μῶ

Αόρ.                      -σα                  -ησα              -ωσα         -ξα         -ψα          -σα          -λα         -ρα          -να        -μα

Πρκ.                      -κα                  -ηκα              -ωκα        -χα         -φα          -κα            -λκα        -ρκα        -γκα     -ηκα

Υπερς.                  -κειν               -ήκειν           -ώκειν      -χειν       -φειν        -κειν        -λκειν    -ρκειν       -γκειν  -ηκειν

Μ.                          -μαι                 -ημαι             -ωμαι      -γμαι       -μμαι       -σμαι         -λμαι      -ρμαι       -σμαι    -ημαι

Πρκ.                                                                                                                                                                      -μμαι

Π. Αόρ.               -θην                 -ήθην            -ώθην         -χθην      -φθην       -σθην      -λθην     -ρθην       -νθην   -ήθην

Β’ ΣΥΖΥΓΙΑ (ρήματα σε –μι)

ΦΩΝΗΕΝΤΟΛΗΚΤΑ                                    ΣΥΜΦΩΝΟΛΗΚΤΑ

ἵστημι                    ὀνίνημι                                     -νυμι

τίθημι                      ἄγαμαι                                    (δείκνυμι)

ἵημι                         δύναμαι                                  -ννυμι

δίδωμι                     ἐπίσταμαι                                (σκεδάννυμι)

πίμπλημι                 κρέμαμαι

πίμπρημι                ἐπριάμην                                 ὄλλυμι

Παρατηρήσεις

–          Τα υγρόληκτα και ενρινόληκτα ρήματα σχηματίζουν ενεργητικό και μέσο μέλλοντα που κλίνεται κατά τα συνηρημένα σε-εω, π.χ. βάλλω -> βαλῶ, βαλεῖς… , αἴρω ->ἀρῶ, ἀρεῖς, νέμω-> νεμῶ, νεμεῖς…

–          Τα υπερδισύλλαβα ρήματα σε –ίζω σχηματίζουν ενεργητικό και μέσο μέλλοντα σε -ιῶ, – ιοῦμαι που κλίνεται κατά τα συνηρημένα σε –έω, π.χ. νομίζω-> νομιῶ, νομιεῖς…

–          Τα ρήματα βιβάζω, ἐλαύνω, ἐξετάζω, κεράννυμι, κρεμάννυμι, σκεδάννυμι, πετάννυμι σχηματίζουν το μέλλοντά τους κατά τα συνηρημένα σε –άω, π.χ. βιβάζω -> βιβῶ, βιβᾷς…

–          Στο β’ ενικό της προστακτικής του παθητικού αορίστου β’ μένει αμετάβλητη η αρχική κατάληξη –θι. π.χ.  ἐγράφην-> γράφηθι.

–          Εχουν δύο μ (-μμ-) στο μέσο παρακείμενο τα χειλικόληκτα και μερικά ενρινόληκτα ρήματα με χαρακτήρα –ν-, π.χ. γράφομαι->γέγραμμαι, ὀξύνομαι ->ὤξυμμαι.

Προσοχή: στην κλίση των παρακειμένων των ρημάτων πέμπομαι, κάμπτομαι και ἐλέγχομαι: πέπεμμαι, πέπεμψαι, κέκαμμαι, κέκαμψαι, ἐλήλεγμαι, ἐλήλεγξαι.

– Οσα ρήματα λήγουν σε –(ν) νυμι και το ρ. ὄλλυμι κλίνονται σύμφωνα με το δείκνυμι. Προσοχή το υ είναι μακρό στο β’ ενικό της προστακτικής (δείκνυ- ἀποδείκνυ) και βραχύ στο απαρέμφατο (δεικνύναι).

– Τα ρ. πίμπλημι και πίμπρημι κλίνονται κατά το ἵστημι.

– Τα ρ. ὀνίνημι, ἄγαμαι, δύναμαι, ἐπίσταμαι, κρέμαμαι, ἐπριάμην κλίνονται κατά το ἵστημι         – ἵσταμαι, τονίζονται όμως στην υποτακτική και ευκτική σύμφωνα με το λύω.

– Ο αόριστος εἶπα του ρήματος λέγω έχει εύχρηστους τους τύπους:

Oρ.             εἶπας, εἴπατε

Ευκτ.         εἴπαιμεν

Προστ.       εἴπατε

–          Ο αόριστος β’ εἶπον δεν έχει το β’ πληθυντικό της οριστικής και το δανείζεται από το εἶπα.

–          Ο αόριστος ἤνεγκα του ρήματος φέρω δεν έχει β’ ενικό προστακτικής και μετοχές. Ο αόριστος β’ ἤνεγκον έχει εύχρηστους τους εξής τύπους: Οριστ.: -ήνεγκον, -ήνεγκον (δηλαδή έχει α’ ενικό και γ’ πληθυντικό και μόνο όταν είναι σύνθετος).

