«Αυτός είναι ο τίτλος της δράσης που κάναμε τα δυο τμήματα της Γ τάξης του σχολείου και τα παιδιά του τμήματος υποδοχής. Συμμετείχε σ’ αυτή και η συντονίστρια εκπαίδευσης προσφύγων του σχολείου μας.
Αρχικά αναρωτηθήκαμε τι θα ήταν ικανό να αναγκάσει κάποιους ανθρώπους να φύγουν από το σπίτι τους. Τα παιδιά έδωσαν απαντήσεις όπως: πόλεμος, φόβος, αναζήτηση καλύτερης ζωής, επαγγέλματος κλπ. Αβίαστα διέκριναν από μόνα τους τη διαφορά του πρόσφυγα και μετανάστη που αναλύσαμε στη συνέχεια με τη βοήθεια του σχετικού βίντεο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ “τι είναι πρόσφυγας”. Τα ίδια ανέφεραν περιπτώσεις γνωστών τους ή συγγενών που έφυγαν από την Ελλάδα για να εργαστούν αλλού και ιστορίες που άκουσαν για τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν. Στον παγκόσμιο χάρτη δείξαμε τις περιοχές απ’ όπου προέρχονται τα παιδιά πρόσφυγες του σχολείου μας, ακόμα και την Ουκρανία που τις μέρες αυτές βάλλεται από προσφυγικό κύμα λόγω του πολέμου που ξέσπασε.
Χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα ένα κουνέλι κάναμε καταιγισμό ιδεών όσον αφορά το τι χρειάζεται το ζωάκι αυτό για να ζει ευτυχισμένο. Φαγητό, καθαριότητα, νερό, φροντίδα, παιχνίδι, συντροφιά, κλουβάκι ήταν οι απαντήσεις των παιδιών. Προεκτείναμε έπειτα τη σκέψη αναζητώντας τι κάνει ένα παιδί να ζει ευτυχισμένο: φαγητό, νερό, φροντίδα, σπίτι, οικογένεια, σχολείο, αγάπη, συντροφιά, απάντησαν. Αυτά ουσιαστικά είναι τα δικαιώματα που έχουν τα παιδιά κι αναλογιστήκαμε αν όλα τα παιδιά στον κόσμο χαίρονται τα δικαιώματα αυτά.
Έχοντας καλλιεργήσει το κλίμα, παρακολουθήσαμε το animation Migrants | Award-Winning CG Animated Short Film, μια ταινία μικρής διάρκειας αλλά με πολύ μεγάλα νοήματα για προβληματισμό και καλλιέργεια της ενσυναίσθησης. Πρόκειται για την ιστορία μίας πολικής αρκούδας και του μικρού της που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς η ζωή τους στους πάγους δεν είναι πια εφικτή. Τι αντιμετώπισαν στον νέο τόπο που βρέθηκαν; Ποικίλα είναι τα θέματα που αναδεικνύονται όπως: η ξαφνική αλλαγή, ο ξεριζωμός, ο φόβος, η απόρριψη, η ξενοφοβία, η ελπίδα, η αγάπη, η αλληλεγγύη, η κλιματική αλλαγή κα.
Ερωτήσεις που προέκυψαν και που θα είναι αφορμή σε άλλο χρόνο για επιπλέον δράσεις με τεχνικές θεάτρου (διάδρομος συνείδησης, παιχνίδια ρόλων, παγωμένες εικόνες, δραματοποίηση, αλλαγή τέλους κλπ): Σκεφτήκαμε ποτέ ότι μπορεί να βρεθούμε στην ίδια θέση; Πώς θα αισθανόμασταν αν μας συνέβαινε; Πώς θα θέλαμε να μας συμπεριφερθούν; Τι ένιωσαν οι ήρωες της ταινίας από τον τρόπο που τους αντιμετώπισαν οι ντόπιοι; Τι μπορεί να σκέφτηκαν ή να τους έλεγαν; Τι είναι αυτό που κάνει τους ντόπιους να τους αντιμετωπίζουν με καχυποψία ακόμα και βία; Τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά; Τι χρειάζεται για να δοθεί ένα διαφορετικό τέλος στην ιστορία; Αν ήσουν εσύ εκεί, τι θα έκανες; κλπ.
Ακολούθησε άλλη δράση σχετικά με την αποδοχή της διαφορετικότητας. Αφόρμηση δόθηκε με ένα παραμύθι για τα 5 δάχτυλα του χεριού, σύμφωνα με το οποίο το κάθε δάχτυλο χωριστά περηφανευόταν ότι είναι το καλύτερο εξυμνώντας τα προτερήματά του. Στο τέλος όμως συνειδητοποίησαν ότι αποκτά νόημα η ζωή τους μόνο όταν συνεργάζονται όλα μαζί, γιατί το καθένα παίζει τον δικό του ξεχωριστό ρόλο στη λειτουργία του χεριού. Και πόσο πιο ενδιαφέρουσα, χρήσιμη και «πλούσια» γίνεται όταν συνεργάζονται διαφορετικά χέρια με τα διαφορετικά τους δάχτυλα.
Οδηγήσαμε έπειτα τα παιδιά να χωριστούν σε μικροομάδες όπου υπήρχαν και προσφυγάκια, να ενώσουν τα χέρια τους με διάφορους σχηματισμούς σε ένα κομμάτι χαρτί, ο ένας να ζωγραφίσει το περίγραμμα του χεριού του άλλου και να κάνουν τις δικές τους εικαστικές δημιουργίες. Σκοπός ήταν να φτάσουν να δώσουν το δικό τους μήνυμα για τη φιλία και να κάνουν τον νέο τους φίλο να αισθάνεται ότι στον χώρο του σχολείου θα υπάρχει πάντα κάποιος φίλος να του δώσει ή να του κρατήσει το χέρι όποτε το χρειάζεται.
Ήταν μια δράση που άγγιξε τα παιδιά και άνοιξε τον δρόμο για νέες φιλίες!»
Η δράση οργανώθηκε και υλοποιήθηκε από τις κυρίες Κωνσταντίνα Μπούλια και Μαρία Σκανδάλη (ΠΕ70), οι οποίες έγραψαν και το παραπάνω κείμενο.
