Δημητρακόπουλος Γιώργος
Αναπληρωματικός Αιρετός Κ.Υ.Σ.Π.Ε.
(εκλεγμένος με το ψηφοδέλτιο της Π.Α.Σ.Κ.)
Τηλ. επικοινωνίας 6977–747439
e-mail: info@gdimitrakopoulos.gr
http://www.gdimitrakopoulos.gr

Τι προβλέπει ο νέος νόμος…
Ψηφίστηκε – την Τρίτη 25/10 – στο σύνολό του το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών που φέρνει τα πάνω κάτω στη ζωή όλων μας. Εκκρεμεί η δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, ώστε να αποτελέσει νόμο του Κράτους. Στο παρόν ενημερωτικό σημείωμα θα βρείτε απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα:
-Τι ισχύει για τις κενές οργανικές θέσεις στην Π.Ε.;
– Τι ισχύει για την μονιμοποίηση των δόκιμων δημοσίων υπαλλήλων;
– Τι σημαίνει Υπάλληλος του Κράτους;
– Ποιες αλλαγές έγιναν στην ποσόστωση από βαθμό σε βαθμό;
-Τι αλλαγές έγιναν στο επίδομα θέσης ευθύνης;
-Τι άλλαξε στο επίδομα Απομακρυσμένων και Παραμεθόριων Περιοχών;
– Πώς γίνεται η κατάταξη του υπηρετούντος εκπαιδευτικού προσωπικού;
-Αναγνωρίζεται για βαθμολογική κατάταξη η υπηρεσία σε ιδιωτικά σχολεία;
– Εξαιρούνται ή όχι οι εκπαιδευτικοί από την προσυνταξιοδοτική διαθεσιμότητα;

Κατάργηση κενών οργανικών θέσεων
Καταργούνται με την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου οι κενές οργανικές θέσεις πολιτικών δημοσίων υπαλλήλων, υπαλλήλων των ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού και των λοιπών Ν.Π.Δ.Δ. (άρθρο 33, παρ. 1α).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Από την παραπάνω διάταξη προκύπτει η κατάργηση των υφιστάμενων – κατά τη δημοσίευση του ψηφισθέντος νομοσχεδίου – κενών οργανικών θέσεων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αφού εξαιρούνται μόνο οι θέσεις του εκπαιδευτικού προσωπικού της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (άρθρο 33, παρ. 1αε). Αυτό πρακτικά σημαίνει λιγότερες μεταθέσεις και
– φυσικά – λιγότεροι διορισμοί τα επόμενα χρόνια!

Δοκιμαστική υπηρεσία – Μονιμοποίηση
Καταργείται η αυτοδίκαιη μονιμοποίηση των δόκιμων δημοσίων υπαλλήλων και εφεξής θα γίνεται μόνο με κρίση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου μετά από αξιολόγηση της απόδοσης του υπαλλήλου σε σχέση με την επίτευξη των στόχων, καθώς και της συμπεριφοράς και των προσωπικών του ικανοτήτων. Ειδικότερα:
Εισαγωγικός βαθμός είναι ο βαθμός ΣΤ’ και μετά το πέρας της δοκιμαστικής
δετούς περιόδου, ο υπάλληλος μονιμοποιείται εφόσον:
– στην έκθεση αξιολόγησής του εξασφαλίζει, με βάση τη βαθμολόγηση της απόδοσής του και της υλοποίησης της στοχοθεσίας, καθώς και τη βαθμολόγηση των λοιπών κριτηρίων αξιολόγησης βαθμολογία μεγαλύτερη της βάσης και
– κριθεί από το οικείο υπηρεσιακό συμβούλιο επιτυχής η δοκιμαστική του υπηρεσία.
Εφόσον ο δόκιμος υπάλληλος μονιμοποιηθεί, προάγεται στο βαθμό Ε.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
– Οι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος συναφούς με τα αντικείμενα, στα οποία είναι δυνατόν, κατά της οργανικές διατάξεις της υπηρεσίας τους να απασχοληθούν, κατατάσσονται, ως δόκιμοι στο Βαθμό Δ’.
-Οι κάτοχοι αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, ετήσιας τουλάχιστον διάρκειας, συναφούς με τα αντικείμενα, στα οποία είναι δυνατόν, κατά της οργανικές διατάξεις της υπηρεσίας τους να απασχοληθούν, κατατάσσονται, ως δόκιμοι στο Βαθμό Ε’.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Σε περίπτωση που το υπηρεσιακό συμβούλιο κρίνει τον υπάλληλο μη ικανό να μονιμοποιηθεί, ο υπάλληλος απολύεται. Το υπηρεσιακό συμβούλιο μπορεί, κατά περίπτωση, να αποφασίσει, άπαξ, την παράταση της δοκιμαστικής υπηρεσίας του υπαλλήλου από έξι (6) μέχρι δώδεκα (12) μήνες, εφόσον, με βάση την έκθεση αξιολόγησης και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου του, δεν προκύπτει σαφώς η καταλληλότητα του κρινόμενου προκειμένου να μονιμοποιηθεί. Σε αυτή την περίπτωση, μετά τη λήξη της παράτασης της δοκιμαστικής υπηρεσίας, ο υπάλληλος επαναξιολογείται. Το υπηρεσιακό συμβούλιο, κατά την επανάκριση, καλεί σε συνέντευξη τον υπάλληλο. Για την περίοδο αυτή ο υπάλληλος δεν εξελίσσεται μισθολογικά.

Μετακίνηση υπαλλήλων – Κρατικός υπάλληλος
Με το άρθρο 5 του ψηφισθέντος νομοσχεδίου εισάγεται για πρώτη φορά η έννοια του υπαλλήλου του Κράτους με συνέπεια οι υπάλληλοι να μην ανήκουν πλέον στα οικεία Υπουργεία.