–          Υποτ.: ἐνέγκω, ἐνέγκῃς…

–          Ευκτ.: ἐνέγκοιμι, ἐνέγκοις…

–          Προστ.: ἔνεγκε, ἐνεγκέτω (μόνο)

–          Απαρ.:  ἐνεγκεῖν

–          Μτχ.: ἐνεγκών, -οῦσα, -όν

–          Η προστακτική του αορίστου ἠνεγκάμην είναι: ἐνεγκοῦ, ἐνεγκέσθω, ἐνέγκεσθε, ἐνεγκέσθων (από τον αόριστο β’).

–          Ο αόριστος β’ ἔφυν κλίνεται όπως το ἔδυν αλλά δεν έχει προστακτική. Εχει όμως ευκτική: φύοιμι, φύοις, φύοι…

–          Ο αόριστος β’ ἐβίων κλίνεται όπως το ἔγνων αλλά δεν έχει προστακτική. Στην ευκτική κλίνεται ως εξής: βιῴην, βιῴης,…

–          Ο αόριστος β’ ἑάλων κλίνεται όπως το ἔγνων αλλά δεν έχει προστακτική.

–          ἔστησαν: μπορεί να είναι γ’ πληθυντικό του ενεργητικού αορίστου ἔστησα ή του αορίστου β’ ἔστην.

–          Οι αόριστοι ἔσχον, ἐσχόμην, ἑσπόμην, ὑπεσχόμην, ἠνεσχόμην ανεβάζουν τον τόνο στην υποτακτική και ευκτική όταν είναι σύνθετοι και εφόσον το επιτρέπει η λήγουσα. ‘Ετσι: σχῶ, σχῇς… -> παράσχω, παράσχῃς, παράσχῃ… σχῶμαι, σχῇ, σχῆται… -> παράσχωμαι, παράσχῃ, παράσχηται… σχοίην, σχοίης, σχοίη… -> παράσχοιμι, παράσχοις, παράσχοι… (προσοχή στις καταλήξεις).

–          Τα ρήματα εἶμι, εἰμί, φημί, οἶδα, κεῖμαι όταν είναι σύνθετα με μονοσύλλαβη ή δισύλλαβη πρόθεση ανεβάζουν τον τόνο στην οριστική και προστακτική, εφόσον το επιτρέπει η λήγουσα, π.χ. σύνειμι, κατάφημι. Εξαιρείται το β’ ενικό της οριστικής ενεστώτα του ρήματος φημί, π.χ. συμφής, καταφής.

–          Τα βαρύτονα ρήματα, απλά και σύνθετα, ανεβάζουν τον τόνο τους στην προστακτική, αν η λήγουσα είναι βραχύχρονη (όχι όμως πιο πάνω από την τελευταία συλλαβή της πρόθεσης), π.χ. παίδευσον, παίδευσαι αλλά πεπαιδεύσθω/κατάλυσον, κατάλυσαι αλλά καταλυσάσθω. Προσοχή: α) ο τόνος ποτέ δεν υπερβαίνει τη συλλαβή που έχει αναδιπλασιασμό, π.χ. συνῆξο, συνῆχθε, β) η δισύλλαβη πρόθεση που έπαθε έκθλιψη λειτουργεί ως μονοσύλλαβη.

–          Το β’ ενικό της προστακτικής αορίστου β’ μέσης φωνής, είτε απλό είτε σύνθετο, τονίζεται στη λήγουσα και παίρνει περισπωμένη. Αν όμως ο τύπος της προστακτικής είναι μονοσύλλαβος και σύνθετος με δισύλλαβη πρόθεση, τότε ο τόνος ανεβαίνει στην παραλήγουσα, π.χ. σχοῦ, παράσχου, προσχοῦ.

–          Όλοι οι τύποι ενεργητικής και μέσης φωνής στην προστακτική του αορίστου β’ των ρημάτων της β’ συζυγίας (-μι), όταν είναι σύνθετοι με πρόθεση ανεβάζουν τον τόνο, αν η λήγουσα είναι βραχύχρονη, όχι όμως πιο πάνω από την τελευταία συλλαβή της δισύλλαβης πρόθεσης. Π.χ. (ἔστην) -> στῆθι, πρό-στηθι, κατά-στητε, (ἧκα)->ἕς, πρό-ες, ὑπέρ-εσθε.

Προσοχή: οι τύποι θοῦ (ἐθέμην), δοῦ (ἐδόμην), οὗ (εἵμην), σχοῦ (ἐσχόμην), σποῦ           (ἑσπόμην), όταν είναι σύνθετοι με μονοσύλλαβη πρόθεση ή με δισύλλαβη που έπαθε έκθλιψη, διατηρούν τον τόνο τους στη λήγουσα. π.χ. θοῦ -> ἐν – θοῦ αλλά παρά – θου.

