ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ : Συγκεντρωτικός Πίνακας Ρημάτων

ΡΗΜΑΤΑ
Α’ ΣΥΖΥΓΙΑ

Α

adllgo, adligavi, adligatum, adligare (= δένω σε κάτι / 3)
adporto, adportavi, adportatum, adportare (= φέρνο) κάπου / 8)
advento, adventavi, adventatum, adventare (= πλησιάζω/7)
advolo, advolavi, advolatum, advolare (= καταφθάνω πετώντας, ορμώ/3)
amo, amavi, amatum, amare (= αγαπώ /12)
appello, appellavi, appellatum, appellare (= ονομάζω /10)
appropinquo, appropinquavi, appropinquatum, appropinquare (= πλησιάζω /16)

C
certo, certavi, certatum, certare (= συναγωνίζομαι / 4)
cogito, cogitavi, cogitatum, cogitare (= σκέπτομαι, αναλογίζομαι / 8)
conloco (colloco), conlocavi, conlocatum, conlocare (= εγκαθιστώ / 7,10Π)
compare, comparavi, comparatum, comparare (= συγκρίνω / 3)
cone!to, concitavi, concitatum, concitare (= ξεσηκώνω / 9)
confirmo, confirmavi, confirmatum, confirmare (= επιβεβαιώνω /14)
coniuro, coniuravi, coniuratum, coniurare (= συνομωτώ /19)
consulto, consultavi, consultatum, consultare (= φροντίζω για / 4)
creo, creavi, creatum, creare (= εκλέγω /15)
euro, curavi, curatum, curare (= φροντίζω / 4)

D
deploro, deploravi, deploratum, deplorare (= θρηνώ, κλαίω /1)
desidero, desideravi, desideratum, desiderare (= επιθυμώ, μου λείπει κάτι /1)
dimlco, dimicavi, dimicatum, dimicare (= αγωνίζομαι /11)
disputo, disputavi, disputatum, disputare (= μιλώ για, πραγματεύομαι /13)
do, dedi, datum, dare (= δίνω /12)

Ε
efferrnno, effeminavi, effeminatum, effeminare (= εκθηλύνω/15)
enoto, enotavi, enotatum, enotare (= κρατάω σημειώσεις / 8)
erro, erravi, erratum, errare (= περιπλανιέμαι/ 8)
exclto, excitavi, excitatum, excitare (= ξεσηκώνω /14,18)
excrucio, excruciavi, excruciatum, excruciare (= βασανίζω /1)
existimo, existimavi, existimatum, existimare (= νομίζω /14)
expugno, expugnavi, expugnatum, expugnare (= κυριεύω / 2)
ex(s)piro, ex(s)piravi, ex(s)piratum, ex(s)pirare (= πεθαίνω, ξεψυχώ / 2) ex(s)ulo, ex(s)ulavi, ex(s)ulatum, ex(s)ulare (= είμαι εξόριστος /1)

F
fundo, fundavi, fundatum, fundare (= θεμελιώνω, ιδρύω / 2)

Η
hiemo, hiemavi, hiematum, hiemare (= ξεχειμωνιάζω / 7) honoro, honoravi, honoratum, honorare (= τιμώ / 5)

I
impero, imperavi, imperii turn, imperare (= διατάζω / 7) importo, importavi, importatum, importare (= εισάγω, φε’ρνω με’σα / 7) inclamo, inclamavi, inclamatum, inclamare (= φωνάζω /14) interrogo, interrogavi, interrogatum, interrogate (= ρωτώ / 8,14)

L
lavo, lavi, lautum (και lavatum), lavare (= πλένω /15) libera, liberavi, liberatum, liberare (= ελευθερώνω / 3)

Ν
narro, narravi, narratum, narrare (= αφηγούμαι /1) navigo, navigavi, navigatum, navigare (= πλέω / 2) nuntio, nuntiavi, nuntiatun, nuntiare (= αναγγέλλω / 7)

Ο
obsigno, obsignavi, obsignatum, obsignare (= υπόγραφαν και σφραγίζω /17) occupo, occupavi, occupatum, occupare (= καταλαμβάνο) /17)
oppugno, oppugnavi, oppugnatum, oppugnare (= πολιορκώ / 2)

Ρ
paro, paravi, paratum, parare (= ετοιμάζω, αποκτώ, ετοιμάζομαι να / 4,9)
perpetro, perpetravi, perpetratum, perpetrare (= διαπράττω, κάνω / 7)
perturbo, perturbavi, perturbatum, perturbare (= ταράζω /17)
porto, portavi, portatum, portare (= μεταφέρω / 2)
praedico, praedicavi, praedicatum, praedicare (= διακηρύσσω /17)
profllgo, profligavi, profligatum, profligare (= κατατροπώνω /11)
propulso, propulsavi, propulsatum, propulsare (= απωθώ, απομακρύνω / 4)

R
rennaro, rennaravi, rennaratum, rennarare (= αφηγούμαι απ’ την αρχή / 2) reporto, reportavi, reportatum, reportare (= κερδίζω /11)
repugno, repugnavi, repugnatum, repugnare (= αντιμάχομαι, ανθίσταμαι /1) revoco, revocavi, revocatum, revocare (= ανακαλώ /11)

S
saluto, salutavi, salutatum, salutare (= προσαγορεύω / 20)
scriptito, scriptitavi, scriptitatum, scriptitare (= γράφω συχνά /1)
servo, servavi, servatum, servare (= τηρώ, φυλάω, χαρίζω τη ζωή / 6,17)
somnio, somniavi, somniatum, somniare (= ονειρεύομαι /14)
sto, steti, statum, stare (= στέκομαι, υπάρχω / 6)
strangulo, strangulavi, strangulatum, strangulare (= στραγγαλίζω /19)
supero, superavi, superatum, superare (= νικώ /11)

τ
turbo, turbavi, turbatum, turbare (= ταράζω / 2)

V
vulnero, vulneravi, vulneratum, vulnerare (= τραυματίζω, πληγώνω /19)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ A’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
arbitror, arbitratus sum, (arbitratum), arbitrari (= νομίζω, πιστεύω /15)
conor, conatus sum, (conatum), conari (= προσπαθώ /18)
miseror, miseratus sum, (miseratum), miserari (= οικτίρω, κλαίω, θρηνώ / 20, 22)
proelior, proeliatus sum, (proeliatum), proeliari (= πολεμώ /15)

Παρατηρήσεις
1. Προσοχή στον παρακείμενο των ρημάτων do (dedi) και sto (steti).
2. Το ρήμα lavo ε’χει διπλά τύπο σουπίνου (lavatum και lautum).
3. Τα ρήματα excrucio, nuntio και somnio ανήκουν στην α’ συζυγία παρά την κατάληξη τους (σε -ίο).

Β’ ΣΥΖΥΓΙΑ
Α
admoneo, admonui, admonltum, admonere (= συμβουλεύω / 7) amoveo, amovi, amotum, amovere (= απομακρύνω /18) appareo, apparui, apparitum, apparere (= εμφανίζομαι/14)

C
caveo, cavi, cautum, cavere (= προσέχω, φυλάγομαι/ 7) compleo, complevi, completum, complere (= συμπληρώνω /ll) contineo, continui, contentum, continere (= συγκρατώ, στερεώνω / 6)

D
debeo, debui, debitum, debere (= οφείλω, πρέπει / 7)
deleo, delevi, deletum, delere (= καταστρέφω, εξολοθρεύω, σκοτώνω / 3, 9)

Ε
exterreo, exterrui, extern turn, exterrere (= τρομοκρατώ / 20) F
foveo, fovi, fotum, fovere (= θάλπω, περιβάλλω με αγάπη / 5) Η
habeo, habui, habltum, habere (= έχω, θεωρώ / 3, 5, 8,15,17) I
iaceo, iacui, (iacitum), iacere (= κείμαι, βρίσκομαι/5) iubeo, iussi, iussum, iubere (= διατάζω / 7,15Π)

L
lateo, latui, -, latere (= κρύβομαι / 20)

Μ
moveo, movi, motum, movere (= κινώ / 3)

Ν
noceo, nocui, nocitum, nocere (= βλάπτω / 3) Ρ
placeo, placui, placitum, placere (= αρέσω /3)
possideo, possedi, possessum, possidere (= κατέχω / 5)
prohibeo, prohibui, prohibitum, prohibere (= εμποδίζω /18)

R
remaneo, remansi, -, remanere (= παραμένω / 7)
respondeo, respondi, responsum, respondere (= απαντώ, αποκρίνομαι / 3,12)
rideo, risi, risum, ridere (= γελώ / 8)

S
sedeo, sedi, sessum, sedere (= κάθομαι / 8)
studeo,studui, – , studere (= σπουδάζω,ασχολούμαι/5)
stupeo, stupui, -,stupere (= βουβαίνομαι, θαμπώνομαι/3)

Τ
teneo, tenui, (tentum), tenere (= κρατώ / 5,17) U
urgeo, ursi, -, urgere (= σπρώχνω, στέλνω / 3) V
valeo, valui, (μτχ. μέλλ. valiturus, -a, -um), valere (= είμαι υγιής/ 8)
video, vldi, visum, videre (= βλέπω / 3, 8,14,18)

ΗΜΙΑΠΟΘΕΤΙΚΑ B’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
gaudeo, gavisus sum, (gavisum), gaudere (= χαίρομαι / 3)
soleo, solltus sum, (solitum), solere (= συνηθίζω / 7)

ΑΠΡΟΣΩΠΑ B’ ΣΥΖΥΠΑΣ
licet, licuit (και licitum est), -, licere (= επιτρέπεται, είναι δυνατό / 8)

Σημείωση: Τα ρήματα licet, remaneo, studeo, stupeo, urgeo και, valeo δεν έχουν σουπίνο.