Συγκεκριμένα προβλέπεται:
Οι υπάλληλοι, μόνιμοι και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που υπηρετούν σε υπηρεσίες της κεντρικής ή αποκεντρωμένης διοίκησης, διοικούνται, όσον αφορά τα θέματα κινητικότητας μεταξύ υπηρεσιών διαφορετικών υπουργείων ή αποκεντρωμένων διοικήσεων, από τον Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και τον οικείο, κατά περίπτωση, Υπουργό.
Οι υπάλληλοι αυτοί μπορούν να μετακινούνται στις υπηρεσίες των υπουργείων και των αποκεντρωμένων διοικήσεων, με κοινή απόφαση του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και των οικείων κατά περίπτωση Υπουργών των υπηρεσιών προέλευσης και υποδοχής των υπαλλήλων, για συγκεκριμένο χρόνο που ορίζεται με την απόφαση αυτή, λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων υπηρεσιακών αναγκών και της κατηγορίας, κλάδου και ειδικότητας των υπαλλήλων που μετακινούνται.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Από την παραπάνω διάταξη περί μετακίνησης υπαλλήλων με Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις διαφαίνεται η αυθαίρετη – επί της ουσίας – μεταβολή της υπηρεσιακής κατάστασης των Δημοσίων Υπαλλήλων, αφού δεν προβλέπεται γνωμοδότηση Υπηρεσιακού Συμβουλίου όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, στις μεταθέσεις. Πρόκειται ασφαλώς για ένα ακόμη πλήγμα στα δικαιώματα των Δ.Υ., με απρόβλεπτες για την ώρα συνέπειες.

Βαθμολογική εξέλιξη
Για την προαγωγή από βαθμό σε βαθμό, που διενεργείται από το οικείο Υπηρεσιακό Συμβούλιο μία φορά το χρόνο, λαμβάνεται υπόψη:
α) η αξιολόγηση του υπαλλήλου στο πλαίσιο του συστήματος αξιολόγησης και συγκεκριμένα:
αα) η απόδοσή του που μετράται με βάση το βαθμό επιτυχούς ή μη υλοποίησης της στοχοθεσίας και
ββ) οι διοικητικές ικανότητές του και η συμπεριφορά στην υπηρεσία,
β) το ανώτατο ποσοστό, επί τοις εκατό, προαγωγής στον επόμενο βαθμό (σ.σ. βλέπε αμέσως παρακάτω), των κρινόμενων υπαλλήλων,
γ) ο προβλεπόμενος ελάχιστος χρόνος παραμονής στο βαθμό (βλέπε παρακάτω).
Το Υπηρεσιακό Συμβούλιο το Μάιο κάθε έτους καταρτίζει πίνακα προακτέων κατά βαθμό, κλάδο και ειδικότητα, καθώς και πίνακες μη προακτέων. Για την εγγραφή στους πίνακες αυτούς κρίνονται οι υπάλληλοι που πληρούν ως τις 31 Μαΐου του επόμενου έτους τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Η εγγραφή γίνεται κατά φθίνουσα σειρά με βάση το μέσο όρο της τελικής βαθμολογίας των εκθέσεων αξιολόγησης του υπαλλήλου που συντάχθηκαν στο βαθμό που κατέχει ο υπάλληλος. Η ισχύς των πινάκων αρχίζει την 1η Ιουνίου του έτους κατάρτισής τους, ανεξάρτητα από την ημερομηνία οριστικοποίησής τους.
Η προαγωγή των υπαλλήλων που περιλαμβάνονται στους πίνακες προακτέων
γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τα παρακάτω ποσοστά:
– Από τον Εισαγωγικό Βαθμό ΣΤ στο Βαθμό Ε: μέχρι και 100% των κρινόμενων υπαλλήλων.
– Από το Βαθμό Ε στο Βαθμό =: μέχρι και 90% των κρινόμενων υπαλλήλων.
– Από το Βαθμό = στο Βαθμό Γ: μέχρι και 80% των κρινόμενων υπαλλήλων.
-Από το Βαθμό Γ στο Βαθμό Β: μέχρι και 70% των κρινόμενων υπαλλήλων.
– Από το Βαθμό Β στο Βαθμό Α: μέχρι και 30% των κρινόμενων υπαλλήλων.
Τυχόν δεκαδικός αριθμός στρογγυλοποιείται στην επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι ίσο τουλάχιστον με μισό της μονάδας. Η προαγωγή θωρείται ότι συντελείται από την ημέρα που συμπληρώνει ο υπάλληλος τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για να προαχθεί στον επόμενο βαθμό, ποτέ όμως πριν την έναρξη ισχύος του οικείου πίνακα προακτέων. Οι υπάλληλοι που συμπεριλαμβάνονται στους πίνακες προακτέων, αλλά δεν προάγονται μετά την κρίση του υπηρεσιακού συμβουλίου, κρίνονται εκ νέου για προαγωγή το επόμενο έτος.
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Με κοινή απόφαση των Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών, η οποία εκδίδεται μετά από εκτίμηση τόσο των υπηρεσιακών αναγκών όσο και των δημοσιονομικών δυνατοτήτων τουλάχιστον ανά διετία, τα προαναφερόμενα ποσοστά μπορούν να καθορίζονται χαμηλότερα. Στις περιπτώσεις που ο υπάλληλος τύχει αρνητικής κρίσης για προαγωγή, κατά τα οριζόμενα στις παραγράφους 1 έως 5 του παρόντος άρθρου, χάνει το δικαίωμα συμμετοχής στην κρίση για προαγωγή για τα επόμενα δύο (2) έτη. Επίσης χάνει το
δικαίωμα προαγωγής και στην περίπτωση που δεν εξελίσσεται μισθολογικά.

Επίδομα Απομακρυσμένων – Παραμεθόριων Περιοχών
Στους υπαλλήλους που υπηρετούν σε απομακρυσμένες παραμεθόριες και προβληματικές περιοχές, όπως αυτές καθορίζονται κάθε φορά με κοινή απόφαση των Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών, χορηγείται επίδομα Απομακρυσμένων – Παραμεθόριων περιοχών, οριζόμενο σε εκατό (100) ευρώ μηνιαίως (άρθρο 15, παρ. 2).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Μέχρι την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης, το επίδομα Απομακρυσμένων – Παραμεθόριων περιοχών χορηγείται στους υπαλλήλους που υπηρετούν στις απομακρυσμένες – παραμεθόριες περιοχές, καθώς και στις προβληματικές περιοχές κατηγορίας Α΄, όπως αυτές ίσχυαν μέχρι τώρα (άρθρο 30, παρ. 2).