–          Τα συνηρημένα ρήματα στην προστακτική δεν ανεβάζουν τον τόνο. Εξαιρείται το β’ ενικό της προστακτικής του ενεργητικού ενεστώτα των συνηρημένων που έχουν μονοσύλλαβο θέμα, π.χ. ὑποτίμα (ὑποτίμαε), ὑποτιμᾶτε (ὑποτιμάετε) ἔκπλει (ἔκπλεε) αλλά ἐκπλεῖτε (ἐκπλέετε).

Επιμέλεια : Γεωργιάδης Ηρακλής -Γιαννοπούλου Νανά

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1567

Ασκήσεις Δευτερευουσών Προτάσεων Αρχαίων Ελληνικών [2]

Να αναγνωρίσετε πλήρως τις δευτερεύουσες προτάσεις.

1. Ἐφοβούμην μη  οὐ  δυνηθείην δια την ἀπειρίαν δηλῶσαι.

2. Δῆλον γαρ ἐστί ὅτι νῦν  περί δόξης πολεμοῦσιν.

3. Ὁπότε τις λέγει περί ἀρετῆσ, οἱ  παῖδες ἤκουον.

4. Ἀγαθός εστίν ὅστις τα προς τους θεούς τελεῖ.

5. Μη ἀπέλθητε, πριν ἀκούσητε.

6. Τα πλοῖα κατέκαυσεν, ἴνα μη  Κῦρος διαβῆ.

7. Ὅτε ἡ μάχη ἐγένετο, Τισσαφέρνης ἐν Σάρδεσιν ἔτυχεν ὤν.

8. Κῦρος ἔχων οὕς εἴρηκα ὡρμάτο ἀπό Σάρδεων.

9. Επιζητεῖται τοῦτο, πότερον ἐν εὐτυχίαις μᾶλλον δεῖ φίλων ἤ ἐν ἀτυχίαις.

10.Ἐπιτιμοῦσιν τοῡτω, ὠς οὐκ  ἐπαινῆ τούσδε τους ἄνδρας.

11.Εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαράν μεγάλην, ἥτις ἀν ἔσται παντί τῶ λαῶ.

12.Χαίρω, ὅτι εὐδοκιμεῖς.

13.Ὅ μέλλεις ποιεῖν, μη  λέγε.

14. Ταῦτα ἐποίησεν, πρίν ἀκοῦσαι περί τῆς βουλῆς.

15.Πρωταγόρας ἐρωτᾶ εἰ οὐκ  αἰσχύνομαι.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1563

Ασκήσεις Γραμματικής Αρχαίων : ΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ – ΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ

1. Να σχηματίσεις τους αντίστοιχους τύπους του παθ. μέλλοντα και αορίστου στον πίνακα:

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΘ. ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΠΑΘ. ΑΟΡΙΣΤΟΣ
λύομαι
κολάζονται
σώζονται
κολάζεται
κρίνεσθαι
κωλύομαι
φονεύεται

2. Να προσθέσεις τους τύπους των εγκλίσεων που λείπουν στον πίνακα:

ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΕΥΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
ἐγώ ἐλύθην
σύ ἐλύθης
οὗτος ληφθήσεται
ἡμεῖς ἐδιδάχθημεν
ὑμεῖς ἐπαιδεύθητε
οὗτοι ἐπράχθησαν

Να γράψεις και τα απαρέμφατα των παραπάνω ρημάτων στον παθητικό μέλλοντα και αόριστο

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Να βρεις το ρήμα και να γράψεις τον αντίστοιχο τύπο παθ. μέλλοντα ή αορίστου:

π.χ. ἐκολάσθησαν: ρ. κολάζομαι – κολασθήσονται

α) σωθήσεται

β) ἐβουλήθησαν

γ) λυθῆναι

δ) σωθείην

ε) ἐπείσθημεν

στ) τοξευθῆναι

4. Να συμπληρώσεις το σωστό τύπο των παθητικών ρημάτων που βρίσκονται στην παρένθεση

α) Οἱ Κερκυραῖοι ὑπό τῶν Κορινθίων …………..……….…. (διώκομαι, οριστ. αορ)

β) Πιττακός …………..…….…(ἀδικοῦμαι, μτχ. αορ) ὑπό τινος κολάσαι ἀφῆκεν.

γ) Οἱ νέοι ἐν τοῖς διδασκαλείοις ………………….…….. (παιδεύομαι, οριστ. μελλ.)

δ) Τῶ Ξενοφῶντι ………………………. (άγγέλλομαι, οριστ. αορ) ὅτι οἱ πολέμιοι φεύγοιεν.

ε) Λέγεται τούτους μόνους ………….……… (σώζομαι, απαρ. αορ)

στ) Ἤλπιζον ………………..………. (λαμβάνομαι, απαρ. μελλ) την πόλιν πολιορκίᾳ.

