kantonopou’s blog

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ

Η συμμετοχή της Θεοτόκου στην σωτηρία μας, κατά τον άγιο Ειρηναίο της Λυών

Συγγραφέας: kantonopou στις 28 Μαρτίου, 2014

Η συμμετοχή της Θεοτόκου στην σωτηρία μας, κατά τον άγιο Ειρηναίο της Λυών (δεύτερος χριστιανικός αιώνας).
«Είπε δε η Μαριάμ· Ιδού, η δούλη του Κυρίου· γένοιτο εις εμέ κατά τον λόγον σου. Και ανεχώρησεν απ’ αυτής ο άγγελος». (Λουκάς, 1:38).
Απόσπασμα από την θεολογία του αγίου για την «ανακεφαλαίωση», δηλαδή, την Θεία οικονομία δια του Χριστού για την σωτηρία του ανθρώπου.
«Ο Χριστός, που γεννάται αχρόνως- ανάρχως και όχι εν χρόνω, όπως φρονούσαν γενικά οι απολογητές, ανακεφαλαιώνει την πλάση όλη στο θεανθρώπινο πρόσωπό Του. Δηλαδή, αναδημιουργεί τον πεσόντα κόσμο και ανακαινίζει αυτόν βάση του Εαυτού Του, παρέχοντας τον Εαυτό Του προς μετοχή και ως πρότυπο. 
Ο άνθρωπος μόνο στο Χριστό συνειδητοποιεί το που έγκειται το ‘’κατ’ εικόνα’’ του και μόνο δια του έργου του Χριστού επιτυγχάνει το ‘’καθ’ ομοίωση’’. Και τούτο διότι ο Λόγος προ της ενανθρωπήσεώς Του ήταν αόρατος, δεν ήταν προσιτός εις τον άνθρωπο. 
Το έργο του Χριστού αποτελεί απάντηση στην ατυχή προσπάθεια του Αδάμ. Όπου απέτυχε ο πρώτος Αδάμ, έπρεπε να πετύχει ο νέος Αδάμ χάριν της σωτηρίας των επιγόνων του πρώτου Αδάμ και της αποκαταλλαγής τους προς το Θεό. Ο άνθρωπος εν Χριστώ επιστρέφει στην προπτωτική μακαρία κατάσταση, πορεύεται προς τον τελικό σκοπό του, η φύση αποκαθίσταται και επαναλαμβάνεται η διακοπείσα πορεία προς την τελείωση με νέες προϋποθέσεις. Η τελική όμως φάση της ανακεφαλαιώσεως θα πραγματοποιηθεί στα έσχατα, μετά-ιστορικά [..] η ανακεφαλαίωση του Ειρηναίου σημαίνει ριζική, συγκλονιστική, εξ υπαρχής νέα δημιουργία, νέα πλάση, όπως ο Χριστός είναι ο νέος Αδάμ.
Για πρώτη φορά το Μυστήριο της ενανθρωπήσεως παίρνει στη θεολογία της Εκκλησίας τόσο ορθές και βαθιές διαστάσεις. Και για πρώτη φορά με τη θεολογία της ανακεφαλαιώσεως γινόταν φανερό πως ο Γνωστικισμός δεν είχε- δεν μπορούσε να έχει- σχέση με την Εκκλησία. Επομένως ο χριστιανικός γνωστικισμός ήταν απατηλό σχήμα, μέσο συγχύσεως και κίνδυνος για την γνησιότητα της Εκκλησίας. 
Στο έργο της Ανακεφαλαιώσεως έχει σπουδαία θέση και η Θεοτόκος. Ο ρόλος της είναι ‘’σωτηριώδης’’, καθόσον συμβάλλει στην πνευματική αναμόρφωση του πιστού. Η Εύα παρακούσασα έγινε αρχή της πτώσεως, ενώ η Μαρία υπακούσασα έγινε αιτία σωτηρίας για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η προσφορά της Θεοτόκου είναι λοιπόν πολύ περισσότερο από παραδειγματική».
(Ά Τόμος Πατρολογίας Στ. Παπαδόπουλου, σελ. 297-298).  

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΘΕΟΤΟΚΟΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Η Αγία Γραφή είναι «το βιβλίο των βιβλίων», αλλά όχι «καταστατικό πίστεως».

Συγγραφέας: kantonopou στις 28 Μαρτίου, 2014

Η πίστη στο ότι η Αγία Γραφή είναι «καταστατικό πίστης», είναι δόγμα της Μεταρρύθμισης του 16ου αιώνα, άγνωστο στην Εκκλησία. Σε διαμαρτυρία εναντίον του αιρετικού Παπικού οικοδομήματος, οι μεταρρυθμιστές ίδρυσαν νέες θρησκευτικές οργανώσεις, και αντικατέστησαν τον έναν δήθεν αλάθητο Πάπα, με πολλούς «μικρούς Πάπες». 
Ο άγιος Ειρηναίος της Λυών, ήδη από τον δεύτερο αιώνα, μας εξηγεί τον κοινό τρόπο όλων των αιρετικών. Παράλληλα, μας δείχνει τι φρονούσαν οι χριστιανοί από παλαιότατα πάνω στο θέμα. Στο έργο του «Έλεγχος και Ανατροπή της ψευδωνύμου Γνώσεως», αναφέρει ότι τα χωρία των Γραφών μοιάζουν με ψηφίδες που ενωμένες σχηματίζουν την εικόνα ενός ψηφιδωτού. Έρχονται, λοιπόν, και αφαιρούν τις ψηφίδες, χαλούν την αρχική εικόνα, και με τις ίδιες ψηφίδες φτιάχνουν νέα εικόνα ισχυριζόμενοι ότι είναι, δήθεν, η αυθεντική (ΒΕΠΕΣ 5, σελ. 108-109). 
Για αυτό, για τον άγιο Ειρηναίο, μεγαλύτερη αξία έχουν οι ζωντανοί φορείς της Παραδόσεως, παρά ένα κείμενο από μόνο του. Μας εξηγεί ο πατρολόγος Στυλιανός Παπαδόπουλος: «Ο Ειρηναίος δε θεωρεί τη Γραφή κάτι ξεχωριστό από την Παράδοση, δεν είναι μέγεθος ιδιαίτερο, αλλά όψη, στοιχείο, πλευρά διακεκριμένη (όχι χωρισμένη) στο πλαίσιο της όλης Παραδόσεως, την οποία μάλιστα χαρακτηρίζει στο σύνολό της κανόνα αληθείας και θεωρεί ακλινή και βεβαία, όρο, κριτήριο και πλαίσιο ζωής του πιστού. Οι ζωντανοί φορείς της Παραδόσεως έχουν στον Ειρηναίο μεγαλύτερη σημασία από τα κείμενα της ΚΔ, κάτι που ισχύει απόλυτα και για τον Ιγνάτιο. Οι φορείς αυτοί ονομάζονται επίσκοποι ή πρεσβύτεροι. Ο όρος πρεσβύτεροι σημαίνει πρώτιστα τους εγγυητές της γνήσιας Παραδόσεως» (Α’ Τόμος, σελ. 300).
 Η Αγία Γραφή δεν αποτελεί από μόνη της «κανόνα πίστεως». Είναι μέρος της Ιεράς Παραδόσεως, και συνεπώς, δεν μπορεί ποτέ να ερμηνευτεί σωστά έξω από την Ορθόδοξη Εκκλησία του Κυρίου. 
Παρακάτω, αναπτύσσω πέντε λόγους για τους οποίους η Αγία Γραφή αποκομμένη από την υπόλοιπη Ιερά Παράδοση, δεν είναι σε καμία των περιπτώσεων «καταστατικό πίστεως». 
1. Δεν υπάρχει κανένα εδάφιο της Αγίας Γραφής που να αναφέρει κάτι τέτοιο.
Μπορώ να πω ότι υπάρχουν άφθονα που δείχνουν το αντίθετο. Όσοι προσπαθούν να φέρουν εδάφια για να στηρίζουν το αιρετικό αυτό δόγμα, είτε είναι Προτεστάντες, είτε είναι «προτεσταντόπληκτοι», αναγκάζονται να παρερμηνεύσουν τα χωρία, και να πουν πράγματα διεστραμμένα. Αν ήταν σωστό το δόγμα «μόνο η Αγία Γραφή», δεν θα υπήρχε έστω και ένα τέτοιο εδάφιο που να μας το έλεγε; Πως θα μπορούσε να βρεθεί ένα τέτοιο χωρίο, από την στιγμή που τα επί μέρους βιβλία της Αγίας Γραφής, συγκροτήθηκαν ως ένα βιβλίο μεταγενέστερα, κατά τον 4ο αιώνα; Μάλιστα, ως τότε, υπήρχαν διαφορετικές απόψεις περί της γνησιότητας κάποιων βιβλίων της Καινής Διαθήκης, όπως μας πληροφορεί ο ιστορικός Ευσέβιος στην Εκκλησιαστική του ιστορία. Σε όλες αυτές τις αμφισβητήσεις, λύση και εγγύηση περί της αποστολικής προέλευσης των βιβλίων αυτών, έδωσε η Ορθόδοξη Εκκλησία, συνοδικά, κατά τον τέταρτο αιώνα. Ως τότε, κατά τους προηγούμενους αιώνες, υπήρχαν «συλλογές», οι οποίες δεν ήταν πλήρεις, στις κατά τόπους επισκοπές. 
2. Η Εκκλησία, το ζωντανό Σώμα του Χριστού, στύλος της αλήθειας.
Στην ίδια την Αγία Γραφή, αναφέρεται ξεκάθαρα ότι ο στύλος και η βάση της αλήθειας, είναι η Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού (Ά Τιμοθέου, 3:15). Επίσης, μας λέει ξεκάθαρα, 
«Άρα ουν αδελφοί, στήκετε και κρατείτε τας παραδόσεις ας εδιδάχθητε, είτε δια λόγου, είτε δι επιστολής ημών» (Β’ Θες/κείς, 2: 15). 
Η Αποστολική Παράδοση, με βάση αυτό το εδάφιο, δεν βρίσκεται μόνο στα γραπτά, αλλά και στα προφορικά. Και τα δύο, είναι της Εκκλησίας. Κατά συνέπεια, ο φορέας της παράδοσης, της δια λόγου και επιστολής, είναι η Εκκλησία. Είναι ποτέ δυνατόν, για παράδειγμα, η διδασκαλία του απ Παύλου να εξαντλείται μόνο σε 14 επιστολές και του αποστόλου Πέτρου μόνο σε δύο; Υπάρχουν πολλά εδάφια από την Αγία Γραφή που υποστηρίζουν τα παραπάνω, αλλά αρκούμαι σε αυτό. Το χωρίο του αποστόλου Παύλου, εξηγείται ως εξής από τον Μ. Βασίλειο: «Αποστολικόν δε οίμαι και το ταις αγράφοις παραδόσεσι παραμένειν» («Περί του Αγίου Πνεύματος», όπως παρατίθεται στο «Πηδάλιο» του αγίου Νικοδήμου, σελ. 648). 
3. Περιστασιακός ο χαρακτήρας των βιβλίων της. 
Τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, και ειδικότερα οι επιστολές, έχουν περιστασιακό χαρακτήρα, κάτι που σημαίνει ότι δεν περιέχουν όλα όσα ήθελαν να εκφράσουν οι απόστολοι, αλλά μέρος αυτών. Αυτό γίνεται κατανοητό, για παράδειγμα, από τα λόγια του αποστόλου Ιωάννη στις δύο του τελευταίες επιστολές: «Πολλά έχων υμίν γράφειν ουκ ηβουλήθην δια χάρτου και μέλανος, αλλά ελπίζω ελθείν προς υμάς και στομα προς στομα λαλησαι» (Β’ Ιωάννου 12). «Πολλά είχον γράφειν, αλλ ου θέλω δια μέλανος και καλάμου σοι γραψαι, ελπιζω δε ευθεως ιδειν σε και στομα προς στομα λαλησομεν» (Γ’ Ιωάννου 13-14). Οι επιστολές, απαντούν σε συγκεκριμένα προβλήματα, συγκεκριμένων τοπικών εκκλησιών. Πολύτιμες για μας σαφώς, αλλά όχι και αρκετές για να είναι «καταστατικό πίστης». 
4. Υπάρχουν βιβλία στην Καινή Διαθήκη που δεν μας διασώζονται! 
Μερικά παραδείγματα: Ο απόστολος Παύλος γράφει στην επιστολή του που στέλνει στους Κολασσαείς: «και όταν αναγνωσθή παρ’ υμίν η επιστολή, ποιήσατε ίνα και εν τη Λαοδικέων  εκκλησία αναγνωσθή, και την εκ Λαοδικείας ίνα και υμείς αναγνώτε» (Κολ. 4:16). Είχε στείλει επιστολή και προς την Εκκλησία της Λαοδίκειας, και ζητά να την διαβάσουν, μιας και τότε δεν υπήρχε ακόμα η τυπογραφία, και δεν υπήρχε η δυνατότητα παραγωγής πολλών αντιτύπων της επιστολής. Σήμερα όμως, στον κανόνα των βιβλίων της Καινής Διαθήκης, δεν έχουμε την «προς Λαοδικείς επιστολή». Ο ισχυρισμός ότι αυτή η επιστολή ταυτίζεται με την «προς Εφεσίους», ήταν ισχυρισμός του αιρετικού Γνωστικού Μαρκίωνα, ο οποίος ήταν ο πρώτος που επέγραψε την επιστολή «προς Εφεσίους», ως «προς Λαοδικείς». Σε αυτό όμως, έχει απαντήσει ο Τερτυλλιανός, κατηγορώντας τον Μαρκίωνα, στηριζόμενος στην μαρτυρία της Εκκλησίας. 
Επίσης, δεν υπάρχει η Ά προς Κορινθίους επιστολή. Ουσιαστικά, τρείς επιστολές «προς Κορινθίους» έστειλε ο απόστολος Παύλος, εκ των οποίων, σώζονται δύο. Έτσι λοιπόν, η επιστολή που ονομάζουμε σήμερα «Α’ προς Κορινθίους», κανονικά είναι η «Β’ προς Κορινθίους». Στην (σημερινή) Α’ Κορινθίους, γράφει ο απόστολος:«Έγραψα υμίν εν τη επιστολή μη συναμίγνυσθαι πόρνοις» (Ά Κορινθίους, 5:9). Έγραψε «στην επιστολή», που σημαίνει ότι προηγήθηκε κάποια άλλη, πριν την επιστολή που σήμερα λέμε «Α’ Κορινθίους». Αυτό, το μαρτυρά και ο Ωριγένης. Δεν πρόκειται περί προηγούμενου κεφαλαίου της ίδιας επιστολής, και αυτό φαίνεται από την συνέχει που γράφει: «Νυν δε έγραψα υμίν μη συναναμίγνυσθαι» (Α’ Κορινθίους, 5:11). Το «έγραψα» και το «νυν έγραψα», δείχνει ότι το πρώτο αναφέρεται στο παρελθόν σε άλλη επιστολή, το δεύτερο στην παρούσα επιστολή. Άλλωστε, ψάξτε όσο θέλετε στα προηγούμενα κεφάλαια (από το 1ο ως το 4ο), πουθενά δεν θα βρείτε να αναφέρεται ο απόστολος σε «πόρνους».
Αυτό αποτελεί πρόβλημα για τους Προτεστάντες, εφόσον λείπουν βιβλία από την Καινή Διαθήκη, αλλά όχι για μας τους Ορθόδοξους. Διότι, για μας, είτε κάτι είναι γραμμένο σε κάποιο βιβλίο, είτε δεν είναι, μας αρκεί ότι το λέει η Εκκλησία εν Αγίω Πνεύματι. Το περιεχόμενο διατηρήθηκε σαφώς στην προφορική παράδοση της Εκκλησίας, μιας και τα αρχαία χειρόγραφα-ειδικά κατά την εποχή εκείνη, ήταν ευάλωτα στις πυρκαγιές και στις καταστροφές. Ακόμα και αυτά τα ίδια τα φύλλα των χειρογράφων, η φύση τους, επέτρεπε την φθορά τους ακόμα και δια του χρόνου. Η Εκκλησία δεν μειώνεται, είτε κάποια πράγματα χαθούν είτε διατηρηθούν γραπτά. Πολλά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε ακόμα από την Καινή Διαθήκη, αλλά τα παραπάνω είναι αρκετά.  
5. Η πολυδιάσπαση των αιρετικών ομάδων.
Ένας πέμπτος λόγος, για τον οποίο η Αγία Γραφή δεν μπορεί να είναι «κανόνας πίστεως» από μόνη της, είναι η πολυδιάσπαση των αιρετικών ομάδων που την επικαλούνται, αλλά την ερμηνεύουν διαφορετικά. Όλοι αυτοί επικαλούνται ένα θεόπνευστο βιβλίο, αλλά μεταξύ τους είναι 33.000 διαφορετικές θρησκευτικές ομάδες, διηρημένες κατά την πίστη. Στα ίδια χωρία, άλλα λέει ο ένας και άλλα ο άλλος. Σε τέτοιο βαθμό, ώστε να ανήκει ο καθένας τους σε διαφορετική ομάδα. Συνεπώς, δεν θα ήταν ποτέ δυνατό ο Θεός να δημιουργούσε αυτήν την Βαβέλ ψευδοδιδασκαλιών.Όταν δεν έχουν το ερμηνευτικό κλειδί της Εκκλησίας, αυτά είναι αναμενόμενα. 
Σύμφωνα με την «World Christian Encyclopedia», το 2001 ο αριθμός υπερέβη τις 33.000! Όλο και νέα σχίσματα. Κάθε νέα «αποκάλυψη», και νέο σχίσμα!
Ως κατακλείδα, παραθέτω τα λόγια του οσίου Νικοδήμου του Αγιορείτου:
«[..] έσχατος κριτής εν τη Εκκλησία δεν είναι η Αγία Γραφή, ως λέγουσι τούτο οι Λουθηροκαλβινισταί, αλλά η Οικουμενική Σύνοδος, καθ’ ότι εις πολλά μέρη ασαφώς λαλούσα η Θεία Γραφή, και έκαστος των αιρετικών προς την εδικήν του αίρεσιν στρεβλών το ασαφές νόημα των Γραφών, εξ ανάγκης χρειάζεται ερμηνεία δια να εξηγήση το αληθές αυτής νόημα, ος τις δεν είναι άλλος, παρά η Οικουμενική Σύνοδος. Και άλλο δε, διατί κοντά εις τα γνήσια, και καθολικά βιβλία της Γραφής, με το να ετόλμησαν να επιγράψουν ως Κανονικά και τα νόθα και αιρετικά βιβλία των οι αιρετικοί, δια τούτο η Οικουμενική σύνοδος εγκρίνει μεν τα γνήσια, αποβάλλει δε τα νόθα και απόκρυφα, ως η Οικουμενική 6η περί των Αποστολικών διαταγών εποίησε. Δι’ ο και ο ιερός Αυγουστίνος τούτο ειδώς κομψώς εγνωμάτευσεν (Επιστολή 154). «Εις το Ευαγγέλιον δεν ήθελα πιστεύσει, αν δεν με έπειθεν η αξιοπιστία της Εκκλησίας».
Πηγές:
ΒΕΠΕΣ, 5ος τόμος, Έργα αγίου Ειρηναίου της Λυών
Πατρολογία Στυλιανού Παπαδόπουλου, Α’ Τόμος
Εκκλησιαστική Ιστορία Ευσεβίου
«Πηδάλιο» αγίου Νικοδήμου
Γ’ Τεύχος «Ιερά Παράδοσις της Ορθοδόξου Εκκλησίας και αιρετικοί Προτεστάντες», Χ. Βασιλειάδη θεολόγου.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Περί της πνευματικής γνώσεως (Αγίου Συμεών Ν. Θεολόγου).

Συγγραφέας: kantonopou στις 28 Μαρτίου, 2014

Απόσπασμα από τον 24ο κατηχητικό λόγο του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου. Σε αυτόν τον λόγο, ο άγιος Συμεών αναπτύσσει το θέμα της πνευματικής γνώσεως, δηλαδή της γνώσης που δίνει το Άγιο Πνεύμα. Δεν είναι μόνο η γνώση του γράμματος της Αγίας Γραφής, η φυσική γνώση, αλλά και η γνώση που βρίσκεται πιο βαθιά, και που δεν αποκτάται ανθρωπίνως.
Οι άγιοι Πατέρες, κατά την πολύτιμη εμπειρία τους εν Αγίω Πνεύματι, διακρίνοντας τα διαφέροντα, είναι σε θέση να μας δώσουν περισσότερα πράγματα από όσα θα καταλαβαίναμε εμείς, από μια απλή ανάγνωση ή ακόμα και από μελέτη. 
 Ακόμα, μέσα από τα λεγόμενα του αγίου, βλέπουμε τα χαρακτηριστικά του αληθινού θεολόγου. 
«Αυτό, σε παρακαλώ, αδελφέ, σκέψου ότι γίνεται και με τα πνευματικά ζητήματα. Θεώρησε, λοιπόν, παρακαλώ, ως κιβώτιο το Ευαγγέλιο του Χριστού και τις υπόλοιπες θείες Γραφές, που έχουν μέσα τους κλεισμένη και σφραγισμένη την αιώνια ζωή και μαζί της τα μέσα σ’ αυτήν άρρητα και αόρατα στους αισθητούς οφθαλμούς αιώνια αγαθά σύμφωνα με το λόγο του Κυρίου· ‘’Ερευνάτε τις Γραφές, διότι σε αυτές βρίσκεται η αιώνια ζωή’’. Υπόθεσε, επίσης, σε παρακαλώ, ότι ο άνθρωπος που σηκώνει το κιβώτιο είναι εκείνος που αποστηθίζει όλες τις Γραφές και τις έχει πάντοτε στο στόμα του. Τις έχει λοιπόν αυτές σαν σε κιβώτιο στο μνημονευτικό της ψυχής, που περιέχει τις εντολές του Θεού ως πολύτιμους λίθους, όπου βρίσκεται η αιώνια ζωή, και μαζί με τις εντολές περιέχει και τις αρετές ως μαργαριτάρια· διότι οι λόγοι του Χριστού είναι φως και ζωή, όπως κι ο ίδιος λέγει· ‘’Εκείνος που απειθεί στον Υιό, δεν θα δει την ζωή’’. Καθόσον από τις εντολές προκύπτουν οι αρετές, κι από αυτές η αποκάλυψη των μυστηρίων, που είναι κρυμμένα και καλυμμένα μέσα στο γράμμα. Από την εκπλήρωση των εντολών προκύπτει η εργασία των αρετών, ενώ από την πραγμάτωση των αρετών η εκπλήρωση των εντολών, και έτσι με αυτές μας ανοίγεται η θύρα της γνώσεως, ή καλύτερα όχι με αυτές, αλλά με Εκείνον που είπε· ‘’Όποιος με αγαπά θα τηρήσει τις εντολές μου και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει κι εγώ θα του φανερωθώ’’. Όταν λοιπόν κατοικήσει και περπατήσει μέσα μας ο Θεός και μας φανερωθεί αισθητώς, τότε βλέπομε με επίγνωση το περιεχόμενο του κιβωτίου, δηλαδή τα κρυμμένα στη θεία Γραφή μυστήρια. Αλλιώς, δεν είναι δυνατό, κανείς να μη πλανάται, να ανοίγει η κιβωτός της γνώσεως και να απολαύσομε τα μέσα σ’ αυτήν αγαθά ή να συμμετάσχομε σ’ αυτά και να τα δούμε. Ποια όμως αγαθά εννοώ; Την τέλεια αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, την περιφρόνηση όλων των ορατών, την νέκρωση της σάρκας και των μελών της επάνω στη γη μέχρι και της κακής επιθυμίας, ώστε όπως ο νεκρός δεν σκέφτεται καθόλου, ούτε αισθάνεται κάτι, έτσι και εμείς οι ίδιοι δεν θα σκεπτόμαστε καθόλου ποτέ καμία κακή επιθυμία ή εμπαθές συναίσθημα, ούτε θα συναισθανόμαστε το κακό της τυραννικής ενοχλήσεως, αλλά θα μνημονεύουμε μόνο τις εντολές του Σωτήρα Χριστού. Ακόμη, εννοώ την αθανασία, την αφθαρσία, την αίδια δόξα, την αιώνια ζωή, τη βασιλεία των ουρανών, την υιοθεσία δια της αναγεννήσεως του Αγίου Πνεύματος, και το να γίνουμε θέσει και χάριτι θεοί και να καταστούμε και συγκληρονόμοι του Χριστού, και μαζί με αυτά να αποκτήσουμε το νου του Χριστού και με αυτόν να δούμε τον Θεό και τον ίδιο τον Χριστό να κατοικεί κατά τη θεότητα και να περπατεί συνειδητά μέσα μας.
Όσοι λοιπόν ακούν τις εντολές του Θεού και τις πραγματοποιούν, με το άνοιγμα της κιβωτού που είπαμε, δηλαδή με την αποκάλυψη των νοερών οφθαλμών και της θέας των κρυμμένων στην θεία Γραφή, αξιώνονται και απολαμβάνουν πλουσίως όλα αυτά και τα υπέρ άνω αυτών άρρητα και ανέκφραστα αγαθά. Οι άλλοι όμως, που έχουν άγνοια και απειρία όλων των προηγουμένων, δεν γεύονται τη γλυκύτητά τους, την αθάνατη ζωή τους, στηριζόμενοι μόνο στη μάθηση των Γραφών. Αυτούς μάλλον και θα καταδικάσει και θα τους κατακρίνει αυτή κατά την έξοδο από τη ζωή, παρά εκείνους που δεν άκουσαν καθόλου τις Γραφές. Εξ αιτίας μάλιστα αυτών πλανώμενοι μερικοί από άγνοια διαστρεβλώνουν όλες τις θείες Γραφές, ερμηνεύοντας αυτές σύμφωνα με τις εμπαθείς επιθυμίες τους, θέλοντας να καυχηθούν, ότι τάχα πρόκειται να σωθούν και δίχως την ακριβή φύλαξη των εντολών του Χριστού, απαρνούμενοι τελείως τη δύναμη των αγίων Γραφών.
Και πολύ σωστά· διότι τα σφραγισμένα και κλεισμένα, τα αθέατα και άγνωστα σ’ όλους τους ανθρώπους, που ανοίγονται μόνο από το Άγιο Πνεύμα και αποκαλύπτονται έτσι και γίνονται θεατά και γνωστά σε μας, πως άραγε θα μπορέσουν να τα δουν ή να τα γνωρίσουν ή να τα εννοήσουν έστω και λίγο, εκείνοι που λένε ότι δεν γνώρισαν ποτέ την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, την έλλαμψη, τον φωτισμό, και την ενοίκησή του μέσα τους; Πως θα καταλάβουν αυτά τα μυστήρια, όσοι δεν γνώρισαν ποτέ μέσα τους να γίνεται η από αυτό αναχώνευση, η ανακαίνιση, η αλλοίωση, η ανάπλαση και η αναγέννηση; Πως εκείνοι που δεν βαπτίστηκαν  ακόμα στο Άγιο Πνεύμα, μπορούν να γνωρίσουν την αλλοίωση των βαπτισμένων σε αυτό; Εκείνοι που δεν γεννήθηκαν από τον ουρανό, πως θα γνωρίσουν, όπως είπε ο Κύριος, τη δόξα εκείνων που γεννήθηκαν από εκεί, εκείνων που γεννήθηκαν από τον Θεό και έγιναν τέκνα Θεού; Αυτοί που δεν θέλησαν να το πάθουν αυτό, αλλά από αμέλεια έχασαν αυτή τη δόξα (ενώ έλαβαν εξουσία να γίνουν τέτοιοι), με ποια γνώση θα μπορέσουν, πες μου, να κατανοήσουν ή να εννοήσουν κάπως ποιοι υπήρξαν εκείνοι;
Ο Θεός είναι  πνεύμα αόρατο, αθάνατο, απρόσιτο, ακατάληπτο, και τέτοιους κάνει και όσους γεννώνται από αυτόν, όμοιους με τον Πατέρα, που τους έχει γεννήσει καταληπτούς και ορατούς μόνο στο σώμα, ενώ κατά τα άλλα τους κάνει γνωστούς μόνο στο Θεό και γνώστες μόνο του Θεού, ή καλύτερα τους κάνει να θέλουν να γνωρίζονται μόνο από τον Θεό, προς τον οποίο ποθούν πάντοτε να βλέπουν και από τον οποίο ορέγονται να βλέπονται. Εξάλλου, όπως οι άπειροι γραμμάτων δεν μπορούν να αναγνώσουν τα βιβλία εξ ίσου με τους έμπειρους, έτσιούτε εκείνοι  που δεν θέλησαν να εκπληρώσουν έμπρακτα τις εντολές του Χριστού δεν θα μπορέσουν να αξιωθούν ποτέ της αποκαλύψεως του Αγίου Πνεύματος, όπως εκείνοι που επαγρύπνησαν σε αυτές και τις εκπλήρωσαν και έχυσαν για αυτές το ίδιο τους το αίμα. Όπως ακριβώς δηλαδή ο άνθρωπος εκείνος που έλαβε σφραγισμένο και κλεισμένο βιβλίο και δεν μπορεί να δει τα γραμμένα σ’ αυτό ή να εννοήσει ποια είναι, όσο είναι σφραγισμένο το βιβλίο, κι αν ακόμα έμαθε όλη τη σοφία του κόσμου, έτσι ούτε εκείνος που, όπως είπαμε, έχει στο στόμα του όλες τις θείες Γραφές δεν θα μπορέσει ποτέ να γνωρίσει κι να δει την κρυμμένη μέσα σε αυτές μυστική και θεία δόξα και δύναμη, εάν δεν διέλθει όλες τις εντολές του Θεού και δεν λάβει μαζί του τον Παράκλητο, που του διανοίγει τους λόγους ως βιβλίο και του φανερώνει με τρόπο μυστικό την μέσα σ’ αυτούς δόξα· και όχι μόνον αυτά, αλλά του αποκαλύπτει και τα μέσα σ’ αυτούς κρυμμένα αγαθά του Θεού μαζί με την ίδια την αιώνια ζωή που τα αναβλύζει, και τα οποία βρίσκονται καλυμμένα και τελείως αφανή σε όλους τους καταφρονητές και αμελείς. Και πολύ σωστά. Επειδή προσήλωσαν όλες τις αισθήσεις τους στη ματαιότητα του κόσμου, και έχουν μανία με τα τερπνά του βίου και τις ωραιότητες των σωμάτων, περιφέροντας σκοτεινό το οπτικό μέρος της ψυχής, δεν μπορούν να κοιτάξουν επάνω και να δουν τα νοητά κάλλη των απορρήτων αγαθών του Θεού».
(Τ. Φ 19 Δ, σελ. 291-297)

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΩΣ ΣΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ.( ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ).

Συγγραφέας: kantonopou στις 25 Μαρτίου, 2014

Ό άνθρωπος ως σήμα για τον άνθρωπο
Ό Πλάστης των ανθρώπων κάνει τα πάντα για τη σωτηρία τους: για να συνετίσει τούς ασύνετους, να φωτίσει τούς έσκοτισμένους, να έπαναφέρει στον ορθό δρόμο τούς παραστρατημένους, να αφυπνίσει τούς κοιμισμένους. Έτσι, σηματοδοτεί στους ανθρώπους το άγιο θέλημα και την επιθυμία Του διά των αστέρων, των πραγμάτων, των γεγονότων και καταστάσεων, των ονείρων, των καταστροφών και των ζώων. Επί πλέον όλων αυτών, καθιστά τον άνθρωπο σήμα για τον συνάνθρωπό του ή τον λαό για τούς άλλους λαούς. Ό άνθρωπος του πνεύματος μπορεί να το παρατηρήσει αυτό καθημερινώς και σέ κάθε στιγμή και πείθεται έτσι για την αλήθεια του πράγματος. Ή Αγία Γραφή, ως καταγραφή της θείας βουλής στο πεπρωμένο των ανθρώπων και των λαών, μαρτυρεί αυτή την καθημερινή μαρτυρία.
Το σημαντικότερο σήμα, πού φανερώθηκε από τον κόσμο της πνευματικής πραγματικότητας στον κόσμο αυτό των συμβόλων, φανερώθηκε δέ σέ όλους τούς ανθρώπους και τις φυλές, είναι ό ίδιος ό Κύριος Ιησούς Χριστός. Από τη στιγμή ακόμη πού ή μητέρα Του τον έφερε στην αγκαλιά της, προφήτευε για Κείνον ό άγιος Συμεών ό Θεοδόχος ότι ούτος κείται  εις πτώσιν και άνάστασιν πολλών εν τω Ισραήλ και εις σημείον άντιλεγόμενον (Ακ. 2, 34).
Και ή αγία Παρθένος Μαρία υπηρέτησε ως σημείο της θείας δυνάμεως και σοφίας μέσα στο σχέδιο της σωτηρίας των ανθρώπων. Όπως προείπε ό άγιος Ησαΐας μιλώντας σέ όραμα περί αυτής: διά τούτο δώσει Κύριος αυτός υμίν σημείον ιδού ή παρθένος εν γαστρί έξει, και τέξεται υιόν, και καλέσεις το όνομα αυτού Εμμανουήλ (Ήσ. 7, 14).
Ό απόστολος Ανδρέας ήταν ό πρώτος πού ακολούθησε τον Ιησού. Βρήκε κατόπιν τον αδερφό του Σίμωνα και του είπε ποιόν βρήκε λέγοντας: εύρήκαμεν τον Μεσσίαν’ ό έστι μεθερμηνευόμενον Χριστός (Ίω. 1, 42). Στο σήμα τούτο ανταποκρίθηκε άμεσα ό Πέτρος και έγινε μαθητής του Χριστού. Το ’ίδιο και ό Ναθαναήλ διά του Φιλίππου βγήκε ενώπιον του Μεσσίου. Όμοια και ό άγιος Σάββας των Σέρβων, ακούγοντας από μοναχούς τις αφηγήσεις για το Αγιον Όρος, εγκατέλειψε τα πάντα και αποσύρθηκε στη χώρα εκείνη των μοναχών και ερημιτών.
Οι προφήτες και οι δίκαιοι αποτέλεσαν σημείο Θεού για τούς ανθρώπους. Διότι τέρας δέδωκά σε τώ οίκω Ισραήλ (Ίεζ. 12, 6), λέει ό Κύριος στον προφήτη Ιεζεκιήλ. Και πάλι: και έσται Ιεζεκιήλ υμίν εις τέρας (Ίεζ. 24, 24) αλλά και ό ίδιος ό προφήτης μαρτυρεί ενώπιον του λαού: ειπόν ότι εγώ τέρατα ποιώ εν μέσω αυτής (Ίεζ. 12, 11). Το ίδιο λέει και ό Ησαΐας περί του εαυτού του: ιδού εγώ και τα παιδία, ά μοι έδωκεν ό Θεός, και έσται σημεία και τέρατα εν τω οίκω Ισραήλ παρά Κυρίου Σαβαώθ (Ήσ. 8, 18). Πρέπει να παρατηρήσουμε με προσοχή πώς ομιλεί ό Ησαΐας και από ποιόν προέρχεται το σημείο – από τον Κύριο.
Είπε ό Κύριος προς τον σοφό Ζοροβάβελ ότι θα σείσει τη γη και τον ουρανό και θα φέρει μεγάλες αλλαγές στο κόσμο αλλά τον ίδιο θα τον παραλάβει και θα τον θέσει ως σφραγίδα: εν τη ήμερα εκείνη, λέγει Κύριος παντοκράτωρ, λήψομαί σε Ζοροβάβελ τον του Σαλαθιήλ, τον δούλων μου, λέγει Κύριος, και θήσομαί σε ως σφραγίδα, διότι σέ ήρέτισα, λέγει Κύριος παντοκράτωρ (Άγγ. 2, 23). Αυτό θα πει πώς θα τον λάβει ως σφραγίδα ή σημείο δικαιοσύνης ενώπιον του Θεού για να τον βλέπουν οι υπόλοιποι και να τον μιμούνται.
Δεν εξαίρει ό Θεός μονάχα τούς δικαίους ως σημείο για τούς ανθρώπους αλλά και τούς άνομους. Έτσι ομιλεί ό Κύριος για εκείνον πού αποστατεί από Αυτόν και παραδίδεται στο ψεύδος και την ανομία: και στηριώ το πρόσωπόν μου επί τον άνθρωπον εκείνον και θύσομε αυτόν εις έρημον και εις αφανισμό και έξαρώ αυτόν έκ μέσου του λαού μου, και έπιγνώσεσθε ότι εγώ Κύριος (Ίεζ. 14, 8). Τον τιμωρεί με τιμωρία φοβερή και τον εξολοθρεύει από τούς ζώντες μα όχι τόσο για να τον εκδικηθεί όσο για να δουν οι άλλοι αυτό πού του συνέβη και φοβούμενοι να απομακρυνθούν από παρόμοια έργα και να γνωρίσουν τον Δημιουργό τους.
Όπως ακριβώς ό άνθρωπος καθίσταται σημείο για τον συνάνθρωπο, έτσι και ένας ολόκληρος λαός για τούς άλλους λαούς. Για τον θεομάχο λαό των Εβραίων είπε ό Κύριος τα έξης: και δώσω αυτούς εις διασκορπισμό, εις πάσας τας βασιλείας της γης και έσονται εις ονειδισμό και παραβολήν και εις μίσος… και εις συριγμόν αιώνιον (Ίερ. 24, 10 – 25, 9). Επαναλαμβάνει εδώ ό Ιερεμίας αυτό πού είχε ειπωθεί διά του Μωυσέως από τον Θεό: και έση εκεί εν αίνίγματι και παραβολή και διηγήματι εν πάσι τοις έθνεσιν, εις ους αν απαγάγη σε Κύριος εκεί (Δευτ. 28, 37). Όπως είπε ό Κύριος έτσι και έπραξε. Διασκορπισμένοι σέ όλο τον κόσμο οι Εβραίοι, κατέστησαν σημείο και διήγηση για όλους τούς λαούς.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ. 
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Τα φυσικά φαινόμενα και οι φοβίες ως σημεία!!! (ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ).

Συγγραφέας: kantonopou στις 25 Μαρτίου, 2014

Στη πρώτη σελίδα της ‘Αγίας Γραφής είναι γραμμένο πώς ό Πλάστης δημιούργησε τους φωστήρες στον ουρανό για να υπάρχουν ως σημεία. 
Το εξωτερικό νόημα αυτού είναι να γίνουν σημεία των καιρών, των ήμερών και των ετών, καθώς είναι και γραμμένο. Το εσώτερο νόημα πάλι είναι να γίνουν πνευματικά και ηθικά σημεία για τούς συνετούς ανθρώπους. Με άλλα λόγια, να γίνουν σήματα για τούς ανθρώπους του Θεού, σήματα της θείας ευδοκίας ή οργής, απειλής ή πρόρρησης.
Όταν ό Χριστός πέθαινε επάνω στο Σταυρό, σκότος έγένετο επί πάσαν την γην έως ώρας ενάτης… του ήλιου έκλείποντος. Και ιδού το καταπέτασμα του ναού έσχίσθη εις δύο από άνωθεν έως κάτω και ή γη έσείσθη και αι πέτραι έσχίσθησαν και τα μνημεία άνεώχθησαν (Μτ. 27, 51 – Ακ. 23, 44). Ήταν στ’ αλήθεια ξεκάθαρα σήματα της άθωότητας του Χριστού και της οργής του ουρανού.
Μετά από προσευχή του δικαίου Ιησού του Ναυή, σταμάτησε ό Ύψιστος την πορεία του ήλιου και της σελήνης: και έστη ό ήλιος και ή σελήνη εν στάση (Ίη. Ναυή 10, 13), σήμα για το πόσο ό Θεός ακούει τούς δικαίους. Και τί δεν θα κάνει ό Πανοικτίρμων για όσους Τον αγαπούν; Και τον ήλιό Του θα σταματήσει και στο Σταυρό θα σταυρωθή από Αγάπη προς τούς αγαπώντας Αυτόν.
Στον άρρωστο βασιλέα Εζεκία μίλησε ό μέγας Ησαΐας λόγο από Θεού και του είπε ότι θα γειάνει και δεν θα πεθάνει: και είπε Εζεκίας προς Ησαΐα’ τί το σημείο ότι ιάσετε με Κύριος και άναβήσομαι εις οίκον Κυρίου τη ήμερα τη τρίτη; Τότε ό προφήτης παρακάλεσε με κραυγή τον Κύριο ώστε επάνω στο ηλιακό ρολόι της Ιερουσαλήμ να γυρίσει τη σκιά κατά δέκα βαθμούς ως σημείο προς τον ασθενή βασιλιά: και έβόησεν Ησαΐας ό προφήτης προς Κύριον, και έπέστρεψεν ή σκιά εν τοις άναβαθμοίς εις τα οπίσω δέκα βαθμούς (Βασ. Δ’20, 8-11).
Είπαμε παραπάνω ότι το άστρο της ανατολής, το όποιο οδηγούσε τούς αστρολόγους και τούς έφερε μέχρι τη Βηθλεέμ, ήταν σημείο γέννησης ενός Μεγάλου Βασιλέως. Σίγουρα το άστρο εκείνο ήταν καθ’ όλα εξαιρετικό. ‘Aν εισχωρήσουμε oμως στα μύχια της κατανόησης θα μάθουμε oτι και τα απλά αστέρια υπηρέτησαν τον Θεό ως σήματα ή σημεία σε διάφορες εποχές και υπό διαφορετικές συνθήκες. Ό Δημιουργός φανέρωνε μέσω αυτών τον Εαυτό Του μα και το θέλημά Του.
Βροντές και υετοί ως σημεία Θεού: 
Λέει ό ηλικιωμένος προφήτης Σαμουήλ προς τον λαό του Ισραήλ πώς στον Θεό δεν είναι αρεστή ή επιθυμία τους να έχουν βασιλιά αντί για κριτή για να τούς κυβερνά. Ώς απόδειξη αυτού ό Σαμουήλ ανακοινώνει ότι ό Θεός θα το αποδείξει αμέσως με βροντές και βροχή: και έπεκαλέσατο Σαμουήλ και έδωκε 
Κύριος φωνάς και ύετόν εν τη ήμερα εκείνη και έφοβήθησαν πας ό λαός τον Κύριον σφόδρα και τον Σαμουήλ (Α’Βασ. 12, 18).
Οι βροντές ως σήματα της θείας οργής φανερώθηκαν και κατά τον καιρό του πολέμου ανάμεσα σέ Ισραηλίτες και Φιλισταίους. Στη περίπτωση εκείνη, ή οργή του Θεού επέπεσε στους Φιλισταίους: και βρόντησε Κύριος εν φωνή μεγάλη εν τη ημέρα εκείνη επί τούς αλλοφύλους και συνεχύθησαν και έπταισαν ενώπιον Ισραήλ (Α’Βασ. 7, 10).
Ό γενικός Κατακλυσμός ήταν σήμα της οργής του Θεού επί του ανθρωπίνου γένους, εξαιτίας της γενικευμένης ανομίας αφού πας τις διανοείται εν τη καρδία αυτού επιμελώς επί τα πονηρά πάσας τας ημέρας (Γεν. 6, 5). 
Αφού σταμάτησε ό  Κατακλυσμός, είπε ό Θεός προς τον δίκαιο Νώε ότι: το τόξον μου τίθημι εν νεφέλη και έσται εις σημείον διαθήκης ανά μέσον εμού και της γης… και ουκ έσται έτι το ύδωρ εις κατακλυσμόν (Γεν. 9, 13-15). Όχι πώς πριν δεν υπήρχε το ουράνιο τόξο αλλά τότε έλαβε από τον Θεό την ιδιαίτερη σημασία του σημείου. Άνίσως δεν επαναλαμβάνεται ό κατακλυσμός, επαναλαμβάνονται όμως οι πλημμύρες. Τί άλλο είναι οι φοβερές πλημμύρες των ήμερών, πού συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας παρά ή αποτύπωση της οργής του Θεού για την αποστασία των ανθρώπων; Όποιος είναι πνευματικά εκπαιδευμένος στην ανάγνωση ας αναγινώσκει.
Ή ξηρασία ως σήμα:
 Εξαιτίας των άνομων πράξεων του βασιλιά Άχαάβ, έκλεισε ό ουρανός και δεν έβρεξε επί τρία έτη και έξι μήνες. Μα και κάθε άλλη ξηρασία ή οποία στερεί τον άρτο από τούς ανθρώπους, αποτελεί τιμωρία και σημείο. Λόγω της αποστασίας από τον Θεό, ό προφήτης κράζει: γι’ αυτό σταμάτησαν οι βροχές και δεν είναι βροχή όψιμη, εκείνη δηλαδή ή θερινή πού είναι και ή πιο απαραίτητη για τα σπαρτά. Γι’ αυτό συνεχίζει ό Ιερός Ιερεμίας: σιτάρι θα σπείρουν και τριβόλια θα θερίσουν, θα παιδευτούν μα δίχως όφελος. Και σέ άλλο σημείο: ή γη ράγισε επειδή δεν υπήρχε βροχή, οι ζευγάδες αισχύνθηκαν και σκέπασαν την κεφαλή τους (Ίερ. Κεφ. 12, 13, 14, 4).
Το ότι ό Κύριος μοιράζει την βροχή, δίνοντάς την σέ ένα μέρος ενώ την στερεί σέ κάποιο άλλο, ως σημείο του ότι συντελούνται αδικίες στους ενδεείς και συντρίβονται οι πένητες, μαρτυρεί ό προφήτης ’Αμώς: και εγώ άνέσχον εξ υμών τον ύετόν προ τριών μηνών του τρυγητού’ και βρέξω επί πόλιν μίαν, επί δέ πόλιν μίαν ου βρέξω’ μερίς μία βραχήσεται, και μερίς, έφ’ ήν ου βρέξω έπ’ αυτήν, ξηρανθήσεται (Άμ. 4, 7), λέει ό Κύριος. Αυτά είναι σήματα από Θεού και με τον τρόπο αυτό φανερώνει στους ανθρώπους τη σκέψη Του καθώς λέει ό ’Ίδιος περί του Εαυτού Του: Κύριος ό Θεός ό παντοκράτωρ όνομα αύτώ (’Αμ. 4, 13).
Εξαιτίας της αθεΐας και της σκληρότητας του ανθρώπου έναντι των συνανθρώπων του έρχονται και οι σεισμοί. 
Και επί τούτοις ου ταραχθήσεται ή γη, λέει πάλι ό προφήτης (Άμ. 8, 8). Αλλά και ό μέγας Ησαΐας κράζει προς την αμαρτωλή πόλη λέγοντας: παρά Κυρίου Σαβαώθ’ επισκοπή γάρ έσται μετά βροντής και σεισμού και φωνής μεγάλης, καταιγίς φερομένη και φλόξ πυράς κατεσθίουσα (Ήσ. 29, 6).
Κάποιες φορές όμως μπορεί ό σεισμός να είναι και σημείο της ευδοκίας του Θεού και όχι της οργής του. 
Έτσι κατά την ανάσταση του Κυρίου ιδού σεισμός έγένετο μέγας (Μτ. 28, 2). Άλλη φορά πάλι, ενώ οι μαθητές ήταν συνηγμένοι σέ προσευχή στα Ιεροσόλυμα για να τούς ενισχύσει ό Κύριος έναντι των εχθρών Του έσαλεύθη ό τόπος εν ω ήσαν συνηγμένοι (Πρ. 4, 31). Το ίδιο συνέβη και τότε πού ό Παύλος με τον Σίλα βρισκόταν στη φυλακή των Φιλίππων: κατά δέ το μεσονύκτιον Παύλος και Σίλας προσευχόμενοι υμνούν τον Θεόν, έπηκροώντο δέ αυτών οι δέσμιοι. ’Άφνω δέ σεισμός έγένετο μέγας, ώστε σαλευθήναι τα θεμέλια του δεσμωτηρίου (Πρ. 16, 24-25).
Σήματα είναι και το χτύπημα, ή πτώση των αστέρων, ή πτώση σκόνης από τον ουρανό, ή επιδρομή των άκρίδων και των όφεων και των άρουραίων και των λοιπών διαφόρων εντόμων όπως συνέβη κάποτε στην Αίγυπτο. Και με αυτά τα σήματα φανερώνει ό Ύψιστος στον άνθρωπο τη σκέψη Του. Λέει ό προφήτης Αγγαΐος εκ μέρους του Θεού: έπάταξα υμάς εν αφορία και εν άνεμοφθορία και εν χαλάζη πάντα τα έργα των χειρών υμών, και ουκ έπεστρέψατε προς με, λέγει Κύριος (Άγγ. 2, 17 – Ψ. 77, 48)
Κάποιες φορές, ασυνήθιστα ουράνια φαινόμενα λειτούργησαν ως προοιωνισμοί. 
Στην ιστορία των Σέρβων μνημονεύεται ή «σύγκρουση των άστρων», εν’ όψει του σερβοβουλγαρικού πολέμου. Για τα φαινόμενα πού έδειξε ό ουρανός πριν από την Α’ Σέρβική Εξέγερση κατά των Τούρκων μάς μιλάει εναργώς ό ποιητής Φίλιππος Βίσνιτς.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ. 
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΑΤΑΞΥ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΩΝ.( ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ).

Συγγραφέας: kantonopou στις 25 Μαρτίου, 2014

Διαφορές μεταξύ συμβόλων και σημείων
Το σύμβολο είναι κάτι το διαρκές ενώ το σήμα είναι στιγμιαίο.
Για παράδειγμα, ό σωματικός θάνατος γενικώς, είναι σύμβολο του θανάτου της ψυχής. Ό θάνατος πάλι του υιού του βασιλιά Δαυίδ εξαιτίας της πατρικής αμαρτίας, αποτελεί σήμα για τον πατέρα του, με το όποιο διαπιστώνεται ή αμαρτία και ό Δαυίδ καλείται σέ μετάνοια.
Ό ήλιος είναι το μεγαλύτερο σύμβολο του Θεού μέσα στη φύση ενώ ή συσκότιση του ηλίου αποτελεί θείο σήμα προς τούς ανθρώπους.
Ό λίθος είναι σύμβολο του Χριστού και της πίστης στο Χριστό, ως θεμελίου επάνω στο όποιο οικοδομείται ή πνευματική ζωή. Οι ραγισμένοι λίθοι όμως κατά τον θάνατο του Χριστού είναι ένα σήμα.
Το άγριο θηρίο είναι σύμβολο κάποιου πάθους. Όταν όμως το θηρίο επιτίθεται σέ ανθρώπους και τούς κατασπαράσσει (όπως τα παιδιά πού χλευάζουν τον προφήτη Ελισαίο), τότε αυτό γίνεται σήμα (Δ’ Βασ. 2, 23-24).
Ό άνεμος είναι και αυτός ένα από τα σύμβολα του Πνεύματος του Θεού. Μα όταν ό άνεμος συντρίψει ένα σπίτι, τότε καθίσταται σήμα.
Ό σταυρός είναι σύμβολο του πάθους και της σωτηρίας, αλλά ό σταυρός πού εμφανίστηκε στον ουρανό ενώπιον του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου -ή εκείνος πού θα φανεί πριν από την Δευτέρα Έλευση του Κυρίου- είναι σήμα.
Το ύδωρ είναι σύμβολο της χάριτος του Θεού και της καθάρσεως, μα ό κατακλυσμός και ή πλημμύρα είναι σήμα.
Ό άνθρωπος στις σχέσεις του με τη φύση αποτελεί σύμβολο του Θεού.
Όμως, ό ένας ή ό άλλος άνθρωπος πού με την ζωή του ή και με τούς λόγους του σέ προειδοποιεί για κάτι, είναι ένα σήμα.
Το να πάσχει κάποιος δίχως κρίμα καθώς και το να πάσχει επειδή έσφαλλε, είναι σήμα.
Οι σωματικές ασθένειες γενικότερα συμβολίζουν τις πνευματικές οφειλές, αλλά ή αιφνίδια νόσος μέσα στην οικογένεια είναι ένα σήμα.
Σήμα είναι και το σαφές όνειρο το όποιο δεν χρειάζεται ερμηνεία. Το όνειρο όμως μπορεί να είναι και συμβολικό, όταν περιέχει εικόνες και πράξεις τα όποια χρήζουν ερμηνείας.
Με ένα λόγο, όλος ό ορατός κόσμος αποτελεί σύμβολο της αοράτου και πνευματικής πραγματικότητας.
Υπηρετεί όμως και σαν σήμα των σχέσεων των κτισμάτων, σχέσεων, αλλοιώσεων, μεταβολών, πράξεων, γεγονότων και καταστάσεων.
Γι’ όποιον έχει εισχωρήσει στην επιστήμη του πνεύματος και έχει ενώπιων του ανοιχτή την ‘Αγία Γραφή του Θεού, δεν είναι διόλου δύσκολο να ξεχωρίσει τα σύμβολα από τα σήματα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ. 
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ , Ο ΛΙΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΩΣ ΣΗΜΕΙΑ. (ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ.)

Συγγραφέας: kantonopou στις 25 Μαρτίου, 2014

Ό πόλεμος, ό λιμός και ή επιδημία ως σημεία
Αυτές οι τρεις μάστιγες μπορούν να έκληφθούν πρώτιστα ως σύμβολα επειδή ως γεγονότα εξωτερικά εκφράζουν εσωτερικές καταστάσεις της ψυχής και του πνεύματος των ανθρώπων. Καθώς αναφέρει ό απόστολος Ιάκωβος: πόθεν πόλεμοι και μάχαι εν υμίν; Ουκ έντεύθεν εκ των ηδονών υμών των στρατευομένων εν τοις μέλεσιν υμών; (Ίακ. 4, 1). Ή εσωτερική θεομαχία καταλήγει σέ άνθρωπομαχία, ό εσωτερικός πόλεμος σέ εξωτερικό. Αυτός είναι ό μυστικός και διαρκής συμβολισμός όλων των πολέμων. Μα ό πόλεμος σαν στιγμιαίο γεγονός μέσα σέ μια  εποχή και σέ συγκεκριμένη γενεά αποτελεί σήμα Θεού για την εποχή και τη γενεά της.
Και άποστελώ εις αυτούς τον λιμόν και τον θάνατον και την μάχαιραν (Ίερ. 24, 10), λέει ό Κύριος, στους σκληροτράχηλους και ανυπότακτους, σέ κείνους πού έχουν σαπίσει από τούς αμαρτωλούς λογισμούς και τις εμπαθείς επιθυμίες….
Ό λιμός σαν σήμα
 Και έγένετο λιμός εν ταις ήμεραις Δαυίδ τρία έτη, ένιαυτός ό έρχόμενος ένιαυτου, και έζήτησε Δαυίδ τόπρόσωπον Κυρίου, και είπε Κύριος  επί τον οίκον Σαούλ και επί τον οίκον αυτού αδικία εν θανάτω αιμάτωναυτού, περί ου έθανάτωσεν τούς Γαβαωνίτας (Β’ Βασ. 21, 1-2). Δεν συμβαίνει λοιπόν λιμός σέ κάποια χώρα επειδή τα σύννεφα ξέχασαν να ρίξουν τη βροχή τους ή επειδή ή γη λησμόνησε ξαφνικά να παράγει τούς καρπούς της ή πάλι επειδή συμπτωματικά έπνιξε με ζιζάνια το σιτάρι πού καρποφόρησε ή τέλος επειδή εμφανίστηκαν τυχαία ακρίδες και κατέφαγαν την τροφή των ανθρώπων καθώς ανόητα ερμηνεύουν κάποιοι, άφρονες. Ό λιμός είναι σήμα τιμωρίας τού ζώντος Προνοητού για να συνετισθούν οι άνθρωποι, να συμμαζευτούν και να διορθωθούν.
Ή επιδημία ως σήμα:
Υπερηφανεύτηκε κάποτε ό βασιλιάς Δαυίδ και μέσα στην υπεροψία του έδωσε εντολή να καταμετρηθεί ό λαός. Αυτό όμως δεν ήταν αρεστό στο Θεό’ γιατί στον Θεό μας, τίποτε δεν είναι αρεστό από όσα γίνονται με την υπερηφάνεια. Είπε λοιπόν ό Θεός στον Δαυίδ διά του προφήτου να επιλέξει ως τιμωρία ένα από τα τρία κακά: λιμό, πόλεμο ή επιδημία. Μέσα στο φρικτό δίλημμα ό βασιλιάς Δαυίδ επέλεξε την επιδημία και χτύπησαν το λαό ασθένειες θανατηφόρες: και άπέστειλεν ό Θεός άγγελον εις Ιερουσαλήμ του έξολοθρεύσαι αυτήν, και ως έξολόθρευσεν, είδε Κύριος και μετεμελήθη επί τι κακία και είπε τω άγγέλω τω έξολοθρεύοντι ίκανούσθω σοι, άνες την χείρα σου (Α’ Παρλ. 21, 15). Δεν συμβαίνουν λοιπόν ούτε οι επιδημίες τυχαία στους ανθρώπους αλλά εξαιτίας κάποιας σοβαρής αιτίας και μάλιστα ηθικής. Με την επιδημία δίνει ό Ύψιστος σήμα στους ανθρώπους πώς έχουν βγει από τον ορθό δρόμο και πλανώνται. Εκείνος πού βλέπει τα πάντα και επισκοπεί σέ όλα, στέλνει σήματα στους ταξιδιώτες της γης για να αποφεύγουν τις αδιεξόδους και να επανέρχονται στον ορθό δρόμο.
Την ασθένεια των μεμονωμένων ανθρώπων έξελάμβαναν ανέκαθεν οι χριστιανοί ως σήμα από Θεού
Αυτή ή άποψη είναι και κατά την ‘Αγία Γραφή σωστή. Όταν ό βασιλιάς Ίωράμ καταπάτησε την πίστη των πατέρων του άκουσε τα έξης από τον προφήτη Ησαΐα: ιδού Κύριος πατάξει σε πληγήν μεγάλην εν τώ λαω σου και εν τοις υιοίς σου και εν γυναιξί σου και εν πάση τη αποσκευή σου…. (Β’ Παρλ. 21, 14).
Μα και ή ασθένεια του δικαίου Ιώβ λειτούργησε ως σήμα για τον σατανά και τούς ανθρώπους: στον πρώτο για να βεβαιωθεί για το πόσο ανίσχυρος είναι ενώπιον των δικαίων και στους δεύτερους για να δουν και γνωρίζουν ότι ό Θεός δεν αφήνει να πάσχει ό δίκαιος μέχρι τέλους.
Το ίδιο και ή ασθένεια του Λαζάρου, έπρεπε να λειτουργήσει για τούς ανθρώπους ως σήμα της δυνάμεως του Θεού. Όταν ανακοίνωσαν στον Κύριο Ιησού Χριστό ότι ό Λάζαρος από τη Βηθανία, ό φίλος του είναι ασθενής, Εκείνος απάντησε: αυτή ή ασθένεια ουκ εστί προς θάνατον άλλ’ υπέρ της δόξης του Θεού (Ίω. 11, 4). Όμως, ό Λάζαρος πέθανε. Δεν πέθανε όμως για να μείνει νεκρός αλλά για να τον άναστήσει ό παντοδύναμος Κύριος. Έτσι στ’ αλήθεια, ή αρρώστια του δεν ήταν προς θάνατον αλλά για να δοξαστεί με αυτήν ό Υιός του Θεού. Το ίδιο συνέβη και με την περίπτωση του εκ γενετής τυφλού (Ίω. 9, 3)
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ. 
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΣΗΜΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. (ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ.)

Συγγραφέας: kantonopou στις 25 Μαρτίου, 2014

Σημεία για το τέλος του κόσμου
Πες μας ποιό είναι το σημάδι της ελεύσεως Σου και των έσχατων; ρώτησαν οι μαθητές τον Χριστό. Και Εκείνος τούς απαριθμεί όχι ένα αλλά πολλά σημάδια. Τα σημάδια εκείνα θα φανερωθούν μέσα από αμαρτωλούς λογισμούς και αισθήματα απάνθρωπα, μέσα από ανθρώπους, από πράγματα, από γεγονότα, από στοιχεία και φαινόμενα φυσικά. Με ένα λόγο, ένας σωρός από ποικίλα σήματα θα φανερωθούν πριν από το τέλος του κόσμου και του χρόνου.
Όπως προ του Κατακλυσμού, όλοι οι λογισμοί των ανθρώπων ήταν στραμμένοι στο κακό, έτσι θα γίνει και στο τέλος του κόσμου, οι λογισμοί των περισσοτέρων ανθρώπων θα είναι αμαρτωλοί και πονηροί ενώ τα συναισθήματά τους θα παρουσιάζουν μία ψυχρή Αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον. Θα ψυχραθεί ή Αγάπη των πολλών και πολλοί ψευδοπροφήτες και ψευδομεσσίες θα εμφανιστούν.
Οι πιστοί θα μείνουν κοντά στον μόνο Μεσσία, τον μόνο αληθινό Ιησού Χριστό και δεν θα αποστατήσουν ακόμα και για την ίδια την επίγεια ζωή τους. Για τούτο θα είναι μισητοί από τούς άπιστους και ψευδολόγους, θα διωχθούν και θα μαρτυρήσουν. Μακάριος όμως εκείνος πού θα υπομείνει μέχρι τέλους.
Οι απόστολοι του Χριστού αποκαλύπτουν ακόμη περισσότερο τα μυστήρια πού τούς εμπιστεύτηκε ό Κύριος. Λέει ό Πέτρος: τούτο πρώτον γινώσκοντες ότι έλεύσονται επ’ εσχάτων των ήμερων έμπαϊκται κατά τας ιδίας επιθυμίας αυτών πορευόμενοι (Β’ Πέτρ. 3, 3). Ό Παύλος πάλι, γράφει στον Τιμόθεο: έσται γάρ καιρός ότε της ύγιαινούσης διδασκαλίας ούκ ανέξονται, αλλά κατά τας έπιθυμίας τας ιδίας έαυτοΐς έπισωρεύσουσι διδασκάλους κνηθόμενοι την άκοήν, και από μεν της αληθείας την άκοήν άποστρέψουσιν, επί δέ τούς μύθους έκτραπήσονται (Β’ Τιμ. 4, 3-4). Ό ίδιος Απόστολος, δίνει μια πιο εναργή εικόνα των εμπαθών έσχατων γενεών επί της Γή λέγοντας: τούτο δέ γίνωσκε, ότι εν έσχάταις ήμέραις ένστήσονται καιροί χαλεποί. Εσονται γάρ οι άνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, αλαζόνες, υπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεύσιν άπειθείς, αχάριστοι, άνόσιοι, άστοργοι (Β’Τιμ. 3, 1-3). Αυτά ταυτίζονται με όσα έχει πει ό Χριστός για τούς ψευδοπροφήτες και την αγάπη πού θα ψυχραθεί.
Άλλα σήματα θα είναι τα εξής: λαοί θα επαναστατήσουν εναντίον λαών και βασίλεια εναντίον βασιλείων, συχνές εξεγέρσεις και πόλεμοι, αμοιβαίες έριδες και μάχες, σκάνδαλα και ανομίες, πτώσεις και προδοσίες. Τέτοιες και παρόμοιες απάνθρωπες και ανάδελφες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους θα προαναγγείλουν τον ερχομό του τέλους.
Λιμοί, επιδημίες και σεισμοί και μάλιστα σέ μέτρα ανεπανάληπτα και σέ ολόκληρο τον κόσμο, καθώς είναι και γραμμένο: θα έρθουν θλίψεις μεγάλες, τέτοιες πού δεν έγιναν από καταβολής κόσμου και ούτε θα ξανασυμβούν. Ό λιμός θα έρθει κατά ένα μέρος από τον ήλιο, τις πλημμύρες, τούς σκώληκες και τα διάφορα έντομα και κατά το υπόλοιπο από το ότι οι αποστάτες του Θεού θα χάσουν το νου τους και δεν θα ξέρουν να μοιράσουν την τροφή στους λαούς. Γιατί, όταν θα χαθεί ή ευσπλαχνία, θα χαθεί και ή φρόνηση. Οι ασθένειες θα θερίζουν τούς ανθρώπους με τέτοια σφοδρότητα, όσο εκείνοι θα στρέφονται αποκλειστικά προς τη γη για φάρμακα και υγεία. Οι σεισμοί πάλι, θα συνοδεύονται από κλυδωνισμό των ωκεανών, υπερχείλιση των ποταμών, αποξήρανση πολλών πηγών, φοβερές καταιγίδες στη ξηρά και φουρτούνες στο πέλαγος. Και επειδή οι σεισμοί θα είναι συχνότατοι, οι άνθρωποι θα ζουν με ένα συνεχή φόβο.
Παράλληλα με τα ανατριχιαστικά αυτά φαινόμενα θα συμπορεύεται και το ακράτητο κήρυγμα του Ευαγγελίου. Τίποτε δεν θα μπορεί να φοβίσει και ανακόψει τον αποστολικό ζήλο των αληθινών Ιεραποστόλων. Αυτό το Ευαγγέλιο της ουρανίου Βασιλείας θα κηρυχθεί σέ όλο τον κόσμο εις μαρτυριών πάντων των λαών. Αληθινοί άνθρωποι, έχοντας διαφυλάξει μέσα τους την σφραγίδα του ‘Αγίου Πνεύματος, θα μεταφέρουν τη διδαχή του Χριστού σέ όλες τις πλευρές του κόσμου, ενάντια στους ψευδομεσσίες, στους ψευδοπροφήτες και ψευδαδέλφους, ενάντια σέ όλους τούς σκανδαλοποιούς, διώκτες και δημίους.
Ώς σήμα του τέλους κατονομάζει ό Παύλος και την εμφάνιση του αντίχριστου: θα είναι ό άνθρωπος της άμαρτίας, ό υιός της άπωλείας, ό αντικείμενος και ύπεραιρόμενος επί πάντα λεγόμενον θεόν ή σέβασμα ώστε αυτόν εις τον ναόν του Θεού ως θεόν καθίσαι, αποδεικνύντα εαυτόν ότι εστί Θεός (Β’ Θεσ. 2, 3-4). Αυτόν, ό Κύριος Ιησούς Χριστός αναλώσει τω πνεύματι του στόματος Αυτού (Β’ Θεσ. 2, 8). Θα είναι όμως ένα σήμα των καιρών. Μακάριοι όσοι δεν παρασυρθούν από τις απάτες και τα ψεύτικα θαύματά του.
Όσο πλησιάζουμε στο τέλος, τόσο και θα πληθαίνουν τα σήματα των εσχάτων. Ό ήλιος, ή σελήνη και οι αστέρες θα επιδείξουν επίσης σήματα και τούτο αμέσως μετά τις θλίψεις των ήμερών εκείνων: ήλιος και σελήνη θα σκοτισθούν ενώ οι αστέρες θα πλησιάζουν μεταξύ τους και θα πέφτουν από τον ουρανό. Θα συμβεί σκότος φοβερό και γενικευμένο μέσα στο όποιο θα ακούγεται μονάχα ό θόρυβος των πιπτόντων αστέρων και ό θόρυβος αυτός θα σκεπάζει τις απεγνωσμένες κραυγές των ανθρώπων.
 
 
Ή εμφάνιση του μεγάλου και λαμπερού σταυρού θα είναι ένα νέο σήμα. Ό Τίμιος Σταυρός, το σημείο του Υιού του Θεού πού σταυρώθηκε για τούς ανθρώπους, θα λάμπει τότε απ’ άκρη σ’ άκρη του σύμπαντος και θα το φωτίσει όπως ό ήλιος. Τότε οι λαοί θα θρηνήσουν, οι φυλές και τα έθνη θα οδύρονται, όλα όσα θα βρίσκονται στη ζωή, άπιστοι και πιστοί, επειδή το σημείο αυτό θα φανερώνει τη τελική νίκη του Σταυρωθέντος Χριστού. Οι πιστοί θα κλαίνε από χαρά και οι άπιστοι από τις τύψεις της συνειδήσεως. Αμφότεροι όμως θα τρέμουν από το φόβο γι’ αυτό πού θα άκολουθήσει.
Όλα αυτά θα διαδέχονται γοργά το ένα το άλλο επειδή ή Έλευση του Υιού του Ανθρώπου θα γίνει όπως ή αστραπή πού βγαίνει από την ανατολή και φαίνεται μέχρι τη δύση. Τόσο σφοδρή και φωτεινή θα είναι ή δεύτερη έλευση του Βασιλέως και Κυρίου μας. Θα εμφανιστεί επί των νεφελών του ουρανού με δόξα και δύναμη μεγάλη, ανέκφραστη και απερίγραπτη.
Το έσχατο νικηφόρο σημείο – σήμα, όχι για το ότι θα έρθει μα για το ότι ήδη έχει έρθει, θα είναι το σάλπισμα των Αγγέλων. Με το σημείο αυτό οι άγιοι άγγελοι θα συνάξουν ένώπιον του Κυρίου τους όλους τούς εκλεκτούς Του από τα τέσσερα σημεία, από το ένα άκρο του ουρανού μέχρι το άλλο. Και θα είσέλθουν οι δίκαιοι στην χαρά του Κυρίου τους και ούτω πάντοτε συν Κυρίω έσόμεθα (Α’ Θεσ. 4, 17), κατά τον λόγο του εκλεκτού Αποστόλου Παύλου.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΜΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ. 
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης εξιστορεί συγκινητικές στιγμές της ζωής του στο Αγιον Ορος

Συγγραφέας: kantonopou στις 22 Μαρτίου, 2014

– Μανώλης Μελινός: Γέροντα, μιλήστε μας και γι’ άλλους αγίους πατέρας που σαν άνθη εύοσμα ήνθισαν εδώ στα τραχιά βράχια της αγιορειτικής ερήμου -μερικοί, δόξα τω Θεώ, ζουν ακόμη ανάμεσά μας- και λείαναν και λειαίνουν με τη ροή του ασκητικού ιδρώτος και των δακρύων τις αιχμηρές αυτές πέτρες. Γνήσιοι «βιασταί της Βασιλείας των Ουρανών», όπως ο παπα-Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, ο Γέρων Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης… Τους γνωρίσατε όσον ελάχιστοι. Πείτε μας, παρακαλώ, γι’ αυτούς.

– Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης: Α! Ο Γέρων Γεράσιμος ο υμνογράφος! Τι μου θυμίζετε… Οπως σας είπα, πηγαίνω και βοηθώ όσο και όπως μπορώ τους ασθενείς αδελφούς, σαν πρακτικός ιατρός ας το πούμε. Οταν εβάρυνε ο Γέροντας με κάλεσαν τη νύκτα. Πήγα μεσάνυκτα να του παρασταθώ λίγο. Τον εβοήθησα όσο μπορούσα, αλλά ήταν η ώρα να φύγει πλέον. Ζούσε μέσα στη χαρά και τη μακαριότητα, αναμένοντας την έξοδό του. Καθόμουν δίπλα του κι είχα το χέρι μου πίσω από το κεφάλι του. Κάποια στιγμή ο Γέροντας κάρφωσε το βλέμμα του ψηλά, επίμονα, αναμένοντας τον άγγελο να πάρει την ψυχή του. Ξάφνου τα μάτια του έλαμψαν. Τότε ακριβώς παρέδωσε το πνεύμα του. Είμ’ ευτυχής που κοιμήθηκε στην αγκαλιά μου. Είχα αυτήν τη μεγάλην ευλογία να πάρω την ευχή του τελευταίος, μετά τα καλογέρια του.

Ο πατήρ Εφραίμ ζει με τη χάρη του Θεού στη γειτονιά μας. Συχνά πάω και τον βλέπω. Είναι κι αυτός ένας μεγάλος αγωνιστής Γέροντας. Ζούμε δίπλα δίπλα μισόν αιώνα και γνωρίζω όλη την ενάρετη πολιτεία του. Είναι κι αυτός πολύ ασθενής και τον παρακολουθώ. Υπήρξε υποτακτικός από τους ολίγους. Εκαλλιέργησε την υπακοή, γι’ αυτό ο πανάγαθος Θεός τού έδωσε πέντε υποτακτικούς, που κι αυτοί τον φροντίζουν σαν άγγελοι!

Τώρα τελευταία ο Γέροντας μου λέει:
– Αναμένω κι εγώ την έξοδό μου από τον κόσμον αυτόν, όποτε με καλέσει ο Θεός, αν και δεν είμ’ έτοιμος!..
– Το «διαβατήριο», Γέροντα, το έχεις έτοιμο; τον ρωτώ χαριτολογώντας.
– Ε, το έχω δεν το έχω, ο Θεός γνωρίζει. Θα μας συμπληρώσει τελευταία τις «σφραγίδες» που λείπουν η Παναγία μας, η οποία μας έχει δώσει τις υποσχέσεις. Εκείνη μας είπε: «Εγώ θα γίνω τροφός, εγώ ιατρός, εγώ θα εγγυηθώ εις τον Δεσπότην Χριστόν για τα συγγνωστά αμαρτήματά σας». Τα θανάσιμα πρέπει να τα εξομολογηθούμε αυστηρά. Οσον αφορά τα συγγνωστά, η Παναγία θα μεσολαβήσει και θα γίνει γέφυρα προς τον παράδεισο. Ευτυχώς έχουμε πολλές υποσχέσεις από την Παναγία μας και ασφαλώς δεν θα τις… αθετήσει!

– Μ.Μ.: Γέροντα, μέσα στο αρχονταρίκι του ησυχαστηρίου σας δεσπόζει η εικόνα του αγίου Νεκταρίου, ο οποίος είχε ιδιαίτερο σύνδεσμο με τον Γέροντά σας και ιδρυτή της Αδελφότητος Γέροντα Δανιήλ τον Σμυρνιό, του οποίου το όνομα φέρει η αδελφότης, αλλά κι εσείς προσωπικώς. Μιλήστε μας για τη σχέση του Αγίου και του Γέροντός σας.
– Γέρων Δ.Κ.: Ο ιδρυτής του ησυχαστηρίου μας Γέρων Δανιήλ είχε όντως στενό δεσμό με τον άγιο Νεκτάριο και τακτικήν αλληλογραφία. Φυλάσσουμε ιδιόχειρες επιστολές του αγίου. Οταν συνέστησε το μοναστήρι του στην Αίγινα ζήτησε από τον Γέροντά μας να του καταρτίσει τον κανονισμό λειτουργίας, δηλαδή το τυπικό της μονής· όπερ και έπραξεν. Εκτός τούτου, ο άγιος μας άφησε ιερά αντικείμενά του. Από τα έργα του μας άφησε τους δεκατρείς τόμους των χρυσοστομικών στην α’ έκδοσή τους, της Βενετίας, με ιδιόχειρη επιστολή κι υπογραφή. Ο Γέρων Δανιήλ πολύ εκτιμούσε το έργο αυτό και το μελετούσε συνεχώς. Επίσης ο άγιος Νεκτάριος μας έχει -μεταξύ άλλων- αφήσει ένα αντιμήνσιο πάνω στο οποίο λειτουργούσε ο ίδιος. Ακόμη μας άφησε το σκουφάκι του που φορούσε τη νύκτα και άλλες ευλογίες που μας στηρίζουν και μας ενισχύουν.

– Μ.Μ.: Γέροντα, μέσα στο αρχονταρίκι φιλοξενούνται και οι φωτογραφίες των κατά καιρούς Γερόντων του ησυχαστηρίου σας. Παρακαλώ να μας ξεναγήσετε στα πρόσωπα και στον χρόνο.
– Γέρων Δ.Κ.: Θα προσπαθήσω, εν ολίγοις. Ο Γέρων Δανιήλ ο ιδρυτής μας κατήγετο από τη Σμύρνην. Ηλθε μικρό παιδάκι στο Αγιον Ορος κι έγινε Μοναχός. Καλλιεργήθηκε καταρχήν στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονος και μετά από ένα θαύμα που του έκανε η Παναγία υπεσχέθη να έλθει στην έρημο να ζήσει του λοιπού ευαρεστώντας στον Θεό και σ’ Εκείνην. Ητο πολύ φιλήσυχος. Είχ’ ένα μικρό εργοχειράκι, έκανε λίγη αγιογραφία. Σιγά σιγά μαζεύθηκαν κοντά του παιδιά που ποθούσαν τον αγγελικό βίο. Ετσι σχηματίσθηκε η συνοδεία του, την τάξη της οποίας μέχρι σήμερα ακολουθούμε κι εμείς. Το πρώτο καλογέρι του ήταν ο ιερομόναχος Δανιήλ, ο γλυκύς ιεροψάλτης ο οποίος διετέλεσε διδάσκαλός μας. Εψαλλε σ’ όλο το Αγιον Ορος όπου υπήρχε πανήγυρις, όπως το κάνουμε, δόξα τω Θεώ, κι εμείς. Εψελνε με τον διάδοχό του, τον Γέροντα Γερόντιο. Γέροντας διετέλεσε και ο π. Δαμασκηνός, ο οποίος ήτο Βορειοηπειρώτης, αγράμματος· επίστευε με μεγάλη ζέσιν Ιησούν Χριστόν και Τούτον Εσταυρωμένον. Ητο απλούς και η κοίμησή του οσιακή. Θυμάμαι -μια και κοιμήθηκε κι εκείνος στα χέρια μου- έλαμψε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο τις τελευταίες του στιγμές! Ο π. Νήφων καταγόταν από την Κρήτη. Ευλαβέστατος μοναχός, άφησε αγιασμένα ίχνη. Ο Γέρων Στέφανος -κι αυτός από τη Σμύρνη- με πολλά πνευματικά προτερήματα. Ολοι αυτοί διετέλεσαν πνευματικοί οδηγοί και πατέρες μας. Πάντοτε ζητούμε και λαμβάνουμε τας θεοπειθείς ευχάς των.

– Μ.Μ.: Χθες βράδυ, Γέροντα Δανιήλ, μετά το Απόδειπνο μου είπατε κάποια συγκλονιστικά περιστατικά, σχετικά με το τίμιο λείψανο του αγίου Μαξίμου του Καυσοκαλύβη, καθώς κι ενός άλλου αγίου εδώ στην αγιορειτική έρημο. Είπατε μάλιστα ότι πολλοί όσιοι ετελειώθησαν εν ειρήνη σ’ αυτήν την ευλογημένη περιοχή και το άρωμα της οσιότητος -κυριολεκτώ- το αισθάνεσθε συχνά. Πείτε μας για τα ιερά αυτά λείψανα τα οποία «κρίμασιν οις οίδε Κύριος» δεν έχουν αποκαλυφθεί.
– Γέρων Δ.Κ.: Οπως σας είπα και χθες βράδυ, περπατώντας στα στενά μονοπάτια του Αγίου Ορους και ειδικότερα εδώ, της αγιορειτικής ερήμου, αισθανόμαστε ξαφνικά μίαν άρρητη ευωδία να μας κατακλύζει. Για τούτο ο άνθρωπος πρέπει να δοξάζει συνεχώς τον Θεό. Στις περιπτώσεις αυτές -όπως μας είπαν παλαιοί πατέρες, αλλά είδαμε κι εμείς με τα δικά μας μάτια- γύρω τριγύρω είναι θαμμένο άγιο λείψανο κάποιου οσίου. Ο πανάγαθος Θεός γνωρίζει γιατί δεν φανερώθηκε μέχρι σήμερα…

Κάποια μέρα, στον αρσανά της Αγίας Αννης, βγήκε ένας ηλικιωμένος προσκυνητής από την Κρήτη. Αρχισε ν’ ανεβαίνει το μονοπάτι για να έλθει εδώ κοντά, στη Μικράν Αγίαν Αννα. Είχε πατριώτες μοναχούς, οι οποίοι ασκήτευαν εκεί. Οπως ανέβαινε, έχασε τον προσανατολισμό του και περιπλανήθηκε σ’ έναν έρημο τόπο, αδιάβατο. Καθώς εβάδιζε μπήκε σ’ ένα σπήλαιο. Το θέαμα που αντίκρισε τον συνεκλόνισε. Σ’ ένα χαμηλό ξύλινο παγκάκι ήτο ξαπλωμένο το σκήνωμα ενός ασκητού. Στο μέρος της κεφαλής άναβαν κεράκια και στο θυμιατό έκαιγε λιβανάκι. Στο καντηλάκι -το λαδάκι μέχρι τα χείλη- η φλόγα υπογράμμιζε την κατάνυξη… Ο ευλαβής προσκυνητής έβαλε στρωτή μετάνοια και με κατάνυξιν ασπάσθηκε το τίμιο λείψανο, θεωρώντας ότι προ ολίγου ο όσιος αυτός είχε κοιμηθεί και ότι ο συνασκητής του -αφού το ετοίμασε όπως αρμόζει- πήγε να ειδοποιήσει τους σκητιώτες πατέρες της Αγίας Αννης να συγκεντρωθούν για τη νεκρώσιμη Ακολουθία. Κάνοντας ξανά και ξανά το σημείο του Σταυρού, συνέχισε ο προσκυνητής την πορεία του. Οταν έφθασε στην καλύβη των συμπατριωτών του, τους βρήκε αμέριμνους. Μ’ έκπληξη τους ρώτησε:

– Καλά, εσείς, πατέρες, δεν θα πάτε στην κηδεία;
– Ποια κηδεία, ευλογημένε; Τίνος;

Ο άνθρωπος τους εξήγησε, περιγράφοντας την περιοχήν όπου είχε δει το σκήνωμα. Οι πατέρες απόρησαν, λέγοντας όλοι μαζί ότι σ’ αυτό το σημείο δεν υπάρχουν ασκητήρια, δεν κατοικεί κανείς, γιατί το έδαφος είναι πολύ δύσβατο! Κατάλαβαν βεβαίως αμέσως ότι «κάτι» συμβαίνει! Ξεκίνησαν να πάνε όλοι μαζί. Μπρος εκείνος και πίσω οι πατέρες. Εφθασαν στην περιοχήν, αλλά στάθηκε αδύνατο να εντοπίσει τη σπηλιά, ενώ προ μισής μόλις ώρας είχε προσκυνήσει το ιερό λείψανο!

Αυτά τα τίμια λείψανα, κ. Μελινέ, τα «σκεπάζει» ο Θεός για να παρουσιασθούν στη Δευτέρα Παρουσία. Ολοι αυτοί οι άγιοι αναπαύονται στην αφάνεια, περιμένοντας ν’ ακούσουν τη «φωνή του αρχαγγέλου και τη σάλπιγγα του Θεού» να τους καλούν. Ετσι και με το συγκεκριμένο άγιο λείψανο. Κατάλαβαν ότι ο Θεός το κάλυψε μέχρι τη συντέλεια των αιώνων, να περιμένει την ανάσταση κι εμφάνισή του ενώπιον του Κριτού, για ν’ απολαύσει ασφαλώς την «ητοιμασμένην Βασιλεία» Του. Γύρισαν όλοι μαζί στην καλύβη, δοξάζοντας τον Θεό για το παράδοξο αυτό και συνάμα παιδαγωγικό «Σημείο» Του.

Πράγματι, μέσα στην αφάνεια της αγιορειτικής ερήμου βρίσκονται τόσοι και τόσοι άγιοι κεκοιμημένοι, αλλά και ζώντες!..
Κείμενο – φωτογραφίες: Μανώλης Μελινός, Θεολόγος συγγραφέας,διευθυντής Βιβλιοθήκης της Ι. Συνόδου
http://www.manolismelinos.com

dimokratianews.gr

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΣΤΑΥΡΟΣ: ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΔΩΡΩΝ ΚΑΙ ΘΥΣΙΩΝ ΥΠΕΡ ΑΜΑΡΤΙΩΝ

Συγγραφέας: kantonopou στις 22 Μαρτίου, 2014

Ο άνθρωπος ζητά από τον Θεό να του προσφέρει ζωή, αγαθά, υγεία, βεβαιότητες τόσο για τον παρόντα χρόνο και κόσμο, όσο και για την αιωνιότητα. Αντίθετα, βλέπουμε το Θεό, στο πρόσωπο του Χριστού και επάνω στο Σταυρό να προσφέρει στον άνθρωπο ως δώρο τον ίδιο Του τον εαυτό (Εβρ.4,14  και 5,1), ως θυσία για όλες τις ανθρώπινες αμαρτίες, τις επιλογές μας έργω και λόγω, με πράξεις και παραλείψεις, δια των οποίων χωριζόμαστε από το Θεό. Η αυτοπροσφορά του Χριστού γίνεται υπέρβαση του τρόπου που σκεπτόμαστε και επιδιώκουμε οι άνθρωποι και την ίδια στιγμή η κλήση για όλους μας να πορευθούμε μία ζωή μετανοίας, προσφοράς και αγάπης. Αντί να περιμένουμε από το Θεό ή και τους συνανθρώπους μας να ακολουθήσουν αυτό τον δρόμο, να κάνουμε εμείς το βήμα, την αρχή.
                Επάνω στο Σταυρό ο κόσμος βρήκε και πάλι τον αληθινό του προορισμό. Γιατί ο κόσμος δημιουργήθηκε από τον Τριαδικό Θεό για να μετάσχει στη δόξα Του. Να κοινωνεί με τον Θεό, να φωτίζεται από Εκείνον και να μοιράζεται το φως της αιωνιότητος και της ζωής. Την ίδια στιγμή ο κόσμος υπάρχει και για χάρη του ανθρώπου. Για να μπορεί ο άνθρωπος όχι απλώς να επιβιώνει εντός του, αλλά και να γνωρίζει δια της φυσικής θεωρίας το Θεό. Να βλέπει δηλαδή την κτίση όχι για να την λατρεύσει, αλλά για να σπουδάσει τα ίχνη του κτίσαντος αυτήν. Προϋπόθεση γι’ αυτήν την οδό η ταπείνωση. Ο άνθρωπος αρνήθηκε να υπακούσει εν ταπεινώσει στο θέλημα του Θεού, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στην διακοπή της κοινωνίας μαζί Του. Ο Χριστός επάνω στο Σταυρό μπορεί να φαίνεται ότι πεθαίνει διαπομπευμένος και απορριμμένος από τους ανθρώπους, την ίδια στιγμή όμως «η δύναμίς Του εν ασθενεία τελειούται». Γι’ αυτό και γίνεται ο βασιλεύς της δόξης. Επειδή αποδέχεται εν ταπεινώσει το θέλημα του Πατρός Του και την ίδια στιγμή επειδή ανέχεται οι άνθρωποι να γίνονται όργανα του πονηρού, ο οποίος με κάθε τρόπο προσπαθεί να Τον διαγράψει, για να μπορεί να χαρεί   τον θρίαμβο του κακού εν τω κόσμω και την διαστροφή του νοήματος της κτίσης.
                Επάνω στο Σταυρό ο άνθρωπος καλείται να αγαπήσει, να συγχωρήσει, να προσφερθεί και να λυτρωθεί. Αυτός ο δρόμος δεν είναι ηθικού περιεχομένου, αλλά υπαρξιακού. Αλλιώς η χριστιανική πίστη θα αποσκοπούσε στο να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν χρειαζόταν ο Χριστός να γίνει άνθρωπος ή και να σταυρωθεί, διότι  η καλυτέρευση της ζωής μας έχει να κάνει με την έμφυτη κοινωνικότητα του ανθρώπου, με τους νόμους και την οργάνωση του κράτους και της κοινωνίας, όπως επίσης και με την ιδεολογία και την φιλοσοφία. Καλούμαστε στη ζωή της Εκκλησίας να κοινωνούμε «Ιησούν Χριστόν και τούτον Εσταυρωμένον» (Α’ Κορ. 2,2), δηλαδή να προετοιμάζουμε την καρδιά και την σύνολη ύπαρξή μας, ψυχή και σώμα, ώστε Εκείνος να κατοικεί εντός μας. Η ηθική όψη έρχεται ως αποτέλεσμα της δίψας για κοινωνία. Μόνο με το Χριστό, την πίστη και την κοινωνία μαζί Του, είναι δυνατόν να αγαπήσουμε αληθινά, ακόμη και τους εχθρούς μας. Να θυσιάσουμε τα δικαιώματά μας. Να λυτρωθούμε, διότι Εκείνος είναι που μας προσφέρει την δωρεά κατά χάριν. Αυτή είναι η ζωή του Σταυρού. Της εμπιστοσύνης σε Εκείνον και της αναζήτησης του προσώπου Του, όχι θεωρητικά, αλλά και στην πράξη. Και είναι σταυρός η επίγνωση του δρόμου. Ενίοτε μοναχικός. Εκείνος όμως παρηγορεί και ενισχύει τον καθέναν μας.
                Επάνω στο Σταυρό ο άνθρωπος καλείται να δώσει στον Εσταυρωμένο ως αντίδωρο για την προσφορά Του τις αμαρτίες. Να αφήσει κατά μέρος την αίσθηση ότι έχει δικαιολογίες για τα πάθη και τις κακίες. Δικαιολογείται για την μικρότητά του. Για την άρνηση η αγάπη να γίνει προτεραιότητα. Για τον αναληθή τρόπο ζωής. Διότι ο Σταυρός αποκαλύπτει το ψέμα στο οποίο έχουμε επιλέξει να ζούμε. Κι αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την αίσθηση της παντοδυναμίας του κοσμικού προτύπου το οποίο καθημερινά ακολουθούμε. Έχει να κάνει και με την αίσθηση ότι ο κόσμος και η ζωή του είναι η μοναδική μας επιλογή. Δεν φεύγουμε μέσα από τον κόσμο, διότι αυτή είναι η κλήση μας. Να βρούμε την οδό της σωτηρίας όντας εν τω κόσμω. Αγωνιζόμαστε να παραιτηθούμε, να φυλαχθούμε από την αμαρτία. Να ασκηθούμε δια της προσευχής και της νηστείας στην κοινωνία με το Θεό και στην προτεραιότητα του πλησίον ή τουλάχιστον στην έγνοιά μας γι’ αυτόν. Να διαπιστώσουμε τις ρίζες των παθών που μας ρυπαίνουν εντός της ύπαρξής μας ενώπιον του Θεού. Δεν είναι Εκείνος που μας αποστρέφεται. Είναι η καρδιά μας που μας τραβά προς τον κόσμο και τα βάρη του, που δεν μας επιτρέπει να Τον αποδεχθούμε. Εκείνος κατεβαίνει συνεχώς στη ζωή μας και ταυτόχρονα ανεβαίνει στο Σταυρό για να μας δείχνει ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Μετάνοια λοιπόν και αληθινή ζωή μέσα στον κόσμο και όχι φυγή από αυτόν. Σταδιακή ελάττωση της εκκοσμίκευσης και υιοθέτηση της σταυροαναστάσιμης ζωής.
                Γιατί αυτός είναι τελικά ο δρόμος του Σταυρού. Η πεποίθηση και η βίωση της Ανάστασης. Σε έναν κόσμο χωρίς ελπίδα αιωνιότητας, όπου ο πόνος φαίνεται ισχυρός και θριαμβευτής και όπου ο άνθρωπος προσπαθεί να λησμονήσει και τα πάθη και τις δοκιμασίες και το θάνατο, η χριστιανική ζωή είναι πορεία εθελούσια προς το Σταυρό. Με ελπίδα όμως και προσδοκία Ανάστασης. Ξέρουμε ότι όπως ο Κύριος αναστήθηκε, έτσι κι εμείς. Και τότε βλέπουμε τον κόσμο όπως αληθινά πλάστηκε. Για να μετάσχει και αυτός, αλλά και εμείς στη δόξα του Θεού εν Χριστώ. Χρειαζόμαστε και μια τέτοια θέαση και την ίδια στιγμή την βίωσή της. Η οδός λοιπόν της χαρμολύπης του Σταυρού και της Ανάστασης ας είναι το δώρο που ζητάμε από το Θεό, καθώς προσκυνούμε στην μέση της Μεγάλης Τεσσαρακοστής τον Τίμιο Σταυρό στους ναούς μας και τα υπόλοιπα θα μας προστεθούν. Η πίστη, χωρίς να περιορίζεται σε φιλοσοφικά και κοσμολογικά στοιχεία, μας δίνει έναν άλλο τρόπο θέασης του κόσμου. Ας τον αναζητήσουμε στην Εκκλησία. 
Κέρκυρα, 23 Μαρτίου 2014
π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Περί Μνημοσύνων (Τελούνται Μνημόσυνα την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως;)

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

Πέρι Μνημοσύνων (Τελούνται Μνημόσυνα την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως;)
 
Αρχιμανδρίτης Κυπριανός Μηλιδώνης 
Ομιλία στο πλαίσιο της Ζ΄ Συνάντησης του Επιμορφωτικού Σεμιναρίου Κλήρου της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου, τη 30η Μαΐου, 2013
Πανιερώτατε,
Σεβαστοί  πατέρες,

Η εισήγησή μου διαιρείται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος αναφέρεται στα ιερά μνημόσυνα ἐν κοντῷ, εν συντομίᾳ (με το θέμα έχει ασχοληθεί ικανός αριθμός θεολόγων, πρβλ. Πρεσβυτέρου Θεμιστοκλέους Στ. Χριστοδούλου, Δρ. Θ.,
 Τά ιερά Μνημόσυνα, Εκδόσεις Ομολογία, Αθήνα 2002 όπου αναφέρεται και η παλαιότερη βιβλιογραφία) και το δεύτερο, με επικεφαλίδα: «Τελούνται μνημόσυνα την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως;», ασχολείται διεξοδικά με το ερώτημα, σε ποιές άλλες ημέρες-εορτές του έτους, εκτός από τις γνωστές σε όλους, δεν τελούνται μνημόσυνα.
 
Μέρος Α΄: Περί μνημοσύνων γενικά
 
Η Αγία μας Εκκλησία, κινούμενη από αγάπη προς τους εν Χριστῴ κοιμηθέντας αδελφούς μας, καθιέρωσε ειδικές τελετές και προσευχές υπέρ «μακαρίας μνήμης και αναπαύσεως των ψυχών» αυτών, κοινώς μνημόσυνα, τα οποία όρισε να τελούνται σε καθωρισμένες ημέρες από την ημέρα της κοιμήσεως τους (τρίτη, ενάτη, τεσσαρακοστή, τρίμηνα, εξάμηνα, εννιάμηνα, έτος και κάθε χρόνο η επέτειος της μνήμης). Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Μητροφάνης Κριτόπουλος (1589-1639) στην Ομολογία του αναφέρει εκτός από τις γνωστές ημέρες την πρώτη και την εικοστή από την ημέρα της κοιμήσεως (πρβλ. Γιάννη Σουλιώτη, Τά κόλλυβα, εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 1986, υποσημείωση 10, σ. 24-25). Η λέξη μνημόσυνο παράγεται από το ρήμα μνημονεύω, που σημαίνει: «ανακαλώ εις την μνήμη, υπενθυμίζω, αναφέρω• μνημονεύω το γεγονός» (Πρβλ.Πάπυρος Λαρούς, Επίτομον εγκυκλοπαιδικόν και ερμηνευτικόν λεξικόν της ελληνικής γλώσσης, 1972). Τα αίτια, που επέβαλαν το χρόνο τέλεσης των μνημοσύνων, οφείλονται α) σε δογματικούς λόγους και β) σε επιδράσεις από ανάλογες τελετές προχριστιανικών θρησκευμάτων (Ιουδαίων και Εθνικών-Ειδωλολατρών). 
 
Στους δογματικούς λόγους ανήκουν μεταξύ άλλων: 
 
– η πίστη της Εκκλησίας στην ενανθρώπηση του Χριστού, στο θάνατό Του, στην ταφή Του και την Ανάστασή Του, γεγονότα που νίκησαν τον Άδη και άνοιξαν τη διέλευση προς την αθανασία για όλους τους ανθρώπους. Τώρα, ενώ πεθαίνουμε στο σώμα, δεν παραμένουμε αιώνια στην κατάσταση αυτή, καθότι η Ανάσταση του Χριστού είναι προάγγελος και της δικής μας ανάστασης και
 
– η πίστη της Εκκλησίας, ότι ο θάνατος δεν αίρει τη σχέση ανάμεσα στο στρατεύομενο και το θριαμβεύον τμήμα της.
 
Οι επιδράσεις από τα προχριστιανικά θρησκεύματα έχουν εξωτερικό μόνο χαρακτήρα και δεν αντιτίθενται στην ορθή χριστιανική πίστη. Πρόκειται για τα αρχαία «περίδειπνα» ή «νεκρικά δείπνα», τις μετέπειτα χριστιανικές «μακαρίες» και «μνήμες», με τις οποίες συγγενείς και φίλοι εύχονται, «μακαρία η μνήμη αυτού». 
 
Οι Αποστολικές Διαταγές (Βιβλίον Η΄, κεφ. 43, ΒΕΠΕΣ, τ. 2, σ. 169 και ΕΠΕ, τ. 1, σ. 466-469) αλλά και διασωθέντα αρχαία Δίπτυχα και ανευρεθείσες επιτύμβιες επιγραφές (Πρβλ. George Galavaris, Bread and the Liturgy, The symbolism of Early Christian and Byzantine bread stamps, The University of Wisconsin Press Madison, Milwaukee, & London 1970, Chapter: Commemorative Bread for Departed Christians, pp.161-166), καθώς επίσης αρχαίοι συγγραφείς, μαρτυρούν για προσευχές και ελεημοσύνες που βοηθούν τους νεκρούς• με τον ιερό Χρυσόστομο να διευκρινίζει «και αμαρτωλός εάν τις απέλθει, πάλιν αι ελεημοσύναι τον ωφελούσιν». Οι Αποστολικές Διαταγές (Βιβλία.6,30 και 8,41-42) ορίζουν τις υποχρεώσεις των χριστιανών έναντι των κεκοιμημένων, υποχρεώσεις που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την τέλεση Θείας Λειτουργίας υπέρ του κεκοιμημένου και την παροχή ελεημοσυνών από τα υπάρχοντα του.
 
Σχετικά με το ερώτημα, «γιατί τελούνται μνημόσυνα;», επαρκούν, νομίζω, ως απάντηση οι παρακάτω λόγοι των αγίων Συμεών Θεσσαλονίκης και Νεκταρίου Πενταπόλεως:  «Γίνονται λοιπόν τά μνημόσυνα εἰς τούς προειρημένους καιρούς καθώς προείπομεν, διά τάς προγεγραμμένας αἰτίας• ἀπεκαλύφθη δέ καί εἰς πολλούς Ἁγίους, καί ἐφανερώθη ἡ ὠφέλεια, ἡ ὁποία προξενεῖται εἰς τούς κεκοιμημένους ἀπό αὐτά τά μνημόσυνα. Ὅθεν διά τοῦτο καί πρέπει νά ἐκτελέσωμεν ὅλοι μας αὐτάς τάς μνήμας, μέ ὅλην τήν δυνατήν σπουδήν καί ἐπιμέλειαν, καί μάλιστα τά τῆς φρικτοτάτης θυσίας (= Θ. Λειτουργία), καθότι αὐτή πρός τοῖς ἄλλοις, καί δι’ αὐτό τό τέλος ἀπό τόν Σωτῆρά μας ἐδόθη» ( Ἅπαντα Συμεών Θεσσαλονίκης, ἔκδοσις Ρηγοπούλου, «Περί τῶν προσφερομένων κολλύβων ὑπέρ τῶν κεκοιμημένων» Κεφ. ΙΕ΄, Θεσσαλονίκη, χ.χ. [ἀκριβής ἀνατύπωσις έκδοσης του 1882], σσ. 312-314). «Ἡ ἡμετέρα Ἐκκλησία, ἀπό τῆς ἱερᾶς ταύτης διδαχθείσης παραδόσεως, μακράν τοῦ νά νομίζῃ τά ἑαυτῆς τέκνα καθαρά ἀπό παντός ρύπου, εἰδυῖα τήν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν, οὐ γάρ ἐστιν ἄνθρωπος, ὅς ζήσεται καί οὐχ ἁμαρτήσει, εὔχεται, παρακαλεῖ, καθικετεύει τόν φιλάνθρωπον Θεόν ὑπέρ τῶν κοιμηθέντων τέκνων αὐτῆς, θεωρεῖ δέ τά μνημόσυνα ὡς ἀναπόφευκτον ὑποχρέωσιν τῶν ζώντων πρός τούς κεκοιμημένους• διό, οὐ μόνον δι’ ἕνα ἕκαστον ἐπιτελεῖ μνημόσυνα, ἀλλά καί δύο γενικά ἐνιαύσια μνημόσυνα περί τῶν ἐν τῇ ξένῃ γῇ ἀποθανόντων, καί περί τῶν νενομισμένων μή τυχόντων…» (Ἁγίου Νεκταρίου Κεφαλᾶ, Μητροπολίτου Πενταπόλεως, Μελέτη περί τῆς Ἀθανασίας τῆς ψυχῆς καί περί ἱερῶν Μνημοσύνων, ἐκδόσεις Ἅγιος Νικόδημος, Ἀθῆναι 1972, σ. 101).     
 
Με τις προσευχές και τις δεήσεις υπέρ «μακαρίας μνήμης και αναπαύσεως των  ψυχών» υποβάλλουμε αίτηση χάριτος για τους κεκοιμημένους μας αδελφούς στον δίκαιο Κριτή, επειδή ο Θεός είναι φιλάνθρωπος και η τελική κρίση ακόμη δεν έγινε. Ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων λέγει: «Μεγίστην ὄνησιν πιστεύομεν ἔσεσθαι ταῖς ψυ-χαῖς, ὑπέρ ὧν ἡ δέησις ἀναφέρεται τῆς ἁγίας καί φρικωδεστάτης προκειμένης θυσίας» (=Πιστεύομεν, ὅτι ἡ πιό μεγάλη ὠφέλεια θά ὑπάρξει στίς ψυχές ἐκείνων, γιά χάρη τῶν ὁποίων προσφέρεται ὡς δέηση ἡ φρικτή καί ἀναίμακτη Θυσία τῆς Θείας Εὐχαριστίας) (πρβλ. PG 33, 1116Β και ΕΠΕ, τ. 1,σ. 188-191). Κατά την τελετή της σχετικής ιεροπραξίας, ο ιερέας εύχεται υπέρ των κεκοιμημένων (προσευχές), ενώ οι συγγενείς και φίλοι, τρώγοντας τα κόλλυβα με το σχετικό κέρασμα ή το γεύμα, που συνήθως προσφέρεται (ελεημοσύνες), εύχονται· «Ο Θεός να τον αναπαύσει». Ο Συνέσιος Πτολεμαΐδος, γνωστός ως Κυρήνης Συνέσιος (†413/414), στην τρίτη επιστολή του (PG 61,1325) αναφέρει νεκρόδειπνο, που παρατέθηκε την έβδομη ημέρα από τον θάνατο κάποιου χριστιανού. Η περίπτωση αυτή πιστοποιεί την ιουδαϊκή επίδραση επί του χριστιανικού μνημοσύνου. Στην ιουδαϊκή παράδοση το πένθος, που συνοδεύει την εκδημία κάποιου ανθρώπου, διαρκεί επτά μέρες και τελειώνει με νεκρόδειπνο. Περίδειπνο αναφέρει και ο άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος στην εικοστή όγδοη (28) ομιλία του εις την προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου (PG, 61,235). 
 
Δέον να σημειώσω, ότι το μεγαλύτερο ίσως μέρος της νεκρώσιμης ακολουθίας αφορά τους ζώντες και όχι τους κεκοιμημένους. Οι ψαλμικοί στίχοι: «Ἐνύσταξεν ἡ ψυχή μου ἀπό ἀκηδίας…», «Κλίνον τήν καρδίαν μου εἰς τά μαρτύριά σου καί μή εἰς πλεονεξίαν», «συνέτισόν με και μαθήσομαι τάς ἐντολάς σου», και οι στίχοι των Ευλογηταρίων: «τό ἀπολωλός πρόβατον ἐγώ εἰμι• ἀνακάλεσαί με, Σωτήρ, καί σῶσόν με» και, «οἰκτείρησον τόν σόν πλάσμα, Δέσποτα, καί καθάρισον σῇ εὐσπλαγχνίᾳ», αφορούν τους ζώντες. Η άποψη, ότι οι στίχοι αυτοί αφορούν τους κεκοιμημένους, είναι λανθασμένη, καθ’ ότι υπονοούν ενέργειες παθών  και δυνατότητα μετάνοιας μετά θάνατο, κάτι που αντιβαίνει στο ψαλμικό, «ἐν τῷ ἅδῃ τίς ἐξομολογήσεταί σοι;» (Ψαλμ.6.5).
 
Όταν λέμε Μνημόσυνο, εννοούμε κυρίως τη μνημόνευση των κεκοιμημένων που γίνεται στη διάρκεια της Θ. Λειτουργίας, α) όταν ο ιερεύς στην πρόθεση (προσκομιδή) ρίπτει μέσα στο άγιο Δισκάριο τη «μερίδα» με το όνομα του κεκοιμημένου, β) όταν ο ιερεύς μνημονεύει ονομαστικά τους κεκοιμημένους στην ευχή μετά το «Ἐξαιρέτως τῆς παναγίας ἀχράντου…» και γ) κατά τη συστολή των Τιμίων Δώρων• τότε ο ιερεύς λέγει χθαμαλῇ τῇ φωνῇ (χαμηλοφώνως): «Ἀπόπλυνον, Κύριε, τά ἁμαρτήματα τῶν ἐνθάδε μνημονευθέντων δούλων σου τῷ αἵματί σου τῷ ἁγίῳ• πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου καί πάντων σου τῶν ἁγίων». Η επίκληση (= καθικέτευση) αυτή αφορά και τους ζώντας, υπέρ των οποίων εναποτέθηκαν μερίδες στο άγιο δισκάριο στην προσκομιδή. Η προτροπή του ιερέως ή του διακόνου, όταν μετέχει ενεργά στη Θεία Λειτουργία, «Καί ὧν ἕκαστος κατά διάνοιαν ἔχει, καί πάντων καί πασῶν», που γίνεται μετά την εκφώνηση, «Ἐν πρώτοις μνήσθητι, Κύριε, τοῦ πατρός καί ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν …» αφορά και τους κεκοιμημένους. Στη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου οι κεκοιμημένοι μνημονεύονται και στην οπισθάμβωνο ευχή, όχι όμως ονομαστικά, με τη φράση «… καί τάς προαναπαυσαμένας ψυχάς ἐπ’ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου ἀνάπαυσον, ὅπου ἐπισκοπεῖ τό φῶς τοῦ προσώπου σου…». 
 
Μνημόνευση των κεκοιμημένων, γενικά όχι ονομαστικά, γίνεται και στον εσπερινό της Πεντηκοστής, της Γονυκλισίας, ή, όπως λέγεται στην Κύπρο, του Γονατιστού. Πρβλ. α) την ευχή, «Ἡ ἀενάως βρύουσα ζωτική καί φωτιστική πηγή… καί ἀνάπαυσον τάς ψυχάς τῶν δούλων σου τῶν προκεκοιμημένων ἐν τόπῳ φωτεινῷ, ἐν τόπῳ χλοερῷ, ἐν τόπῳ ἀναψύξεως, ἔνθα ἀπέδρα πᾶσα ὀδύνη, λύπη καί στεναγμός• καί κατάταξον τά πνεύματα αὐτῶν ἐν σκηναῖς δικαίων, καί εἰρήνης καί ἀνέσεως ἀξίωσον αὐτούς•…» καί, β) την ευχή, «Σόν γάρ ὡς ἀληθῶς… Δέξαι οὖν, Δέσποτα, δεήσεις καί ἱκεσίας ἡμετέρας καί ἀνάπαυσον πάντας, τούς πατέρας ἑκάστου καί μητέρας καί ἀδελφούς καί ἀδελφάς καί τέκνα καί εἴ τι ἄλλο ὁμογενές καί ὁμόφυλον, καί πάσας τάς προαναπαυσαμένας ψυχάς ἐπ’ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου• καί κατάταξον τά πνεύματα αὐτῶν καί τά ὀνόματα ἐν βίβλῳ ζωῆς, ἐν κόλποις Ἀβραάμ, Ἰσαάκ καί Ἰακώβ, ἐν χώρᾳ ζώντων, εἰς βασιλείαν οὐρανῶν, ἐν παραδείσῳ τρυφῆς, διά τῶν φωτεινῶν ἀγγέλων σου εἰσάγων ἅπαντας εἰς τάς ἁγίας σου μονάς, συνεγείρων καί τά σώματα ἡμῶν ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ ὥρισας, κατά τάς ἁγίας σου καί ἀψευδεῖς ἐπαγγελίας». Αλλά και κάθε προσευχή, που γίνεται στην Εκκλησία ή στον τάφο είναι ένδειξη αγάπης προς τον κοιμηθέντα και εκζήτηση του ελέους του Θεού γι΄ αυτόν. Κατά τον άγιο Θεόδωρο Στουδίτη, το μόνο κώλυμα για τη μνημόνευση των νεκρών είναι η αίρεση και όχι τα αμαρτήματα, όσο βαριά κι αν είναι.
 
Θα διερωτηθεί ίσως κανείς: Αφού «ἐν τῷ Ἅδῃ οὐκ ἐστι μετάνοια», τότε τι μπορούμε να προσφέρουμε στον νεκρό μας με τα Μνημόσυνα; Η απάντηση είναι, ότι η ευσπλαχνία του Θεού είναι πάντα μεγάλη και ότι κανείς μας δεν ξέρει τα κρυπτά του ανθρώπου. Κάποιον, που εμείς κρίνουμε αμαρτωλό, μπορεί να τον έχει δικαιώσει ο Θεός. Ποιός, λοιπόν, μας έδωσε το δικαίωμα να προκαταλαμβάνουμε την κρίση που ανήκει στο Θεό και να αποφασίζουμε εμείς ποιός σώζεται και ποιός όχι; Εμείς κάνουμε το καθήκον μας απέναντι στο νεκρό μας και ο Θεός έχει τον τελικό λόγο.
 
Τα μνημόσυνα τελούνται κανονικά την ημέρα του Σαββάτου που είναι ημέρα των κεκοιμημένων, εκτός του Αγίου καί Μεγάλου Σαββάτου, του Σαββάτου του Αγίου Λαζάρου και του Σαββάτου πρό της Κυριακής του Θωμά, ενώ τις καθημερινές τελούνται τρισάγια. Τις Κυριακές, κανονικά, δεν τελούνται μνημόσυνα επειδή η Κυριακή είναι ημέρα αναστάσεως. Όμως, γιά διαφόρους λόγους, η Εκκλησία ανέχεται και επιτρέπει την τέλεσή τους ακόμη και την Κυριακή, όχι όμως όλες τις Κυριακές. Εξαιρούνται οι Κυριακές, κατά τις οποίες εορτάζουμε γεγονότα, που έχουν άμεση σχέση με τον Δεσπότη Χριστό, δηλαδή κατά τις  «Δεσποτικές Εορτές».
 
Να υπενθυμίσω, ότι η Αγία μας Εκκλησία όρισε δύο Σάββατα, τα γνωστά Ψυχοσάββατα, πρό της Απόκρεω και προ της Πεντηκοστής, να είναι αφιερωμένα εξαιρετικά στις μνήμες των κεκοιμημένων μας και μάλιστα «των απανταχού της Οικουμένης».
 
Μέρος Β΄: Τελούνται μνημόσυνα την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως; 
 
Στο ερώτημα, «επιτρέπεται να τελούνται επιμνημόσυνες δεήσεις, κοινώς μνημόσυνα, την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως;», απαντούμε αρνητικά (1). Η εορτή αυτή ανήκει στις ονομαζόμενες Δεσποτικές Εορτές, όπως και οι εορτές της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού στις ιδ΄ Σεπτεμβρίου, του εν ουρανώ φανέντος σημείου του Τιμίου Σταυρού στις ζ΄ Μαΐου, της Προόδου (=προβολής, παρουσίασης) του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού την α΄ Αυγούστου και του Αγίου Μανδηλίου στις ις΄ Αυγούστου (2). Στην Εκκλησία Ιεροσολύμων οι εορτές της Σταυροπροσκυνήσεως και του εν ουρανώ φανέντος σημείου του τιμίου Σταυρού τιμούνται με «Μεγάλη Παρρησία», η οποία περιλαμβάνει «Μεγάλη Λιτανεία», που διεξάγεται εντός ολοκλήρου του κτιριακού συγκροτήματος του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως, όπως και η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού στις ιδ΄ Σεπτεμβρίου και άλλες ένδεκα εορτές(2α). Δεσποτικό χαρακτήρα έχει και η Πρώτη Κυριακή των Νηστειών, Κυριακή της Ορθοδοξίας, καίτοι δεν αναφέρεται αποκλειστικά και μόνο στο δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος (3). 
 
Το περιεχόμενο των Δεσποτικών Εορτών είναι χαρμόσυνο, εορταστικό, και στο πνεύμα αυτό δεν συνάδει το πένθιμο περιεχόμενο της επιμνημόσυνης δέησης, όπως σοφά παρατηρεί ένας από τους μεγαλύτερους κανονολόγους της Εκκλησίας μας, ο Ματθαίος Βλάσταρις (κληρικός του 14ου αιώνα) : «οὐδ’ ἐν ἑορταῖς δεσποτικαῖς αποιχομένων (=απερχομένων, τουτέστι κεκοιμημένων) μνημόσυνα ποιεῖν  ὅσιον ἤ μνήμας μαρτύρων ἐπιτελεῖν εὐπρεπές, βασιλικῶν γάρ ἐπινικίων, οὔτε τούς πεσόντας ἐν μάχη νόμος πενθεῖν, οὔτε δεσποτικοῖς τροπαίοις δουλικάς ἀριστείας ἀναμιγνύναι. Τοῖς γάρ δουλικοῖς ἀναμεμίχθαι τά τοῦ δεσπότου, τῶν ἐννομωτάτων και δικαιοτάτων, ἀθλοθετοῦντος καί στεφανοῦντος νικήσαντας. Τά δουλικά δέ τοῖς δεσποτικοῖς ἐπεισάγειν, τολμηρόν καί ἀνόητον, εἰ μήπου τινῶν Ἁγίων, διά τό περιφανές τῆς ἀθλήσεως» (4).   
 
Κατά την ημέρα αυτήν  γεραίρουμε την εύρεση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και των τιμίων ήλων, η οποία σύμφωνα με τις γραπτές πηγές (5) έγινε από τη μακαρία Ελένη την έκτη (ς΄) Μαρτίου, στο συναξάριο της ημέρας (ς΄ Μαρτίου) αναφέρεται:  «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Μνήμη τῆς εὑρέσεως τοῦ τιμίου Σταυροῦ, ὑπό τῆς μακαρίας Ἑλένης.» Στίχοι: «Δίδωσιν ἡμῖν Ἑλένη ταύτην χάριν, βλέπειν τό σῶσαν ἐκ φθορᾶς ἡμᾶς ξύλον» και, «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, Μνήμη τῆς εὑρέσεως τῶν τιμίων ἥλων». Στίχοι: «Φανέντες ἧλοι Βασιλεῖ, τοῦ μέν κράνους, Ἄγαλμα κεῖνται, τοῦ χαλινοῦ δέ κράτος» (6).
 
Επειδή όμως η ς΄ Μαρτίου εμπίπτει πάντοτε στη διάρκεια της μεγάλης τεσσαρακοστής νηστείας, κατά την οποία δεν επιτρέπεται «ἄρτον προσφέρειν, εἰμή ἐν Σαββάτῳ και Κυριακῇ» (7), οι αναδιαρθρώσαντες τις ακολουθίες του Τριωδίου Στουδίται πατέρες μετέθεσαν τη μνήμη της ευρέσεως του τιμίου Σταυρού και των τιμίων ήλων στη μέση Κυριακή της τεσσαρακοστής (γ΄ Κυριακή των νηστειών), όπως ακριβώς μετέθεσαν και τις ακολουθίες των οσίων Ιωάννου της Κλίμακος (λ΄Μαρτίου) και Μαρίας της Αιγυπτίας (α΄Απριλίου) εις την δ΄ και την ε΄ Κυριακή των νηστειών αντιστοίχως, καθιερώσαντες και την εις προσκύνησιν πρόθεσιν του Σταυρού (8). Από το ίδιο πνεύμα εμφορούμενοι οι άγιοι πατέρες, μετέθεσαν και την εορτή (μνήμη της κοιμήσεως) του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου από τις ιδ΄ Σεπτεμβρίου στις ιγ΄ Νοεμβρίου. Ως γνωστό, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος εκοιμήθη στις ιδ΄ Σεπτεμβρίου, ημέρα της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού (9). Το ίδιο πνεύμα οδήγησε την Εκκλησία μας, μετά την υιοθέτηση του νέου ημερολογίου, να μεταθέσει τις εορτές  του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου (κγ΄ Απριλίου)  και των νεοφανών Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης (θ΄ Απριλίου) στη Δευτέρα και Τρίτη της Διακαινησίμου Εβδομάδος, αντιστοίχως.  
 
Να παρατηρήσω, ότι οι εορτές της Εκκλησίας ορίστηκαν από τους θείους Πατέρες με βάση το εν χρήσει τότε Ιουλιανό Ημερολόγιο, γνωστό ως Παλαιό Ημερολόγιο, και όχι με βάση το σήμερα εν χρήσει Γρηγοριανό Ημερολόγιο, το γνωστό ως νέον ημερολόγιο. Με βάση το Ιουλιανό Ημερολόγιο έγινε και η αναδιάρθρωση των ακολουθιῶν από τους πατέρες της Μονής Στουδίου. Με βάση λοιπόν το ιουλιανό ημερολόγιο ακόμα και εφέτος, όπου το Πάσχα εορτάζεται κατά πολλούς αργά, στις ε΄ Μαΐου (νέο ημερολόγιο), η 6η Μαρτίου, μέ βάση το Ιουλιανό Ημερολόγιο, συμπίπτει με την Καθαρά Τρίτη. 
 
Mε την ονομασία Δεσποτικές εορτές χαρακτηρίζουμε όλες τις χριστιανικές εορτές, που συνδέονται με τα λυτρωτικά γεγονότα της ζωής του Ιησού Χριστού και μας θυμίζουν «τους ποταμούς των χαρίτων και ευεργεσιών, τους οποίους εξέχεεν εις τον κόσμον ο Μονογενής Υιός του Θεού δια της ενσάρκου Του οικονομίας» (Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης), σε αντιδιαστολή προς τις Θεομητορικές εορτές, που είναι αφιερωμένες στην Παναγία.
 
Το γνωστό σε όλους μας «Δωδεκάορτο», που περιλαμβάνει δώδεκα εορτές αφιερωμένες στον Δεσπότη Χριστό και τη Θεοτόκο, δεν περιέκλειε πάντοτε μόνο δώδεκα εορτές. Ήδη τον ιβ΄ αιώνα αριθμούνται 18 εις το τυπικόν της μονής Παντοκράτορος Αγίου Όρους (10). Στις Δεσποτικές εορτές ανήκουν και οι Ακολουθίες, εορτές στην ουσία, των Αγίων Παθών του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού κατά την Αγία και Μεγά-λη Εβδομάδα (αυτός είναι ο λόγος, που δεν τελούνται μνημόσυνα από το Σάββατο του αγίου Λαζάρου -περιλαμβανομένου του Σαββάτου αυτού – μέχρι και την Κυριακή του Θωμά). Το Δωδεκάορτο ιστορεί στα κύρια (σε γενικές γραμμές) το σωτήριο έργο της Θείας Οικονομίας, όπως πολύ ορθά παρατηρεί η Μυρτάλη Αχειμάστου-Ποταμιάνου, Επίτιμος Διευθύντρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου Αθηνών, η οποία μνημονεύει και διευρυμένο Δωδεκάορτο στην Κύπρο του 14ου -15ου αιώνα(11). 
 
Οι Δεσποτικές εορτές διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, τις ακίνητες και τις κινητές, λαμβάνοντας τον χαρακτηρισμό αυτό από την σταθερή κατ’ έτος, ή όχι, ημερομηνία εορτασμού τους.
 
Έτσι στις ακίνητες περιλαμβάνονται τα Χριστούγεννα, η Περιτομή του Ιησού,τα Θεοφάνεια,η Υπαπαντή, η Μεταμόρφωση και οι εορτές του Τιμίου Σταυρού (ιδ΄ Σεπτεμβρίου, ζ΄ Μαΐου, α΄ Αυγούστου) και του Αγίου Μανδηλίου (ις΄Αυγούστου). Οι κινητές Δεσποτικές εορτές έχουν ως επίκεντρο την εορτή της Αναστάσεως, η οποία εορτάζεται κατ’ έτος, σύμφωνα με τον καθορισμό της Α΄ Οικουμενκής  Συνόδου της Νίκαιας, την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο της εαρινής ισημερίας. 
 
Ότι η εορτή της Σταυροπροσκυνήσεως ανήκει στις Δεσποτικές εορτές, καταφαίνεται και από το γενονός, ότι έχει, αντί του γνωστού Τρισαγίου Ύμνου, «Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος ἰσχυρός, ἅγιος ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς», τον ίδιο Τρισάγιο Ύμνο με τις εορτές της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, της ζ΄ Μαΐου, της Προόδου (=προβολής) του Τιμίου Σταυρού την α΄ Αυγούστου, του Αγίου Μανδηλίου ις΄ Αυγούστου και της πρώτης Κυριακής των Νηστειών: «Τόν Σταυρόν σου προσκυνούμεν, Δέσποτα, καί τήν ἁγίαν σου ἀνάστασιν δοξάζομεν» (12). Οι υπόλοιπες Δεσποτικές Εορτές έχουν διαφορετικό μεν, αλλά κοινό στη Θεία Λειτουργία ύμνο, αντί του Τρισαγίου Ύμνου: « Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε» (Γαλάτ. γ΄27), μετά του επισφραγιστικοῦ, «Ἀλληλούϊα» (13).
 
Ένα άλλο στοιχείο, που καταδεικνύει ότι η εορτή της Σταυροπροσκυνήσεως ανήκει στις Δεσποτικές Εορτές, είναι ότι έχει το ίδιο Απολυτίκιο με τις εορτές της Υψώσεως και της Προόδου του Τιμίου Σταυρού: «Σῶσον, Κύριε, τόν λαόν σου, καί εὐλόγησον τήν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς βασιλεῦσι, κατά βαρβάρων δωρούμενος, καί τό σόν φυλάττων, διά τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα» (14). Η εορτή του εν ουρανώ φανέντος σημείου του Σταυρού έχει Απολυτίκιο διαφορετικό μεν λεκτικά, όμοιο όμως ως προς το περιεχόμενο: «Τοῦ Σταυροῦ σου ὁ τύπος νῦν ὑπέρ ἥλιον ἔλαμψεν, ὅν περ ἐξ ὅρους ἁγίου, τόπῳ Κρανίου ἐφήπλωσας, καί τήν ἐν αὐτῷ σου, Σῶτερ, ἰσχύν ἐτράνωσας, διά τούτου κρατύνας καί τούς πιστούς βασιλεῖς ἡμῶν, οὕς καί περίσωζε διαπαντός ἐν εἰρήνῃ, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, Χριστέ ὁ Θεός, καί σῶσον ἡμᾶς».  
 
Ένας εκκλησιαστικός συγγραφέας γράφει: «Αφού ο Δημιουργός συνέδεσε τη ζωή μας με λύπες και φροντίδες, μας έδωσε και κάποιες ευκαιρίες αναψυχής και παρηγοριάς, ορίζοντας τις θείες εορτές. Τα θέματα των εορτών αυτών μας υπενθυμίζουν τις θείες δωρεές, αλλά και προμηνύουν την κατάργησι κάθε λύπης». Οι εορτές λοιπόν είναι ευκαιρίες πανηγυρισμού και ευφροσύνης πνευματικής και υλικής, και ταυτόχρονα τιμής των γεγονότων που γιορτάζουμε, που ξαναζούμε, που κάνουμε σύγχρονα (= επίκαιρα, παροντικά) (Πρβλ. www.monipetraki.gr). 
 
Οι Δεσποτικές εορτές αποτελούν τον κεντρικό άξονα της λατρευτικής ζωής μας. Η Εκκλησία, τελώντας τις εορτές αυτές, ξαναζεί τα λυτρωτικά γεγονότα σαν ένα αιώνιο παρόν. Και οι πιστοί, καθώς τα ξαναζούν και τα εορτάζουν, προσελκύουν τη θεία Χάρη και αγιάζονται. Οι ψυχές τους γεμίζουν ευγνωμοσύνη, κατάνυξη και ελπίδα των ουρανίων. Και όταν φεύγουν από τον τόπο της λατρείας, μεταφέρουν μέσα τους αυτές τις εμπειρίες, που διαποτίζουν ολόκληρη τη ζωή τους. Οι Δεσποτικές εορτές είναι δώρα του Θεού, που, αν τα γιορτάζουμε χριστιανοπρεπώς, «μή ἐν ζύμῃ παλαιᾷ, μηδέ ἐν ζύμῃ κακίας καί πονηρίας, ἀλλ’ ἐν ἀζύμοις εἰλικρινείας καί ἀληθείας» (Α΄ Κορ.ε, 8), θα ωφεληθούμε ψυχικά.
 
Η βαρύνουσα θεολογική σημασία και το ιδιαίτερο πνευματικό νόημα, που έχουν οι Δεσποτικές Εορτές  στη ζωή της Εκκλησίας, καταδεικνύεται και από το γεγονός ότι και κατά την Απόδοση Δεσποτικῆς εορτής δεν τιμούμε αγίους, ακόμα και μάρτυρες. Ο άγιος ιερομάρτυρας Αυτόνομος – επίσκοπος –  μαρτύρησε επί Διοκλητιανού στις δώδεκα (ιβ΄) Σεπτεμβρίου και  η Εκκλησία προψάλλει τη μνήμη του στις ένδεκα (ια΄) Σεπτεμβρίου, επειδή στις δώδεκα Σεπτεμβρίου είναι η Απόδοση των Γενεθλίων της Θεοτόκου. (Πρβλ. Μηναίο Σεπτεμβρίου, εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος). 
 
Το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως, καθώς και στον όρθρο της Παρασκευής προ της Σταυροπροσκυνήσεως – προεόρτια –  και στις προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες της τετάρτης και παρασκευής της δ΄ Εβδομάδος των Νηστειών, παρουσιάζεται, όπως και στις εορτές του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού ιδ΄ Σεπτεμβρίου, ζ΄ Μαΐου και α΄ Αυγούστου, όχι μέσα στα πλαίσια του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς (15).  Προς επίρρωση των λεγομένων, παραθέτω ενδεικτικά ένα τροπάριο από την κάθε εορτή:
 
-Παρασκευή προ της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως – προεόρτια-, κάθισμα μετά τη β΄ στιχολογία:
 
« Τῷ τῆς βρώσεως ξύλῳ, πάλαι θανέντες βροτοί, τῷ σταυρῷ σου Οἰκτίρμον, ἀνεζωώθημεν• οὗ τῇ δυνάμει, Ἀγαθέ, ἡμᾶς ἐνίσχυσον, τῆς ἐγκρατείας τόν καιρόν, ἐν κατα-νύξει διελθεῖν, ποιοῦντας τό θέλημά σου, καί κατιδεῖν τήν ἡμέραν, τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως.»
 
-Γ΄ Κυριακή Νηστειών,  β΄ προσόμοιο εσπερίων:
 
«Χαίροις, ὁ ζωηφόρος Σταυρός, τῆς Ἐκκλησίας ὁ ὡραῖος παράδεισος, τό ξύλον τῆς ἀφθαρσίας, τό ἐξανθῆσαν ἡμῖν, αἰωνίου δόξης τήν ἀπόλαυσιν• δι’ οὗ τῶν δαιμόνων, ἀποδιώκονται φάλαγγες, καί τῶν Ἀγγέλων συνευφραίνονται τάγματα, καί συστήματα, τῶν πιστῶν ἑορτάζουσιν• ὅπλον ἀκαταγώνιστον, κραταίωμα ἄῤῥηκτον, τῶν βασι- λέων τό νῖκος, τῶν Ἱερέων τό καύχημα• Χριστοῦ νῦν τά πάθη, καί ἡμῖν δίδου προφθάσαι, καί τήν Ἀνάστασιν.»
 
-Τετάρτη της δ΄ Εβδομάδος των Νηστειών, εσπερινός, γ΄ στιχηρό προσόμοιο:
 
« Σήμερον τόν Σταυρόν τοῦ Κυρίου προσκυνοῦντες, βοήσωμεν• 
Χαῖρε ζωῆς ξύλον, Ἅδου καθαιρέτα• 
χαῖρε χαρά Κόσμου, φθορᾶς ἀναιρέτα• 
χαῖρε ὁ τούς δαίμονας σκορπίζων τῆ δυνάμει σου• 
τῶν πιστῶν τό στήριγμα, τό ὅπλον τό ἄῤῥηκτον, τούς ἀσπαζομένους σε, φρούρησον, ἁγίασον δεόμεθα.»
 
-Παρασκευή της δ΄ Εβδομάδος των Νηστειών, όρθρος, β΄ τροπάριο α΄ Ωδής:
 
« Ὁ ζωοδώρητος Σταυρός προκείμενος, καί καθορώμενος, φωτοειδῆ αἴγλην, ἀποπέμπει χάριτος, προσέλθωμεν καί λάβωμεν, φωτισμόν εὐφροσύνης, καί σωτηρίαν καί ἄφεσιν, αἴνεσιν Κυρίῳ προσάγοντες»
 
-ιδ΄ Σεπτεμβρίου, εσπερινός, α΄ τροπάριο αποστίχων:
 
«Χαίροις, ὁ ζωηφόρος Σταυρός, τῆς εὐσεβείας τό ἀήττητον τρόπαιον, ἡ θύρα τοῦ Παραδείσου, ὁ τῶν πιστῶν στηριγμός, τό τῆς Ἐκκλησίας περιτείχισμα• δι’ οὗ ἐξηφάνισται ἡ φθορά καί κατήργηται, καί κατεπόθη τοῦ θανάτου ἡ δύναμις, καί ὑψώθημεν, ἀπό γῆς πρός οὐράνια. Ὅπλον ἀκαταμάχητον, δαιμόνων ἀντίπαλε, δόξα Μαρτύρων, Ὁσίων, ὡς ἀληθῶς ἐγκαλλώπισμα, λιμήν σωτηρίας, ὁ δωρούμενος τῷ κόσμῳ τό μέγα ἔλεος.» 
 
-ζ΄ Μαΐου, ο Οἶκος (16) 
 
« Ἄνοιξόν μου τό στόμα, βασιλεῦ τῶν αἰώνων• καταύγασόν μου τόν νοῦν καί τάς φρένας, καί ἁγίασόν μου τήν ψυχήν, ἵνα ὑμνήσω, Λόγε, τό σεπτόν Ξύλον σου• κατάπεμψον τό Πνεῦμά σου καί δίδαξόν με, ἵνα πόθῳ κραυγάζω.
 
  Χαῖρε, Σταυρέ, οἰκουμένης δόξα • χαῖρε, Σταυρέ, Ἐκκλησίας κράτος.
 
  Χαῖρε, ἱερέων προπύργιον ἄσειστον• χαῖρε, βασιλέων διάδημα τίμιον.
 
  Χαῖρε, σκῆπτρον τοῦ παντάνακτος Δημιουργοῦ τοῦ παντός• χαῖρε, ὅτι κατεδέξατο προσπαγῆναί σοι Χριστός.
 
  Χαῖρε, τῶν θλιβομένων παραμύθιον μέγα• χαῖρε, τῶν ἐν πολέμοις τό ἀήττητον ὅπλον.
 
  Χαῖρε, Σταυρέ, Ἀγγέλων εὐπρέπεια• χαῖρε, Σταυρέ, πιστῶν ἡ ἀντίληψις.
 
  Χαῖρε, δι’ οὗ κατεπόθη ὀ ἅδης• χαῖρε, δι’ οὗ ἐξανέστημεν πάντες.
 
  Χαῖρε Ξύλον μακάριον».
 
Παρατήρηση: Ο άρτι μνημονευθείς Οίκος, όπως και το γ΄ στιχηρό προσόμοιο του εσπερινού της τε- τάρτης της δ΄ Εβδομάδος των Νηστειών, που ανέφερα παραπάνω, και το α΄τροπάριο των Αίνων της α΄ Αυγούστου, που αναφέρεται στη συνέχεια, ανακαλούν στη μνήμη τους κοσμοχαρμόσυνους κδ΄ Οίκους – Χαιρετισμούς – εις την νοητήν κλίμακα του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Πρβλ. Ωρολόγιον το Μέγα, έκδοσις της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Οι Χαιρετισμοί πρός τιμή του Τιμίου Σταυρού εμφανίστηκαν μετά την εικονομαχία, πρβλ. την εισήγηση του Πρωτοπρεσβυτέρου  Κωνσταντίνου Καραϊσαρίδη, Οἱ Ἑορτὲς τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στο  Η΄  Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο Στελεχών Ιερών Μητροπόλεων, μὲ θέμα: «Το Χριστιανικόν Εορτολόγιον», 18-20 Σεπτεμβρίου 2006, Βόλος. 
 
-α΄ Αυγούστου, όρθρος, α΄ τροπάριο Αίνων:
 
«Ἐν φωναῖς ἀλαλάξωμεν, ἐν ᾠδαῖς μελῳδήσωμεν, τόν Σταυρόν τόν τίμιον ἀσπαζόμενοι, καί πρός αὐτόν ἐκβοήσωμεν•  Σταυρέ παμμακάριστε, καθαγίασον ἡμῶν, τάς ψυχάς καί τά σώματα, τῇ δυνάμει σου• καί παντοίας ἐκ βλάβης ἐναντίων, διατήρησον ἀτρώτους, τούς εὐσεβῶς προσκυνοῦντάς σε.»
 
Να υπενθυμίσω, ότι η εορτή της Προόδου του Τιμίου Σταυρού έχει το ίδιο κοντάκιο με την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στις ιδ΄ Σεπτεμβρίου: « Ὁ ὑψωθείς ἐν τῷ Σταυρῷ ἑκουσίως, τῇ ἐπωνύμῳ σου καινῇ πολιτείᾳ τούς οἰκτιρμούς σου δώρησαι, Χριστέ ὁ Θεός• εὔφρανον ἐν τῇ δυνάμει σου τούς πιστούς βασιλεῖς ἡμῶν, νίκας χορηγῶν αὐτοῖς κατά τῶν πολεμίων• τήν συμμαχίαν ἔχοιεν τήν σήν, ὅπλον εἰρήνης, ἀήττητον τρόπαιον». Το κοντάκιο ιστορεί ἐν κοντῷ (= ἐν συντομίᾳ δηλαδή, θα έλεγε κάποιος επιγραμματικά), το γεγονός της εορτής, ἐξ οὗ και κοντάκιον. Η άποψη, ότι το τροπάριο αυτό ονομάζεται κοντάκιο επειδή ανεγράφετο επί σανίδος και ανυψούτο προς ανάγνωση, δίκην πανώ,  είναι κατ’ εμέ αφελής.
 
-ις΄ Αυγούστου, γ΄ τροπάριο εσπερίων
 
 « Πάλιν Δεσποτικῆς πάρεστι, πανηγύρεως θεία ἡμέρα• ὁ γάρ ἐν ὑψίστοις καθήμενος, νῦν ἡμᾶς σαφῶς ἐπεσκέψατο, διά τῆς σεπτῆς αὑτοῦ Εἰκόνος• ὁ ἄνω, τοῖς Χερουβίμ ὤν ἀθεώρητος, ὁρᾶται, διά γραφῆς οἷς περ ὡμοίωται, Πατρός ἀχράντῳ δακτύλῳ, μορφωθείς ἀῤῥήτως, καθ’ ὁμοίωσιν τήν αὐτοῦ• ἥν πίστει καί πόθω, προσκυνοῦντες ἁγιαζόμεθα».  
 
Σημείωση: Το τροπάριο αυτό ομιλεί αφ’ εαυτού και καλεί όλους μας να αναλογισθούμε,  αν η ις΄ Αυγούστου ανήκει στις Δεσποτικές εορτές ἤ όχι. Στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας (σημερινή Ούρ-φα στη Νοτιοανατολική Τουρκία), από όπου μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη η εικόνα του Αγίου Μανδηλίου, η εορτή αυτή μετά το 843 συνεορτάζετο μαζί με την εορτή του θριάμβου της Ορθοδοξίας, Πρώτη Κυριακή των Νηστειών (17). Πρβλ. ωσαύτως παραπομπή 2. Αυτός είναι και ο λόγος, που οι δύο εορτές έχουν ως κοινό απολυτίκιο το εξής:  
 
«Τήν ἄχραντον εἰκόνα σου, προσκυνοῦμεν ἀγαθέ, αἰτούμενοι συγχώρησιν, τῶν πταισμάτων ἡμῶν, Χριστέ ὁ Θεός• βουλήσει γάρ ηὐδόκησας, σαρκί ἀνελθεῖν ἐν τῷ σταυ-ρῷ, ἵνα ῥύσῃ οὕς ἔπλασας, ἐκ τῆς δουλείας τοῦ ἐχθροῦ• ὅθεν εὐχαρίστως βοῶμεν σοι• χαρᾶς ἐπλήρωσας τά πάντα ὁ Σωτήρ ἡμῶν, παραγενόμενος, εἰς τό σῶσαι τόν κόσμον.»          
                                                                                       
Να υπενθυμίσω, ότι την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, ο Τίμιος Σταυρός στο τέλος της Μεγάλης Δοξολογίας μεταφέρεται με λιτανεία στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα και στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνησή Του (18). Λιτάνευση και εναπόθεση του Τιμίου Σταυρού στό κέντρο του ναού γίνεται και κατά τις άλλες τρείς εορτές του Τιμίου Σταυρού (19).
 
Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής, οπότε, αν η φυσική και πνευματική προσπάθεια είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να γίνεται αισθητή και φανερή και η κόπωση. Έχουμε ανάγκη από βοήθεια, ενθάρρυνση, στήριξη και ενίσχυση. Ὁ Σταυρός του Κυρίου παρέχει ακριβώς θάρρος και ενίσχυση σε κάθε αγωνιζόμενη ύπαρξη, ώστε αυτή να επιτύχει να φθάσει νικηφόρα στο τέρμα.Την ημέρα αυτή καλούμεθα οι πιστοί να ατενίσουμε ευλαβικά τόν Σταυρό του Κυρίου, για να λάβουμε θάρρος, να δυναμώσει η πίστη μας και να ενθυμηθούμε πόσο ταπεινώθηκε ο Κύριος για τη δική μας σωτηρία. 
 
Επειδή ο Σταυρός λέγεται Ξύλο Ζωής και είναι εκείνο το ξύλο, που φυτεύθηκε στον Παράδεισο, γι’ αυτό και οι θείοι Πατέρες τοποθέτησαν την προσκύνηση του τιμίου Σταυρού στο μέσο της Σαρακοστής, «για να μας θυμίζει του Αδάμ την ευδαιμονία και την πτώση του από αυτή, και να μας θυμίζει ακόμα ότι με τη συμμετοχή μας στο παρόν Ξύλο δεν πεθαίνουμε πια, αλλά ζωογονούμαστε». 
 
Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία, περιορισμένη βέβαια, που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: «όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει το σταυρό του, και (έτσι) ας με ακολουθεί» (Μαρκ.8,34).
 
Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε τον σταυρό μας και να ακολουθήσουμε τον Χριστό, αν δεν ατενίζουμε τον Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Αυτό μας εξηγεί το συναξάριο της Κυριακής: «Τῇ αὐτοῦ δυνάμει, Χριστέ ὁ Θεός, καί ἡμᾶς τῶν τοῦ πονηροῦ διαφύλαξον ἐπηρειῶν, καί τά Θεῖά σου Πάθη, καί τήν ζωηφόρον Ἀνάστασιν προσκυνῆσαι ἀξίωσον, τό τεσσαρακονθήμερον εὐμαρῶς διανύσαντας στάδιον  καί ἐλέησον ἡμᾶς, ὡς μόνος ἀγαθός καί φιλάνθρωπος».
 
Στη διάρκεια της νηστείας των σαράντα ημερών και εμείς, κατά κάποιο τρόπο, σταυρωνόμαστε, νεκρωνόμαστε από τα πάθη, έχουμε την πίκρα της ακηδίας και της πτώσης, γι’ αυτό υψώνεται ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για αναψυχή και υποστήριξή μας. Μας θυμίζει τα πάθη του Κυρίου και μας παρηγορεί. Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που, κατάκοποι, κάθονται για λίγο να αναπαυθούν. Με τον ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνεται η πίκρα που νοιώθουμε από τη νηστεία,  ενισχύεται η πορεία μας στην έρημο, έως ότου φθάσουμε στην πνευματική Ιερουσα-λήμ με την ανάστασή Του (Πρβλ. www.monipetraki.gr).
 
Παραπομπές
 
1. Τρισάγια επί των τάφων επιτρέπεται να τελούνται καθημερινά, ακόμα και την Κυριακή της Λαμπροφόρου Αναστάσεως. Τα μνημόσυνα κατά την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής ενδείκνυται να τελούνται τα Σάββατα και μάλιστα στόν όρθρο, όπως στην Ελλάδα (Πρβλ. Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2013 σ. 138-, 153-,159-,167-,). Ονόματα κεκοιμημένων, όμως, επιτρέπεται να μνημονεύονται μυστικά σε κάθε Θεία Λειτουργία στην ευχή, που λέγεται μετά το « Ἐξαιρέτως της Παναγίας, ἀχράντου,…». Γιά τη θεολογική σημασία της μνημονεύσεως των κεκοιμημένων στο σημείο αυτό πρβλ. Αρχιμ. Γερβασίου Χ. Παρασκευόπουλου, Ερμηνευτική Επιστασία επί της Θείας Λειτουργίας, έκδοσις Β΄, Πάτραι 2005, σ. 416-. Η φράση-δέηση «… τάς προαναπαυσαμένας ψυχάς ἐπ’ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου ἀνάπαυσον, ὅπου ἐπισκοπεῖ τό φῶς τοῦ προσώπου σου», που περιλαμβάνεται στην οπισθάμβωνο ευχή της Θείας Λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου και λέγεται εις επήκοον πάντων, φανερώνει εμφαντικά την πίστη της Εκκλησίας στην διαχρονικότητά της, δηλαδή στην ενότητα των δύο μερών της (τμημάτων της), του στρατευομένου και του θριαμβεύοντος. 
 
2. Η εικόνα του Σωτήρος είναι μία μαρτυρία της αληθινής σαρκώσεως του Θεού. Πρβλ. Εἰκών, εν Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, τόμ. 5, στήλες 408-417. «Η ιερουργία αυτής της ημέρας (ις΄ Αυγούστου) δεν περιορίζεται στην απλή ανάμνηση της μεταφοράς της εικόνας από ένα μέρος σε άλλο. Το βασικό σημείο αυτής της ακολουθίας είναι η δογματική θεμελίωση του σεβασμού των εικόνων» Πρβλ. http: ||www. Agiazoni.gr|article. Php? Id=63446066057835044723).
 
Η εικόνα του Αγίου Μανδηλίου εικονίζει ένα μανδήλιο, πάνω στο οποίο έχει ζωγραφιστεί το Πρόσωπο του Κυρίου. Το περιβάλλει ένσταυρος φωτοστέφανος, στις τρεις κεραίες του οποίου έχει χαραχτεί το όνομα του Θεού: Ο ΩΝ. Όταν ο Μωϋσής ζήτησε από τον Θεό να του φανερώσει το όνομά Του, τότε που Εκείνος του παρουσιάστηκε στη φλεγομένη και μη κατακαιομένη βάτο, «εἶπεν ὁ Θεός πρός Μωυσῆν λέγων, ἐγώ εἰμί ὁ ὤν» (Εξ. 3,14). Ο Θεός είναι αυτός που υπάρχει πραγματικά και αιώνια, σε αντίθεση με τους ψεύτικους θεούς. 
 
Ταυτόχρονα όμως με το όνομα της θείας φύσεως του Κυρίου (ὁ ὤν) σημειώνεται στο πάνω μέρος του Αγίου Μανδηλίου το όνομά Του (ο Χριστός), που θυμίζει στους πιστούς ότι το εικονιζόμενο πρόσωπο είναι ο Ιησούς Χριστός. Αυτόν πρέπει να πιστεύουμε ως «ὁμοούσιον τῷ Πατρί» και ως «τόν δι’ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν καί σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου καί ἐνανθρωπήσαντα» (Σύμβολο της Πίστεως). 
 
Η όψη του Κυρίου δεν προδίδει τίποτε το γήινο και σαρκικό. Τα μεγάλα και στοχαστικά μάτια, τα τοξωτά φρύδια, η μακριά μύτη, το μικρό στόμα συνθέτουν μια μορφή που εμπνέει, εκφράζει την παναγιότητα του Κυρίου και «τά νοητά φωταυγεῖ» (β΄τροπάριο, δ΄ωδής Κανόνος εορτής Αγίου Μανδηλίου, ις´ Αυγούστου). Ένα άλλο τροπάριο λέγει: αν και ο Σωτήρας μας δεν είχε θεϊκό είδος ούτε κάλλος στον καιρό του πάθους, στην πραγματικότητα καταφώτιζε όλους. Αυτό δηλώνει η θέα της μορφής Του, της οποίας το ομοίωμα «ράκει ἐκτυπωθέν, ὥσπερ θησαυρός ἡμῖν δεδώρηται» (ωδή ς΄). Πρβλ. ωσαύτως: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ  ΕΙΚΟΝΑ  ΩΣ  ΤΟΠΟΣ  ΚΑΙ  ΤΡΟΠΟΣ  ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ  ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ, Εὐσταθίου Κ. Γιαννῆ, Θεολόγου-Ἁγιογράφου.
 
2α.  Πρβλ.  Αγιοταφιτικόν ημερολόγιον, 2013, σ. 39.    Οι εορτές της Προόδου του τιμίου Σταυρού και του       Αγίου Μανδηλίου, α΄και ις΄Αυγούστου αντίστοιχα, δεν τιμούνται με Μεγάλη Λιτανεία, όχι γιατί θεωρούνται υποδεέστερες από την Εκκλησία Ιεροσολύμων, αλλά διότι το Status Quo (=το Καθεστώς),δηλαδή η διεθνής συμφωνία, που διέπει τα Πανάγια Προσκυνήματα, δεν παρέχει τη δυνατότητα. Η εν λόγω διεθνής συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε μετά από σκληρούς αγώνες και θυσίες αίματος των Αγιοταφιτών Πατέρων (άρχισαν την εποχή των σταυροφόρων) και κατωχυρώθηκε τελικά με το άρθρο 63 της συνθήκης του Βερολίνου στις 22 Ιουλίου του 1878, ορίζει επακριβώς πότε και πόσες Μεγάλες Λι-τανείες επιτρέπεται να τελεί κάθε θρησκευτική Κοινότητα εντός του κτιριακού συγκροτήματος του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως (Πρβλ. Χρυσοστόμου Λ. Παπαδόπουλου, Ιστορία της Εκκλησίας Ιεροσολύμων, Επανέκδοσις 2010, σ. 592- και σ. 641). Προς αποφυγή μάλιστα διενέξεων καταχωρούνται κατ’ έτος στο Αγιοταφιτικόν Ημερολόγιο και οι Λιτανείες των Λατίνων και των Αρμενίων. Αιτία της διαμάχης είναι το γεγονός, ότι την ημέρα που τελείται Μεγάλη Λιτανεία από μία θρησκετική Κοινότητα, οι άλλες θρησκευτικές Κοινότητες τελούν τις ακολουθίες τους εν σπουδή και σε άβολες ώρες. Οι Ορθόδοξοι τελούν 13 Μεγάλες Λιτανείες και 3 επίσημες Δοξολογίες ετησίως, οι Λατίνοι 7 και οι Αρμένιοι 9 Λιτανείες. Επίσημες Δοξολογίες δεν επιτρέπεται να τελούν οι Λατίνοι και οι Αρμένιοι.  
 
3.  Πρβλ. Τάξις Λατρείας αγίου Γρηγορίου Παλαμά, εν Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, τόμ. 4, στήλες 794-796.
 
4.  Πρβλ.: Ράλλη-Ποτλῆ, Σύνταγμα Κανόνων, τομ. ΣΤ΄, σ. 465 και, Αρχιμ. Νικοδήμου Σκρέττα, Η θεία Ευχαριστία και τα προνόμια της Κυριακής κατά τη διδασκαλία των Κολλυβάδων, εκδόσεις Πουρνάρα, Θεσσαλονίκη, 2006, σ. 541-.
 
5.  Πρβλ. Αι Εορταί του Τιμίου Σταυρού, εν Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, τομ.11, στήλες 434-439, ένθα αναφέρονται λεπτομερώς οι σχετικές πηγές.       
 
6.  Πρβλ. Συναξάριο ς΄ Μαρτίου, Μηναίο, εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
 
7. Κανών μθ΄ Λαοδικείας. Πρβλ. και Κανόνα νβ΄ της εν Τρούλλω, Ράλλη-Ποτλῆ, Σύνταγμα Κανό-νων, τομ. Γ΄, σ. 216 και τόμ. Β΄ , σ. 427.
 
8. Πρβλ.: Αι Εορταί του Τιμίου Σταυρού, εν: Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, τομ. 11, στήλες 434-439.
 
9. Πρβλ. Συναξάριο ιδ΄ Σεπτεμβρίου, Μηναίο, εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Εκεί αναφέρεται και η αίτία της μεταθέσεως της μνήμης του Αγίου: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἡ κοίμησις τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἰωάννου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Ἐν ταύτῃ γάρ ἀνεπαύσατο, ἀλλά διά τήν Ἑορτήν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ μετετέθη ἡ τούτου Ἑορτή εἰς τόν Νοέμβριον μῆνα». 
 
10. Πρβλ. Εορταί Δώδεκα, ἐν: Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, τομ. 5, στήλη 741.
 
11. «Εικαστικές εκφράσεις των Παθών και της Αναστάσεως του Χριστού», στο συλλογικό ἐργο: ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΜΕΓΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΞΟΝ, Αθήνα 2001, Βυζαντινόν και Χριστιανικόν Μουσείον. © 2002 Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος. 
 
12. Πρβλ. Σύστημα Τυπικού της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Α΄ έκδοση 2006, παράγραφοι 289 και 1571-1572  και μηναία Σεπτεμβρίου ιδ΄, Μαΐου ζ΄ και Αυγούστου α΄, εκδόσεις Αποσττολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ο Γ. Βιολάκης (Τυπικόν, Αυγούστου α΄, παράγραφος 2) διατείνεται, ότι ο εν λόγω Τρισάγιος Υμνος ψάλλεται την α΄ Αυγούστου μόνο αν τελεσθεί σταυροπροσκύνηση. 
 
13. Πρβλ. Ιερατικόν Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά και κάθε άλλο αντίστοιχο βιβλίο ή Μέγα Ευχολόγιο. 
 
14. Πρβλ. Τριώδιο, γ΄ Κυριακή των Νηστειών και τα παραπάνω μνημονευθέντα μηναία.  
 
15. Η ποίηση, ως προς το περιεχόμενό της, διακρίνεται σε τέσσερα είδη: Πένθιμη, Μελαγχολική, Εύθυμη και Υμνητική. 
 
16. Το τροπάριο αυτό ονομάζεται συμβολικά «Οίκος», διότι περιέχει εν περιλήψει την υπόθεση της εορτής. Γιά την ονομασία και την προέλευση του ύμνου πρβλ. Οίκος, εν Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, εκδόσεις Μαρτίνος, τομ. 9, στήλες 686-687. 
 
17.  Πρβλ. και Λεωνίδα Ουσπένσκυ, Η θεολογία της Εικόνας στην Ορθόδοξη Εκκλησία, εκδόσεις Αρμός 1998, σ. 39, υποσημ 4. Οι σλαβόφωνοι έχουν πλήρη ακολουθία της εορτής του Αγίου Μαν-δηλίου και ο Ουσπένσκυ στηρίζεται επ΄ αυτής στην εν λόγω μελέτη του. Πρβλ. ωσαύτως  Ιστότο-πο: http:||analogion.com|forum|showthread.php?t=13852.
 
18. Πρβλ.Τυπικαί Διατάξεις της Εκκλησίας της Κύπρου και Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος.
19. Πρβλ. Μηναία, Εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Σεπτεμβρίου  ιδ΄, Μαΐου ζ΄ και Αυγούστου α΄.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο άγιος νεομάρτυρας Μιχαήλ, εκ Γρανίτσης Αγράφων, ο Ευρυτάνας

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

Ο Άγιος Νεομάρτυρας Μιχαήλ καταγόταν από τη Γρανίτσα των Αγράφων από ευσεβείς γονείς, τον Δημήτριο και τη Στατήρα, οι οποίοι του μετέδωσαν από την παιδική του ηλικία την αγάπη προς τον Θεό και το σεβασμό προς τις εντολές Του. Όταν ενηλικιώθηκε, ενυμφεύθηκε και μετανάστευσε στη Θεσ­σαλονίκη, πόλη που επισκεπτόταν συχνά και κατά το παρελ­θόν, και άρχισε να εξασκεί το επάγγελμα του αρτοπώλη. Ο Μιχαήλ διακρινόταν για την ελεήμονα φύση του και ήταν φιλακόλουθος. Είχε δε επιπλέον εκδηλώσει και την επιθυμία να μονάσει, ωστόσο πολλοί γνωστοί του τον απέτρεπαν, προβάλ­λοντάς του ως επιχείρημα πως δεν επιτρεπόταν να πράξει κάτι τέτοιο εάν δεν συνηγορούσε και η σύζυγός του.

Πηγή:www.porphyrios.gr/

Ωστόσο, στις 17 Μαρτίου, Δευτέρα μετά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, ο Μιχαήλ έλαβε από τον πνευματικό του πατέρα την ευλογία να υλοποιήσει την απόφασή του. Μετά το τέλος της Ακολουθίας του Εσπερινού έφυγε βιαστικά από την Εκκλησία και κατευθύνθηκε προς το αρτοπωλείο του, όπου λίγο αργότερα πήγε και ένας γνώριμός του νεαρός Μωαμεθανός, για να αγοράσει ψωμί. Ο Μιχαήλ, συζητώντας μαζί του, άρχι­σε να καταφέρεται με δριμύτητα εναντίον της μωαμεθανικής θρησκείας, με αποτέλεσμα να καταγγελθεί από το Μωαμεθανό νομοδιδάσκαλο, που κατά συγκυρία επερνούσε από εκεί. Ο Μιχαήλ εξακολούθησε να κατηγορεί τη μωαμεθανική θρησκεία ως ψεύτικη, με αποτέλεσμα να συλληφθεί λίγο αργότερα από το πλήθος των Τούρκων που είχαν συγκεντρωθεί γύρω του και να οδηγηθεί στο δικαστή της πόλεως, ενώπιον του οποίου ομολόγη­σε την πίστη του στον Χριστό.

Ο κριτής έδωσε εντολή να ραβδίσουν τον Μιχαήλ και να τον οδηγήσουν στη φυλακή. Εκεί λίγο αργότερα τον επισκέφθηκαν μερικοί Χριστιανοί, που είχαν παρακολουθήσει την ομολογία του και είχαν μεταφέρει την είδηση στον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονί­κης Μητροφάνη, ο οποίος ήταν και ο πνευματικός πατέρας του Μιχαήλ. Ο Μητροφάνης τους απέστειλε στον δέσμιο Μιχαήλ, για να τον εμψυχώσουν, έκπληκτοι όμως εκείνοι διεπίστωσαν την ηρεμία και τη χαρά που τον διέκρινε, καθώς και την αποφασιστικότητά του για το μαρτύριο.

Την επόμενη ήμερα οι ίδιοι Χριστιανοί επισκέφθηκαν και πάλι τον Μιχαήλ, ο οποίος τους απεκάλυψε ότι κατά τη διάρ­κεια της προηγούμενης νύχτας του είχε αποκαλυφθεί ο Χριστός, ενθαρρύνοντάς τον στην απόφασή του και ευλογώντας τον.

Στη συνέχεια ο Μάρτυς Μιχαήλ οδηγήθηκε σε ανώτερο δικαστή, ο οποίος, αφού του ανέγνωσε το πρακτικό της ομολογίας του και τον επληροφόρησε ότι αντιμετώπιζε τον κίνδυνο να καταδικασθεί στο διά πυράς θάνατο, προσπάθησε με υποσχέσεις να τον πείσει να αρνηθεί την πίστη του, χωρίς όμως αποτέλε­σμα. Η πνευματική ανδρεία του Αγίου συγκλόνισε ακόμη και το δικαστή, ο οποίος ωστόσο εξέδωσε καταδικαστική απόφαση, σύμφωνα με την οποία ο Μιχαήλ καταδικάσθηκε να ριφθεί στη φωτιά στις 21 Μαρτίου του έτους 1544.

Ο έπαρχος της πόλεως οδήγησε τον Μιχαήλ στον τόπο του μαρτυρίου, λίγα μέτρα βορείως του ιερού του ναού της Υπαπα­ντής του Χριστού, όπου σήμερα έχει ανεγερθεί μικρό προσκυνητάριο αφιερωμένο στη μνήμη του. Εκεί είχε συγκεντρωθεί πλή­θος κόσμου. Οι Τούρκοι είχαν περιστοιχίσει το Μάρτυρα χλευάζοντάς τον, ενώ οι Χριστιανοί ευρίσκονταν σε απόσταση, διότι οι Τούρκοι δεν τους επέτρεπαν να πλησιάσουν. Αφού τον εγύμνωσαν και τον οδήγησαν μπροστά στην πυρά, ο έπαρχος της πόλεως προσπάθησε και πάλι να κάμψει το μαρτυρικό φρόνημα του Μιχαήλ μπροστά στη θέα της φωτιάς, χωρίς αποτέλεσμα όμως. Ο Άγιος υπέμεινε με καρτερία το μαρτύριό του, επισφραγίζοντας με το αίμα του την ακλόνητη ομολογία της πίστεώς του. 

(Επισκόπου Φαναρίου Αγαθαγγέλου, Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Μάρτιος, σ. 207-209).

pemptousia.gr

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι…

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος κηρύττει Θεό τόν Πατέρα, Θεό τόν Υἱό καί Θεό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί πιστεύει στήν ἐνσάρκωση καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέχεται τό λόγο καί τή διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὅπως αὐτή περιγράφεται μέσα στό Εὐαγγέλιο καί δέχεται τίς διδασκαλίες τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας καί τά δόγματά της ὅπως αὐτά ἔχουν διατυπωθεῖ ἀπό τίς Οἰκουμενικές Συνόδους.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος σέβεται τήν Ἱερά Παράδοση τῆς μίας, ἁγίας, καθολικῆς καί ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος εἶναι βαπτισμένος στό ὄνομα τῆς ὁμοουσίου καί ἀδιαιρέτου Τριάδος καί δέν ἀφήνει τό βάπτισμα πού ἔλαβε ἀνενεργό ἀλλά τό ἐνεργοποιεῖ στή ζωή του καθώς ὡριμάζει. 
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος κατηχεῖται, μελετάει συνεχῶς τό Εὐαγγέλιο, διδάσκεται τό λόγο τοῦ Χριστοῦ, ἑρμηνεύει ὀρθά τίς ἁγίες Γραφές καί βρίσκεται μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς του σέ διαρκή μαθητεία.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος προσέρχεται τακτικά μέ σεβασμό, πίστη ἀγάπη καί πνευματική προετοιμασία στό θεῖο ποτήριο καί δέν κοινωνάει “γιά τό καλό” καί ἐθιμοτυπικά δυό–τρεῖς φορές τό χρόνο.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μετέχει συστηματικά στά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί ἔχει πνευματικό καί διακριτικό καθοδηγητή στή δύσκολη πορεία τοῦ βίου του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει ἐνεργή διακονία στό χῶρο τῆς ἐνορίας του καί δέν περιμένει τά πάντα ἀπό τούς κληρικούς.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀλλοιώνει τόν ἑαυτό του καί ἔγινε δοχεῖο τῆς θείας χάριτος καί μέ τήν ἀγάπη του καί τό παράδειγμά του ἐπηρεάζει καί τούς ἀνθρώπους τοῦ περιβάλλοντός του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ὡς πραγματικό νόημα στή ζωή του ἔχει νά συναντήσει τόν Χριστό καί τή Βασιλεία Του καί δέν ψάχνει νά βρεῖ νόημα στά ἀνθρώπινα καί φθαρτά διότι ξέρει ὅτι ἀργά ἤ γρήγορα θά τόν ἀπογοητεύσουν.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν βυθίζεται σέ δεισιδαιμονίες καί προλήψεις, ἀλλά προσπαθεῖ μελετώντας καί καθοδηγούμενος νά βρεῖ τήν ἀλήθεια.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν χρησιμοποιεῖ τήν Ὀρθοδοξία ὡς ἰδεολογία γιά νά κηρύττει θρησκευτικό φανατισμό καί νά αὐτοδικαιώνεται.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀπορρίπτει ὁποιαδήποτε μορφή βίας (λεκτική ἤ σωματική), φανατισμοῦ, φωνασκίας καί ἀκρότητας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν θέλει νά βάλει στή θέση του ὅποιον διαφωνεῖ μέ τίς ἀπόψεις του κατακεραυνώνοντάς τον μέ ἀφορισμούς καί ἀναθέματα.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν βυθίζεται σέ θεωρίες συνωμοσίας καί δέν βλέπει παντοῦ καί πάντα ἐχθρούς πού ἐπιβουλεύονται τήν Ὀρθοδοξία του θεωρώντας τόν ἑαυτό του ἀναμάρτητο καί αὐτόκλητο σωτήρα τῆς Ἐκκλησίας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος παίρνει τόν ἑαυτό του στά σοβαρά καί ἀναλαμβάνει τίς εὐθύνες του ἀναγνωρίζοντας ὅτι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρός του εἶναι τό εἴδωλο πού ἀντικρίζει στόν καθρέπτη του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μέ ἀγάπη καί τρυφερότητα ἀγκαλιάζει τόν κάθε παραστρατημένο ἄνθρωπο καί προσεύχεται γιά τή μεταστροφή του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δείχνει μακροθυμία, ἔλεος καί μεγαλοψυχία στά σφάλματα τοῦ συνανθρώπου του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μέ πνεῦμα ἀγάπης καί ἠρεμίας ἀπαντάει καί νουθετεῖ χωρίς νά περιμένει τό ἴδιο πνεῦμα καί ἀπό τόν ἄλλο.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δίνει ἐλπίδα, χαμογελάει, βοηθάει χωρίς νά ζητάει, εἶναι αἰσιόδοξος, παρηγορεῖ τόν καταφρονημένο, ἀκούει τόν συνάνθρωπο, κατανοεῖ τίς ἀνάγκες του, ἔχει ἕνα καλό λόγο γιά ὅλους.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει ἡσυχία καί ψυχική γαλήνη καί δέν ἐπηρεάζεται ἀπό τίς ἐφήμερες κραυγές τοῦ κόσμου τούτου.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν ἐξουθενώνει τόν ἄλλο μέ τό πρόσχημα τῆς ἀρετῆς, τῆς νηστείας καί τῆς ἐγκράτειας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀποφεύγει νά τρέχει στά δικαστήρια μέχρι νά ἐξουθενώσει τούς ἀντιδίκους του, ἀλλά μέ πνεῦμα συγχώρεσης καί ὁμόνοιας προσπαθεῖ νά εἰρηνεύσει τίς διαταραγμένες σχέσεις του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος πεινᾶ καί διψᾶ γιά τήν ἀλήθεια καί τή δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ καί νοιώθει τόν ἑαυτό του φτωχό μπροστά Του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος πάντοτε χαίρεται, πάντα εὐχαριστεῖ, πάντοτε δοξολογεῖ.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει φτιάξει στήν ψυχή του ἕναν μυστικό κῆπο προσευχῆς.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος βλέπει τούς συνανθρώπους του ὡς εἰκόνες Χριστοῦ…
Σωτ. Κόλλιας

http://taxiarhes.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή περίοδος μετανοίας

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι για την Εκκλησία μας, μια κατεξοχήν περίοδος μετανοίας και πνευματικής άσκησης.
Ας ακούσουμε έναν Μεγάλο Πατέρα της Εκκλησίας μας τι έχει να μας πει για την Μετάνοια στη ζωή μας.

ΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ
«Ας μην κυριευόμαστε λοιπόν από εκείνο το φόβο που έχει σχέση με τα πράγματα και τις καταστάσεις του μάταιου αυτού κόσμου. Να μην φοβόμαστε δηλαδή εκεί που δεν υπάρχει φόβος (Α΄ Ιωαν. 4:18). Γιατί ποιος ανθρώπινος φόβος μπορεί να συγκριθεί με το θείο φόβο; Και ποια φθαρτή ανθρώπινη δόξα μπορεί να συγκριθεί με την μεγαλοσύνη, την ανέκφραστη δύναμη και την άφθαρτη δόξα του Θεού;
Επειδή όμως μας παρασύρουν τα γήινα πράγματα, δεν μπορούμε, με τη δύναμη της πίστης και το φωτισμό της γνώσης, να προσηλώσουμε το νου μας στα αόρατα. Αν λοιπόν, έστω και μόνο από τη θέα των ορατών πραγμάτων οδηγούμαστε στην κατανόηση της ανέκφραστης δύναμης του άφθαρτου Θεού, ας σταθούμε ενώπιόν Του με δέος και άπειρο σεβασμό.
Ας γονατίσουμε λοιπόν ενώπιόν Του κι ας κλάψουμε (Ψαλμ. 94, 6) μπροστά στην αγαθότητά Του, μιλώντας απ’ την καρδιά μας και λέγοντας: «Εσύ Κύριε, είσαι ο Θεός μας και κανένας άλλος. Ενώπιόν Σου αμαρτήσαμε κι ενώπιόν Σου τώρα προσπίπτουμε. Αν Συ θελήσεις, να μας σώσεις Κύριε, κανένας δεν μπορεί ν’ αναχαιτίσει τούτη την απόφασή Σου και να Σε δυσκολέψει».

Ο Κύριος είναι εύσπλαχνος και αγαθός. Κι αν ακόμα εμείς παρασυρθήκαμε και αμαρτήσαμε από απερισκεψία, ας φροντίσουμε να θεραπευθούμε με την μετάνοια. Αν πάλι, ως άνθρωποι παρασυρθήκαμε από κάποιο πάθος, ας μην απελπιστούμε εντελώς, αλλά γνωρίζοντας Ποιος Θεός μας έχει προσκαλέσει και έχοντας συναίσθηση της κλήσης μας, ας ακούσουμε Εκείνον που λέει: «Μετανοείται, γιατί έφθασε η βασιλεία των ουρανών» (Ματθ. 4:17).
Δεν όρισε την μετάνοια σαν φάρμακο για κάποια μονάχα αμαρτήματα, αποκλείοντας κάποια άλλα. Για κάθε είδους τραύμα της αμαρτίας, για κάθε αμάρτημα πνευματικό, ο Μεγάλος Γιατρός των ψυχών μας, μας την έχει σαν φάρμακο χαρίσει.
Ας ξεριζώσουμε λοιπόν τις κακές συνήθειες της ψυχής μας. Αντί για τους καυστήρες ας μεταχειριστούμε το φόβο του Θεού, με τον οποίο θα μπορέσουμε να αντικρούσουμε όλες τις άστοχες επιθυμίες που φέρουν μέσα τους τα αγκάθια της αμαρτίας. Ας αντιταχθούμε με το συνετό λογισμό, σε αυτά που μας υπαγορεύουν οι φιλήδονοι λογισμοί, γιατί είναι γραμμένο: «Να γίνεσθε άγιοι, γιατί εγώ είμαι άγιος» (Α΄Πετρ. α΄ 16).
Έτσι, με τη Χάρη του Σωτήρα μας Θεού, θα επιτύχουμε την άφθαρτη ζωή. Ο Κύριος για την επιστροφή και την ειλικρινή μετάνοιά μας θα συγχωρέσει και θα παραγράψει τις αμαρτίες μας, γιατί είναι ελεήμων και εύσπλαχνος.
Κι αν κάποιος από εκείνους, που έχουν την εντύπωση πως έχουν κοπιάσει περισσότερο στην άσκηση και την αρετή, γογγύσει, για τη μεγάλη ευσπλαχνία του Δεσπότη Χριστού, -επειδή τάχα επειδή μπήκαμε στη δουλειά πολύ αργά, μας πληρώνει το ίδιο με τους πρώτους- θα δώσει για μας απολογία ο Ίδιος ο Κύριος και Δημιουργός και θα πει: «Φίλε, δεν σε αδικώ. Δεν έχεις μαζί μου συμφωνήσει να εργαστείς για ένα δηνάριο; Πάρε ό,τι έχουμε συμφωνήσει και πήγαινε στο καλό. Εγώ θέλω να δώσω σε τούτον που ήρθε τελευταίος στη δουλειά, ό,τι ακριβώς έδωσα και σε σένα του πρώτου» (Ματθ. 20: 13-14).
Ο Θεός είναι Εκείνος που κρίνει και δικαιώνει. Ποιος μπορεί να βγει μπροστά Του και να μας καταδικάσει; (Ρωμ. 8:34).
Σ’ αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν».

«…ΓΝΩΣΕΣΘΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΚΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΙ ΥΜΑΣ.»(Κατά Ιωάννην Η΄-32)

http://agiooros.org

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΧΑΙΡΕ Η ΤΑΝΑΝΤΙΑ ΕΙΣ ΤΑΥΤΟ ΑΓΑΓΟΥΣΑ, ΧΑΙΡΕ Η ΠΑΡΘΕΝΙΑΝ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑΝ ΖΕΥΓΝΥΣΑ

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

 Ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους τιμούμε την Παναγία είναι και γιατί ένωσε αυτά που φαίνεται αδύνατον να ενωθούν, έφερε τα αντίθετα στον ίδιο τόπο και τρόπο. Γι’ αυτό και ο ποιητής του Ακαθίστου Ύμνου την χαιρετά αναφωνώντας: «Χαίρε, η ταναντία εις ταυτό αγαγούσα . χαίρε η παρθενίαν και λοχείαν ζευγνύσα». Και μας δίδει η Υπεραγία Θεοτόκος ένα παράδειγμα κατά Θεόν σύνθεσης, μοναδικό σε ό,τι αφορά την δυναμική του, αλλά και την ίδια στιγμή κατορθωτό από όλους μας, παρά την φαινομενική δυσκολία του.
          Ποια είναι τα αντίθετα που ένωσε στο πρόσωπό της η Παναγία;
         Πρώτα τον Θεό με τον άνθρωπο.Γνωρίζουμε από την θεολογική μας παράδοση ότι ο Θεός είναι άκτιστος και ο άνθρωπος κτιστός. Το κτιστόν δανείζει την σάρκα, δανείζει την μήτρα, δανείζει την μητρότητα, τόποι και τρόποι ανθρώπινοι, στον Θεό και ο άσαρκος σαρκούται, ο αχώρητος χωρείται, ο απρόσιτος νηπιάζει. Είναι μυστήριο μέγα και μοναδικό αυτό. Ο πεπερασμένος νους μας δεν μπορεί να το συλλάβει. Στο πρόσωπο της Παναγίας όμως λαμβάνει υπόσταση. Και την ίδια στιγμή η Θεοτόκος γίνεται η απαρχή ώστε όλοι οι άνθρωποι να μπορούν να ζήσουν αυτόν τον τρόπο ένωσης του Θείου και του ανθρώπινου. Μόνο που σε μας αυτό δε γίνεται κατά φύσιν, αλλά κατά χάριν. Όταν μετέχουμε στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Ο Χριστός κατοικεί στην ύπαρξή μας. Όταν η ύπαρξή μας αγωνίζεται να χαριτωθεί. Να ειρηνεύσει εντός της από την τρικυμία των παθών και των λογισμών. Να υπακούσει στο θέλημα του Θεού. Να ελκύσει την παρουσία Του χάρις στην προσευχή, την ταπείνωση, την αγάπη. Να Τον κοινωνήσει στην Εκκλησία και τη ζωή της. Και ως τόπο και ως τρόπο. Τόπος η καρδιά μας. Τρόπος η ένωση μαζί Του. Να γιατί η Παναγία γίνεται η αφετηρία για την υπέρβαση των αντιθέτων.
                Ένωσε την παρθενία και την λοχεία. Η Παναγία πιστεύουμε ότι υπήρξε προ τόκου, κατά τον τόκον και μετά τόκον παρθένος. Αυτό είναι ασύλληπτο για τις πτωχές μας πνευματικές δυνάμεις. «Νενίκηνται της φύσεως οι όροι». Η φύση θέλει την παρθενία να διαλύεται στον τόκο. Κι αυτό είναι δωρεά του Θεού στο ανθρώπινο γένος, για να βοηθά και να διαδέχεται. Στην Παναγία έχουμε και τα δύο, μόνο που επέρχεται να διαφορετικό περιεχόμενο. Η Παναγία ως γυναίκα δεν βοηθά έναν άνδρα. Βοηθά όλο το ανθρώπινο γένος να βρει τον αληθινό του προορισμό. Τον Παράδεισο της κοινωνίας με το Θεό. Και γεννά την διαδοχή όχι ως σημείο της αναπαραγωγής, δηλαδή της ανάγκης του ανθρώπου να νικήσει δια της τεκνοποιίας τον θάνατο, αλλά την διαδοχή της αιωνιότητας και της αθανασίας κατά χάριν, με την νίκη κατά του πνευματικού θανάτου. Δεν διατηρεί το όνομα μιας οικογένειας και τη γενιά ζωντανή, αλλά γεννά Εκείνον που θα κρατήσει ζωντανό και εν τω νυν και εν τω μέλλοντι αιώνι σύμπαν το ανθρώπινο γένος που θα πιστέψει, θα αγαπήσει, που θα δοθεί σ’ Αυτόν. Σημείο του νέου τρόπου   βοήθειας και  διαδοχής είναι η διατήρηση από την Παναγία της παρθενίας, όχι μόνο ως φυσικού σημείου, αλλά και ως καρδιακής δωρεάς. Κι αυτό μυστήριο μέγα και ανήκουστον.   
                Ένωσε τον διασπασμένο και διαχωρισμένο σε λαούς, φυλές και γλώσσες, όπως επίσης και τον διχοτομημένο εντός του  άνθρωπο και έφερε την ειρήνη ως δωρεά ζωής.  Η Παναγία μας ξαναέδωσε τον αληθινό προορισμό μας που δεν είναι να είμαστε διαιρεμένοι. Και η διαίρεση δεν είναι μόνο εξωτερική, αλλά, κυρίως εσωτερική. Έχει να κάνει τόσο με τις διαμάχες για εξουσία, για οριοθέτηση των κεκτημένων μας, με τονισμό των διαφορών μας, μέσα από ένα πνεύμα υπερηφάνειας και μίσους. Έχει όμως να κάνει και με τον εαυτό μας, όπου διχοτομούμαστε εξαιτίας της παράδοσής μας στα πάθη και τις αμαρτίες, των επιδράσεων του διαβόλου και της κακίας, το πνεύματος εξουσίας έναντι των άλλων που δεν μας αφήνει να αγαπούμε και μας καθιστά κακότροπους και εγωκεντρικούς. Έχει να κάνει με την απουσία τελικά του Θεού ως κριτηρίου διαμόρφωσης της πορείας της ζωής μας. Η Παναγία εμπιστεύεται το θέλημα του Θεού και γεύεται ως δωρεά την ειρήνη της καρδιάς, πως ό,τι και να της συμβεί είναι φανέρωση της αγάπης του Θεού. Και μας υπενθυμίζει την καταγωγή μας εκ Θεού, ότι είμαστε εικόνες Του που καλούμαστε να ζήσουμε καθ’ ομοίωσίν Του. Αυτό σημαίνει πως όλες οι διαφορές που έχουμε δεν μπορούν να διαγράψουν την κοινή μας ταυτότητα. Ότι είμαστε τέκνα Θεού. Γι’ αυτό και η χριστιανική μας ιδιότητα και ζωή μας ενώνει σε μία πρόσκληση για παροξυσμό αγάπης, προσευχής, πόνου για όλο το ανθρώπινο γένος. Ανήκουμε ο καθένας στο λαό του, έχουμε ιστορία και μνήμη, διαφορές εξωτερικές σε σχέση με τους άλλους. Εντός της καρδίας μας όμως δεν υπάρχει τόπος για διχασμό, γιατί ειρηνεύουμε κατά Θεόν. Βλέπουμε τον κάθε άνθρωπο ως τον αδελφό μας. Κι αυτό είναι πάλι μυστήριο, μοναδικό και αιώνιο.
                Σε μία εποχή υπερτονισμού των αντιθέσεων και την ίδια στιγμή πεποιθήσεως στο «εγώ» μας, στα επιτεύγματα, στις δυνάμεις μας, στις ικανότητές μας να βρεθούν λύσεις, στις αποφάσεις μας, στις ιδέες μας, η Παναγία αφαιρεί τις σκιές και καλύμματα που δεν αφήνουν το πρόσωπά μας να δούνε την Αλήθεια, που είναι ο Χριστός. Μόνο ο τρόπος της Παναγίας και ο τόπος της που είναι η Εκκλησία μπορούν να ενώσουν ταναντία. Ας μην περιμένουμε από τους πολλούς και τον κόσμο λύση, αλλά ας αγωνιστούμε ο καθένας στην δική του ζωή να θυμόμαστε τι σημαίνει χριστιανός, τι σημαίνει αναστημένος από τον πνευματικό θάνατο άνθρωπο, τι σημαίνει κοινωνία με τον Άκτιστο. Ίσως κατανοήσουμε το μέγεθος της δωρεάς και την ίδια στιγμή την αδυναμία μας να την οικειωθούμε. Ταυτόχρονα όμως θα στραφούμε με εμπιστοσύνη, όπως τα παιδιά στη μητέρα τους, προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Κι εκείνη θα μεσιτεύει για να την ακολουθήσουμε εν ελευθερία στην οδό της ενότητας με το Θεό και τον συνάνθρωπο.
Κέρκυρα, 21 Μαρτίου 2014           
 π.Θεμιστοκλής Μουρτζ

Κατηγορία ΘΕΟΤΟΚΟΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΚΑΙ ΔΑΡΕΙΑ (19 ΜΑΡΤΙΟΥ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

 
῾Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἔζησαν ὅταν βασιλιᾶς ἦταν ὁ Νουμεριανός (περί τά τέλη τοῦ 3ου μ.Χ. αἰ.). ῾Ο Χρύσανθος εἶχε πατέρα συγκλητικό ἀπό τήν ᾽Αλεξάνδρεια, ὀνόματι Πολέμονα, ἐνῶ ἡ Δαρεία ἦταν ἀπό τήν ᾽Αθήνα. ᾽Επειδή δέ ὁ Χρύσανθος μυήθηκε τά θεῖα ἀπό κάποιο χριστιανό, βαπτίστηκε καί κήρυττε τόν Χριστό μέ παρρησία, μέ ἀποτέλεσμα ὁ ἴδιος ὁ πατέρας του νά τόν κλείσει στή φυλακή. Καθώς ὅμως δέν ὑποχωροῦσε, ἀλλά παρέμενε σταθερός καί ἀσάλευτος στήν πίστη του, ὁ πατέρας του ἔστειλε καί ἔφερε ἀπό τήν ᾽Αθήνα μία κόρη ὄμορφη καί ὡραία, ὀνόματι Δαρεία, γιά νά τόν νυμφεύσει, ὥστε μέ τόν ἔρωτα πρός αὐτήν νά τόν μετακινήσει ἀπό τήν πίστη τῶν χριστιανῶν. ῾Η Δαρεία ὅμως ἀντί νά πείσει τόν Χρύσανθο, μᾶλλον πείστηκε, κι ἀφήνοντας τήν ἀσέβεια τῆς εἰδωλολατρίας δέχτηκε τό βάπτισμα. Συμφώνησαν μάλιστα νά διαφυλάξουν τήν παρθενία τους καί οἱ δύο.
῞Οταν μαθεύτηκε τό γεγονός τῆς μεταστροφῆς καί τῆς Δαρείας,  κατηγορήθηκαν πρός τόν ἔπαρχο Κελλερίνο, ὁ ὁποῖος τούς ἔδωσε πρός ἐξέταση στόν τριβοῦνο Κλαύδιο τόν ἔπαρχο. Αὐτός τότε τούς τιμώρησε μέ πολλῶν εἰδῶν βασανιστήρια, ἀλλά καθώς τούς εἶδε νά τά ξεπερνοῦν καί νά μή ὑποκύπτουν, ἄλλαξε καί πίστεψε στόν Χριστό, μαζί μέ τή γυναίκα του ᾽Ιλαρία καί τά δύο τους παιδιά, τόν ᾽Ιάσωνα καί τόν Μαῦρο, ὅπως συνέβη καί μέ τούς στρατιῶτες πού ἦταν ὑπό τίς διαταγές τους, οἱ ὁποῖοι ἀργότερα δέχτηκαν καί τό στεφάνι τοῦ μαρτυρίου, κατά τήν δεκάτη ἐνάτη τοῦ μηνός Μαρτίου. Καί ὁ μέν Κλαύδιος, ἀφοῦ δέθηκε σέ λίθο καί ρίχτηκε στή θάλασσα τελειώθηκε, τῶν δέ παιδιῶν του καί τῶν στρατιωτῶν του ἔκοψαν τά κεφάλια. ῾Ο ἅγιος Χρύσανθος καί ἡ Δαρεία ρίχτηκαν σέ βόθρο, κι ἀφοῦ ἔριξαν ἀπό πάνω χῶμα, καταχώθηκαν, ὁπότε δέχτηκαν καί τό τέλος τοῦ μαρτυρίου᾽.

Δέν εἶναι μόνον ἡ ἁγία Φιλοθέη ἡ ᾽Αθηναία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κόσμημα καί σέμνωμα τῆς πόλης τῶν ᾽Αθηνῶν, ἀλλά πολύ πιό πίσω ἀπό αὐτήν ἡ ἁγία Δαρεία λάμπει καί κοσμεῖ τήν πόλη. Γιατί ἡ ᾽Αθήνα ὑπῆρξε ἀκριβῶς ἡ γενέτειρα καί τῶν δύο. Καί μπορεῖ βεβαίως ὁ ἅγιος ὑμνογράφος νά μή μπορεῖ νά κάνει ὁποιοδήποτε συσχετισμό τῶν ἁγίων σπουδαίων αὐτῶν γυναικῶν μαρτύρων, δεδομένου ὅτι ἔζησε πρίν ἀπό τήν ἐποχή τῆς ἁγίας Φιλοθέης, ὅμως εἴμαστε βέβαιοι ὅτι καί οἱ δύο ᾽Αθηναῖες χαίρουν καί ἀγάλλονται μπροστά στόν θρόνο τοῦ Κυρίου μας ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ, στεφανωμένες μέ τό διπλό στεφάνι τῆς ἄσκησης καί τοῦ μαρτυρίου. Στήν ἁγία Δαρεία μάλιστα ἴσως λάμπει περισσότερο τό στεφάνι τῆς ἄσκησης, διότι λαμπρύνθηκε καί ἀπό τόν ἀγώνα τῆς παρθενίας μέ τόν ἰδιότυπο τρόπο τῆς λευκῆς συζυγίας της μέ τόν ἅγιο Χρύσανθο. Κι εἶναι κάτι πού ἀξίζει κανείς νά τονίσει ἐν προκειμένῳ: χωρίς νά εἶναι κἄν χριστιανή ἡ Δαρεία, πείθεται στά λόγια τοῦ συζύγου της Χρυσάνθου, πιστεύει στόν Χριστό, ἀφιερώνεται σ᾽ Αὐτόν ὁλοκληρωτικά, δίνει καί τό αἷμα της γιά χάρη Του. Πόσο καλοπροαίρετη πρέπει νά ἦταν, πόσο ἕτοιμη γιά τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ, γιά νά πειστεῖ στόν σύζυγό της γιά κάτι πού φαίνεται καί εἶναι ὑπεράνω τῆς φυσικῆς τάξης τῶν πραγμάτων: τήν ἐν συζυγίᾳ παρθενία καί τό μαρτύριο τοῦ αἵματος!  Καί πόση δύναμη λόγων πρέπει νά εἶχε ὁ Χρύσανθος, πόση φωτεινή προσωπικότητα, ὥστε νά πείσει μία νέα κοπέλα γιά ἕνα τέτοιο ἐγχείρημα! Τά λόγια του κυριολεκτικά πρέπει νά ἦταν χρυσά, δηλαδή γεμάτα ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, γιά νά μποροῦν νά διεισδύσουν στήν καρδιά τῆς νεαρῆς Δαρείας. ῾῾Υπακούεις σ᾽ αὐτόν πού ἀγαποῦσες, πάνσοφη, ὁ ὁποῖος σέ ὁδηγοῦσε ὡς νύμφη στόν Χριστό, ἐγκαταλείποντας τόν ἔρωτα τῆς σάρκας μέ τήν ἱερή πίστη᾽ (῾῾Υπείκεις τῷ ἐραστῇ, νυμφαγωγοῦντί σε Χριστῷ, πάνσοφε, διά σεπτῆς πίστεως ἔρωτα σαρκός καταλείψασα᾽) (ὠδή γ´). ῾῾Οδήγησες, Χρύσανθε μακάριε, στόν Χριστό τήν ἔνδοξη Δαρεία μέ τά χρυσά λόγια σου, ἡ ὁποία ἔκανε ἄθλους καί ντρόπιασε τούς τυράννους᾽ (῾Προσηγάγω τῷ Χριστῷ, χρυσέοις Μάρτυς λόγοις σου, Χρύσανθε μακάριε, τήν Δαρείαν τήν ἔνδοξον, ἄθλους διανύσασαν καί τυράννους αἰσχύνασαν᾽) (κάθισμα ὠδῆς γ´).

Ποιητικό αἴτιο τῶν θαυμασίων τῆς μεγάλης αὐτῆς προσωπικότητας πού λέγεται Χρύσανθος ἦταν βεβαίως, κατά τόν ὑμνογράφο, ἡ σφοδρή ἀγάπη του γιά τόν Κύριο. ῾Η ἀγάπη αὐτή, κυριολεκτικά ἔρωτας πρός τόν Χριστό, ἦταν ἐκείνη πού τόν φτέρωνε γιά νά ξεπερνᾶ ὅ,τι θεωρεῖται φυσικό καί ἀποδεκτό καί νόμιμο: ἡ συζυγία, ἡ ἀγάπη τῶν θελγήτρων τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἡ ἀπόλαυση τῶν ἡδέων τοῦ βίου. ῾Πληγώθηκες ἀπό τόν γλυκύτατο ἔρωτα τοῦ Δημιουργοῦ, μάρτυρα Χρύσανθε, κι ἀφοῦ περιφρόνησες τά τερπνά τοῦ βίου, ἔδωσες ὅλη τή ροπή τῆς καρδιᾶς σου σ᾽ Αὐτόν πού ποθοῦσες μέ μεγάλη προθυμία᾽(῾᾽Ετρώθης τῷ γλυκυτάτῳ ἔρωτι, μάρτυς, τοῦ κτίσαντος, καί τά τερπνά τοῦ βίου παριδών, τήν ροπήν ὅλην δέδωκας τῆς σῆς καρδίας, Χρύσανθ, τῷ ποθουμένῳ προθυμότατα᾽) (ὠδή α´). Κι εἶναι μία ἀλήθεια πού ἡ ᾽Εκκλησία μας τονίζει διαρκῶς: κανείς δέν μπορεῖ νά ἀπεμπλακεῖ ἀπό τά ὡραῖα τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἄν δέν ὑπάρχει κάτι ἄλλο ὡραιότερο καί ἰσχυρότερο ὡς δύναμη ροπῆς, πού δέν εἶναι ἄλλη ἀπό τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ. Σάν νά ἔχει κάποιος ὡραῖα ἐνδύματα νά φορέσει, ὅμως μπροστά σέ ἀπείρως ὡραιότερα ἐπιλέγει τά δεύτερα. Καί πράγματι ὁ ἅγιος ᾽Ιωσήφ ὁ ὑμνογράφος ἔτσι τοποθετεῖ τά πράγματα: ῾῾Ο Δημιουργός σέ ἔντυσε, μακάριε Χρύσανθε, μέ ἄφθαρτο χιτώνα πού τόν ὕφανε ἀπό τόν οὐρανό ἡ θεία χάρη, γιατί κράτησες τό σῶμα σου καθαρό, γι᾽ αὐτό καί σέ στεφάνωσε ὡς νικητή᾽ (῾῾Υφαντόν σε θείας χάριτος ἐκ τῶν ἄνω, ὁ Ποιητής ἐνέδυσεν ἄφθαρτον χιτῶνα, ἄμωμον τηρήσαντα τό σῶμα, μακάριε, καί ὡς νικητήν ἐστεφάνωσε᾽) (ὠδή δ´).

Ἡ ἀγάπη τοῦ ἁγίου Χρύσανθου καί τῆς ἁγίας Δαρείας βεβαίως γιά τόν Χριστό ἦταν ἐκείνη πού ἔκανε τόν λογισμό τους νά κρατεῖται στέρεος ἀκόμη καί μπροστά στά βασανιστήρια. ᾽Αγάπη πού ἐνισχυόταν βεβαίως ἀπό τήν ἴδια τή χάρη καί τή δύναμη τοῦ Θεοῦ, δεδομένου ὅτι ῾χωρίς Αὐτῆς οὐ δύναται ὁ ἄνθρωπος ποιεῖν οὐδέν᾽. Ἡ βούληση τοῦ Θεοῦ δηλαδή ἐνίσχυσε τήν ἀγάπη τους γιά τόν Χριστό, ὥστε καί νά κρατήσουν ἁγνή τή σχέση τους καί νά μή δειλιάσουν μπροστά στά μαρτύρια. ῾Μέ τή θέληση τοῦ Θεοῦ κυριαρχήσατε στά πάθη τῆς σάρκας, γι᾽ αὐτό καί ὁ Χρύσανθος καί ἡ Δαρεία δροσισμένοι ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἀποτέφρωσαν τή φωτιά τῶν κολάσεων᾽ (῾Βουλήσει Θεοῦ τῶν τῆς σαρκός παθῶν κρατήσαντες, πῦρ ἀπετέφρωσαν τό τῶν κολάσεων Χρύσανθος καί Δαρεία δρόσῳ Πνεύματος᾽) (ὠδή η´). Μ᾽ αὐτόν τόν τρόπο ἔφτασαν στό χαρισματικό σημεῖο τῶν τριῶν παίδων στήν κάμινο τοῦ πυρός τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. ῾᾽Αντιτάχτηκες, μακάριε Χρύσανθε, στόν ματαιόφρονα τύραννο μέ τή σταθερότητα τοῦ λογισμοῦ, κι ἔτσι ὑπέφερες τούς γδαρμούς τοῦ σώματος. Κι ἐνῶ φλογιζόσουν ἀπό τή φλόγα, δέν καταφλέχτηκες, ψάλλοντας μαζί μέ τούς τρεῖς παῖδες: Εὐλογεῖτε, πάντα τά ἔργα Κυρίου τόν Κύριον᾽ (῾Στερρότητι μάκαρ λογισμοῦ, ἀντιταξάμενος τῷ ματαιόφρονι, ξεσμούς τοῦ σώματος ἤνεγκας. Καί λαμπάσι φλογιζόμενος, οὐ κατεφλέχθης, τοῖς Παισί συμψάλλων, Χρύσανθε: Εὐλογεῖτε πάντα τά ἔργα Κυρίου τόν Κύριον᾽) (ὠδή η´).

Δέν εἶναι λοιπόν παράδοξη ἡ ἐκτίμηση τοῦ ἁγίου ὑμνογράφου γιά τούς ἁγίους: εἶναι σάν καθαρά κειμήλια  πού ὁ Δημιουργός ἔχει ἀφιερώσει στόν ἐπουράνιο Ναό Του, εὑρισκόμενα μέσα σέ ἄπειρη δόξα. ῾᾽Αποφύγατε τήν σαρκική ἕνωση μέ τήν ἕνωση τῆς ψυχῆς, καί φανήκατε σάν ἁγνά κειμήλια τοῦ Παντοκράτορος, ἀφιερωμένα στόν ἐπουράνιο Ναό᾽ (῾῾Ενώσει ψυχῆς τήν τῆς σαρκός, φυγόντες ἕνωσιν, ἁγνά κειμήλια τοῦ Παντοκράτορος ὤφθητε, καί Ναῷ προσανετέθητε, ἐπουρανίῳ᾽) (ὠδή η´). ῾῾Υψωθήκατε πρός ἄπειρη δόξα, Χρύσανθε μάρτυς καί Δαρεία, καί βρίσκεστε στεφανωμένοι μπροστά στόν Παντοκράτορο Λόγο, πρεσβεύοντας γιά ἐμᾶς πού σᾶς μακαρίζουμε πάντοτε᾽ (῾῎Ηρθητε πρός ἄπειρον δόξαν, Χρύσανθε μάρτυς καί Δαρεία, καί τῷ Παντοκράτορι Λόγῳ, στεφανηφόροι ἅμα παρίστασθε, ὐπέρ ἡμῶν πρεσβεύοντες, μακαριζόντων ὑμᾶς πάντοτε᾽) (ὠδή θ´). 

παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Εγκύκλιος Υπουργείου Παιδείας για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

ΘΕΜΑ:  «Εκδηλώσεις για την επέτειο της Εθνικής Εορτής της 25ης Μαρτίου»

Ύστερα από ερωτήματα που υποβάλλονται στην υπηρεσία μας σχετικά με τις  εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται την παραμονή της  Εθνικής Εορτής της 25ης Μαρτίου (24η Μαρτίου) σας γνωρίζουμε τα εξής:

1. Σε όλα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης πραγματοποιούνται εκδηλώσεις σύμφωνα με όσα προβλέπονται στα Προεδρικά Διατάγματα 200/1998 και 201/1998.

2. Την παραμονή της Εθνικής Εορτής λειτουργεί και η Πρωινή Ζώνη του Ολοήμερου Προγράμματος

3. Οι μαθητές που παρακολουθούν το Ολοήμερο Πρόγραμμα συμμετέχουν στις εκδηλώσεις του σχολείου και αποχωρούν  με τους άλλους μαθητές.          

4. Η χρονική διάρκεια και ο τρόπος εορτασμού των εκδηλώσεων καθορίζονται από το Σύλλογο Διδασκόντων.

5. Με ευθύνη του Διευθυντή και του Συλλόγου Διδασκόντων ειδοποιούνται οι γονείς και οι κηδεμόνες για την ώρα αποχώρησης  των μαθητών από το σχολείο.

6.  Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι γονείς /κηδεμόνες δηλώσουν αδυναμία προσέλευσης, προκειμένου να  παραλάβουν  τα τέκνα τους στην συγκεκριμένη ώρα, ο Σύλλογος Διδασκόντων  υποχρεούται να μεριμνήσει για την απασχόληση των μαθητών που ενδέχεται να παραμείνουν στο σχολείο μετά το πέρας των εκδηλώσεων.   

Ο  ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΟΣ ΤΗΣ Δ/ΝΣΗΣ

ΚΩΣΤΑΣ  ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΔΩ.

petheol.gr

Κατηγορία ΓΕΝΙΚΑ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Επιμορφωτικό σεμινάριο της ΠΕΘ στις 22-3-2014

Συγγραφέας: kantonopou στις 21 Μαρτίου, 2014

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Θεολόγων, εὑρίσκεται στήν εὐχάριστη θέση νά ἀνακοινώσει στούς συναδέλφους καί νέους θεολόγους ὅτι, στό Ἐπιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικῆς καί Διδακτικῆς Κατάρτισης, στα Γραφεῖα τῆς ΠΕΘ (Χαλκοκονδύλη 37, ὄροφος 3ος) εἰσηγητής στίς 22-3-2014 ἡμέρα Σάββατο καί ὥρα 11.00 – 14.20 θά εἶναι: ὁ κ. Δημήτριος Ἡ.Βογιατζῆς, Δρ. Θεολογίας, Καθηγητής 3ου Γενικοῦ Λυκείου Ὑμηττοῦ, μέ θέμα: «Πρακτικές λύσεις σέ προβλήματα διδασκαλίας τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν (ΜτΘ)».

Ἀπό τή Γραμματεία τῆς ΠΕΘ

petheol.gr

Κατηγορία ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Θεολογία του Ησυχασμού: Γρηγόριος ο Παλαμάς (Β΄ Νηστειών)

Συγγραφέας: kantonopou στις 15 Μαρτίου, 2014

Οι θεολογικές θέσεις του Γρηγορίου του Παλαμά μπορούν να συνοψιστούν στα ακόλουθα τρία σημεία:

1. Η γνώση του Θεού είναι μία εμπειρία η οποία δίνεται σε όλους τους Χριστιανούς μέσω του Βαπτίσματος και μέσω της συνεχούς συμμετοχής τους στη ζωή του Σώματος του Χριστού στη θεία Ευχαριστία. Απαιτεί τη συμμετοχή ολόκληρου του ανθρώπου στην προσευχή και τη λατρεία, μέσα από την αγάπη για τον Θεό και τον πλησίον· και τότε αναγνωρίζεται όχι ως μία «νοητική» εμπειρία του νου και μόνον, αλλά ως μία «πνευματική αίσθηση», η οποία μεταδίδει μία αντίληψη ούτε καθαρά «διανοητική» ούτε καθαρά υλική. Εν Χριστώ, ο Θεός αποδέχτηκε ολόκληρο τον άνθρωπο, ψυχή τε και σώματι και ο άνθρωπος ως άνθρωπος θεώθηκε. Στην προσευχή -για παράδειγμα: στη «μέθοδο»-, στα μυστήρια, σε ολόκληρη τη ζωή της Εκκλησίας ως κοινότητας, ο άνθρωπος καλείται να μετέχει στη ζωή του Θεού: αυτή η συμμετοχή είναι και η πραγματική γνώση του Θεού.

B·UO?·E‰EOO1

2. Ο Θεός είναι εντελώς απρόσιτος στην ουσία Του, τόσο κατά την παρούσα ζωή όσο και κατά την μέλλουσα· διότι μόνον οι τρεις θείες υποστάσεις είναι «Θεός κατ’ ουσίαν». Ο άνθρωπος, στη «θέωση», μπορεί να γίνει Θεός μόνον «διά της χάριτος» ή «διά της ενεργεί­ας». Το απρόσιτο της ουσίας του Θεού ήταν μία από τις βασικές θέσεις των Καππαδοκών Πατέρων κατά του Ευνόμιου και επίσης, σε διαφορετικό πλαίσιο, κατά του Ωριγένη. Η κατάφαση της απόλυτης υπερβατικότητας του Θεού δεν είναι παρά ένας άλλος τρόπος να πει κάνεις ότι Εκείνος είναι ο Δημιουργός εκ του μηδενός: οτιδήποτε υπάρχει έκτος του Θεού υπάρχει μόνον μέσω τής «θελήσεώς» Του ή «ενεργείας» Του, και μπορεί να μετέχει στη ζωή Του μόνον ως αποτέλεσμα της βούλησης ή της «χάριτός» Του.

3. Το απόλυτο σθένος με το οποίο ό Παλαμάς βεβαιώνει το απρόσιτο του Θεού και η εξίσου ισχυρή κατάφαση της θέωσης και της συμμετοχής στη ζωή του Θεού, ως τον αρχικό προορισμό και στόχο της ανθρώπινης ύπαρξης, καθιστούν επίσης πλήρως αληθή την παλαμική διάκριση ανάμεσα στην «ουσία» και τις «ενέργειες» στο Θεό. Ο Παλαμάς δεν προσπαθεί να δικαιολογήσει τη διάκριση φιλοσοφικά: ο Θεός του είναι Θεός ζων, ταυτόχρονα υπερβατικός και εκουσίως πανταχού παρών, ο οποίος δεν μπορεί να υπαχθεί σε εκ των προτέρων κατασκευασμένες φιλοσοφικές κατηγορίες. Ωστόσο, ο Παλαμάς θεώρει τη διδασκαλία του ως ανάπτυξη των αποφάσεων της ΣΤ’ Οικουμενικής Συνόδου, ότι δηλαδή ο Χριστός έχει δύο φύσεις ή «ουσίες» και δύο φυσικά θελήματα ή «ενέργειες».

Διότι, η ίδια η ανθρώπινη φύση του Χριστού, επειδή ακριβώς είναι ενυποστασιασμένη στο Λόγο, και συνιστώντας με αυτόν τον τρόπο πράγματι την ανθρώπινη φύση του Θεού, δεν έγινε «Θεός κατ’ ουσίαν»– η θεία ενέργεια την διαπέρασε -μέσω της περιχώρησης των ιδιωμάτων – και, μέσω αυτής της ανθρώπινης φύσης του Χριστού, η δική μας ανθρώπινη φύση βρίσκει πρόσβαση στον Θεό δια των ενεργειών Του. Οι ενέργειες επομένως ουδέποτε θεωρούνται ως απορροές της ουσίας του Θεού ή ως ήττων Θεός. Είναι η ζωή του Θεού, όπως δόθηκε από το Θεό στα πλάσματα Του· και οι θείες ενέργειες είναι Θεός, διότι στον Υιό Του έδωσε Εκείνος πραγματικά τον ίδιο τον Εαυτό Του για τη σωτηρία μας.

Η νίκη του Παλαμισμού κατά τον 14ο αιώνα ήταν επομένως η νίκη ενός σαφέστατα χριστιανικού, θεοκεντρικού ουμανισμού τον οποίο αντιπροσώπευε ανέκαθεν η ελληνική πατερική παράδοση, σε αντίθεση προς κάθε αντίληψη του ανθρώπου η οποία τον θεωρούσε ως αυτόνομο ή «κοσμικό» ον. Η ουσιαστική έμπνευση του χριστιανικού ουμανισμού ότι η «θέωση» δεν καταπνίγει την ανθρώπινη φύση, αλλά καθιστά τον άνθρωπο αληθινά ανθρώπινο, είναι, φυσικά, ιδιαίτερα επίκαιρη για τις δικές μας, σύγχρονες ανησυχίες: ο άνθρωπος μπορεί να είναι πλήρως «ανθρώπινος» μόνον εάν αποκαταστήσει τη χαμένη κοινωνία του με τον Θεό.

(π. Ιωάννου Μάγιεντορφ, Βυζαντινή θεολογία, εκδ. Ίνδικτος σ. 174-176)
pemptousia.gr

 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο Χριστός μας ελευθέρωσε από τους μύθους (Άγιος Νικόδημος)

Συγγραφέας: kantonopou στις 15 Μαρτίου, 2014

Τι κάνεις, ασύνετε Χριστιανέ, όποιος και αν είσαι εσύ που κάθεσαι και λες τέτοιες μυθολογίες; Ο Χριστός ήρθε στον κόσμο και εξαφάνισε τους μύθους και τα ψέματα και εσύ ανακαινίζεις πάλι εκείνα που ο Χριστός τα κατάργησε; Ο Χριστός σε ελευθέρωσε από τις μυθολογίες και εσύ υποδουλώνεσαι πάλι σε αυτές; Ο Χριστός σε έφερε στην αλήθεια και σε αναγέννησε με το λόγο της αληθείας, όπως λέει ο αδελφόθεος Ιάκωβος· «Επειδή εκείνος το θέλησε, μας έφερε στην καινούρια ζωή με το λόγο της αληθείας» (Ιακώβου 1:18), και εσύ  γυρίζεις πάλι στο ψέμα και στην απάτη; Ο Χριστός σε έφερε στο θαυμάσιο φως της θεότητάς του και εσύ αγαπάς το σκοτάδι και τις φαντασίες των ανόητων ανθρώπων; Ο Χριστός σου έδειξε τον ίσιο και απλανή δρόμο της σωτηρίας και εσύ θέλεις να τρέχεις στους μύθους, οι οποίοι σε οδηγούν στην πλάνη και στην απώλεια; 
Ω, της αγνωσίας! Ένα από τα δύο πρέπει να κάνεις, αν πιστεύεις πως ο Χριστός, ο δάσκαλός σου και αρχηγός και τελειωτής της σωτηρίας σου είναι η αλήθεια, όπως είπε μόνος του· «Εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια, και η ζωή» (Ιωάννης 14:6), πρέπει, για να μη αναφέρεις στο στόμα σου μυθολογίες και ψέματα ούτε να τις σκέφτεσαι ούτε να τις διαβάζεις ποτέ, αλλά πάντοτε να λες αληθινά και θεϊκά λόγια και αυτά να σκέφτεσαι και να διαβάζεις, όπως σε προστάζει ο μακάριος Παύλος· «Τέλος, αδελφοί μου, ό,τι είναι αληθινό, σεμνό, δίκαιο, καθαρό, αξιαγάπητο, καλόφημο, ό,τι έχει σχέση και είναι άξιο επαίνου, αυτά να έχετε στο μυαλό σας» (Φιλιππισίους 4:8), αλλά εάν δεν πιστεύεις πως ο Χριστός είναι η μόνη αλήθεια, δεν είσαι λοιπόν ούτε Χριστιανός, ούτε πρέπει να ονομάζεσαι με το όνομα του Χριστού.
Ο Απόστολος Παύλος γνωρίζοντας πόση βλάβη προξενούν στις ψυχές εκείνων που προσέχουν ή διηγούνται τους ακαθάρτους μύθους και τα πλανεμένα και γραώδη παραμύθια των Εθνικών, σε πολλά μέρη παραγγέλλει οι Χριστιανοί να αποστρέφονται αυτές τις μυθολογίες και μόνο να γυμνάζονται και να ασχολούνται στα θεία λόγια της ευσέβειας και του Ευαγγελίου. Για αυτό στον μεν Τιμόθεο γράφει· «Κόψε κάθε σχέση με τους ανίερους μύθους, που είναι για γριούλες. Εσύ να γυμνάζεσαι στην ευσέβεια» (Ά Τιμοθέου 4:7), και πάλι του λέει να παραγγέλλει στους πιστούς να μην προσέχουν στις μυθολογίες και στις μακρές γενεαλογίες, οι οποίες δεν προξενούν καμία οικοδομή και ωφέλεια στην πίστη· «Όπως σε παρακάλεσα, όταν έφευγα για την Μακεδονία, το ίδιο σε παρακαλώ και τώρα να μείνεις στην Έφεσο, για να παραγγέλλεις σε μερικούς να μην διαδίδουν αιρετικές διδασκαλίες, ούτε να ασχολούνται με μύθους και με απέραντες γενεαλογίες. Αυτά φέρνουν περισσότερο εριστικές συζητήσεις, παρά την εκπλήρωση του σχεδίου του Θεού, σύμφωνα με την πίστη μας» (Ά Τιμοθέου 1:3). Στον Τίτο γράφει να ελέγχει αυστηρά τους Χριστιανούς στην Κρήτη, για να μην προσέχουν στους Ιουδαϊκούς μύθους και σε εντολές ανθρώπων, που αποστρέφονται την αλήθεια. (Προς Τίτο 1:13). Γιατί λέω για τον Παύλο; Και αυτός ακόμα ο Σολομώντας γνωρίζοντας πόσο βλαβεροί είναι οι μύθοι και οι ψευδολογίες, παρακαλούσε τον Θεό να τον λυτρώσει από αυτούς· γι’ αυτό και έλεγε· «Φύλαξέ με από το να χρησιμοποιήσω δόλο ή ψευτιά» (Παροιμίες 30:8).
Οι σημερινοί Χριστιανοί όμως είναι κουφοί και δεν ακούν αυτές τις παραγγελίες του αποστόλου, ούτε τα λόγια του Σολομώντα· αλλά, τα άγια και αληθινά λόγια του Αγίου Πνεύματος και των θείων Γραφών, ούτε στο χέρι δεν θέλουν να τα πιάσουν και να τα διαβάσουν, ενώ τους μολυσμένους και ψεύτικους και διαβολικούς μύθους προσπαθούν να τους διαβάζουν κάθε μέρα και να τους διηγούνται στους άλλους με μεγάλη ηδονή και ευχαρίστηση. Πολλοί από τους Χριστιανούς γνωρίζουν από στήθους όλες τις αραβικές μυθολογίες της Χαλιμάς και ένα ρητό από το άγιο Ευαγγέλιο δεν ξέρουν. Πολλοί από τους Χριστιανούς, εάν ρωτηθούν για τους μύθους, των Ιουδαίων και των Εθνικών, είναι έτοιμοι να απαντούν με ελευθεροστομία· και αν τους ρωτήσει κάποιος τι πιστεύουν, πόσα είναι τα άρθρα της πίστεως, πόσα τα μυστήρια της Εκκλησίας, πόσες οι εντολές, τι είναι ο Χριστός, τι είναι το μυστήριο της θεολογίας, τι είναι το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας, πόσα είναι τα Ευαγγέλια, πόσες είναι οι επιστολές του αποστόλου Παύλου, εάν, λέω, τους ρωτήσει κανείς αυτά και άλλα παρόμοια, τα οποία είναι αναγκαία να τα γνωρίζει κάθε Χριστιανός, που αγαπά να σωθεί, τότε σιωπούν, βουβαίνονται και δεν γνωρίζουν να αποκριθούν καθόλου. Ω! και ποιος να μην κλάψει για την ελεεινή κατάσταση των σημερινών Χριστιανών; Ω και ποιος να μην θρηνήσει γι’ αυτήν την μεγάλη πλάνη του διαβόλου, η οποία κυρίευσε τους σημερινούς Χριστιανούς; Για αυτό λοιπόν είχε δίκιο και ο Χρυσορρήμων να απορεί για αυτούς τους Χριστιανούς και να λέει· «Τι χριστιανοί είναι αυτοί, που προσέχουν στα ιουδαϊκά και εθνικά παραμύθια και γενεαλογίες;» (Λόγος περί ψευδοπροφητών).
 
Οι Χριστιανοί έχουν υποχρέωση να είναι έτοιμοι να απολογούνται για την πίστη τους, όπως παραγγέλλει ο Απόστολος και κορυφαίος Πέτρος· «Να είστε πάντοτε έτοιμοι να δώσετε την σωστή απάντηση σε όλους όσοι ζητούν να τους δικαιολογήσετε την χριστιανική σας ελπίδα» (Ά Πέτρου 3:15), και οι σημερινοί Χριστιανοί θεωρούν ως χρέος τους το να γνωρίζουν να δίνουν απόκριση για τους μύθους και τις ψευδολογίες. Στους Χριστιανούς πρέπει να κατοικεί πλούσιος ο λόγος και η σοφία του Χριστού, όπως γράφει ο Παύλος· «Ο λόγος του Χριστού, με όλο του τον πλούτο, ας μένει μόνιμα ανάμεσά σας» (Προς Κολοσσαείς 3:16), και στους σημερινούς Χριστιανούς κατοικεί πλουσιότατος ο λόγος και η σοφία των αραβικών μυθολογιών. Οι Χριστιανοί πρέπει πάντοτε να έχουν όλη την μελέτη και την ανάγνωσή τους στον νόμο του Κυρίου, όπως λέει ο Δαβίδ· «Αντίθετα στο νόμο του Κυρίου θα εντρυφήσει μέρα και νύχτα» (Ψαλμός 1:2)· και οι σημερινοί Χριστιανοί έχουν ηδονική μελέτη και ανάγνωσή τους τα μυθολογικά βιβλία. Οι Χριστιανοί δεν πρέπει να διηγούνται κάτι άλλο παρά θεϊκά διηγήματα και τα θαυμάσια και τις ιστορίες του νόμου του Θεού, όπως προστάζει ο σοφός Σειράχ· «Κάθε σου διήγησις , ας αναφέρεται στον νόμο του Υψίστου»(Σοφία Σειράχ 9:20)· και οι Χριστιανοί αυτού του καιρού διηγούνται με κάθε ευχαρίστηση τις απέραντες γενεαλογίες των Ιουδαίων, τις δευτερώσεις των ραββίνων, τα πλάσματα τωνΚαβαλλιστών και τα μυθάρια των Χαλδαίων.
(Απόσπασμα από το «Χρηστοήθεια Χριστιανών», λόγος έβδομος).

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Μερικές σκέψεις για το όνομα «Ορθοδοξία», επιγραμματικά και χωρίς πολλές αναλύσεις.

Συγγραφέας: kantonopou στις 15 Μαρτίου, 2014

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, είναι (και) ιστορικά, η Εκκλησία που ίδρυσε ο Χριστός. Αυτό, αποδεικνύεται από τους Επισκοπικούς καταλόγους των Πατριαρχείων (Βλέπε Εκκλησιαστική Ιστορία Β. Στεφανίδη, 6η Έκδοση, σελ. 796-804). Αποστολική Διαδοχή σημαίνει δύο πράγματα, τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους· την μετοχή στην ίδια αποκαλυπτική αλήθεια, και την ιστορική συνέχεια.
Ο Χριστός, έδωσε υπόσχεση ότι θα είναι μαζί «πάσας τας ημέρας», από το 33 μ Χ μέχρι την συντέλεια, κατά την Β’ Παρουσία Του. «Πύλες του Άδη», δεν θα την νικήσουν (Κατά Ματθαίον, 28:20, 16:18). 
Κατά τους Πατέρες, οι «Πύλες του Άδη», είναι οι αιρέσεις που επιχείρησαν να καταπνίξουν, ανεπιτυχώς βέβαια, την Ορθόδοξη πίστη όλους αυτούς τους αιώνες. 
Μερικά παραδείγματα, για το που ανιχνεύεται η ονομασία «Ορθοδοξία» και τα παραπλήσια ονόματα.
Ο απόστολος Παύλος, στην πρώτη επιστολή του προς τον Επίσκοπο Τιμόθεο, του παραγγέλλει «τισί μη ετεροδιδασκαλείν» (Α Τιμοθέου, 1:3). Δηλαδή, να παραγγείλει σε κάποιους να μην ετεροδιδασκαλούν, να μην έχουν διδασκαλία διαφορετική από το σώμα της Εκκλησίας. Αν μιλάει για «ετεροδιδασκαλία», σημαίνει ότι η διδασκαλία της Εκκλησίας είναι «ορθή», και η Εκκλησία που την πρεσβεύει, είναι «Ορθόδοξη».
Ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, ο οποίος ήταν άμεσος διάδοχος των αποστόλων, ονομάζει«ετεροδοξούντας», όσους δεν πίστευαν ότι ο άρτος και ο οίνος της Θείας Ευχαριστίας είναι πραγματικό Σώμα και αίμα Χριστού (Προς Σμυρναίους, 6:2). Συνεπώς, η άρνηση αυτή είναι ετεροδοξία, η οποία αντιτάσσεται προς την αποκαλυμμένη αλήθεια, που είναι η «ορθοδοξία». 
Ο Ευσέβιος Καισαρείας (250-339 μ Χ), στο τρίτο βιβλίο της Εκκλησιαστικής Ιστορίας, αναφέρει για τον άγιο Ειρηναίο, που έζησε τον δεύτερο με τρίτο αιώνα,  ως «πρεσβεύοντα ορθοδοξίαν». Συνεπώς, η Εκκλησία που ανήκε ο άγιος Ειρηναίος, είναι η Ορθοδοξία, και ο ίδιος, ορθόδοξος.
Ο όσιος Εφραίμ ο Σύρος (306-373 μ Χ), αναφέρει τον σταυρό ως «ακαταμάχητον των Ορθοδόξων τείχος».
Ο άγιος Επιφάνιος Κύπρου (310-402 μ Χ), αναφέρει τον Μ. Αθανάσιο «πατέρα της Ορθοδοξίας».
Ο Μ Βασίλειος (330-378 μ Χ), στην επιστολή 258, αναφέρει· «Τέτμηται μεν η αίρεσις προς την ορθοδοξίαν, τέτμηται δε αυτή προς εαυτήν η ορθότης». Στην επιστολή 265, αναγνωρίζει Ορθοδοξία στο δόγμα που διετυπώθη ως σύμβολο Πίστεως στην Νίκαια, αναγνωρίζει Ορθοδοξία στην Ανατολή αλλά και στην Δύση. 
 Ο Σωκράτης ο ιστορικός, που έγραψε την εκκλησιαστική του Ιστορία περίπου το 439 μ Χ και περιγράφει γεγονότα από το 305 μέχρι το 439, αναφέρει τις κακοδοξίες του Μανιχαίου και σημειώνει ότι ‘’άπερ πάντα αλλότρια της Ορθοδόξου εκκλησίας καθέστηκεν’’(Πρώτο βιβλίο, 22).
Ο τελευταίος ορθόδοξος Πάπας, ο Λέων ο 3ος, πριν το σχίσμα το 1054 μ Χ, διαμαρτυρήθηκε για τις αλλαγές που ήθελαν να επιβάλλουν οι Φράγκοι στο Σύμβολο της Πίστεως, ανυψώνοντας μία επιγραφή στην Εκκλησία του αγίου Πέτρου που έλεγε ‘’HAEC LEO POSUI AMORE ET CAUTELA ORTHODOXAE FIDEI», δηλαδή, «Εγώ, ο Λέων βάζω εδώ (τις πλάκες)για την αγάπη και την προστασία τηςΟρθόδοξης Πίστης» (Πρβ. Εκκλησιαστική Ιστορία, Βλ. Φειδά, Β’ τόμος, σελ. 97). 
Ομολογούμε στο Σύμβολο της Πίστεως, πίστη «Εις Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν, και Αποστολικήν Εκκλησίαν».
Κλείνω, με απόσπασμα από τον ιερό Χρυσόστομο:
«[..] έτσι έκαμε ο Χριστός. Αφού επέτρεψε την Εκκλησία Του να φέρεται στην οικουμένη σαν ένα πλοίο σε θάλασσα, δεν σταμάτησε την τρικυμία, αλλά την απέσπασε από την τρικυμία, δεν γαλήνεψε την θάλασσα, αλλά ασφάλισε το πλοίο. Και ενώ ξεσηκώνονταν παντού  οι λαοί, σαν κύματα άγρια, και ενώ την κτυπούσαν τα πονηρά πνεύματα σαν φοβεροί άνεμοι, και από παντού σηκωνόταν η θύελλα, παρείχε μεγάλη γαλήνη στην εκκλησία. Και το πιο θαυμαστό είναι ότι όχι μόνο η θύελλα δεν διέλυσε το πλοίο, αλλά ότι το πλοίο διέλυσε την θύελλα. Γιατί  οι αδιάκοποι διωγμοί, όχι μόνο δεν καταπόντισαν τη Εκκλησία αλλά και διαλύθηκαν από την Εκκλησία. Πως  και με ποιο τρόπο και από πού; Από απόφαση εκείνη που λέγει,  ‘’οι πύλες του Άδη δεν θα την κατανικήσουν’’. Πόσα έκαμαν οι ειδωλολάτρες για να εξαλείψουν το λόγο αυτό, για να ακυρώσουν την απόφαση και δεν μπόρεσαν να την καταργήσουν; Γιατί η απόφαση ήταν του Θεού». 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΧΑΙΡΕ ΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΜΑΝΝΑ ΔΙΑΔΟΧΕ, ΧΑΙΡΕ ΤΡΥΦΗΣ ΑΓΙΑΣ ΔΙΑΚΟΝΕ

Συγγραφέας: kantonopou στις 15 Μαρτίου, 2014

 
  Ο άνθρωπος έχει ανάγκη την τροφή για να επιβιώσει. Έτσι πλάσθηκε από το Θεό. Η λήψη της τροφής όμως συνοδεύεται και από μία συγκεκριμένη στάση ζωής, καθώς ο άνθρωπος ενηλικιώνεται. Από την αυτόματη, ενστικτώδη κίνηση, η τροφή γίνεται έλλογη επιλογή, καθώς ο καθένας ακολουθεί την πορεία της σωματικής και πνευματικής ανάπτυξής του. Η τροφή συνοδεύεται από την ηδονή του να αρέσει ή να μην αρέσει, τόσο στη γεύση όσο και στον τρόπο της βρώσης της. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος σταδιακά μπορεί να τρώει για να ζει ή και να ζει για να τρώει. Να συνδέεται με αυτούς που του παρασκευάζουν την τροφή,  με την προσωπική σύνδεση με την μητέρα ή την σύζυγο ή τους οικείους από την οποία την δέχεται ή με την απρόσωπη σύνδεση με εκείνους που πουλούνε τροφή. Γι’ αυτό και η στάση του καθενός έναντι της τροφής δείχνει κατά κάποιον τρόπο τι άνθρωπος είναι.
Συχνά στα ιερά κείμενα  βλέπουμε να γίνεται αναφορά στο θέμα της τροφής. Στην Παλαιά Διαθήκη η τροφή γίνεται αφορμή της πτώσης του ανθρώπου, της έκπτωσής του από τη σχέση με το Θεό στον Παράδεισο και της εξορίας του στον κόσμο που δεν είναι πια στολίδι. Ο άνθρωπος καλείται με τον ιδρώτα του προσώπου του να τρώει τον άρτο του. Και η γη βγάζει ακάνθας και τριβόλους, που κάνουν τον άνθρωπο να μην μπορεί να γευτεί την τροφή ως δωρεά από το Θεό και την αγάπη Του, αλλά να τη βλέπει ως αποτέλεσμα του δικού του κόπου. Γι’ αυτό και η τροφή αποσυνδέεται από την πρόνοια του Θεού και γίνεται αφορμή για πόλεμο και συγκρούσεις μεταξύ των ανθρώπων. Την ίδια στιγμή, στην Παλαιά Διαθήκη, η τροφή αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα των Εβραίων, όταν φεύγουν από την Αίγυπτο για να ακολουθήσουν την οδό προς τη γη της Επαγγελίας. Στην έρημο θα γογγύσουν εναντίον του Θεού, γιατί μέσα τους θα συνεχίσουν να φέρουν το σπέρμα της ανταρσίας, που δεν δέχεται ότι η τροφή δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά δωρεά σχέσης του ανθρώπου με το Θεό, ότι η τροφή έρχεται δεύτερη σε μία ζωή στην οποία υπάρχει η εμπιστοσύνη στο Θεό. Και τότε ο Θεός θα τους στείλει το «μάννα», λύνοντας το ζήτημα της επιβίωσης, φανερώνοντας την αγάπη και την πρόνοια προς εκείνους και την ίδια στιγμή, καθώς τους ζητά να το τρώνε αυθημερόν και να μην το κρατάνε για δεύτερη ημέρα, δείχνοντάς τους ότι όσο επιλέγουν την σχέση μαζί Του ως το πρώτο της ζωής, όσο δεν έχουν αγωνία για την τροφή τους, αυτή θα τους έρχεται. Η στάση την οποία καλούνται να έχουν είναι η ευχαριστία. Ο δοξασμός του Θεού για το ότι τους αγαπά.  Η ευγνωμοσύνη για το ότι Εκείνος υπάρχει.
Η Υπεραγία Θεοτόκος αποτελεί την διαδοχή της τροφής του μάννα και γίνεται η ίδια τροφή για τον άνθρωπο και τον κόσμο. Μαζί με όλες τις άλλες αλλαγές, τις ανακαινίσεις του κόσμου που συνοδεύουν την κίνησή της να αποδεχτεί την πρόσκληση του Θεού να γεννήσει τον Υιό της, η Παναγία μας δείχνει ότι αποτελεί η διάδοχος της τροφής του μάννα, μόνο που επισημαίνει το αληθινό νόημά της. Γιατί στο πρόσωπό της βλέπουμε την ανάγκη μας να λειτουργούμε με εμπιστοσύνη προς το πρόσωπο του Χριστού και την πρόνοιά Του για τον καθένα μας. Βλέπουμε την ανάγκη μας να αναφέρουμε δια της προσευχής τη ζωή και την επιβίωσή μας σ’ Εκείνον. Να μην μένουμε στα υλικά αγαθά, αλλά να βιώνουμε το «ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος». Και να εκφράζουμε με την ευχαριστία και την ευγνωμοσύνη προς τον Δωρεοδότη της τροφής Κύριο και την έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον μας τα συναισθήματά μας έναντι της δωρεάς της τροφής και κάθε αγαθού, αλλά και κάθε περιστάσεως της ζωής μας, όπως Εκείνος επιτρέπει να μας συμβούνε.
Η Παναγία εμπιστεύθηκε το Θεό και δέχτηκε να συμμετάσχει στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία του κόσμου. Τρέφει λοιπόν ως μάνα τους ανθρώπους με ένα νέο μάννα, το οποίο παραμένει άφθαρτο στους αιώνες. Είναι ο ίδιος ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, ο οποίος δεν φθείρεται από το πέρασμα της ημέρας, από το χρόνο, από το σκοτάδι της αμαρτίας και της κακίας, ακόμη και από την νοοτροπία μας να εκζητούμε την ηδονή στα ευτελή. Την ίδια στιγμή, το νέο μάννα συνεχίζει να δίδεται καθημερινά στους ανθρώπους ως ο Άρτος της Ζωής. Το παλαιό μάννα δεν μπορούσε να κάνει τους ανθρώπους να αποφύγουν το θάνατο, όχι μόνο τον σωματικό, αλλά και τον πνευματικό, γιατί θεράπευε την ανάγκη της τροφής. Της επιβίωσης. Το νέο μάννα, που είναι ο Χριστός, δίνει ζωήν αιώνιον και ανασταίνει τους ανθρώπους που θα πιστέψουν σ’ Αυτόν, γιατί τρέφει με την Αγάπη του Θεού όχι μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχή. Συγχωρεί τις αμαρτίες μας και λυτρώνει από τον πνευματικό θάνατο την ύπαρξή μας. Ζωοποιεί με έναν μυστικό, εσωτερικό τρόπο το σύνολο της ύπαρξής μας και οδηγεί σε μία άλλη τρυφή, την αγία, της αγιότητας, της συνεχούς κοινωνίας με το Θεό που αλλάζει την πορεία της ζωής μας, διότι τώρα γνωρίζουμε τι θέλει ο ουρανός από την καθημερινότητα, τη στάση ζωής μας, τις κρίσεις με τον εαυτό μας και τους ανθρώπους, στις ποικίλες επιθέσεις του κακού και του διαβόλου και, κυρίως, γνωρίζουμε ότι δεν είμαστε μόνοι μας. Το παλαιό μάννα χορηγούνταν σε όλους, ανεξαρτήτως αν δόξαζαν ή όχι το Θεό, γιατί ο Θεός είναι δίκαιος, δηλαδή αγαπά, και ανατέλλει τον ήλιο επί δικαίους και πονηρούς. Το νέο μάννα δίδεται και αυτό σε όλους, όμως,  επειδή δεν αναφέρεται στην επιβίωση, είναι επιλογή του ανθρώπου αν θα το προσλάβει.Η δωρεά δηλαδή του νέου μάννα, του Χριστού, είναι δωρεά ελευθερίας και επαφίεται στον καθέναν αν θα την αποδεχτεί. Και ο τρόπος της αποδοχής είναι η ευχαριστία. Όχι μόνο το μυστήριο της Εκκλησίας, αλλά και η σύνολη στάση ζωής μας. Η δοξολογία του Θεού. Η προσφορά στο συνάνθρωπο. Η αποδοχή του θείου θελήματος, ασχέτως αν μας ευχαριστεί ή όχι.
Πρώτη η Παναγία άνοιξε τον δρόμο ώστε να γευτεί στην ύπαρξή της αυτό το νέο και αιώνιο μάννα. Γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται μανναδόχος στάμνα. Όπως σε μία στάμνα ο Μωυσής κρατά ως θησαυρό πολύτιμο λίγο μάννα, το οποίο είναι το μοναδικό που παραμένει άφθαρτο εντός της, έτσι και η Παναγία κρατά στα σπλάχνα της το αιώνιο μάννα, το Χριστό, ο Οποίος παραμένει άφθαρτος και αναλλοίωτος, ενώ αλλοιώνει την φθορά μας. Στο πρόσωπο του Χριστού τόσο η υλική, όσο και η κάθε άλλη τροφή αλλάζουν προσανατολισμό. Ο χριστιανός ξεκινά τη ζωή του από την κοινωνία με τον Άρτο της Ζωής και αυτή είναι η μεγαλύτερη τρυφή, η οποία διασώζει από την έρημο των παθών, της μοναξιάς, του θανάτου τον καθέναν μας και μας δίδει την ευκαιρία να βαδίσουμε προς τη γη της προσωπικής μας Επαγγελίας, τον Παράδεισο της Εκκλησίας και της σχέσης της Αγάπης. Και συνεχίζει τον αγώνα του και στην περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής αλλά και πάσας τας ημέρας της ζωής του με γνώμονα την εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού, χωρίς αγωνία για την επιβίωσή του και με πνεύμα ευχαριστίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εργάζεται για τα υλικά. Βλέπει όμως πού βρίσκεται η αληθινή ηδονή. Η τρυφή που είναι ατελεύτητος. Στη σχέση με το Θεό στην Εκκλησία. Και προσεύχεται στην Παναγία να μην επιτρέψει να επηρεαστεί από το πνεύμα του κόσμου, που όχι απλώς αποθεώνει την τροφή, αλλά εκδιώκει τον Δωρεοδότη της από τη ζωή μας. Και συνεχίζει να διακηρύττει  ότι μπορούμε και χωρίς Αυτόν να παλέψουμε με τας ακάνθας και τας τριβόλους τόσο της γης όσο και του εαυτού μας. Μόνο που βλέπουμε καθημερινά τις συνέπειες της επιλογής μας.
Κέρκυρα, 14 Μαρτίου 2014      
π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός 

Κατηγορία ΘΕΟΤΟΚΟΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

« Παλιότερα άρθρα
Επόμενα άρθρα»