Επίδομα θέσης ευθύνης
Κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής τροποποιήθηκε το ύψος του επιδόματος που προέβλεπε το αρχικό σχέδιο και διαμορφώθηκε κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου ως εξής (άρθρο 18):
– Περιφερειακοί =ιευθυντές εννιακόσια (900) ευρώ,
-Προϊστάμενοι Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης,  πεντακόσια πενήντα ευρώ (550€),
– Προϊστάμενοι Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης των Περιφερειακών Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, τετρακόσια πενήντα ευρώ (450€),
-Σχολικοί Σύμβουλοι προσχολικής αγωγής, δημοτικής εκπαίδευσης, ειδικής αγωγής και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τετρακόσια ευρώ (400€),
– Διευθυντές Ενιαίων Λυκείων, Επαγγελματικών Λυκείων, ΚΕ.Δ.Δ.Υ και Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., και Προϊστάμενοι Γραφείων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τριακόσια Ευρώ (300 Ευρώ) και εφόσον τα σχολεία διαθέτουν έξι τουλάχιστον τμήματα τριακόσια πενήντα ευρώ (350€),
– Διευθυντές Γυμνασίων, Επαγγελματικών Σχολών, Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, Δημοσίων ΙΕΚ, Τετραθέσιων και άνω Δημοτικών Σχολείων και Σχολικών Εργαστηριακών Κέντρων, διακόσια πενήντα ευρώ (€250). Εφόσον τα σχολεία διαθέτουν τουλάχιστον εννέα (9) τμήματα τριακόσια ευρώ (€300),
-Υποδιευθυντές Σχολικών Μονάδων και Σχολικών Εργαστηριακών Κέντρων, Υπεύθυνοι Τομέων Σχολικών Εργαστηριακών Κέντρων, και Προϊστάμενοι Τμημάτων Εκπαιδευτικών Θεμάτων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Υπεύθυνοι Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, εκατόν πενήντα ευρώ (€150).
-Προϊστάμενοι Μονοθέσιων, =ιθέσιων και Τριθέσιων Δημοτικών Σχολείων και Νηπιαγωγείων εκατό ευρώ (€100).»

Επιλογή του υπηρετούντος προσωπικού
Οι υπάλληλοι των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ που υπηρετούν κατά την έναρξη της ισχύος του παρόντος, κατατάσσονται αυτοδικαίως στους βαθμούς της κατηγορίας που υπηρετούν, με βάση τον συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 98 του Υ.Κ., και το χρόνο προϋπηρεσίας στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα που έχει αναγνωριστεί για τη βαθμολογική ή τη μισθολογική κατάταξη και εξέλιξη του υπαλλήλου, ως εξής (άρθρο 28, παρ. 1):
– με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας μέχρι τρία (3) έτη, στο Βαθμό ΣΤ΄,
– με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας μέχρι εννέα (9) έτη, στο Βαθμό Ε΄,
– με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας μέχρι δεκαπέντε (15), στο Βαθμό =΄,
-με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας μέχρι είκοσι ένα (21) έτη για την ΠΕ κατηγορία και είκοσι τρία (23) έτη για την ΤΕ κατηγορία, στο Βαθμό Γ΄,
– με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας περισσότερο από είκοσι ένα (21) έτη για την ΠΕ κατηγορία και είκοσι τρία (23) έτη για την ΤΕ κατηγορία, στο Βαθμό Β΄.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την κατάταξη των υπαλλήλων, που κατέχουν διδακτορικό δίπλωμα κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 6 του παρόντος νόμου, καθώς και για τους αποφοίτους της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αφαιρούνται από τον απαιτούμενο χρόνο για την τελική κατάταξη, έξι (6) έτη. Για τους κατόχους αναγνωρισμένου μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο εδάφιο δεύτερο της παραγράφου 4 του άρθρου 6, αφαιρούνται δύο
(2) έτη.
Ο ελάχιστος χρόνος που απαιτείται για την προαγωγή από βαθμό σε βαθμό, είναι (άρθρο 7, παρ. 7):
Για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΠΕ και ΤΕ:
– Από το Βαθμό ΣΤ στο Βαθμό Ε, δύο (2) έτη
– Από το Βαθμό Ε στο Βαθμό =, τέσσερα (4) έτη
– Από το Βαθμό = στο Βαθμό Γ, τέσσερα (4) έτη
-Από το Βαθμό Γ στο Βαθμό Β, τέσσερα (4) έτη
-Από το Βαθμό Β στο Βαθμό Α (καταληκτικός βαθμός):
-αα) για τους υπαλλήλους της κατηγορίας ΠΕ, έξι (6) έτη και
-ββ) για τους υπαλλήλους της κατηγορίας ΤΕ, οκτώ (8) έτη.

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ:
1. Από τη γραμματική διατύπωση των παραπάνω άρθρων προκύπτει ότι απαιτείται και για τους υπηρετούντες υπαλλήλους – μετά την αυτοδίκαιη κατάταξή τους σε ένα βαθμό – ο ελάχιστος χρόνος παραμονής στο βαθμό, ως προϋπόθεση της βαθμολογικής τους εξέλιξης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι διευρύνεται, κατά τον προβλεπόμενο ελάχιστο χρόνο παραμονής σε κάθε βαθμό, η διαφορά χρόνου
πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας μεταξύ υπαλλήλων, οι οποίοι, προ της προτεινόμενης, αυτοδίκαιης, κατάταξης, απείχαν, ο αρχαιότερος από τον νεότερο, μόλις ένα έτος. Για παράδειγμα, υπάλληλος ΠΕ κατηγορίας με συνολικό χρόνο πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας 21 έτη κατατάσσεται αυτοδικαίως στον Βαθμό Γ΄, ενώ υπάλληλος με συνολικό χρόνο προϋπηρεσίας 22 έτη κατατάσσεται στον Βαθμό Β΄, στον οποίο ο πρώτος υπάλληλος θα έχει πρόσβαση μόνο μετά από 4 έτη. Η αρχική διαφορά ενός
έτους γίνεται τεσσάρων ετών!
2. Με την τροποποίηση που επήλθε κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια, αναγνωρίζεται και η προϋπηρεσία του υπαλλήλου στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον του έχει αναγνωριστεί για βαθμολογική ή μισθολογική εξέλιξη.

Προσυνταξιοδοτική διαθεσιμότητα
Πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι των Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού και των λοιπών Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου απολύονται αυτοδικαίως από την υπηρεσία τους με τη συμπλήρωση κατ΄ ελάχιστον τριακονταπενταετούς πραγματικής και συντάξιμης δημόσιας υπηρεσίας και τουλάχιστον του πεντηκοστού πέμπτου (55ου) έτους της ηλικίας τους, εφόσον η συμπλήρωση της
ως άνω υπηρεσίας και του ως άνω ορίου ηλικίας χωρήσουν μέχρι την 31.12.2013 (άρθρο 33, παρ. 1γ).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ:
– Οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης εξαιρούνται από την
παραπάνω διάταξη (άρθρο 33, παρ. 7α).
-Εκπαιδευτικοί που έκαναν χρήση της διάταξης του Ν. 3863/10 (άρθρο 10, παρ. 19) και παρέμειναν στην υπηρεσία εξαιρούνται της διάταξης που προβλέπει την αυτοδίκαιη απόλυση (άρθρο 33, παρ. 7α).
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η εργασιακή εφεδρεία αφορά τους υπαλλήλους με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (άρθρο 34).

Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2011

Πηγή : www.gdimitrakopoulos.gr

http://www.ethnos.gr/

α) Οι μετοχές όλων των χρόνων της μέσης φωνής κλίνονται κατά τα δευτερόκλιτα τρικατάληκτα επίθετα:

Όμοια κλίνονται και οι μετοχές των άλλων χρόνων: λεξόμενος -η -ον, σωθησόμενος -η -ον, πραξάμενος -η -ον, πεπραγμένος -η -ον, κτλ.

β) Οι μετοχές αρσενικού και ουδετέρου γένους όλων των χρόνων της ενεργητικής φωνής και των παθητικών αορίστων κλίνονται κατά την γ΄ κλίση:

1. σε -ας, ᾶσα, -αν: (κατά το πᾶς, πᾶσα, πᾶν)

Όμοια κλίνονται οι μετοχές ενεργητικού αορίστου α΄, άσιγμων αορίστων των υγρόληκτων και ενρινόληκτων ρημάτων (ὁ μείνας-ασα-αν, ὁ ἀγγείλας-ασα-αν) και οι μετοχές βάς, βᾶσα, βάν, δράς, δρᾶσα, δράν, κ.ά.

2. σε -είς, -εῖσα, -έν: (κατά το χαρίεις, χαρίεσσα, χαρίεν)

Όμοια κλίνονται οι μετοχές α΄και β΄ παθητικού αορίστου (σωθεὶς-εῖσα-έν, ἀπαλλαγεὶς-εῖσα -έν), οι μετοχές τιθεὶς-εῖσα-έν, ἱείς, ἱεῖσα, ἱέν και ῥυείς, ῥυεῖσα, ῥυέν, κ.ά.

3. σε -ούς, -οῦσα, -όν: (κατά το ὁ ὀδούς, τοῦ ὀδόντος) κλίνεται η μετοχή γνοὺς

Όμοια κλίνονται οι μετοχές ἁλούς, ἁλοῦσα, ἁλόν (μτχ. αορ. β΄του ρ. ἁλίσκομαι), βιούς, βιοῦσα, βιόν (μτχ. αορ. β΄του ρ. ζῶ).

4. σε -ύς, -ῦσα, -ύν: (κατά το ἱμάς, ἱμάντος) κλίνεται η μετοχή δεικνὺς

Όμοια κλίνονται οι μετοχές ἀπολλύς, ἀπολλῡσα, ἀπολλὺν (μτχ. ενεστώτα του ρ. ἀπόλλυμι), δύς, δῦσα, δὺν (μτχ. αορ. β΄ του ρ. δύομαι), φύς, φῦσα, φὺν (μτχ. αορ. β΄ του ρ. φύομαι) κ.ά.

5. σε ων, -ουσα, -ον: (κατά το ἄκων, ἄκουσα, ἆκον- ἑκών, ἑκοῦσα, ἑκὸν) κλίνονται οι μετοχές λύων και φυγὼν

Όμοια κλίνονται οι μετοχές ενεργητικού ενεστώτα και μέλλοντα, η μετοχή ενεστώτα του ρ. εἰμί και οι μετοχές κάθε ενεργητικού αορ. β΄.

6. σε -ῶν, -ῶσα, -ῶν: (κατά το Ξενοφῶν, -ῶντος) κλίνεται η μετοχή τιμῶν

Όμοια κλίνονται οι μετοχές των συνηρημένων ρ. σε –άω.

7. σε -ῶν, -οῦσα, -οῡν: (κατά το πλακοῦς, -οῦντος) κλίνεται η μετοχή δηλῶν

Όμοια κλίνονται οι μετοχές των συνηρημένων ρ. σε -έω, σε -όω, οι μετοχές του ενεργητικού μέλλοντα των υγρόληκτων και ενρινόληκτων ρημάτων και των υπερδισύλλαβων σε -ιζω: μενῶν, ἀγγελῶν, κομιῶν, κ.ά.)

8. σε -ώς, -υῖα, -ός: κλίνεται η μετοχή λελυκώς, λελυκυῖα, λελυκὸς

Όμοια κλίνονται οι μετοχές ενεργητικού Παρακειμένου και η μετοχή εἰδώς, εἰδυῖα, εἰδός.

9. σε -ώς, -ῶσα, -ώς: κλίνεται η μετοχή ἑστώς, ἑστῶσα, ἑστὼς

Όμοια κλίνεται η μετοχή τεθνεώς, τεθνεῶσα, τεθνεὼς (είναι β΄τύπος μετοχής του παρακειμένου τέθνηκα του ρ. ἀποθνῄσκω).

1. Ετερόκλιτα

Τα συνηθέστερα ετερόκλιτα ουσιαστικά είναι τα εξής: ὁ υἱός, ὁ πρεσβευτής, ἡ γυνή, τὸ πῦρ, ὁ χρὼς (= το δέρμα, η επιδερμίδα), ὁ Ἄρης και κλίνονται κατά τον ακόλουθο τρόπο:

Παρατήρηση:
το ουσιαστικό «ὁ χρὼς» και το κύριο όνομα «ὁ Ἄρης» σχηματίζουν μόνο ενικό αριθμό.

2. Μεταπλαστά

Τα συνηθέστερα μεταπλαστά ουσιαστικά είναι τα εξής: ἡ ναῦς, ἡ χείρ, ἡ κλείς, ὁ μάρτυς, ὁ, ἡ κύων, ὁ Ζεύς , τὸ οὖς, τὸ ὕδωρ, τὸ δόρυ, τὸ φρέαρ και κλίνονται κατά τον ακόλουθο τρόπο:

Παρατήρηση:
το κύριο όνομα «ὁ Ζεὺς» σχηματίζει μόνο ενικό αριθμό

3. Ανώμαλα κατά το γένος

Ετερογενή ουσιαστικά είναι τα παρακάτω, τα οποία σχηματίζουν ενικό και πληθυντικό ως εξής:

4. Ιδιόκλιτα

5. Άκλιτα

6. Ελλειπτικά

http://www.study4exams.gr/

Απόλυτη είναι η μετοχή της οποίας το υποκείμενο δεν έχει καμία σχέση με τους όρους του ρήματος της πρότασης. Στα λατινικά η μετοχή αυτή, καθώς και το υποκείμενό της, εκφέρεται με αφαιρετική πτώση.

Διακρίνεται σε:
Α. Γνήσια ή κανονική αφαιρετική απόλυτη
Β. Ιδιάζουσα ή νόθη αφαιρετική απόλυτη
Γ. Ιδιόμορφη ή ατελής αφαιρετική απόλυτη

Α. Γνήσια ή κανονική αφαιρετική απόλυτη
Είναι μετοχή κάθε χρόνου ενεργητικής ή παθητικής φωνής. Το υποκείμενό της δεν έχει σχέση, ούτε συντακτική ούτε νοηματική, με τους όρους του ρήματος της πρότασης.

Β. Ιδιάζουσα ή νόθη αφαιρετική απόλυτη
Είναι πάντα μετοχή παθητικού παρακειμένου σε αφαιρετική πτώση και ισοδυναμεί με μετοχή ενεργητικού αορίστου ή παρακειμένου της αρχαίας ελληνικής, την οποία η λατινική δε διαθέτει. Το εννοούμενο ποιητικό αίτιο της μετοχής ταυτίζεται νοηματικά με το υποκείμενο του ρήματος. Αν και είναι μετοχή παθητικού παρακειμένου στη μετάφρασή της χρησιμοποιούμε ενεργητική σύνταξη.

Γ. Ιδιόμορφη ή ατελή αφαιρετική απόλυτη
Σε αυτή την περίπτωση έχουμε σχηματισμό αφαιρετικής απόλυτης χωρίς καμία μετοχή αλλά με ένα όνομα ή αντωνυμία ως υποκείμενο και με ένα ουσιαστικό (που δηλώνει αξίωμα, ηλικία, επάγγελμα) ή ειδικό επίθετο ως κατηγορηματικό προσδιορισμό. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει όταν υπάρχει ανάγκη χρήσης της μετοχής ενεστώτα του sum, η οποία δεν υπάρχει στα λατινικά. Τη μετοχή δεν μπορούμε να την εννοήσουμε, αφού ό,τι λείπει σε μια γλώσσα δεν είναι δυνατόν να το σκέφτονται εκείνοι που τη μιλούν.

Η γνήσια αφαιρετική απόλυτη μετοχή αναλύεται στην αντίστοιχη δευτερεύουσα επιρρηματική πρόταση διατηρώντας την ενεργητική ή παθητική σύνταξη.

Η διαδικασία μετατροπής έχει ως εξής:
α) Το υποκείμενο της μετοχής (που βρίσκεται σε αφαιρετική) τρέπεται σε υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης (σε ονομαστική).
β) Η μετοχή γίνεται ρήμα ίδιας φωνής με τη μετοχή.

Αναλύεται στην αντίστοιχη δευτερεύουσα επιρρηματική πρόταση τρέποντας την παθητική σύνταξη σε ενεργητική.

Τα βήματα που ακολουθούμε για την ανάλυσή της είναι:
α) Η παθητική σύνταξη τρέπεται σε ενεργητική
β) Το υποκείμενο της μετοχής τρέπεται σε αντικείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης (σε πτώση αιτιατική).
γ) Το ποιητικό αίτιο (που εννοείται) τρέπεται σε υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης.

Στα προς εξέταση κείμενα συναντάμε δύο ιδιόμορφες αφαιρετικές απόλυτες (Brenno duce (κείμενο 21) και patre imperatore (κείμενο 30), οι οποίες αναλύονται σε δευτερεύουσα χρονική πρόταση με τον cum τον ιστορικό-διηγηματικό ή τον καθαρά χρονικό ακολουθώντας τα εξής βήματα:

α) Τρέπουμε το υποκείμενο και τον κατηγορηματικό προσδιορισμό σε υποκείμενο του ρήματος της πρότασης και σε κατηγορούμενο αντίστοιχα (όλα σε πτώση ονομαστική)
β) Δημιουργούμε τύπο του ρήματος sum σε υποτακτική παρατατικού, (όταν πρόκειται για τον cum τον ιστορικό – διηγηματικό) και σε οριστική παρατατικού (όταν πρόκειται για τον cum τον καθαρά χρονικό).

Α.

1. Αν το ρήμα της πρότασης βρίσκεται σε ενεστώτα /παρατατικό/μέλλοντα ενεργητικής φωνής ή σε παρακείμενο/υπερσυντέλικο αποθετικού ή ημιαποθετικού ρήματος ή σε παθητικό παρακείμενο/υπερσυντέλικο (δηλαδή δεν είναι σε παρακείμενο ή υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής) και

2. αν το υποκείμενο του ρήματος της δευτερεύουσας πρότασης είναι διαφορετικό από το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος της κύριας πρότασης, τότε ακολουθούμε την εξής διαδικασία για τη μετατροπή της πρότασης σε μετοχή:α. Τρέπουμε το υποκείμενο του ρήματος σε υποκείμενο της μετοχής (πάντα σε πτώση αφαιρετική και χωρίς να αλλάξουμε τον αριθμό)
   β. Τρέπουμε το ρήμα σε μετοχή (σε αφαιρετική και έτσι ώστε να συμφωνεί με το υποκείμενο).

Συγκεκριμένα:

Β. – Αν το ρήμα της πρότασης βρίσκεται σε παρακείμενο ή υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής,
τότε, ανεξάρτητα από το αν το υποκείμενο του ρήματος της υπό μετατροπή πρότασης ταυτίζεται ή όχι με κάποιον από τους όρους του ρήματος της κύριας πρότασης, ακολουθούμε την εξής διαδικασία για τη μετατροπή της πρότασης σε μετοχή:

α. το (άμεσο) αντικείμενο του ρήματος που θέλουμε να τρέψουμε σε μετοχή γίνεται υποκείμενο της μετοχής (πάντα σε πτώση αφαιρετική)
β. το ρήμα (που θα είναι σε ενεργητικό παρακείμενο ή υπερσυντέλικο) τρέπεται σε μετοχή παρακειμένου (παθητικής φωνής) (σε πτώση αφαιρετική και έτσι ώστε να συμφωνεί με το υποκείμενό της)
γ. αν το ποιητικό αίτιο της μετοχής ταυτίζεται με το υποκείμενο του ρήματος της πρότασης, το παραλείπουμε. Στην αντίθετη περίπτωση, το δηλώνουμε κανονικά.

http://www.study4exams.gr/latin/course/view.php?id=124

Αν μία δευτερεύουσα (ή αλλιώς εξαρτημένη) πρόταση εκφέρεται με υποτακτική, η εξάρτησή της από τον χρόνο της κύριας πρότασης είναι αποφασιστικής σημασίας. Δηλαδή ο χρόνος της υποτακτικής της δευτερεύουσας πρότασης καθορίζεται από το αν ο χρόνος του ρήματος της κύριας πρότασης είναι αρκτικός ή ιστορικός.

Η υποτακτική ανάλογα με τον χρόνο στον οποίο βρίσκεται, όπως και η οριστική, εκφράζει:

– το σύγχρονο,
– το προτερόχρονο είτε
– το υστερόχρονο

Παρουσιάζουμε αναλυτικά την ακολουθία των χρόνων, ανάλογα με τον χρόνο του ρήματος της κύριας πρότασης:

I) Μετά από ρήμα εξάρτησης σε αρκτικό χρόνο, η υποτακτική του Ενεστώτα εκφράζει το σύγχρονο, η υποτακτική Παρακειμένου το προτερόχρονο και η υποτακτική Ενεστώτα της ενεργητικής περιφραστικής συζυγίας το υστερόχρονο

π.χ.
Rogat quid faciam = ρωτά τι κάνω (σύγχρονο στο παρόν)
Rogat quid fecerim = ρωτά τι έκανα (προτερόχρονο στο παρόν)
Rogat quid facturus sim = ρωτά τι πρόκειται να κάνω/ τι θα κάνω ( υστερόχρονο στο παρόν).

ΙΙ) Μετά από ρήμα εξάρτησης σε ιστορικό χρόνο, η υποτακτική του Παρατατικού εκφράζει το σύγχρονο, η υποτακτική του Υπερσυντελίκου το προτερόχρονο και η υποτακτική Παρατατικού της ενεργητικής περιφραστικής συζυγίας το υστερόχρονο.

π.χ.
Rogavit quid facerem = ρώτησε τι έκανα (σύγχρονο στο παρελθόν) Rogavit quid fecissem = ρώτησε τι είχα κάνει (προτερόχρονο στο παρελθόν) Rogavit quid facturus essem = ρώτησε τι επρόκειτο να κάνω / τι θα έκανα (υστερόχρονο στο παρελθόν)

Σχηματικά η ακολουθία των χρόνων έχει ως εξής:

Αξιοπρόσεκτες παρατηρήσεις

• Δευτερεύουσες προτάσεις που κανονικά εκφέρονται με οριστική, μπορούν να την τρέψουν σε υποτακτική είτε λόγω έλξης(37,46) είτε γιατί βρίσκονται σε πλάγιο λόγο

  π.χ. Ex quo fit, ut laudandus is sit, qui pro re publica cadat (46)
  praeterea praecepit ut … emitteret, in quo ipse futurus esset (48)

• Εκφέρονται πάντα με υποτακτική οι ακόλουθες δευτερεύουσες:

  -Πλάγιες ερωτηματικές
  -Βουλητικές
  -Ενδοιαστικές
  -Προτάσεις του quin, quominus
  -Τελικές
  -Συμπερασματικές (επιρρηματικές και ουσιαστικές)

• Από τις παραπάνω δευτερεύουσες προτάσεις κανονική ακολουθία χρόνων κάνουν μόνο οι πλάγιες ερωτηματικές.
  Οι υπόλοιπες προτάσεις εκφέρονται πάντα ή με υποτακτική Ενεστώτα (αν εξαρτώνται από ρήμα αρκτικού χρόνου) ή με υποτακτική Παρατατικού (αν εξαρτώνται από ρήμα ιστορικού χρόνου). Παρουσιάζουν, δηλαδή, ιδιομορφία στην ακολουθία των χρόνων, γιατί η βούληση (ο φόβος, ο σκοπός, η πρόθεση, το αποτέλεσμα) είναι ιδωμένη τη στιγμή που εμφανίζεται στο μυαλό του ομιλητή και όχι τη στιγμή της πιθανής πραγματοποίησής της (συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση)

http://www.study4exams.gr/latin/course/view.php?id=150

[Ναυμαχία Κορινθίων εναντίον Κερκυραίων – Αθηναίων]

Ἡ μὲν οὖν ναυμαχία τοιαύτη γενομένη ἐτελεύτα ἐς ἡλίου δύσιν, καὶ οἱ Κερκυραῖοι δείσαντες μὴ σφίσιν ἐπιπλεύσαντες ἐπὶ τὴν πόλιν ὡς κρατοῦντες οἱ πολέμιοι ἢ τοὺς ἐκ τῆς νήσου ἀναλάβωσιν ἢ καὶ ἄλλο τι νεωτερίσωσι, τούς τε ἐκ τῆς νήσου πάλιν ἐς τὸ Ἡραῖον διεκόμισαν καὶ τὴν πόλιν ἐφύλασσον. Οἱ δ’ ἐπὶ μὲν τὴν πόλιν οὐκ ἐτόλμησαν πλεῦσαι κρατοῦντες τῇ ναυμαχίᾳ, τρεῖς δὲ καὶ δέκα ναῦς ἔχοντες τῶν Κερκυ­ραίων ἀπέπλευσαν ἐς τὴν ἤπειρον, ὅθενπερ ἀνηγάγοντο.

Λέξεις

τούς ἐκ τῆς νήσου (ενν. κρατούμενους) // νεωτερίζω= αλλάζω το πολιτικό καθεστώς· κάνω κάτι πραξικοπηματικά

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

(Συντομογραφίες: Ρ=ρήμα. Υ=υποκείμενο. Α=αντικείμενο. αΑ=όμεσο αντικείμενο. εΑ=έμμβσο αντικείμενο. σΑ=σύστοιχο αντικείμενο. Κ=κατηγορούμενο. εΚ=επιρρηματικό κατηγορούμενο. (—» …)=ανάλυση μετοχής σε αντίστοιχη δευτερεύουσα πρόταση]

1. Ή μεν ούν … δύσιν: Κύρια πρόταση κρίσης, εκφέρεται με οριστική, και δηλώνεται το πραγματικό.

έτελεύτα: Ρ. ή ναυμαχία: Υ του Ρ, ες δύσιν: εμπρόθετος προσδιορισμός χρόνου (χρονικό τέρμα), ηλίου: γεν. υποκειμενική στο δύσιν. γενομένη: χρον. μτχ., συνημμένη στο ναυμαχία (—»έπεί έγένετο· βλ. σημ. 1). τοιαύτη: Κ στο ναυμαχία, από το συνδετ. γενομένη.

2. καί οί Κερκ. δείσαντες τους τε εκ … διεκόμισαν: Κύρια κρίσης-οριστ.-πραγμ.

διεκόμισαν: Ρ. οί Κερκυραΐοι=Υ του Ρ. τους εκ της νήσου: Α του Ρ. εκ της νήσου: εμπρόθ. κίνησης από τόπο (βλ. σημ. 2). ες το Ήραιον: εμπρόθ. κίνησης σε τόπο (κατεύθυνση, τοπικό τέρμα), πάλιν: επιρρ. .προσδ. χρόνου, δείσαντες: αιτιολογ. μτχ., συνημμ. στο Κερκυραίοι (—» επειδή έδεισαν 6λ. σημ. 3), με Α τις δύο ενδοιαστικές προτάσεις που ακολουθούν.

3. μη σφίσιν … επί την πόλιν οί πολέμιοι … άναλάβωσιν: Ενδοιαστική πρότ., Α του δείσαντες· εισάγεται με το μη, γιατί δηλώνεται φόβος μήπως γίνει κάτι το ανεπιθύμητο· εκφέρεται με υποτακτική, αν και εξαρτάται από ιστορ. χρόνο, γιατί δηλώνεται προσδοκώμενος φόβος σαν αντικειμενική γνώμη.

άναλάβωσιν: Ρ. οί πολέμιοι: Υ του Ρ. τους εκ της νήσου: Α του Ρ (βλ. και σημ. 2), έπιπλεύσαντες: χρονικοϋποθετική μτχ., συνημμ. στο πολέ­μιοι (—» έπειδάν έπιπλεύσωσι, απόδ. άναλάβωσιν=προσδοκώμενο· βλ. σημ. 4). σφίσιν: Α του έπιπλεύσαντες. επί την πόλιν: εμπρόθ. του εναν­τίον.

4. ή και … νεωτερίσωσι: Ενδοιαστική πρότ. (Η δικαιολόγηση εκφο­ράς όπως ακριβώς της προηγούμ. πρότ. 3). νεωτερίσωσι: Ρ. (οί πολέμιοι, ενν.): Υ του Ρ. τι: σΑ. άλλο: επιθετ. προσδ.·του τι· (βλ. σημ. 5).

5. ως κρατούντες: Εδώ χρειάζεται προσοχή· δεν πρόκειται για αι­τιολογ. μτχ. με το μόριο ως, γιατί τότε θα δηλωνόταν υποκειμενική (=αμφίβολη) αιτιολογία, ενώ οι Κορίνθιοι είναι αναμφισβήτητοι νικη­τές (βλ. και την αμέσως επόμενη περίοδο, κρατούντες τη ναυμαχία). Πρόκειται λοιπόν για αναφορική (παραβολική του τρόπου) πρόταση, ελλιπή όμως, όπως εξάλλου συμβαίνει συχνότατα με τις προτάσεις αυτές. Η συμπλήρωση γίνεται με βάση την πρόταση εξάρτησης ή με χρήση του εϊμί, και παρουσιάζονται πολλές δυνατότητες διατύπωσης (6λ. σημ. 6). Ας αποδοθεί απλά: ως [ήσαν] κρατοϋντες (=κτγ. μτχ.).

6. και την πόλιν έφύλάσσον: Κύρια κρίσης – οριστ. – πραγμ. έφύ-λασσον: Ρ. (οί Κερκ., ενν.)=Υ του Ρ. την πόλιν: Α του Ρ.

7. οί δ’ επί … τη ναυμαχία: Κύρια κρίσης – οριστ. – πραγμ. ουκ έτόλμησαν: Ρ. οί δε: Υ του Ρ. πλεϋσαι: τελικό απαρέμφ., Α του Ρ, οί δε: Υ του πλεϋσαι (σε ονομαστ. για ταυτοπροσωπία), επί την πόλιν: εμπρόθ. του εναντίον. κρατοΟντες: εναντιωματική μτχ., συνημμ. στο οί δε (—» εί και έκράτουν, απόδ. ουκ έτόλμησαν=πραγματικό με πραγματική εναν-τίωση). τ^ ναυμαχία: δοτ. αναφοράς από το κρατουντες (βλ. σημ. 7).

8. τρεις δε … ήπειρον: Κύρια κρίσης – οριστ. – πραγμ. απέπλευσαν: Ρ. (οί δε, ενν.): Υ του Ρ. έχοντες: τροπική μτχ., συνημμ. στο οί δε. ναΟς: Α του έχοντες, τρεις και δέκα: επιθετ. προσδ. του ναΟς. των Κερκυραίων: γεν. κτητ. του ναϋς. ες την ήπειρον: εμπρόθ. κίνησης σε τόπο (τοπ. τέρμα).

9. ὅθενπερ άνηγάγοντο: Αναφορική τοπική, προσδιοριστική, κρίσης-οριστ.-πραγμ.

άνηγάγοντο: Ρ. (οί δε, ενν.): Υ του Ρ. ὅθενπερ: επιρρ. κίνησης από τόπο (τοπ. αφετηρία).

Μετάφραση:

Η ναυμαχία λοιπόν, αφού έγινε με τέτοιον τρόπο, τελείωσε κατά τη δύση του ήλιου· οί Κερκυραίοι τότε, επειδή φοβήθηκαν μήπως οι αντί­παλοι, σαν νικητές, επιτεθούν στην πόλη και τους πάρουν τους κρατού­μενους από το νησί, ή μήπως κάνουν κάποιαν άλλη πραξικοπηματική ενέργεια, μετέφεραν ξανά τους κρατούμενους από το νησί στο Ηραίο και άρχισαν να φυλάνε την πόλη. Όμως οι αντίπαλοι τους, αν και νίκησαν στη ναυμαχία, δεν τόλμησαν να πλεύσουν κατά της πόλης, αλλά με τα δεκατρία Κερκυραϊκά πλοία που είχαν κυριέψει, γύρισαν στη στεριά, στο ίδιο σημείο απ’ όπου είχαν ξεκινήσει.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. γενομένη —> επί έγένετο: (α) επιλέχτηκε ο σύνδ. έπεί, γιατί η μτχ. είναι προτερόχρονη· (β) οι καθαρά χρονικές προτάσεις έχουν πάντα οριστική ιστορικού χρόνου.

2. Αν υπήρχε στην πρότ. το όνομα του άρθρου «τους», ο εμπρόθ. θα είχε επιπλέον και θέση επιθετικού προσδ.· τώρα που εκείνο παραλεί­πεται αναπληρώνεται από το έναρθρο «τους εκ τΐ|ς νήσου».

3. Η απλή (χωρίς μόρια) αιτιολογ. μτχ. θεωρείται πάντα αντικειμενικής αιτιολογίας· γι’ αυτό στην ανάλυση της χρησιμοποιείται ανάλογος σύνδεσμος (έπεί, επειδή, διότι) —και πάντα, βέβαια, με οριστική.

4. Ο χρονικοϋποθ. λ. είναι σε πλάγιο λόγο· η απόδοση «μη άναλάβω-σιν» ισοδυναμεί με κύρια πρότ. επιθυμίας.

5. τι=ουσιαστική αντων., άλλο=επιθετ. αντων.

6. Ενδεικτικά ας παρατεθεί μια φράση: (οδτοι οί νεκροί το6 πολέμου) ύμνοΰνται ως αθάνατοι, Λυσ. Επτφ. 80· η αναφορ. πρότ. μπορεί να διατυπωθεί (α) ως υμνούνται άθ., (β) ως δν ήσαν άθ., (γ) ως ύμνοϋντο αν άθ., (δ) ως ύμνοΐντο αν άθ. …

7. Τα ρήμ. που δηλώνουν νίκη, ήττα, υπεροχή, μειονεξία, διαφορά, σύγκριση … συντάσσονται συχνότατα με προσδιορισμό αναφοράς.

[Από το βιβλίο του Ε.Α.Μεσδανίτη ,”Αρχαία Ελληνικά Κείμενα”, Εκδ. “Θεωρητικό”]

Προσῆκον  ὑμᾶς ὁμοίως ὑπὲρ τῶν κοινῶν ὥσπερ ὑπὲρ τῶν ἰδίων σπουδάζειν, οὐ τὴν αὐτὴν γνώμην ἔχετε  περί  αὐτῶν, ἀλλ’ ὅταν μέν ὑπὲρ τῶν ἰδίων βουλεύησθε, ζητεῖτε συμβούλους τοὺς ἄμεινον φρονοῦντας ὑμῶν αὐτῶν, ὅταν δ’ ὑπέρ τῆς πόλεως ἐκκλησιάζητε, τοῖς μὲν τοιούτοις ἀπιστεῖτε καί φθονεῖτε, τοὺς δὲ πονηροτάτους τῶν ἐπὶ τὸ βῆμα παριόντων ἀσκεῖτε καὶ νομίζετε δημοτικωτέρους εἶναι τοὺς μεθύοντας τῶν νηφόντων καὶ τοὺς νοῦν οὐκ ἔχοντας τῶν εὖ φρονούντων καὶ τοὺς τὰ τῆς πόλεως διανεμόμενους τῶν ἐκ τῆς ἰδίας οὐσίας ὑμῖν λειτουργούντων.  ὥστ’ ἄξιον θαυμάζειν, εἴ τις ἐλπίζει τὴν πόλιν τοιούτοις συμβούλοις χρωμένην ἐπί  τὸ βέλτιον ἐπιδώσειν.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

σπουδάζω = ενδιαφέρομαι, φροντίζω· ασχολούμαι // φρονέω, ῶ,  ἄμεινον = σκέφτομαι καλύτερα, σωστότερα // οἱ παριόντες (παρέρχομαι) = οι ρήτορες, οι ομιλητές // ἀσκέω, ῶ = ασκώ, εξασκώ, εξασκούμαι σε…· χρησιμοποιώ // νήφω = είμαι ήρεμος, συνετός, νηφάλιος II διανέμομαι = μοιράζομαι (και παίρνω κι ο ίδιος μερίδιο)· εκμεταλλεύομαι // λειτουργέω, ῶ = προσφέρω τη δαπάνη για δημόσιο έργο // ἐπιδίδωμι = προοδεύω.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΑ

προσῆκον = απόλ. αιτιατ., εναντιωμ. μτχ. // (ὅταν)μεν- (ὅταν) δ’:οι αντιθετ. σύνδεσμοι συνδέουν τα ζητεῖτε- ἀπιστεῖτε. Βρίσκονται όμως στις χρονικό – υποθ. προτάσεις, επειδή υπάρχει πρόληψη προτάσεων  // συμβούλους = επιρρ. κτγ. σκοπού // τῶν νηφόντων, τῶν εὖ φρονούντων, τῶν λειτουργούντων = επιθετ. μτχς, γεν. συγκριτ. // ὑμῖν = δοτ. προσ. χαριστ. // εἰ ἐλπίζει = πρότ. υποθετ. και αιτιολ. και πλαγ. ερωτημ.// χρωμένην = υποθετ. μτχ.

Μετάφραση

Αν και πρέπει να φροντίζετε τα δημόσια όπως ακριβώς τις προσωπικές σας υποθέσεις, δεν αντιμετωπίζετε με το ίδιο ενδιαφέρον τους δυο αυτούς τομείς’ όταν βέβαια προβληματίζεστε για τα ιδιωτικά σας, αναζητείτε συμβούλους ικανότερους από εσάς τους ίδιους” όταν όμως συσκέπτεστε για θέματα της πολιτείας, τους ικανούς δεν τους εμπιστεύεστε και τους βλέπετε ζηλόφθονα, ενώ ανεβάζετε στο βήμα τους πιο ανέντιμους ρήτορες, και δημοκρατικότερους θεωρείτε όσους έχουν θολωμένο μυαλό και όχι τους νηφάλιους, τους ανόητους και όχι τους συνετούς, τους άρπαγες του δημόσιου χρήματος και όχι αυτούς που προσφέρουν τα δικά τους χρήματα για τα έξοδα της πολιτείας. Συνεπώς πρέπει να θεωρηθεί παράδοξο αν κανείς ελπίζει” ότι η πόλη θα προοδέψει, αν έχει τέτοιου είδους πολιτικούς.