ζ) Ὁ παῖς ὑπό τοῦ διδασκάλου μουσικήν ……………………………. (διδάσκομαι, οριστ. μελλ).

5. Να διατυπώσεις τις επόμενες προτάσεις αλλάζοντας τον παθητικό μέλλοντα σε αόριστο ή το αντίστροφο:

α) Ἡ πόλις ἡμῶν οὐ σωθήσεται

β) Νομίζομεν τινας ἐπί τῶ εὐωνύμῳ τοξευθῆναι.

γ) Ὑμεῖς ὑπό τῶν στρατιωτῶν ἐσώθητε.

δ) Οὐ πεισθήσονται τοῖς λόγοις.

ε) Κολασθήσονται οἱ ἀδικοῦντες.

στ) Ὑπό τῶν διδασκάλων ἐπαιδεύθημεν.

ΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΑΟΡΙΣΤΟΣ Β΄

Ο παθητ. μέλλοντας και αόριστος μερικών ρημάτων σχηματίζεται χωρίς το σύμφωνο θ.

φανήσομαι αντί φανθήσομαι

ἐφάνην αντί ἐφάνθην

1. Να συμπληρώσεις τους τύπος στον πίνακα με βάση την α΄ στήλη:

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΘ. ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ Β΄ ΠΑΘ. ΑΟΡΙΣΤΟΣ Β΄
γράφονται
φαίνεται
τρεφόμενοι
διαφθείρεσθαι
φαίνεσθαι
τρέπομαι
στρέφεται

2. Να διατυπώσεις τις παρακάτω προτάσεις αλλάζοντας το ρηματικό τύπο που υπογραμμίζεται σε α) ενεστώτα  β) παθ. μέλλοντα ή αόριστο ανάλογα:

α) Ἡμεῖς ἐν καλῆ πολιτείᾳ ἐτράφημεν

β) Ὁ καρπός τῆς σοφίας οὐ διαφθαρήσεται

γ) Ἐφάνη οὐδέν ἔχων

δ) Ἐν τῆ μάχῃ τοῦ φόβου ἀπηλλάγησαν

ε) Οὐδέν ὑπ’ αὐτοῦ ἐγράφη

στ) Οὐκ ἀπετράπησαν ἐκ τῶν κινδύνων

ζ) Ταῦτα ὁρῶντες πάντες ἐξεπλάγησαν

η) Οὗτοι ὑπό τῶν πολεμίων διεφθάρησαν

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1561

Ασκήσεις Συνακτικού Αρχαίων : Ποιητικό Αίτιο

ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ

  • Να υπογραμμίσεις το ποιητικό αίτιο στις παρακάτω προτάσεις:

  1. Ὑπό Ξέρξου κήρυκες ἐπέμφθησαν.
  2. Τά πραχθέντα ὑπό τούτων οὐ δύναμαι εἰπεῖν.
  3. Ἥδε ἡ τάφρος ὑπό στρατιωτῶν ὠρύχθη.
  4. Τισσαφέρνει αἱ πόλεις ἐκ βασιλἐως ἐδόθησαν
  5. Πολλαί θεραπεῖαι τοῖς ἱατροῖς εὔρηνται.
  6. Ταῦτα ὡμολόγητο ἡμῖν τε και σοί.
  • Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική:

  1. Οἱ ἁλιεῖς ἰχθῦς ἀλιεύουσιν
  2. Οἱ φρουροί την πόλιν ἔσωσαν.
  3. Ὁ βασιλεύς κελεύει τους Ἕλληνας τά ὅπλα παραδοῦναι.
  4. Ἐνίκησαν οἱ ἡμέτεροι πρόγονοι τους τούτων προγόνους.
  5. Οἱ στρατιῶται ἐθαύμαζαν τόν Κῦρον.
  6. Οἱ ὁπλῖται την φυλακήν κατέλαβον.
  7. Σωκράτης ἐδίδαξεν τοῖς Ἀθηναίοις τήν ἀρετήν.
  8. Οἱ πολέμιοι ἔλυσαν τάς σπονδάς.

  • Να μετατρέψεις την παθητική σύνταξη σε ενεργητική:

  1. Οἱ Λακεδαιμόνιοι ἐκολάσθησαν ὑπό τῶν ἀδικηθέντων.
  2. Λακεδαιμόνιοι οὐδέποτε ὑπ’ ἀνθρώπων ἐκρατήθησαν.
  3. Ἡμεῖς ὑπό τῶν στρατιωτῶν ἐσώθημεν.
  4. Ταῦτα ὑφ’ ἡμῶν ἐπράχθησαν.
  5. Ἕλλην τις ὑπό τῶν πολεμίων ἐτοξεύθη.
  6. Τοῦτο ὑπό τοῦ Ξενοφῶντος ἐγράφη.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1559

Ασκήσεις Γραμματικής Β’ Γυμνασίου

1. Συμπληρώστε τις ακόλουθες προτάσεις με τον κατάλληλο τύπο της οριστικής των ρημάτων που είναι στην παρένθεση:

α) Τοὺς ἀγγέλους τοῦτον ἐγὼ οὐκ………….. (δέχομαι – αορ.)