Γ’ ΣΥΖΥΓΙΑ

Α
abdo, abdidi, abdrtum, abdere (= κρΰβω /17,20)
adduco, adduxi, adductum, adducere (= οδηγώ κάπου ή προς, παρακινώ / 17Π, 18,20) a(d)gnosco, a(d)gnovi, a(d)gnltum, a(d)gnoscere (= αναγνωρίζω / 20)
adimo, ademi, ademptum, adimere (= αφαιρώ/9)
amitto, amisi, amissum, amittere (= χάνω /13)
animadverto, animadverti, animadversum, animadvertere (= παρατηρώ /12)

C
cerno, crevi, (cretum)*, cernere (= διακρίνω / 16)
claudo, clausi, clausum, claudere (= κλείνω /10)
compono, composui, composltum, componere (= τελειώνω τον πόλεμο με συνθήκη /11) comprehendo, comprehendi, comprehensum, comprehendere (= συλλαμβάνω /16) condo, condldi, conditum, condere (= κτίζω /10,18)
confundo, confudi, confusum, confundere (= συγχεω /18)
consldo, consedi, consessum, considere (= κάθομαι, «καθίζω τον εαυτό μου» /16)
consisto, constiti, (constltum), consistere (= συνίσταμαι, βρίσκομαι, περιορίζομαι /15)
constituo, constitui, constitQtum, constituere (= αποφασίζω / 9)
contundo, contudi, contiisum, contundere (= συντρίβω /10)
converto, converti, conversum, convertere (= γυρίζω κάποιον προς τα πίσω /18)
curro, cucurri, cursum, currere (= τρέχω /12)

D
dedo, dedldi, dedrtum, dedere (= παραδίδω /16)
dellgo, delegi, delectum, deligere (= εκλέγω / 9)
deprehendo, deprehendi, deprehensum, deprehendere (= συλλαμβάνω /19)
dico, dixi, dictum, dicere (= λέγω /12)
discedo, discessi, discessum, discedere (= αποχωρώ, σκορπίζομαι, φεύγω /16,17) discurro, discu(cu)rri, discursum, discurrere (= τρέχω εδώ κι εκεί / 20)

Ε
exchldo, exclusi, exclusum, excludere (= κλείνω απέξω, διώχνω / 20)
expello, expuli, expulsum, expellere (= διώχνω /19)
extraho, extraxi, extractum, extrahere (= βγάζω τραβώντας, τραβάω έξω / 9, 20)

F
fingo, finxi, fictum, fingere (= πλάθω, κατασκευάζω /17)

G
gero, gessi, gestum, gerere (= διεξάγω /12,16)

I
impono, imposui, impositum, imponere (= επιβάλλω, βάζω επάνω /10)
invado, invasi, invasum, invadere (= εισχωρώ, καταλαμβάνω, πιάνω /13)

L
laedo, laesi, laesum, laedere (= βλάπτω, προσβάλλω / 9)

Μ
mitto, misi, missum, mittere (= στέλνω, ρίχνω /13)

Ο
occldo, occldi, occlsum, occidere (= σκοτώνω /16, 20Π)
occuro, occu(cu)rri, occursum, occurrere (= επιτίθεμαι /16)

Ρ
perdo, perdidi, perdltum. perdere (= χάνω / 9)
pergo, perrexi, perrectum, pergere (= κατευθύνομαι προς /18)
pono, posui, positum, ponere (= τοποθετώ / 6)
praesumo, praesumpsi, praesumptum, praesumere (= προγεύομαι /12)
produco, produxi, productum, producere (= οδηγώ μπροστά /16)
praetendo, praetendi, praetentum, praetendere (= τεντώνω μπροστά, κρεμώ μπροστά / 20)
prorepo, prorepsi, proreptum, prorepere (= ερπω προς, σερνομαι / 20)

R
recedo, recessi, recessum, recedere (= αποσύρομαι / 20)
remollesco, -, -, remollescere (= γίνομαι μαλθακός /15)
restituo, restitui, restitutum, restituere (= αποκαθιστώ, ξαναφέρνω / 9)

S
seiungo, seiunxi, seiunctum, seiungere (= χωρίζω /ll)
sino, sivi, situm, sinere (= αφήνω, επιτρέπω /15)

Τ
trado, tradidi, traditum, tradere (= παραδίδω, αναφέρω /16,19)
traho, traxi, tractum, trahere (= τραβώ /18)

V
verto, verti, versum, vertere (= στρέφω /16)
vinco, vici, victum, vincere (= κατανικά) /13)

* Σημείωση: Τα ρήματα abdo, condo, dedo. perdo και Irado είναι σύνθετα του do.

ΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ Γ’ ΣΥΖΥΠΑΣ ΣΕ -ίο

Α

accipio, accepi, acceptum, accipere (= υποδέχομαι /10)
adficio (afficio), adfeci, adfectum, adficere (= περιβάλλω /14)
aspicio, aspexi, aspectum, aspicere (= κοιτάζω /14)

C
capio, cepi, captum, capere (= πιάνω / 8,14Π)
concipio, concepi, conceptum, concipere (= συλλαμβάνω, πιάνω /14)
concutio, concussi, concussum, concutere (= συνταράζω /14)
confugio, confugi, -, confugere (= καταφεύγω /14)
cupio, cuplvi και cupii, cupltum, cupere (= επιθυμώ /11,14Π)

D
deficio, defeci, defectum, deficere (= χάνομαι, παθαίνω έκλειψη /13)

F
facio, feci.factum, facere (= κάνω / 14Π)
fugio, fugi, (fugitum), fugere (= φεύγω /16,14Π)

I
interficio, interfeci, interfectum, interficere (= σκοτώνω / 9)

Ρ
pario, peperi, partum (μτχ. μέλλ. pariturus, -a, -um), parere (= γεννώ /10)
proicio, proieci, proiectum, proicere (= ρίχνω, πετάω, καταθέτω /16)

R
reficio, refeci, refectum, reficere (= αναψύχω, ξεκουράζω /18)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ Γ’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
consequor, consecutus sum, (consecutum), consequi (= ακολουθώ /19)
irascor, iratus sum, (iratum), irasci (= οργίζομαι / 3)
morior, mortuus sum, mori (= πεθαίνω / 14Π, 16Π, 20 / μτχ. μέλλ. moriturus, -a, -um) nascor, natus sum, (natum), nasci (= γεννιέμαι /11 / μτχ. μέλλ. nasciturus, -a, -um) queror, questus sum, (questum), queri (= παραπονιέμαι /17)

♦ Σημείωση: To ρήμα morior ανήκει στα 15 ρήματα σε -ίο της γ’ συζυγίας.

ΑΠΡΟΣΩΠΑ Γ’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
obtingit, obtigit, -, obtingere (= μου λαχαίνει ο κλήρος να /12)
accidit, accidit, -, accidere (= συμβαίνει/12)

♦ Σημείωση: Τα ρήματα accidit, conmgio, consisto, lateo, obtingit και remollesco δεν έχουν σουπίνο.

Δ’ ΣΥΖΥΓΙΑ

Α
aperio, aperui, apertum aperlre (= ανοίγω, αποκαλύπτω / 9)
audio, audl(v)i, audltum, audTre (= ακούω, πληροφορούμαι/7, 9Π)

D
desilio, desilui, -, desillre (= πηδώ κάτω /15)
dormio, dorml(v)i, dormltum, dormrre (= κοιμάμαι /18)

Ε
expedio, expedi(v)i, expedition, expedire (= απελευθερώνω /11)

I
invenio, inveni, inventum, invemre (= βρίσκω / 9)

Μ
munio, mum(v)i, munrtum, munlre (= οχυρώνω /10)

Ν
nutrio, nutrl(v)i, nutritum, nutrlre (= ανατρέφω /10) Ρ
punio, puru(v)i, punltum, punlre (= τιμωρώ / 9)

S
sentio, sensi, sensum, senffre (= καταλαβαίνω /18)

V
venio, veni, ventum, venire (= έρχομαι /14)

ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ Δ’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
orior, ortus sum (μτχ. μέλλ. oriturus, -a, -um), oriri (= ανατέλλω, γεννιέμαι, εμφανίζομαι /10)

Σημείωση: Το ρήμα desilio δεν ε’χει σουπίνο.

ΓΕΝΙΚΑ

ΑΝΩΜΑΛΑ ΡΗΜΑΤΑ
fero, tuli, latum, ferre (= φέρνω 10Π / fertur = λέγεται /18)
fio, factus sum, fieri (= γίνομαι /16)
possum, potui, -, posse (= μπορώ / 6,13,17)
sum, fui, -, esse (= είμαι /1,2,3,4 κ.ε.)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY SUM
absum, afui, -, abesse (= απουσιάζω /18)
(possum, potui, -, posse = μπορώ / 6,13,17)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY eo (eo, ii και ivi, itum, ire)
pereo, perii, perltum, perlre (= χάνομαι, πεθαίνω /12)
redeo, redii, reditum, redlre (= επιστρέφω /12)
transeo, transii, transltum, translre (= περνώ, διέρχομαι /11)

ΣΥΝΘΕΤΑ TOY fero
defero, detuli, delatum, deferre (= μεταφέρω/20)
refero, ret(t)uli, rel(l)atum, referre (= παραδίδω / 16)
transfero, transtuli, translatum, transferre (= μεταφέρω /10)

ΕΛΛΕΙΠΤΙΚΑ ΡΗΜΑΤΑ
coepi, coepisse (= άρχισα /18) inquam (= λέγω, φημί/12)

Πηγή: http://laventer.blogspot.com/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1302

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ : Συγκεντρωτικός Πίνακας Ουσιαστικών

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ
Α ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Με αστερίσκο τα ουσιαστικά κλίνονται μόνο στον ενικό αριθμό (singularia tantum), ενώ τα υπογραμμισμένα κλίνονται μόνο στον πληθυντικό αριθμό (pluralia tantum).

ΑΡΣΕΝΙΚΑ

Aeneas, -ae* (= ο Αινείας / 2,10)
Anchises, -ae* (= ο Αγχίσης / 2)
Belgae, – arum (= οι Βέλγοι, η χώρα των Βέλγων / 7)
Caligula, -ae* ( = ο Καλιγούλας / 20)
Catilina, -ae* (= ο Κατιλίνας /19)
incola, -ae (= κάτοικος /1,3)
poeta, -ae (= ποιητής /1,5)
Trebia, -ae* (= ο ποταμός Τρεβίας /11)

