Ο ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΚΛΗΜΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΜΗΣ (24 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ) 

«Αν κανείς μπορούσε να βρεθεί κοντά σε εκείνη την πηγή που λέγει η Γραφή ότι ανέβαινε εκ της γης και που ήταν τόσο πλούσια, ώστε να ποτίζει όλοι την επιφάνεια της γης, θα θαύμαζε με το ατέλειωτο νερό, δεν θα έλεγε όμως πως είδε ολόκληρη την ποσότητα του νερού, γιατί φυσικά πώς θα ήταν δυνατόν να δει το νερό που βρισκόταν στους κόλπους της γης ; Και αν ακόμα καθόταν ώρα πολλή κοντά στο νερό που ανέβλυζε πάντοτε θα βρισκόταν στην αρχή, γιατί ακριβώς το νερό δεν σταματά ποτέ να τρέχει και να αναβλύζει πάντοτε.
Το ίδιο συμβαίνει και στον άνθρωπο που ατενίζει το Θείο εκείνο και αόριστο κάλλος. Γιατί το κάλλος, που πάντοτε ανακαλύπτει είναι πιο καινούργιο και πιο αξιοθαύμαστο από αυτό που μέχρι τώρα απόλαυσε. Έτσι θαυμάζει αυτό που πάντοτε φανερώνεται, ποτέ όμως δεν παύει η επιθυμία του να βλέπει. Γιατί απ’ όλο αυτό που βλέπει μεγαλοπρεπέστερο και θεϊκότερο είναι αυτό που προσδοκά να δει».
(Άγ.Γρηγόριος Νύσσης)

agiameteora

-Γέροντα, τί είναι αυτό που μας κάνει να… θέλουμε να γίνη γνωστό στους άλλους ό,τι καλό κάνουμε, ενώ έχει τόση γλυκύτητα, τόση απαλάδα, το να ζη και να εργάζεται κανείς στην αφάνεια;

-Το πιο σπουδαίο είναι ότι, όταν ο άνθρωπος έχη εσωτερικότητα και προσπαθή να μη γίνεται γνωστό το καλό που κάνει, είναι αισθητό στους άλλους όλοι τον ευλαβούνται και τον αγαπούν, χωρίς ο ίδιος να το καταλαβαίνη.

Πόσο συμπαθής είναι ο ταπεινός άνθρωπος και πόσο αποκρουστικός ο υπερήφανος!

Τον υπερήφανο κανείς δεν τον αγαπάει, ακόμη και ο Θεός τον αποστρέφεται. Βλέπεις, και τα μικρά παιδιά, αν δουν κανένα παιδί λίγο υπερήφανο, το κοροϊδεύουν, ενώ ένα παιδί σιωπηλό , συνετό, πόσο το εκτιμούν!

Ή, αν δουν κανέναν να περπατάη καμαρωτός-καμαρωτός, τον παίρνουν μυρωδιά και τον κοροϊδεύουν. Θυμάμαι κάποιον στην Κόνιτσα που, ενώ πέθαινε από την πείνα, φορούσε κάθε μέρα κοστούμι, γραβάτα και ρεπούμπλικο και έβγαινε στην πλατεία καμαρωτός. Τα παιδάκια, μόλις τον έβλεπαν, πήγαιναν από πίσω του και παρίσταναν πώς περπατούσε. Μικρούτσικα παιδάκια τώρα! Πόσο μάλλον οι μεγάλοι καταλαβαίνουν τον υπερήφανο άνθρωπο! Μη βλέπης που δεν μιλούν, για να μην τον εκθέσουν από μέσα τους όμως αηδιάζουν.

Όποιος θέλει να προβάλλη τον εαυτό του, τελικά γελοιοποιείται. Θυμάμαι, όταν ήμουν στο Σινά, είχε έρθει ένας παπάς που τον έλεγαν Σάββα. Ήταν λίγο κενόδοξος, είχε και μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του. Μια μέρα οι Βεδουίνοι ανέβαζαν στο μοναστήρι ένα βαρύ πράγμα με το βίντσι και, καθώς το σήκωναν, φώναζαν, για να συγχρονισθούν, «σάουα-σάουα», δηλαδή «όλοι μαζί». Τους άκουσε ο παπα-Σάββας κι έτρεξε αμέσως έξω. «Βρε, ακόμη δεν ήρθα, λέει, και “Σάββα” φωνάζουν! Και εδώ όλοι με έμαθαν!». Νόμιζε ότι οι Βεδουίνοι φώναζαν «Σάββα, Σάββα»! Μόλις το άκουσα ,με έπιασαν τα γέλια! Είναι να μη γελάσης; Όπως δουλεύει το μυαλό του ανθρώπου, έτσι τα ερμηνεύει όλα …; Άμα ο άνθρωπος είναι λίγο φαντασμένος, όλα φαντασμένα τα ερμηνεύει.

-Γέροντα, από υπερηφάνεια το κάνει;

-Είναι αιχμάλωτος στην κενοδοξία ,τον κλέβει και η φαντασία και φθάνει μετά …; Μου έλεγε ένας μοναχός πως, όταν ήταν λαϊκός, είχε δώσει σε κάποιον ένα επίσημο επανωφόρι. Μια μέρα που βρέθηκαν μαζί σε μια συντροφιά, εκείνος το φορούσε, οπότε κάποια στιγμή λέει: «Αυτό το παλτό ξέρετε από πού το έχω; Από το Παρίσι! Αν ξέρατε και πόσο το αγόρασα!». Και να είναι εκεί μπροστά και ο άλλος που του έδωσε το επανωφόρι ευλογία!

-Καλά, Γέροντα, ανόητος ήταν;

-Μα πιο ανόητος από τον υπερήφανο υπάρχει; Τελικά η υπερηφάνεια γελοιοποιεί τον άνθρωπο.

http://www.diakonima.gr

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σύμφωνα με την χριστιανική κοσμολογία ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο «εξ ουκ όντων» δηλαδή «από το μηδέν». Ο Θεός είναι ο ΩΝ, αυτοΰπαρκτος  ενώ η κτίση είναι ετεροΰπαρκτη και παίρνει την ύπαρξή της και την προκοπή της επειδή μετέχει στη Χάρη του Θεού. Μακκαβαίων Ζ’ , 28: Διότιεξ ουκ όντων δημιούργησε τα πάντα ο Θεός και το γένος των ανθρώπων έτσι δημιουργήθηκε.

Η ΦΥΣΗ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Στην Αγία  Γραφή, στο βιβλίο της Γένεσης, ο άνθρωπος καλείται να μεταφέρει στην σχέση του με την κτίση, την ποιότητα της σχέσης του με τον Θεό, μια σχέση που περιέχει ως κίνητρά της την αγάπη και την ελευθερία. Ο Θεός δίνει στον άνθρωπο την εξουσία να κυριαρχήσει στην κτίση: Γένεσις Α’ , 26-28: 26. Μετά είπε ο Θεός : «Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα την δική μας και την ομοίωση, και ας εξουσιάζει στης θάλασσας τα ψάρια, στου ουρανού τα πτηνά, στα ζώα και γενικά σ’ όλη τη γη και στα ερπετά που σέρνονται πάνω σ’  αυτήν». Η εξουσία όμως αυτή είναι σύμφωνη με την εικόνα της Αγίας Τριάδος που είναι κοινωνία αγάπης και συνεπώς δεν υπάρχει καταδυνάστευση και κυριαρχικότητα αλλά είναι εξουσία φροντίδας και διακονίας. Αυτό φαίνεται και από τον στίχο Β , 15 :Γένεσις Β’ , 15: Πήρε, λοιπόν, ο Κύριος ο Θεός τον άνθρωπο και τον έβαλε μέσα στον κήπο της Εδέμ για να τον καλλιεργεί και να τον προσέχει. Όπως επίσης και από την κλήση του Αδάμ να ονοματοδοτήσει τα ζωντανά :Γένεσις Β’ , 19-21: 19. Ο Κύριος έπλασε από το έδαφος όλα τα ζώα του αγρού και τα πτηνά του ουρανού και τα έφερε μπροστά στον άνθρωπο, για να δει πώς θα τα ονομάσει. Και ό,τι όνομα έδινε ο άνθρωπος σε κάθε ζωντανή ύπαρξη, αυτό ήταν και το όνομά της. 20. Έδωσε ονόματα σε όλα τα ζώα, στα πτηνά του ουρανού και στα άγρια θηρία. Η ονοματοδοσία σημαίνει νοηματοδοσία στα αρχαία χρόνια. Αυτός που έδινε το όνομα σε κάποιον ή κάτι, ήταν και υπεύθυνος γι αυτό. Με την ονοματοδοσία ο Αδάμ γίνεται, εκτός από αρχηγός, και ο φροντιστής τους. Και επειδή αγαπά τα όντα, τελικά τα γνωρίζει αληθινά μέσω αυτής της αγάπης. (Δεν τα γνωρίζει και μετά τα αγαπά. Αλλά επειδή τα αγαπά γι αυτό και γνωρίζει το βάθος της ουσίας τους.) Η κτίση ούτος ή άλλως είναι αξιαγάπητη από την κατασκευή της. Επανειλημμένα ο Θεός χαρακτηρίζει τα δημιουργήματά του «καλά» Γεν 1,9-31 και τέλος «πάρα πολύ καλά» Γεν 1,31: Γένεσις Α’ , 31: Ο Θεός είδε τα δημιουργήματά του και ήταν όλα πάρα πολύ καλά.

Η ΚΤΙΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. Η πτώση (προπατορικό αμάρτημα) διασαλεύει τις σχέσεις Θεού-ανθρώπου-κτίσης. Ο πειρασμός της ισοθείας οδηγεί τον άνθρωπο σε μια σχέση εκμεταλλευτική και κατεξουσιαστική με τη φύση: Γένεσις Γ΄17-19: Μετά είπε στον Αδάμ: «Επειδή άκουσες τη γυναίκα σου κι έφαγες από το δέντρο, απ” το οποίο σε είχα διατάξει να μην φας, καταραμένη θα είναι η γη εξαιτίας σου. Με μόχθο θα την καλλιεργείς σ” όλη σου την ζωή.  Αγκάθια και τριβόλια θα σου βλασταίνει και θα τρως το χορτάρι του αγρού. Με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως το ψωμί σου, ώσπου να ξαναγυρίσεις στη γη από την οποία προήλθες, γιατί χώμα είσαι, και στο χώμα θα επιστρέψεις». Η φύση επαναστατεί κατά του επαναστάτη ανθρώπου. ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγοςτο εκφράζει με συγκινητικούς ανθρωπομορφισμούς: Όταν λοιπόν έφυγε απ” τον παράδεισο (ο Αδάμ), όλη η φύση που δημιουργήθηκε απ” το μηδέν απ” τον Θεό δεν ήθελε να υποταγεί στον παραβάτη. Ο ήλιος δεν ήθελε να λάμψει, η σελήνη δεν ήθελε να δώσει το φως της, τα άστρα δεν ήθελαν να τα κοιτάει, οι πηγές δεν ήθελαν να του δώσουν το νερό τους. Οι ποταμοί δεν ήθελαν να ρέουν για χάρη του και ο αέρας επιθυμούσε να συσταλεί στον εαυτό του και να μην  δώσει στον παραβάτη αναπνοή. Τα θηρία και όλα τα ζώα της γης, βλέποντας τον γυμνό από την προηγούμενη δόξα του, τον καταφρόνησαν και αγρίεψαν όλα εναντίον του. Ο ουρανός φαινόταν σαν να θέλει, δικαίως, να πέσει πάνω του και η γη δεν άντεχε να τον κουβαλάει στην πλάτη της.

ΠΑΡΟΛΑ ΑΥΤΑ Η ΚΤΙΣΗ ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΤΗΝ ΩΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ. ( Ψαλμός ΙΘ’, 2-7): Τα ουράνια φανερώνουνε το μεγαλείο του Θεού και δείχνει το στερέωμα τα έργα που έχει φτιάξει. Η μια στην άλλη μέρα μεταδίδει αυτό το μήνυμα κι η μια στην άλλη νύχτα μεταφέρει αυτή τη γνώση. Χωρίς να” χουν μιλιά και δίχως λόγια, η φωνή τους δεν ακούγεται Κι όμως σ” όλη τη γη απλώθηκε η λαλιά τους, οι λέξεις τους στα πέρατα της οικουμένης. Στον ουρανό τον ήλιο εγκατέστησε. Κι αυτός σαν νιόγαμπρος που βγαίνει απ” τον κοιτώνα του, χαίρεται σαν τον αθλητή το δρόμο του που τρέχει. Απ’ την μια άκρη τ’ ουρανού η ανατολή του κι η τροχιά του ως την άλλη άκρη του, τίποτ’ από τη θέρμη του δεν μπορεί να κρυφτεί. Ο νόμος του Κυρίου είναι τέλειος, ανανεώνει τη ζωή, η μαρτυρία του αληθινή. Ο ψαλμός ΡΓ παρουσιάζει την κτίση να αντλεί την ζωή από την χάρη του Θεού:(Ψαλμός ΡΓ’. (ΡΔ’.) 103): Ψυχή μου, ευλόγησε τον Κύριο! Κύριε, Θεέ μου, πόσο είσαι μεγάλος! Ντύθηκες λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια. Φόρεσες για μανδύα σου το φως, καθώς σκηνή τον ουρανό απλώνεις. Τα δώματά σου είναι μες στα ουράνια ύδατα, τα σύννεφα τα κάνεις άρμα σου, πορεύεσαι πάνω στου ανέμου τα φτερά. Κάνεις ωσάν ανέμους τους αγγέλους σου, κι αυτούς που σε υπηρετούν, σαν της φωτιάς τη φλόγα. Θεμέλιωσες τη γη πάνω στις βάσεις της, δεν πρόκειται ποτέ να κλονιστεί. Με τον ωκεανό σαν μ” ένδυμα την κάλυψες, πάνω απ” τα βουνά στέκονταν τα νερά. Θα φύγουνε κάτω απ” την απειλή σου κάτω απ” τον ήχο της βροντής σου θα διασκορπιστούν. Ανέβηκαν στα όρη και κατέβηκαν στις πεδιάδες , στον τόπο που καθόρισες γι’ αυτά. Έβαλες σύνορα που δε θα τα  διαβούνε κι ούτε πια θα ξανάρθουν για να σκεπάσουνε τη γη. Κάνεις πηγές να τρέχουν στα φαράγγια , ανάμεσα από τα βουνά περνούν τα νερά. Σ’ αυτά ποτίζονται όλα τα ζώα του αγρού , τ’ άγρια γαϊδούρια σβήνουν τη δίψα τους. Στις όχθες τους τα πουλιά χτίζουν φωλιές , ανάμεσα στους θάμνους κελαηδούνε. Ποτίζεις τα βουνά απ’ τα ψηλά σου δώματα , απ’ τους καρπούς των έργων σου χορταίνει η γη. Κάνεις χορτάρι να βλασταίνει για τα ζώα κι άλλα φυτά για να καλλιεργεί ο άνθρωπος , για να βγάζει από τη γη τροφή Κρασί για να του δίνει ευθυμία , το λάδι , ώστε το πρόσωπό του να λαμποκοπά και το ψωμί για να τον δυναμώνει. Θα χορτάσουνε τα μεγάλα δέντρα του Κυρίου, οι κέδροι του Λιβάνου , που εκείνος φύτεψε. Εκεί τα πουλιά χτίζουν φωλιές , του πελαργού η κατοικία στις κορφές τους. Βουνά ψηλά για τ’ αγριοκάτσικα , βράχοι για καταφύγιο των ασβών. Έκανες  το φεγγάρι για το μέτρημα του χρόνου , ο ήλιος ξέρει πότε πάει στη δύση του. Φέρνεις σκοτάδι και γίνεται νύχτα , ώρα όπου όλα τριγυρνούν τα ζωντανά του δάσους. Βρυχιούνται λιονταρόπουλα να βρουν κάτι ν’ αρπάξουν, από σένα γυρεύουνε τροφή. Με την ανατολή του ήλιου αποτραβιούνται , μες στις σπηλιές τους παν’ ν’ αναπαυτούν. Βγαίνει ο άνθρωπος να πάει στη δουλειά του και με τα έργα του ως το βράδυ να ασχοληθεί. Πόσο πολλά τα έργα σου είναι , Κύριε! Τα  ‘κανες όλα με σοφία, με όσα έφτιαξες εσύ , γέμισε η γη! Να, η μεγάλη κι η πλατιά η θάλασσα εκεί μέσα κινούνται αναρίθμητα ζώα, μικρά όπως και μεγάλα. Εκεί καράβια ταξιδεύουν, κι ετούτος ο Λεβιάθαν, που τον έφτιαξες  για να παίζει σ’ αυτήν Αυτά  όλα από σένα περιμένουν , για να τους δώσεις την τροφή τους στην κατάλληλη στιγμή. Τους την παρέχεις και αυτά συνάζουν, τη χούφτα σου ανοίγεις και αυτά χορταίνουν αγαθά. Κρύβεις το πρόσωπό σου, τρέμουνε, παίρνεις πίσω το Πνεύμα σου, πεθαίνουν και χώμα ξαναγίνονται. Στέλνεις και πάλι το Πνεύμα σου και δημιουργούνται κι ανακαινίζεις το πρόσωπο της γης . Ας είναι αιώνια η δόξα του Κυρίου, ας χαίρεται  ο Κύριος για τα έργα του! Ρίχνει το βλέμμα του στη γη κι εκείνη τρέμει, αγγίζει τα βουνά και βγάζουνε καπνό. Όσο θα ζω στον Κύριο θα ψάλλω, όσο θα υπάρχω το Θεό θα υμνολογώ. Ας του είναι το τραγούδι μου ευχάριστο, εγώ στον Κύριο θα βρίσκω την χαρά μου. Ας εξαφανιστούν από τη γη οι αμαρτωλοί και πια οι ασεβείς να μην υπάρχουν. Τον Κύριο ευλόγησε, ψυχή μου! Αινείτε τον Κύριο!

ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΕΣ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΜΕΛΛΟΝΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Οι προφήτες της Π.Δ προφητεύουν ότι η αποκατάσταση της σχέσης του ανθρώπου με την κτίση θα έρθει ως συνέπεια της αποκατάστασης της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό. Αυτό θα είναι το έργο του Ιησού Χριστού ο οποίος θα είναι η «ράβδος εκ της ρίζης Ιεσαί» : (Ησαΐας 11,1 ) : «Ένα κλωνάρι θα φυτρώσει από τον κορμό του Ιεσσαί κι ένα κλαδί θα ξεπροβάλει (θα καρποφορήσει ) από τις ρίζες του». (Ησαΐας 11,5-10 ) : « Η δικαιοσύνη κι η πιστότητα θα ΄ναι  γι’ αυτόν  σαν το ζωνάρι που τυλίγει τη μέση του. Τότε θα κάθεται ο λύκος παρέα με το αρνί και θα κοιμάται ο πάνθηρας με το κατσίκι  αντάμα. Το μοσχαράκι και το λιονταρόπουλο θα βόσκουνε μαζί και ένα μικρό παιδί θα τα οδηγάει . Η αγελάδα κι η αρκούδα την ίδια θα ΄χουνε βοσκή και τα μικρά τους το ίδιο λημέρι, το λιοντάρι θα τρέφεται καθώς και το βόδι με άχυρο. Το βρέφος άφοβα θα παίζει στη φωλιά της έχιδνας, το νήπιο που μόλις αποκόπηκε από της μάνας του το γάλα θα απλώνει το χεράκι του στης κόμπρας την σπηλιά. Κανένας δε θα προξενεί στον άλλον βλάβη ούτε κακό πουθενά στο όρος το άγιο του Θεού, γιατί η γνώση του Κυρίου τη χώρα θα σκεπάζει όπως σκεπάζουν τα νερά τη θάλασσα. Σαν έρθει εκείνη η μέρα, το βλαστάρι από τη ρίζα του Ιεσσαί εκεί θα στέκεται για τους λαούς σημαία. Τα έθνη θα ΄ρχονται να του ζητάνε συμβουλή και κατοικία του θα είν’ η δόξα του Κυρίου». Το εσχατολογικό αυτό όραμα του προφήτη Ησαΐα δεν ερμηνεύτηκε από τους πατέρες της Εκκλησίας απλώς ως αποκάλυψη της μελλοντικής, στα έσχατα, αποκατάστασης των σχέσεων  Θεού-ανθρώπου-κτίσης με τον άνθρωπο να συμμετέχει παθητικά στα γεγονότα. Αλλά ερμηνεύτηκε και ως πηγή έμπνευσης για τους πιστούς που οφείλουν  να εργαστούν από τώρα για να μεταμορφώσουν, με την χάρη του Θεού, τον κόσμο κατά το πρότυπο του ερχόμενου κόσμου που περιγράφει ο  προφήτης Ησαΐας. Ως τέτοια υποδείγματα πιστών η Εκκλησία έχει να παρουσιάσει τους Αγίους της:

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΩΡΑ ΤΗΝ ΣΩΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΝ ΚΤΙΣΗ:

1. Αρχιμ. Σωφρονίου: «Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Σκέψεις του Γέροντα για τα φυτά και τα ζώα, για το κάλλος του κόσμου, σελ 99: Ο μακαριστός Γέροντας ήταν για μας θείο δώρο κι εξαιρετικό φαινόμενο. Ήταν ο τύπος του γνήσιου χριστιανού, που μας κατέπληξε με την τελειότητά του. Στο πρόσωπό του βλέπαμε την αρμονική σύνθεση δύο, θα έλεγε κανείς, ασυμβίβαστων άκρων. Έτσι βλέπαμε την ασυνήθιστη για τέτοιου είδους ανδρείους ανθρώπους συμπόνια για κάθε τι ζωντανό, για κάθε κτίσμα. Κι η ευσπλαχνία αυτή έφτανε σε τέτοια όρια, που δημιουργούσε φυσικά τη σκέψη πως πρόκειται για παθολογική συναισθηματικότητα. Συγχρόνως, όμως, συναντούσαμε και την άλλη πλευρά του πνεύματος, που έκανε φανερό πως και το προηγούμενο δεν ήταν παθολογικό φαινόμενο, αλλά αληθινά υπερφυσικό μεγαλείο και ευσπλαχνία κατά χάριν. Ο Γέροντας φρόντιζε ακόμα και για τα φυτά. Πίστευε πως κάθε κακομεταχείριση που τα βλάπτει είναι αντίθετη με τη διδαχή της χάρης. Θυμάμαι μια φορά που βάδιζα μαζί του το μονοπάτι που οδηγούσε από τη Μονή στο καλύβι, όπου πέρασα ένα έτος. Αυτή η καλύβα απέχει περίπου ένα χιλιόμετρο από το Μοναστήρι. Ο Γέροντας ερχόταν να δει την κατοικία μου. Κρατούσα ραβδιά, όπως συνηθίζεται στις ορεινές περιοχές. Και στις δυο πλευρές από το μονοπάτι φύτρωναν αραιά ψηλά αγριόχορτα. Με τη σκέψη να μην αφήσω τα χόρτα να κλείσουν το μονοπάτι, χτύπησα με το ραβδί ένα βλαστό στην κορφή του, ώστε να εμποδίσω την ωρίμανση των σπόρων. Η χειρονομία μου φάνηκε βάναυση στο Γέροντα και κούνησε ελαφρά με αμηχανία το κεφάλι του. Κατάλαβα τι σήμαινε αυτό και ντράπηκα.     . O Γέροντας έλεγε πως το Πνεύμα του Θεού διδάσκει τη συμπόνια για όλη την κτίση, ώστε να μην κόβουμε ούτε τα φύλλα του δέντρου «χωρίς ανάγκη»: –          «Να, ένα πράσινο φύλλο πάνω στο δέντρο, και εσύ το έκοψες χωρίς ανάγκη. Αν και δεν είναι αμαρτία, πώς να το πω, προκαλεί οίκτο. Η καρδιά μου έμαθε ν” αγαπά, λυπάται όλη την κτίση». Αυτή όμως η συμπόνια για το πράσινο φύλλο του δέντρου ή για το αγριολούλουδο που πατούμε, συνδυάζονταν μέσα του με την πιο ρεαλιστική αντιμετώπιση όλων των πραγμάτων του κόσμου. Ως χριστιανός ήξερε πως όλη η κτίση δημιουργήθηκε για να υπηρετεί τον άνθρωπο. Γι αυτό όταν «είναι ανάγκη», ο άνθρωπος μπορεί να επωφεληθεί απ” όλα. Ο ίδιος θέριζε το σανό, έκοβε ξύλα στο δάσος, αποθήκευε ξύλα για τον χειμώνα, έτρωγε ψάρια. Eίναι αξιοσημείωτες στα γραπτά του Γέροντα οι σκέψεις και τα αισθήματά του για τα ζώα. Ήταν πραγματικά εκπληκτική η συμπόνια του για κάθε κτίσμα, όπως συμπεραίνουμε απ’ όσα διηγείται:  πόσο πολύ έκλαψε για την   «τραχύτητά του προς την κτίση», όταν «χωρίς ανάγκη» σκότωσε μια μύγα ή έριξε ζεστό νερό σε μια νυχτερίδα που κατοίκησε στο μπαλκόνι του καταστήματός του ή πως «λυπήθηκε την κτίση και κάθε δημιούργημα που πάσχει», όταν αντίκρισε στο δρόμο ένα κατακομμένο φίδι. Το ίδιο εκπληκτική όμως ήταν και η απομάκρυνσή του από κάθε δημιούργημα, όταν κυριαρχούσε μέσα του η φλογερή ορμή του για το Θεό. Για τα ζώα και τα τετράποδα έλεγε πως είναι «γη» και δεν πρέπει να προσκολλάται σ’ αυτήν ο νους του ανθρώπου. Γιατί ο άνθρωπος οφείλει ν’ αγαπά το Θεό μ’ όλη τη διάνοια  και μ’ όλη την καρδιά και μ’ όλη τη δύναμή του, δηλαδή μ’ όλο το είναι του, λησμονώντας τη γη. Την προσκόλληση των ανθρώπων στα ζώα, που παρατηρούμε πολλές φορές και που φτάνει καμιά φορά ως τη «φιλία», ο Γέροντας την θεωρούσε διαστροφή της τάξεως που έθεσε ο Θεός  και αντίθετη προς τη φυσική κατάσταση του πρωτοπλάστου (Γεν. β’ 20). Να χαϊδεύεις τη γάτα μουρμουρίζοντας «γατούλα, γατούλα» ή να παίζεις και να μιλάς με το σκύλο παύοντας να σκέφτεσαι το Θεό, ή φροντίζοντας για τα ζώα να λησμονείς τον πλησίον σου ή και να μαλώνεις εξαιτίας τους με τους ανθρώπους, όλα αυτά αποτελούσαν για τον Γέροντα παράβαση των εντολών του Θεού, η πιστή τήρηση των οποίων αναδεικνύει τέλειο τον άνθρωπο. Σ’ ολόκληρη την Καινή Διαθήκη δεν βρίσκουμε ούτε ένα χωρίο που να διηγείται πως ο Κύριος προσήλωσε την προσοχή του στα ζώα κι όμως αυτός αγαπούσε πραγματικά όλη την κτίση Του. Η πραγμάτωση αυτής της τέλειας ανθρωπότητας κατ’ εικόνα του ανθρώπου – Χριστού είναι ο προορισμός μας, που ανταποκρίνεται στα φύση μας, στο κατ’ εικόνα Θεού. Γι’ αυτό θεωρούσε ο Γέροντας την ψυχική προσκόλληση και το πάθος για τα ζώα σαν υποτίμηση της ανθρώπινης υπάρξεως. Να, τι γράφει σχετικά: «Μερικοί προσκολλώνται στα ζώα, έτσι όμως προσβάλλουν τον Δημιουργό γιατί ο άνθρωπος κλήθηκε να ζει αιώνια μαζί με τον Κύριο, να βασιλεύει μαζί Του και ν’ αγαπά το Ένα Θεό. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να έχει πάθος για τα ζώα, αλλά μόνο να έχει καρδιά συμπονετική για κάθε δημιούργημα». Έλεγε πως τα πάντα δημιουργήθηκαν για να τα χρησιμοποιεί ο άνθρωπος και γι’ αυτό, όταν υπάρχει ανάγκη, μπορεί να επωφελείται από όλα όσα υπάρχουν στην κτίση. Αλλά ταυτόχρονα  οφείλει να φροντίζει όλη τη δημιουργία. Γι’ αυτό  κάθε βλάβη που προξενείται στα ζώα, ακόμα και στα φυτά, είναι αντίθετη προς το νόμο της χάρης, όπως και κάθε  προσκόλληση προς τα ζώα είναι αντίθετη προς τις εντολές του Θεού. Όποιος αγαπά αληθινά τον άνθρωπο και πενθεί στις προσευχές του για όλο τον κόσμο, αυτός ποτέ δεν προσκολλάται στα ζώα. Το κάλλος του ορατού κόσμου ενθουσίαζε την ψυχή του Γέροντα. Αυτόν τον ενθουσιασμό του δεν τον εκδήλωνε όμως με χειρονομίες ούτε με στάσεις του σώματος. Μπορούσες να τον αντιληφθείς μόνον από την έκφραση του προσώπου και από τον τόνο της φωνής του. Μ’ αυτό το συγκρατημένο και καθόλου επιδεικτικό ύφος  γινόταν ακόμα πιο αισθητό το βάρος του βιώματος του. Συγκεντρωμένος στον εσωτερικό άνθρωπο, επρόσεχε λίγο τον εξωτερικό κόσμο. Όταν όμως έστρεφε το βλέμμα του στην ομορφιά του κόσμου, έβρισκε μια νέα αφορμή να θεωρήσει τη δόξα του Θεού και να ξαναστρέψει την καρδιά στο Θεό. Στο σημείο αυτό έμοιαζε με τα παιδιά,  όλα του προκαλούσαν έκπληξη. Σωστά παρατηρεί στις σημειώσεις του πως όποιος έχασε τη χάρη δεν αισθάνεται όπως  πρέπει  την ομορφιά του κόσμου και τίποτε δεν του κάνει εντύπωση. Όλη η ανείπωτα θαυμάσια δημιουργία του  Θεού δεν τον συγκινεί. Αντίθετα, όταν η χάρη του Θεού είναι με τον άνθρωπο, τότε όλα τα πράγματα του κόσμου είναι μια έκπληξη για την καρδιά, εξαιτίας της ασύλληπτης ομορφιάς του. Κι η ψυχή διαβαίνει από την θεωρία του ορατού κάλλους στην κατάσταση που αισθάνεται την παρουσία του ζωντανού Θεού αισθητή σ’ όλα τα κτίσματα. Έβλεπε ο Γέροντας τα σύννεφα, τη θάλασσα, τα βουνά, τα δάση, τα λιβάδια, τα δέντρα και θαύμαζε την ομορφιά τους. Έλεγε πως είναι ακόμα και σ’ αυτό τον ορατό κόσμο μεγαλόπρεπη η δόξα του Δημιουργού,  το να δεις όμως με το άγιο Πνεύμα τη δόξα του ίδιου του Κυρίου, αυτό είναι ασύγκριτο θέαμα που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη φαντασία.

1. Άγιος Ισαάκ ο Σύρος Τι είναι ‘’ καρδιά συμπονετική’’.

Όταν ρώτησαν τον αββά Ισαάκ, «τι εστί καρδία ελεήμων;» εκείνος απάντησε με τα εξής συγκλονιστικά: Είναι μια καρδιά που καίγεται για ολόκληρη την κτίση, για τους ανθρώπους, για τα όρνια, για τα ζώα, για τους δαίμονες και για όλα τα κτίσματα. Με την ανάμνηση και τη θέα τους τρέχουν από τα μάτια του ανθρώπου τα δάκρυα. Από την πολλή και σφοδρή αγάπη που συνέχει την καρδιά του δεν μπορεί να ανεχθεί ή να ακούσει ή να δει κάποια καταστροφή ή κάποια μικρή λύπη να γίνεται μέσα στην κτίση. Γι’ αυτό και για τα άλογα ζώα και για τους εχθρούς της αλήθειας και γι΄ αυτούς που τον βλάπτουν και για τα ερπετά κάθε στιγμή  προσφέρει  προσευχή με τα δάκρυα, για να τους διαφυλάξει και να τους ελεήσει ο Θεός.

• Το ευχολόγιο της εκκλησίας… Το ευχολόγιο είναι το λειτουργικό βιβλίο της Εκκλησίας που περιέχει τις ακολουθίες του Νυχθημέρου και τις υπόλοιπες ιεροτελεστίες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ευχές που επικαλούνται το έλεος (αγάπη) του θεού για χάρη των φυτών, χώρων,  του κα

ιρού, οικιακών σκευών, μηχανημάτων και γενικά όλων των αναγκαίων για τη ζωή του ανθρώπου. Παραθέτουμε μεταφρασμένα αποσπάσματα από το Μικρό ευχολόγιο, έκδοση Αποστολικής Διακονίας της      Εκκλησίας της Ελλάδας

1.Ευχή Αγίου Μόδεστου για άρρωστα ζώα ,  σελ 366 : … Άκουσε με προσοχή αυτήν την δέησή μου και διώξε κάθε θανατηφόρα ασθένεια και βλάβη από τα ζώα ( βόδια , αγελάδες , άλογα , γαϊδούρια, μουλάρια , πρόβατα, κατσίκες, μέλισσες) , και από τα υπόλοιπα ζώα , που υπηρετούν την ζωή των δούλων σου, που επικαλούνται Εσένα τον δοτήρα όλων των αγαθών … Και δώσε ειρήνη σταθερή, αύξηση των ζώων , αφθονία σιταριού , κρασιού, και λαδιού, άφεση αμαρτιών σε όλους, σωματική υγεία και την αιώνια σωτηρία των ψυχών. Ναί Κύριε Ιησού Χριστέ, σκύψε πάνω στα ίδια σου τα σπλάχνα, λυπήσου τα άρρωστα ζώα που τα θερίζει μαζικά το δρεπάνι του θανάτου,  που επειδή δεν μπορούν να μιλήσουν, μόνο με το μούγκρισμά τους και τις λυπητερές, άναρθρες, κραυγές τους φανερώνουν θλιβερά την ασθένεια και τον πόνο τους , για να προκαλέσουν την συμπάθεια των λογικών . Εάν ο δίκαιος άνθρωπος συμπονά τις ψυχές των ζώων του, πώς δεν θα τα συμπονέσεις και Συ ο δημιουργός τους και προπονητής; … 2.

Εξορκισμός σε κήπους, αμπελώνες και χωράφια του Αγίου Μάρτυρα Τρύφωνα , σελ 353: … Βλέποντας λοιπόν εγώ ο ελάχιστος Τρύφων να σαπίζουν οι καρποί και εξαιτίας αυτού να εξολοθρεύονται και οι άνθρωποι , αφού καταστρέφονταν εντελώς οι καρποί της γης, των χωραφιών, των αμπελιών των κήπων, των λαχανικών και όλων των δένδρων, ταράχτηκα, και προσευχήθηκα στον Κύριο και Θεό μου να αφανιστούν όλα τα θηρία που καταστρέφουν τους κήπους και τα χωράφια, τα αμπέλια και τα παρόμοια φυτά και λαχανικά… Και γονατίζοντας να προσευχηθώ σήκωσα τα χέρια μου προς τον Θεό… αλλά και εγώ ο ίδιος τα δέσμευσα (τα θηρία) με όρκο…να μην βλάψετε το αμπέλι, ούτε  τον τόπο ούτε τον κήπο των δένδρων και των λαχανικών του δούλου του θεού (του τάδε), αλλά φύγετε στα άγρια βουνά, στα άκαρπα δένδρα τα οποία σας χάρισε ο Θεός για να τρέφεστε καθημερινά…

3. Ευχή για το μετάξι, σελ. 373 : …Ναι, Κύριε Θεέ μας, σε παρακαλούμε, στρέψε το βλέμμα σου πάνω σε αυτόν τον μεταξοσκώληκα, που κάνει τέτοια θαυμαστή εργασία, και ευλόγησέ τον, και φύλαξέ τον από κάθε δηλητηρίαση και μαγεία, και από κάθε κακό μάτι και βλέμμα βλαπτικό. Χάρισε σε αυτούς που τον επεξεργάζονται να μην κοπιάζουν μάταια αλλά αξίωσέ τους να γεμίσουν πλουσίως από αυτήν την δωρεά και ευλογία σου…

4. Ευχή για αρρώστια βοοειδών, σελ. 364 : …Απομάκρυνε από αυτά (τα ζώα), πολυεύσπλαχνε Κύριε, κάθε ασθένεια, και τον κίνδυνο του θανάτου, που εξαιτίας των αμαρτιών μας επέβαλες και σ” αυτά, και κάνε τα υγιή και εύρωστα και γλίτωσέ τα από κάθε ασθένεια και την τυραννία του διαβόλου και από κάθε παγίδα και βλάβη των εχθρών, και θανατική πνοή και μολυσματική νόσο και περιφρούρησέ τα, Κύριε, με τους αγίους σου Αγγέλους…

5. Ευχή για την κακοκαιρία και τρικυμία θάλασσας, σελ 378: … Εσύ που έδωσες σ’ αυτήν την ορατή και αισθητή κτίση τα μέτρα και τους κανόνες και τα όρια, τις αρμονίες και την τάξη, τις αλλαγές των καιρών και την πορεία του ήλιου, αρμονικά ενώνοντας τα στοιχεία την συγκρατείς με το νεύμα σου ακατανόητα, και την οδηγείς στην σταθερότητα και την συνοχή… Επανάφερε την κτίση σου στην φυσική αρμονία και τάξη η οποία ξεστράτισε θλιβερά προς το παρά φύσιν (αταξία) εξ αιτίας της παρά φύσιν αταξίας και απείθειας της παράνομης και κακής συμπεριφοράς μας…

6. Ευχή για το άνοιγμα πηγαδιού, σελ 350: ….Κύριε Θεέ μας… και χάρισε μας σε αυτόν τον τόπο νερό πόσιμο διαυγές και άφθονο για τις ανάγκες μας, αβλαβές για την απόλαυση…. Στις παραπάνω ευχές, και σε όσες παραλείψαμε, φαίνεται καθαρά το ενδιαφέρον -μέχρι στοργής- της Εκκλησίας για την υλική δημιουργία -άψυχη και έμψυχη- αφού είναι δώρο του θεού στον άνθρωπο. Φαίνεται όμως και η ευθύνη του ανθρώπου για την κακοπάθεια της κτίσης (ευχή 4,5). Έτσι ο σκοπός των ευχών αυτών, αλλά και όλης της προσευχής και των Ιερών Μυστηρίων της Εκκλησίας, είναι να επανεντάξει τον άνθρωπο και την κτίση στην θεραπευτική επενέργεια της χάρης του θεού (θείας ενέργειας) για την οποία μίλησε ο Παναγιώτατος Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος στην ομιλία που αποσπάσμά  της παραθέσαμε.

• Απόσπασμα από την ομιλία της Α.Θ.Π του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ Βαρθολομαίου Α΄, κατά την τελετή της ανακηρύξεώς του σε Επίτιμο Διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. (27-10-1994) (Εκκλησιαστική αλήθεια 16-12-1994 σελ 3).Κάθε σύνδεση των σημερινών οικολογικών αιτημάτων προστασίας του περιβάλλοντος με θεολογικές προϋποθέσεις, μοιάζει με προσπάθεια παράδοξη και εκκεντρική. Η οικολογία αντιπροσωπεύει στις συνειδήσεις, επιδιώξεις πρακτικής και χρηστικής στρατηγικής. Αντιθέτως η θεολογία και η θεολογική κοσμολογία, και μόνον ως λεκτικοί όροι συνδέονται αυτονόητα για τους πολλούς με αφηρημένες θεωρητικές αναζητήσεις. Παραπέμπουν σε συνειρμούς δογμάτων και ιδεολογημάτων, ασχέτων με την πρακτική της ζωής και με τα προβλήματά της.Η σύγχρονη οικολογία, ως θεματική επιστημονικής έρευνας αλλά και με την μορφή κινημάτων σταυροφορίας για την σωτηρία του γήινου οικοσυστήματος, είναι από τις πιο χαρακτηριστικές εκφράσεις επικεντρώσεως του ανθρώπινου ενδιαφέροντος στην πρακτική χρησιμότητα. Η λογική της προστασίας του περιβάλλοντος προβάλλεται ως καθαρά χρηστική ωφελιμοθηρική λογική: Εάν δεν προστατεύσουμε το φυσικό περιβάλλον, η δική μας επιβίωση γίνεται ολοένα δυσχερέστερη και προβληματική, ενώ πολύ σύντομα θα απειληθεί και η ίδια η παρουσία του ανθρώπινου είδους πάνω στον πλανήτη μας.  Ο κίνδυνος εκφυλισμού ή και αφανισμού του ανθρώπινου γένους διαγράφεται από μέρα σε μέρα απειλητικός.Μέσα στο πλαίσιο της προφανέστατης αυτής λογικής, το φυσικό περιβάλλον εννοείται ως αναγκαία και ικανή συνθήκη της ανθρώπινης επιβίωσης, αλλά συνθήκη ή πλαίσιο χρηστικώς νοούμενο. Ο προβληματισμός περιορίζεται στον τρόπο της χρήσης. Δεν ενδιαφέρει η καταγωγή και η αιτία της φυσικής πραγματικότητας, ούτε αναζητείται «νόημα» που να ερμηνεύει την κοσμική ευταξία και αρμονία, την σοφία και το κάλλος της φύσης. Πιθανόν τα φυσικά όντα να δημιουργήθηκαν από άγνωστη «ανώτερη δύναμη», πιθανόν να είναι προϊόντα ανεξήγητης «τυχαιότητας» ή αυτοματικής δυναμικής – επίσης ανεξήγητης – που υπάρχει σύμφυτη στη συγκρότηση της ύλης. Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι η ερμηνεία της αιτίας και του σκοπού που δίνει νόημα στα υπαρκτά. Η σημασία των υπαρκτών περιορίζεται μόνο στην χρησιμότητα και ωφελιμότητά τους για τον άνθρωπο. Τα οικολογικά κινήματα σήμερα, ξεκινώντας από την χρηστική αυτή λογική, απαιτούν τον καθορισμό κανόνων χρήσης της φύσης από τον άνθρωπο. Η οικολογία φιλοδοξεί να είναι μια πρακτική ηθική της ανθρώπινης συμπεριφοράς απέναντι στο φυσικό περιβάλλον. Αλλά όπως και κάθε άλλη ηθική, προκαλεί και η οικολογία το ερώτημα : Ποιος και με ποια αυθεντία καθορίζει τους κανόνες της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ποια λογική καθιστά υποχρεωτικούς τους κανόνες αυτούς, από ποια πηγή αντλούν την εγκυρότητά τους; Ο ορθολογισμός της χρηστικής σκοπιμότητας και ωφελιμοθηρίας είναι μάλλον η μόνη απάντηση των οικολόγων στο ερώτημα αυτό. Η ορθότητα της οικολογικής ηθικής συμπεραίνεται από την προφανή χρηστικότητά της. Είναι λογικά αδιαμφισβήτητο ότι για να επιβιώσει στην γη το ανθρώπινο είδος, απαιτούνται συνθήκες φυσικού περιβάλλοντος που επιτρέπουν την ανθρώπινη επιβίωση. Ο ορθολογισμός, όμως, της χρηστικής σκοπιμότητας και ωφελιμοθηρίας οδήγησε και στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν καταστρέφει ο άνθρωπος το περιβάλλον κινούμενος από ανόητο μαζοχισμό. Το καταστρέφει  στην προσπάθειά του να εκμεταλλευθεί την φύση, προκειμένου να εξασφαλίσει περισσότερες ευκολίες και ανέσεις για την καθημερινή ζωή. Η λογική της καταστροφής του περιβάλλοντος είναι ακριβώς η ίδια με την λογική της προστασίας του περιβάλλοντος. Και οι δύο «λογικές» αντιμετωπίζουν την φύση αποκλειστικά ως χρηστικό δεδομένο. Δεν αποδίδουν σ’ αυτήν κάποιο διαφορετικό νόημα. Κινούνται στο ίδιο επίπεδο οντολογικής ερμηνείας της φυσικής πραγματικότητας – ή ορθότερα, στο κενό της εκούσιας παράκαμψης κάθε οντολογικής ερμηνείας. Συνεπώς, η διαφορά την οποία εμφανίζουν οι δύο «λογικές» ( της καταστροφής και της προστασίας του οικοσυστήματος) είναι μόνο ποσοτική: Οι οικολόγοι απαιτούν περιορισμένη και ελεγχόμενη εκμετάλλευση του φυσικού περιβάλλοντος, ποσοτική μείωση, η οποία θα επιτρέψει την πλέον μακροπρόθεσμη εκμετάλλευση του. Ζητούν ορθολογικό περιορισμό της αλόγιστης χρήσης, δηλαδή, ένα είδος χρησιμοθηρικού ορθολογισμού «ορθότερου» από χρησιμοθηρικό ορθολογισμό της σημερινής εκμετάλλευσης της φύσης. Ζητούν χρησιμοθηρική «εγκράτεια» στην χρησιμοθηρία. Ποιος όμως και με ποια μέτρα θα ορίσει αυτήν την πληρέστερη ποσοτική ορθότητα μέσα στο πλαίσιο της ίδιας και μονότροπης χρηστικής λογικής;  Το αίτημα, μολονότι εμφανίζεται ως άκρως ορθολογικό, είναι εξ ορισμού, αλλά και στην πράξη ανορθόλογο. Είναι εξ ορισμού αντιφατικό, διότι δεν είναι δυνατόν η χρησιμοθηρία να αντιμάχεται την χρησιμοθηρία. Και είναι στην πράξη ανορθόλογο, διότι η πλειοψηφία του πληθυσμού της γης δεν δέχεται να στερηθεί τις ευκολίες και ανέσεις, τις οποίες εξασφάλισε η καταστροφή του περιβάλλοντος σε μια ελάχιστη μειονότητα «προηγμένων» κοινωνιών. Για να διασωθεί το αίτημα των οικολόγων, απαιτείται λογική άλλη, ικανή να υποκαταστήσει την λογική της χρησιμοθηρίας. Να θεμελιωθεί το αίτημα σε εντελώς διαφορετική σκοπιμότητα. Στον αλτρουισμό λόγου χάριν του ενδιαφέροντος για την τύχη των επομένων γενεών, ή στην απαίτηση «ποιότητας» της ζωής που δεν κρίνεται από την καταναλωτική ευχέρεια και πλησμονή. Απαιτούνται, δηλαδή, καθολικά αποδεκτές σκοπιμόμητες μη-χρηστικές. Και στον καθορισμό μη-χρηστικών σκοπιμοτήτων είναι εκ των πραγμάτων αδύνατον να συμφωνήσουν όλοι οι άνθρωποι με κριτήρια μόνον  ορθολογικά. Πρέπει να γεννηθούν στον άνθρωπο διαφορετικές ανάγκες και άλλη ιεράρχηση  αναγκών. Και διαφορετικές ανάγκες προκύπτουν μόνον, όταν στην συνείδηση του ανθρώπου η φύση , ο κόσμος, αποκτήσουν άλλο νόημα , όχι αποκλειστικά χρηστικό. Οι μονοθεϊστικές θρησκευτικές παραδόσεις διασώζουν άποψη της φυσικής πραγματικότητας όχι αποκλειστικά χρηστική. Ο κόσμος σ’ αυτές τις παραδόσεις είναι δημιούργημα του  Θεού. Η χρήση του κόσμου από τον άνθρωπο συνιστά έμπρακτη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό , εφόσον ο Θεός παρέχει και ο άνθρωπος δέχεται τα φυσικά αγαθά ως προσφορά της θεϊκής αγάπης. Δύο βασικές συνέπειες προκύπτουν από αυτήν την εκδοχή : Πρώτη συνέπεια , ότι η χρήση του κόσμου δεν είναι αυτοσκοπός για τον άνθρωπο, άλλα είναι ο τρόπος της σχέσεις του με τον Θεό.  Εάν ο άνθρωπος μετατρέψει την χρήση του κόσμου σε εγωκεντρική απληστία εκμετάλλευσης σε καταδυνάστευση και καταστροφή φύσεως, τότε αρνείται και αναιρεί την δική του ζωτική σχέση με τον Θεό , σχέση προορισμένη να συνεχισθεί στην αιωνιότητα Δεύτερη συνέπεια : ο κόσμος , ως δημιούργημα του Θεού , παύει να είναι για τον άνθρωπο ουδέτερο αντι-κείμενο χρήσης. Ενσαρκώνει τον λόγο του Δημιουργού τους, όπως και κάθε καλλιτέχνημα ενσαρκώνει τον λόγο του καλλιτέχνη . Τα αντικείμενα της φυσικής πραγματικότητας φέρνουν την σφραγίδα της σοφίας, και της αγάπης του Δημιουργού τους, είναι λόγοι του Θεού που καλούν τον άνθρωπο σε διάλογο με τον Θεό. Ωστόσο , είναι δεδομένο ιστορικό γεγονός ότι η σημερινή άποψη  του κόσμου ως ουδέτερου αντικειμένου χρήσης, το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να κατεξουσιάσει για την εγωκεντρική του απόλαυση, αποτελεί άποψη που γεννήθηκε και διαμορφώθηκε στους κόλπους της Χριστιανικής Ευρώπης. Θα απαιτούσε ειδική διατριβή η ανάλυση των ιστορικών συνθηκών και των θεωρητικών προϋποθέσεων, οι οποίες οδήγησαν την Χριστιανική Ευρώπη στην υποκατάσταση της σχέσης ανθρώπου και κόσμου με την αντίληψη της απεριόριστης κυριαρχίας του ανθρώπου πάνω στο κόσμο. Οι λόγοι της διαφοροποίησης αυτής δεν είναι άσχετοι με τους λόγους που προκάλεσαν το οδυνηρό Σχίσμα του 11ου αιώνα : την αποκοπή της Δυτικής Χριστιανοσύνης από το ενιαίο σώμα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Γεγονός παραμένει ότι η ζητούμενη σήμερα αλλαγή στάσης του ανθρώπου απέναντι στο φυσικό περιβάλλον προϋποθέτει αλλαγή του νοήματος, το οποίο αποδίδει ο άνθρωπος στην ύλη και στον κόσμο. Η οικολογία δεν θα εμπνεύσει σεβασμό της φύσης, εάν δεν εκφράσει διαφορετική κοσμολογία από αυτήν που επικρατεί σήμερα στον πολιτισμό μας, απαλλαγμένη από τον αφελή υλισμό όσο και από τον εξίσου αφελή ιδεαλισμό. Θα επιχειρήσουμε επιγραμματικά να επισημάνουμε την δυνατότητα της ορθόδοξης εκκλησιαστικής κοσμολογίας να συμβάλλει στην άκρως επίκαιρη αυτή αναζήτηση. Οι ακροθιγείς μας επισημάνσεις στηρίζονται στα έργα κυρίως του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού και του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άλλοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς που συμβάλλουν ουσιαστικά στο πρόβλημα. Επίκεντρο της πατερικής συμβολής αποτελεί η εισαγωγή μιας τρίτης οντολογικής κατηγορίας για την ερμηνεία του υπαρκτικού γεγονότος και της αιτιώδους αρχής του:  Είναι η κατηγορία των Ενεργειών, η οποία προστίθεται στο ζεύγος Ουσίας και Υπόστασης, κυρίαρχο στις οντολογικές αναλύσεις της φιλοσοφίας.

  Παρόλο που η αφετηρία προβληματισμού της εκκλησιαστικής σκέψης ήταν κυρίως θεολογική, θα αντλήσουμε αναλογίες από την ανθρωπολογική εμπειρία ικανές να μας διασαφηνίσουν σήμερα καθαρότερα τις οντολογικές αυτές κατηγορίες : Μιλάμε για την ουσία του ανθρώπου , αναφερόμενοι στον κοινό τρόπο μετοχής κάθε ανθρώπου στην ύπαρξη, στο είναι. Λέμε ότι ο άνθρωπος είναι ύπαρξη ορθοβαδιστική , γελαστική , λογική , ποιητική-δημιουργική, έχει φαντασία , κρίση , θέληση,  αγαπητική ικανότητα , κλπ. Όλα αυτά είναι γνωρίσματα της κοινής ουσίας ( ή φύσεως ) του ανθρώπου. Αλλά τα κοινά γνωρίσματα της ουσίας , τα οποία η ατομική ύπαρξη υποστασιάζει , είναι πραγματικές υπαρκτικές δυνατότητες , γνωρίσματα του τρόπου με τον οποίο ενεργείται κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Μιλάμε έτσι για τις ενέργειες της ουσίας ( ή φύσεως ), αναφερόμενοι στο γεγονός των υπαρκτικών δυνατοτήτων της ουσίας ( ή φύσεως ). Κάθε ανθρώπινη ύπαρξη ενεργείται δυναμικά , είναι ενεργούμενο γεγονός σωματικών και ψυχικών λειτουργιών, δυνατοτήτων λόγου , θελήσεως, φαντασίας , κρίσεως κλπ. Κάθε ανθρώπινη ατομικότητα υποστασιάζει τις κοινές ενέργειες της ανθρώπινης φύσης κατά  τρόπο μοναδικό , ανόμοιο και ανεπανάληπτο. Κάθε άνθρωπος έχει λόγο , θέληση , φαντασία , κρίση, κλπ., όμως καθένας επί μέρους άνθρωπος λέει, νοεί, θέλει, φαντάζεται, κρίνει κατά τρόπο μοναδικό , ανόμοιο και ανεπανάληπτο. Οι ενέργειες επομένως της ανθρώπινης φύσης συνιστούν οντολογικό γεγονός,  όχι μόνο επειδή   χαρακτηρίζουν τον κοινό τρόπο υπάρξεως των ανθρώπων , αλλά και επειδή καθιστούν υποστατικό τον τρόπο αυτό . Οι ενέργειες , υποστασιαζόμενες στο πρόσωπο, συγκροτούν και αποκαλύπτουν την απόλυτη υπαρκτική ετερότητα του υποκειμένου. Γνωρίζουμε το ανθρώπινο υποκείμενο , την ετερότητα της ύπαρξής του, χάρη στις ενέργειες δια των οποίων πραγματοποιείται και εκδηλώνεται η  υποκειμενικότητα του. Γνωρίζουμε τον μουσουργό Johan Sebastian Bach ακούγοντας τι μουσικές   του συνθέσεις , γνωρίζουμε τον ζωγράφο Rembrand μέσω των πινάκων ζωγραφικής του. Οι ήχοι της μουσικής του Bach ή τα υλικά και τα χρώματα των πινάκων του Rembrand είναι διαφορετικής ουσίας από την ανθρώπινη ουσία των δύο καλλιτεχνών. Όμως η ποιητική (δημιουργική) ενέργεια του καλλιτέχνη, που αποκαλύπτει την υποστατική του ετερότητα, ενεργείται και μέσω ετερογενών ουσιών. Η μουσική, τα χρώματα, η γραφή, το μάρμαρο, ο πηλός, ενεργούν τον λόγο του μουσικού, του ζωγράφου, του συγγραφέα, του γλύπτη. Αποκαλύπτουν το πρόσωπο του καλλιτέχνη, την υπαρκτή του ταυτότητα και ετερότητα. Το οντολογικό περιεχόμενο της κατηγορίας των υποστατικών ενεργειών επιτρέπει να αποδώσουμε την οντολογική «αρχή» της ύλης και του κόσμου σε προσωπικό Θεό. Όχι στην Ουσία του  Θεού, (γεγονός που θα οδηγούσε σε πανθεϊσμό), αλλά στις υποστατικές Ενέργειες του Θεού. Οι θείες Ενέργειες αποκαλύπτουν τον λόγο της προσωπικής ετερότητας του Θεού, λόγο που ενεργείται μέσω την ύλης, ουσίας τελείως διαφορετικής του Θεού. Δεκαπέντε περίπου αιώνες πριν την θεωρεία των Quanta στη σύγχρονη Φυσική, η ελληνική εκκλησιαστική σκέψη διαβεβαίωνε ότι η ύλη είναι ενέργεια «συνδρομή λογικών ποιοτήτων», κτιστό αποτέλεσμα της άκτιστης θείας Ενέργειας. Η κατά την ουσία διαφορά κτιστού και άκτιστου δεν αποκλείει και δεν εμποδίζει το κτιστό να ενεργείται  και την υποστατική ετερότητα του προσωπικού Θεού-Λόγου. Ακριβώς όπως οι ήχοι και τα χρώματα, μολονότι ουσίες ετερογενείς του ανθρώπου, ενεργούν τον λόγο της δημιουργικής ενέργειας και της υποστατικής ετερότητας του Bach ή του Rembrand. Μόνο όταν οι άνθρωποι αντιμετωπίσουν την ύλη και όλη την φύση ως δημιούργημα προσωπικού Δημιουργού, μόνον τότε η χρήση της ύλης και όλης της φύσης συνιστά όντως σχέση και όχι μονότροπη κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στην φυσική πραγματικότητα. Τότε μόνο θα καταστεί δυνατόν να μιλάμε για «οικολογική ηθική», η οποία δεν αντλεί τον κανονιστικό της χαρακτήρα από συμβατικούς ορθολογικούς κώδικες, αλλά απ’ την ανάγκη του ανθρώπου να αγαπά και να αγαπιέται μέσα σε πλαίσιο προσωπικής σχέσης. Ο λόγος του κάλλους των κτισμάτων είναι κλήση την οποία απευθύνει ο Θεός στον άνθρωπο, κλήση σε σχέση προσωπική και κοινωνία ζωής με Αυτόν. Σχέση ζωτική και ζωοποιός. Η σύγχρονη οικολογία θα μπορούσε τότε να είναι η έμπρακτη απάντηση του ανθρώπου στην κλήση του Θεού, η έμπρακτη μετοχή στην σχέση με Αυτόν. Αρκεί όμως η οντολογική αποσαφήνιση του νοήματος της ύλης και του κόσμου για να προκληθεί διαφορετική σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την ύλη και τον κόσμο; Ασφαλώς όχι. Για να φτάσει ο άνθρωπος να αντιμετωπίζει την φύση με τον σεβασμό και το δέος , με το οποίο αντιμετωπίζει μια προσωπική καλλιτεχνική δημιουργία, η θεωρητική αποσαφήνιση πρέπει να γίνει βιωματική επίγνωση και κοινωνική στάση. Και στο σημείο αυτό ο ρόλος της κοινωνικής δυναμικής που κυοφορείται στην εκκλησιαστική παράδοση και κοινότητα μπορεί να είναι αποφασιστικός Αρκεί  να καθαρθεί η εκκλησιαστική συνείδηση από την αλλοτρίωση της σε ιδεολογικό εποικοδόμημα και από τον αδρανή εφησυχασμό της στην συντήρηση θεσμικών τύπων.

       Η μεγάλη πρόκληση, την οποία καλείται να αξιοποιήσει η ορθόδοξη εκκλησιαστική συνείδηση σήμερα, είναι τα εκπληκτικά δεδομένα της σύγχρονης φυσικής επιστήμης, η νέα συναρπαστική κοσμολογία, που προκύπτει απ’ την μελέτη της κβαντομηχανικής : Η ενεργειακή εκδοχή της ύλης, η σχετικότητα χώρου και χρόνου ως συναρτήσεως της παρουσίας της ύλης, η ολοένα σαφέστερη ανθρωποκεντρική σκοπιμότητα του σύμπαντος. Η γλώσσα της φυσικής επιστήμης σήμερα μας εμφανίζει την συμπαντική πραγματικότητα ως λόγο ενεργούμενο που δεν εντοπίζεται υποστατικά παρά μόνο στην συνάντησή του με τον ανθρώπινο προσωπικό λόγο.

       Εάν υπάρχει μέλλον για τα οικολογικά αιτήματα των σύγχρονων καιρών, το μέλλον αυτό στηρίζεται, πιστεύουμε, στην ελεύθερη συνάντηση της ιστορικής εμπειρίας του ζώντος Θεού μέσα στην Εκκλησία με την εμπειρική πιστοποίηση του λόγου Αυτού που ενεργείται μέσα στην φύση.

  Σας ευχαριστούμε θερμώς.

  Σημείωση: 

  γελαστική: ύπαρξη που μπορεί να γελά

  Ετερότητα: διαφορετικότητα, το να είναι κάποιος ανεπανάληπτος, μοναδικός.

  Ορθοβαδιστική: ύπαρξη που μπορεί να βαδίζει όρθια

  Υποστασιάζω:  δίνω υπόσταση, ενσαρκώνω, κάνω κάτι πραγματικό.

  Ωφελιμισμός (ή χρησιμοθηρία): Φιλοσοφική άποψη που υποστηρίζει ότι οι πράξεις των ανθρώπων πρέπει να στοχεύουν στο ωφέλιμο, στο πρακτικά χρήσιμο, στο ευχάριστο και στην αποφυγή όλων των δυσάρεστων καταστάσεων, του πόνου κλπ.  Ο ωφελιμισμός απορρίπτει την ανιδιοτέλεια ή τα πνευματικά ιδανικά. Χωρίζεται σεατομικό ωφελιμισμό που ζητάει το συμφέρον του ατόμου και απορρίπτει τις αλτρουιστικές πράξεις και σε κοινωνικό ωφελιμισμό ο οποίος τοποθετεί το συμφέρον της κοινωνίας και του συνόλου πιο μπροστά από το ατομικό. Επειδή όμως, στην πράξη, ο πολιτισμός μας είναι ατομοκρατικός, ο ατομικός ωφελιμισμός καταντά κυρίαρχος.

• https://blogs.sch.gr/greenteens

• 
• Στα πλαίσια της Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, κρίθηκε σκόπιμο να ευαισθητοποιήσουμε τους μαθητές της Β Λυκείου για τα ζητήματα του Περιβάλλοντος απο τη σκοπιά της Εκκλησίας και κυρίως της Ορθόδοξης Εκκλησίας.  Ετσι λοιπόν, προτρέψαμε τους μαθητές να αναζητήσουν στα κείμενα της ορθόδοξης παράδοσης, στοιχεία που ενδιαφέρουν το ζήτημα του περιβάλλοντος.  Τετοιους είδους κείμενα είναι η Αγ. Γραφή, υμνολογία της Εκκλησίας, βίοι Αγίων , τα πατερικά κείμενα και κείμενα θεολόγων και ιεραρχών της Εκκλησίας. Οι ομάδας του προγράμματος αποτελεί τους παρακάτω: Συντονιστής: Σταυρόπουλος Ν., Θεολόγοςκαθηγητής: Γιαγκούλης Ν, Πληροφορικός Οι μαθητές της Β” Λυκείου: Σιδηροπούλου Ειρήνη, Γιαννάκη Μιχαέλα, Ηλιάδης Στέλιος, Μαυροπούλου Ιωάννα, Αποστολίδης Μηνά,Καρανάτσιου Μαρία, Βασιλοπούλου Ελπινίκη

Ο ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΙΚΟΝΙΟΥ

Το πρώτο τυπογραφείο του Αγίου Όρους λειτούργησε στην Μεγίστη Λαύρα στα μέσα του 18^ου αιώνα. Το 1759 εκδίδεται εκεί “συνδρομή και δαπάνη του Πανοσιωτάτου Αρχιμανδρίτου της Μεγίστης Λαύρας Κυρίου Κοσμά επιδαυρίου” ένα και μοναδικό βιβλίο: “Εκλογή του ψαλτηρίου παντός”.

Το τυπογραφείο αυτό δεν ευδοκίμησε και, όπως φαίνεται, διαλύθηκε στις αρχές του 19^ου αιώνα. Μία δεύτερη αγιορείτικη έκδοση, η “Αθωνιάς”, σύντομη περιγραφή του Αγίου Όρους, που τυπώθηκε έναν αιώνα αργότερα, το 1863, αποδόθηκε στην ανασύσταση του λαυριώτικου τυπογραφείου από τον ηγούμενο της Μονής Αγίου Παύλου, Σωφρόνιο Καλλιγά. Όμως, σύμφωνα με νεώτερη έρευνα, το βιβλίο αυτό τυπώθηκε στη Σμύρνη.

Η δεύτερη περίοδος της αγιορειτικής τυπογραφίας εγκαινιάζεται το 1930 στις Καρυές, όπου εγκαθίσταται το “Καλλιτεχνικόν Τυπογραφείον της Ιεράς Κοινότητος”, ή “Αγιορειτικόν Τυπογραφείον”, στο κατεδαφισμένο λαυριώτικο κελλί του Αγ. Αθανασίου, το οποίο γειτνίαζε με το Πρωτάτο από νότου. Ιδιοκτήτης και διευθυντής του ήταν ο μοναχός Νεκτάριος Κατσάρος.

Τον τελευταίο χρόνο της λειτουργίας του το “Αγιορειτικό Τυπογραφείο” μεταστεγάστηκε στο σιμωνοπετρίτικο κελλί του Αγ. Γεωργίου “του Καλαθά”. Το επίπεδο πιεστήριο του “Αγιορειτικού Τυπογραφείου”, που κατασκευάστηκε στη Γερμανία το 1882, ήταν το πρώτο πιεστήριο της εφημερίδας “Ακρόπολις” των Αθηνών.

Από τις εκδόσεις του τυπογραφείου αυτού έχουν συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα σαράντα περίπου βιβλία, φυλλάδια και μονόφυλλα, αγγελίες, αποδείξεις και άλλο υλικό, που μαζί με το πιεστήριο, τα κλισέ και τα κοσμήματα, είναι ένα μουσειακό σύνολο που αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο για τη νεώτερη αγιορειτική ιστορία. Σήμερα το πιεστήριο και το αρχείο του Αγιορειτικού Τυπογραφείου φυλάσσονται στο Σιμωνοπετρίτικο αντιπροσωπείο στις Καρυές.

pemptousia.gr

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΔΕΚΑΠΟΛΙΤΗΣ (20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ)

Στη συλλογή των εικόνων του  Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου περιλαμβάνεται μία εικόνα με το θέμα της Άκρας Ταπείνωσης, η οποία  αγοράστηκε από το Μουσείο το 1915. Έχει αριθμό ΒΧΜ 11336, είναι διαστάσεων 36χ31,5 εκ. και διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση[1].

Ο Χριστός παριστάνεται νεκρός ως τη μέση μέσα σε σαρκοφάγο φορώντας μόνο το περίζωμα. Έχει το κεφάλι γυρτό στο δεξιό ώμο του, τα μάτια κλειστά και τις παλάμες του σταυρωμένες μπροστά στο υπογάστριο. Στην κεφαλή φέρει ακάνθινο στεφάνι και φωτοστέφανο στικτό, ενώ σε διάχωρα διαβάζεται η επιγραφή “Ο ΩΝ”. Ο χαρακτηρισμός αυτός, ο οποίος προέρχεται από το βιβλίο της Εξόδου(3,14),δηλώνει το άπειρο της ουσίας του Θεού και  τον αιώνιο χαρακτήρα της Θεότητας .Στέκει μπροστά από μεγάλο Σταυρό, ενώ στο πάνω τμήμα της κάθετης κεραίας διακρίνεται επιγραφή μερικώς κατεστραμμένη με τα αρχικά της επωνυμίας του Χριστού,“ΙΝΒΙ” (Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς των Ιουδαίων). Δεξιά και αριστερά  πετούν προς τον Σταυρό δύο άγγελοι. Πίσω από τη σαρκοφάγο και μπροστά από τον Σταυρό ξεπροβάλλουν τα σύμβολα του Πάθους, η λόγχη και ο  κάλαμος με τον σπόγγο, εικονογραφικά στοιχεία τα οποία προέρχονται από την εικονογραφία του Πάθους και τονίζουν τη σταυρική θυσία του Χριστού. Στο χρυσό κάμπο με κεφαλαία γράμματα σώζονται οι επιγραφές: Ι(ΗΣΟΥ)Σ Χ(ΡΙΣΤΟ)C. Το έργο είναι ανυπόγραφο.

Το θέμα  της Άκρας Ταπείνωσης είχε ιδιαίτερη άνθηση το 15^ο και 16^ο αιώνα σε εικόνες κρητικών εργαστηρίων[2] που έχουν επηρεαστεί από τη δυτική ζωγραφική. Ο τύπος έχει υποστηριχτεί ότι καθιερώθηκε από τον κρητικό ζωγράφο Νικόλαο Τζαφούρη στα τέλη του 15^ου αιώνα[3]. Η εικονογραφική διατύπωση της  εικόνας μας ακολουθεί τις βασικές αρχές της κρητικής ζωγραφικής του 15^ου και του 16^ου αιώνα, όπως είχε διαμορφωθεί σε μια σειρά έργων[4] αυτής της εποχής, βασισμένων σε παλαιολόγεια πρότυπα. Συνδυάζουν στοιχεία της βυζαντινής παράδοσης με αντίστοιχα από τη δυτική εικονογραφία με την οποία είχαν ιδιαίτερα εξοικειωθεί οι κρητικοί ζωγράφοι, εξαιτίας των συνθηκών που επικρατούσαν στη βενετοκρατούμενη Κρήτη[5].

Στην κρητική τέχνη εντάσσουν την εικόνα μας τα τεχνοτροπικά της χαρακτηριστικά, όπως είναι η συμμετρική και άρτια σύνθεση αλλά  και η ακρίβεια στην εκτέλεση. Έπειτα, το πλάσιμο στο πρόσωπο του Χριστού με τον ανοιχτό καστανό προπλασμό και τις τριγωνικές σκιές κάτω από τα μάτια. Επίσης, τα ευγενικά και εκλεπτυσμένα χαρακτηριστικά, η σχηματοποιημένη κόμη, η λόγχη και ο σπόγγος με τις ψηλές και ραδινές αναλογίες τους, φανερώνουν ικανό ζωγράφο και αποτελούν στοιχεία που συμφωνούν με τα έργα της κρητικής ζωγραφικής του τέλους του 16^ου  αιώνα και των αρχών του 17^ου αι.

Η Άκρα Ταπείνωση, πρώτη πεντηκονταετία 17ου αιώνα, Ιδιωτική Συλλογή (εικονογραφείται στο Π.Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990,αριθ.64,εικ.192).

Επιπλέον, στην ίδια χρονολόγηση οδηγεί η τεχνοτροπική ομοιότητα της εικόνας μας με εικόνα ιδιωτικής συλλογής στην Κέρκυρα[6] που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 17^ου αιώνα. Η εικόνα μας αποτελεί έργο καλού  εργαστηρίου αλλά και έμπειρου και ικανού ζωγράφου, ο οποίος κατέχει απόλυτα τη βυζαντινή παράδοση και κατορθώνει να τη συνδυάσει αρμονικά με τις σύγχρονες εξελίξεις στην ιταλική ζωγραφική.

Στην εικονογραφία της Άκρας Ταπείνωσης η γυμνότητα του σώματος, τα κλειστά μάτια,το γερμένο κεφάλι, η ανοιχτή σαρκοφάγος-τάφος, ο Σταυρός, τα όργανα του Πάθους, οι πληγές στα χέρια και τα πλευρά, τα ξέπλεκα μαλλιά, όλα αποτελούν συμπερίληψη του Θείου Πάθους, αλλά ταυτόχρονα προαναγγέλλουν την Ανάσταση. Τέλος, ο Σταυρός αποτελεί σύμβολο θριάμβου της Άκρας Ταπείνωσης, νίκης της αθανασίας και της ζωής, η ελπίδα και η  σωτηρία για τον ορθόδοξο χριστιανό.

---

  Εἶναι ἁμάρτημα καί τῶν εὐσεβῶν ἀκόμη ἀνθρώπων. Ἐκείνων πού τακτικά ἐκκλησιάζονται, πού δῆθεν ἐξομολογοῦνται καί κοινωνοῦν, πού κάνουν πολλούς σταυρούς καί μεγάλες μετάνοιες καί περιφέρονται μέ τό κομποσχοίνι στό χέρι. Ἄν εἶναι ψέμα καί ὑπερβολή ὅλα ὅσα λέμε, ἄς ἀναλογισθοῦμε πόσες φορές κι᾿ ἐμεῖς πέσαμε σ᾿ αὐτό τό μεγάλο ἁμάρτημα. Θά διαπιστώσουμε ὅτι ὄχι μόνο μία ἤ δύο, ἀλλά πολλές φορές διαπράξαμε τό φοβερό αὐτό καί θεομίσητο ἔγκλημα καί δυστυχῶς οὔτε τό ἐξομολογηθήκαμε, οὔτε τό σταματήσαμε. 
Ἔλεγε ὁ μακαριστός π. Χαράλαμπος, ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους: Τά σαρκικά ἁμαρτήματα εἶναι φανερά καί εὐδιάκριτα καί ὅλοι τά ἐξομολογοῦνται, ὅπως καί ἄλλα χοντρά ἁμαρτήματα φόνους, ληστεῖες, κλοπές, ἀπάτες κ.ἄ. Ὅμως ὑπάρχουν καί μερικά δυσδιάκριτα μέν, ἀλλά θανάσιμα ἁμαρτήματα. Πολλοί πού ἐξομολογοῦνται οὔτε κἄν τά ὑποψιάζονται γιά ἁμαρτήματα, ὅπως ἡ καταλαλιά, ἡ κατάκρισις, ὁ φθόνος, ἡ μνησικακία, ἡ ὑπερηφάνια, ἡ καταπίεσις, ἡ ἀδικία κ.ἄ.
Στήν Ἁγία Γραφή καί πιό συγκεκριμένα στό πρῶτο βιβλίο τῶν Παραλειπομένων (Κεφ.16, στίχ.22) ὁ Θεός δίνει μία σπουδαία ἐντολή καί ἀπαιτεῖ νά τήν σεβαστοῦμε, νά τήν ἐφαρμώσουμε. Μή ἄψησθε τῶν χριστῶν μου καί ἐν τοῖς προφήταις μου μή πονηρεύεσθε. Μή πειράζετε τούς ἁγίους μου, αὐτούς πού ἔχρισα μέ Πνεῦμα Ἅγιο καί τούς κατέστησα ἱερούς καί σεβαστούς. Καί μή κάνετε κακό στούς προφῆτες μου. Μή λέτε καί μή κάνετε πονηρά εἰς βάρος τους. Μή τούς κατηγορεῖτε, μή τούς κατακρίνετε, μή τούς προσβάλετε, μή μιλᾶτε καί μή διαδίδετε πράγματα πού τούς μειώνουν καί τούς ἐξευτελίζουν μπροστά στά μάτια τῶν ἄλλων ἀνθρώπων.
Τό ἱερό Εὐαγγέλιο, οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι, οἱ θεοφόροι Πατέρες τό κήρυγμα τῆς Ἐκκλησίας μᾶς προτρέπουν καί μᾶς διδάσκουν νά μή κατακρίνουμε κανέναν. Ἡ κατάκρισις εἶναι φοβερό ἁμάρτημα.
Ὁ Θεός Πατήρ έδωσε τήν κρίση στόν Υἱό, γιά νά κρίνει Ἐκεῖνος τόν κόσμο. Ἔρχεται τώρα ὁ ἄνθρωπος ἀπό μόνος του παίρνει τήν θέση καί τήν ἐξουσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ γιά νά κρίνει. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ δέν κατέκρινε κανένα, οὔτε καί αὐτήν τήν μοιχαλίδα, τήν ἁμαρτωλή γυναίκα. Ἴσα-ἴσα τήν συγχώρησε, τήν σκέπασε, τήν εὐλόγησε καί τῆς συνέστησε στό ἑξῆς νά μή ἁμαρτάνει. Ὁ Κύριος εἶπε, ὅτι δέν ἦρθε γιά νά κρίνει τόν κόσμο, ἀλλά γιά νά σώσει τόν κόσμο. Ἡ κρίσις θά γίνει κατά τήν δευτέρα Του παρουσία.
 Καί ἐμεῖς κατακρίνουμε καί καταδικάζουμε μέ τόση εὐκολία καί προχειρότητα ἀκόμη καί τούς Ἱερεῖς, πρᾶγμα πού λέγεται ιεροκατηγορία καί εἶναι πολύ χειρότερο καί βαρύτερο ἀπό τήν κατάκριση.

Λέγει ὁ Αγιος Δωρόθεος, ἡ κατάκριση εἶναι τόσο μεγάλη καί βαριά ἁμαρτία, πού ξεπερνάει σχεδόν κάθε ἁμαρτία. Ὁ φαρισαῖος τῆς παραβολῆς καταδικάσθηκε ἀπό τόν Θεό, ὅταν γύρισε τό βλέμμα του στόν τελώνη καί εἶπε, δέν εἶμαι σάν αὐτόν ἐδῶ τόν τελώνη.
Συνεχίζει ὁ Ἅγιος, δέν μποροῦμε νά ξέρουμε πόσο ἀγωνίζεται κατόπιν ὁ κάθε ἄνθρωπος πού πέφτει στήν ἁμαρτία, πόσα πικρά δάκρυα χύνει γι᾿ αὐτό ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, κι᾿ ἐμεῖς καθόμαστε καί τόν κατακρίνουμε καί κολάζουμε τήν ψυχή μας. Ἐμεῖς μάθαμε γιά τήν ἁμαρτία του, δέν πήραμε εἴδηση τήν μετάνοιά του. Ὁ Θεός βλέπει τόν κόπο του, τόν πόνο καί τήν θλίψη του καί τόν ἐλεεῖ, τόν συγχωρεῖ, τόν ἔχει γιά τόν παράδεισο, ἐνῷ ἐμεῖς τόν ἔχουμε γιά τήν κόλαση.
Ἡ κατάκριση εἶναι μεγάλη ἁμαρτία, διότι φανερώνει ὅτι δέν ἔχουμε ἀγάπη, ἀλλά κακία καί ὅτι εἴμαστε γεμᾶτοι ἀπό ἐγωϊσμό. Ἄνθρωπος χωρίς ἀγάπη δέν μπορεῖ νά λέγεται χριστιανός, νά εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ. Ἄν ἔχει καί ἐγωϊσμό, τότε ἔχασε τήν ὅποια χάρη πού εἶχε ἀπό τόν Θεό, ἀφοῦ ὁ Θεός ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δίδωσι χάριν. 
Ἡ ιεροκατηγορία γίνεται ἀκόμη μεγαλύτερη ἁμαρτία, διότι στρέφεται ἐναντίον τῶν ιερωμένων, πού μπροστά στά μάτια τοῦ Θεοῦ εἶναι ἅγιοι καί τίμιοι.
 Λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, τούς κληρικούς πού κατοικοῦν στή γῆ καί διαμένουν σ᾿ αὐτήν, ὁ Θεός τούς ἐμπιστεύθηκε νά διευθύνουν τά πράγματα τοῦ οὐρανοῦ. Καί τούς ἔδωσε τόσο μεγάλη ἐξουσία, πού δέν ἔχουν οὔτε ἄγγελοι, οὔτε ἀρχάγγελοι. Αὐτοί ἔχουν τήν ἐξουσία τοῦ δεσμεῖν καί λύειν τίς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων καί ὄχι οἱ ἄγγελοι. Αὐτοί τελοῦν τήν ἀναίμακτη θυσία τοῦ Κυρίου, τήν Θεία Λειτουργία. Οἱ ἄγγελοι δέν τολμοῦν οὔτε νά δοῦν, οὔτε νά ἀτενίσουν τά τελούμενα, γι᾿ αὐτό σκύβουν κάτω στή γῆ καί καλύπτουν τά πρόσωπα μέ τά φτερά τους. 
Λέγει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός: Νά προσέχετε, ἀδελφοί μου, οἱ κοσμικοί νά μή κατηγορεῖτε τούς παπάδες σας, νά μή τούς ὑβρίζετε καί νά μή τούς παραμελεῖτε, διότι βάνετε φωτιά καί καίεσθε. Διότι οἱ παπάδες εἶναι ἀνώτεροι ἀπό τούς ἀγγέλους καί ἀπό τούς βασιλεῖς. Ἐγώ, ἀδελφοί μου, ἡ γνώμη μου ἔτσι μέ λέγει νά κάμω. Ἐάν ἀπαντῶ ἕναν παπᾶ καί ἕναν βασιλέα, μέ φαίνεται εὔλογον τόν παπᾶ νά βάλω νά καθήσει ὑψηλότερα ἀπό τόν βασιλέα. Καί ἐάν ἀπαντήσω ἕναν παπᾶ καί ἕναν ἄγγελον, πρῶτα θά χαιρετήσω τόν παπᾶ καί ἔπειτα τόν ἄγγελον. Διότι εἶναι ἀνώτερος καί ἀπό τήν Ἁγίαν Τράπεζαν καί ἀπό τό ἅγιον Ποτήριον. Ἐγώ δέν ἔχω καμμιάν κατηγορίαν νά κάμω κατά τῶν παπάδων, διότι εἶναι παπάδες καί ἔχουν τόν Χριστόν ὁπού τούς παιδεύει καί ὅ,τι σφᾶλμα κάμουν ἔχει ὁ Χριστός ράβδον σιδηρᾶν δι᾿ αὐτούς.
Συνεχίζει πάνω σ᾿ αὐτό ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: Οἱ ἄρχοντες τοῦ κόσμου τούτου ἔχουν ἐξουσία νά δεσμεύουν, ἀλλά μόνο τά σώματα. Ἡ δέσμευση πού κάνουν οἱ Κληρικοί ἀγγίζει τήν ἴδια τήν ψυχή καί φτάνει στά οὐράνια. Οἱ γονεῖς πάλι φέρνουν παιδιά γι᾿ αὐτήν ἐδῶ τήν ζωή. Οἱ Ἱερεῖς κάνουν πνευματικά παιδιά, ἄξια γιά τήν μέλλουσα ζωή.
Ἔλεγε ἕνας ἅγιος Γέροντας, ὅτι αὐτός πού δέν κατακρίνει τόν ἀδελφό του εἶναι σημάδι σεσωσμένου ἀνθρώπου. Εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ἀνήκει στίς τάξεις τῶν σεσωσμένων ἀνθρώπων, ὅτι εἶναι καθαρός καί ἕτοιμος γιά τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. 

Ἄς δοῦμε στή συνέχεια κάποια περιστατικά πού δείχνουν τό μεγάλο ἁμάρτημα τῆς Ἱεροκατηγορίας καί τίς βαριές τιμωρίες πού ἐπισύρει ἡ προσβολή κατά τῶν Ἱερωμένων.
Τό πρῶτο παράδειγμα ἀπό τήν ζωή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Νηστευτοῦ, Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας. Αὐτός ὁ ἅγιος ἐφημίζετο ὅτι δέν κατακρίνει κανένα ἄνθρωπο καί μάλιστα μοναχό ἤ ἱερωμένο, διότι κάποια φορά τήν ἔπαθε καί τοῦ ἔγινε ἕνα καλό μάθημα.
Κάποτε ἕνας μοναχός κατέβηκε στήν Ἀλεξάνδρεια καί πῆγε σ᾿ ἕνα μαγειρεῖο κάτι νά ψευτοφάει. Ἐκεῖ πού καθόταν, ἔρχεται καί πέφτει στά πόδια του μία γυναίκα. Πάτερ, σῶσε με, τοῦ εἶπε. Πάρε με τώρα καί πήγαινέ με σ᾿ ἕνα μοναστήρι, μή με ξανακερδίσει πάλι ὁ διάβολος. Μόλις σέ εἶδα κάτι ἔγινε μέσα μου καί εἶπα νά σταματήσω τήν ἁμαρτία. Ἄν δέν μέ πάρεις ἀπ᾿ ἐδῶ πολύ φοβοῦμαι, ὅτι πάλι θά πέσω στήν αἰσχρή ἁμαρτία. Ὁ μοναχός βρέθηκε σέ δύσκολη θέση. Τί νά κάνει; Νά τήν πάρει μαζί του, τί θά πεῖ ὁ κόσμος; Νά τήν ἀφήσει ἐκεῖ, νά πέσει πάλι στά δίχτυα τῆς ἁμαρτίας, θά φταίει ὁ ἴδιος. Προτίμησε νά κάνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τήν πῆρε καί τήν ὁδήγησε σ᾿ ἕνα μοναστήρι. Ἡ γυναίκα αὐτή ἔγινε καλή μοναχή, ἔζησε μέ ἄσκηση καί ἀγώνα. Ἀκόμη ἐπιτελοῦσε καί θαύματα.
Ὅμως τό σούσουρο ἔγινε. Διαδόθηκε παντοῦ, ὅτι ὁ μοναχός γυρίζει ἐδῶ κι᾿ ἐκεῖ μέ μία γυναίκα τοῦ δρόμου. Πῆγαν κάποιοι καί τό εἶπαν στόν Πατριάρχη Ἰωάννη. Ἐκεῖνος τούς πίστεψε καί διέταξε νά τόν συλλάβουν καί νά τόν φέρουν μπροστά του. Διέταξε νά τόν μαστιγώσουν καί νά τόν ρίξουν στή φυλακή. Ὁ μοναχός, πού ἦταν ταπεινός καί πολύ πνευματικός ἄνθρωπος, τά ἀνέχθηκε ὅλα χωρίς νά διαμαρτυρηθεῖ καθόλου.
Τό βράδυ πού κοιμήθηκε ὁ Πατριάρχης βλέπει στόν ὕπνο του τόν μοναχό νά τοῦ λέει, ἅγιε Πατριάρχα, σοῦ ἀρέσει αὐτό; Καί ξεγυμνώνοντας τήν πλάτη του ἔδειξε τίς πληγές ἀπό τά μαστιγώματα. Ξύπνησε ἔντρομος ὁ Πατριάρχης καί λέει στόν διάκονό του, νά πάει νά φέρει τόν μοναχό ἀπό τήν φυλακή. Γιά νά δῶ, πάτερ, τήν πλάτη σου, τοῦ εἶπε. Ὁ μοναχός ἔκανε ὑπακοή καί ἔβγαλε τό ροῦχο του καί ξαφνικά, καθώς ἔπεσε τό ροῦχο του, εἶδε ὁ ἅγιος Ἰωάννης, ὅτι ὁ μοναχός εἶναι εὐνοῦχος, πού ἐσήμαινε ὅτι ἐκ φύσεως ἦταν ἀδύνατο νά ἁμαρτήσει. Ὁ Πατριάρχης ζήτησε ταπεινά συγγνώμη γι᾿ αὐτό πού ἔγινε καί ὁ μοναχός πῆγε στήν ἔρημο, στό ἀσκητήριό του. Μετά ἀπό αὐτό τό πάθημα ὁ Πατριάρχης ὑποσχέθηκε νά μή κατακρίνει ποτέ κανένα. 
Αὐτό τό ἔμαθε ἕνας ἀσκητής ὀνόματι Βιτάλιος καί εἶπε, θά δοκιμάσω τόν Πατριάρχη, ἄν πράγματι δέν κατακρίνει. Κατέβηκε καί αὐτός στήν Ἀλεξάνδρεια καί παρίστανε τόν ἄσωτο φορώντας τό ράσο του. Τήν ἡμέρα δούλευε στό λιμάνι καί τήν νύχτα πάγαινε σέ σπίτια ἁμαρτωλά. Ἔπαιρνε μία- μία τίς ἁμαρτωλές γυναῖκες, τίς ἔδινε χρήματα καί τίς ἔλεγε νά μείνουν καθαρές καί νά μή ἁμαρτήσουν. Ὁ ἴδιος ἔβγαζε ἀπό τόν τορβά του μία εἰκόνα τῆς Παναγίας καί προσευχόταν ὅλη τήν νύχτα μέ δάκρυα, μετάνοιες καί κομποσχοίνια. Βλέποντας αὐτά τά πράγματα οἱ ἁμαρτωλές γυναῖκες, ἄρχισαν μία-μία νά μετανοοῦν καί νά ἀλλάζουν ζωή. Ἄλλες παντρευόντουσαν καί ζοῦσαν πλέον μέ σωφροσύνη καί ἄλλες πήγαιναν σέ μοναστήρι.
Τά στόματα ὅμως τῶν ἀνθρώπων δούλευαν. Ἔχυναν φαρμάκι κατά τοῦ μοναχοῦ. Ἔλεγαν πάλι στόν Πατριάρχη, συμμάζεψέ τον. Εἶναι ὁ χειρότερος μοναχός. Ἐξ αἰτίας του ὑβρίζεται ἡ Ἐκκλησία. -Μή κρίνετε τόν μοναχό, τούς ἔλεγε ἐκεῖνος. Ὁ μοναχός συνέχιζε τήν ἴδια τακτική καί κέρδιζε ἐπί πλέον ψυχές. Κάποια μέρα πού πῆγε στό λιμάνι, δῆδεν πάλι νά δουλέψει, ὅπως ἐνομίζετο, τόν πλησίασε ἕνας νεαρός καί τόν χαστούκισε. Θεομπαίχτη, τοῦ εἶπε, μέχρι πότε θά προσβάλεις τό σχῆμα σου; Τότε ὁ μοναχός Βιτάλιος τοῦ εἶπε, θά ἔρθει καιρός, πού αὐτό τό ράπισμα θά τό πάρεις πίσω καί θά τό ἀκούσει ὅλη ἡ Ἀλεξάνδρεια. Ἔξω ἀπό τήν πόλι σ᾿ ἕνα κρυφό μέρος ἔχτισε ἕνα καλύβι καί πήγαινε ἐκεῖ γιά νά προσευχηθεῖ, χωρίς νά τόν παίρνουν εἴδηση.
Ὅταν κατάλαβε ὅτι ἦρθε τό τέλος του, πῆγε σ᾿ ἐκεῖνο τό καλύβι, προσευχήθηκε γιά τελευταία φορά, ξάπλωσε, σταύρωσε τά χέρια του καί παρέδωσε τήν ἁγία ψυχή του στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Ἐκείνη τήν στιγμή ἀκούσθηκε ἕνας ἦχος, σάν ἕνα δυνατό ράπισμα πού τό ἄκουσε ὅλη ἡ Ἀλεξάνδρεια καί μία φωνή ἀπευθύνθηκε σ᾿ ἐκεῖνον τόν νεαρό. Ἄθλιε νεαρέ, πάρε τό ράπισμα, πού σοῦ στέλνει ὁ μοναχός Βιτάλιος. Ἀπό ἐκείνη τήν στιγμή ὁ νέος ἐκεῖνος δαιμονίσθηκε. Γύριζε μέσα στήν πόλι καί φώναζε, ὁ Βιτάλιος εἶναι ἅγιος, ὁ Βιτάλιος ἔκανε θαύματα καί ἔσωσε αὐτές τίς ἁμαρτωλές γυναῖκες. Πῆγε ὁ Πατριάρχης μέ ὅλο τό Ἱερατεῖο καί προσκύνησε τό σεπτό λείψανο τοῦ Βιταλίου καί ἔβαλε κανόνα αὐστηρό σέ ὅσους κατηγόρησαν τόν ἅγιο μοναχό. 

Ἄλλο παράδειγμα, μᾶς τό διασώζει ὁ μακαριστός Καθηγούμενος Γαβριήλ ὁ Διονυσιάτης.
Ἔλεγε, εἶναι βαρύ ἁμάρτημα ἡ ἱεροκατηγορία καί ὁ χλευασμός τῶν λειτουργῶν τῆς Ἐκκλησίας. Κατά τήν μακρά περίοδο τῶν 70 χρόνων, πού ἔζησα στόν εὐλογημένο αὐτό τόπο, τό Ἅγιον Ὄρος, εἶδα πολλές τιμωρίες ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς ἁμαρτίας. Σ᾿ ἕνα χειρόφραφο τῆς Μονῆς εἶδα τήν ἑξῆς διήγηση: 
Σ᾿ ἕνα χωριό, ἐνῷ ὁ γέροντας ἱερέας ἦταν κατά ἄλλα καλός καί ἰδιαίτερα φιλακόλουθος, εἶχε τό πάθος τῆς μέθης. Ὅταν ἔβγαινε ἀπό τήν Ἐκκλησία, κατευθυνόταν ἀπό τό πάθος του στά καφενεῖα καί μέ 2-3 ποτηράκια ζαλιζόταν, ἔχανε τόν ἑαυτό του. Ὁ ἀδελφός του πού τόν ἔβλεπε σ᾿ αὐτήν τήν κατάσταση, ἔβγαινε στήν πόρτα τοῦ μαγαζιοῦ του καί τόν ἐμούτζωνε ἀπό πίσω μέ τό δεξί του χέρι.
Μετά ἀπό λίγο πέθανε ὁ ἀδελφός. Ὕστερα ἀπό τρία χρόνια τόν ξέθαψαν καί βρῆκαν τό δεξί του χέρι ἄλιωτο. Τό ξαναέθαψαν σέ ἄλλο μέρος, ἀλλά καί πάλι τό βρῆκαν ἄλιωτο. Τότε μέ τήν συμβουλή τοῦ ἄλλου ἱερέως ἔβαλαν τό χέρι στόν Ναρθηκα τοῦ Ναοῦ καί πέρασαν ἀπό ἐκεῖ μπροστά ὅλοι οἱ συγχωριανοί, γιά νά τόν συγχωρήσουν, μήπως σάν ἔμπορος πού ἦταν ἔκανε ἀδικίες ἤ δέν ζύγιζε καλά αὐτά πού πουλοῦσε, ἀλλά καί πάλι τίποτε. Τό ξαναέθαψαν καί πάλι τίποτε, ἐξακολουθοῦσε τό χέρι νά παραμένει ἄλιωτο. Τότε ἕνας ἄλλος ἔμπορος πού ἦταν στό ἀπέναντι μαγαζί εἶπε τά καθέκαστα. Ὅτι δηλαδή πολλές φορές τόν εἶδε νά μουντζώνει τόν ἱερέα, ὁ ὁποῖος ὅπως εἴπαμε ἦταν καί ἀδελφός του. Παρακάλεσαν τόν ἱερέα νά κάνει τρισάγιο καί νά διαβάσει πάνω στό χέρι τήν συγχωρητική εὐχή. Μόλις ἔγινε αὐτό, ἀμέσως τό χέρι ἔλιωσε καί ἔμειναν τά ὀστά γυμνά.
Καί ἐρωτᾶ ὁ μακαριστός π. Γαβριήλ. Χρειάζονται σχόλια; Ἡ ὅποια κατάκριση, τά σχόλια, οἱ ἱεροκατηγορίες, οἱ διάφορες χειρονομίες εἰς βάρος τῶν ἱερέων, εἶναι πολύ μεγάλες ἁμαρτίες.
Καλά μᾶς τά λές, πάτερ, θά πεῖ κάποιος. Μά ἄν ὁ ἱερεύς δέν εἶναι καλός, εἶναι ἀνάξιος, θά τοῦ τήν χαρίσουμε; δέν θά ποῦμε τίποτε ἀφοῦ μᾶς προκαλεῖ; Ἐδῶ θά ποῦμε καί πάλι ὄχι. Δέν μποροῦμε νά ποῦμε τό παραμικρό ἐναντίον κανενός. Πρῶτα-πρῶτα δέν ὑπάρχουν ἄξιοι καί ἀνάξιοι ἱερεῖς. Κάθε ἱερεύς χειροτονημένος κανονικά ἀπό κανονικό Ἀρχιερέα εἶναι ἄξιος καί κανονικός. Ἔχει τήν ἱερωσύνη τοῦ Χριστοῦ. Ὕστερα, ἄν ὁ ἱερεύς εἶναι καλός καί τόν πάρουμε στό στόμα μας, εἶναι ἀναμμένο κάρβουνο καί θά μᾶς κάψει. Ἄν εἶναι κακός ὡς ἄνθρωπος, εἶναι κάρβουνο σβυσμένο καί τότε, ἄν ἀσχοληθοῦμε μέ αὐτόν, θά μᾶς μαυρίσει καί θά μᾶς μουντζουρώσει. Γιά τήν κόλαση νά εἶναι, γιά τό ἀνάθεμα νά εἶναι, δέν μποροῦμε νά τόν κατηγορήσουμε, γιατί ἔστω καί ἀναξίως ἔχει ἐπάνω του τό Ἅγιο Πνεῦμα καί αὐτό τόν κάνει ἱερό καί ἀξιοσέβαστο.
Στό πάθος τοῦ Κυρίου ὁ Καϊάφας εἶπε μέ κακία βέβαια, ὅτι συμφέρει νά πεθάνει ἕνας ἄνθρωπος γιά χάρη τοῦ λαοῦ, παρά νά χαθεῖ ὁλόκληρο τό ἔθνος τῶν Ἑβραίων. Σημειώνει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, ὅτι αὐτό δέν τό εἶπε ἁφ᾿ ἑαυτοῦ του, ἀλλ᾿ ἐπειδή ἦταν ἀρχιερεύς ἐκείνης τῆς χρονιᾶς προεφήτευσε, τό Πνεῦμα τό Ἅγιο τόν ὡδήγησε νά πεῖ τά λόγια αὐτά. Βλέπετε, παρ᾿ ὅτι ἦταν διεφθαρμένος, γιά τό ἀνάθεμα ἦταν, γιά τήν κόλαση ἦταν, ἐνεργοῦσε ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἐπάνω του. Δέν προφήτευσε ὡς ἄξιος, ὡς ἄνθρωπος ἀρετῆς, ἀλλά ὡς ἀρχιερεύς τοῦ ἔτους ἐκείνου. Αὐτό εἶναι πολύ σημαντικό καί μᾶς δίνει τήν ἀπάντηση, πῶς πρέπει νά φερώμαστε καί στούς ἀναξίους.

Θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ἀναφέρω κάποια λόγια τοῦ πατέρα μου. Ἤμουν δέκα ἐτῶν ὅταν πέθανε, ἀλλά ἐνθυμοῦμαι πολύ ζωηρά τά λόγια του. Ἔλεγε, συνάντησες ἕνα ἱερέα; Φίλα τό χέρι του, ζήτα τήν εὐχή του καί ἄς τον, φύγε. Μή ἀσχολεῖσαι ἄν εἶναι καλός ἤ κακός. Αὐτό εἶναι δουλειά τοῦ Θεοῦ.

 Κάτι ἀνάλογο ἔλεγε καί ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης μας Καλλίνικος. Ὁ ἱερεύς μπορεῖ νά εἶναι ὁ ἴδιος γιά τήν κόλαση. Ὅμως ὅλους τούς ἄλλους μπορεῖ νά τούς βάλει στόν παράδεισο. Ἐμεῖς δέν ἐξετάζουμε τό ποιόν τοῦ ταχυδρόμου. Κοιτᾶμε τήν ἐπιταγή πού μᾶς φέρνει. Ἄν ὁ ταχυδρόμος δέν εἶναι καλός ἄνθρωπος, θά ἀρνηθοῦμε νά παραλάβουμε ἀπό τά χέρια του τήν ἐπιταγή πού μᾶς φέρνει; 
Τόσο μεγάλος πρέπει νά εἶναι ὁ σεβασμός μας πρός τούς ἱερεῖς, ὥστε οὔτε καθηρημένο μποροῦμε νά κατηγορήσουμε.

Δώστε προσοχή στό παρακάτω γεγονός. Ἔγινε στόν Πειραιά πρίν ἀπό κάποια χρόνια, ὅταν ἦταν Μητροπολίτης ὁ Χρυσόστομος.
Στόν Πειραιά ἀπό χρόνια καθαιρέθηκε ἕνας Ἀρχιμανδρίτης, πού ἦταν καί καθηγητής. Μετά τήν καθαίρεση, ὡς λαϊκός πλέον, ζήτησε μετάθεση καί ἐργαζόταν στήν ἐπαρχία. Σέ κάποιες διακοπές γύρισε στόν Πειραιά νά δεῖ τούς δικούς του. Τόν εἶδαν δύο γειτόνισσες καί ἄρχισαν τό κουτσομπολιό.
 Τόν εἶδες; Γνώρισες ποιός εἶναι;
 Ὄχι, ἀπάντησε ἡ ἄλλη. 
Εἶναι ὁ παπᾶς πού ξύρισαν.
 Ἡ ἄλλη μόλις τό ἄκουσε, χωρίς μυαλό ὅπως ἦταν, σήκωσε τά δυό της χέρια καί τόν φασκέλωσε, τόν μούντζωσε ἀπό πίσω.
Δέν πέρασε χρόνος καί ἡ γυναίκα αὐτή πέθανε. Μετά τρία χρόνια ἔγινε ἡ ἐκταφή της. Βγῆκε ὅλη λυωμένη, ἐκτός ἀπό τά δυό της χέρια. Ἦταν κατάμαυρα, σάν νά τά εἶχαν βάψει ἐκείνη τήν ὥρα μέ μαύρη μπογιά. Φώναξαν τόν ἱερέα τοῦ νεκροταφείου νά διαβάσει τρισάγιο καί συγχωρητική εὐχή μιά, δυό, τρεῖς φορές … μά τίποτε δέν ἔγινε. Τά χέρια παρέμεναν μαῦρα, πρησμένα, ἀπαίσια στήν ὄψη, μέ μεγάλα νύχια. 
Εἰδοποίησαν τόν Μητροπολίτη, πού διάβασε τήν Ἀρχιερατική συγχωρητική εὐχή, ἀλλά καί πάλι δέν ἔγινε τίποτε. Ἀνάμεσα στούς παρευρισκομένους ἦταν καί ἡ ἄλλη γειτόνισσα. Σκέφθηκε ὅτι κάτι θά πρέπει νά ἔκανε, γιά νά μή λυώνουν τά χέρια της. Θυμήθηκε ἐκεῖνο τό περιστατικό μέ τήν μούντζα καί τούς διηγήθηκε τί εἶχε συμβεῖ. Ὁ Μητροπολίτης εἶπε νά βροῦν τόν καθηρημένο ἱερέα καί κάποιο ἀπόγευμα πραγματικά πῆγαν μαζί μέ τόν Μητροπολίτη καί πάλι στό νεκροταφεῖο. -Κοίταξε, παιδί μου, τοῦ εἶπε ὁ Δεσπότης. Μπορεῖ νά εἶσαι καθηρημένος, μά ἡ χάρις τῆς Ἱερωσύνης δέν ἔφυγε. Εἶναι κολλημένη καί ἑνωμένη μέ τό εἶναι σου καί τήν ψυχή σου. Συγχώρεσέ την. Πές νά εἶσαι λελυμένη καί συγκεχωρημένη.
 Ὅταν ὁ καθηρημένος παπᾶς εἶπε τά λόγια αὐτά, τά χέρια ἔλυωσαν στή στιγμή!!
Λοιπόν, ἀγαπητοί μου, δέν ἐπιτρέπεται νά κατηγοροῦμε καί νά προσβάλουμε ἱερεῖς οὔτε κανονικούς, οὔτε καθηρημένους, οὔτε διακόνους. 
Διαβάζουμε σ᾿ ἕνα Γεροντικό: Στά χρόνια τοῦ Ἁγίου Ἰσιδώρου, πού ἦταν πρεσβύτερος σέ μία σκήτη, ὑπῆρχε ἕνας διάκονος, Παφνούτιος στό ὄνομα, ἄνθρωπος μεγάλης ἀρετῆς. Αὐτόν σκεφτόταν ὁ ἀββᾶς Ἰσίδωρος νά κάνει ἱερέα καί νά ἀφήσει διάδοχό του. Κάποιος ἀπό τούς ἀνθρώπους τῆς σκήτης, παρακινούμενος ἀπό τόν ἐχθρό τῆς ψυχῆς μας διάβολο, ἐφθόνησε τόν Παφνούτιο καί σκέφτηκε νά τοῦ κάνει κακό. Πῆγε καί ἔκρυψε κάποιο βιβλίο του στό κελλί τοῦ διακόνου καί κατόπιν παραπονέθηκε στόν ἀββᾶ Ἰσίδωρο, ὅτι κάποιος ἀπό τούς ἀδελφούς τοῦ ἔκλεψε τό βιβλίο. Δόσε μου δύο πατέρες γιά νά κάνουμε ἔρευνα στά κελλιά, τοῦ εἶπε. Πράγματι ἔκαναν τήν ἔρευνα καί τό βιβλίο βρέθηκε στό κελλί τοῦ διακόνου. Ἐκεῖνος, παρ᾿ ὅτι ἦταν ἀθῶος, δέν διαμαρτυρήθηκε, δέν προσπάθησε νά ὑπερασπισθεῖ τόν ἑαυτό του, ἀλλά ἔβαλε μετάνοια στόν ἡγούμενο μπροστά σέ ὅλο τό ἐκκλησίασμα καί εἶπε μέ ταπείνωση, ἁμάρτησα, βάλτε μου ἐπιτίμιο. Πράγματι τοῦ ἔβαλαν κανόνα νά μή κοινωνήσει ἐπί τρεῖς ἑβδομάδες. Κάθε φορά πού ἔμπαιναν στήν Ἐκκλησία, ὁ Παφνούτιος ἔβαζε μετάνοια σέ κάθε εἰσερχόμενο καί ἔλεγε, συγχωρέστε με, γιατί ἁμάρτησα. Ὅταν μετά τρεῖς ἑβδομάδες ἔγινε δεκτός στήν Θεία Κοινωνία, ὁ συκοφάντης του δαιμονίσθηκε. Ἄρχισε νά κραυγάζει δυνατά, σάν νά τόν ἔκαιγαν καί νά ὁμολογεῖ τήν ἁμαρτία του λέγοντας, συκοφάντησα τόν δοῦλο τοῦ Θεοῦ. Τότε ὁ μέγας Ἰσίδωρος εἶπε στόν διάκονο. Ἀφοῦ ἐσύ συκοφαντήθηκες, δέν θά θεραπευθεῖ, ἐάν δέν προσευχηθεῖς ἐσύ. Πράγματι μόλις προσευχήθηκε, ἀμέσως ὁ ἄλλος ἔγινε καλά.
Συνεχίζουμε, ὄχι παπᾶ, ὄχι διάκονο, οὔτε ἀναγνώστη, δηλαδή ψάλτη δέν μποροῦμε νά κατηγορήσουμε. Στήν Καισάρια τῆς Παλαιστίνης κάποια κόρη ἁμάρτησε μέ ἕναν νέο καί ἔμεινε ἔγκυος. Ὅταν φάνηκε ἡ ἐγκυμοσύνη της, ὁ νέος ἐκεῖνος τήν ὁρμήνεψε νά ρίξει τήν εὐθύνη καί νά συκοφαντήσει κάποιον ἀναγνώστη τῆς πόλης, πού τόν ἔλεγαν Εὐστάθιο. Σάν τ᾿ ἄκουσε ὁ Ἐπίσκοπος καθήρεσε τόν ἀναγνώστη ἀπό τό ἀξίωμά του. (Οἱ ἀναγνῶσται χειροθετοῦνται ἐκτός τοῦ Ἱεροῦ Βήματος καί ἀνήκουν στίς τάξεις τοῦ κατώτερου Κλήρου). Ἐκεῖνος ὁ καημένος τούς ἔλεγε ὅτι δέν εἶχε ἁμαρτήσει, ἀλλά κανείς δέν τόν πίστευε, ἀφοῦ ἔβλεπαν τήν κατάσταση τῆς κόρης.
Ἔφυγε ἀπό τήν πόλη καί πῆγε σ᾿ ἕναν ξερότοπο καί ἐπιδόθηκε σέ αὐστηρή ἄσκηση καί προσευχή μέ πόνο. Ἐσύ, Κύριε, πού εἶσαι καρδιογνώστης ὅλων, γνωρίζεις καί τίς δικές μου πράξεις. Ἐσύ φανέρωσε τήν ἀλήθεια. Περνοῦσε ὁ καιρός καρτερικά μέ προσευχές καί νηστεῖες , ὥσπου ἦρθε καί ἡ ὥρα νά γεννήσει ἐκείνη ἡ κόρη. Αἰσθανόταν πόνους ἀβάσταχτους, ἔβλεπε σκοτεινά ὀράματα καί βασανιζόταν ἐπί ἑπτά ἡμέρες, ἀλλά τό παιδί δέν ἔβγαινε ἀπό τήν κοιλιά της. Καθώς λοιπόν δέν μποροῦσε οὔτε νά ζήσει, οὔτε νά πεθάνει, οὔτε νά γεννήσει κάλεσαν οἱ δικοί της τόν Ἐπίσκοπο, γιά νά προσευχηθεῖ καί νά βοηθήσει ἔτσι ὁ Θεός. Ἐκείνη ἄρχισε νά χτυπιέται καί νά λέει μέ σπαρακτικές κραυγές: Ἀλίμονό μου, τήν ἄθλια. Κινδυνεύω νά χαθῶ, γιατί ἔπεσα σέ δύο κακά, στήν πορνεία καί στήν συκοφαντία. Ἄλλος εἶναι ὁ πατέρας τοῦ παιδιοῦ, δέν εἶναι ὁ ἀναγνώστης. Σηκώνεται ὁ Ἐπίσκοπος καί πηγαίνει στό κελλί πού ἦταν κλεισμένος ὁ Εὐστάθιος. Τοῦ ζήτησε συγγνώμη καί τόν παρεκάλεσε νά προσευχηθεῖ στόν Θεό, νά ἀπαλλάξει τήν νέα ἀπό τούς ἀνυπόφορους πόνους τῆς γέννας. Ἔκαναν μαζί προσευχή καί χωρίς καθυστέρηση ἐλευθερώθηκε ἐκείνη ἡ ταλαίπωρη ἀπό τήν ἀγωνία καί γέννησε τό παιδί. Ἱκέτευε ὅλους νά τήν συγχωρήσουν, γιά τήν ἀνομία πού ἔκανε εἰς βάρος τοῦ δικαίου.
Θά τό πῶ καί πάλι, οὔτε ἱερέα μποροῦμε νά κατηγορήσουμε, οὔτε διᾶκο, οὔτε ψάλτη, οὔτε ὑποψήφιο παπᾶ. Παλαιότερα στήν Κόρινθο ἦταν ἕνας σπουδαῖος Μητροπολίτης ὁ Μιχαήλ, ὁ μετέπειτα Ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς. Πήγαινε στήν ὀρεινή Κορινθία γιά νά χειροτονήσει κάποιο νέο. Ἦταν καλοκαίρι καί εἶχε ἀνοιχτό τό παράθυρο τοῦ αὐτοκινήτου. Σέ κάποια ἀνηφορική στροφή τοῦ δρόμου κάποιοι πέταξαν μία πέτρα τυλιγμένη σ᾿ ἕνα χαρτί. Ἦταν γραμμένη μία καταγγελία εἰς βάρος τοῦ ὑποψηφίου καί συνεπῶς δέν μποροῦσε νά κάνει τήν χειροτονία. Μέσα στήν Ἐκκλησία ἀνακοίνωσε στόν κόσμο τήν ματαίωση τῆς χειροτονίας. Ἄν εἶναι ἀλήθεια, νά ἔρθουν νά τό καταθέσουν φανερά. Ἄν ὅμως εἶναι ψέμα καί συκοφαντία, οἱ ὑπαίτιοι νά μή κλείσουν μάτι. Αὐτά εἶπε ὁ Δεσπότης. Οἱ ἔνοχοι ἦσαν δύο-τρεῖς, πού δέν ἤθελαν τόν συγκεκριμένο γιά παπᾶ στό χωριό τους. Ἤθελαν κάποιον ἄλλο. Ἀπό τήν ἡμέρα ἐκείνη δέν μποροῦσαν νά κλείσουν μάτι, νά κοιμηθοῦν, νά ἀναπαυθοῦν νά σταθοῦν στά πόδια καί ἄρχισαν νά ἀδυνατίζουν, νά ὑποφέρουν. Τούς πῆγαν στό νοσοκομεῖο σέ κακή κατάσταση. Τότε κατάλαβαν τό σφάλμα τους καί τό ἀνακοίνωσαν στούς δικούς τους καί ἐκεῖνοι στόν Ἐπίσκοπο. Ὁ Δεσπότης εἶπε νά τούς πᾶνε στήν Μητρόπολη καί τούς μετάφεραν σέ φορεῖο. Ἐκεῖ καί πάλι ὁμολόγησαν τήν πράξη τους, ὅτι ὅσα ἔγραψαν στό χαρτί ἦσαν συκοφαντίες γιά τόν ὑποψήφιο καί ζήτησαν συγγνώμη. Κατόπιν τούτου τούς διάβασε συγχωρητική εὐχή καί τότε ἠρέμησαν καί κοιμόντουσαν ἐπί ἕνα μήνα συνεχῶς. Αὐτά φτάνουν. Δέν εἶναι ἀρκετά, γιά νά μᾶς δείξουν πόσο φοβερό ἁμάρτημα εἶναι ἡ ἱεροκατηγορία καί ὅτι πρέπει νά τήν ἀποφεύγουμε; 
Ἀγαπητοί μου, 
Ἄς θυμηθοῦμε γιά λίγο τό θαῦμα τῆς θεραπείας τῶν δέκα λεπρῶν. Ὁ Κύριος τούς ἔστειλε στούς ἱερεῖς, γιά νά πιστοποιήσουν τήν θεραπεία τους. Καί αὐτό ὄχι χωρίς λόγο. Ἤθελε ὁ Θεός νά διδάξει, νά προετοιμάσει τούς ἀνθρώπους νά καταφεύγουν στούς Ἱερεῖς. Ὅπως ὑπάρχει ἡ λέπρα τοῦ σώματος, ἔτσι ὑπάρχει καί ἡ λέπρα τῆς ψυχῆς, ἡ ἁμαρτία καί γιά τήν θεραπεία της στούς ιερεῖς πρέπει νά καταφεύγουν. Ἄν ἦταν στό χέρι μας, ποτέ δέν θά πηγαίναμε ἀπό μόνοι μας. Ὅταν ὅμως ὁ Θεός λέγει Ναί, ἐμεῖς δέν μποροῦμε νά λέμε Ὄχι. Δέν μᾶς συγχωρεῖ οὔτε ἡ Παναγία, οὔτε οἱ Ἅγιοι, οὔτε οἱ Ἄγγελοι. Θά μᾶς συγχωρήσει ὁ παπᾶς, ὁ ἁμαρτωλός, αὐτόν πού ἐμεῖς κατηγοροῦμε καί δέν θέλουμε νά φιλήσουμε τό χέρι του. Αὐτός εἶναι ὁ ἐντεταλμένος καί ὁ πληρεξούσιος. Εἴτε τό θέλουμε, εἴτε δέν τό θέλουμε σ᾿ αὐτόν θά πᾶμε, μπροστά του θά ταπεινωθοῦμε, μπροστά του θά γονατίσουμε, μπροστά του θά ἐξομολογηθοῦμε καί ἄν δέν τό κάνουμε, δέν θά βροῦμε οὔτε τόν Θεό, οὔτε τήν συγχώρηση. Θά μείνουμε κολλημένοι πάνω στίς ἁμαρτίες μας.

Μιά γριούλα ἐπί 45 χρόνια (στήν Ἀθήνα) πήγαινε μπροστά στήν εἰκόνα τοῦ Τιμίου Προδρόμου καί δῆθεν ἐξομολογεῖτο. Ἔλεγε πάντοτε, Ἅγιε μου Γιάννη, ξέρεις ἐσύ καί πήγαινε νά κοινωνήσει. Αὐτήν ἦταν ἡ ἐξομολόγησή της. Κάποια φορά καί ὁ Ἅγιος δέν ἄντεξε. Βγῆκαν ἀπό τήν εἰκόνα τοῦ ἁγίου δύο χέρια, ἀπό τόν ἀγκώνα καί κάτω καί τῆς ἄστραψαν δύο χαστούκια, πού ἦταν ὅλα δικά της καί τῆς εἶπε. Ἀγανάκτησα, μ᾿ ἔσκασες. Ἐπί 45 χρόνια πᾶς κι᾿ ἔρχεσε καί μοῦ λές, ξέρεις ἐσύ. Ἐγώ δέν ξέρω τίποτε. Ξέρω μόνο ὅτι τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐξομολογοῦσα καί βάπτιζα στόν Ἰορδάνη ποταμό μέ τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ. Τώρα τήν ἐντολή αὐτή τήν ἔχουν οἱ Ἱερεῖς κι᾿ ἐσύ σ᾿ αὐτούς θά πᾶς, ὄχι σ᾿ ἐμένα.
Ὁ διάβολος γνωρίζει πολύ καλά τί μεγάλη ζημία τοῦ κάνει τό πετραχήλι τοῦ παπᾶ, γι᾿ αὐτό τό πολεμάει μέ λύσσα. Διαδίδονται καί κυκλοφοροῦν χίλια δυό εἰς βάρος τῶν Ἱερέων. Οἱ δημοσιογράφοι στίς τηλεοράσεις ἠδονίζονται ὅταν χύνουν τό φαρμάκι τῆς ψυχῆς τους στούς Ἱερωμένους. Ἀπό τά 100 τά 99 εἶναι ψέματα, εἶναι συκοφαντίες. Ὅλοι ἄκουσαν ἀπό ἄλλον, κανείς δέν εἶδε.
Θέλουμε ἅγιο Ἱερέα, γιά νά ἐξομολογηθοῦμε καί νά κοινωνήσουμε. Ὁ Ἰούδας εἶχε τόν καλύτερο πνευματικό. Κοινώνησε ἀπό τά ἁγιότερα χέρια, ἀπό τόν ἴδιο τόν Χριστό. Πόσο ὀφελήθηκε; Καθόλου. Μπῆκε ὁ διάβολος μέσα του, μᾶς λέει τό ἅγιο Εὐαγγέλιο. Ἄρα τό θέμα δέν εἶναι, ποιός μᾶς εἶναι αὐτός πού δίνει, ἀλλά ποιός εἶναι αὐτός πού παίρνει. 

Ὁ προφήτης Ἠλίας ἔπαιρνε τροφή ἀπό ἕναν κόρακα, ἀπό ἕνα βρώμικο πουλί. Ἀρνήθηκε ποτέ ὁ προφήτης; Εἶπε δέν παίρνω τήν τροφή, θέλω νά μοῦ τήν στέλνεις μέ κάποιο καθαρότερο πτηνό, μέ κάποιο περιστέρι; 
Ὅταν ὁ Χριστός ἔμπαινε στά Ἱεροσόλυμα, ὁ κόσμος τόν ὑποδέχθηκε μέ ζητωκραυγές. Τόν ἐπευφημοῦσαν καί ἔστρωναν στό διάβα Του λουλούδια καί κλαδιά ἀπό τά δέντρα. Καί ποιός πατοῦσε πάνω σ᾿ αὐτά; Ὁ Χριστός; Ὄχι, ἕνας γάϊδαρος. Καί σᾶς ἐρωτῶ, ἄν ἕνα ζῶο τυγχάνει τέτοιας τιμῆς καί περιποιήσεως, ποιᾶς τιμῆς πρέπει νά εἶναι ἄξιος ὁ Ἱερεύς πού φέρει τόν Χριστό, πού κρατάει στά χέρια του τό Ἱερό Εὐαγγέλιο καί τό Ἅγιο Δισκοπότηρο; Ποιός κερδίζει, ὅταν περιφρονοῦμε τόν Ἱερέα; Ὁ διάβολος. Οἱ χαμένοι εἴμαστε πάντοτε ἐμεῖς. Σάν ἄνθρωπος ἴσως νά μή ἀξίζει, ἴσως δέν λέει πολλά. Ἡ μεγάλη του ἀξία ἔγκειται στό ὅτι ἔχει τήν Ἱερωσύνη, τό μέγα χάρισμα ἀπό τό Θεό. 
Διαβάζουμε στήν Π. Διαθήκη: Ὅταν παντρεύτηκε ὁ Μωϋσῆς, δέν πῆρε γυναίκα Ἑβραία, ἀλλά Αἰθιόπισσα. Τά ἀδέλφια του, ὁ Ἀαρών καί ἡ Μαριάμ, τόν κατηγόρησαν, δέν τούς ἄρεσε αὐτό πού ἔκανε ὁ Μωϋσῆς. Σάν τιμωρία ἀπό τόν Θεό ἡ Μαριάμ λεπρώθηκε. Ἔβγαλε λέπρα ἀπό τά νύχια ὡς τήν κορφή. Ὁ Ἀαρών ὅμως ὄχι. Γιατί δέν τιμωρήθηκε καί αὐτός, ἀφοῦ καί αὐτός ἁμάρτησε καί αὐτός κατηγόρησε; Ὁ Ἀαρών ἦταν Ἀρχιερεύς καί θέλησε μέ τόν τρόπο αὐτό νά πεῖ ὁ Θεός, ὅτι ἡ Ἱερωσύνη δέν λεπροῦται, ἡ Ἱερωσύνη δέν ἁμαρτάνει.
 Ἁμαρτάνουμε ὡς ἄνθρωποι, δέν ἁμαρτάνει ἡ Ἱερωσύνη μας, δέν ἁμαρτάνει τό ράσο. Αὐτά εἶναι καθαρά, γιατί εἶναι τοῦ Θεοῦ. Τό χέρι τοῦ Ἱερέως θά τό φιλήσουμε, ὅσο ἁμαρτωλός καί ἄν εἶναι. Ἀφοῦ τόν τιμᾶ ὁ Θεός, πρέπει νά τόν τιμήσουμε κι᾿ ἐμεῖς. Ὅταν βλέπουμε τό ράσο, σαράντα δίπλες πρέπει νά κάνουμε. Νά τοῦ βάζουμε μετάνοια, νά τοῦ φιλοῦμε τό χέρι, νά ζητοῦμε τήν εὐχή του. Ἔτσι θά φύγει ἡ λέπρα τῆς ψυχῆς μας. Ὅποιος δέν τό κάνει εἶναι ἀντίθεος καί ἀντίχριστος. Εἶπε ὁ Κύριος, ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς, ἀθετεῖ τόν ἀποστείλαντά με. Ὅποιος σᾶς περιφρομεῖ, ὅποιος σᾶς προσβάλλει, προσβάλλει ἐμένα τόν ἴδιο καί τόν ἐπουράνιο Πατέρα μου πού μ᾿ ἔστειλε στή γῆ. Στό Συστατικό Γράμμα Χειροτονίας πού μᾶς ἔδωσε ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Καλλίνικος, μεταξύ τῶν ἄλλων ἔγραφε. Ἡ πρός τόν Ἱερέα τιμή πρός αὐτόν τόν Θεόν διαβαίνει, ὥσπερ ἄρα καί τἀνάπαλιν.
Ἀδελφοί μου, τελείωσα.

Ἄς ἀναλογισθοῦμε τό ἰλιγγιῶδες ὕψος τῆς Ἱερωσύνης, ἄρα τῶν Ἱερέων. Νά πεισθοῦμε, νά τό καταλάβουμε βαθιά μέσα μας, ὅτι δέν ἔχουμε τό δικαίωμα νά ἐξετάζουμε τήν ζωή τους μέ σκοπό νά τούς κατηγορήσουμε καί νά τούς διασύρουμε. Σύ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον ἱκέτην; ἐρωτᾶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Μίλησε ἀπότομα καί μᾶς πρόσβαλε ὁ Παπᾶς. Γιά τό τρισάγιο πού ἔκανε ζήτησε 5 Ε. Λάθος καί τό ἕνα καί τό ἄλλο. Γι᾿ αὐτούς τούς λόγους πρέπει νά ἁμαρτήσουμε κι᾿ ἐμεῖς; Νά ποῦμε ὅσα πρέπει καί ὅσα δέν πρέπει; Στήν ζωή του δέν ἔκανε κανένα καλό σέ μᾶς ἤ στούς ἄλλους καί τώρα ἐμεῖς μέ τό παραμικρό θά τόν κατασπαράξουμε;Δέν εἶναι καί αὐτοί ἄνθρωποι σάρκα φοροῦντες καί τόν κόσμον οἰκοῦντες; Ἄς σκεφτοῦμε μέ τί πονηρία, μέ πόση μαεστρία τούς πολεμᾶ ὁ κοινός καί αἰώνιος ἐχθρός τῆς ψυχῆς μας διάβολος. Ἐμεῖς ὀφείλουμε νά τούς ἔχουμε πάντοτε στήν προσευχή μας. Αὐτοί πού κατηγοροῦν τούς Κληρικούς, προσευχήθηκαν ποτέ γι᾿ αὐτούς; 
Νά προσευχώμαστε λοιπόν, νά τούς σκεπάζει ὁ Θεός, νά τούς προστατεύει ἀπό τά πεπηρωμένα βέλη τοῦ πονηροῦ. Νά τούς φωτίζει καί νά τούς ἐνισχύει στό βαρύ ἔργο τους, στήν δύσκολη μά ἱερή ἀποστολή τους. Νά τούς διατηρεῖ πάντοτε ὄρθιους, γιά νά μᾶς εὐλογοῦν, νά μᾶς ἁγιάζουν, νά ἀνοίγουν τόν δρόμο τοῦ οὐρανοῦ, ὥστε νά περάσουμε ὅλοι μας τό κατώφλι τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἀμήν.–

Ποιος από εμάς δεν έχει υποφέρει από έντονο βήχα, ιδιαίτερα την περίοδο του χειμώνα;

Διαβάστε πώς μπορείτε να παρασκευάσετε το δικό σας «σιρόπι», που θα σας ανακουφίσει από την πρώτη κιόλας ημέρα.

Σιρόπι με λεμόνι και μέλι!!!

Βράστε με τη φλούδα ένα λεμόνι σε λίγο νερό για περίπου πέντε λεπτά. Στη συνέχεια στύψτε το λεμόνι σε ένα ποτήρι και προσθέστε τρεις κουταλιές μέλι.

Το μέλι έχει την ιδιότητα να μαλακώνει το λαιμό, τη στιγμή που το λεμόνι έχει αντισηπτικές και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.

Σιρόπι με φασκόμηλο και θυμάρι!!!

Βράστε φασκόμηλο και θυμάρι σε λίγο νερό και πιείτε το, αφού έχετε προσθέσει μία κουταλιά μέλι.

Πηγή:onlycy.com