β) Οὗτοι πρὸς βασιλέως θύραις…………. (τάττομαι – υπερσ.)

γ) Οἱ δὲ πάντα τἀναντία ……………. (πράττω – παρατ.)

δ) Ἡ Ἐπίδαμνος πόλις ἐν τῇ Ἠπείρῳ ………….. (εἰμὶ – ενεστ.)

ε) Τὸ δὲ τεῖχος………….. (εἰμί,- παρατ.) ὕψος εἴκοσι ποδῶν.

στ) Ἄνθρωποι ἀτυχοῦντες ὑπ’ ἐλπίδος……………. (σῴζομαι – παρατ.)

ζ) Τὶ ἐν τῷ πίνακι……………. (γράφω – παρακ.), ὦ παῖδες;

η) Ἐνάρετος καὶ σοφὸς ἦν ὅστις εὖ …………… (παιδεύομαι

– ὑπερσ.)

θ) Καὶ οἱ ἔσχατοι……………. (εἰμί- μέλλ.) πρῶτοι.

2.  Συμπληρώστε όσες καταλήξεις λείπουν στις παρακάτω φράσεις:

α) Οὐδεὶς στασιάζει πρὸς τὸν ἀγαθ_ ἀρχ_.

β) Οἱ στρατιῶται οὔτε τοῖς νόμ_ οὔτε τοῖς λόγ_ ἐπείθοντο.

γ) Τοῖς νέ_ τὸ σιγᾶν κρεῖττὸν ἐστι τοῦ λαλεῖν.

δ) Ἐν ταῖς οἴκι._ οἱ ἄνθρωποι ξύλα καίουσιν.

ε) Ὁ γέρων λέγει τῷ παιδ_ τὸ τέλος τοῦ μύθου.

στ) Οἱ Ἀθηναῖοι ἐστράτευσαν μετὰ τῶν συμμάχ_ τοῖς πολεμί_.

ζ) Πλοῦτος ἄνευ συνέσ_ οὐκ ἀσφαλὲς κτῆμα ἐστί.

η) Ἐν τοῖς γνμνασί._ θαυμάζουσι τάς ἀρετὰς τῶν νέων.

θ) Ἐπὶ ταῖς τῆς οἰκίας θύρ_ τοὺς ξένους δέχονται.

ι) Τοὺς πολίτ_ ψυχὴν τῆς πόλ__ νομίζομεν

6. Τοποθετήστε το ρήμα της παρένθεσης σε υποτακτικὴ ενεστώτα ή αορίστου στις παρακάτω προτάσεις:

α) Δέδοικεν μὴ ………….. κακόν τι. (πάσχω)

β) Ἐὰν τὰ χρήματα ……… …, καλῶς ποιήσετε, (δημεύω)

γ) Ἐπειδὰν οὖν ………. …, κρίνατε, (ἀκούω)

δ) Πᾶν πράττουσιν, ἵνα μὴ τοὺς παῖδας αὐτῶν …….. (κολάζω)

ε) Παρασκευάζομεν ναντικόν, ἵνα …….. εἰς Λέσβον. (πέμπω)

στ) Ὅταν ………… , προσήκειν νομίζω τοῦῦθ’ ὑμᾶς σκοπεῖν. (νόμοθετώ)

ζ) Τάς ἀρετὰς ἐπιτηδεύομεν, ἵνα βίον εὐδαίμονα …………..

(διάγω)

η) Ἐπειδάν ἡ στρατεία ………… ., εὐθὺς ἀποπέμψω αὐτόν, (λήγω)

θ) Φροντίζω μὴ κράτιστον ……………. μοὶ σιγᾶν. (εἰμί)

ι) ……………. πρέσβεις πανταχοῦ, ἵνα κοινωνοὺς ἔχητε. (ἐκπέμπω)

1. Συμπληρώστε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με την κατάλλη­λη χρήσῃ των λέξεων που είναι σε παρένθεση:

α) Ἐξ ………….. (ὄνυξ) τὸν λέοντα.

β) Κρῖνε τοὺς ἀνθρώπους μὴ ταῖς…………….. (ἐσθής), ἀλλὰ τοῖς ἔργοις.

γ) Ἐκ τῶν πτερῶν γιγνώσκομεν τὸν …………….. (ὄρνις)

δ) Τοῖς…………… (φύλαξ) οὐ προσήκει ὕπνος.

ε) Ἐν τῇ…………… (φάραγξ) πολλοί………….. (ἱέραξ)

διαμένουσιν.

στ) Ἐν τῷ ἕλει τοὺτῳ ἱκανὸς ἀριθμός…………. (κώνωψ) ἐστί.

ζ) Πάρις θαυμάζει τῆς Ἥρας τὸ σχῆμα καὶ τῆς Ἀθηνᾶς τὴν …………….. (ἀσπίς)

η) Ἐπὶ τοῦ τοίχου γράφει λέοντας καί…………… (ἐλέφας).

θ) Περὶ μέσας…………… (νύξ) ἀφίκετο ἡ Πάραλος.

4. Συμπληρώστε τις παρακάτω προτάσεις με τους καταλλήλους τύ­πους της ευκτικής:

α) Ἠγγέλθη δὴ Κῦρος………….. (θνῄσκω – παρακ.)

β) Δεῖ ἡμᾶς βαρέως φέρειν, εἰ χείρους τῶν προγόνων ……….ὄντες. (τυγχάνω – ἐνεστ.)

γ) Οὐδεὶς ἄν…………… ἱκανὸς μηνῦσαι τὴν τοῦ ἀνδρὸς ἄρετὴν. (γίγνομαι – αορ.)

δ) Εἴθε οἱ στρατιῶται εὖ……….. τάς πύλας. (φυλάσσω – μέλλ.)

ε) Οἱ Λακεδαιμόνιοι ἀπεκίναντο ὡς…………….. πρέσβεις.

(πέμπω – μέλλ.)

στ) Πῶς ἂν ………….. ὑμεῖς τὴν πόλιν; (σῴζω – ἐνεστ.)

ζ) Ξέρξης ἔπεμπεν κατασκόπους ἰδεῖν τι………….. οἱ Ἐλ­ληνες, (πράττω – ἐνεστ.)

η) …………… ἂν μὲ διδάξαι τὶ ἐστὶ νόμος; (ἔχω – ἐνεστ.)

θ) Εἴ τινα Ἕλληνα ………………., ἢ δούλῳ ἢ ἐλευθέρῳ, πάντας ἀπέκτειναν. (ἐντυγχάνω – ἐνεστ.)

ι) Ῥαδίως ἂν οἰκοῖμεν καὶ οὐδὲν ἂν …………….. κακόν.

(πάσχω – ενεστ.)

3. Συμπληρώστε τις παρακάτω φράσεις με τον κατάλληλο τύπο της λέξης που είναι στην παρένθεση:

α) Πικρὸν νέα ………….. πρεσβύτης ἀνήρ. (γυνή)

β) Χαρακτὴρ …………… ἐκ λόγου γνωρίζεται, (ἀνήρ)

γ) Ἐν τούτῳ τῷ χωρὶῳ μέγα τὸ πλῆθος τῶν……………..ἦν.

(ἄνθος)

δ) Χόρτος οὐκ ἐστὶν ἐν τοῖς……………. (λειμών)

ε) Ἐν τοῖς μεγίστοις στρατηγοῖς τὸν …………….καταλέγουσιν. (Περικλῆς)

στ) Οἱ στρατιῶται ὑπέμενον τὰ τοῦ ………….. ψύχη. (χειμών)

ζ) Οἱ Πέρσαι ἐνόμιζον τοὺς………… θεοὺς εἶναι, (ἀστήρ)

2. Συμπληρώστε τα κενὰ των παρακάτω φράσεων μὲ τὸν κατάλληλο τύπο της προστακτικής του ρήματος που είναι στην παρένθεση:

α) ………… ἐγκρατεῖς καὶ μηδὲν ἄγαν πράττετε, (εἰμί- ἐνεστ.)

β) Τό τε σῶμα καὶ τὴν ψνχήν………….. ,ὦ νέοι, ἐπ’ ἀρετήν. (γυμνάζω – αορ.)

γ) Εἴ τις γιγνώσκει τὴν ἀλήθειαν,…………… (λέγω – αορ.)

δ) …………… μηδὲν εἶναι τῶν ἀνθρωπίνων βέβαιον, (νομίζω -ενεστ.)

ε) Μῆτερ τοῦ θεοῦ,……………….μὲ ὑπὸ τὴν σκέπην σου.

(φυλάττω, ενεστ.)

στ) Οὓς ὁ θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μή……. (χωρίζω – ἐνεστ.)

ζ) ………….. σεαυτὸν πόνοις ἐκουσίοις. (ἐθίζω – ενεστ.)

η) Μὴ γέλωτα προπεπῆ…………….., ὦ Δημόνικε. (στέργω

– ἐνεστ.)

θ) ………….. ὀπίσω μοῦ, Σατανᾶ. (ὑπάγω – ενεστ.)

ι) Τοῦτο ὁ νεανίας…………… (ἀκούω – αορ.)

3. Μετατρέψτε την οριστικὴ σε προστακτικὴ καί διαμορφώστε ανάλο­γα τις παρακάτω φράσεις, όπως στο παράδειγμα: α) Σῴζει ἡ Ἀθηνᾶ τὴν ἡμετέραν πόλιν. -> Σῳζέτω ἡ Ἀθηνᾶ τὴν ἡμετέραν πόλιν.

β) Ἔγραψαν οἱ παῖδες ἐπιστολήν

γ) Ἔχουσιν οἱ λόγοι μέτρον

δ) Τοὺς φίλους στέργεις

ε) Ἀνοίγετε τάς πύλας.

στ) Τὴν ἐμὴν γνώμην ἤκουσας.

ζ) Εἶ γενναῖος, ὦ φίλε.

η) Μακαρίζουσι τοὺς ἀγαθούς.

θ) Ἐστὶ μέτρον παντὶ πράγματι.

ι) Γέγραφας τραγωδίαν.

ια) Εἰσίν αἱ πράξεις σκιαὶ τῶν λόγων.

ιβ) Φέρουσιν οἱ ὑπήκοοι δασμόν.

ιγ) Μηδένα πρὸ τοῦ τέλους μακαρίζῃς.

ιδ) Τὸ πλήρωμα τῆς ἐκκλησίας σου ἐφύλαξας.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1558

Συντακτικό Αρχαίων :Μετατροπή Ενεργητικής Σύνταξης σε Παθητική και το αντίστροφο

Η. ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ ΠΑΘΗΤΙΚΗ

1. Οἱ Ἀθηναῖοι πέμπουσι Νικίαν εἰς Σικελίαν στρατηγόν.

2. Προμηθεύς ἔδωκε τοῖς ἀνθρώποις τό πῦρ.

3. Ἀθηναῖοι διδάσκουσι τούς αὐτῶν παῖδας μουσικήν.

4. Ἀθηναῖοι εἵλοντο Κλέωνα στρατηγόν.

5. Βασιλεύς δῶρα αὐτοῖς ἐκόμισεν.

6. Ὁ ἡγεμών ἔδειξεν αὐτοῖς τήν ὁδόν.

7. Ἤν τούτους νικῶμεν, πάντα πεποιήκαμεν ἡμεῖς.

8. Ταῦτα πεπράχασιν Ἀθηναῖοι τε καί Λακεδαιμόνιοι καί πάντες οἱ Ἕλληνες.

9. Δεῖ τόν πολίτην εὖ ποιεῖν τούς φίλους καί κακῶς τούς ἐχθρούς.

10 . Ἀθηναῖοι ἠξίωσαν Θεμιστοκλέα μεγίστων τιμῶν.

Θ. ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ

1. Ἡ πόλις παρεδόθη ὑπό Θησέως τοῖς ἔπειτα.

2. Ἐδόθη ὑπό βασιλέως πολλά χρήματα τῷ Τισσαφέρνει.

3. Ἡ γῆ ἐτέμνετο ὑπό τῶν πολεμίων.

4. Πολλαί θεραπεῖαι τοῖς ἰατροῖς εὕρηνται.

5.Αἱ τῶν Ἀθηναίων νῆες κατεκόπησαν ὑπό τῶν Κερκυραίων.

6. Ἠγγέλθη ὅτι οἱ τριάκοντα φεύγοιεν ὑπό τοῦ δήμου.

7.Οἱ σοφισταί κακῶς ἤκουον καί ἔπασχον ὑπό τῶν μαθητῶν.

8.Κλέων κατάσκοπος μετά Θεαγένους ὑπ’ Ἀθηναίων ᾑρέθη.

9. Κῦρος ὑπό Δαρείου στρατηγός πάντων ἀπεδείχθη.

10. Ἅπαντες ἐξηλάθησαν τῆς πατρίδος ὑπό τῶν τριάκοντα.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1557

Συντακτικό Αρχαίων : Ασκήσεις στην Αιτιατική

Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι αιτιατικές στις παρακάτω προτάσεις :

1.  Καὶ πόλις αὐτόθι ᾠκεῖτο Θάψακος ὄνομα.

2.  Διαφέρει γυνὴ ἀνδρὸς τὴν φύσιν.

3. Ἦν καὶ τὸ εἶδος νεανίσκος καὶ τὴν ψυχὴν εὔρωστος.

4. Ἐξεκόπην τὸν ὀφθαλμὸν λίθῳ.

5.  Οἱ στρατηγοὶ ἀπέθανον ἀποτμηθέντες τάς κεφαλάς.

6.  Τὸν ἄλλον χρόνον ἀσφαλῶς διεπορεύοντο.

7.  Στράτευμα συνελέγετο τόνδε τὸν τρόπον.

8.  Ἐνταῦθα ἔμεινεν ὁ Κῦρος ἡμέρας τρεῖς.

9. Ὁ Κεντρίτης ποταμὸς ἀπεῖχε τῶν ὀρέων ἕξ ἢ ἑπτὰ στάδια.

10. Ἑπτὰ γὰρ ἡμέρας ἐπορεύθησαν διὰ τῶν Καρδούχων.