ΘΗΛΥΚΑ

Aethiopia, -ae* (= η Αιθιοπία / 3)
Africa, -ae* (= η Αφρική / 2,11)
agriculture, -ae (= γεωργία /15)
Alba, -ae Longa, -ae* (= η Άλβα Λόγγα /10)
Alia, -ae* (= ο ποταμό Αλίας /II)
arnica, -ae (= φίλη /1)
amicitia, -ae (- φιλία, συμμαχία / 4)
Andromeda, -ae* (= η Ανδρομέδα/3)
Athenae, -arum (= η Αθήνα /14)
audacia, -ae* (= τόλμη / 4)
avaritia,-ae* (= πλεονεξία, απληστία/4)
belua, -ae (= άγριο ζώο, κήτος / 3)
Campania, -ae* (= η Κομπανία / 5)
Cannae, -arum (= οι Κάννες/11)
Cassiope, -es* (= η Κασσιόπη / 3)
cauda, -ae (= ουρά /18)
causa, -ae (= αιτία /17)
cera, -ae (= κερί/ 8)
clava, -ae (= ρόπαλο /18)
Concordia, -ae* (= ομόνοια/4)
copia, -ae (= αφθονία /11)
cura, -ae (= έγνοια, φροντίδα /1)
diaeta, -ae (= θερινή κατοικία / 20)
Diana, -ae* (= η Άρτεμη / 8)
epistula, -ae (= επιστολή /1)
femina, -ae (= γυναίκα / 9)
fiducia, -ae (= εμπιστοσύνη, αυτοπεποίθηση /13)
filia, -ae (= θυγατέρα / 3,12)
filiola, -ae (= κορούλα /12)
forma, -ae (= σχήμα, ομορφιά / 3)
fortuna, -ae (= τύχη /1)
fuga, -ae (= φυγή /16)
Gallia, -ae* (= η Γαλατία /11)
gloria, -ae (= δόξα/5)
hasta, -ae (= δόρυ / 3)
Hispania, -ae* ( = η Ισπανία /11,18)
hostia, -ae (= σφάγιο για θυσία / 3)
Ilia, -ae* (= η Ρέα, η Ιλία /10)
injuria, -ae (= αδικία, προσβολή /1, 9Α)
inopia, -ae (= έλλειψη / 7)
insidiae, -arum (= ενέδρα, δόλος, τέχνασμα/2,11)
Italia, -ae* ( = η Ιταλία / 2,5Π, 10,11)
iustitia, -ae* (= δικαιοσύνη / 4)
lacrima, -ae (= δάκρυ / 9,17)
Lucretia, -ae* (= η Λουκρητία/9)
luna, -ae* (= σελήνη /13)
lupa, -ae (= λύκαινα/10)
Minerva, -ae* (= η Αθηνά / 8)
miseria, -ae (= δυστυχία /1)
ora, -ae (= ακτή / 3)
patria, -ae (= πατρίδα / 2,4)
Persa, -ae* (= ο Πέρσης /12)
Perses, -ae* (= ο Περσέας, ο βασιλιάς της Μακεδονίας /12)
porta, -ae (= πόρτα /10)
pudicitia, -ae* (= αιδημοσύνη, τιμή, αγνότητα 19)
puella, -ae (= κορίτσι, κοπέλα/3,12)
pugna, -ae (= μάχη /13,19)
querela, -ae (= παράπονο, διαμαρτυρία /1)
reglna, -ae (= βασίλισσα / 2)
Roma, -ae* (= η Ρώμη /1,18)
sapientia, -ae* (= σοφία, φρόνηση / 4) silva, -ae (= δάσος / 8)
spelunca, -ae (= σπηλιά /18)
turba, -ae (= πλήθος /20)
Stella, -ae (= αστέρι /13)
via, -ae(= δρόμος/18)
terra, -ae (= γη /1)
victoria, -ae (= νίκη /11)
Tertia, -ae* (= Τερτία/12)
Zama, -ae* (= η Ζάμα/11)
Troia, -ae* (= Τροία/2)

Παρατηρήσεις
1. Το ουσιαστικό incola, -ae είναι αρσενικού και θηλυκού γένους.
2. Το ουσιαστικό copia, -ae είναι ετερόσημο (copia, -ae = αφθονία / copiae, -arum = στρατιωτικές δυνάμεις).
3. Το ουσιαστικό cera, -ae (= κερί) στον πληθυντικό σημαίνει ό,τι και το pugillares, -ium (= πλάκες αλειμμένες με κερί).
4. To fortuna, -ae (= τύχη) στον πληθυντικό (fortunae, -arum) σημαίνει «αγαθά, περιουσία».

Β’ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
ΑΡΣΕΝΙΚΑ

adversarius, -ii (= αντίπαλος, εχθρός /13)
ager, agri (= αγρός / 5,11)
animus, -i (= ψυχή /5, 6,12,13,14)
annus, -i (= έτος / 4, 5,10,11, 20)
aper, apri (= κάπρος, αγριογούρουνο / 8)
Arverni, -orum (= Αρβέρνοι, έθνοςτης Γαλατίας /16)
Augustus, -i* ( = ο Αύγουστος /10)
Cacus, -i* (= ο Κάκος /18)
calceus, -i (= υπόδημα, μποτίνι / 3)
caseus, -i (= τυρί /15)
Cassius, -ii/-i* (= ο Κάσσιος /14)
catellus, -i (= σκυλάκι /12)
Cepheus, -i και -eos* (= ο Κηφέας / 3)
Claudius, -ii/-i* (= ο Κλαύδιος / 20)
Cornelius, -ii/-i / Tacitus, -i* (= ο Κορνήλιος Τάκιτος / 8)
culter, cultri (= μαχαίρι/9)
deus, -i(= θεός/3,4)
dolus, -i (= δόλος/2)
elephantus, -i (= ελέφαντας /11)
equus, -i (= άλογο /15)
Fabius, -ii/-i Maximus, -i* (= ο Φάβιος Μάξιμος /11)
Falernus, -i* (ager) (= ο Φαλερνός αγρός, περιοχή της Καμπάνιας /II)
filius, -ίί/-ί(=γιος/2,9,10)
fluvius, —ii/—ί (= ποτάμι /18)
Gaius, -ii/-i Antonius, —ii/—i* (= ο Γάιος Αντώνιος /19)
Gaius, —ii/—i Plinius, -ii/-i* (= ο Γάιος Πλίνιος / 8)
Gaius, -ii/-i Sallustius, -ii/-i* (= ο Γάιος Σαλλούστιος /19)
Gallus, -i (= ο Γαλάτης /17)
gladius, -ii/-i (= ξίφος /16)
Graecus, -i ( = ο Έλληνας / 2)
lulus, -i* (= ο’Ιουλος/10)
Iunius, -ii/-i Brutus, -i* ( = ο Ιούνιος Βρούτος / 9,10)
Lucius, -ii/-i Aemilius, -ii/-i Paulus, -i* (= ο Λεύκιος Αιμίλιος Παύλος /12,13)
Lucius, — ii/—ί Sergius, -ii/-i Catallna, -ae* (= ο Λεύκιος Σέργιος Καταλίνας /19)
legatus, -i (= διοικητής λεγεώνας, ύπαρχος, πρέσβης, απεσταλμένος / 7,13,16)
liber, libri(= βιβλίο/5)
locus, -i (= τόπος / loca, -orum = τόποι, loci, -orum = χωρία βιβλίου / 5,15)
magister, γεν. magistri (= δάσκαλος / 5)
maritus, -i (= ο σύζυγος / 9)
Marcus, -i Antonius, -ii/-i* (= ο Μάρκος Αντώνιος /14)
Marcus, -i Tullius, -ii/-i* (= ο Μάρκος Τύλλιος /19)
minister, γεν. ministri (= θεράποντος, υπηρέτης / 6)
modus, -i (= τρόπος / 9,13)
mortuus, -i (= νεκρός /14)
natus, -i (= γιος / 2)
Neptunus, -i* (= ο Ποσειδώνας / 3)
Nervii, -orum (= οι Νέρβιοι, η χώρα των Νερβίων / 7)
numerus, -i (= αριθμός /16)
Octavianus, -i* (= ο Οκταβιανός /14)
Orcus, -i* (= ο Πλούτωνας /14)
Ovidius, -ii/-i* (= ο Οβίδιος /1)
Perseus, -i και -eos* (= ο Περσέας, ο μυθικός ήρωας / 3)
pontus, -i (= θάλασσα / 2)
populus, -i (= λαός/9,10,11)
Publius, -ii/-i* (= ο Πόπλιος /ll)
puer, pueri (= παιδί/5)
Remus, -i* (= ο Ρώμος /10)
Romanus, -i (= ο Ρωμαίος / 4,10,11)
Romulus, -i* (= ο Ρωμύλος /10,18)
scopulus, -i (= βράχος / 3)
Sedulius, —ii/—i* (= ο Σεδούλιος /11)
servus, -i (= δούλος, υπηρέτης / 6,14)
Sextus, -i Tarquinius, -ii/-i* (= ο Σέξτος Ταρκύνιος / 9)
Silius, -ii/-i Italicus, -i* (= ο Σίλιος Ιταλικός / 5)
socius, -ii (= σύντροφος / 2,19)
somnus, -i (= ύπνος /14,18)
stilus, -i (= γραφίδα / 8)
Sulpicius, -ii/-i Gallus, -i* (= ο Σουλπίκιος Γάλλος /13)
Tarquinius, -ii/-i Collatlnus, -i* (= ο Ταρκύ¬νιος Κολλατίνος / 9)
Tarquinius, -ii/-i Superbus, -i* (= ο Ταρκύ¬νιος ο Υπερήφανος / 9)
Ticmus, -i* (= ο Τίκινος ποταμός /11) Trasumenus, -i* (= η λίμνη Τρασιμένη /11)
triumphus, -i (= θρίαμβος /12)
ventus, -i (= άνεμος / 2)
Vergilius, -ii/-i* (= ο Βεργίλιος/5) vesper, γεν. vesperi (= εσπέρα, βράδυ /12)
vir, γεν. viri (= άνδρας / 5, 6,19)

ΟΥΔΕΤΕΡΑ
arma, -orum (= όπλα /16)
bellum, -i (= πόλεμος / 4, 5, 10, 11, 12, 13, 14,15)
beneficium, -ii/-i (= ευεργεσία/4) caelum, -i (= ουρανός /10,13)
castra, -orum (= στρατόπεδο / 7,16, 20)
consilium, -ii/-i (= σκέψη, σχέδιο / 6) delictum, -i (= έγκλημα / 9)
dictum, -i (= λόγος /12)
ephippium, -ii/-i (= εφίππιο, σέλα / 15) frumentum, -i (= δημητριακά, σιτάρι/7) fundamentum, -i (= θεμέλιο / 6) Hermaeum, -i* (= το Ερμαιο / 20) hiberna, -orum (= χειμερινό στρατόπεδο / 7)
imperium, -ii/-i (= εξουσία / 9,10,20) ingenium, -ii/-i (= πνεύμα / 4, 5,19) incitamentum, -i (= ερέθισμα / 8) Lavinium, -ii/-i* (= το Λαβίνιο /10) monstrum, -i (= θέαμα παράξενο και
φοβερό /13)
monumentum, -i (= μνημείο, τάφος / 5) oraculum, -i (= μαντείο / 3)
osculum, -i (= φιλί /12)
periculum, -i (= κίνδυνος / 4,17)
pilum, -i (= ακόντιο /16)
proelium, —ii/—i (= μάχη /15,19) regnum, -i (= βασίλειο /10)
Saguntum, -i* (= το Σάγουντο/11) signum, -i (= σημαία/16) solarium, -ii/-i (= λιακωτό / 20)
somnium, -ii/-i (= όνειρο /14)
studium, -ii/-i (= σπουδή, ασχολία /15) supplicium, -ii/-i (= τιμωρία/4,14) tabernaculum, -i (= σκηνή /17) templum, -i (= ναός / 5)
ergum, -i (= πλάτη, νώτα /16) testamentum, -i (= διαθήκη /17)
velum, -i (= παραπέτασμα, κουρτίνα / 20)
venabulum, -i (= κυνηγετική λόγχη / 8)
verbum, -i (= λόγος / 7)
vestigium, -ii/-i (= ίχνος, αποτύπωμα /18)
vinum, -i (= κρασί /15)

Παρατηρήσεις
1. Το ουσιαστικό elephantus, -i (= ελέφαντας) κλίνεται και σύμφωνα με τη γ’ κλίση (elephas, -antis).
2. Το ουσιαστικό locus, -i (= τόπος) είναι ετερογενές, δηλ. στον πληθυντικό κλίνεται και ως αρσενικό (loci, -orum = τα χωρία του βιβλίου) και ως ουδέτερο (loca, -orum = τόποι).
3. Το ουσιαστικό supplicium, -ii/-i (= τιμωρία) είναι ετερόσημο, δηλ. στον πληθυντικό supplicia, -orum σημαίνει «ικεσία, λατρεία, προσευχές».

Γ’ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ
bos, bovis (= βόδι/18)
Caesar, -ris* (= ο Καίσαρας / 7,10,16)
career, -ris (= φυλακή /19)
Carthaginiensis, -is (= ο Καρχηδόνιος /11)
Cicero, -onis* (= ο Κικέρωνας /19)
collis, -lis (= λόφος / 7)
commilito, -onis (= συστρατιώτης,
σύντροφος / 20)
consul, -is (= ύπατος / 9,12,19)
dolor, -oris (= πόνος / 9)
dux, -cis (= αρχηγός, στρατηγός /11,16) eques, γεν. equitis (= ιππέας /16) familiaris, -is (= φίλος, γνωστός /17) finis, γεν. finis (= τέλος /10)
fons, γεν. fontis (= πηγή / 6)
Geryon, γεν. Geryonis* (= ο Γηρυόνης /18)
grex, γεν. gregis (= κοπάδι /18) Hannibal, -lis* (= ο Αννίβας /ll) Hercules, -lis (& Herculi)* (= ο Ηρακλής /18)
homo, -inis (= άνθρωπος /14,15)
hostis, -is (= εχθρός / 7,16)
imperator, -oris (= στρατηγός, αυτοκράτορας /13, 20)
insidiator, -oris (= συνωμότης,
δολοφόνος / 20)
interpres, -etis (= ερμηνευτής/6) iudex, γεν. iudicis (= δικαστής / 6) Lemovlces, -um (= οι Λεμόβικες, έθνος της Γαλατίας /16)
mercator, -oris (= έμπορος /15,17) miles, -itis (= στρατιώτης / 7,13,19,20) mons, γεν. montis (= βουνό / 6Π, 8) mos, γεν. mods (= συνήθεια, έθιμο /10) pastor, -oris (= βοσκός /18)
pater, -tris (= πατέρας / 9,12)
pes, γεν. pedis (= πόδι /15,20) princeps, -ipis (= ηγεμόνας /16) pudor, -oris (= ντροπή /17)
pugillares, -ium (= πλάκες αλειμμένες με κερί / 8)
rex, -gis (= βασιλιάς / 9)
rumor, -oris (= φήμη, νέα / 20)
Scipio, -onis* (= ο Σκιπίωνας /11) speculator, -oris (= ανιχνευτής, κατάσκοπος / 7)
terror, -oris (= τρόμος /13,14)
Tiberis, -is* (= ο Τίβερης /18)
timor, -oris (= φόβος /14,17) Vercingetorix, -gis* (=ο Βερκιγγετόριγας /16)

ΘΗΛΥΚΑ
aequitas, -atis* (= ισότητα, δικαιοσύνη / 6)
aetas, -atis (= ηλικία / 20)
Alpes, – (και συνήθως Alpes, -ium) (= οι
Αλπεις /11)
ars, γεν. artis (= τεχνη / 6Π, 13) caedes, -is (= σφαγή / 7,16, 20)
caro, γεν. carnis (= κρέας /15)
civitas, -atis (= πολιτεία / 6,15,16) clades, -is (= καταστροφή, συντριβή /ll) cogitatio, -onis (= σκέψη, λογισμός/ 8) cohors, -rtis (= κοόρτη /16) Dido, -onis* (= η Διδώ / 2)
foris, -is (και συνήθως fores, -ium)
(= πόρτα/20)
gens, γεν. gentis (= λαός, έθνος /11) legio, -onis (= λεγεώνα / 7)
lex, -gis (= νόμος/6)
libertas, -atis (= ελευθερία / 6) magnitudo, -inis (= μέγεθος /14,17) mens, γεν. mentis (= νους / 6) Neapolis, -is* (= η Νεάπολη / 5)
nex, -cis (= θάνατος /15)
nox, γεν. noctis (= νύχτα /13)
pars, γεν. partis (= μέρος /18)
pellis, -is (= δέρμα /15)
potestas, -atis (= δύναμη, εξουσία /15)
ratio, -onis (= φύση, λογική /13)
salus, -utis (= σωτηρία, υγεία, ευημερία / 8)
solitudo, -inis (= ερημιά / 8)
urbs, γεν. urbis (= πόλη /18)
uxor, -oris (= η σύζυγος / 9)
venatio, -onis (= κυνήγι / 8)
virtus, -utis (= ανδρεία /17)
vis (= δύναμη, βία / 7,11,18)
vox, γεν. vocis (= διάδοση, φωνή /17)

ΟΥΔΕΤΕΡΑ_
caput, capitis (= κεφάλι, θανατική ποινή /14)
corpus, γεν. corporis (= σώμα / 4, 6,17) flumen, γεν. fluminis (= ποτάμι /15) genus, generis (= γένος, καταγωγή / 6Π, 19)
lac, γεν. lactis (= γάλα /15)
moenia, γεν. moenium (= τείχη /10) nomen, γεν. nominis (= όνομα /10,12,14) omen, γεν. ominis (= οιωνός /12)
rete, γεν. retis (= δίχτυ / 8)
vulnus, γεν. vulneris (= τραύμα / 9)

Παρατηρήσεις
1. Τα ουσιαστικά finis, -is (= τέλος), mos, γεν. moris (= συνήθεια, έθιμο), pater, -tris (= πατέρας) και pars, -rtis (= μέρος) είναι ετερόσημα. Αλλάζουν σημασία στο πλη¬θυντικό αριθμό, δηλ. fines, -ium (= όριο, σύνορο), mores, -um (= ήθη, θεσμοί), patres, -um (= οι συγκλητικοί, οι πατρίκιοι) και partes, -ium (= η πολιτική παράτα-ξη)•
2. Τα ουσιαστικά homo, -inis (= άνθρωπος), dux, -cis (= αρχηγός), bos, γεν. bovis (= βόδι), interpres, -etis (= ερμηνευτής) και hostis, -is (= εχθρός) είναι αρσενικού και θηλυκού γένους.
3. Τα ουσιαστικά foris, -is (= πόρτα) και Alpis, -is (= οι Άλπεις) χρησιμοποιούνται συ¬νήθως στον πληθυντικό αριθμό: fores, -ium και Alpes, -ium.

Δ’ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ

metus, -us (= φόβος /13)
motus, -us (= κίνηση /13)
mugltus, -us (= μουγκρητό /18)
status, -us (= στάση /13)
usus, -us (= χρήση /15)
vultus, -us (= πρόσωπο /17)

ΘΗΛΥΚΑ

aditus, -us (= προσέγγιση /13)
casus, -us (= τυχαίο απροσδόκητο γεγονός ή περιστατικό / 20)
complexus, -us (= αγκάλιασμα, αγκαλιά /12)
equitatus, -us (= ιππικό /16)
exercitus, -us (= στρατός /13,14,17,19)
magistratus, -us (= οι αρχές, οι άρχοντες / 6, 15)
domus, -us (= σπίτι / 4,12)

Ε’ ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

ΑΡΣΕΝΙΚΑ
facies, -ei (= πρόσωπο /14)
fides, -ei* (= πίστη /14)
res, rei (= πράγμα /14,15,16,17,19)
species, -ei (= θέαμα, μορφή /14)
spes, -ei (= ελπίδα /12)
dies, -ei (= ημέρα /14,16, 20)

ΘΗΛΥΚΑ
effigies, -ei (= εικόνα, μορφή, «είδωλο» /14)

Παρατήρηση

Το ουσιαστικό fides, -ei (= πίστη) κλίνεται μόνο στον ενικό αριθμό (singulare tantum).

ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ
ΜΟΝΟΚΑΤΑΛΗΚΤΑ

ferox, -oris (= άγριος / 8,10)
iners, -rtis (= νωθρός, άπραγος, μαλθακός /15)
ingens, -ntis (= πελώριος, φοβερός /10,14,17)

ΔIΚΑΤΑΛΗΚΤΑ
Cannensis – Cannensis – Cannense (= ο των Καννών /11)
Carthaginiensis – Carthaginiensis – Carthaginiense (= Καρχηδονιακός /11)
communis – communis – commune (= κοινός /17)
illustris – illustris – illustre (= λαμπρός, ένδοξος /13)
incredibilis – incredibilis – incredibile (= απίστευτος /17)
llberalis – Hberalis – llberale (= αυτός που ταιριάζει σε ελεύθερο άνθρωπο, ελευθέριος /13)
militaris – militaris – militare (= στρατιωτικός /15,16,17)
mirabilis – mirabilis – mirabile (= θαυμαστός, παράδοξος, περίεργος / 20)
nobilis – nobilis – nobile (= ευγενής, αριστοκρατικός /19)
omnis – omnis – omne (= όλος, ο καθένας / 6,7,11,15)
Parmensis – Parmensis – Parmense (= από την Πάρμα /14)
similis – similis – simile (= όμοιος /14)
tristis – tristis – triste (= λυπημένος, θλιμμένος /12, 20)
turpis – turpis – turpe (= αισχρός /15)

ΤΡΙΚΑΤΑΛΗΚΤΑ_
alacer – alacris – alacre (= ζωηρός, πρόθυμος /13)
equester – equestris – equestre (= ιππικός /15)

Πηγή: http://laventer.blogspot.com/

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1301

ΛΑΤΙΝΙΚΑ Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ : Μεταφράσεις Κειμένων 1-20

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

Κείμενο 1: Ο ποιητής Οβίδιος είναι εξόριστος στην Ποντική γη. Γράφει συχνά γράμματα στη Ρώμη. Τα γράμματα του είναι γεμάτα παράπονα. Αποζητά τη Ρώμη και κλαίει την κακή του τύχη. Διηγείται για τους βάρβαρους κατοίκους και την παγωμένη γη. Οι έγνοιες και οι δυστυχίες βασανίζουν τον ποιητή. Πολεμάει ενάντια στην αδικία με τις επιστολές του. Η Μούσα είναι η μοναδική φίλη του ποιητή.

Κείμενο 2: Ο Αινείας είναι γιος του Αγχίση. Πατρίδα του Αινεία είναι η Τροία. Οι Έλληνες πολιορκούν την Τροία και με δόλο την κυριεύουν. Ο Αινείας πλέει προς την Ιταλία με τον Αγχίση, με το γιο του και τους συντρόφους του. Οι άνεμοι όμως αναταράζουν το πέλαγος και φέρνουν τον Αινεία στην Αφρική. Εκεί η βασίλισσα Διδώ θεμελιώνει μια καινούρια πατρίδα. Ο Αινείας διηγείται στη βασίλισσα από την αρχή τους δόλους των Ελλήνων. Η βασίλισσα ερωτεύεται τον Αινεία και ο Αινείας τη βασίλισσα. Τελικά ο Αινείας πλέει στην Ιταλία και η βασίλισσα ξεψυχά.

Κείμενο 3: Ο Κηφέας και η Κασσιόπη έχουν μια κόρη, την Ανδρομέδα. Η Κασσιόπη, περήφανη για την ομορφιά της, συγκρίνει τον εαυτό της με τις Νηρηίδες. Ο Ποσειδώνας θυμωμένος στέλνει στην ακτή της Αιθιοπίας ένα θαλασσινό κήτος, που αφανίζει τους κατοίκους. Το μαντείο απαντά στους κατοίκους: « Στο θεό αρέσει βασιλικό σφάγιο». Τότε ο Κηφέας δένει την Ανδρομέδα πάνω σ’ ένα βράχο. Το κήτος κατευθύνεται προς την Ανδρομέδα. Ξαφνικά καταφτάνει πετώντας ο Περσέας με τα φτερωτά του σανδάλια του· βλέπει την κόρη και θαμπώνεται από την ομορφιά της. Ο Περσέας σκοτώνει το κήτος με το δόρυ και απελευθερώνει την Ανδρομέδα. Ο Κηφέας, η Κασσιόπη και οι κάτοικοι της Αιθιοπίας χαίρονται πάρα πολύ.

Κείμενο 4: Τους αρχαίους Ρωμαίους διέκρινε (ή Στους αρχαίους Ρωμαίους υπήρχε) πάρα πολύ μεγάλη ομόνοια κι ελάχιστη πλεονεξία. Οι Ρωμαίοι ήταν γενναιόδωροι στη λατρεία των θεών αλλά και οικονόμοι στην ιδιωτική τους ζωή. Παράβγαιναν μεταξύ τους στη δικαιοσύνη και φρόντιζαν την πατρίδα τους. Στον πόλεμο απομάκρυναν τους κινδύνους με το θάρρος τους κι αποκτούσαν συμμάχους με τις ευεργεσίες τους. Εκλεγμένοι άντρες φρόντιζαν για το κράτος· οι άντρες αυτοί είχαν το σώμα αδύναμο από τα χρόνια αλλά το πνεύμα δυνατό από τη σοφία τους.

Κείμενο 5: Ο Σίλιος Ιταλικός, ο επικός ποιητής, ήταν άντρας δοξασμένος. Τα δεκαεφτά βιβλία του για το δεύτερο Καρχηδονιακό πόλεμο είναι όμορφα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του παρέμενε στην Καμπανία. Στα μέρη εκείνα είχε στην κατοχή του πολλά αγροκτήματα. Ο Σίλιος είχε ευαίσθητη ψυχή. Επιδίωκε (να φτάσει) τη δόξα του Βιργιλίου και περιέβαλλε το πνεύμα του με αγάπη. Τον τιμούσε όπως ο μαθητής το δάσκαλο. Το μνημείο του, που βρισκόταν στη Νεάπολη, το θεωρούσε (κάτι) σα ναό.

Κείμενο 6: Στην πολιτεία που τη στεριώνουν οι νόμοι, οι καλοί πολίτες τηρούν τους νόμους πρόθυμα: γιατί ο νόμος είναι το θεμέλιο της ελευθερίας, η πηγή της δικαιοσύνης. Ο νους, η ψυχή, η σκέψη και η κρίση της πολιτείας βρίσκονται στους νόμους. Όπως τα σώματα μας δεν υπάρχουν (δε στέκονται) χωρίς το μυαλό, έτσι και η πολιτεία δε στέκεται χωρίς το νόμο. Οι άρχοντες είναι θεράποντες των νόμων, οι δικαστές είναι ερμηνευτές των νόμων και, τέλος, όλοι εμείς είμαστε υπηρέτες των νόμων· γιατί έτσι μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι.

Κείμενο 7: Λόγω της έλλειψης σιταριού ο Καίσαρας εγκαθιστά τις λεγεώνες του σε πολλά χειμερινά στρατόπεδα. Διατάζει τέσσερις από αυτές να ξεχειμωνιάσουν στη χώρα των Νερβίων και (άλλες) τρεις διατάζει να παραμείνει στη χώρα των Βέλγων. Δίνει εντολή σε όλους τους διοικητές των λεγεώνων να μεταφέρουν στάρι στα στρατόπεδά τους. Συμβουλεύει τους στρατιώτες του με τα παραπάνω λόγια: «Πληροφορούμε ότι οι εχθροί πλησιάζουν· οι ανιχνευτές μας αναγγέλλουν ότι οι εχθροί βρίσκονται κοντά. Πρέπει να φυλάγεστε από την ορμή των εχθρών· γιατί συνηθίζουν να εξορμούν από τους λόφους και μπορούν να κατασφάξουν τους στρατιώτες μας».

Κείμενο 8: Ο Γάιος Πλίνιος στέλνει τις ευχές του στο φίλο του Κορνήλιο Τάκιτο. Θα γελάσεις. Έπιασα τρία φοβερά αγριογούρουνα. «Ο ίδιος;» θα ρωτήσεις. Εγώ ο ίδιος. Καθόμουν δίπλα στα δίχτυα· πλάι μου δεν είχα τη λόγχη, αλλά τη γραφίδα και τις πλάκες· σκεφτόμουν κάτι και κρατούσα σημειώσεις· παρόλο που είχα τα δίχτυα άδεια, είχα όμως τις πλάκες μου γεμάτες. Τα δάση κι η ερημιά (ή η μοναξιά) είναι δυνατά ερεθίσματα της σκέψης. Όταν πας στο κυνήγι, θα μπορέσεις κι εσύ να φέρεις εκεί τις πλάκες: (τότε) δε θα δεις την Άρτεμη να πλανιέται στα βουνά αλλά την Αθηνά. Γεια σου!

Κείμενο 9: Ο Ταρκύνιος, ο υπερήφανος, ο έβδομος και τελευταίος από τους βασιλιάδες, χάνει την εξουσία του με τούτο τον τρόπο. Ο γιος του Σέξτος Ταρκύνιος προσβάλλει την τιμή της Λουκρητίας, της γυναίκας του Κολλατίνου. Ο άντρας της και ο πατέρας της και ο Ιούνιος Βρούτος τη βρίσκουν περίλυπη. Η γυναίκα τους αποκαλύπτει με δάκρυα την προσβολή και αυτοκτονεί μ’ ένα μαχαίρι. Ο Βρούτος βγάζει το μαχαίρι από την πληγή με μεγάλο πόνο (με βαθιά οδύνη) κι ετοιμάζεται να τιμωρήσει την εγκληματική πράξη. Ξεσηκώνει το λαό κι αφαιρεί την εξουσία από τον Ταρκύνιο. Λεύτερος πια ο ρωμαϊκός λαός αποφασίζει να εκλέξει δύο υπάτους, τον Ιούνιο Βρούτο και τον Ταρκύνιο Κολλατίνο.

Κείμενο 10: Ο Αινείας θα κάνει φοβερό πόλεμο στην Ιταλία. Θα συντρίψει άγριους λαούς, θα τους επιβάλλει θεσμούς και θα χτίσει τείχη. Εσύ θα αποθεώσεις τον Αινεία. Αργότερα ο Ίουλος, ο γιος του Αινεία, θα μεταφέρει το βασίλειο από το Λαβίνιο και θα οχυρώσει την Άλβα Λόγγα. Μετά από τριακόσια χρόνια η Ιλία να γεννήσει δύο γιους, το Ρωμύλο και το Ρώμο, που θα του θρέψει μια λύκαινα. Ο Ρωμύλος θα χτίσει τα τείχη τα τείχη του Άρη και θα δώσει στους Ρωμαίους το όνομά του. Η εξουσία των Ρωμαίων δε θα ‘χει τέλος. Ο Καίσαρας Αύγουστος, απόγονος του Ιούλου, θα κλείσει τις πόρτες του Πολέμου και θα ξαναφέρει τη βασιλεία του Κρόνου. Κι αυτόν, όπως τον Αινεία, θα τον (υπο)δεχτείς στον ουρανό.

Κείμενο 11: Ο Αννίβας, ο Καρχηδόνιος στρατηγός, σε ηλικία 26 χρόνων νίκησε στον πόλεμο (πολέμησε και νίκησε) όλα τα έθνη της Ισπανίας και κυρίευσε με τη βία το Σάγουντο. Έπειτα πέρασε με ελέφαντες πάνω από τις Άλπεις, που χωρίζουν την Ιταλία από τη Γαλατία. Μόλις βρέθηκε στη Ιταλία, κατατρόπωσε κι εξολόθρευσε τις ρωμαϊκές στρατιές στον ποταμό Τίκινο, στον ποταμό Τρεβία , στη λίμνη Τρασιμένη και στις Κάννες. Ο Αννίβας ξέφυγε από την ενέδρα του Φάβιου Μαξίμου στην περιοχή του Φαλερνού. Αφού συμπλήρωσε 14 χρόνια στην Ιταλία, οι Καρχηδόνιοι τον ανακάλεσαν στην Αφρική. Εκεί ο Αννίβας μάταια επιδίωξε να τελειώσει τον πόλεμο με συνθήκη. Τελικά, αγωνίστηκε με τον Πόπλιο Σκιπίωνα στη Ζάμα, αλλά τη νίκη την κέρδισαν οι Ρωμαίοι.

Κείμενο 12: Στο Λεύκιο Αιμίλιο Παύλο, που είχε εκλεγεί ύπατος για δεύτερη φορά, έλαχε να κάνει πόλεμο με το βασιλιά Περσέα. Μόλις γύρισε σπίτι του το βραδάκι, η κορούλα του Τέρτια, που τότε ήταν πολύ μικρούλα, έτρεξε στην αγκαλιά του. Ο πατέρας της τη φίλησε αλλά παρατήρησε ότι ήταν λιγάκι στενοχωρημένη. « Τι τρέχει, Τέρτια μου; » ρώτησε. « Γιατί είσαι θλιμμένη; Τι σου συνέβη;» « Μπαμπά μου, πέθανε ο Πέρσης» απάντησε εκείνη. Είχε πράγματι πεθάνει ένα σκυλάκι με αυτό το όνομα, που η κοπέλα το αγαπούσε πολύ. Τότε ο πατέρας της τής είπε: « Δέχομαι τον οιωνό (ή το δέχομαι ως οιωνό)». Έτσι από ένα τυχαίο λόγο προγεύτηκε (ή στην ψυχή του) την ελπίδα ενός περίλαμπρου θριάμβου.

Κείμενο 13: Ο Σουλπίκιος Γάλλος ήταν ύπατος του Λεύκιου Αιμίλιου Παύλου που πολεμούσε εναντίον του βασιλιά Περσέα. Μια ξάστερη νύχτα έγινε ξαφνικά έκλειψη της σελήνης· τρόμος έπιασε τις ψυχές των στρατιωτών από(αυτό) το ξαφνικό φοβερό θέαμα και ο στρατός έχασε το ηθικό του. Τότε ο Σουλπίκιος Γάλλος πραγματεύτηκε (σε ομιλία του) τη φύση του ουρανού και τη στάση και τις κινήσεις των άστρων και της σελήνης και με αυτό τον τρόπο έστειλε το στρατό με αναπτερωμένο το ηθικό στη μάχη. Έτσι τα « ελευθέρια μαθήματα» του Γάλλου άνοιξαν το δρόμο για τη λαμπρή εκείνη νίκη του Αιμίλιου Παύλου. Επειδή αυτός κατανίκησε το φόβο του ρωμαϊκού στρατού, ο στρατηγός μπόρεσε να νικήσει τους εχθρούς.

Κείμενο 14: Μετά τη ναυμαχία του Ακτίου ο Κάσιος από την Πάρμα, που είχε υπηρετήσει στο στρατό του Μάρκου Αντώνιου, κατέφυγε στην Αθήνα. Εκεί, πριν καλά-καλά παραδώσει την ταραγμένη του ψυχή στον ύπνο, του εμφανίστηκε ξαφνικά μια τρομερή μορφή. Νόμισε πως ερχόταν προς το μέρος του ένας άνθρωπος με πελώριο ανάστημα και βρώμικη όψη, όμοιος με είδωλο νεκρού. Μόλις τον είδε ο Κάσιος, τον έπιασε φόβος και θέλησε να πληροφορηθεί το όνομά του. Εκείνος απάντησε πως ήταν ο Πλούτωνας (ο Χάροντας). Τότε τρόμος συντάραξε τον Κάσιο και τον ξύπνησε (σήκωσε από τον ύπνο του). Ο Κάσιος φώναξε τους δούλους του και τους ρώτησε γι’ αυτόν τον άνθρωπο. Εκείνοι (όμως)δεν είχαν δει κανένα. Ο Κάσιος ξανακοιμήθηκε (παραδόθηκε ξανά στον ύπνο)κι ονειρεύτηκε την ίδια μορφή. Λίγες μέρες αργότερα τα ίδια τα πράγματα επιβεβαίωσαν την αξιοπιστία του ονείρου: Ο Οκταβιανός του επέβαλε την ποινή του θανάτου.

Κείμενο 15: Όλη η ζωή των Γερμανών περιορίζεται στο κυνήγι και στις στρατιωτικές ασχολίες (στη σπουδή των στρατιωτικών πραγμάτων). Οι Γερμανοί δεν ασχολούνται με τη γεωργία, αλλά τρέφονται με γάλα, τυρί και κρέας. Αν και ζουν σε περιοχές φοβερά παγωμένες, φορούν μόνο δέρματα και πλένονται στα ποτάμια. Όταν η χώρα τους κάνει πόλεμο, εκλέγουν άρχοντες με εξουσία ζωής και θανάτου. Στις ιππομαχίες συχνά πηδάνε από τα άλογά τους και μάχονται πεζοί· η χρήση της σέλας θεωρείται ντροπή και μαλθακότητα. Δεν επιτρέπουν στους εμπόρους να φέρνουν κρασί στη χώρα του, γιατί εξαιτίας του , όπως πιστεύουν, οι άντρες γίνονται μαλθακοί κι εκθηλύνονται.

Κείμενο 16: Αφού οι στρατιώτες μας έριξαν τα ακόντια στους εχθρούς, μάχονταν με τα ξίφη. Ξαφνικά πίσω τους διακρίνεται το ιππικό μας· οι κοόρτεις πλησιάζουν· οι εχθροί στρέφουν τα νώτα τους και φεύγουν (τρέπονται σε άτακτη φυγή)· τους επιτίθενται οι ιππείς. Γίνεται μεγάλη σφαγή. Ο Σεδούλιος, ο στρατηγός και ηγεμόνας των Λεμοβίκων , σκοτώνεται· ο στρατηγός των Αβέρνων πιάνεται ζωντανός πάνω στη φυγή· στον Καίσαρα παραδίδονται 74 στρατιωτικά λάβαρα· μεγάλος αριθμός εχθρών αιχμαλωτίζεται και εκτελείται· οι υπόλοιποι μετά τη φυγή σκορπίζονται στις επικράτειές τους. Την επόμενη (οι Γαλάτες) στέλνουν πρεσβευτές στον Καίσαρα. Ο Καίσαρας τους διατάζει να παραδώσουν τα όπλα και να φέρουν μπροστά του τους αρχηγούς τους. Ο ίδιος παίρνει θέση μπροστά στο στρατόπεδο· (οι Γαλάτες) οδηγούν τους αρχηγούς τους στο σημείο αυτό. Παραδίδουν το Βερκιγγετόριγα και καταθέτουν τα όπλα τους.

Κείμενο 17: Μεγάλος φόβος έπιασε το στράτευμα από τις διαδόσεις των Γαλατών και των εμπόρων , που διαλαλούσαν ότι οι Γερμανοί είχαν φοβερή σωματική διάπλαση και απίστευτη ανδρεία. Άλλοι (από τους Ρωμαίους) ήθελαν να φύγουν προβάλλοντας ο καθένας και μια δικαιολογία. Μερικοί έμεναν σπρωγμένοι από ντροπή. Αυτοί δεν μπορούσαν ούτε να προσποιηθούν ούτε να κρατήσουν τα δάκρυά τους: κρυμμένοι στις σκηνές τους είτε παραπονιόντουσαν για τη μοίρα τους είτε θρηνολογούσαν για τον κοινό κίνδυνο μαζί με τους φίλους τους. Από τις διαδόσεις τους και το φόβο τους ταράζονταν σιγά-σιγά ακόμη και αυτοί που θεωρούνταν έμπειροι στα στρατιωτικά ζητήματα.

Κείμενο 18: Λένε πως ο Ηρακλής μετέφερε από την Ισπανία τα βόδια του Γηρυόνη στο σημείο όπου αργότερα ο Ρωμύλος έχτισε τη Ρώμη. Υπάρχει η παράδοση (λέγεται ότι) πως ο Ηρακλής ξεκούρασε τα βόδια κοντά στον ποταμό Τίβερη και πως ο ίδιος κοιμήθηκε εκεί αποκαμωμένος από το δρόμο. Τότε ο βοσκός Κάκος, έχοντας πεποίθηση στις δυνάμεις του, έσυρε από την ουρά σε μια σπηλιά μερικά βόδια στραμμένα ανάποδα. Μόλις ο Ηρακλής ξύπνησε και είδε το κοπάδι του και κατάλαβε πως (του) έλειπε ένα μέρος, κατευθύνθηκε στη σπηλιά που ήταν πολύ κοντά του· όταν όμως είδε πως οι πατημασιές των βοδιών ήσαν στραμμένες προς τα έξω, βρέθηκε σε αμηχανία κι άρχισε να απομακρύνει το κοπάδι του από εκείνον τον εχθρικό (αφιλόξενο) τόπο. Αλλά το μουγκρητό των βοδιών που ακούστηκε από τη σπηλιά έκανε τον Ηρακλή να γυρίσει προς τα πίσω. Τότε ο Κάκος προσπάθησε να τον εμποδίσει με τη βία, αλλά ο Ηρακλής τον σκότωσε με το ρόπαλό του.

Κείμενο 19: Όταν ήταν ύπατοι ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας και ο Γάιος Αντώνιος, ο Λεύκιος Σέργιος Κατιλίνας, ένας άντρας από πολύ αριστοκρατική γενιά αλλά με χαρακτήρα πολύ διεστραμμένο, συνωμότησε εναντίον του κράτους. Τον ακολούθησαν μερικοί επιφανείς αλλά αχρείοι άντρες. Ο Κικέρωνας έδιωξε τον Κατιλίνα από τη Ρώμη. Οι σύντροφοί του πιάστηκαν και στραγγαλίστηκαν στη φυλακή. Ο ίδιος ο Κατιλίνας με το στρατό του νικήθηκε στη μάχη από τον Αντώνιο, τον άλλο ύπατο, και σκοτώθηκε. Ο Γάιος Σαλλούστιος αναφέρει πως στην ίδια την τόσο φονική μάχη σκοτώθηκαν ακόμη πολλοί Ρωμαίοι στρατιώτες και πολλοί (άλλοι) τραυματίστηκαν βαριά.

Κείμενο 20: Σε ηλικία πενήντα χρονών ο Κλαύδιος έγινε αυτοκράτορας χάρη σε ένα παράδοξο και τυχαίο γεγονός. Όταν οι δολοφόνοι του Καλιγούλα τον έδιωξαν (από το παλάτι), αποσύρθηκε σε μια θερινή κατοικία που το όνομά της είναι Ερμαίο. Λίγο αργότερα, τρομοκρατημένος από τα νέα της σφαγής, σύρθηκε προς το λιακωτό που ήταν πολύ κοντά του και κρύφτηκε ανάμεσα στα παραπετάσματα που κρέμονταν από την πόρτα. Ένας στρατιώτης που έτρεχε πέρα- δώθε πρόσεξε τα πόδια του· τον αναγνώρισε που κρυβόταν · τον τράβηξε έξω και τον προσαγόρευσε αυτοκράτορα. Από εκεί τον οδήγησε στους συντρόφους του. Αυτοί τον μετέφεραν στο στρατόπεδο σκυθρωπό και περιδεή, ενώ το πλήθος που τον συναντούσε τον λυπόταν σα να επρόκειτο να πεθάνει (σα να ήταν μελλοθάνατος). Την άλλη μέρα ο Κλαύδιος ανακηρύχτηκε αυτοκράτορας.

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1299

Multi-tasking τα σημερινά παιδιά

Βρετανική έρευνα δείχνει ότι μπορούν να χρησιμοποιούν έως και πέντε οθόνες ταυτόχρονα


Multi-tasking τα σημερινά παιδιά

Στόχος των επιστημόνων ήταν να εξετάσουν τρόπους για να περιοριστεί ο χρόνος που περνάνε τα παιδιά μπροστά στις διάφορες οθόνες


Λονδίνο Έρευνα που διεξήχθη στη Βρετανία για λογαριασμό των Πανεπιστημίων του Μπρίστολ και του Λάφμπορο κατέδειξε ότι πολλά από τα σημερινά παιδιά μπορούν να απασχολούνται συγχρόνως έως και σε πέντε οθόνες – από κινητό και παιχνιδομηχανή μέχρι λάπτοπ, ντέσκτοπ και την «κλασική» τηλεόραση.

Στην έρευνα συμμετείχαν 63 παιδιά δημοτικού, ηλικίας 10 και 11 ετών. Τρία στα τέσσερα από αυτά είχαν καθημερινή πρόσβαση σε συσκευές χειρός, όπως το Nintendo και το Playstation, ενώ επτά στα 10 διέθεταν προσωπικό φορητό υπολογιστή. Τα smart phones αποδείχτηκαν επίσης δημοφιλή, αφού περίπου τα μισά παιδιά είχαν πρόσβαση σε αυτά, συνήθως δανειζόμενα τις συσκευές των «μεγάλων».

Στόχος των επιστημόνων ήταν να εξετάσουν τρόπους για να περιοριστεί ο χρόνος που περνάνε τα παιδιά μπροστά στις διάφορες οθόνες. Οι ερευνητές αναρωτήθηκαν πώς γίνεται ένα παιδί να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα δύο, τρεις ή ακόμη και πέντε συσκευές με οθόνη. Η απάντηση ήταν ίδια για τα περισσότερα παιδιά: «Στο Νιντέντο μου είμαι στο MSN και στο λάπτοπ μου είμαι στο Facebook, ενώ η τηλεόραση μένει ανοιχτή».

Σύμφωνα με την Ρουσέλ Τζέιγκο, από το Τμήμα Άσκησης, Διατροφής και Υγείας του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ «Τα παιδιά της έρευνας είχαν συνήθως πρόσβαση έως και σε πέντε συσκευές την ίδια στιγμή και πολλές εξ’ αυτών ήταν φορητές. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά μπορούσαν να μεταφέρουν τον εξοπλισμό τους από τα υπνοδωμάτια στους κοινόχρηστους χώρους, ανάλογα με το εάν ήθελαν απομόνωση ή παρέα».

Παρόλο που αυτή η ταυτόχρονη ενασχόληση με πολλά πράγματα θα μπορούσε να αποδειχτεί ωφέλιμη για τα παιδιά – έρευνες έχουν δείξει ότι οι δράσεις με «πολλαπλούς στόχους» αναπτύσσουν την οξυδέρκεια και ενεργοποιούν συγκεκριμλένες περιοχές του εγκεφάλου -, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ακόμη πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, ενώ η καθιστική ζωή επιδρά αρνητικά στην πνευματική υγεία των νέων και αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας.

Απαιτείται λοιπόν, κατά τους ερευνητές, συγκεκριμένη τακτική περιορισμών και αυστηρών όρων (π.χ. «τόση ώρα για μία συσκευή τη φορά») από πλευράς των γονιών, προκειμένου να προλάβουν πιθανούς κινδύνους, αφού η απομάκρυνση της τηλεόρασης και μόνο από το παιδικό δωμάτιο δεν συνιστά απαραίτητα και την λύση του προβλήματος.

Πηγή : “TO BHMA”, 5/8/2011

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1295

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

Στη διδακτέα- εξεταστέα ύλη του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ τάξης  Γενικού Λυκείου  περιλαμβάνονται τα  εγχειρίδια:

1. Έκφραση-Έκθεση Τεύχος Γ΄ της  Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου των Χ. Τσολάκη κ.ά., έκδοση ΟΕΔΒ 2011, εκτός από τα εξής:

  • Η ενότητα: Η πειθώ στο δικανικό λόγο
  • Η ενότητα: Η Ιστορία του δοκιμίου
  • To κεφάλαιο: Ερευνητική Εργασία

2. Έκφραση-Έκθεση για το Γενικό Λύκειο – Θεματικοί Κύκλοι των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων  Γενικού Λυκείου και Γλωσσικές Ασκήσεις για το Γενικό Λύκειο

Στόχος της αξιολόγησης του μαθητή στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι γενικότερα η συνολική αποτίμηση των γλωσσικών του δεξιοτήτων (ως πομπού και ως δέκτη).

Συγκεκριμένα:

Ι.  ΔΙΑΒΑΖΩ / ΚΑΤΑΝΟΩ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ

1. Ο μαθητής απαντά γραπτά σε ερωτήσεις που αφορούν ένα κείμενο.

α)  Όσον αφορά το περιεχόμενο ενός κειμένου, επιδιώκεται ο μαθητής να είναι σε θέση να κατανοεί το περιεχόμενο του κειμένου, και συγκεκριμένα :

·  να διακρίνει:
–  τους τρόπους πειθούς (επίκληση στη λογική, επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη, επίκληση στο ήθος, επίκληση στην αυθεντία)
–  τα μέσα πειθούς (επιχειρήματα και τεκμήρια κ.ά.)
–  το είδος της συλλογιστικής πορείας (παραγωγική-επαγωγική) μιας παραγράφου ή ενός κειμένου

·   να διακρίνει τους τρόπους και τα μέσα πειθούς:
–  στη διαφήμιση
–  στον πολιτικό λόγο
–  στον επιστημονικό λόγο

·  να αξιολογεί τα μέσα πειθούς, και συγκεκριμένα:
–  να ελέγχει την αλήθεια, την εγκυρότητα και την ορθότητα ενός επιχειρήματος
–  να ελέγχει την αξιοπιστία των τεκμηρίων

·  να διακρίνει την πειθώ από την προπαγάνδα

· να διακρίνει το είδος του δοκιμίου, με βάση:
– την οργάνωση / δομή (συνειρμική-λογική)
– τον σκοπό (απόδειξη μιας θέσης – ελεύθερος στοχασμός)
– την οπτική (υποκειμενική-αντικειμενική)
– τη γλώσσα του (ποιητική, αναφορική λειτουργία) κ.ά.

· να αναγνωρίζει ορισμένα χαρακτηριστικά του δοκιμίου, όπως είναι ο υποκειμενισμός, ο αντιδιδακτισμός, ο κοινωνικός χαρακτήρας, ο εξομολογητικός τόνος κ.ά.

· να διακρίνει το δοκίμιο από άλλα συγγενή είδη του λόγου, όπως το άρθρο και την επιφυλλίδα

· να εντοπίζει σε ένα κείμενο (δοκίμιο/άρθρο /επιφυλλίδα κ.ά.):
– το θέμα
– την άποψη του συγγραφέα
– τα μέσα πειθούς που χρησιμοποιεί για να τεκμηριώσει την άποψή του
– τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση του προβλήματος κ.ά.

·  να διακρίνει σε ένα κείμενο το καίριο και το ουσιώδες από τη λεπτομέρεια και το επουσιώδες.

β)  Όσον αφορά την οργάνωση / δομή ενός κειμένου επιδιώκεται ο μαθητής να είναι σε θέση:
· να εντοπίζει τα βασικά μέρη (πρόλογο, κύριο μέρος, επίλογο) ενός κειμένου
· να χωρίζει το κείμενο σε παραγράφους/νοηματικές ενότητες
· να αναγνωρίζει τα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται η συνεκτικότητα και η συνοχή ενός κειμένου (διαρθρωτικές λέξεις, φράσεις κ.ά.)
· να επισημαίνει τους τρόπους με τους οποίους οργανώνονται οι παράγραφοι π.χ. με αιτιολόγηση, με σύγκριση και αντίθεση, με ορισμό, με διαίρεση, με παράδειγμα κ.ά.
· να διακρίνει την οργάνωση/δομή ενός κειμένου (λογική ή συνειρμική οργάνωση, παραγωγική ή επαγωγική συλλογιστική πορεία κ.ά.).

γ)  Όσον αφορά τη γλώσσα ενός κειμένου (λεξιλόγιο, στίξη, μορφοσυντακτικά φαινόμενα, γλωσσικές ποικιλίες, λειτουργίες της γλώσσας, ύφος κ.ά.) επιδιώκεται ο μαθητής να είναι σε θέση:

· να εντοπίζει και να αιτιολογεί επιλογές του πομπού οι οποίες αφορούν τη χρήση:
– ενεργητικής ή παθητικής φωνής
– συγκεκριμένου ρηματικού τύπου (προσώπου/χρόνου/έγκλισης)
– μακροπερίοδου ή μη λόγου
– παρατακτικού ή υποτακτικού λόγου
– ρηματικών ή ονοματικών συνόλων
– αναφορικής ή  ποιητικής λειτουργίας της γλώσσας
– των σημείων της στίξης
– λόγιων ή λαϊκών λέξεων, ειδικού λεξιλογίου, όρων κ.ά.

· να αιτιολογεί την ορθογραφία λέξεων

· να ερμηνεύει λέξεις

· να αξιολογεί την ακρίβεια και τη σαφήνεια του λεξιλογίου

· να βρίσκει συνώνυμα, αντώνυμα, ομόρριζα, να αντικαθιστά λέξεις ή φράσεις του κειμένου με άλλες, να σχηματίζει με ορισμένες λέξεις φράσεις ή περιόδους λόγου  κ.ά.

· να χαρακτηρίζει το ύφος του κειμένου, λαμβάνοντας υπόψη την επικοινωνιακή περίσταση (σκοπό, δέκτη, είδος λόγου κ.ά.).

2. Ο μαθητής -με βάση συγκεκριμένο κείμενο- παράγει γραπτό κείμενο. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται ο μαθητής να είναι σε θέση:
· να πυκνώνει ένα κείμενο, να κάνει την περίληψή του
· να δίνει τίτλο στο κείμενο ή πλαγιότιτλους σε παραγράφους/νοηματικές ενότητες ενός κειμένου
· να οργανώνει το διάγραμμα του κειμένου
· να αναπτύσσει ένα κειμενικό απόσπασμα, (μια φράση ή ένα επιχείρημα του κειμενογράφου)
· να ανασκευάζει τα επιχειρήματα του κειμενογράφου και να αναπτύσσει την αντίθετη άποψη
· να μετασχηματίζει ένα κείμενο π.χ. από ένα επίπεδο ύφους σε άλλο κ.ά.

ΙΙ.  ΓΡΑΦΩ

Ο μαθητής παράγει κείμενο, ενταγμένο σε επικοινωνιακό πλαίσιο, το θέμα του οποίου σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με οικείους θεματικούς κύκλους από τη γλωσσική διδασκαλία.

Από τα διάφορα είδη γραπτού λόγου δίνεται έμφαση στην παραγωγή κριτικού–αποφαντικού λόγου, δηλαδή στην παραγωγή κειμένου στο οποίο κυριαρχούν η πειθώ, η λογική οργάνωση, η αναφορική λειτουργία της γλώσσας, π.χ. άρθρου, επιστολής, γραπτής εισήγησης κ.ά.

Στο πλαίσιο της παραγωγής κειμένου θα πρέπει να επιδιώκεται από τον μαθητή:

Α. Ως προς το περιεχόμενο του κειμένου
· η συνάφεια των εκτιθέμενων σκέψεων με τα ζητούμενα του θέματος
· η επαρκής τεκμηρίωση των σκέψεών του με την παράθεση κατάλληλων επιχειρημάτων
· η ανάπτυξη όλων των θεματικών κέντρων
· η πρωτοτυπία των ιδεών
· ο βαθμός επίτευξης του στόχου που επιδιώκεται με το παραγόμενο κείμενο κ.ά.

Β. Ως προς την έκφραση/μορφή του κειμένου
· η σαφής και ακριβής διατύπωση
· ο λεκτικός και εκφραστικός πλούτος
· η επιλογή της κατάλληλης γλωσσικής ποικιλίας ανάλογα με το είδος του κειμένου
· η τήρηση των μορφοσυντακτικών κανόνων
· η ορθογραφία και η σωστή χρήση των σημείων στίξης κ.ά.

Γ. Ως προς τη δομή/διάρθρωση του κειμένου
· η λογική αλληλουχία των νοημάτων
· η συνοχή του κειμένου (ομαλή σύνδεση προτάσεων, παραγράφων και ευρύτερων μερών του κειμένου)
· η ένταξη του κειμένου στο ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο κ.ά.

Πηγή : www.edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1294

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

Από το βιβλίο «Ιστορία του Νεότερου και του Σύγχρονου κόσμου (από το 1815 έως σήμερα) της Γ τάξης Γενικού Λυκείου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου των& Ιωάννη Κολιόπουλου, Κων/νου Σβολόπουλου, Ευάνθη Χατζηβασιλείου, Θεόδωρου Νημά και Χάριτος Σχολινάκη-Χελιώτη, έκδοση Ο.Ε.Δ.Β 2011:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α : Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ (1815-1871).

1. Το Συνέδριο Ειρήνης της Βιέννης (1814-1815) σ. 9-12
2. Τα εθνικά και φιλελεύθερα κινήματα στην Ευρώπη σ. 13-15
3. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821-
Ένα μήνυμα ελευθερίας για την Ευρώπη σ. 16-33
4. Το ελληνικό κράτος και η εξέλιξή του (1830-1881) σ. 34-37
5. Το Ανατολικό Ζήτημα και ο Κριμαϊκός Πόλεμος σ. 38-40
6. Η Βιομηχανική Επανάσταση σ. 41-43

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β : ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ (1871-1914).

1. Η ακμή της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας σ. 53-56
3. Προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της Ελλάδας σ. 60-62
4. Εθνικά κινήματα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη σ. 63-67
5. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι (1912-1913) σ. 68-73

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ : Ο Α΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΕΣΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ

σ.75-96

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ : Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ

1. Η δεκαετία 1920-1930  σ. 97-100
2. Εσωτερικές εξελίξεις στην Ελλάδα (1923-1930) σ. 101-103
3. Η διεθνής οικονομική κρίση και οι συνέπειές της σ. 104-105
4. Η Ελλάδα κατά την κρίσιμη δεκαετία 1930-1940 σ. 106-108

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε : Ο Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

σ. 111-138

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ: Ο ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

σ.139-165
Πηγή : www.edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1292

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

Από το βιβλίο «Νεοελληνική Λογοτεχνία» της Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης των Κ. Ακρίβου, Δ. Αρμάου κ.ά έκδοση Ο.Ε.Δ.Β. 2011

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (ΠΟΙΗΣΗ-ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ)

1. Διονύσιος Σολωμός, «Ο Κρητικός»

2. Γεώργιος Βιζυηνός, «Το αμάρτημα της μητρός μου»

3. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Όνειρο στο κύμα»

4. Ποιήματα για την ποίηση
– Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, «Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ.»
– Μαρία Πολυδούρη, «Μόνο γιατί με αγάπησες»
– Νίκος Εγγονόπουλος, «Ποίηση 1948»
– Μανόλης Αναγνωστάκης, «Στο Νίκο Ε… 1949»
– Γιώργης Παυλόπουλος, «Τα Αντικλείδια»

5. «Σελίδες του Γ. Ιωάννου»
·  «Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς»
·  «Στου Κεμάλ το σπίτι»

Σημείωση

Τα λογοτεχνικά κείμενα (ποιητικά-πεζά) που περιλαμβάνονται στην εξεταστέα-διδακτέα ύλη θα διδαχθούν με τη σειρά που δίνονται παραπάνω, η οποία καθορίζεται από:
α) τη χρονολογική σειρά των κειμένων, σύμφωνα με την κατάταξή τους στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και
β) το είδος τους, με στόχο τη διαπλοκή ποίησης και πεζογραφίας, ώστε να διατηρείται το ενδιαφέρον των μαθητών.

Πηγή : www.edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1291

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-12

Από το βιβλίο “Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας” της Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης των Γ. Μαργαρίτη, Αγ. Αζέλη, Ν. Ανδριώτη, Θ. Δετοράκη, Κ. Φωτιάδη, έκδοση Ο.Ε.Δ.Β. 2011.

Ι. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Γ. Οι οικονομικές εξελίξεις κατά τον 20ο αιώνα, σ. 42-54

ΙΙ. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1936)
Β. Χειραφέτηση και αναμόρφωση (1844-1880), σ. 70-79
Γ. Δικομματισμός και εκσυγχρονισμός (1880-1909), σ. 80-88
Δ. Ανανέωση-Διχασμός (1909-1922), σ. 89-98

ΙΙΙ. ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930)
Πρόσφυγες στην Ελλάδα κατά το 19ο αιώνα, σ. 116
Πρόσφυγες στην Ελλάδα κατά τον 20ο αιώνα, σ. 137
Α. Προσφυγικά ρεύματα κατά την περίοδο 1914-1922, σ. 138-143
Β. Μικρασιατική καταστροφή, σ. 144-152
Γ. Η αποκατάσταση των προσφύγων, σελ. 153-159
Δ. Η αποζημίωση των ανταλλαξίμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση, σ. 160-162
Ε. Η ένταξη των προσφύγων στην Ελλάδα, σ. 163-169

ΙV. ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΑΠΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ.
Ε. Η περίοδος της αυτονομίας και η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, σ. 206-220

V. ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ
Δ. Ο Παρευξείνιος Ελληνισμός το 19ο και 20ο αιώνα, σ. 245-254.

Πηγή : www.edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1290

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2012

Από το βιβλίο “Λατινικά” της Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης των Μ. Πασχάλη- Γ. Σαββαντίδη,  έκδ. Ο.Ε.Δ.Β. 2011

Κείμενα – Γραμματική – Συντακτικό

Τα κείμενα των ενοτήτων 21-50, εκτός των ενοτήτων 22,26,33,35,39 και 50, από τις οποίες θα διδαχθούν μόνο τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα.

Τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα που περιλαμβάνονται σ’ όλες τις ενότητες (21-50) του διδακτικού εγχειριδίου της τάξης αυτής.

Επίσης, στην εξεταστέα-διδακτέα ύλη συμπεριλαμβάνονται τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα που περιέχονται και στις είκοσι ενότητες του βιβλίου “Λατινικά” της Β΄ τάξης Ενιαίου Λυκείου των Μ. Πασχάλη – Γ. Σαββαντίδη, έκδ. Ο.Ε.Δ.Β. 2011.

Πηγή : www.edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1289

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ 2011-2011

Ι. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Από το βιβλίο «Αρχαία Ελληνικά, Φιλοσοφικός Λόγος», Γ΄ τάξης Γενικού Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης, των Μ. Κοπιδάκη, Δ. Λυπουρλή, κ.ά., έκδοση Ο.Ε.Δ.Β. 2011.

Α. Εισαγωγή:

Ι. Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ:
– σ. 34-39 (Κεφ. Δ2: Οι φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική.
– Κεφ. Δ3 : Η δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη).

ΙΙ. Ο ΠΛΑΤΩΝ:
– σ. 40-42 (κεφ. Ε1: Ο βίος του).

ΙΙΙ. Πλάτωνος Πρωταγόρας:
α) σ. 49-52 (Α. Η διάρθρωση του διαλόγου και τα πρόσωπα: «Εισαγωγή…» έως και «Η απάντηση του Πρωταγόρα…»)
β) σ. 56-57 (Β. Η φιλοσοφική σημασία του διαλόγου).

IV. Πλάτωνος Πολιτεία: Εισαγωγή στην Πολιτεία
α) σ. 92-93 (1. Νεανικές φιλοδοξίες και απογοητεύσεις, 2. Η συγγραφή της Πολιτείας και 3. Η σκηνοθεσία και τα πρόσωπα του διαλόγου)
β) σ. 96-102 (6. Οι τρεις τάξεις, 8. Η αγωγή των φυλάκων, 12. Οι φιλόσοφοι-βασιλείς, 13. Η δικαιοσύνη και 14. Οι φαύλες πολιτείες).
γ) σ. 113 (Η αλληγορία του σπηλαίου).

V. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (Βίος και έργα):
α) σ. 139-141 («Πότε και πού γεννήθηκε ο Αριστοτέλης-Λίγα λόγια για την καταγωγή του» και «Ο Αριστοτέλης στην Ακαδημία του Πλάτωνα: μαθητής πρώτα, δάσκαλος στη συνέχεια»).
β) σ. 145-149 («Ο Αριστοτέλης στη Μακεδονία: δάσκαλος του Αλεξάνδρου», «Επιστροφή του Αριστοτέλη στην Αθήνα: αρχίζει η τρίτη περίοδος της φιλοσοφικής του δραστηριότητας. Ο Αριστοτέλης διδάσκει στο Λύκειο» και «Ο Αριστοτέλης εγκαταλείπει οριστικά την Αθήνα-Το τέλος της ζωής του»).

VI. Αριστοτέλη Ηθικά Νικομάχεια, σ. 151-153

VII. Αριστοτέλη Πολιτικά, σ. 178-179

Β. ΚΕΙΜΕΝΑ:

Ι. ΠΛΑΤΩΝ
Πρωταγόρας
: οι ενότητες 1, 2, 3, 4, 5, 6 και 7.
Πολιτεία
: οι ενότητες 11, 12 και 13

ΙΙ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ
Ηθικά Νικομάχεια:
οι ενότητες: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 10.
Πολιτικά: οι ενότητες:
11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 και 20.

ΙΙ. ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

1. ΚΕΙΜΕΝΟ

Αδίδακτο πεζό κείμενο αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων της αττικής διαλέκτου.

2. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ – ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

α. Η ύλη που περιλαμβάνεται στα βιβλία του Γυμνασίου «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου, έκδοση Ο.Ε.Δ.Β. 2011.

β. Ολόκληρη η ύλη που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Α΄ τάξης Ενιαίου Λυκείου «Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας», έκδοση Ο.Ε.Δ.Β. 2011 (ενότητες 1 – 21).

Πηγή : http://edu.klimaka.gr

Μόνιμος σύνδεσμος σε αυτό το άρθρο: https://blogs.sch.gr/stratilio/archives/1287

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση