ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ
Η κυπριακή διάλεκτος δεν αποτυγχάνει να μας κινήσει το ενδιαφέρον, με την προέλευση, ιστορία και τρόπο ομιλίας της. Είναι αρκετά όμοια με την ελληνική, έχει όμως και τις μοναδικές διαφορές της.
Στις μέρες μας, η κυπριακή διάλεκτος μιλιέται στην Κύπρο και σε διάφορους τόπους όπου κατοικούν Έλληνες της διασποράς(Αυστραλία, ΗΠΑ, ηνωμένο βασίλειο κτλ.) Η διάλεκτος αυτή υπάρχει ακόμα στις κατοικίες και στα μικρά χωριά , παρόλο που η ελληνική θεωρείται ως επίσημη στην νήσο της Κύπρου.
Περίπου το 1400 πχ, μυκηναίοι εμπόριο αποφάσισαν να εγκατασταθούν στην Κύπρο. Στο βάθος του χρόνου, μιλώντας την Αρκαδοκυπριακή διάλεκτο κατάφεραν να την διαδώσουν σε μεγάλο μέρος της. Αρκετούς αιώνες αργότερα ενσωματώθηκε και το ελληνικό αλφάβητο (5αιωνας πχ) δημιουργώντας την κυπριακή. Από τότε έχει υποστεί αρκετές διαφορές αλλά μπορούμε ακόμα να αναγνωρίσουμε κομμάτια της Αρκαδοκυπριακής διαλέκτου. Λόγω της απόστασης από την Ελλάδα, διαφορές δημιουργήθηκαν στον τρόπο ομιλίας, όπως και ήταν φυσικό.
Γραπτές μαρτυρίες για την διάλεκτο αυτή βλέπουμε από τον 14ο αιώνα , καθώς έχουμε μεταφράσεις από την γαλλική σε νομικά βιβλία (Ασσίζες), χρονογραφίες και ερωτικά ποιήματα. Από το 2004 (terkourafi) βλέπουμε να υποστηρίζεται ότι 14ο αιώνα στο νησί η κυπριακή κοινή, μια γενικευμένη υπεροπτική ποικιλία, μιλιόταν στα υψηλοτέρα στρατεύματα της κοινωνίας και στην Λευκωσία, το τότε διοικητικό κέντρο της Κύπρου. Δεν αντικατοπτρίζουν όμως πλήρως την κυπριακή διάλεκτο, αφού αποτελούν μείγμα της επίσημης και κυπριακής γλώσσας.
Στα δημοτικά τραγούδια βλέπουμε για πρώτη φορά την πραγματική κυπριακή διάλεκτο (Το Τραούιν του Διγενή, Η Αροδαφνούσα, Ο Πραματευτής, Η Τριανταφυλλένη, η Πέρτικα, κτλ.), στα οποία δεν ξέρουμε τους συνθέτες, την χρονολογία ή τον τόπο σύνθεσης : υπολογίζεται ότι αποκαλυφθήκαν και ξεκαθαρίστηκαν από τα μέσα της Βυζαντινής περιόδου μέχρι τα τέλη της Βενετοκρατίας. Κατά την τουρκοκρατία, δεν βλέπουμε έντονη δραστηριότητα της διαλέκτου , επειδή εκείνη την περίοδο οι άνθρωποι μιλούσαν κυρίως την ελληνική. .
Η εκκλησία, αγνοώντας τις αλλαγές που είχαν συμβεί στην γλώσσα εδώ και τόσους αιώνες, δημιούργησε μια δική της προφορική και γραπτή την οποία ονόμασε καθαρευόυσα. Συμπερασματικά, όλοι οι πολίτες και ανώτεροι μιλούσαν την δημοτική, ενώ η εκκλησία μιλούσε την δική της καθαρευόυσα.
Η κυπριακή αποτελεί την αρχαιότερη βασιζομένη στην ελληνική διάλεκτο, όπου έχει επιζήσει σε έναν χώρο που μιλιέται κυρίως η νέα ελληνική. Επίσης είναι η μόνη που έχει διατηρήσει τα διπλά σύμφωνα της αρχαίας ελληνικής, θεωρουμένη μια νότια διάλεκτος, ενώ σε καμία βόρεια η νότια δεν φαίνεται αυτό. Αρά η κυπριακή είναι μια πολυδιάστατη και πολυδύναμη διάλεκτος που με περηφάνια μπορεί να σταθεί δίπλα στην νεοελληνική.
Συνοπτικά, η κυπριακή είναι μια μοναδική και αξιοθαύμαστη διάλεκτος. Πάρα τις διαφορές της με την ελληνική, είναι αξιοπαρατήρητη και διηγείται ιστορίες εδώ και πολλούς αιώνες μέχρι σήμερα.
Πηγές :
http://www.arcadians.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=457&catid=99:q-
Εικόνες