11.Ἀφικνοῦνται εἰς τὸν Ζαπάταν τὸ εὖρος τεττάρων πλέθρων.

12.Πρωταγόρας ἐπιδημεῖ τρίτην ἤδη ἡμέραν.

13.Τὶ τηνικάδε ἀφῖξαι, ὦ Κρίτων;

14.Αὐτὰ ταῦτα ὀργίζομαι σοί.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1555

Συντακτικό Αρχαίων : Ασκήσεις στη Δοτική

Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι δοτικές των παρακάτω προτάσεων :

1.Ξέρξης χιλίαις καὶ διακοσίαις ναυσὶ καὶ ἀναριθμήτῳ στρατῷ πεζῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὥρμησε.

2.Οἱ ὅμοιοι τοῖς ὁμοίοις εὖνοι είσίν.

3.Οὐ μόνον καρποῖς τρεφόμεθα ἀλλὰ καὶ θηρίοις.

4. Ξέρξης τὴν θάλασσαν ὀργῇ έμαστίγωσεν.

5. Ἔργοις φίλους γίγνωσκε μὴ μόνον λόγοις.

6. Τῇ ὑστεραίᾳ ἡ πόλις ἑάλω.

7.Οὐ πολλαῖς ἡμέραις ὕστερον ἦλθεν ἐξ Ἀθηνῶν Θυμοχάρης.

8. Πάσῃ ἀκριβείᾳ τὰ δέοντα ποιήσομεν.

9.  Ταύτῃ τῇ νίκῃ μάλιστα ἡδόμεθα.

10.Ἦλθον δὲ καὶ Θεσσαλῶν ἱππεῖς τοῖς Ἀθηναίοις κατὰ τὸ ξυμμαχικόν,

11.Ὁ βίος ἦν τοῖς πλείστοις αὐτῶν ἀπὸ σιδηρείας (=σιδηρουργία).

12. Ἐστὶ χρήματα ἡμῖν.

13. Καὶ ὁ θυμοειδέστατος ἵππος τῷ χαλινῷ καὶ τῇ μάστιγι δαμάζεται.

14. Δουλεία αὐτοῖς ὑπάρχει

15. Χαιρεφῶν ἐμοὶ ζημία μᾶλλον ἢ ὠφέλειά ἐστιν.

16. Ἄρξομαι δέ σοι ἀπὸ τῶν μικροτάτων παραδειγμάτων.

17. Μή μοι θορυβήσητε.

18. Ἐμοὶ γὰρ ἀνὴρ ἀπέθανεν.

19.  Ξυνελέγη αὐτῷ τὸ στράτευμα.

20. Ἀφικνοῦνται τεσσαρακοστῇ ἡμέρᾳ ὕστερον.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1554

Συντακτικό Αρχαίων : Ασκήσεις στα Δίπτωτα Ρήματα

Να βρεθούν τα άμεσα κι έμμεσα αντικείμενα στις παρακάτω προτάσεις :

1.  Συγκαλέσας οὖν τοὺς στρατηγούς ὁ Κῦρος πρῶτον μὲν αὐτοὺς ἀπέκρυπτεν τὴν λύπην

2.  Ἐγὼ δὲ φίλους μὲν ὑμᾶς καλῶ καὶ στρατηγοὺς ἀπέδειξα, οὐδέποτε δὲ ἐμαυτὸν δεσπότην ἐποίησα.

3.  Οὐδένα ἀπεστέρησα τὸν μισθὸν ἀεὶ γὰρ ἐπυνθανόμην ὑμῶν τὰ ἄριστα τῷ πολέμῳ, ὑμεῖς δὲ ταῦτα ἐδιδάσκετέ μέ.

4.  ΟÇδ’ ὑμᾶς ἀπέλυσα τῆς αἰτίας, οὐδὲ τινά ἐδίωξα δειλίας.

5.   Εἰ δὲ καὶ πόλιν τινὰ ἠρημώσατε τῶν κατοίκων καὶ τῶν ταύτῃ ἀγαθῶν, συγγνώμην ὑμῖν ἔσχον.

6.  Ὅτε δὲ ἐπιτηδείων ἐδεῖσθε, μετεδίδουν ὑμῖν αὐτῶν.

7.  Νῦν δὲ ὑπισχνοῦμαι καὶ ἆθλα τοῖς ἀρίστοις ὑμῶν.

8.  Ἔτι δὲ λέγω ὑμῖν καὶ τοῦτο·

9.  Οὔποτε ἀλλάξομαι τὴν ὑμετέραν φιλίαν καὶ εὔνοιαν τῆς πάσης Ἀσίας.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1553

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ν.Ε ΓΛΩΣΣΑΣ Α’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

programma-spoudwn-nea-elliniki-glwssa-a-lykeiou-klimaka

ΠΗΓΗ : http://edu.klimaka.gr/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1551

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση