kantonopou’s blog

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ

Αυτή η ημέρα δυστυχώς έφτασε..

Συγγραφέας: kantonopou στις 14 Ιουλίου, 2014

Αυτή η ημέρα δυστυχώς έφτασε..

Κατηγορία ΑΞΙΕΣ ΖΩΗΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΚΥΛΑΣ (14 ΙΟΥΛΙΟΥ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 14 Ιουλίου, 2014

«Ο άγιος Ακύλας εγκωμιάζεται ιδιαιτέρως από τον ευαγγελιστή Λουκά, στο δεύτερο βιβλίο του, των Πράξεων των Αποστόλων. Διότι υπήρξε μαθητής και ξεναγός του αποστόλου των Εθνών, του ιερού Παύλου, και μυήθηκε στα της πίστεως του Χριστού από εκείνον. Γι’  αυτό και απέπτυσε την πλάνη τη δαιμονική, έγινε ιερέας και μάρτυρας των Παθών του Κυρίου, και έλαβε από τον Κύριο το στεφάνι της σωτηρίας».
Η ακολουθία της ημέρας τονίζει με έμφαση το φωτοειδές της καρδιάς του αγίου Ακύλα. Έγινε όλος «δοχείον του Πνεύματος, καταστραπτόμενος ταις αυτού φωταυγίαις». Κι εκείνος που κατεξοχήν συνήργησε σ’ αυτό, ήταν ο απόστολος Παύλος, διότι με τα λόγια εκείνου καταυγάσθηκε η ψυχή του από το φως της θεογνωσίας κι έγινε σαν τον ήλιο. ΄Εμπλεως λοιπόν αγίου Πνεύματος, σαν φωτεινή ακτίνα φώτισε στη συνέχεια και αυτός «την σύμπασαν κτίσιν».

Η λήψη του αγίου Πνεύματος από τον άγιο Ακύλα – όπως συμβαίνει άλλωστε και με όλους τους αγίους – δεν υπήρξε χωρίς προϋποθέσεις και χωρίς προσωπική μετοχή. Είναι βασικό στοιχείο της χριστιανικής πίστεως ότι βεβαίως ο Θεός προσφέρει το Πνεύμα Του στον άνθρωπο, και μάλιστα αφειδώλευτα – «ουκ εκ μέτρου δίδωσιν ο Θεός το Πνεύμα» – αλλ’  όταν και ο άνθρωπος θελήσει  να συνεργήσει στην προσφορά αυτή. Η συνέργεια του ανθρώπου φανερώνεται από τη θετική κλίση της καρδιάς του προς την προσφερομένη αγάπη του Δημιουργού, δηλαδή από την ένταξή του στο χώρο της Εκκλησίας και από τον πνευματικό αγώνα που αναλαμβάνει. Ο πνευματικός αγώνας συνίσταται στην προσπάθεια πια του ανθρώπου, με τη χάρη του Θεού, να διακρατείται πάνω στις εντολές του Κυρίου, στο νόμο του Κυρίου. Διότι δεν υπάρχει τίποτε ανώτερο από τον νόμο αυτό, αφού ο Ίδιος ο Κύριος βεβαίωσε ότι αποκαλύπτεται στην καρδιά του ανθρώπου, κυρίως μέσα από αυτόν. Συνεπώς, ο άνθρωπος γίνεται πνευματικός, μένει μέσα στο Πνεύμα του Θεού, στο βαθμό που τηρεί στη ζωή του ό,τι ο Κύριος έχει δώσει ως νόμο Του.

Ο προσανατολισμός και η εγκατοίκηση πια του πιστού στις εντολές του Χριστού είναι ευνόητο ότι κάνουν τον πιστό να αποκτά ένα είδος παντοδυναμίας. Όπως το βεβαίωσε ο απόστολος Παύλος για τον εαυτό του, «πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ», έτσι και ο πιστός: ζώντας τον Χριστό μέσω των εντολών Του γεύεται αισθητά, στην ψυχή και στο σώμα, τη δύναμη Εκείνου. Κι αυτή είναι η απάντηση της Εκκλησίας και σε όλα αυτά που συνιστούν τα λεγόμενα ψυχολογικά προβλήματα. Πέραν των περιπτώσεων εκείνων, που ο άνθρωπος πράγματι χρήζει ανθρώπινης ψυχολογικής και ψυχιατρικής παρακολούθησης, λόγω υπερβολικά ευαίσθητου ψυχισμού, τα περισσότερα ψυχικού τύπου προβλήματα είναι απόρροια χαλαρής πνευματικής ζωής. Κι αυτό σημαίνει ότι, όταν ο άνθρωπος θωρακιστεί κι οχυρωθεί με τις εντολές του Χριστού, δηλαδή όταν οι σκέψεις και οι επιθυμίες και τα συναισθήματά του βρίσκονται εν τω Θεώ, τότε πράγματι θα δει να απεμπλέκεται από ό,τι αρνητικό έρχεται να του αμαυρώσει τη ζωή. Την πνευματική αυτή πραγματικότητα μάς την προβάλλει και η υμνολογία του αγίου Ακύλα σήμερα, που μεταξύ των άλλων, στο υπόψιν θέμα, σημειώνει: «Νόμοις Χριστού οχυρωθείς την διάνοιαν, το των ανόμων φρύαγμα όλον κατέβαλες…». Οχυρώθηκες κατά τη διάνοια με τους νόμους του Χριστού, και νίκησες όλους τους επαναστατημένους ανόμους…

παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Τα βασικά στοιχεία Κατήχησης της «Νέας Αποστολικής Εκκλησίας»

Συγγραφέας: kantonopou στις 14 Ιουλίου, 2014

του Αρχιμανδρίτου Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Διδάκτορος Θεολογίας
Η Νέα Αποστολική Εκκλησία (New Apostolic Church) είναι μια χιλιαστική Εκκλησία που προήλθε από την Καθολική Αποστολική Εκκλησία. Αυτή η Εκκλησία υπάρχει από το 1879 στην Γερμανία και από το 1897 στην Ολλανδία. Προήλθε από το σχίσμα του Αμβούργου το 1863, όταν αποσχίσθηκε από την Καθολική Αποστολική Εκκλησία, η οποία ξεκίνησε από το 1830 ως ένα νέο κίνημα ανανέωσης, μεταξύ της Αγγλικανικής Εκκλησίας και της Εκκλησίας της Σκωτίας.
Το κύριο δόγμα της είναι η χιλιετής βασιλεία του Χριστού και η Δευτέρα παρουσία. Τα βασικά της πιστεύω προέρχονται από την  Προτεσταντική διδασκαλία, ενώ η ιεραρχική της διάρθρωση μοιάζει με την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Η «Νέα Αποστολική Εκκλησία» πιστεύει ότι  εγκαθίδρυσε εκ νέου την  πρώτη Εκκλησία του Χριστού, συνεχίζοντας ως ηγέτες και διάδοχοι των Αποστόλων. Η επίσημη συντομογραφία τη «Νέας Αποστολικής Εκκλησίας» στις αγγλόφωνες χώρες είναι NAC, ενώ στα γερμανικά είναι γνωστή ως NAK(Neuapostolische Kirche). Η «Νέα Αποστολική Εκκλησία» θεωρεί τον εαυτό της ως εγκαθιδρυμένη εκ νέου στην διακονία της σωτηρίας από τον Ιησού Χριστό και ως εκ τούτου είναι ο συνεχιστής και ιδρυτής αυτής.
Η ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΤΗΣ ΝΑΕ
Από τον Δεκέμβριο του 2012 η Κατήχηση της ΝΑΕ εμφανίζεται πιο λεπτομερής και περιγραφική.  Στην κατήχηση αυτή μνημονεύεται το Αποστολικό της δόγμα  τοποθετούμενο πάνω σε διάφορα θέματα.
Αγία Γραφή
Η Αγία Γραφή για την ΝΑΕ έχει μεγάλο κύρος, διότι καθώς πιστεύουν, οι συγγραφείς αυτής ήταν εμπνευσμένοι από το Άγιο Πνεύμα. Οι περισσότερες αγγλικές κοινότητες χρησιμοποιούν την νέα έκδοση του King James  του 1998. Καθήκον των αποστόλων της κίνησης αυτής είναι να παρακολουθούν την ορθή εξήγηση της Αγίας Γραφής. Οι απόστολοι, οι ηγέτες της ΝΑΕ ερμηνεύουν την Βίβλο κατά τον ίδιο τρόπο που ερμηνεύει και ο Προτεσταντισμός εκτός από την ερμηνεία της σφράγισης. Στην Συνεδρίαση των Περιφερειακών Αποστόλων που πραγματοποιήθηκε στις 22 έως 24 Σεπτεμβρίου του 2004 στην Νίκαια, υπογραμμίστηκε εκ νέου ότι η Αγία Γραφή αποτελεί την βάση της δογματικής διδασκαλίας τους. Ειδικότερα οι δηλώσεις της Καινής Διαθήκης και των Επιστολών είναι καθοριστικής σημασίας. Κάθε ατομική βιβλική ερμηνεία στην ΝΑΕ πρέπει να συμβαδίζει με τις δηλώσεις των αποστόλων, και των ηγετών της ΝΑΕ  έχοντας προέλευση από την Αγία Γραφή. Τα δόγματα δεν πρέπει να έρχονται σε αντίθεση με τις θεμελιώδεις δηλώσεις του Ευαγγελίου. Για να ισχυροποιήσει την πίστη και το δόγμα της η ΝΑΕ αποδέχεται και τα Απόκρυφα ευαγγέλια. Το 2005 σε μια «Αποστολική Συνάντηση» δηλώθηκε ότι τα Απόκρυφα είναι εξίσου δεσμευτικά για την πίστη και το δόγμα της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας, μαζί με τα άλλα κείμενα της Παλιάς Διαθήκης.
Μυστήρια
Η Νέα Αποστολική Εκκλησία αναγνωρίζει τρία Μυστήρια:
α) Το της Θείας Κοινωνίας. Το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας τελείται ως μια χαρμόσυνη γιορτή   και ευγνωμοσύνης σε κάθε λειτουργία της ΝΑΕ. Η Εκκλησία διδάσκει ότι με αυτό τιμά την θυσία του Χριστού, του Υιού του Θεού, ο οποίος επέτρεψε στον εαυτό του να σταυρωθεί για τις αμαρτίες του ανθρώπου, παρά την αθωότητά του. Η Θεία Κοινωνία όπως μας λέγουν, διατηρεί την αιώνια ζωή της ψυχής. Για την «Νέα Αποστολική Εκκλησία», το «σώμα και το αίμα» του Χριστού διανέμονται, όπως το ψωμί και το κρασί, με τη μορφή ενός αφιερωμένου πλακιδίου στο πρόσωπο του Χριστού. Κάθε οπαδός της αίρεσης αυτής που μεταλαμβάνει με πίστη, αφομοιώνει τη φύση του Χριστού και λαμβάνει τη δύναμη από το Θεό. Η Θεία Κοινωνία είναι όχι μόνο για τα μέλη, αλλά και για εκείνους που έχουν προσκληθεί ως επισκέπτες.
β) Το του Βαπτίσματος με νερό. Αυτό είναι ένα μέρος της πνευματικής αναγέννησης που προϋποθέτει την λήψη του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία. Τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες μπορούν να βαπτιστούν. Ένα παιδί που βαπτίστηκε στην ηλικία των 14-16 μπορεί να επιβεβαιώσει την πίστη του. Το βάπτισμα μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από τους εντεταλμένους  ιερείς. Το Άγιο Βάπτισμα  σύμφωνα με την ΝΑΕ, είναι η πρώτη και βασική πράξη χάριτος του Τριαδικού Θεού, που απονέμεται σε ένα πρόσωπο να πιστεύει στον Χριστό. Η πράξη αυτή του μυστηρίου περιλαμβάνει τη διαγραφή του προπατορικού αμαρτήματος. Στο πλαίσιο αυτό, ο υποψήφιος για το βάπτισμα έχει ένα μερίδιο στην αξία του Χριστού και εμπειρίες από την πρώτη στενή σχέση του με τον Θεό. Οι Βαπτίσεις που εκτελούνται από άλλες χριστιανικές εκκλησίες αναγνωρίζονται εφ’ όσον εκτελέσθηκαν με νερό και έγιναν στο  όνομα της αγίας Τριάδος. Ως παιδί του Θεού ο πιστός, του έχει δοθεί η ευκαιρία να συμμετάσχει στη Δεύτερα Παρουσία του Χριστού. Από τη στιγμή εκείνη του βαπτίσματος, ο πιστός γίνεται οπαδός της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας.
γ) Το της Σφράγισης, (του χρίσματος). Η ιερά σφράγιση είναι η διανομή των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Με την πράξη αυτή ο πιστός γεμίζει με Άγιο Πνεύμα, το οποίο δέχονται ως δύναμη και όχι Τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Αυτό γίνεται κατά την ώρα της προσευχής και της επίθεσης των χειρών ενός των αποστόλων. Βασική προϋπόθεση της σφράγισης πρέπει να προηγηθεί τοβάπτισμα. Η Ιερά σφράγιση μας λέγουν πως γίνεται και στα παιδιά αλλά πρέπει όμως  οι γονείς   να πιστεύουν στο δόγμα του Ιησού και των αποστόλων. Η εκκλησία τους ερμηνεύει το μυστήριο αυτό, σύμφωνα με τα χωρία των Πράξεων 8:14-17, και 19:06.
Εσχατολογία
Η εσχατολογία της ΝΑΕ διδάσκεται ως εξής: δηλαδή,
1. Στην πραγματική παρουσία του Σώματος του Χριστού, δηλαδή της αόρατης Εκκλησίας.
2. Στην Επιστροφή του Χριστού και στην αρπαγή της Νύφης.
3. Στην επιστροφή του Χριστού και του Ποιμνίου του στη γη.
4. Στο δέσιμο του Σατανά.
5. Στην ανάσταση των Μαρτύρων του Χριστού κατά την εποχή της Μεγάλης Θλίψης.
6. Στην δημιουργία της Χιλιετούς Βασιλείας του Χριστού.
7. Στην  τελευταία απόφαση.
8. και στη δημιουργία των νέων θέσεων.
Η θέση του αποστόλου στην οργάνωση
Οι πνευματικοί ηγέτες της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας φέρνουν την ονομασίαΑπόστολοι. Θεωρούν τον εαυτό τους απαραίτητο στο να προετοιμάσουν τα νέα μέλη  τους στην πίστη της ΝΑΕ. Ο στόχος τους είναι να τους οδηγήσουν σε μια συνεχή κοινωνία με τον Θεό ως την έλευση της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού. Αυτό αποτελεί το κεντρικό στάδιο της Νέας Αποστολικής πίστης. Οι Απόστολοι της οργάνωσης αυτής θεωρούν τους εαυτούς τους ως διάδοχους των Αποστόλων, οι οποίοι είχαν σταλθεί από τον Ιησού Χριστό για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο. Σύμφωνα με την παράδοσή τους, ενεργούν ως ιεραπόστολοι, οι οποίοι πηγαίνουν σε όλους τους ανθρώπους για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, προετοιμάζοντάς τους για την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού και της αιώνιας ζωής. Σύμφωνα με την NΑΕ, οι απόστολοί τους είναι οι μόνοι πάνω στη γη που έχουν το δικαίωμα να συγχωρούν τις αμαρτίες και να βαπτίζουν με το Άγιο Πνεύμα.
Η Νέα Αποστολική Εκκλησία διδάσκει ακόμη ότι οι Απόστολοι είναι απαραίτητοι για τη σωτηρία. Αυτό σημαίνει ότι ο Θεός έχει δημιουργήσει εκ νέου το υπούργημα ‘’απόστολος’’, προκειμένου να συγκεντρωθούν όλοι οι χριστιανοί για την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Ως εκ τούτου, η έκφραση «απαραίτητοι για τη σωτηρία» δείχνει το σχέδιο του Θεού, ότι ο απόστολος πρέπει να δράσει πάνω στη γη μέχρι να επιστρέψει ο Χριστός. Το ερώτημα είναι, ποιοι θα παρακολουθήσουν την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού; δεν έχει απαντηθεί. Επειδή το Άγιο Πνεύμα ενεργεί σε άλλες εκκλησίες, καθώς, μόνο ο Θεός συγχωρεί τις αμαρτίες, και μπορεί να βρει «τέκνα», χωρίς την Ιερά Σφράγιση. Η ΝΑΕ θεωρεί ότι η υπαγωγή των μη μελών μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού είναι δυνατή. Η ΝΑΕ ισχυρίζεται, επίσης, ότι δεν θα έρχεται σε αντίθεση με άλλες εκκλησίες που διδάσκουν ότι η τελική σωτηρία γίνεται κατά την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας. Η ΝΑΕ βλέπει την περίοδο της δραστηριότητας των αποστόλων ως σημείο που φθάνει μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Από την Δευτέρα Παρουσία και μετά δεν θα υπάρξει καμία ορατή εκκλησία, αλλά η πίστη στο Χριστό, θα είναι το μοναδικό στοιχείο. Έτσι, η ΝΑΕ αρνείται οποιαδήποτε αξίωση απολυτότητας ή θρησκευτικού ολοκληρωτισμού.
Επικεφαλής ΑπόστολοςΟ Επικεφαλής Απόστολος είναι η κεφαλή της Εκκλησίας. Η θέση του είναι ισοδύναμη με εκείνη του Απόστολου Πέτρου που είχε πριν από 2.000 χρόνια στον κύκλο των Αποστόλων. Παραδοσιακά, μόνο ο Κύριος Απόστολος διορίζει νέους αποστόλους, αν και σε περιόδους ανάγκης, όπως κατά τη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, η Αποστολική Επιτροπή χειροτονεί άλλους αποστόλους. Ο Κύριος Απόστολος είναι μόνο η κεφαλή της εκκλησίας εδώ στη γη. Ο Ιησούς Χριστός είναι η κεφαλή όλων των ψυχών. Όσοι εργάζονται πλησιέστερα προς τον Αρχηγό Απόστολο, είναι Απόστολοι Συνεργάτες. Αυτοί είναι οι επικεφαλής των διαφόρων περιφερειακών εκκλησιών και βοηθούν τους άλλους Αποστόλους. Μαζί με τον Αρχηγό Απόστολο, παρέχουν παγκόσμια ενότητα στο δόγμα της Εκκλησίας και στην ποιμαντική φροντίδα. Η Περιφέρεια  των Αποστόλων μπορεί να εξυπηρετήσει  την Θεία Κοινωνία καθώς και την βάπτιση και το ιερό σφράγισμα. Ο θεσμός Αποστόλου είναι πολύ σημαντικός για την ΝΑΕ. Μόνον οι Απόστολοι πραγματοποιούν τα δώρα του Αγίου Πνεύματος  και τελούν τις χειροτονίες. Επί του παρόντος, υπάρχουν 360 ή και περισσότεροι Απόστολοι Συνεργάτες της ΝΑΕ σε όλο τον κόσμο. 
Επαρχιακός  Απόστολος. Αυτοί έχουν ως κύριο έργο  να βοηθούν τους Απόστολους  της περιοχής τους.
Ιερείς. Τα διάφορα ιερατικά υπουργεία εργάζονται στις τοπικές κοινότητες και έχουν την ευθύνη για την άμεση πνευματική φροντίδα των εκκλησιών. Ιερατικά υπουργεία δια των εκπροσώπων των μπορούν να μεταφέρουν το Άγιο Βάπτισμα και την Θεία Κοινωνία στα μέλη. Τα ιερατικά υπουργεία που θεωρούνται ιερά  συμπεριλαμβάνουν τους επισκόπους, πρεσβυτέρους, ευαγγελιστές και διακόνους:
ΕπίσκοποιΟ επίσκοπος εργάζεται σε διάφορες συνοικίες της εκκλησίας, σε άμεση συνεργασία με τον Απόστολο. 
Πρεσβύτεροι. Οι πρεσβύτεροι έχουν  ηγετικό κυρίως ρόλο μιας περιφερειακής περιοχής της εκκλησίας.
Ευαγγελιστές. Το υπουργείο ευαγγελιστής είναι επιφορτισμένο με την μαρτυρία της πίστεως. Πρόκειται συνήθως για νεόδμητες κοινότητες και είναι υπεύθυνοι στο να πιστοποιούν την πίστη σε μη μέλη και τα μέλη Ιερείς, που έχουν την άμεση ευθύνη για την πνευματική φροντίδα όλων των μελών.
Διάκονοι. Ο διάκονος ανήκει σε ένα τοπικό ιερατείο, ο οποίος προσφέρει τις υπηρεσίες στο εκκλησίασμα για να στηρίξει τους ιερείς. Αν ο ιερέας δεν είναι διαθέσιμος, ο διάκονος θα τελέσει μια προσευχή, χωρίς  όμως την τέλεση της Θείας Κοινωνίας. Οι διάκονοι έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμμετάσχουν σε μια υπηρεσία μαζί με τους ιερείς. Υπήρχε και ο βαθμός του Υπό-Διακόνου. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, οι ευθύνες των διακόνων και των Υπό-Διακόνων άρχισαν να επικαλύπτονται από τους ιερείς.
Θάνατος και αιώνια ζωή
Ένα ξεχωριστό και αμφιλεγόμενο χαρακτηριστικό της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας είναι το δόγμα της για τους νεκρούς. Μια ειδική θεία λειτουργία της μνήμης και της μεσιτείας στην προσευχή γίνεται τρεις φορές το χρόνο. Αυτό γίνεται από τους Αποστόλους, δηλαδή διαβάζουν σε ερμηνεία από την Α’  Κορθ. 15, 29. Η Θεία Κοινωνία χορηγείται κάθε Κυριακή στις Θείες Λειτουργίες που τελούνται από έναν Περιφερειακό Απόστολο ή του Προϊσταμένου αποστόλου.  Τελείται και για τους νεκρούς, για να βρουν χάρη ενώπιον του Θεού και της συγχώρεσης των αμαρτιών τους. Είναι επίσης δυνατόν από την θυσία του Χριστού, οι νεκροί να βρουν την πίστη που δεν είχαν. Ακριβώς η σωτηρία των νεκρών είναι δυνατή και με ένα άλλον τρόπο όμως που απορρέει από την χάρη του Χριστού, χωρίς την βοήθεια των Απόστολων. Η ΝΑΕ όμως δηλώνει ξεκάθαρα ότι ακόμα αυτό το θέμα δεν έχει απαντηθεί πλήρως.
Ηθική
Η
 συμπεριφορά των πιστών της ΝΑΕ στην προσωπική τους ζωή χαρακτηρίζεται από την επιθυμία να ζήσουν τη ζωή τους σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού είναι το κύριο συστατικό της Νέας Αποστολικής πίστεως και ζωής. Άλλα σημαντικά στοιχεία είναι το ιεραποστολικό έργο του Ιησού Χριστού, η ανοιχτή ομολογία της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας και η αγάπη για τους συναδέλφους τους. Η Νέα Αποστολική Εκκλησία τονίζει την προσωπική ευθύνη των μελών της για τις ενέργειές τους. Το άτομο είναι υπεύθυνο ενώπιον του Θεού για τη συμπεριφορά του. Το Ευαγγέλιο του Χριστού, και το σύστημα των αξιών που ενυπάρχουν στις Δέκα Εντολές παρέχουν σαφή προσανατολισμό στο θέμα αυτό. Ωστόσο, η ίδια η εκκλησία είναι πολιτικά ουδέτερη και ανεξάρτητη.
Το Νέο Αποστολικό Σύμβολο της Πίστεως
1Πιστεύω στον Θεό Πατέρα, Παντοκράτορα, ποιητή ουρανού και γης.
2. «Πιστεύω στον Ιησού Χριστό, τον μονογενή Υιός του Θεού, ο Κύριος μας, ο οποίος συνελήφθη από το Άγιο Πνεύμα, που γεννήθηκε από την Παρθένο Μαρία, που υπέστη επί Ποντίου Πιλάτου, σταυρώθηκε, πέθανε και θάφτηκε, αναστήθηκε από τους νεκρούς την τρίτη ημέρα, και αναλήφθηκε στον ουρανό και κάθισε δεξιά του Υψίστου. Από όπου και θα επιστρέψει.

3. Πιστεύω στο Άγιο Πνεύμα, την Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, την κοινωνία των Αγίων, την συγχώρεση των αμαρτιών, την ανάσταση των νεκρών και την αιώνια ζωή.
4. Πιστεύω ότι ο Κύριος Ιησούς κυβερνά την Εκκλησία Του και έστειλε τους Αποστόλους Του, και μέχρι την επιστροφή του, τους στέλνει ακόμα με την Επιτροπή για να διδάξει, να συγχωρούν τις αμαρτίες στο όνομά Του και να βαπτίζουν με νερό και Άγιο Πνεύμα.
5. Πιστεύω ότι αυτά που ορίζονται από τον Θεό για ένα ιερατείο που χειροτονήθηκε μόνο από  τους Αποστόλους. Και η εν λόγω αρχή, την ευλογία και τον αγιασμό για την διακονία τους γίνονται μόνο από τους ίδιους αποστόλους.

6. Πιστεύω ότι το Άγιο Βάπτισμα με το νερό είναι το πρώτο βήμα για την ανανέωση ενός ανθρώπου στο Άγιο Πνεύμα, και ότι το άτομο που βαπτίστηκε προστέθηκε σε αυτούς που πιστεύουν στον Χριστό.
7. Πιστεύω ότι η Θεία Κοινωνία θεσμοθετήθηκε από τον ίδιο τον Κύριο στη ανάμνηση του μέχρι να έρθει, μια πραγματική θυσία που εκφράζει τον πικρό πόνο και τον θάνατο του Χριστού. Η αξία της Θείας Κοινωνίας έχει θεσπιστεί από τον ίδιο τον Κύριο. Τελείται με άζυμο άρτο και κρασί που πρέπει να προσφερθούν και να αγιαστούν από έναν απόστολο.

8. Πιστεύω ότι αυτοί που βαπτίστηκαν με το νερό θα πρέπει, μέσω ενός αποστόλου να λάβουν το δώρο του Αγίου Πνεύματος για την επίτευξη της «παιδικής ηλικίας» στο Θεό ως απαραίτητη προϋπόθεση.
9Πιστεύω ότι ο Κύριος Ιησούς θα επιστρέψει όπως Εκείνος ανέβηκε στον ουρανό και ότι θα αναλάβει ο ίδιος την απαρχή των νεκρών και των συνθηκών της νέας ζωής, που ελπίζουμε να είμαστε έτοιμοι. Ότι μετά το γάμο στον ουρανό θα επιστρέψει στη γη μαζί τους, για να δημιουργήσουν τη βασιλεία Του της ειρήνης και ότι θα βασιλεύσουν μαζί του ως βασιλικό ιερατείο. Μετά την ολοκλήρωση του βασιλείου της ειρήνης, Εκείνος θα έχει την τελευταία απόφαση. Τότε ο Θεός θα δημιουργήσει ένα νέο ουρανό και μια νέα γη και να κατοικήσει με το λαό Του.
10. Πιστεύω ότι είμαι υποχρεωμένος να υπακούω στις κοσμικές αρχές.
Κάποιες Επιτροπές στο πλαίσιο της ΝΕΑ κατά καιρούς υπό την εξουσία του Αρχηγού των Αποστόλων, συζήτησαν ορισμένες αναθεωρήσεις, τόσο στην πίστη όσο και στο γλωσσικό υπόβαθρο.
Η Νέα Αποστολική Εκκλησία προσπαθεί να είναι ανοικτή προς την οικουμενική κίνηση. Επαφές σε τοπικό και θεσμικό επίπεδο χρησιμεύουν κυρίως για να καταστεί δυνατή η καλύτερη αμοιβαία γνωριμία και να διαλύσει τις προκαταλήψεις. Λόγω των διαφορών στις δογματικές δηλώσεις, δεν είναι δυνατόν η Εκκλησία να συμμετάσχει σε οικουμενικό διάλογο. Η Νέα Αποστολική Εκκλησία έχει εντείνει τις προσπάθειές της για να καλλιεργήσει σχέσεις καλές και με άλλες εκκλησίες και δόγματα.
Έδρα της ΝΑΕ
Η διεθνή έδρα της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας βρίσκεται στη Ζυρίχη με τίτλο Διεθνής Αποστολή Ενότητας (NAKI). Τα μέλη της NAKI είναι ο αρχηγός Απόστολος και οι Απόστολοι. Η Οργάνωση χωρίζεται σε διάφορες περιφερειακές εκκλησίες που καλύπτουν ολόκληρες χώρες ή ηπείρους. Ανάλογα με την εθνική νομοθεσία, οι Απόστολοι περιοχής είναι οι επικεφαλής των περιφερειακών εκκλησιών και έχουν την αποκλειστική φορολογική αρχή για την περιοχή τους. Η ΝΑΕ χρηματοδοτείται από εθελοντικές δωρεές από τα μέλη της εκκλησίας χωρίς να εισπράττουν φόρους. Ο αρχηγός Απόστολος και οι Απόστολοι περιοχής συναντώνται τακτικά για να διαβουλεύονται μεταξύ τους για θέματα της εκκλησίας διεθνούς σημασίας. Κάθε τρία χρόνια όλοι οι Απόστολοι συγκεντρώνονται για μια Διεθνή Γενική Συνέλευση. 
Η “Nacworld” είναι η ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας και επιτρέπει στους Χριστιανούς από όλο τον κόσμο να έρθουν σε επικοινωνία μαζί της. Το πρόγραμμα είναι προσανατολισμένο προς τα μέλη της Νέας Αποστολικής Εκκλησίας
Μέλη άλλων εκκλησιών ή θρησκευτικές κοινότητες είναι επίσης ευπρόσδεκτοι να συμμετάσχουν.  Η  ιστοσελίδα “nacworld”  μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες γλώσσες όπως γερμανικά, αγγλικά, ισπανικά, γαλλικά, πορτογαλικά και ολλανδικά.

Κατηγορία ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Μνήμη της Μεγαλομάρτυρος Ευφημίας (11 Ιουλίου)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Η αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Μεγαλομάρτυρος Ευφημίας, της Ισαποστόλου Όλγας, βασιλίσσης της Ρωσίας και του Ιερομάρτυρος Αρσενίου πατριάρχου Αλεξανδρείας.
 Η αγία και μεγαλομάρτυς Ευφημία, παιδιόθεν ήταν πολύ ευσεβής, λόγω της ορθής και συγκροτημένης ανατροφής που της είχαν δώσει οι γονείς της.
Αγάπησε με μεγάλη θέρμη τον Χριστό και αφιερώθηκε ολόψυχα σ` αυτόν και την Εκκλησία, κάνοντας πράξη στη ζωή της τα λόγια του Ευαγγελίου που είχε διδαχθεί.

Φρόντιζε και ενδιαφερόταν για όλο τον κόσμο, ακόμα πολλές φορές και εις βάρος της υγείας της.
Προδόθηκε από φθόνο, για την χριστιανική της ιδιότητα, γι’ αυτό και οδηγήθηκε  ενώπιον του Διοικητή της πόλης, όπου, ομολόγησε την πίστη της στον αληθινό Θεό και γι` αυτό υπέστη άγρια βασανιστήρια. Η χάρης του Παναγίου Πνεύματος την ενίσχυε και αντιστάθηκε μέχρι το ολοκληρωτικό μαρτύριο.

Το θαυμαστό τέλος της μαγαλομάρτυρος Ευφημίας ήρθε αφού προηγουμένως ρίχτηκε στα άγρια θηρία που την κατασπάραξαν και παρέδωσε τη ψυχή της στο Βασιλέα Χριστό.
Με το μαρτύριο της αγίας Ευφημίας επιβεβαιώνεται για ακόμη μια φορά η προσφορά και δυναμισμός των χριστιανών γυναικών, οι οποίες με την χάρη του Θεού, βρίσκουν το σθένος και την υπομονή για χάρη της Αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Επιμέλεια: Ε.Μ.Γρ.

churchofcyprus

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Χρήσιμες συμβουλές για το Μυστήριο του Βαπτίσματος, από τον μακαριστό π. Μωυσή τον Αγιορείτη

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Τό βάπτισμα μᾶς βάζει στήν ἐκκλησία. Ἔτσι γινόμαστε χριστιανοί. Τό ἅγιο βάπτισμα μᾶς καθαρίζει ἀπό κάθε ἁμαρτία. Τό χρίσμα, πού γίνεται μετά τό βάπτισμα, χαρίζει στόν ἄνθρωπο τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Παράδειγμα μᾶς ἔδωσε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μέ τό νά βαπτισθεῖ στόν Ἰορδάνη ἀπό τόν Τίμιο Πρόδρομο. Μίλησε καί εἶπε πώς τό θεῖο βάπτισμα εἶναι ἀπαραίτητο γιά τή σωτηρία μας. Οἱ ἀπόστολοι ἔλαβαν ξεκάθαρη ἐντολή ἀπό τόν Χριστό νά βαπτίζουν ὅσους πιστεύουν. Ὅσοι πιστεύουν, μποροῦν νά βαπτίζονται. Στά νήπια το ἔργο τῆς κατήχησης ἀναλαμβάνει ὁ ἀνάδοχος.
Ἄν λόγω ἔκτακτης ἀνάγκης τελέστηκε ἀεροβάπτισμα, θά πρέπει νά ἐνημερωθεῖ ὁ ἱερεύς γιά νά τό ὁλοκληρώσει. Ὁ κάθε βαπτισμένος δέν ξαναβαπτίζεται.
Ὁ ἀνάδοχος θά πρέπει νά εἶναι πιστός καί ὄχι πλούσιος. Νά εἶναι συνειδητά μέλος τῆς ἐκκλησίας, μέ μυστηριακή ζωή, ἔχει μάλιστα τήν εὐθύνη νά εἰσαγάγει τό νέο μέλος στήν ἐκκλησία. Δέν μπορεῖ ἕνας ἀνάδοχος νά εἶναι ἄθεος, αἱρετικός καί ἀλλόθρησκος. Εἶναι ὑποχρεωμένος νά μετανοήσει εἰλικρινά καί κατόπιν νά ὁδηγήσει καί ἄλλον στήν ἐκκλησία. Ἀνάδοχοι δέν μποροῦν νά γίνουν οἱ μοναχοί, οἱ κληρικοί καί οἱ γονεῖς τοῦ βαπτιζόμενου. Κανονικά ἕνας θά πρέπει νά εἶναι ὁ ἀνάδοχος. Ὁ ἀνάδοχος εἶναι ὑποχρεωμένος νά βοηθήσει στήν πνευματική του ἄνοδο τόν νεοφώτιστο.
Στό βάπτισμα νά δίνονται ὀνόματα ἁγίων. Καλό εἶναι νά δίνεται μόνο ἕνα ὄνομα. Τό ὄνομα δίνεται καί τήν ὄγδοη ἡμέρα ἀπό τή γέννηση. Τότε γινόμαστε ὅλοι χριστιανοί. Τά ἐνδύματα τοῦ νεοβαπτισμένου θά πρέπει νά εἶναι λευκά, πού συμβολίζουν τήν καθαριότητα. Ὁ ναός θά πρέπει νά στολίζεται σεμνά καί ὄχι κοσμικά καί ὑπερβολικά. Οἱ φωτογράφοι νά κινοῦνται στό ναό μέ σεβασμό. Κανείς δέν ὑποχρεώνεται νά πληρώσει γιά ἕνα μυστήριο. Γιά τή συντήρηση τοῦ ναοῦ ὁ ἀνάδοχος μπορεῖ αὐτοπροαίρετα νά δώσει κάτι. Ὁρισμένοι λόγω διαφάνειας ὁρίζουν ἀκριβῶς τά ποσά. Τοῦ βαπτίσματος, στήν εἴσοδο τοῦ ναοῦ, προηγεῖται ἡ κατήχηση.
Ἁγιάζεται τό νερό τῆς κολυμβήθρας, ἁγιάζεται τά λάδι τοῦ χρίσματος καί γίνεται τριτή κατάδυση στ’ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὁ ἱερεύς κόβει τά μαλλιά τοῦ νεοφώτιστου ὡς ἔνδειξη ἀφιερώσεως στόν Θεό. Χρειάζεται προσοχή ἀπό ὅλους στήν εὐλογία τοῦ μυστηρίου. Ἡ χαρά τῶν πιστῶν εἶναι μεγάλη γιατί ἕνας ἄνθρωπος ἀφήνει τό σκοτάδι καί ἔρχεται στό φῶς. Γίνεται ἀληθινό τέκνο τοῦ Θεοῦ καί κληρονόμος τῆς οὐράνιας βασιλείας του. Μετά τή βάπτιση, θά πρέπει νά ἀκολουθήσει ἡ θεία μετάληψη. Ἐπίσης, τά παιδιά θά πρέπει νά κοινωνοῦν συχνά. Κατά τόν Ἰησοῦ Χριστό ἡ πίστη καί τό βάπτισμα σώζουν. Κατά τόν Ἀπόστολο Πέτρο ὅποιος μετανοήσει καί βαπτισθεῖ θά σωθεῖ. Κατά τόν Ἀπόστολο Παῦλο εἶστε παιδιά τοῦ Θεοῦ ὅσοι πιστεύετε στόν Χριστό καί βαπτισθήκατε στό ὄνομά του ἔχετε ντυθεῖ τόν Χριστό. Κατά τόν γέροντα Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη τό νερό ἔχει τό νόημα τοῦ καθαρίσματος, γι’ αὐτό ὁ ἱερεύς κατά τήν ὥρα τῆς βαπτίσεως βουτᾶ τόν ἄνθρωπο στό νερό. Καθαρίζει ὁ ἄνθρωπος ἀπό τό προπατορικό ἁμάρτημα, ντύνεται τόν Χριστό, γίνεται ἀναγεννημένος ἄνθρωπος.
Μοναχός Μωυσής ο Αγιορείτης

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ. ΤΑ ΘΕΛΟΥΜΕ Ή ΔΕΝ ΤΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ; (ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Θἄθελα νὰ ρωτήσω: Τὸ θέλουμε ἢ δὲν τὸ θέλουμε τὸ Βυζάντιο; Τὸ ἀγαποῦμε, τὸ θαυμάζουμε, ἢ τὸ περιφρονοῦμε; Ἂν δὲν τὸ θέλουμε, γιατὶ κάνουμε γι᾿ αὐτὸ συνέδρια καὶ ἐκθέσεις, καὶ γιορτὲς γιὰ τὰ χίλια χρόνια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ποὺ εἶναι ἡ κιβωτὸς τῆς βυζαντινῆς παράδοσης; Κι ἂν πάλι τὸ θέλουμε σὰν δικό μας, καὶ καυχιόμαστε γι᾿ αὐτό, γιατὶ τότε παρουσιάζουνε αὐτὸ τὸ ἀπερίγραπτο χάλι οἱ ἐκκλησιές μας, ποὺ ὄχι μοναχὰ δὲν ἔχουνε τίποτα βυζαντινό, ἀλλὰ ἡ ἐλεεινὴ ἐμφάνισή τους κάνει νὰ ἀγανακτήσει κάθε ἄνθρωπος ποὺ ἔχει λίγη καλαισθησία; Ὅλα ἐκεῖ μέσα μυρίζουνε ἀρχοντοχωριατιά, χοντροκοπιά, βιτρίνα, προχειρολογία, μοδιστράδικο. Ἂν βγάλει κανένας στὴ μπάντα λίγες ἐκκλησιὲς τῆς Ἀθήνας, ποὺ ἔχουνε ζωγραφισθεῖ σὲ βυζαντινὸ ὕφος, καὶ κάποιες ἄλλες ποὺ ἡ ψαλμῳδία εἶναι βυζαντινή, δηλαδὴ ἑλληνική, οἱ ἄλλες εἶναι ὅπως εἶπα παραπάνω, δηλαδὴ μαρτυροῦν ἕναν λαὸ χωρὶς θρησκευτικὴ ἱστορία καὶ χωρὶς καμμιὰ πνευματικὴ καλλιέργεια, μαρτυρᾶνε μία φυλὴ ξεπεσμένη, δίχως χαρακτῆρα, ξεπλυμένη ἀπὸ κάθετι δικό της, καὶ πασαλειμμένη μὲ λογιῶν-λογιῶν πασαλείμματα, ποὺ μ᾿ αὐτὰ νομίζει πὼς ξεφορτώθηκε ἀπὸ τὰ παλαιά, ἀπὸ τὰ βλάχικα, καὶ πὼς ἔγινε συγχρονισμένη, μοντέρνα, εὐρωπαϊκή.
Τὸ κακὸ ἔχει τὴ ρίζα του στὴν Ἐκκλησία. Ἡ Ἐκκλησία ἀδιαφορεῖ γιὰ τὶς ἐκκλησιαστικὲς τέχνες, δὲν δίνει καμμιὰ σημασία στὸ πὼς πρέπει νὰ ψέλνουνε στοὺς ναούς μας, στὸ πῶς πρέπει νὰ χτίζουνται καὶ νὰ ζωγραφίζουνται οἱ οἶκοι τοῦ θεοῦ. Ἀφήνω τὸ πῶς πρέπει νὰ γίνουνται τὰ ἄμφια καὶ τὰ σκεύη τῆς ἐκκλησιᾶς. Καμμιὰ φροντίδα! «Οὐ φροντὶς Ἱπποκλείδη». Δὲν πᾶνε νὰ γίνουνται ὅπως θέλει ὁ καθένας. Τὴν πρωτοβουλία τὴν ἔχει ἀφήσει στοὺς κληρικούς, ποὺ εἶναι προϊστάμενοι στοὺς ναούς, καθὼς καὶ στοὺς ἐπιτρόπους. Αὐτοὶ ἀποφασἰζουνε ποιὸν ψάλτη θὰ πάρουνε, ποιὸν ἁγιογράφο θὰ προτιμήσει τὸ γοῦστο τους, ποιὸς ἀρχιτέκτονας θὰ χτίσει τὴν ἐκκλησιά, ποιὸς μαρμαρᾶς ἢ ξυλογλύτης θὰ κάνει τὸ τέμπλο, τὰ παγκάρια, τὰ προσκυνητάρια, τὸ δεσποτικό, τὸν ἐπιτάφιο. Κι ἂν βγάλεις πάλι κατὰ μέρος λιγοστοὺς ἀπ᾿ αὐτούς, πού, δόξα νἄχει ὁ Κύριος, ὑπάρχουνε κι αὐτοὶ στὸν τόπο μας, οἱ ἄλλοι ἔχουνε συχνὰ τέτοιον ἐγωισμό, ποὺ τὰ ξέρουνε ὅλα: μουσική, ζωγραφική, γλυπτική, καὶ μ᾿ αὐτὰ τὰ ἐφόδια καταφέρνουνε νὰ κάνουνε τέτοια βαναυσουργήματα, ποὺ νὰ πιάνει ἀπελπισία τὸν ἄνθρωπο, καὶ βαθειὰ μελαγχολία γιὰ τὴ φυλή μας, βάζοντας μὲ τὸν νοῦ του σὲ τί ξεπεσμὸ βρίσκεται. Ἔχω ἀκούσει τέτοιες παραδοξολογίες γιὰ τὰ ζητήματα τῆς τέχνης ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ κρίνουν κι ἀποφασίζουν πὼς θὰ ζωγραφισθεῖ ἡ ἐκκλησία ποὺ τοὺς ἔχει παραδοθεῖ, ἡ ποιὸν ψάλτη θὰ διορίσουνε, ποὺ θ᾿ ἀπορήσετε ἂν ἔγραφα κάποιες ἀπ᾿ αὐτὲς τὶς ἀνεύθυνες «γνῶμες», καὶ θὰ μὲ λέγατε μεγαλομάρτυρα, ποὺ ἀληθινὰ μαρτύρησα γιὰ τὸ ἔρμο αὐτὸ Βυζάντιο. Ἡ δραστηριότητά τους βρίσκεται στὸ ἀποκορύφωμα, κάθε χρόνο, πρὸ πάντων τοῦτες τὶς μέρες, ἀπὸ τοὺς Χαιρετισμοὺς ὡς τὸ Πάσχα. Ἐκεῖνοι οἱ Χαιρετισμοὶ ἔχουνε γίνει βαρκαρόλες καὶ τραβιάτες, γιατὶ καιροφυλαχτοῦνε κάποιοι λιμοκοντόροι κανταδόροι γιὰ νὰ ἐπιδείξουνε τὶς ἀγριοφωνάρες τους, καὶ βγάζουνε κάτι τέτοιες στριξιὲς καὶ μουγκρίσματα, ποὺ κι ἡ Παναγία τρομάζει ἀπὸ τὴ «σεμνὴ καὶ ἑλληνοπρεπῆ» ἐκείνη μουσική. Τώρα, τί σχέση ἔχει αὐτὴ ἡ μουσικὴ μὲ τὰ ἀρχαία ἑλληνικὰ λόγια τῶν ὕμνων, ὅπως εἶναι π.χ. τὸ «Νηδύϊ τὸν Λόγον ὑπεδέξω» κλπ., τοῦτο εἶναι πρᾶγμα ποὺ γι᾿ αὐτὸ δὲν σκοτίζεται κανένας. Ἢ ἐκεῖνο τὸ «Τῇ ὑπερμάχῳ», ποὺ θαρρεῖς πὼς τὸ λένε Ναπολιτᾶνοι, ποὺ τραγουδᾶνε μέσα σὲ καμμιὰ ἀνεμότρατα!
Τί ἔμορφη Ἑλλάδα! Τί βυζαντινὴ Ἑλλάδα ποὺ κάναμε, νὰ μὴν ἀβασκαθοῦμε! Αὐτὰ κι ἀλλὰ δεινά, μαζὶ μὲ τὴ φρικτὴ ἀκαλαισθησία ποὺ ἔχουνε οἱ εἰκόνες (οἱ περισσότερες φράγκικες Γενοβέφες τῆς πεντάρας), τὰ προσκυνητάρια, τὰ τέμπλα, ὅλα μαζὶ σὰν νὰ λένε πὼς οἱ ἐκκλησιὲς εἶναι ἕνα ἄφραγο ἀμπέλι γιὰ τὸ κέφι τοῦ κάθε ἐπίτροπου ἢ ἱερωμένου.
Φταίει ὅμως κατὰ πρῶτο ἡ Ἐκκλησία. Γιατί τ᾿ ἀφήνει ὅλα στὴ διάθεσή τους; Τί ξέρουνε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τέχνη; Καλοὶ καὶ χρήσιμοι εἶναι στὸ νὰ συνάζουν χρήματα καὶ νὰ περιφρουροῦν τὰ συμφέροντα τοῦ ναοῦ τους. Ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα εἶναι δουλειὰ ἀλλουνῶν, ποὺ ἔχουνε τὴ γνώση, τὴν πεῖρα καὶ τὴ διάθεση γιὰ νὰ ὑπηρετήσουνε ἀληθινὰ καὶ σωστὰ τὴν ἐκκλησία, ὥστε τὰ χρήματα νὰ μὴν ξοδεύουνται γιὰ νὰ τὴν ἀσχημίσουν, ἀλλὰ γιὰ νὰ χρησιμεύουνε γιὰ τὴν πραγματικὴ εὐπρέπειά της. Ἀνατριχιάζει κανένας βλέποντας νὰ πληρώνουνται κάποιοι κακοτέχνες, ζωγράφοι καὶ ψαλτάδες, γιὰ νὰ παραμορφώσουνε τὴν ὄψη καὶ τὴ λατρεία στὶς ἐκκλησιές μας, ἐνῷ παραγκωνίζονται κάποιοι ἄλλοι ἄξιοι καὶ σπουδαῖοι, ποὺ θὰ τὶς ὀμόρφαιναν, μόνο καὶ μόνο, γιατὶ ἔτσι τὸ θέλουνε οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Μητροπόλεως ἢ τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς.
Εἶναι νὰ τραβᾶς τὰ μαλλιά σου μπροστὰ σ᾿ αὐτὴ τὴν κατάσταση καὶ νὰ μὴν μπορεῖς νὰ συνεννοηθεῖς μ᾿ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, σὰν νὰ βρίσκεσαι ἀνάμεσα σὲ Κάφρους, κι ὄχι σὲ Ἕλληνες. Ἕνας ἐπίτροπος, ποὺ ἤτανε ἔμπορος ἑτοίμων ἐνδυμάτων στὴν ὁδὸν Ἀθηνᾶς, κι ἤτανε ντερβέναγας στὴν ἐνορία του, μοῦ ἔκανε θεωρία περὶ ἐξελίξεως καὶ περὶ «ὡραίας τέχνης», ποὺ φαίνεται πὼς τὴν εἶχε σπουδάσει στὸ Κογκό, ἐκεῖ ποὺ εἶχε κάνει περιουσία. Θεέ μου, τί ἔχω τραβήξει! Τοῦ λιναριοῦ τὰ πάθη.
Ἀλλά, τί θέλετε νὰ κάνουνε οἱ ἀμόρφωτοι, ἀφοῦ οἱ μορφωμένοι κι οἱ «διανοούμενοι» βρίσκουνται στὴν ἴδια κατάσταση, ἤ, ἂν νογᾶνε καὶ λίγο, ἄλλα λένε κι ἄλλα κάνουνε, γιατὶ δὲν πιστεύουνε σὲ τίποτα, μήτε στὸν Θεό, μήτε στὴν Ὀρθοδοξία, μήτε στὸ Βυζάντιο; Μήπως ἀπὸ τοὺς δεσποτάδες δὲν ὑπάρχουνε κάποιοι ποὺ δὲν χωνεύουνε τὰ βυζαντινά, καὶ εἴτε εἶναι ἀδιάφοροι, ἡ ἢ προτίμηση τοὺς εἶναι στὸν «γλυκὺν» Ἰησοῦ μὲ τὰ γλαρωμένα μάτια τοῦ τύπου Κάρλο Ντόλτσι (ντόλτσε στὰ ἰταλικὰ θὰ πεῖ «γλυκός»), καὶ στοὺς καλοθρεμμένους… ἀσκητές; Ἐγὼ κι οἱ ἄλλοι ἀναγνωρισμένοι ἁγιογράφοι μας εἴμαστε γι᾿ αὐτοὺς ἄτεχνοι τερατογράφοι, ἀμαθεῖς φανατικοί, κι ἔξορκιζουνε τοὺς χριστιανοὺς νὰ μὴν μᾶς παραγγέλνουνε μήτε μία εἰκόνα. Ὅ,τι καλὸ ἔγινε στὴν ἁγιογραφία, καὶ στὴν ψαλτική, ἔγινε, τὸ περισσότερο, ἀπὸ τὴν πίστη κι ἀπὸ τὴν ἐπιμονὴ ποὺ δείξανε κάποιοι ἄνθρωποι ποὺ ἀγνοηθήκανε κι ἀγνοοῦνται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας.
Ὅσο γιὰ τοὺς «διανοουμένους» καὶ τοὺς ἐπίσημούς της Πολιτείας, κάνουνε τὸν ἐνθουσιασμένο «διὰ τὴν ἔνδοξον κληρονομίαν τοῦ Βυζαντίου», καὶ βγάζουνε λόγους, ὀργανώνουνε γιορτὲς καὶ φέστες, καὶ γίνουνται «βυζαντινοὶ» ὅσο βαστᾶνε αὐτὲς οἱ θεατρινίστικες ἐπιδείξεις κάποιοι ἄνθρωποι, ποὺ ἔχουνε σχέση μὲ τὸ Βυζάντιο ὅση σχέση ἔχει ἡ Πολικὴ Ἄρκτος μὲ τὴν ἀρκούδα, ποὺ τὴ χορεύει ὁ γύφτος. Οἱ περισσότεροι δὲν πιστεύουνε σὲ ὅσα λένε, καὶ μάλιστα συνεργοῦνε δσὸ μποροῦνε γιὰ νὰ σβήσει μέσα στὴν ψυχὴ τοῦ λαοῦ μας τὸ μυστικὸ καντηλάκι τῆς παράδοσης.
Τελευταῖα ὅλον τὸν ἐπίσημο κόσμο ἔπιασε οἶστρος γιὰ τὸ Βυζάντιο. Μὰ γιὰ ποιὸ Βυζάντιο μιλοῦνε καὶ σεληνιάζουνται; Μήπως ὑπάρχει κανένα ἄλλο Βυζάντιο, παρεκτὸς ἀπὸ κεῖνο ποὺ ἀγαποῦνε κάποιοι ἀπὸ μᾶς, καὶ ποὺ γι᾿ αὐτὸ κακοπαθοῦνε καὶ κάνουνε θυσίες καὶ γίνουνται κακοί, ὑπερασπίζοντας τὸ μὲ πάθος καταπάνω στοὺς ἐχθρούς του, καὶ ποὺ γι᾿ αὐτὸ ἀκοῦνε νὰ τοὺς λένε παλιοημερολογίτες, ἀναχρονιστὲς καὶ καθυστερημένους; Ρωτῶ, γιατὶ ἀπορῶ πῶς ἀνακατωθήκανε ἕνα σωρὸ ἄνθρωποι στοὺς ἑορτασμοὺς καὶ στὶς «ἐκδηλώσεις», καὶ γιατὶ κάποιοι ἄνθρωποι ποὺ ἔχουνε ἀκουστὰ αὐτὸ τὸ ἔρμο τὸ Βυζάντιο, πρωτοστατοῦν σ᾿ αὐτὲς τὶς ἐκδηλώσεις, Ἐνῶ κάποιοι ἄλλοι, ποὺ ὄχι μοναχὰ τὸ ἀγαποῦνε, ἀλλὰ ἀναπνέουν τὴν ἁγιασμένη εὐωδία του καὶ ζοῦνε βουτηγμένοι καθημερινὰ μέσα στὸ μυστήριό του, ἀπομείνανε στὴ μπάντα ξεχασμένοι, ὅπως εἶναι π.χ. ὁ Σῖμος ὁ Καράς, ποὺ μιλᾷ καὶ στὸν ὕπνο του γι᾿ αὐτὸ καὶ γιὰ τὴν παράδοση, ὁ Καράς, αὐτὸ τὸ ὁλοκαύτωμα, ποὺ ἡ ἀγάπη του γιὰ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση κι ὁ φλογερὸς ζῆλος του γι᾿ αὐτὴ ἔχει συγκινήσει ὅλον τὸν κόσμο, μοναχὰ οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Πολιτείας δὲν τὸν θυμηθήκανε ποτέ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μοῖρα τῶν ἰδεολόγων στὸν τόπο μας: «Ἄς τον αὐτὸν νὰ κουρεύεται, εἶναι ἰδεολόγος», λένε ὅσοι ἔχουνε γιὰ χαζοὺς τοὺς τέτοιους ἀνθρώπους.
Πῶς νὰ δεῖ πνευματικὴ προκοπὴ τούτη ἡ φυλή; Μὲ τὰ μεγαλόστομα θούρια καὶ μὲ τὶς ἀνόητες προγονικὲς καυχησιές; Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων μεταδίδει τὴν πρωϊνὴ προσευχή, τὸ «Πάτερ ἡμῶν», δηλ. ἕνα κείμενο σὲ ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα, ναί, τὸ μεταδίδει μὲ φράγκικο ἁρμόνιο, καὶ τὴ λειτουργία ἀπὸ μία ἐκκλησιά, ποὺ ψέλνουνε μὲ φράγκικο ὑφὸς καὶ μὲ κανταδόρικους αὐτοσχεδιασμούς. Τὸ «Τῇ ὑπερμάχῳ», αὐτὸς ὁ βυζαντινὸς ἐθνικὸς ὕμνος μας, τραγουδιέται μὲ ἰταλιάνικη μουσική, τὸ τροπάρι τῆς Κασσιανῆς, γραμμένο σὲ θαυμάσια ἑλληνικὴ γλῶσσα, («ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας…»), ἀκούσθηκε φέτος ἀπὸ τὸ ραδιόφωνο μασκαρεμένο, σὲ μελοδραματικὸν καρνάβαλο, ποὺ νὰ τραβᾶ κανεὶς τὶς τρίχες τῆς κεφαλῆς του, γιὰ τὶς γιορτὲς τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ κήρυξε στὸν Ἄρειο Πάγο, ἔκανε κάποιος Ἕλληνας μουσικὸς ἕ «ρέκβιεμ», ποὺ ἂν ἤτανε στὴ γῆ ὁ ὑμνούμενος, θὰ βούλωνε τ᾿ αὐτιά του μὲ μπαμπάκι γιὰ νὰ μὴ τ᾿ ἀκούσει, στὴν ἑορτὴ τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, ποὺ γίνεται στὸ Πανεπιστήμιο, στὸ ἀνώτατο αὐτὸ πνευματικὸ ἵδρυμα, πρὶν ἀπὸ τὴν ὁμιλία, ψέλνεται,ἢ καλύτερα, τραγουδιέται μὲ ἰταλιάνικη μουσική, νερόβραστη κι ἀνάλατη, σὰν νὰ βρίσκεται κανένας σὲ ἐξετάσεις παρθεναγωγείου, τὸ τροπάρι «Τοὺς τρεῖς μεγίστους φωστῆρας τῆς τρισηλίου θεότητος».
Ἄπο τὰ λίγα αὐτὰ ποὺ εἴπαμε, ὁ καθένας μπορεῖ νὰ καταλάβῃ πόσο ἀγαποῦμε τὸ Βυζάντιο καὶ τὴν παράδοσή μας. Ναί. Μοναχά, ποὺ ἀντὶ γιὰ τὸ Βυζάντιο, παίρνουμε τὴν Ἰταλία, κι ἀντὶ γιὰ τὴν Ἁγιὰ Σοφιά, παίρνουμε τὴ Σκάλα τοῦ Μιλάνου.
Κι ὕστερα ἀπ᾿ αὐτά, θέλουμε δὰ νὰ κάνουμε καὶ γιορτὲς καὶ πανηγύρια γιὰ τὰ χίλια χρόνια τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ γιὰ τὸ δοξασμένο Βυζάντιο, «τοῦ ὁποίου ἡ ἄσβεστος φλὸξ ἀείποτε καίει ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, φωτίζουσα τὴν φυλὴν εἰς τὸν δρόμον τῶν θυσιῶν καὶ θριάμβων», ὅπως λένε οἱ κουρντισμένοι ρήτορες.
Ἀλλοίμονο! Ἀντὶ γιορτὲς καὶ πανηγύρεις γιὰ τὸ Βυζάντιο. δὲ θἄτανε πιὸ σωστὸ νὰ κάνουμε τὴν κηδεία του;
ΠΗΓΗ : ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ, ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΝΘΗ, ΗΓΟΥΝ : ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΘΑΝΑΤΕΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΖΩΗΣ, εκδ. «ΑΣΤΗΡ», ΑΘΗΝΑΙ 1992 , σσ. 126 κ.ε.

Κατηγορία ΒΥΖΑΝΤΙΟ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Τα Καυσοκαλύβια (του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Επλησιάσαμεν τώρα προς τα Καυσοκαλύβια μίαν πολύ σεμνήν και αγιωτάτην Σκήτην, της οποίας διακρίνομεν ήδη τας καταλεύκους καλύβας της εις μιαν ξηροτάτην πλαγιάν απολήγουσαν εις την θάλασσαν………….. Και ιδού συναντώμεν άλλαις ψαρόβαρκαις κοσμικών και μοναχών αλιέων, οπού επιτυχόντες τοιαύτην θαλασσογαλήνην εψαύρευον με τα ποικιλώνυμα της αλιείας όργανα. Κ΄ εβλέπομεν συχνά συχνά διάφορα είδη ιχθύων οι οποίοι σπαρράσοντες εξαγκιστρόνοντο, ή εξεμπλέκοντο από τα δίκτυα, και ερρίπτοντο πηδώντες εις την κοιλίαν της αλιάδος.
Αλλά πριν φθάσωμεν εις τα Καυσοκαλύβια συναντώμεν δυο ξερονήσους την μιαν μεγαλειτέραν της άλλης, τας οποίας εν ώρα τρικυμίας υπερπηδώντα αυτάς τα κύματα θραυόμενα επάνω των με αφρούς και συριγμούς εξαφανίζουσιν ολοτελώς. Αι νησίδες αύται απεσπάσθησαν από της βραχώδους ακτής κατά τα 1872 ότε συνέβησαν εδώ μεγάλοι σεισμοί καταστρεπτικοί, ιδίως εν Χίω. Ονομάζεται δε η μεγαλειτέρα Άγιος Χριστόφορος, εν η υπήρχε μικρά Σκήτη, της οποίας φαίνονται τα ερείπια.
Και τώρα ευρισκόμεθα ακριβώς εις τα Καυσοκαλύβια μίαν από τις μαγευτικωτέρας Σκήτας του Άθωνος αποτελουμένην από τεσσαράκοντα ευρυχώρους και πολύ μεγαλοπρεπείς και επί τερπνών θέσεων καλύβας, έχουσαν δε ωραιότατον Κυριακόν τιμώμενον επ΄ ονόματι της Αγίας Τριάδος κτισθέν κατά τον 17ον αιώνα και με ένα ευρυχωρότατον Νάρθηκα κτισθέντα κατά το 1804.
Κατά την μεγάλην Επανάστασιν του 1821 εντός του Ναού τούτου κατέφυγον χιλιάδες γυναικοπαίδων εκ της Χαλκιδικής. Προ του Κυριακού υπήρχε μια παμμεγίστη αγρία δρυς φυτευθείσα υπό του οσίου Ακακίου, ασκήσαντος ενταύθα και τελειωθέντος το 1730 μ.Χ. Αλλά το 1804 ευρύναντες οι ασκηταί τον Νάρθηκα, κατέχωσαν και κατεβόλιασαν το υπερήφανον δένδρον βαθιά εις την γην εις απόστασιν 10 μέτρων, οπόθεν οι κλώνοι του ριζωθέντος και αναβλαστήσαντος, υψήθησαν πάλιν εις μιαν σκιερωτάτην δρυν, σκιάζουσαν ολόκληρον το προαύλιον του Ναού.
Το κωδωνοστάσιον πυργοειδές και πάγκαλον εκ πελεκητών μαρμάρων, έμπροσθεν του Καθολικού, καθιστά γραφικώτατον στο σύνολον του όλου Ναού. Τούτο ανήγειρεν εκ βάθρων Ιωακείμ ο Γ΄ (ο Οικ. Πατριάρχης) συμπάθειαν ιδιαιτέραν τρέφων προς την ωραίαν αυτήν Σκήτην.
Αι καλύβαι της Σκήτεως είναι εγκατεσπαρμέναι εν μέσω των δυσπροσίτων βράχων ωσάν φωλεαί αετών, άνωθεν των οποίων υψούται ο ουρανοκατασκεύαστος Άθως με την υπερνεφή κορυφήν του. Το έδαφος κατ΄ ακολουθίαν της Σκήτεως είναι ξηρότατον και στείρον, αλλά δια της φιλοπονίας των ασκητών, και δια του αφθόνου ύδατος, όπερ θαυμαστώς δια της προσευχής του οσίου Ακακίου ανέβλυσε, κατέστη γονιμώτατονκαι ούτω λαμπρώς πρασινοβολεί καθ΄ όλον σχεδόν το έτος. Κατέρχονται δε αι καλύβαι μέχρι της θαλάσσης, από της οποίας άφθονος άγρα προσκομίζεται από τους παρά την ακτήν ιδίως οικούντας ασκητάς, οσάκις επιτρέπει την αλιεία η ευδία, ήτις όμως σπανιώτατα επισκέπτεται τας συνήθως αγρίας αυτάς του Ακράθου παραλίας.
Η ωραία αύτη και μεγαλοπρεπής Σκήτη ονομάσθγ Καυσοκαλύβια από του πρώτου ενταύθα ασκήσαντος οσίου Μαξίμου, ακμάσαντος κατά το 1320, όστις εσυνήθιζε να μεταλλάσει καλύβην καίων την παλαιάν και εγκαθιστάμενος εις νέαν, εξ ου και ονομάσθη Καυσοκαλύβη.
Ενταύθα ακμάζει η ζωγραφική και η ξυλογλυπτική, των πλείστων ασκητών καταγινομένων εις τας ωραίας αυτάς τέχνας. Η ζωγραφική μάλιστα τόσον ευδοκίμησιν έσχεν εν αυτή, ώστε απετελέσθη ενταύθα ιδία σχολή περιώνυμος και πολυθαύμαστος, η σχολή των Γιασαφαίων από του πρώτου ιδρυτού αυτής του Ιωάσαφ, ου η ωραιοτάτη και μεγαλοπρεπεστάτη ως ανάκτορον καλύβη κείται εν τω μέσω της Σκήτης πλησίον του Κυριακού, προκαλούσα την έκπληξιν και τον θαυμασμόν των προσκυνητών και εν γένει των παραπλεόντων την εγγύς ακτήν. Πάντες οι επίσημοι αντιπρόσωποι των γραμμάτων και τεχνών, οίτινες κατά τους χρόνους τούτους μάλιστα μετά ιδιαιτέρας αγάπης επισκέπτονται τον Άθωνα, το μέγα αυτό και ανεκτίμητον ζωντανόν της Βυζαντινής Τέχνης μουσείον, ημέτεροι και ξένοι, πολλήν αγαλλίασιν αισθάνονται φιλοξενούμενοι εις τα αρχονταρίκια της καλύβης των Γιασαφαίων, τα όντως αρχοντικά και πλούσια, και θεωρούντες εκ του πλησίον τους νεαρούς της ενδόξου αυτής Σχολής μαθητάς, εργαζομένους υπό την οδηγίαν των διαδόχων του ιδρυτού αυτής Ιωάσαφ, όστις προ ετών απέθανεν, αφήσας ανεξάλειπτον το όνομά του ως μιαν περίλαμπρον σφραγίδα της εξηκουσμένης τεχνοτροπίας του.
ΠΗΓΗ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΩΡΑΪΤΙΔΗ, ΜΕ ΤΟΥ ΒΟΡΙΑ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΣΤ΄, ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1927, σσ. 58-60.

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

«Θύραθεν πνευματικό περιβάλλον και οι Πατέρες».

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Ακολουθεί απόσπασμα από την πατρολογία του καθ. Στυλιανού Παπαδόπουλου, σχετικά με τους αγίους Πατέρες και το θύραθεν πνευματικό περιβάλλον στο οποίο έδρασαν.
«Δια να συναντήσουν οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς τον άνθρωπο του κόσμου μίλησαν τη γλώσσα του. Εάν συγχρόνως δεν νόθευσαν  την αλήθεια του Ευαγγελίου, συνέβη διότι οι συγγραφείς μας είχαν βαθιά συνείδηση της απόλυτης διαφοράς μεταξύ των δύο μεγεθών, του χριστιανισμού και της θύραθεν ποικίλης σκέψεως. Όσο καλύτερα ο συγγραφέας γνώριζε κι αναγνώριζε τη διαφορά αυτή, τόσο γνησιότερη διαφύλαττε τη χριστιανική αλήθεια. Στο θέμα δημιουργήθηκε συχνά παρεξήγηση με διπλή κατεύθυνση . Η μία οδήγησε προς την απόλυτη απόρριψη της πνευματικής γλώσσας της εποχής, η άλλη προς την αδιάκριτη και χωρίς προϋποθέσεις πρόσληψή της. Την πρώτη κατεύθυνση ακολούθησαν αυτοί που χαρακτηρίζονται από τον Γρηγόριο Θεολόγο «υπεράγαν Ορθόδοξοι». Όσοι εξέφραζαν στείρα προσκόλληση στο γράμμα της Γραφής, όσοι δεν διέκριναν μεταξύ ουσίας και μορφής, όσοι δεν κατανοούσαν τη μορφοποιητική δύναμη και ευρύτητα της θείας αλήθειας και αυτοί που συνειδητά ή ασυνείδητα περιόριζαν την Εκκλησία σε κλειστή και μικρή ομάδα εκλεκτών για τη γνώση ή καθαρών από αμαρτίες. Κατά τον ίδιο μεγάλο Θεολόγο Γρηγόριο αυτοί περιέπεσαν γι’ αυτό σε αίρεση και κακοδοξία. Τη δεύτερη κατεύθυνση ακολούθησαν όσοι, αντίθετα προς τους προηγούμενους, δεν διέθεταν ευαισθησία για την αλήθεια του Ευαγγελίου και δεν συνελάμβαναν την απολυτότητα και την αποκλειστικότητα του χριστιανισμού. Οι τελευταίοι μη βλέποντας στο βάθος τα δύο πνευματικά μεγέθη, παρασύρονταν από τις μορφές, από την πνευματικότητα πολλές φορές της ελληνικής σκέψεως ή του γνωστικισμού, και νόμιζαν ότι ως ένα σημείο στην θύραθεν σκέψη και θρησκεία έχομε απλώς ατελέστερη την αλήθεια ή με μια άλλη μορφή της ίδιας αληθείας με εκείνη των Γραφών. Επομένως ήταν για αυτούς πολύ φυσικό να προσλάβουν τη θύραθεν σκέψη στην οικοδόμηση της θεολογίας τους. Παράδειγμα μερικοί απολογητές, ο Κλήμης Αλεξανδρείας και μάλιστα ο Άρειος, που εισήγαγε στη θεολογική διαδικασία κοσμολογικές αντιλήψεις με αποτέλεσμα να καταλήξει στην αίρεση.
Στο προκείμενο θέμα ορθόδοξοι αποδείχτηκαν όσοι διέθεταν βαθιά γνώση και συνείδηση τόσο των πραγμάτων όσο και των ορίων, στα οποία μπορούσε να κινηθεί ο κήρυκας του Ευαγγελίου. Αυτοί ήσαν κατ’ εξοχήν οι Πατέρες και Διδάσκαλοι. Χρησιμοποίησαν την ορολογία, τις δομές σκέψεως, και κήρυξαν με τη βοήθεια των παραστάσεων της εποχής τους, αλλά στις κρίσιμες για την αλήθεια στιγμές άφηναν να νοηθεί ή σημείωναν ότι η ορολογία εδώ είχε άλλο περιεχόμενο, οι δομές και οι παραστάσεις στο χώρο της Εκκλησίας έχουν συμβατικό χαρακτήρα. Απόδειξη ότι στην πορεία της η Εκκλησία εμφανίζεται πολλές φορές με νέες δομές και παραστάσεις. Γι’ αυτό και μπορούμε να λέγουμε ότι η Παράδοση της Εκκλησίας δεν ταυτίζεται με την ιστορία των μορφών και δομών της, αλλά με το φρόνημα και το ήθος της».
 (Ά Τόμος Πατρολογίας Στ. Παπαδόπουλου, σελ. 52-53).

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΟΣΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ Ο ΣΑΒΒΑΪΤΗΣ (13 ΙΟΥΛΙΟΥ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΤΗΡ ΗΜΩΝ ΣΤΕΦΑΝΟΣ Ο ΣΑΒΒΑΪΤΗΣ (13 ΙΟΥΛΙΟΥ)

“Ανεψιός του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού ο Στέφανος, γεννήθηκε στη Δαμασκό το 725 μ.Χ. Τον πατέρα του τον έλεγαν Θεόδωρο Μονσούρ και ήταν αδελφός του αγίου Ιωάννη. Σε ηλικία 10 ετών, ο Στέφανος εισήχθη από τον θείο του στη Λαύρα του αγίου Σάββα, όπου για 15 χρόνια εκπαιδεύτηκε πολύ καλά στη μοναχική ζωή. Μετά τον θάνατο του θείου του, αποσύρθηκε στην έρημο για να εντρυφήσει ακόμη περισσότερο στη μελέτη του λόγου του Θεού. Εκεί ασχολήθηκε και με την ποίηση, στην οποία διακρίθηκε, και αναδείχθηκε ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές της Εκκλησίας μας. Ο Στέφανος ό,τι δημιουργούσε με το ταλέντο που του έδωσε ο Θεός, το αφιέρωνε στη δόξα του Θεού και όχι στον θαυμασμό των ανθρώπων. Διότι τον ενέπνεαν τα λόγια της Αγίας Γραφής που λένε: «Παν ό,τι αν ποιήτε, εν λόγω ή εν έργω, πάντα εν ονόματι του Κυρίου Ιησού, ευχαριστούντες τω Θεώ και Πατρί δι’ αυτού» (Κολ. 3, 17). Ο Στέφανος, αφού κόσμησε την Εκκλησία με τα ποιήματά του, πέθανε ειρηνικά το 794 μ.Χ. (κατά άλλους το 807 μ.Χ.). Η μνήμη του οσίου Στεφάνου επαναλαμβάνεται και στις 28 Οκτωβρίου. Για ποιον λόγο υπάρχει διπλή μνημόνευση του οσίου Στεφάνου, δεν γνωρίζουμε. Ίσως σήμερα να εορτάζουμε την ανακομιδή των λειψάνων του οσίου και στις 28 Οκτωβρίου την κυρίως μνήμη του».
Ο ποιητής της ακολουθίας του οσίου Στεφάνου χρησιμοποιεί κατά κόρον το λογοτεχνικό σχήμα της παρήχησης, εν σχέσει με το όνομα του οσίου – σχήμα λίαν προσφιλές στους περισσοτέρους υμνογράφους της Εκκλησίας μας – όχι βεβαίως για να τέρψει απλώς τα ώτα των ακουόντων, αλλά να εγκωμιάσει, και με το κάλλος του λόγου, τον όσιο και να νουθετήσει τους πιστούς με την προβολή του αγιασμένου βίου του. Διότι στην Εκκλησία μας εκείνο που προέχει είναι πάντοτε η παιδαγωγία και η καθοδήγηση των πιστών και όχι η αισθητική απόλαυση. Ποτέ δηλαδή στην Εκκλησία δεν έγινε αποδεκτό το αξίωμα «η τέχνη για την τέχνη», αλλά η τέχνη στην υπηρεσία της σωτηρίας του ανθρώπου, με άλλα λόγια έχουμε ένα είδος «στρατευμένης» τέχνης, για να χρησιμοποιήσουμε λόγο που ακούγεται συχνά στις ημέρες μας.

Όμως μολονότι το προέχον είναι η παιδαγωγία, δεν υποβαθμίζεται και το κάλλος, η εξωτερική ομορφιά. Κι εκείνος που διατύπωσε μία θεωρία, θα λέγαμε, επ’  αυτού, ήταν ο Μέγας Βασίλειος, με τη «θεωρία του κάλλους», όπως ονομάστηκε, κατά την οποία η ουσία είναι η αλήθεια, αλλά θα πρέπει να προσεχθεί και η προσφορά αυτής, να προσφέρεται δηλαδή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Όπως συμβαίνει και μ’  ένα δέντρο: ενδιαφέρουν βεβαίως οι καρποί, αλλά και το φύλλωμα δίνει την ολοκληρία. Έτσι λοιπόν ακούμε: «Σύ, Στέφανε, μοναζόντων εγένου στεφάνωμα», «αμάραντον, ο Δεσπότης Παμμάκαρ σοι στέφανον, ως δίκαιος έπλεξε της αρετής», «ως καλός, ως ωραίος ο στέφανος, ω νυν εστεφάνωσαι, πάνσοφε Στέφανε» κ.ά.π.

Ποιο το ουσιώδες που προβάλλει ο υμνογράφος από τον βίο του αγίου Στεφάνου; Ιδιαιτέρως μας καθοδηγεί ένα στιχηρό του οσίου από τον εσπερινό της εορτής: «Πάτερ, θεοφόρε Στέφανε, θεία φρονήσει τον νουν οχυρώσας λαμπρότατα, τον θυμόν ανδρεία τε, σωφροσύνη την έφεσιν, δικαιοσύνη άπασαν δύναμιν ψυχής ιθύνας φιλοσοφώτατα, άρμα τερπνότατον, αρετών συνήρμοσας, ου επιβάς, χαίρων ανελήλυθας, προς ύψος ένδοξε». Δηλαδή: Πάτερ θεοφόρε Στέφανε, οχύρωσες τον νου σου λαμπρότατα με τη θεία φρόνηση, τα συναισθήματά σου με την ανδρεία, τις επιθυμίες σου με τη σωφροσύνη και κατεύθυνες όλη τη δύναμη της ψυχής σου με στοχασμό μεγάλο προς τη δικαιοσύνη. Γι’ αυτό και έφτιαξες για τον εαυτό σου τερπνότατο άρμα των αρετών, στο οποίο ανέβηκες και με χαρά ανήλθες προς ύψος, ένδοξε.
Συμπυκνωμένα, ο υμνογράφος μάς περιγράφει την πνευματική πορεία του οσίου: έζησε τη ζωή του Θεού (δικαιοσύνη) – το σκοπό της πνευματικής ζωής – ασκώντας έλεγχο στις δυνάμεις της ψυχής του: στο νου και το λογιστικό με τη θεία φρόνηση, στα συναισθήματα (θυμοειδές) με το ανδρικό φρόνημα, στις επιθυμίες (βουλητικό) με τη σωφροσύνη. Ο υμνογράφος είναι καλός γνώστης της Πατερικής και Νηπτικής γραμματείας. Ακολουθεί αυτό που οι Πατέρες προτείνουν για τη θωράκιση του τριμερούς της ψυχής, που ναι μεν έχει πλατωνική προέλευση, αλλά έγινε αποδεκτό από αυτούς, δίνοντάς του χριστιανικό περιεχόμενο. Δηλαδή: κανείς δεν μπορεί να είναι με τον Θεό, να ζει δηλαδή τη δικαιοσύνη Του,  αν δεν στρέψει όλες τις δυνάμεις του σ’  Εκείνον και δεν βάλει στο κάθε επιμέρους τμήμα της ψυχής την αντίστοιχη αρετή: τη φρόνηση, την ανδρεία, τη σωφροσύνη.
 παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ´ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ (ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

ἵνα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ᾽ (Τίτ. 3, 8)
α. ῾Η μνήμη τῶν Πατέρων τῆς Δ´ ἐν Χαλκηδόνι Οἰκουμενικῆς Συνόδου (451 μ.Χ.) ἀποτελεῖ τήν αἰτία ἐπιλογῆς τοῦ ἀποστολικοῦ ἀναγνώσματος ἀπό τήν πρός Τίτον ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Παύλου. ῾Ο ἀπόστολος παραινώντας τόν μαθητή καί συνεργάτη του Τίτο τόν καλεῖ ἡ προσωπική του ζωή νά ἀποτελεῖ μία μαρτυρία τῆς πίστεως στόν Σωτήρα Κύριο ᾽Ιησοῦ Χριστό, ὥστε καί οἱ ὑπόλοιποι πιστοί νά παρακινοῦνται νά κάνουν πράξη τήν πίστη τους. Μέ αὐτήν τήν προτεραιότητα στήν ζωή τους εἶναι εὐνόητο ὅτι πρέπει νά ἀποφεύγουν κάθε τι πού τούς ἀποπροσανατολίζει, ὅπως τίς ἀνωφελεῖς καί ἀνούσιες συζητήσεις, τίς διαμάχες, ἀκόμη καί τήν ἐπιμονή, πέρα ἀπό μία δύο φορές, γιά τήν μεταστροφή τῶν αἱρετικῶν, ἐκείνων δηλαδή πού ἀκολουθοῦν πλανεμένες διδασκαλίες ὡς πρός τόν Χριστό. Στό ἴδιο μῆκος κύματος τῶν παραινέσεων τοῦ ἀποστόλου Παύλου κινήθηκαν καί οἱ Πατέρες τῆς Δ´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Κατεδίκασαν τόν αἱρεσιάρχη Εὐτυχῆ καί τόν μονοφυσιτισμό του, πού ἀλλοίωνε τήν ἀληθινή εἰκόνα τοῦ Κυρίου, καί ἔδειξαν μέ φωτισμό Θεοῦ ὅτι Αὐτός εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός πού ἔγινε καί τέλειος ἄνθρωπος ῾δι᾽ ἡμᾶς καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν᾽. Μία ὑπόσταση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ ῾ἐν δυσί φύσεσιν᾽, τῇ θεϊκῇ καί τῇ ἀνθρωπίνῃ.
β. 1. Δέν θά ἀναφερθοῦμε στόν μονοφυσιτισμό τοῦ Εὐτυχῆ. Οἱ Πατέρες τόν κατεδίκασαν γιατί ἀκριβῶς διαστρέβλωνε τήν πίστη καί πρότεινε αἵρεση, δηλαδή πλάνη. Καί χειρότερο πράγμα ἀπό τήν πλάνη τῆς αἵρεσης δέν ὑπάρχει γιά τήν χριστιανική πίστη. Κατά τήν ἐκτίμηση τοῦ ἀποστόλου Παύλου συνιστᾶ ἐκτροπή καί ἁμαρτία καί αὐτοκατάκριση: ῾εἰδώς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος (ὁ αἱρετικός) καί ἁμαρτάνει ὤν αὐτοκατάκριτος᾽. Δέν εἶναι τυχαῖο γι᾽ αὐτόν τόν λόγο ὅτι οἱ ἅγιοί μας θεωροῦν ὅτι εἶναι προτιμότερο νά ἁμαρτάνει κανείς σαρκικά, παρά νά θεωρεῖται ἠθικός καί ῾ἅγιος᾽,  ἀλλά ριγμένος στήν αἵρεση. Κι αὐτό γιατί στήν πτώση τῶν σαρκικῶν ἁμαρτιῶν ὑπάρχει ἡ δυνατότητα τῆς ταπεινῆς μετάνοιας – ῾οἱ τελῶναι καί αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τήν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν᾽ -, ἐνῶ στήν πτώση τῆς αἵρεσης τοῦτο εἶναι φοβερά δύσκολο, λόγω τῆς ὑποκρυπτομένης δαιμονικῆς ὑπερηφάνειας.
Εἶναι ἐξαιρετικά σημαντική μάλιστα ἡ ἐπισήμανση τοῦ ἀποστόλου ὅτι προκειμένου γιά τόν αἱρετικό ἀρκεῖ ἡ συμβουλή σ᾽ αὐτόν γιά τήν πλάνη του μία δύο φορές: ῾αἱρετικόν ἄνθρωπον μετά μίαν καί δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ᾽.  ῎Αν κανείς θελήσει νά ἐπιμείνει στίς συμβουλές του μέ τήν πεποίθηση ὅτι πρόκειται νά μεταστρέψει τόν αἱρετικό, τότε ὁ ἴδιος πλανᾶται πλάνην οἰκτράν, ἀποκαλύπτοντας τόν δικό του ἐγωϊσμό καί τήν ἄγνοια τῆς καταστάσεως τοῦ αἱρετικοῦ. Κι ἴσως ἡ προτροπή αὐτή τοῦ ἀποστόλου Παύλου πρέπει νά ληφθεῖ πιό σοβαρά ὑπ᾽ ὄψιν ἀπό ἐκείνους πού καί σήμερα ἔχουν ἀποδυθεῖ σέ ἀδιάκοπο κυνηγητό τῶν διαφόρων αἱρέσεων. ῾Η διαρκής πολεμική καί καταγγελία τῆς αἵρεσης, ῾πάλιν καί πολλάκις᾽, ἐφόσον ἤδη ἔχει ἐπισημανθεῖ ἡ πλάνη, ἴσως τελικῶς φανερώνει κάποια δική τους ἐμπλοκή καί ὄχι τόσο καθαρότητα ἀγάπης.
2. Τήν καταγγελία καί τήν ἀποφυγή τῆς αἵρεσης, ὅπως καί τῶν ἀνόητων συζητήσεων καί φιλονικιῶν καί διαμαχῶν, ὁ ἀπόστολος Παῦλος τίς θεωρεῖ συνέπεια τῆς κατά Χριστόν ζωῆς τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου. ᾽Επειδή δηλαδή ὁ πιστός ζεῖ τό βάπτισμά του καί τήν ἀναγέννηση καί τήν ἀνανέωση πού χαρίζει τό ῞Αγιον Πνεῦμα, γι᾽ αὐτό καί εἶναι εὔλογο νά μήν ἐκτρέπεται σέ καταστάσεις πού τόν κάνουν νά χάνει τήν χαρισματική αὐτήν κατάστασή του. Μοναδική προοπτική τοῦ πιστοῦ μέ ἄλλα λόγια εἶναι ὅ,τι ὁ ἀπόστολος μέ ὁριστικό τρόπο χαρακτηρίζει ὡς ῾καλά καί ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις᾽. Καί ποιά εἶναι αὐτά τά καλά καί ὠφέλιμα; ῾Η φροντίδα νά πρωτοστατεῖ ὁ πιστός στά καλά ἔργα. ῾῞Ινα φροντίζωσι καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες τῷ Θεῷ᾽. Εἶναι τόσο βέβαιος ὁ ἀπόστολος γιά τήν πρότασή του αὐτή, ὥστε μετά ἀπό λίγες γραμμές τήν ἐπαναλαμβάνει σχεδόν αὐτούσια: ῾Μανθανέτωσαν δέ καί οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τάς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μή ὦσιν ἄκαρποι᾽ (῎Ας μαθαίνουν καί οἱ δικοί μας νά πρωτοστατοῦν σέ καλά ἔργα, γιά νά ἀνατιμετωπίζουν τίς ἐπείγουσες ὑλικές ἀνάγκες, ὥστε ἡ ζωή τους νά μήν εἶναι ἄκαρπη).
3. Καί βεβαίως τά καλά ἔργα πού λέει ὁ ἀπόστολος κατανοοῦνται ὡς τά ἔργα τῆς πίστεως, ἐκεῖνα δηλαδή πού ἐπιβεβαιώνουν τήν πίστη στόν Χριστό, συνεπῶς τήν ἴδια τήν ἀγάπη. ῾Πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη᾽ πού θά πεῖ ἀλλοῦ ὁ ἴδιος. Δέν πρόκειται δηλαδή γιά ἔργα πού στηρίζονται στίς ἀνθρώπινες δυνάμεις, πού ἔτσι κι ἀλλιῶς εἶναι ἀλλοιωμένες ἀπό τόν ἐγωϊσμό – αὐτά εἶναι τά νομικά ἔργα τοῦ ἰουδαϊσμοῦ γιά τά ὁποῖα εἶναι καταπέλτης ὁ ἀπόστολος, ἀφοῦ στήν πραγματικότητα διαγράφουν τήν ἐν Χριστῷ σωτηρία  –  ἀλλά γιά ἔργα πού ὑλοποιοῦν τήν πνοή τῆς κατά Χριστόν πίστεως. Τό λέει πολύ καθαρά καί μέ αὐτό πού σημειώνει στόν ἅγιο Τίτο στήν ἴδια φράση: ῾καί περί τούτων (τῶν λόγων γιά τήν ἐν Χριστῷ σωτηρία) βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι᾽, νά βεβαιώνεις τήν σωτηρία πού ἔφερε ὁ Χριστός καί τήν ἀναγέννηση τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος μέ τήν προσωπική σου μαρτυρία. ῾Η ζωή σου δηλαδή, τά καθημερινά ἔργα σου νά εἶναι μία ἀπόδειξη τῆς πίστεώς σου στόν Χριστό. ῞Οτι ἀσφαλῶς τά λόγια αὐτά τοῦ ἀποστόλου παραπέμπουν στά λόγια τοῦ ἴδιου τοῦ Κυρίου ῾οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι Κύριε, Κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, ἀλλ᾽ ὁ ποιῶν τό θέλημα τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν Οὐρανοῖς᾽ καί ἐκφράζουν τό ἴδιο νόημα μέ ὅ,τι ἐξαγγέλλει καί ὁ ἅγιος ᾽Ιάκωβος ῾ἡ πίστις χωρίς τῶν ἔργων νεκρά ἐστι᾽, εἶναι περιττό καί νά ποῦμε.
4. Καί πέραν τούτων. ῾Ο ἅγιος Παῦλος ὄχι μόνο τονίζει τά καλά ἔργα γιά τούς πιστούς ὡς ἐπιβεβαίωση τῆς πίστεώς τους, ἀλλά γιά νά δείξει ὅτι χωρίς αὐτά εἶναι μᾶλλον ἀδύνατη ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἐπισημαίνει καί δύο χαρακτηριστικά στοιχεῖα τους:
(1) Πρέπει νά ἀποτελοῦν τήν φροντίδα τῶν πιστῶν καί τό ἀντικείμενο τῆς μάθησής τους. ῾῞Ινα φροντίζωσι᾽, ῾μανθανέτωσαν᾽. Μέ ἄλλα λόγια τά ἔργα τῆς πίστεως, ἡ πράξη τῆς ἀγάπης, δέν ἔρχονται μέ αὐτόματο τρόπο. ῾Ο πιστός πρέπει νά τά ἔχει ὡς ἔγνοια του καί νά ῾πλατύνεται ἐν ταῖς ἐννοίαις᾽ αὐτῶν, γιά νά βρίσκει τρόπους πού σέ ὅλες τίς διαστάσεις τῆς ζωῆς του νά φανερώνει τήν πίστη του. Δέν ἀρκεῖ μόνον ἡ χάρη καί ἡ ἔμπνευση τῆς στιγμῆς, ἀλλά καί ἡ κατάθεση τῆς ἀνθρώπινης σκέψης. Νά μᾶς ἀπασχολεῖ καί νά μᾶς προβληματίζει τό ποῦ καί τό πῶς νά μαρτυροῦμε τήν πίστη μας. Εἶναι στά ἀνθρώπινα νά κατανοοῦμε τήν γύρω μας κτιστή πραγματικότητα, νά κατανοοῦμε τήν ἔκταση τῶν ἀνθρωπίνων δραστηριοτήτων, γιά νά μποροῦμε σέ ὅλα αὐτά νά βρισκόμαστε ὡς χριστιανοί ἐκεῖ.
(2) Πρέπει ἡ φροντίδα αὐτή νά κάνει τούς πιστούς πρωτοστάτες στά καλά ἔργα. Οἱ πιστοί δηλαδή δέν εἶναι οὐραγοί ἀνθρώπων μέ ἀμφίβολη πίστη καί σκοτεινή προοπτική. Πολλοί ἀσχολοῦνται μέ τά καλά ἔργα καί χαρακτηρίζονται κοινωνικοί ἐργάτες. ᾽Αλλά οἱ χριστιανοί εἶναι ἐκεῖνοι πού κανονικά, κατά τόν ἀπόστολο, πρέπει νά πρωτοστατοῦν, νά δίνουν τό παράδειγμα σέ ὅλες τίς ἐκφάνσεις, ὅπως εἴπαμε, τοῦ ἀνθρωπίνου βίου, γιατί τοῦτο ἐπιτάσσει ἡ πίστη στόν Χριστό. Κι αὐτή ἡ πρωτοστασία τῶν χριστιανῶν κάνει τήν ὅποια κοινωνική προσφορά γνήσια ἀνθρώπινη, γιατί τήν καθαρίζει ἀπό τά ξένα καί δαιμονικά στοιχεῖα τοῦ ἐγωϊσμοῦ. ῾Ο πραγματικός χριστιανός ἔτσι γίνεται ὁ ἀληθινός ἡγέτης πού ἐξανθρωπίζει τόν κόσμο, γιατί τοῦ φέρνει τόν ἀέρα τῆς ἀγάπης, δηλαδή τόν ἀέρα τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ. Κι εἶναι γνωστό: ὅπου ὑπάρχει ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ ἐκεῖ ὑπάρχει καί ἡ ὅποια ἀνθρώπινη λύτρωση.
γ. Ὁ ἀπόστολος στόν γιά δεύτερη φορά τονισμό του γιά τήν ἀξία τῶν καλῶν ἔργων, μέ τόν τρόπο πού ἐξηγήσαμε, σημειώνει κάτι ἰδιαίτερα σημαντικό. Λέει ὅτι ὁ πιστός ἄν δέν κάνει πράξη τήν πίστη, παραμένει ἄκαρπος, δηλαδή  δέν παραμένει ἐν Χριστῷ καί δέν αὐξάνει τήν σχέση του μαζί Του. ῾῞Ινα μή ὦσιν ἄκαρποι᾽ (ὥστε ἡ ζωή τους νά μήν εἶναι ἄκαρπη). Εἶναι εὐθεῖα ἀναφορά στόν Κύριο. ῎Αν ᾽Εκεῖνος εἶπε ὅτι ἡ καρποφορία στήν ζωή μας, δηλαδή καί πάλι κατά Παῦλο ἡ ὕπαρξη τῆς ἀγάπης, τῆς χαρᾶς, τῆς μακροθυμίας, τῆς πίστεως, τῆς ἐγκράτειας, εἶναι ἡ ἀπόδειξη τῆς ζωντανῆς σχέσης μας μ᾽ ᾽Εκεῖνον ( ῾Πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοί μή φέρον καρπόν, αἴρει (ὁ γεωργός Πατήρ) αὐτό, καί πᾶν τό καρπόν φέρον καθαίρει αὐτό, ἵνα πλείονα καρπόν φέρῃ᾽), τότε ἡ ἔλλειψη ἀκριβῶς τῶν καρπῶν σημαίνει τήν νεκρή πίστη μας καί κατά τόν λόγο Του τήν ἀποκοπή ἀπό ᾽Εκεῖνον. ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή λοιπόν τά καλά ἔργα γίνονται ὄχι μόνον ὡς προσφορά στούς ἄλλους, ἀλλά πρωτίστως ὡς προσφορά στόν ἑαυτό μας. Μένουμε στήν πράξη τῆς ἀγάπης, γιατί ἔτσι μένουμε στόν Χριστό. Καί μένοντας στόν Χριστό βιώνουμε ἀπό τώρα τήν χάρη τῆς σωτηρίας μας. Αὐτή εἶναι καί ἡ σπουδαιόερη ἱεραποστολή μέσα στόν κόσμο.
 παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ´ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

«ος δ’ αν ποιήση και διδάξη, ούτος μέγας κληθήσεται εν τη βασιλεία των Ουρανών» (Ματθ. 5, 19)
        α. Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας, από το κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, απόσπασμα και αυτό από την επί του Όρους ομιλία του Κυρίου, έχει τεθεί από την Εκκλησία μας, σε σχέση και αναφορά με τους αγίους Πατέρες που εορτάζουμε σήμερα, της Δ΄ εν Χαλκηδόνι (451 μ.Χ.) Οικουμενικής Συνόδου. Τους Πατέρες εκείνους, που εν Πνεύματι αγίω διατύπωσαν την ορθόδοξη πίστη περί του Ιησού Χριστού, ως «διπλού την φύσιν, αλλ’  ου την υπόστασιν», και κατεδίκασαν τους αιρετικούς μονοφυσίτες, που παρουσίαζαν μία αλλοιωμένη εικόνα Του, δηλαδή ότι ο Κύριος είναι μόνον Θεός, διότι η θεϊκή φύση Του ως ισχυρότερη απορρόφησε την ανθρώπινη. Προ ολίγων μάλιστα ημερών, εορτάσαμε την αγία μεγαλομάρτυρα Ευφημία (11 Ιουλίου), η οποία με θαυμαστό τρόπο επικύρωσε την αλήθεια της ορθόδοξης πίστης και την πλάνη των αιρετικών. Η Εκκλησία μας λοιπόν επέλεξε το συγκεκριμένο ανάγνωσμα, για να τονίσει ότι και οι Πατέρες αυτοί ανήκουν  σ’  εκείνους που, κατά τον Κύριο, υπήρξαν και είναι φώτα του κόσμου, καθοδηγητικά για τη δοξολογία του Θεού, ενώ προφανώς στη Βασιλεία του Θεού ευρίσκονται σε περίοπτη θέση, διότι πραγμάτωσαν αυτό που υποσχέθηκε ο Κύριος: «ος δ’  αν ποιήση και διδάξη, ούτος μέγας κληθήσεται εν τη Βασιλεία των Ουρανών», υπόσχεση η οποία θα μας απασχολήσει δι’  ολίγων στη συνέχεια.
        β. 1. Έχει τονιστεί επανειλημμένως και επαρκώς ότι όταν μιλάμε για τη Βασιλεία του Θεού, δεν μιλάμε για μία απρόσωπη κατάσταση ή πολλώ μάλλον για έναν τόπο, αλλά για τον ΄Ιδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό. Εκείνος αποτελεί τη Βασιλεία του Θεού, διότι τα πάντα προσδιορίζονται και ζουν σε σχέση προσωπική μαζί Του. Ένταξη λοιπόν στη Βασιλεία του Θεού σημαίνει στην πραγματικότητα θετική σχέση με τον Χριστό, «πρόσωπον προς πρόσωπον» θέα του προσώπου Του, φωτισμό από το φως Εκείνου. Ο χαρακτηρισμός λοιπόν «μέγας» από τον Κύριο – «μέγας κληθήσεται» – πρέπει να εννοηθεί ως κοντινή και άμεση σχέση με τον ΄Ιδιο, όπως και το «ελάχιστος» δηλώνει το αντίθετο: άνθρωπος που σχετίζεται με τον Κύριο, αλλά αρνητικά, δηλαδή, μέσα σ’  Αυτόν, αλλά με αποστροφή του προσώπου Του για τον άνθρωπο αυτό. Κατανοεί λοιπόν κανείς εύκολα ότι στην πραγματικότητα βρισκόμαστε μπροστά σ’  αυτό που ονομάζουμε Παράδεισο και Κόλαση. Η κοντινότητα και η αμεσότητα δηλώνει τον Παράδεισο, η απομάκρυνση δηλώνει την κόλαση. 
        2. Η θετική ή η αρνητική, κοντινή ή μακρινή σχέση με τον Χριστό, εξαρτάται από τη ζωή του ανθρώπου στον κόσμο αυτό. Ανάλογα με το πώς ο άνθρωπος ζει εδώ, απολαμβάνει  κ α ι  την ποιότητα του εδώ, αλλά κ α ι  τη συνέχειά του, στην άλλη λεγόμενη ζωή. Κι ο Κύριος είναι σαφής: «ο ποιήσας και διδάξας μέγας κληθήσεται». Δηλαδή, θα έχει καλή σχέση μαζί Του, θα ζει την παρουσία Του ως παράδεισο, εκείνος που έπραξε πρώτα και δίδαξε στη συνέχεια. Προηγείται η πράξη και ακολουθεί  η διδασκαλία, σαν να μας λέει ο Κύριος ότι τότε είναι έγκυρη η διδασκαλία, τότε έχει νόημα, όταν έρχεται ως συνέχεια της πράξης, κατά το πρότυπο βεβαίως Εκείνου, ο Οποίος ό,τι δίδαξε το ζούσε: «οίος ο λόγος, τοίος ο βίος» που λένε οι Πατέρες. Άλλωστε, «πράξίς εστιν θεωρίας επίβασις».
        Διαφορετικά, η διδαχή μόνη, χωρίς την πράξη, συνιστά αυτό που ονομάζει ο Ίδιος υποκρισία και που ανηλεώς το έλεγξε στο πρόσωπο των Φαρισαίων: «λέγουσι γαρ και ου ποιούσι». Εκτός αυτών, τα επιπλέον  λόγια του Κυρίου, που είναι κυριολεκτικώς συγκλονιστικά και προκαλούν και φόβο, είναι εκείνα, πάλι από την επί του Όρους ομιλία, κατά τα οποία, μπορεί κάποιος να κηρύσσει, και μάλιστα ορθά, τον λόγο του Θεού, να κάνει και θαύματα ακόμη στο όνομα Εκείνου, αλλά τελικώς αυτός να είναι ξένος και άγνωστος για τον Κύριο, και μάλιστα εργάτης της ανομίας. «Κύριε, ου τω σω ονόματι εκηρύξαμεν και εν τω ονόματι Σου θαύματα εποιήσαμεν; Και αποκριθώ αυτοίς: αμήν, λέγω υμίν, ουκ οίδα υμάς. Απέλθετε απ’  εμού οι εργάται της ανομίας». Άγνωστοι λοιπόν και ανύπαρκτοι, για τον Κύριο, και εργάτες της ανομίας όσοι έμειναν σε μία θεωρητική προσέγγισή Του, έστω και χωρίς αλλοιώσεις της εικόνας Του. Πόσο μάλλον θα δεχτούν τον αυστηρό έλεγχό Του εκείνοι που Τον παρουσίασαν ψευδώς, με λογικά σχήματα του μυαλού τους, σαν τους αιρετικούς;
        3. Τι σημαίνει λοιπόν πράξη, που αυτή και μόνη μπορεί να οδηγεί και στην ορθή διδασκαλία; Μα τίποτε περισσότερο από την τήρηση του θελήματος του Θεού, δηλαδή την τήρηση των αγίων Του εντολών. Ο Κύριος διαρκώς προσανατόλιζε σ’  αυτόν τον τρόπο ζωής – «ου πας ο λέγων μοι Κύριε, Κύριε, εισελεύσεται εις την Βασιλείαν του Θεού, αλλ’ ο ποιών το θέλημα του Πατρός μου του εν ουρανοίς» – ενώ τους τηρούντες το θέλημα του Θεού χαρακτήριζε ως φίλους Του, ως μητέρα Του, ως αδέλφια Του: «υμείς φίλοί μου εστέ, εάν ποιήτε, όσα εντέλλομαι υμίν». «Τις εστιν μήτηρ μου ή αδελφός μου ή αδελφή μου; Πας ο ποιών το θέλημα του πατρός μου του εν ουρανοίς, ούτος αδελφός μου και αδελφή μου και μήτηρ μού εστιν». Σ’ αυτήν την πράξη διαπιστώνει εμπειρικά ο πιστός ότι γεύεται ολόκληρη την παρουσία και γίνεται κατοικητήριο και μοναστήρι του Τριαδικού Θεού. Οπότε ο πιστός ζώντας τον Θεό στην ύπαρξή του βλέπει και τη δύναμη του λόγου του, ο οποίος λειτουργεί με «σαρκωμένο» τρόπο στις καρδιές των ανθρώπων.
        4. Χρειάζεται να υπενθυμίσουμε βεβαίως ότι στην κατάσταση αυτή της πράξης και της διδασκαλίας μπορεί να φτάσει μόνον αυτός που έχει τη χάρη του Θεού, δηλαδή εκείνος που έχει ενταχθεί στο σώμα του Χριστού, την Εκκλησία, και τροφοδοτείται αδιάκοπα από τα ιερά μυστήριά της, και μάλιστα της Θείας Ευχαριστίας. Μόνο με τον Χριστό μπορεί να ζήσει κανείς τον Χριστό, όπως ο Ίδιος το βεβαίωσε: «χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν». Η πεποίθηση ότι μπορεί κάποιος μόνος του να τα καταφέρει πνευματικά: να είναι με τον Θεό, δυστυχώς όχι μόνον φανερώνει εκτός πραγματικότητας ιστάμενο άνθρωπο, αλλά και με μεγάλη αλαζονεία και υπερηφάνεια. Και το μόνο που εισπράττει ο αλαζόνας άνθρωπος είναι όχι η χάρη του Θεού, αλλά η αντίθεση προς Εκείνον και η υποταγή του στον πονηρό.
        γ. Οι άγιοι Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου έρχονται σήμερα και μας υπενθυμίζουν:  Είμαστε καλεσμένοι για να είμαστε πολίτες της Βασιλείας του Θεού, ήδη από τη ζωή αυτή, δηλαδή να είμαστε συνδεδεμένοι με τον Χριστό, που σημαίνει να παραμένουμε στην Εκκλησία εν υπακοή προς τη διδασκαλία και την πνευματική της ζωή. Η χαρά των αγίων μας  είναι να ακουστεί και για εμάς η φωνή του Θεού ότι είμαστε μεγάλοι, κάτι που συνιστά και την δική Του επιθυμία. Προφανώς ο Θεός μάς υπολείπτεται πολύ περισσότερο από ό,τι εμείς τον εαυτό μας και έχει σχέδια για εμάς πολύ μεγαλύτερα από όσα ο νους μας έχει θέσει.
 παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΠΡΟΚΛΟΣ ΚΑΙ ΙΛΑΡΙΟΣ (12 ΙΟΥΛΙΟΥ)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

«Οι άγιοι αυτοί έζησαν, όταν αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο Τραϊανός και ηγεμόνας ο Μάξιμος. Συνελήφθη πρώτα ο άγιος Πρόκλος, ο οποίος ομολόγησε την πίστη του στον Χριστό ενώπιον του βασιλιά, οπότε και παραδόθηκε από αυτόν στον Μάξιμο τον ηγεμόνα για να τον βασανίσει. Στην αρχή, του καίνε τη γαστέρα και τα πλευρά, έπειτα ξέεται, κρεμάται επί ξύλου, και με λίθους βαρείς, στη συνέχεια, στα πόδια, οδηγείται για να τοξευτεί. Στον δρόμο συναντά τον ανεψιό του Ιλάριο, που συρόταν και αυτός από τους ειδωλολάτρες. Και ο μεν άγιος Πρόκλος, αφού καταπληγώθηκε από το πλήθος των βελών, εκδήμησε προς τον Κύριο, ο δε άγιος Ιλάριος, αφού ρωτήθηκε και ονόμασε τον εαυτό του χριστιανό, κρεμασμένο τον κτύπησαν και για τρία μίλια τον έσυραν. Έπειτα, αφού κόπηκε η κεφαλή του, κατατέθηκε μαζί με τον άγιο Πρόκλο».

Οι άγιοι Πρόκλος και Ιλάριος ανήκουν στη μεγάλη χορεία των μαρτύρων, που έδωσαν τη ζωή τους για τον Κύριο Ιησού Χριστό και που φανέρωσαν έτσι ότι αυτό που τους κινούσε για να φτάσουν μέχρις αυτό το σημείο ήταν η βαθειά αγάπη προς Εκείνον. Χωρίς αυτήν την αγάπη, τον πόθο του ουρανού, δεν θα δικαιολογείτο το μαρτύριό τους, ή, κι αν υπήρχε, δεν θα χαρακτηριζόταν χριστιανικό. Διότι πολλά είδη μαρτυρίων γνωρίζουμε, αλλά δεν είναι βεβαίως όλα χριστιανικά. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να δώσει τη ζωή του για την πατρίδα του, αλλά θα ανήκει στους λεγόμενους εθνομάρτυρες, κι όχι βεβαίως στους μάρτυρες του Χριστού, συνεπώς σ’  αυτούς που εντάσσονται στη χορεία των αγίων. Οι άγιοι Πρόκλος και Ιλάριος λοιπόν είναι μάρτυρες Χριστού, για την αγάπη Εκείνου έδωσαν τη ζωή τους, με πολλά βασανιστήρια μάλιστα, και γι’ αυτό τιμώνται και γεραίρονται από την Εκκλησία μας.

Η αγάπη τους αυτή προς τον Χριστό ήταν η δύναμη που τους έδινε φτερά ν’  ανεβαίνουν την κλίμακα του ουρανού, που σημαίνει ότι οι άγιοι σκέφτονταν διαρκώς τον Χριστό, ανάπνεαν τη χάρη Εκείνου, όλες οι επιθυμίες και τα συναισθήματά τους ήταν προσανατολισμένα προς τον Θεό. Αποτέλεσμα αυτής της πνευματικής ανόδου ήταν αφενός η αδιάκοπη αύξησή τους στη θέωση, αφετέρου η υπέρβαση της όποιας γοητείας και έλξης ασκεί ο κόσμος στα πάθη του ανθρώπου. Διότι, για να μπορέσει κανείς να ξεπεράσει τους πειρασμούς του πεσμένου στην αμαρτία κόσμου, απαιτείται μία ισχυρότατη δύναμη, η οποία δεν είναι άλλη από τον πόθο του Θεού. Στους αγίους αυτούς – μάλλον και σ’  αυτούς – βλέπουμε να υλοποιείται αυτό που έλεγε ο απόστολος Παύλος για τον εαυτό του: «ηγούμαι πάντα σκύβαλα είναι, ίνα Χριστόν κερδήσω». Μπροστά στον Χριστό, στη χάρη και την αγάπη Του, όλα θεωρούνται όχι απλώς δεύτερα, αλλά κυριολεκτικά σκουπίδια.

Την παραπάνω πραγματικότητα επισημαίνει και η υμνολογία της σημερινής εορτής: «επτέρωσεν υμάς ο ουράνιος πόθος. Όθεν πάντα τα τερπνά του βίου, Αθληταί, ελογίσασθε σκύβαλα, νεύσεσι ταις προς το Θείον θεωθέντες και άπασαν των αθέων ισχύν ταπεινώσαντες». Δηλαδή: Σας έδωσε φτερά ο ουράνιος πόθος. Γι’  αυτό όλα τα τερπνά του βίου, Αθλητές (του Χριστού), τα θεωρήσατε σκουπίδια, αφού θεωθήκατε με τη στροφή σας προς τον Θεό και ταπεινώσατε όλη τη δύναμη των αθέων. Είναι ευνόητο βεβαίως ότι η ζωή των αγίων Πρόκλου και Ιλαρίου αποτελούν δυνατό παράδειγμα και για εμάς σήμερα, που ταλαιπωρούμαστε μέσα στις προκλήσεις της ανισόρροπης εποχής μας, που θα πει ότι μας υπενθυμίζουν πρώτα απ’ όλα τον ορθό προσανατολισμό μας – προς τον Τριαδικό Θεό και την εν Εκκλησία παρουσία Του – κι έπειτα τη μόνη δύναμη απεμπλοκής από τα του βίου μας τερπνά και παράλογα – την αγάπη και τον πόθο μας για τον Χριστό.

 παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Για την ομόνοια των αδελφών. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Συγγραφέας: kantonopou στις 11 Ιουλίου, 2014

«Οφείλουν λοιπόν οι αδελφοί ο,τιδήποτε και αν κάνουν να συναναστρέφονται μεταξύ τους με αγάπη και χαρά. Και αυτός που ασχολείται με κάποιο έργο να λέγει αυτά τα λόγια για εκείνον που προσεύχεται ότι, ‘’Το θησαυρό που θα αποκτήσει ο αδελφός μου, επειδή είναι κοινός, τον κατέχω και εγώ’’· και αυτός που προσεύχεται να λέγει αυτά τα λόγια για τον αδελφό που διαβάζει· ‘’η ωφέλεια που αποκομίζει εκείνος από την ανάγνωση είναι κέρδος και για μένα’’· και εκείνος πάλι που προσφέρει κάποια εργασία ας λέγει αυτό· ‘’την διακονία που προσφέρω, την προσφέρω για κοινή ωφέλεια’’. Διότι, όπως ακριβώς ‘’είναι ένα το σώμα, αλλά έχει πολλά μέλη’’, και βοηθάει το ένα το άλλο και το κάθε ένα εκτελεί το δικό του έργο, και όπως το μάτι βλέπει για όλο το σώμα, και το χέρι εργάζεται για όλα τα μέλη, και το πόδι περπατάει κουβαλώντας όλα τα μέλη του σώματος, και άλλο πάλι μέλος υποφέρει μαζί με κάποιο άλλο, έτσι να είναι και οι αδελφοί μεταξύ τους. Και ούτε αυτός που προσεύχεται να επικρίνει εκείνον που εργάζεται και να λέει· ‘’γιατί δεν προσεύχεται;’’. Ούτε αυτός που εργάζεται να κατακρίνει εκείνον που προσεύχεται, λέγοντας· ‘’εκείνος κάθεται και εγώ εργάζομαι’’, ούτε αυτός που διακονεί να κρίνει τον άλλο. Αλλά ό,τι κάνει ο κάθε ένας, να το κάνει ‘’για τη δόξα του Θεού’’. Αυτός που διαβάζει να αισθάνεται αγάπη και χαρά για αυτόν που προσεύχεται και να σκέφτεται αυτό, ότι δηλαδή ‘’για μένα προσεύχεται’’, και αυτός που προσεύχεται να σκέφτεται για αυτόν που εργάζεται αυτό, ότι ‘’αυτό που κάνει, το κάνει για την ωφέλεια όλων’’.
Και έτσι είναι δυνατό να επικρατεί μεταξύ σας μεγάλη ομοφωνία και γαλήνη και συμφωνία ‘’έχοντας ως σύνδεσμο την ειρήνη’’, και να ζείτε όλοι μαζί με αγνότητα και ειλικρίνεια και ευλογία Θεού. Το κυριότερο όμως από όλα είναι η επιμονή με καρτερία στην προσευχή. Πλην όμως ένα και μοναδικό να επιζητείτε, το να έχει κανείς θησαυρό στην ψυχή και την αληθινή ζωή στο νου που είναι ο ίδιος ο Κύριος, και είτε εργάζεται κανείς, είτε προσεύχεται, είτε διαβάζει, να έχει κάνει δικό του απόκτημα αυτό που δεν χάνεται, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα.
Υπάρχουν όμως μερικοί που λένε αυτό, ότι δηλαδή ο Κύριος ζητάει από τους ανθρώπους μόνο φανερούς καρπούς, ενώ τα απόκρυφα ο Θεός τα πραγματοποίησε. Όμως δεν έχουν έτσι τα πράγματα, αλλά όπως ακριβώς προφυλάσσει κάποιος με τη συμπεριφορά του τον έξω άνθρωπο, δηλαδή το σώμα, έτσι οφείλει να κάνει αγώνα και πόλεμο και με τους διαλογισμούς του. Διότι απαιτεί από σένα ο Κύριος να οργισθείς με τον εαυτό σου και να πολεμήσεις μαζί με το πνεύμα, ώστε ούτε να συμφωνήσεις, ούτε και να αισθανθείς ηδονή με τους λογισμούς της κακίας».
(Έργα αγίου Μακαρίου του Αιγυπτίου, Φ. ΕΠΕ 7, σελ. 51-53).

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΑΛΗΘΙΝΗ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ

Συγγραφέας: kantonopou στις 8 Ιουλίου, 2014

῾᾽Αββᾶ, τί εἶναι ταπείνωση;᾽ ρώτησε μέ γνήσια ἀπορία ὁ ἕνας ἀπό τούς δυό καλόγερους πού εἶχαν ἔλθει νά ἐπισκεφτοῦν τόν μεγάλο ἀββᾶ ᾽Ιωάννη τόν Πέρση.

῾Η συζήτηση εἶχε ξεκινήσει ἀρκετή ὥρα πρίν, μετά τόν ἑσπερινό πού εἶχαν κάνει στό φτωχικό ἐκκλησάκι τοῦ ἀββᾶ ᾽Ιωάννη. Οἱ δυό καλόγεροι πού τόν βοήθησαν στά ψαλτικά κι ἔνιωσαν ξεχωριστή κατάνυξη ἀπό τήν ἱεροπρέπεια καί τήν δύναμη προσευχῆς τοῦ Γέροντα ἦταν γνωστοί του ἀπό παλιά. ῎Ερχονταν κατά καιρούς νά τόν ἐπισκεφτοῦν, νά τοῦ φέρουν κάποιο φίλεμα, νά συζητήσουν μαζί του πάνω σέ πνευματικά θέματα. ῎Ηξεραν ὅτι ὁ Γέροντας δέν ἦταν τυχαῖος. Χρόνια ἀσκητικῆς ζωῆς εἶχαν σμιλέψει τήν ψυχή του, τοῦ ᾽χαν δώσει μεγάλη ἐμπειρία στίς παγίδες τοῦ Πονηροῦ, τόν εἶχαν γλυκάνει ἀπό τίς ἐπισκέψεις τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ.

Εἶχε ἔρθει ὁ ᾽Ιωάννης νεαρός ἀπό τήν Περσία στά εὐλογημένα καί ἁγιασμένα μέρη τῆς Συρίας. Κέντρο ἀσκητικό ἡ Συρία μέ σπουδαίους καί φημισμένους ἀσκητές ἔθελγε κάθε καλοπροαίρετη ψυχή πού ἡ ἀφιέρωση στόν Κύριο ἔβλεπε ὅτι ἦταν ἡ κλήση γιά τήν πορεία της. ῎Εψαξε ὁ ᾽Ιωάννης  καί ὑποτάχτηκε σέ ἅγιο καί ταπεινό Γέροντα στήν περιοχή τῶν Μονιδίων, περιοχή πού ὅπως σημαίνει τό ὄνομά της ἀποτελεῖτο ἀπό μικρά ἀσκηταριά, μικρές μονές, πού ὅλες μαζί συνιστοῦσαν μία ἀσκητική λαύρα. ᾽Εκεῖ ἔμεινε ἀρκετά χρόνια κάνοντας ἀδιάκριτη ὑπακοή, γι᾽ αὐτό καί προχώρησε ἀρκετά στά πνευματικά. Κι ὅταν ὁ Γέροντάς του ἔφυγε ἀπό τόν κόσμο τοῦτο, προβλέποντας μάλιστα τόν θάνατό του, ὁ ᾽Ιωάννης ἦταν ἐκεῖνος πού μέ δάκρυα στά μάτια τόν ἀποχαιρέτισε, πῆρε τήν εὐχή του, τόν παρεκάλεσε νά μήν τόν ξεχνᾶ ἐκεῖ πού θά πάει στόν Κύριο.

῾Ο ἀββᾶς ᾽Ιωάννης δέν ἔσπευσε νά ἀπαντήσει. Σηκώθηκε ἀπό τήν θέση του στό μικρό δωματιάκι πού εἶχε περάσει τούς καλόγερους καί πού λειτουργοῦσε καί ὡς ἀρχονταρίκι τοῦ ἀσκηταριοῦ του, καί ἀνασκάλεψε τά κούτσουρα πού ἔκαιγαν σέ μιά πυροστιά. Πρόσθεσε κανά-δυό ἀκόμη ξύλα.

῾Τί εἶναι ταπείνωση;᾽ ἐπανέλαβε κι ἐκεῖνος μονολογώντας. ῾Ποιός μπορεῖ νά σοῦ ἀπαντήσει, παιδί μου, παρά ἐκεῖνος πού τήν ἔχει στήν καρδιά του;᾽ Σταμάτησε.  ῾᾽Εγώ πάντως δέν ξέρω᾽ εἶπε χωρίς ταπεινολογία.  ῾Γιατί μιλώντας γι᾽ αὐτήν εἶναι σάν νά μιλᾶς γιά τόν ἴδιο τόν Θεό. Καί ποιός μπορεῖ νά μιλήσει γιά τόν Θεό, παρά ὅποιος ἔγινε κατοικητήριο τοῦ Θεοῦ; Μυστήριο ἡ ταπείνωση, παιδιά μου. Γι᾽ αὐτό καί πολλοί ἐπιχείρησαν νά τήν ὁρίσουν καί ἔπεσαν ἔξω. ῾Απλῶς περιέγραψαν κάποιες ἐπί μέρους πλευρές της᾽.

Κάποιο κούτσουρο στήν φωτιά σπίθισε ἀπό ἕνα ξαφνικό γύρισμα τοῦ ἀέρα κι ἔκανε τούς προσκυνητές καλόγερους νά στραφοῦν πρός τό μέρος της. Λίγο σάν νά ρίγησαν ἀπό τό κρύο πού εἶχε πέσει, καθώς τό βράδυ εἶχε προχωρήσει. ᾽Ανακάθισαν καλύτερα στίς θέσεις τους καί τά μάτια τους καί ὁ νοῦς τους στηλώθηκαν καί πάλι στόν ἀνολοκλήρωτο λόγο τοῦ Γέροντα.

῾Θά μπορούσαμε νά δώσουμε τό ἑξῆς παράδειγμα γιά τήν ταπείνωση καί τό μυστήριο πού περικλείει᾽ συνέχισε ἀργά ὁ ἀββᾶς ᾽Ιωάννης. ῾Μοιάζει μ᾽ ἕνα πιθάρι πού κλείνει μέσα θησαυρό πού κανείς δέν ἔχει δεῖ. Κι εἶναι τό πιθάρι αὐτό διπλοσφραγισμένο. Μόνο αὐτός πού τό κατέχει μπορεῖ νά τό ἀνοίξει καί ν᾽ ἀπολαύσει τό περιεχόμενό του. Τό μόνο πού γνωρίζουν ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι τό ὄνομα τοῦ πιθαριοῦ. Γιατί τό γράφει ἀπέξω: ῾῾Η ἁγία ταπείνωση᾽. ῾Επομένως…᾽ κατέληξε ὁ ᾽Ιωάννης, ῾ἑπομένως… μή μοῦ ζητᾶτε νά σᾶς πῶ πράγματα πού δέν κατέχω᾽. Τό ᾽πε μέ μιά τέτοια φυσικότητα καί πειθώ, πού δέν ἄφηνε περιθώρια ἀμφισβήτησης.

῾Δηλαδή, Γέροντα, δέν ὑπάρχει τρόπος τελικά νά μάθουμε γιά τήν ταπείνωση; ῞Ολη ἡ ῾Αγία Γραφή, ὅλοι οἱ ἅγιοί μας, μᾶς λένε ὅτι χωρίς τήν ταπείνωση δέν μπορεῖ νά ὑπάρξει πρόοδος πνευματική. Αὐτή εἶναι ἡ βάση κάθε ἀρετῆς καί μάλιστα τῆς σπουδαιότερης ἀπό ὅλες,  τῆς ἀγάπης. Μένουμε λοιπόν ξεκρέμαστοι;᾽ ρώτησε μέ ἀγωνία ὁ μικρότερος ἀπό τούς δύο καλόγερους.

῾Ο Γέροντας δέν ἔσπευσε καί πάλι νά ἀπαντήσει. Χαιρόταν πολύ γιά τήν συζήτηση πού ἔκαναν, γιατί τό περιεχόμενό της ἦταν γιά τό πιό οὐσιαστικό πράγμα στόν κόσμο: τήν σωτηρία τῆς ψυχῆς. Καί χαιρόταν ξέχωρα πού δυό ἀδελφοί εἶχαν τέτοια γνήσια πνευματικά ἐνδιαφέροντα.
Σφίχτηκε λίγο ἡ καρδιά του. ῾Η σκέψη του πῆγε σέ ἄλλους προσκυνητές πού κατέφθαναν στό μέρος αὐτό, ἀλλά σάν τουρίστες.  ᾽Αντιμετώπιζαν αὐτόν καί τούς ἄλλους ἀσκητές πολλές φορές σάν ἁπλό θέαμα, μέ σκοπό νά ποῦν ὅταν θά γύριζαν πίσω ὅτι συναντήσαμε καί τόν τάδε ἀσκητή, διαστρεβλώνοντας τίς περισσότερες φορές τά λόγια του ἤ καί παρεξηγώντας συχνά τήν συμπεριφορά του. Τέτοιους ῾προσκυνητές᾽ δέν τούς ἤθελε ἡ καρδιά του καί δέν ἦταν λίγες οἱ φορές πού τούς ἀπέφευγε.

῾Παιδί μου, δέν μᾶς ἀφήνει ὁ Θεός. Μπορεῖ νά μήν ξέρουμε ἐπακριβῶς τί εἶναι ἡ ταπείνωση, ἀφοῦ αὐτήν ντύθηκε ὁ ἴδιος ὁ Θεός μας πού ἔγινε ἄνθρωπος, ἀλλά ὅταν βλέπει ἀνθρώπους νά Τόν ἀναζητοῦνε γνήσια, ἔρχεται ὁ ῎Ιδιος καί τούς καθοδηγεῖ ἤ στέλνει ἀνθρώπους Του νά γίνουν οἱ καθοδηγητές τῶν ἁπλουστέρων ἀνθρώπων. ᾽Εμεῖς λοιπόν χρειάζεται νά ἐπαινοῦμε τήν ταπείνωση, νά τήν θεωροῦμε ὡς πράγματι τήν βάση τῶν ἀρετῶν κι ᾽Εκεῖνος θά κάνει αὐτό πού ξέρει στήν ψυχή μας᾽.

Ξανασηκώθηκε κι ἔφτιαξε καί πάλι τά ξύλα στήν φωτιά. Φούντωσαν αὐτά κι ἅπλωσαν τήν θέρμη τους γιά νά ἀγκαλιάσουν τούς συζητητές. Παράλληλα ἄναψε κι  ἕνα λυχνάρι πού βρισκόταν παράμερα. Φωτίστηκε ὁ χῶρος καθώς φωτίζονταν καί οἱ ψυχές.

῾᾽Αλλά, ἄν δέν ξέρω νά σᾶς πῶ ἐγώ τί εἶναι ταπείνωση᾽, σάν ν᾽ ἀναγάλλιασε ὁ Γέροντας μ᾽ αὐτό πού ἑτοιμάστηκε νά πεῖ, ῾μπορῶ νά σᾶς πῶ γιά κάποιον πού πράγματι εἶχε τήν εὐλογημένη αὐτήν ἀρετή στόν ἀπόλυτο κατ᾽ ἄνθρωπον βαθμό. Ναί, ὁ Θεός μέ εὐλόγησε νά δῶ ταπεινό ἄνθρωπο καί νά καταλάβω πολύ καθαρά τήν δική μου μικρότητα᾽.

Τά μάτια τῶν καλογέρων ἄνοιξαν διάπλατα. Κράτησαν καί τήν ἀναπνοή τους ἀκόμη μή χάσουν καί τόν παραμικρό λόγο τοῦ ἀββᾶ ᾽Ιωάννη, τοῦ ἐκ Περσίας καταγομένου καί ταπεινοῦ κι αὐτοῦ ἀδελφοῦ, ἔστω κι ἄν τό ἀρνεῖτο αὐτός συνεχῶς.

῾Στό τέλος τοῦ 1353 ἀπό κτίσεως Ρώμης, (600 μ.Χ.), θέλησα νά ἐπισκεφτῶ τήν πρωτόθρονη Ρώμη, τό λίκνο αὐτό τῆς πίστεως, γιά νά προσκυνήσω τούς ἁγιασμένους τάφους τῶν μεγάλων ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου. Ἡ Ρώμη πάντοτε μέ ἔθελγε καί βρισκόταν σάν ὅραμα μπροστά μου, γιατί ἦταν ἡ ᾽Εκκλησία πού ὁ ἀπόστολος Παῦλος τήν ἀγαποῦσε ἰδιαίτερα, γιατί ἦταν ἡ πρώτη στήν ἱεραποστολή καί στήν ἐλεημοσύνη, γιατί κυρίως…᾽ δάκρυσε ὁ Γέροντας, ῾…εἶναι ὁ τόπος πού εἶναι ἅγιος ἀπό τό χυμένο αἷμα τόσων χιλιάδων καί χιλιάδων μαρτύρων τῆς πίστεως. Κι ἐκεῖ βεβαίως μαρτύρησαν καί οἱ μεγάλοι ἀπόστολοι.  ῾Ο Θεός λοιπόν μοῦ ἔβαλε αὐτήν τήν ἐπιθυμία καί βρέθηκα τήν χρονιά ἐκείνη στά ἁγιασμένα ἐκεῖνα μέρη᾽.

῾῾Υπῆρχε ὅμως κι ἕνας ἀκόμη λόγος᾽, συνέχισε ὁ Γέροντας, ῾κι αὐτό εἶναι πού θέλω νά σᾶς πῶ μιλώντας γιά τήν ταπείνωση. ᾽Επίσκοπος στήν Ρώμη ἦταν τότε, κι εἶναι ἀκόμη ἀπ᾽ ὅ,τι ξέρω, ὁ ἅγιος καί μεγάλος Γρηγόριος, αὐτός πού τόν λένε Διάλογο. ῾Η φήμη του ἔχει ξεπεράσει τά ὅρια τῆς πόλης πού εἶναι ἐπίσκοπος κι ὅλοι οἱ χριστιανοί προσβλέπουν σ᾽ αὐτόν σάν σέ πρότυπο. Κεφαλή μεγάλη στήν πίστη μας. ῎Εχουν γίνει γνωστά παντοῦ  καί ἡ μεγάλη του ποιμαντική μέριμνα γιά τούς πιστούς καί ἡ διοργάνωση ἱεραποστολῶν γιά νά φέρει στήν ἀληθινή πίστη κι ἄλλους ἀνθρώπους καί τά ἁγιοπνευματικά ὅμως κείμενά του. Θεωρεῖται μεγάλος συγγραφέας πού αὐτά πού γράφει τρέφουν τούς χριστιανούς. Καί γι᾽ αὐτόν λοιπόν θέλησα νά πάω. Εὐχήθηκα μάλιστα πολύ στόν Θεό νά μοῦ δώσει σημάδι ὅτι ἔχει εὐλογήσει τό προσκύνημά μου, φέρνοντας στόν δρόμο μου τόν ἅγιο αὐτόν᾽.

῾Τόν συνάντησες, Γέροντα;᾽ εἶπαν μέ ἀγωνία καί οἱ δύο.
῾Ναί, παιδιά μου. ῾Ο Θεός εὐδόκησε νά τόν συναντήσω, ἀλλά γιά νά μέ διδάξει καί νά δῶ ἔμπρακτα τί σημαίνει, ὅπως σᾶς εἶπα, ταπείνωση καί χριστιανική ἀγάπη᾽.

῾Λοιπόν, παιδιά μου, ἀφοῦ εἶχα κάνει τό προσκύνημα στούς τάφους τῶν ἀποστόλων τοῦ Κυρίου καί μέ δάκρυα στά μάτια εὐλογοῦσα τήν ὥρα πού τά χείλη μου ἀσπάζονταν τό χῶμα πού εἶχαν θαφτεῖ, προχώρησα καί πῆγα στό κέντρο τῆς πόλεως. ᾽Ατένιζα ὥρα τήν μεγάλη Πόλη, μέ τούς φαρδεῖς δρόμους, τίς πλατεῖες, τά ἀγάλματα, ἀλλά ἡ σκέψη μου ἦταν, ὅπως σᾶς εἶπα, στά χρόνια πού οἱ ἀπόστολοι βρίσκονταν ἐκεῖ. Τότε ἦταν πού ἄκουσα κάποιον ξεχωριστό θόρυβο καί εἶδα συνωστισμένους ἀνθρώπους λίγο πιό πέρα ἀπό ἐκεῖ πού καθόμουν, πού μέ τό δέος ζωγραφισμένο στά μάτια τους ἅπλωναν τά χέρια τους νά χαιρετίσουν κάποιον.  

῾Η καρδιά μου κτύπησε μέ ἀγωνία. Αὐτό πού εἶχα εὐχηθεῖ στόν Θεό τό ἐπέτρεψε νά τό ζήσω. Λίγα μέτρα μακριά μου περνοῦσε ὁ ἅγιος πάπας, ὁ μέγας Γρηγόριος. Δάκρυσα ἀπό τήν κατάνυξη πού ἔνιωσα καί κινήθηκα αὐθόρμητα νά πάω νά τόν προσκυνήσω. Νά τοῦ βάλω μετάνοια καί νά πάρω τήν εὐχή του.

᾽Αλλά κι ἐκεῖνος σάν νά μέ εἶδε. Εἶδε τήν καλογερική μου ἀμφίεση, κατάλαβε ὅτι εἶμαι προσκυνητής καί στράφηκε ὁλόκληρος πρός τό δικό μου μέρος, ἐρχόμενος σέ μένα.

᾽Αλλά τότε συνέβη κάτι πού δέν μπόρεσα ἐκείνη τήν στιγμή νά ἐξηγήσω. Δυό κληρικοί ἀπό τήν ἀκολουθία του, βλέποντας τήν κίνησή μου νά τόν προσκυνήσω, ἔσπευσαν γρήγορα καί μέ ἀγωνία στά μάτια τους ἄρχισαν νά μοῦ λένε: ῾῎Οχι, πάτερ, μήν βάζεις μετάνοια. Μήν προσκυνᾶς τόν πάπα᾽.
Παραξενεύτηκα πάρα πολύ καί, δέν σᾶς τό κρύβω, θεώρησα βλάσφημα τά λόγια τους. ᾽Εκεῖνοι ὅμως ἐπέμεναν. ᾽Αλλά κι ἐγώ ἐπέμεινα. Θεωροῦσα ὅτι ἦταν ἄπρεπο ἀπό πλευρᾶς μου νά μήν τοῦ βάλω μετάνοια, νά μήν χαιρετίσω τόν ἅγιο.
Τόν πλησίασα πάρα πολύ ἀλλά τότε συνέβη τό ἑξῆς: πρίν προλάβω νά τόν προσκυνήσω, ἐκεῖνος ἔσπευσε μέ μία ἀσυνήθιστα γρήγορη κίνηση καί πρόσπεσε μπρός στά πόδια μου. ῾Ο πάπας, ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ρώμης, μπρούμυτα στήν γῆ μπροστά σ᾽ ἕναν ἁπλό παπα-καλόγερο.
Πρόσπεσα κι ἐγώ. Δέν ξέρω πόση ὥρα στάθηκα ἔτσι, ἀλλά ὅταν πῆγα νά ἀνασηκωθῶ, εἶδα ὅτι ἐξακολουθοῦσε ὁ ἅγιος νά κείτεται χάμω. Κατάλαβα τότε τήν ἀγωνία τῶν κληρικῶν τῆς συνοδείας του. ῾Ο ἅγιος προλάβαινε ὁποιονδήποτε πήγαινε νά τόν προσκυνήσει. ᾽Εκεῖνος πρῶτος ἔσπευδε καί δέν σηκωνόταν ἄν δέν σηκωνόταν πρῶτος ὁ ἄλλος.

Κατανύχθηκα. Βρέθηκα πρόσωπο πρός πρόσωπο μ᾽ ἕναν ἅγιο τοῦ Θεοῦ. Αἰσθάνθηκα πολύ ἔντονα τί θά πεῖ ταπείνωση καί τί σημαίνουν τά λόγια τοῦ Κυρίου πού ᾽Εκεῖνος πρῶτος τά ἔβαλε σέ ἐφαρμογή: ῾ὅποιος θέλει νά εἶναι πρῶτος ἀνάμεσά σας, ἄς εἶναι τελευταῖος ὅλων καί δοῦλος᾽.

᾽Αλλά ἡ ἔκπληξή μου δέν ἦταν μόνον αὐτή. ᾽Αμέσως ὁ πάπας Γρηγόριος, ὁ ἅγιος τοῦ Θεοῦ, μόλις σηκώθηκε μέ ἀγκάλιασε μέ θερμότητα καί μέ ἀσπάστηκε μέ τήν ἴδια τῆς προσκύνησης  ταπεινοφροσύνη, ἐνῶ μέ τό χέρι του μοῦ ἔδωσε τρία χρυσά νομίσματα. Στράφηκε μάλιστα στήν συνοδεία του κι ἔδωσε ἐντολή νά μοῦ δώσουν ἕνα καινούργιο ράσο καί ὅ,τι ἄλλο ἀναγκαῖο χρειαζόμουν. Στήν συνέχεια μοῦ εὐχήθηκε καί σάν νά ᾽χε κάνει τό φυσικότερο πράγμα τοῦ κόσμου προχώρησε τόν δρόμο του.

Εἶχα μένει ἀκίνητος. Τά δάκρυα κυλοῦσαν ἀνεμπόδιστα στό πρόσωπό μου καί δόξαζα τόν Θεό πού χάρισε στόν δοῦλο Του Γρηγόριο τέτοια ταπείνωση πρός ὅλους κι ἐλεημοσύνη καί ἀγάπη᾽.

Σταμάτησε ὁριστικά ὁ ἀββᾶς. Τά δάκρυα αὐλάκωναν καί τώρα τό ἅγιο πρόσωπό του, ἀλλά καί τῶν δυό καλογέρων. 
Τά κούτσουρα στήν φωτιά εἶχαν σβήσει ἀπό ὥρα, ἀλλά κανείς δέν τό εἶχε προσέξει. Γιατί μιά ἄλλη φωτιά μεγάλη καί δυνατότερη ἀπό τήν ὑλική ἔκαιγε τώρα μέσα στίς καρδιές τους.  
(Πηγή: ῾Λειμωνάριον᾽ ᾽Ιωάννου Μόσχου)
 παπα Γιώργης Δορμπαράκης 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Μια σπάνια,παράξενη για μένα,φωτογραφία του 1920 εδώ στο χωριό των Ποιμένων.

Συγγραφέας: kantonopou στις 8 Ιουλίου, 2014

Μια σπάνια,παράξενη για μένα,φωτογραφία του 1920 εδώ στο χωριό των Ποιμένων.Που είναι το παράδοξο; Κατ’αρχήν δεν ζει κανείς απ’όλους αυτούς,ούτε καν αυτοί που φαίνονται μικρά παιδιά. 
Που είναι το παράξενο;Είναι μια οικογενειακή φωτογραφία Ορθοδόξων Χριστιανών,με τον παππού,γιαγιά,παιδιά,εγγόνια,δισέγγονα.Είναι λίγο πριν την κηδεία του παππού,ο οποίος είναι στο κέντρο της φωτογραφίας,και ο οποίος είναι ήδη νεκρός! Δηλαδή αφού κοιμήθηκε-πέθανε,τον έπλυναν,τον έντυσαν,τον ευπρέπισαν,του φόρεσαν το κομπολόϊ του στο χέρι,την μαντήλα την παραδοσιακή στο κεφάλι,…τον κάθισαν,και όλοι μαζί…..έβγαλαν την τελευταία αναμνηστική φωτογραφία,μαζί του,ενώ έχει φύγει από τούτη τη μάταιη ζωή,και από πίσω τον κρατάνε οι γυιοί του για να μην πέσει και για να βγουν όλοι παρέα,πριν γίνει η νεκρώσιμη ακολουθία! 
Οταν την είδα σε ένα σπίτι κρεμασμένη στον τοίχο,υπέθεσα ότι το κεντρικό πρόσωπο,ο παππούς,ότι είναι τυφλός,αλλά μου είπαν ότι …όχι ,είναι κεκοιμημένος,όταν την έβγαλαν.!Θαύμασα τον σεβασμό και την αγάπη τους,με αυτήν τους την ενέργεια.
Σε κάποιους ίσως φανεί λίγο μακάβριο,αλλά όταν ρώτησα,μου είπαν ότι παλιά γινόντουσαν παρόμοιες ενέργειες λόγω της αγάπης για τον στύλο-πατέρα-παππού-προππάπου της οικογενείας,μιας καθαρά πατριαρχικής οικογένειας.Ας συγκρίνουμε και πάλι με το σήμερα,το τώρα και το αύριο……..Τι έχετε να πείτε;

apantaortodoxias

Κατηγορία ΑΞΙΕΣ ΖΩΗΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος του περιοδικού της ΠΕΘ “Κοινωνία” (Ιανουάριος-Μάρτιος 2014)

Συγγραφέας: kantonopou στις 8 Ιουλίου, 2014

ΕΤΟΣ ΝH’ • ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ – ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 • ΤΕΥΧΟΣ 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ἡ ΠΕΘ θέτει τὸν Ἀρχιεπίσκοπο καὶ τοὺς Ἱεράρχες πρὸ τῶν εὐθυνῶν τους γιὰ τὸ Μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν.
Τὸ νέο πιλοτικὸ Πρόγραμμα Σπουδῶν γιὰ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν καὶ ἡ εὐθύνη τῶν Θεολόγων.
Μητροπολίτης Δημητριάδος Ἰγνάτιος: Τρέμω νὰ μὴν ἔρθει ἡ στιγμὴ τῆς συζητήσεως μέσα στὸ σῶμα τῆς Ἱεραρχίας τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν.
Παρέμβαση Ἀνθίμου Θεσσαλονίκης πρὸς τὸν Ἀρχιεπίσκοπον Ἱερώνυμον: Τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν νὰ συζητηθεῖ στὴν Ἱεραρχία.
Μητροπολίτης Αἰγιαλείας καὶ Καλαβρύτων Ἀμβρόσιος: Ἀλλοιώσεις τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας.
Ἐπιστολὴ τῆς ΠΕΘ πρὸς τὸν Πανιερώτατον Μητροπολίτην Θερμοπυλῶν Ἰωάννην: Διορθόδοξο Κέντρο ἢ Κέντρο «Πολυθρησκευτικό» καὶ «Διαθρησκειακό».
Ἐπιστολὴ τοῦ Παραρτήματος Νόμου Τρικάλων τῆς ΠΕΘ πρὸς τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος γιὰ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν.
Ἰωάννη Β. Τσάγκα: Οἱ συγκρούσεις στὸ πλαίσιο τοῦ σύγχρονου σχολείου.
Παναγιώτη Κ. Μαντζάνα: Εἰκόνα  καὶ  εἰκονισμός.
Θέματα λατρείας: Ἐπιμέλεια Ἠλία Δ. Μπάκου: Ἀναίρεση τῆς εἰδωλολατρίας δία ὑμνογραφικῶν κειμένων.
Τῆς συντάξεως:
Κρίσεις – Σχόλια.
Δραστηριότητες τῆς ΠΕΘ καὶ τῶν Παραρτημάτων της.
Κοιμηθέντες.
Βιβλιοκρισίες – Βιβλιοπαρουσιάσεις.
Ληφθέντα Βιβλία.

Κατηγορία ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Ο Απόστολος Παύλος, τα Παύλεια και ο Πολιτισμός

Συγγραφέας: kantonopou στις 8 Ιουλίου, 2014

D90_21

Η εναρκτήρια εισήγηση του Ομότιμου Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Ιωάννη Καραβιδόπουλου στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ο Απόστολος Παύλος και ο Πολιτισμός» που έγινε στη Βέροια

Η σχέση του Απ. Παύλου και του Πολιτισμού, καθώς και η αποτίμηση μιας εικοσαετίας Παυλείων Συνεδρίων είναι το θέμα της πρώτης αυτής εισηγήσεως του φετινού συνεδρίου. Η σχέση Απ. Παύλου και Πολιτισμού είναι αμφίδρομη, καθώς από τη μια πλευρά ο μεγάλος Απόστολος δέχτηκε την επίδραση του τότε Ιουδαϊκού και Ελληνικού Πολιτισμού και από την άλλη επηρέασε ο ίδιος τον Πολιτισμό πολυμερώς και πολυτρόπως. Αυτονόητη αλλά και απαραίτητη η διευκρίνιση ότι με τον όρο Πολιτισμός, που ως νεοελληνική λέξη ανάγεται στον Αδαμάντιο Κοραή, δεν εννοούμε εδώ τον τεχνολογικό πολιτισμό αλλά τη μόρφωση και διαμόρφωση της ψυχής του ανθρώπου με την έννοια που είπε ένας διανοητής ότι «ο πολιτισμός της ψυχής είναι η ψυχή του πολιτισμού», αυτό που εκφράζεται από τις ξένες γλώσσες με την λατινογενή λέξη culture, και που στα ελληνικά αποδίδεται με τους όρους καλλιέργεια, ή μόρφωση του ανθρώπου, ενίοτε δε και με την όχι και τόσο εύηχη λέξη κουλτούρα.

Ι

Ο Απ. Παύλος ήταν γνώστης του Ιουδαϊκού κόσμου και του πολιτισμού του. «Ανατεθραμμένος παρά τους πόδας Γαμαλιήλ…πεπαιδευμένος κατά ακρίβειαν του πατρώου νόμου», καθώς λέγει ο ίδιος (Πράξ. 22,3), με βαθιά  γνώση της Παλαιάς Διαθήκης και της ραβινικής παραδόσεως αλλά παράλληλα και με ελληνική παιδεία, που είχε ήδη από την πατρίδα του την Ταρσό της Κιλικίας, έφερε τους δύο κόσμους και πολιτισμούς όχι σε μία σύγκρουση (για την οποία έγινε  πολύς λόγος εξ αφορμής του γνωστού βιβλίου του Samuel Hundigton, The Clash of Civilizations, 1996)[1] αλλά σε δημιουργική ώσμωση και δυναμική συνεργασία. Η έλλειψη αφηρημένων εννοιών της εβραϊκής του προπαιδείας, η οποία ήξερε να εκφράζει κυρίως το χειροπιαστό και συγκεκριμένο, επενδύθηκε από τον Παύλο με την ορολογία και τις αφηρημένες έννοιες της ελληνικής φιλοσοφικής σκέψεως και έτσι οι αλήθειες του χριστιανικού Ευαγγελίου μεταφυτεύθηκαν από την Παλαιστίνη στον ελληνικό κόσμο και από εκεί με το πέρασμα των αιώνων στην Ευρώπη. Εβραϊκή Ανατολή και Ελληνική Δύση έδωσαν στην ανθρωπότητα ένα καινούργιο πολιτισμό, τον χριστιανικό, που γονιμοποίησε τη σκέψη των ανθρώπων, ενέπνευσε τους καλλιτέχνες στην περιοχή της Αρχιτεκτονικής, της Ζωγραφικής, της Μουσικής και στις λοιπές πολιτιστικές εκφάνσεις και μορφοποίησε αυτό που ονομάζουμε σήμερα Δυτικό πολιτισμό, που στη βάση του είναι – είτε το θέλουν είτε δεν το θέλουν οι συντάκτες του Ευρωπαϊκού Συντάγματος – χριστιανικός πολιτισμός.

Από πού όμως άντλησε ο Παύλος την ελληνική παιδεία; Βέβαια, η πατρίδα του, η Ταρσός της Κιλικίας, ήταν γνωστό κέντρο ελληνικής παιδείας, στο οποίο αναζητούσαν και προσλάμβαναν παιδαγωγούς και δασκάλους για το παλάτι της Ρώμης, και το οποίο κέντρο ήταν τόπος συναντήσεως πολλών περιπλανώμενων φιλοσόφων. Oι ευρύτατα διαδεδομένες στον ελληνορωμαϊκό χώρο ελληνικές ιδέες με τις οποίες ήλθε ασφαλώς σε επαφή ο ανήσυχος Απόστολος εξηγούν τις πολλές παροιμιώδεις φράσεις που είτε ο ίδιος στις επιστολές του αναφέρει είτε ο Λουκάς στις Πράξεις παραθέτει στους λόγους του.

Πολλοί ελληνικοί όροι μεταστοιχειώθηκαν από τον Παύλο και πήραν νέο περιεχόμενο και σήμερα πολιτογραφήθηκαν στο παγκόσμιο λεξιλόγιο με το νέο τους χριστιανικό νόημα. Μεταξύ των πολλών, ας αναφερθούν οι ελληνικής προελεύσεως όροι «ευαγγέλιον», «εκκλησία», «απολύτρωσις», «απόστολος», «βάπτισμα», «επίσκοπος», «διάκονος», «ταπείνωσις», «σοφία» κ.π. ά.

O Απ. Παύλος διέτρεξε την οικουμένη, ξεκινώντας από την Ανατολή – σε πορεία αντίστροφη από αυτήν του Μ.Αλεξάνδρου – και φθάνοντας «επί το τέρμα της Δύσεως», «κήρυξ γενόμενος εν τε τη ανατολή και εν τη δύσει…..δικαιοσύνην διδάξας όλον τον κόσμον» (κατά την Α΄ επιστολή  Κλήμεντος 5,5-7). Διέτρεξε, σύμφωνα με κάποιον υπολογισμό, περίπου είκοσι χιλιάδες χιλιόμετρα, είτε πεζός είτε με τα μεταφορικά μέσα της εποχής του, για να μεταφέρει το μήνυμα της σωτηρίας «έως εσχάτου της γης».

Στην πορεία αυτή ήλθε σε επικοινωνία φραστική αλλά και ουσιαστική με τον Ελληνικό κόσμο, με αποκορύφωμα την ομιλία του στην Αθήνα ενώπιον του Αρείου Πάγου[2], η οποία αξίζει στο σημείο αυτό να προσελκύσει την προσοχή μας, διότι μέσα από την ομιλία αυτή (που τη διασώζει ο Λουκάς στις Πράξεις των Αποστόλων, κεφ.17, με τη δική του βέβαια γλώσσα), διαπιστώνει κανείς τα ενδιαφέροντα του κόσμου της Ελληνιστικής εποχής, τα οποία μπορούμε να τα συνοψίσουμε στα εξής σημεία[3] :

1. Το έκδηλο θρησκευτικό ενδιαφέρον των κατοίκων της Αθήνας, η οποία, όσο κι αν δεν ήταν στην εποχή του χρυσού αιώνα της, δεν στερείτο δόξης και μεγαλείου, το οποίο θρησκευτικό ενδιαφέρον εκδηλωνόταν με την ανέγερση πολλών αγαλμάτων θεών, τα οποία αναστάτωναν τον Παύλο καθώς τα έβλεπε. Γράφει χαρακτηριστικά ο Λουκάς: «Εν δε ταις Αθήναις εκδεχομένου αυτούς (ενν. τους συνεργάτες του Σίλα και Τιμόθεο που έμειναν στη Μακεδονία) του Παύλου παρωξύνετο το πνεύμα αυτού εν αυτώ θεωρούντος κατείδωλον ούσαν την πόλιν» (Πράξ 17,16). Ο Παύλος συνδιαλεγόταν όχι μόνο με τους Ιουδαίους και τους προσηλύτους στη Συναγωγή  αλλά και «εν τη αγορά κατά πάσαν ημέραν προς τους παρατυγχάνοντας». Συζητούσαν μαζί του και οι Επικούρειοι και Στωικοί φιλόσοφοι, μερικοί μάλιστα έλεγαν «τι αν θελοι ο σπερμολόγος ούτος λέγειν», ενώ άλλοι διατείνονταν «ότι ξένων δαιμονίων δοκεί καταγγελεὐς είναι, ότι τον Ιησούν και την ανάστασιν ευηγγελίζετο» (17,18).  Ο ίδιος δε στον λόγο του στον ΄Αρειο Πάγο χαρακτηρίζει τους Αθηναίους «κατά πάντα ως δεισιδαιμονεστάτους» (17,22), δηλ. ευλαβέστατους από κάθε άποψη, ευλάβεια που μαρτυρείται εκτός των άλλων και από το γεγονός ότι πρόβλεψαν και βωμό «Αγνώστω Θεώ». Η εκδήλωση σεβασμού προς το θείον ήταν ολοφάνερη σε κάθε δρόμο της πόλεως.

2. Ο Παύλος συνάντησε έναν ενοποιημένο Ελληνιστικό κόσμο, αποτέλεσμα ασφαλώς της εκστρατείας του Μ. Αλεξάνδρου, ο οποίος πέτυχε να ενώσει τον ελληνικό πολιτισμό με τα ανατολικά ήθη, έτσι ώστε ο κάτοικος της αυτοκρατορίας του, όπου κι αν βρισκόταν, να αισθάνεται κοσμοπολίτης, με την ψυχολογική αβεβαιότητα αυτού που ζει εντός ενός αχανούς κόσμου και με την ανάγκη να βρει κάπου ένα μεταφυσικό στήριγμα, είτε στη φιλοσοφία είτε στις μυστηριακές λατρείες είτε σε κάποιον δυναμικό ηγέτη. Όλα αυτά διευκόλυναν από ανθρώπινη ιστορική πλευρά το ευαγγελιστικό έργο του Απ. Παύλου.

3.  Ένα τρίτο σημείο που χαρακτηρίζει τον Ελληνιστικό κόσμο και που διευκόλυνε σε μεγάλο βαθμό το έργο του Απ. Παύλου είναι η ανεκτικότητα των ανθρώπων έναντι θεοτήτων προερχομένων από άλλους λαούς. Έτσι κοντά στον Δία, τον Ερμή και τους άλλους θεούς του Ελληνικού Δωδεκάθεου μπορούσε να δει κανείς αγάλματα του Σέραπη, της Ίσιδας ή της Κυβέλης που η λατρεία τους ήλθε από την Αίγυπτο ή την Μ. Ασία. Ο σεβασμός προς τις ξένες θεότητες ήταν κάτι αδιανόητο για τον Ιουδαϊσμό ή και για τον Χριστιανισμό.

4. Καθώς προσετίθεντο νέες θεότητες κοντά στους αρχαίους θεούς δημιουργείτο αυτό που ένας ξένος ιστορικός της θρησκείας ονόμασε «πυραμίδα θεών»[4]. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονταν οι αρχαίοι Ολύμπιοι θεοί, μαζί τους ίσως σε ορισμένες περιοχές ο Σέραπης και η Ίσιδα, και κάτω από αυτούς, αλλά πιο κοντά στην καθημερινότητα των ανθρώπων, οι προσωποποιημένες δυνάμεις όπως π.χ. η Τύχη, η Ανάγκη, η Νίκη κλπ., που οι Έλληνες ονόμαζαν «δαίμονες». Για να κατανοήσουμε την έννοια των δαιμόνων, πρέπει να απομακρυνθούμε από τη χριστιανική σημασία του όρου και να δεχτούμε ότι έτσι ονομάζονται κατώτερες θεότητες. Συνεπώς ο όρος «δεισιδαίμων» στις Πράξεις των Αποστόλων δεν πρέπει να κατανοηθεί με τη νεοελληνική της έννοια (δηλ. προληπτικός) αλλά με την έννοια του θεοσεβούς. Με τη χρήση του όρου αυτού, και μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό («δεισιδαιμονεστάτους»), ο Παύλος στον Αρεοπαγιτικό λόγο του δεν μέμφεται τους Αθηναίους αλλά τους επαινεί. Ίσως έτσι κατάλαβαν μερικοί Αθηναίοι τα λόγια του Παύλου για τον Ιησού και την Ανάσταση (17,18), ως ένα ζεύγος κατωτέρων θεοτήτων. Κατά τους χρόνους της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας την κορυφή της πυραμίδας κατείχε ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας και η λατρεία του.

Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι σε ορισμένα μορφωμένα στρώματα της κοινωνίας που αποδέχονταν τη Στωική φιλοσοφία στην κορυφή της πυραμίδας βρισκόταν ο Ζευς ταυτιζόμενος με τον παγκόσμιο λόγο που συνέχει το σύμπαν και κατευθύνει τα πάντα. Την ορολογία αυτή των Στωικών απηχεί η φράση του Παύλου «ἐν αυτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν», όπου παραθέτει και τη φράση από τον ποιητή Άρατο: «Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν».(17,28). Μπορεί ορισμένοι μορφωμένοι ακροατές του Παύλου να συμμερίζονταν τις απόψεις του περί θεότητας, εκεί όμως που διεφώνησαν και μάλιστα χλεύασαν ήταν όταν μίλησε για την ανάσταση των νεκρών (17,31-32). Αυτό μας οδηγεί σ” ένα πέμπτο και τελευταίο σημείο.

5. Τον ελληνιστικό κόσμο της εποχής του Παύλου χαρακτήριζε η απουσία μιας σαφούς εικόνας για την μετά θάνατον ζωή. Η σωτηρία που περίμεναν οι άνθρωποι από τους θεούς τους σχετιζόταν με την επί γης ζωή και ευμάρεια. Βέβαια, οι μεμυημένοι σε μυστηριακές λατρείες μιλούσαν για αθανασία, αλλ’ η αθανασία αυτή δεν είχε σωματικό χαρακτήρα. Η πλατωνική αντίληψη περί αθανασίας της ψυχής ήταν ακόμη στους ελληνιστικούς χρόνους ισχυρή (ακόμη και σήμερα!). Η ανάσταση που κήρυττε ο Παύλος σήμαινε επανένωση της ψυχής με το σώμα, πράγμα το οποίο κανείς δεν επιθυμούσε.

ΙΙ

Προηγουμένως αναφερθήκαμε στην επίδραση που άσκησε στον Απ. Παύλο ο ελληνικός πολιτισμός της εποχής του. Δεδομένου όμως ότι η σχέση του με τον πολιτισμό είναι αμφίδρομη, καιρός είναι να δούμε τώρα την επίδραση που άσκησε ο ίδιος με τη διδασκαλία του στον πολιτισμό.

Θα αναφερθούμε τώρα εν συντομία στις βασικές διδασκαλίες του Παύλου που επηρέασαν είτε εμμέσως είτε αμέσως τον δυτικό πολιτισμό:

1. Η διδασκαλία περί ελευθερίας του ανθρώπου αλλά και της ευθύνης του που απορρέει από αυτήν (Αυτό ήταν το θέμα των προπέρσινων Παυλείων).

2.  Ισοτιμία ανδρών και γυναικών. Η γνωστή διακήρυξη του Παύλου «οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ, πάντες γὰρ  ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Γαλ. 3,28) δεν είναι μια θεωρητική τοποθέτηση – που με μεγάλη καθυστέρηση επηρέασε τη πολιτική και πολιτιστική ζωή της Ευρώπης και της ανθρωπότητας γενικότερα -, αλλά πράξη ζωής που εφάρμοσε ο απόστολος σε όλες της Εκκλησίες που ίδρυσε.

3. Σεβασμός του ανθρώπινου προσώπου. Ο σεβασμός του ανθρώπου, της ανεπανάληπτης αξίας του προσώπου του ως εικόνας του Θεού, ανεξάρτητα από φυλή, χρώμα ή θρησκεία που ανήκει είναι δίχως καμιά αμφιβολία προσφορά του Χριστιανισμού όπως πρώτος τον δίδαξε ο Απ. Παύλος, απηχώντας βέβαια το κήρυγμα του Ιησού. Το ότι η ιστορική πραγματικότητα στο παρελθόν και στο παρόν μαρτυρεί για την καταπάτηση και περιφρόνηση του ανθρώπινου προσώπου σημαίνει ότι η χριστιανική διδασκαλία δεν έγινε από όλους αποδεκτή. Η ελεύθερη αποδοχή του χριστιανικού μηνύματος ή η απόρριψή του αποτελεί το τραγικό μεγαλείο της ανθρώπινης ελευθερίας.

Αυτήν την πλευρά της παύλειας διδασκαλίας εκτιμώντας ιδιαίτερα ένας δυτικός ερμηνευτής του Παύλου, ο Αλμπέρτος Σβάϊτσερ, όχι μόνο συνέταξε αξιόλογες μελέτες γι΄αυτόν αλλά αφιέρωσε όλη τη ζωή του υπηρετώντας τον άνθρωπο με σεβασμό για την ιερότητα της ανθρώπινης ζωής στην Αφρική, όχι μόνο ως θεολόγος αλλά και ως γιατρός.

4. Το νόημα της ιστορίας. Μια άλλη επίδραση της παύλειας Θεολογίας στον πολιτισμό γενικότερα μπορεί να ανιχνευθεί στη θετική νοηματοδότηση της ιστορίας και της πορείας του κόσμου. Η ευθύγραμμη πορεία του χρόνου και της ιστορίας από τη δημιουργία του κόσμου ως τα έσχατα με κέντρο τον Χριστό αποτελεί μια αισιόδοξη προοπτική, σε αντίθεση με την κυκλική αντίληψη του χρόνου κατά την αρχαία αντίληψη και δη τη Στωική, όπου η αποτελμάτωση σε ένα αέναο κύκλο επαναλήψεων δημιουργεί απαισιοδοξία και απουσία δημιουργικής δραστηριότητας. Η τύχη των εσχάτων κερδίζεται μέσα στον ιστορικό χρόνο, ο οποίος αποκτά σωτηριολογική σημασία. Το παύλειο «ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρὸν ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσιν» (Εφεσ. 5,16. Κολ. 4,5) αποτελεί και για τις μέρες μας σημαντική προσφορά.

Πέραν των ανωτέρω εδώ πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ο Παύλος υπήρξε πηγή εμπνεύσεως πολλών καλλιτεχνών, είτε μουσικών είτε ζωγράφων. Ως προς τους πρώτους αναφέρουμε ενδεικτικά το Ορατόριο «Παύλος» του γνωστού Γερμανού μουσικοσυνθέτη Felix Mendelsson και -για να μείνουμε στις μουσικές εκδηλώσεις που ζήσαμε εδώ σε προηγούμενο έτος των Παυλείων. το 2006, –το Ορατόριο «Παύλος, το σκεύος της εκλογής», με κείμενα του Δημητρίου Μπρούχου και μουσική του Μίμη Πλέσσα.

Ως προς τους ζωγράφους είναι άπειρες οι παραστάσεις και δεν είναι δυνατόν εδώ να απαριθμηθούν οι συνθέσεις των Βυζαντινών αγιογράφων με θέμα το πρόσωπο του Απ. Παύλου  ή σκηνές από το βίο του σε φορητές εικόνες ή σε νωπογραφίες εκκλησιών, καθώς και τις αναρίθμητες συνθέσεις Αναγεννησιακών και Δυτικών εν γένει ζωγράφων με περιεχόμενο το πρόσωπο του Απ. Παύλου και κυρίως τη μεταστροφή του στην πορεία προς τη Δαμασκό. Όσο για τους ναούς του τιμωμένους επ’ ονόματί του θα ακούσουμε από άλλους πιο ειδικούς εισηγητές, απλώς εμείς ας αναφέρουμε κατ’ αρχήν την παλαιά μητρόπολη Βεροίας, τις πολλές ανά την Ελλάδα μικρές ή μεγάλες εκκλησίες του αγίου αποστόλου Παύλου ή των αγίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου, και αντιπροσωπευτικά μόνο από το εξωτερικό τον Καθεδρικό ναό του Λονδίνου Saint Paul’ cathedral και τη μεγάλη Βασιλική της Ρώμης San Paolo extra muros.

ΙΙΙ

Θα τελειώσω με μια σημαντική προφορά του Παύλου στον Νεοελληνικό πολιτισμό και συγκεκριμένα στα Θεολογικά γράμματα του τόπου μας. Πρόκειται για τα γνωστά σε όλους σας ΠΑΥΛΕΙΑ Συνέδρια, που με έμπνευση και πρόταση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονα γίνονται εδώ και 20 χρόνια στη Βέροια.

Είναι δύσκολο αυτή τη στιγμή να συνοψίσουμε τις βασικές θέσεις που αναπτύχθηκαν στα 20 συναπτά Παύλεια. [[Πέρα όμως από τη γενική θεματολογία των συνεδρίων αυτών που παρουσιάσαμε προηγουμένως]] θα αναφέρω μερικές από τις κυρίαρχες απόψεις που παρουσιάστηκαν από το 1995 μέχρι σήμερα.

 1. Από ιστορική σκοπιά παρουσιάστηκε η ιεραποστολική δράση του Απ. Παύλου στη Βέροια με βάση τις Πράξεις των Αποστόλων και με ανάδειξη των Eλληνίδων γυναικών, που πρώτες δέχτηκαν το μήνυμα του Ευαγγελίου. Αλλά στη συνέχεια και η δράση του Αποστόλου στις άλλες πόλεις της Μακεδονίας και της Ελλάδος γενικότερα, με θέματα αντλημένα κυρίως από τις επιστολές που έστειλε στις Εκκλησίες των πόλεων Θεσσαλονίκης και Φιλίππων, αλλά και από τις άλλες επιστολές.

 2. Παρουσιάστηκε η καταλυτική επίδραση του Αποστόλου των Εθνών στα προβλήματα της ελληνορωμαϊκής κοινωνίας της εποχής του αλλά και της εποχής μας: Οι εσωστρεφείς και ανθρωποκεντρικές απόψεις των Στωικών και Κυνικών ρητόρων του 1ου μ. Χ. αιώνα, οι ελπίδες για μεταθανάτια ζωή των μυστηριακών λατρειών και ο πόθος για ειρήνη και ασφάλεια των ρωμαϊκών αυτοκρατόρων με την προβαλλόμενη Pax Romana αντιμετωπίστηκαν με το χριστοκεντρικό κήρυγμα, με τη διδασκαλία του Παύλου περί αναστάσεως και τελικής κρίσεως και με την αγάπη και φιλαδεφία πρὸς πάντας τους ανθρώπους. Ασφαλώς σε όλα τα παραπάνω θέματα έγιναν προεκτάσεις και στην εποχή μας, εποχή πολυπολιτισμικότητας και παγκοσμιοποιήσεως. Τονίστηκε ότι ο παύλειος λόγος και τότε και σήμερα μπορεί να δώσει λύσεις σε αδιέξοδα υπαρξιακά και σε κοινωνικές καταστάσεις δυσχερείς. Ο άλλος άνθρωπος, ο πλησίον, προερχόμενος από οποιοδήποτε λαό, φυλή, γλώσσα και θρησκεία αποτελεί και σήμερα το πεδίον της αγάπης του χριστιανού και την πύλη του παραδείσου του.

 3. Το οικολογικό πρόβλημα αναδείχθηκε κυρίως ως πνευματικό θέμα σχέσεων του ανθρώπου, του αναγεννημένου εν Χριστώ ανθρώπου, με τον Θεό, τον συνάνθρωπο και την ορατή δημιουργία του Θεού. Το οικολογικό πρόβλημα επεκτάθηκε από ειδικούς ομιλητές και στο διάστημα, εξεταζόμενο και από την πλευρά της αστροφυσικής.

 4. Εκκλησία και κόσμος προβλήθηκαν ως δύο μεγέθη σε σχέση συνεχούς πορείας του πρώτου προς το δεύτερο, ώστε το πρώτο να επικαλύψει πλήρως και να μεταμορφώσει το δεύτερο. Όλος ο κόσμος είναι δυνάμει Εκκλησία, για να γίνει όμως και ενεργείαΕκκλησία απαιτείται ο ιεραποστολικός κόπος των μελών της  Εκκλησίας, κληρικών και λαϊκών. Η πρόσληψη και θεραπεία του κόσμου από την Εκκλησία αποτελεί την αποστολή που της ανέθεσε ο ιδρυτής της Ιησούς Χριστός, ο οποίος προσέλαβε  ο ίδιος την ανθρώπινη φύση στον εαυτό του, για να τη θεραπεύσει από την φθορά και τον θάνατο, και να την θεώσει. Υπογραμμίστηκε ο χαρισματικός χαρακτήρας της Εκκλησίας και η διακονία ως  βασικό στοιχείο των ηγετών της.

 5. Η μοναδική και ανεπανάληπτη αξία του ανθρώπινου προσώπου, ανδρικού και γυναικείου, εξετάστηκαν από πολλές ειδικές οπτικές γωνίες, για να αναδειχθεί τελικά ότι σε κανένα άλλο θρησκευτικό ή ιδεολογικό σχήμα δεν εξαίρεται τόσο χαρακτηριστικά η αξία του ανθρώπου, η ελευθερία αλλά και η ευθύνη του, το ελπιδοφόρο μέλλον του, και η αμοιβαιότητα των σχέσεων ανδρών και γυναικών, όσο στον χριστιανισμό και ιδιαίτερα στην παύλεια θεολογία. Η «ανθρωπική» αρχή πλαισίωσε το θέμα μας και από την οπτική γωνία της Αστροφυσικής.

 6. Η μορφή του Απ. Παύλου στη βυζαντινή τέχνη και εικονογραφία της Βέροιας υπήρξε ένας ιδιαίτερος θεματικός άξονας σχεδόν σε κάθε συνέδριό μας, με όλες τις επιμέρους πτυχές της εκάστοτε θεματικής. Έτσι είχαμε την ευκαιρία να δούμε παραστάσεις από ναούς της Βέροιας, ιδιαίτερα από τον ναό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, και ακούσαμε φιλολογική ανάλυση για τις ελεγείες του νέου μητροπολιτικού ναού Βεροίας και για επιγράμματα της Ελληνικής Ανθολογίας αφιερωμένα στους αποστόλους Πέτρο και Παύλο.

 Τέλος, 7. εξετάστηκαν οι πολυεπίπεδες σχέσεις του Απ. Παύλου με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, από τον οποίο πήρε άφοβα αλλά και πρόσφερε γενναιόδωρα, αλλά και με τον σύγχρονο πολιτισμό. Φτάσαμε  μέχρι και στην πρόσφατη γερμανική θεωρία για ναυάγιο του δεσμίου Παύλου (που αφηγούνται οι Πράξεις των Αποστόλων, κεφ. 27-28) όχι στη Μάλτα που πίστευαν οι προηγούμενοι αιώνες αλλά πιθανότατα στην Κεφαλληνία.

Αν μάλιστα ευοδωθεί η σκέψη να ψηφιοποιηθούν οι 20 τόμοι των Παυλείων, και γίνουν έτσι προσιτοί μέσω της ιστοσελίδας της Ι. Μητροπόλεως, θα αποτελέσουν σημεία αναφοράς για όσους μελλοντικά θα ασχοληθούν επιστημονικά με θέματα παύλειας θεολογίας σε σχέση με σύγχρονους προβληματισμούς.

* * *

Επί είκοσι έτη (συνυπολογίζοντας και το φετινό) είχαμε την πλούσια ευλογημένη από τον Θεό και τον μεγάλο απόστολό του ευκαιρία να ενωτισθούμε τα Παύλεια μηνύματα που χάραξαν την ιστορία και τον πολιτισμό και εξακολουθούν να διατηρούν την αξία τους και στην εποχή μας. Και αυτό διότι το θεόπνευστο μήνυμα του Απ. Παύλου εκτείνεται όχι απλώς στον μεμονωμένο άνθρωπο αλλά στην κοινωνία ολόκληρη, που είναι δυνάμει Εκκλησία του Χριστού.


[1] Ελληνική μετάφραση της Σήλιας Ριζοθανάση, Η σύγκρουση των πολιτισμών και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης, 1999.

[2] Διατυπώθηκε η άποψη ότι ενώπιον του Αρείου Πάγου οδηγήθηκε ο Παύλος ως κατηγορούμενος, πιο συγκεκριμένα ως «καταγγελεύς ξένων δαιμονίων», αλλά αθωώθηκε.  Επιχειρήματα υπέρ της απόψεως αυτής βλ. στην εισήγηση στα Δ΄ Παύλεια του αειμνήστου  συναδέλφου Σ. Σάκκου, «Η τριανονταετής δίκη της αναστάσεως του Ιησού Χριστού. Δικάσιμος του Αρείου Πάγου», Δ΄ Παύλεια. Πρακτικά Διεθνούς επιστημονικού Συνεδρίου Ο Απ. Παύλος και η Ελλάδα, Βέροια 1998, σ.187-212.

[3] Βλ. Joel Marcus, “Paul at the Areopagus: Window on the Hellenistic World”, Biblical Theology Bulletin, τόμ.18, σ.143-148.

[4] R. MacMullen, Paganism in the Roman Empire, 1981, σ.88.

blogs.auth.gr/moschosg

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

ΑΜΑΡΤΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιουλίου, 2014

 Ιδίως  στις μέρες μας το ζήτημα της ελευθερίας μάς απασχολεί πολύ. Πόσο ελεύθεροι είμαστε στην εθνική και συλλογική μας ζωή όταν άλλοι καθορίζουν, έστω και με την σύμφωνη γνώμη μας, την πορεία μας; Πόσο ελεύθεροι είμαστε στην διαπροσωπική μας ζωή, όταν οι βιοτικές μέριμνες μας κάνουν να μην έχουμε χρόνο; Πόσο ελεύθεροι είμαστε στον εαυτό μας, όταν βλέπουμε τα πάθη μας να μας ταλαιπωρούν και να μην μπορούμε συχνά να αντιταχθούμε στον εγωισμό μας; Όταν βλέπουμε τους άλλους να μας βασανίζουν, να ενσπείρουν λογισμούς στις καρδιές μας και να μας εκμεταλλεύονται όχι για δική μας χαρά, αλλά για αποκλειστικά δική τους; Και μπορεί η ασκητική και πνευματική παράδοση της Εκκλησίας μας να συστήνει υπομονή, προσευχή και εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, κατά πόσον όμως υπάρχει η δυνατότητα εντός μας να χαράξουμε καινούριες πορείες, που θα οδηγήσουν και σε συλλογικότερες αλλαγές;
                Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, η εθνική, κοινωνική και συλλογική ζωή, στο σύνολό της, ελάχιστα επηρεάζεται από τις δικές μας επιθυμίες. Υπάρχει ένας εξουσιαστικός προκαθορισμός, ο οποίος λειτουργεί δεσμευτικά. Ακόμη και κριτική να είμαστε σε θέση να κάνουμε, ακόμη κι αν μέσα μας επαναστατούμε, πάντοτε έρχεται οπίσω ημών ο ισχυρότερος ημών που αποφασίζει για μας και χρησιμοποιεί τα ποικίλα όργανα με τα οποία τον έχει πλαισιώσει το πολιτισμικό σύστημα το οποίο εξυπηρετεί την παγκόσμια πορεία και οδηγεί τα πράγματα στις κατευθύνσεις που θέλει, με προσαρμογές εκεί όπου κρίνει και όταν κρίνει ότι τα πράγματα έχουν ξεπεράσει τις αντοχές των πολλών. Τηλεόραση, ΜΜΕ, πρόσωπα που υπηρετούν το σύστημα ποικιλοτρόπως και ολόκληρος ο μηχανισμός της αγοράς, μέσα από τον οποίο επιβιώνει ή αγωνίζεται να επιβιώσει το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού, δεν επιτρέπουν μεγάλες αλλαγές. Η δουλεία μας πρέπει να θεωρείται δεδομένη, για τον πρόσθετο λόγο ότι οι περισσότεροι δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν τα πραγματικά δεδομένα, αλλά άγονται και φέρονται από το συλλογικό εκκρεμές.
                Αυτό που η Εκκλησία μας επισημαίνει είναι ότι ο άνθρωπος οφείλει να συσστρατεύεται. Αφού απελευθερωθεί από τον ζυγό της αμαρτίας σε προσωπικό επίπεδο, γιατί αυτός ο ζυγός δεν είναι μόνιμος εφόσον ο καθένας αποφασίσει να τον αποτινάξει, να αφιερώσει την ζωή του σε μιαν άλλη δουλεία, αυτή της δικαιοσύνης. Μόνο που αυτή τελικά δεν είναι δουλεία καταναγκασμού, αλλά αγώνας χαράς και ζωής, που νοηματοδοτεί την πορεία μας στον κόσμο. Ο απόστολος Παύλος επισημαίνει χαρακτηριστικά: «ελευθερω-θέντες από της αμαρτίας εδουλώθητε τη δικαιοσύνη» (Ρωμ. 6, 18). Η αμαρτία είναι συλλογικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, με αποτέλεσμα να συναντιέται και σε συλλογικό και σε διαπροσωπικό επίπεδο. Όμως η μεγαλύτερη δυσκολία θεραπείας της έγκειται στο προσωπικό επίπεδο, στον εαυτό μας. Πώς να θεραπευθεί η ανελευθερία σε κοινωνικό επίπεδο, όταν επικρατεί η αμαρτία και δεν μπορεί να θριαμβεύσει η δικαιοσύνη; Αν δεν αλλάξουμε εντός μας, αν δεν ανταλλάξουμε την αμαρτία με την δικαιοσύνη, τότε είναι αδύνατον να γίνει συλλογική αλλαγή. Και την ίδια στιγμή, χωρίς συσστράτευση στον αγώνα της δικαιοσύνης, ο εαυτός μας δεν μπορεί να αλλάξει.
               Τι σημαίνει όμως δικαιοσύνη και πώς αυτή έρχεται σε αντίθεση με την αμαρτία;
               Δικαιοσύνη πρωτίστως σημαίνει ζωή. Ο άνθρωπος καλείται να υπηρετεί την ζωή. Και ζωή δεν συνεπάγεται μόνο τα ατομικά δικαιώματα του καθενός για ευτυχία, καταξίωση, χαρά, άνεση, όπως τονίζει ο πολιτισμός μας. Ζωή σημαίνει να γνωρίσουν οι άνθρωποι τον Δωρεοδότη της που είναι ο Τριαδικός Θεός. Να γνωρίσουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει χαρά και γνησιότητα αν ο άνθρωπος δεν σχετίζεται μαζί Του. Και σχέση σημαίνει υιοθεσία του ανθρώπου από το Θεό, ως εκούσια όμως επιλογή του ανθρώπου να γίνει τέκνο Θεού. Για να γίνει όμως κάποιος υιός, χρειάζεται να αναγνωρίζει το Θεό ως Πατέρα, τους συνανθρώπους του ως αδελφούς του και την ίδια στιγμή να θέλει να είναι ενταγμένος στην οικογένεια του Θεού που ονομάζουμε Εκκλησία. Για να γίνει όμως αυτό, χρειάζεται υπερνίκηση του ανθρώπινου θελήματος να προηγείται ο άνθρωπος έναντι όλων των άλλων.«Μέτρο πάντων χρημάτων άνθρωπος», έλεγαν οι σοφιστές στην αρχαία Αθήνα. «Μέτρο πάντων χρημάτων όμως είναι ο Θεός και ο πλησίον», λέει η Εκκλησία. Ο πρώτος λόγος εξασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ζωή ως αυτάρκεια για πολλούς, γεννά όμως αδικίες, διότι η αμαρτία δεν φεύγει από τον άνθρωπο. Ο δεύτερος λόγος προϋποθέτει αγώνα και την ίδια στιγμή μπορεί να μην θεραπεύει όλες τις αδικίες, όμως προσδίδει στον άνθρωπο τη χαρά της αγάπης του Θεού, τη χαρά της υπέρβασης της μοναξιάς και την αίσθηση ότι για τον πλησίον αξίζει η θυσία, η παραίτηση από τα δικαιώματα. Κι εδώ η πνευματική ζωή της Εκκλησίας αποτελεί  βάση για να μπορέσει ο άνθρωπος να υπερνικήσει το θέλημά του, να δώσει και να πάρει ζωή.
                Δικαιοσύνη σημαίνει ήσυχη συνείδηση και όχι ντροπή για οτιδήποτε. Η συνείδηση είναι δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Είναι η φωνή εκείνη που υπομιμνήσκει την παρουσία του ζωντανού Θεού μέσα στην ανθρώπινη καρδιά. Όσο κι αν η αμαρτία επιχειρεί να φιμώσει την συνείδηση, αυτή δεν νικιέται. Πάντοτε υπενθυμίζει στον άνθρωπο πού και πόσο είναι αληθινός. Γι’ αυτό και διαπιστώνουμε, ιδιαιτέρως στην εποχή μας, το ανθρώπινο ανικανοποίητο. Τις ψυχολογικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος. Τους φόβους και τις ανεπάρκειες. Γιατί ο άνθρωπος ενδόμυχα έχει έργα, λογισμούς, επιθυμίες που τον κάνουν να ντρέπεται και η συνείδησή του τον ελέγχει. Και η ντροπή έχει να κάνει τόσο με το Θεό, για την αμαρτία, όσο και με την κοινωνία, για την όποια ανομία, αλλά και για τον πλησίον, για πράξεις ή παραλείψεις στην αγάπη, όπως επίσης και για τον ίδιο του τον εαυτό, για τις ανεπάρκειες και τις αποτυχίες του, με κυριότερη την ανικανότητα της αγάπης, εξαιτίας του ευνουχισμού της καρδιάς από τις επιθυμίες και τα πάθη. Το αίσθημα της δικαιοσύνης, για το οποίο χρειάζεται πολύς αγώνας και ταπείνωση, καθώς κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ότι τα έχει καταφέρει, αλλά η χάρις του Θεού είναι που ενισχύει και αναπληρώνει τα ελλείποντα, κινητοποιεί τον άνθρωπο, ώστε να πορεύεται κατά συνείδησιν.
                Δικαιοσύνη, τέλος, σημαίνει αγιασμός.  Σημαίνει επιλογή ενός στόχου εντελώς διαφορετικού από αυτόν που ο πολιτισμός μας θέτει και έχει γεμίσει τη ζωή μας με αδιέξοδα. Δεν είναι η ικανότητα για κατανάλωση, για άνεση, για ευμάρεια το κριτήριο της ευτυχίας, αλλά ο αγιασμός της ζωής και της ύπαρξης, ο στόχος δηλαδή της αγιότητας και η πρόσληψή της από τον καθέναν μας. Η σπουδή της ζωής όλων όσων προηγήθηκαν από εμάς στο δρόμο αυτό και η αίσθηση της συνέχειας. Η βίωση της χάριτος μέσα από τα μυστήρια της Εκκλησίας. Η πρόγευση της Βασιλείας του Θεού μέσα από την αγάπη και τη συγχώρεση. Η αίσθηση ότι ο θάνατος κάθε μορφής δεν μπορεί να μας νικήσει. και την ίδια στιγμή μία δοτικότητα, τόσο στην προσευχή όσο και στην καθημερινή διακονία του πλησίον. «Τα οψώνια της αμαρτίας θάνατος, το δε χάρισμα του Θεού ζωή αιώνιος εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών», λέει ο απόστολος Παύλος (Ρωμ. 6, 23). Ο αγιασμός τελικά έγκειται στην ελευθερία από την αμαρτία και την καταξίωση όλων εκείνων των τρόπων ζωής και συμπεριφοράς που χαρακτηρίζονται από απλότητα, ομορφιά και αγάπη. Αγάπη ανοιχτή για τον καθένα και στον καθένα. Και ο αγιασμός είναι μία μυστική ζωή που δροσίζει τον άνθρωπο και κάνει και άλλους να δροσίζονται κοντά του.
                Όταν ο κόσμος μιλά για δικαιοσύνη έχει στο νου του τον θεσμό, τα δικαστήρια, τους νόμους. Ή έχει στο νου του το τι είναι δίκαιο και τι είναι άδικο σε ό,τι αφορά στα ανθρώπινα πράγματα και μέτρα. Για την πίστη δικαιοσύνη σημαίνει νίκη κατά της αμαρτίας και την ίδια στιγμή ζωή υιοθετημένη από το Θεό και κατά το θέλημά Του. Ήρεμη συνείδηση και αγώνας εν ταπεινώσει προσφοράς στον πλησίον. Και αγιασμός μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. Αυτή τη δικαιοσύνη, αν την επιλέξουμε και συσστρατευθούμε στον αγώνα για να την ζήσουμε, υπάρχει ελπίδα αλλαγής και στο σύνολο, στο ανθρώπινο συλλογικό, διαπροσωπικό και ατομικό στοιχείο. Ας τολμήσουμε.
Κέρκυρα, 6 Ιουλίου 2014
π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός 

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Συνάντηση του ΔΣ της ΠΕΘ με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πειραιώς

Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιουλίου, 2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνάντηση του ΔΣ της ΠΕΘ με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πειραιώς
Την Τετάρτη, 2 Ιουλίου 2014, ο κ. Κωνσταντίνος Σπαλιώρας, Πρόεδρος του νέου ΔΣ της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων, ο κ. Παναγιώτης Τσαγκάρης, Γενικός Γραμματέας και ο κ. Ιωάννης Μπεϊνάς, Μέλος είχαν συνάντηση με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πειραιώς κ. Σεραφείμ στα Γραφεία της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς και Φαλήρου. 
Ο Μητροπολίτης κ. Σεραφείμ συνεχάρη το νέο ΔΣ και ευχήθηκε καλή δύναμη στο δύσκολο έργο που ανέλαβαν. Ο Μητροπολίτης, αφού άκουσε με ενδιαφέρον τα μέλη του ΔΣ, εξέφρασε τη θέση του ότι η Εκκλησία σήμερα θα πρέπει να αγκαλιάζει τους Θεολόγους και εκείνοι, εκτός από τη λειτουργία τους ως Παιδαγωγοί στα σχολεία, είναι ανάγκη να κατανοήσουν τις αυξημένες ανάγκες της Εκκλησίας και να προσφέρουν κατά το δυνατόν τη διακονία τους στο πολύπλευρο πνευματικό της έργο. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης  συνεργασίας της ΠΕΘ με την Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς κυρίως στο διδακτικό της έργο καθώς και στο έργο της ευρύτερης διδαχής του Ευαγγελίου μέσω του ραδιοσταθμού της Ιεράς Μητροπόλεως, «Πειραϊκή Εκκλησία». Συζητήθηκαν ακόμη  οι πτυχές των ζητημάτων που αφορούν στο μάθημα των Θρησκευτικών, τον κλάδο των Θεολόγων και γενικά τα θέματα που αφορούν στους σκοπούς της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων. Τέλος, ο Μητροπολίτης εξέφρασε την αμέριστη συμπαράστασή του στους αγώνες της ΠΕΘ. Το Προεδρείο της ΠΕΘ ευχαρίστησε τον Μητροπολίτη για την πολυεπίπεδη και διαχρονική ετοιμότητά του να συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ένωση.
Το ΔΣ της ΠΕΘ

Κατηγορία ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Τι σημαίνει η λέξις «Αμήν»

Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιουλίου, 2014

του Π.Μ. ΣΩΊΉΡΧΟΥ

AMHN 2

Όλοι ξέρουμε την λέξη «Αμήν» καί συχνά την χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή. Πότε έτσι και πότε αλλιώς. Δεν ξέρουμε όμως την πραγματική σημασία της και ας είναι μια από τις πιο σημαντικές λέξεις στο ανθρώπινο λεξιλόγιο. Άλλοι νομίζουν ότι σημαίνει τέλος καί έτσι την χρησιμοποιούν και λένε “φτάσαμε στο αμήν”, δηλαδή στα άκρα του ζητήματος. Άλλοι την θεωρούν σαν ευχή και έτσι την χρησιμοποιούν. “Αμήν και πότε” λένε συχνά. Άλλοι την εννοούν και λένε “αυτό γίνεται μέχρι να πεις αμήν”, ενώ άλλοι δίνουν διαφορετικό νόημα στη λέξη…

Μπορεί να έχει όλες αυτές τις σημασίες και άλλες και κυρίως το νόημα, που έχει μέσα στο Ευαγγέλιον καί σημαίνει την βεβαίωσιν “αληθινά, πραγματικά, χωρίς αμφιβολία”. Έχει επίσης και την ευχετικήν σημασία, που χρησιμοποιείται και κατά την Θεια Λατρεία και μάλιστα στο τέλος των προσευχών, Έχει όμως καί άλλην πολύ πιο σημαντικήν σημασία, πολύ πνευματικήν και βοηθόν της σωτηρίας μας. Με αυτήν την απορίαν πήγαμε να επισκεφθούμε τον σοφόν Γέροντα Ασκητήν π. Ισαάκ στο Κελί του, ο φίλος μου ο Γιάννης κι εγώ. Ο φίλος μου κρατούσε πάντοτε μαζί του και ένα μικρό μαγνητόφωνο για να καταγράφει με ακρίβεια τις πνευματικές συνομιλίες με Ασκητές. Με την βοήθεια του μικρού αυτού μαγνητοφώνου θα μεταφέρω τώρα μερικά αποσπάσματα των λόγων του π. Ισαάκ, ο οποίος μας είπε:

— Όποιο λεξικόν και αν ανοίξετε, παιδιά μου, θα δείτε να γράφει ότι η λέξη “Αμήν” προέρχεται από ξένη γλώσσα και έχει νόημα βεβαιωτικόν και ευχετικόν. Την αποδίδουν νοηματικώς με τις λέξεις “αλήθεια, ναι, είθε, γένοιτο” και όντως αυτό είναι το λογικόν της νόημα και αυτό το νόημα δίνουν στην λέξη και οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πνευματική πραγματικότητα, σε αυτό που λέμε πνευματική ζωή, το “Αμήν” είναι μια πολύ σπουδαία λέξη, μια ιερή λέξη θα έλεγα, μια λέξη από τις σπουδαιότερες, που μπορεί να πει ο άνθρωπος. Και θυμάμαι αυτήν την ώρα έναν μεγάλον ερημίτην, που προσευχόταν συνεχώς με τις λέξεις “Χριστέ μου, αμήν. Χριστέ μου, αμήν, Χριστέ μου, αμήν” και με αυτές τις τρεις λέξεις έλεγε τα πάντα στον Θεόν.

— Ποια είναι η σημασία της, πάτερ μου; ρώτησε ο Γιάννης.

— Θα πρέπει να το δούμε προσεκτικά μέσα στη γλώσσα της Εκκλησίας, που εκφράζει με ακρίβεια την πίστη μας. Γι’ αυτό και δεν πρέπει ποτέ να μεταφρασθούν τα λειτουργικά κείμενα, γιατί θα αλλοιωθούν και θα αλλάξει το νόημά τους. Είναι, άλλωστε κατανοητά σε όλους κατά το μέγα τους μέρος. Διότι λ.χ. δεν χρειάζεται μετάφραση το “Κύριε, ελέησαν” ή Ο Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού αθάνατος υπάρχων”. Έτσι λοιπόν και το “Αμήν”, που τόσον συχνά το χρησιμοποιεί η Εκκλησία, υποδηλώνει και αναφέρει και βεβαιώνει την ανθρώπινη συμμετοχή στο έργον της σωτηρίας του. Γιατί όλην την σωτηρίαν μας την ενεργεί, την βοηθά και την ολοκληρώνει το θείον έλεος, άλλα χρειάζεται απαραιτήτως και η προσωπική συμφωνία του ανθρώπου, με το να καταθέτει ολόκληρη την θέλησή του λέγοντας με επίγνωση το “Αμήν”. Δεν έχει η λέξη αυτή μόνον την λογικήν σημασίαν και την ευχετικήν διάθεσιν, αλλά πρωτίστως την ολοκληρωτικήν θέλει να θυμόμαστε πάντοτε, ότι στην κάθε προσευχή μας να λέμε το όνομα του Χριστού. Μας το είπε καθαρά: “Εάν τι αιτησητε εν τω ονόματί μου, εγώ ποιήσω” (Ιω. ια 14).

—Αν κατάλαβα καλά, είπε πάλι ο Γιάννης, είναι σαν να ρωτά ο Θεός τον κάθε πιστόν “θέλεις να σε σώσω;”, όπως ρωτούσε τότε τους ασθενείς “Θέλεις υγιής γενέσθαι”, και ο άνθρωπος απαντά με το “Αμήν”, δηλαδή θέλω και εύχομαι και παρακαλώ να σωθώ, Αυτό είναι το νόημα, πάτερ μου;

—Πλησίασες πολύ κοντά, φίλτατε, στην αλήθεια του “Αμήν”, απάντησε ο Γέροντας. Το δύσκολον είναι ότι πλησιάζουν πολλοί την αλήθειαν με την κοινήν λογικήν, που είναι αντιληπτόν από την κοινήν λογικήν. Είναι ωσάν να κάνουμε μια συμφωνία με τον Θεόν, ένα είδος συνεργασίας, και ο Θεός βάζει στην κοινή αυτή προσπάθεια τα δισεκατομμύρια της αιωνιότητας του και ο άνθρωπος μόνον μια δραχμή, που είναι η θέλησή του. Συμφωνείς ελεύθερα και υπογράφεις αυτήν την σύμπραξη με το “Αμήν”. Αυτό μόνον κάνουμε τελείως ελευθέρα και από τότε γινόμαστε συνεταίροι με τον Θεόν για την σωτήρια μας. Είναι πια όχι μόνον μια λέξη ιερή, αλλά και μια πράξη ιερή. Να θυμηθούμε την παραβολή των Ταλάντων, που είναι σχετική με το “Αμήν” και την συμφωνία μας με τον Θεόν;

—Συμφωνία με τον Θεόν; Πρώτη φορά την ακούω και ομολογώ την έκπληξη μου, ξανάπε με θαυμασμόν ο φίλος μου. Ο Θεός μας θέλει ελευθέρους κοντά του. Είναι αυτό που γράφει ο Απόστολος Παύλος: “Υμείς γαρ επ’ ελευθερία εκλήθητε, αδελφοί” (Γαλ. Ε΄ 13). Τώρα καταλαβαίνω την σημασίαν της ελευθερίας εν Χριστώ. Γιατί ο Απόστολος συνεχίζει την φράση του λέγοντας: “Μόνον μη την ελευθερίαν εις αφορμήν τη σαρκί, αλλά δια της αγάπης δουλεύετε αλλήλοις. Ο γαρ πάς νόμος εν ενί λόγω πληρούται, εν τω, αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν”.

— Θα σου φέρω και ένα άλλο παράδειγμα και αυτό από την εκκλησιαστική γλώσσα, συνέχισε ο π. Ισαάκ. Λέμε κατά την Θ. Λατρείαν το “Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν. Με αυτό το “Αμήν”, δεν λέμε ότι δίνουμε στον Τριαδικόν Θεόν την αιώνια δόξα, διότι ήδη την έχει υπεράφθονη. Εμείς λέμε και ευχόμαστε να ζήσουμε κι εμείς κοντά σε αυτήν την δόξα, “όπου πάντες οι άγιοι αναπαύονται”, και καταθέτουμε την θέλησή μας ελεύθερα, ευχετικά και παρακλητικά. Γιατί μόνον αυτό έχουμε να δώσουμε στον Θεόν, την ελεύθερη θέλησή μας. Μόνον αυτή είναι δική μας, τίποτε άλλο. Και οι αμαρτίες μας.

—Είπατε, αγαπητέ μου πάτερ Ισαάκ, ότι μόνον η θέλησή μας είναι δική μας και αυτήν μπορούμε να προσφέρουμε στον Θεόν. Αλλά και αυτήν την ελευθερία ο Θεός δεν μας την έδωσε;

—Βεβαίως, ο Θεός μας έδωσε και την ύπαρξη και την ζωήν και την ελευθερία, με τρόπον οριστικόν και αμετάκλητον και την σέβεται απολύτως, για να μπορούμε να διαλέγουμε ανάμεσα στο καλό και στο κακό, που μας περιβάλλει. Καί με το “Αμήν” επιβεβαιώνουμε, λόγω και έργω την θέλησή μας αυτή. Γι’ αυτό και όταν το λεμε, πρέπει να βάζουμε σε αυτό την ψυχή μας ολόκληρη και την θέληση και την λαχτάρα μας, ότι θέλουμε να ζήσουμε παντοτινά κοντά στον Θεόν, μαζί με τον Θεόν, σύμφωνα με την θέληση του Θεού, ο οποίος “πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν” (Α’ Τιμ. β΄ 4), Και ο τρόπος της σωτηρίας μας είναι το όνομα του Χριστού και η εντολή του η μια και μοναδική της σταυρικής αγάπης.

-Και τι είναι η σταυρική αγάπη, πάτερ μου;

—Είναι η αγάπη σε σχήμα σταυρού. Το “καθώς ηγάπησα υμάς”. Η κάθετη διάσταση του σταυρού, εξήγησε ο Γέροντας, είναι η αγάπη προς τον Θεό, με την πλήρη υπακοή μας στο δικό του θέλημα, και η οριζόντια διάσταση είναι η αγάπη σε όλους τους ανθρώπους. Χωρίς την αγάπη αυτή δεν υπάρχει πνευματική ζωή, αλλά μόνον σαρκική ζωή. Η σταυρική αγάπη ανοίγει την πόρτα του Θεού και μας χαρίζει την αληθινή πίστη, που κάνει θαύματα και μας φωτίζει,

μας καθαρίζει και μας αγιάζει. Έτσι λυτρωνόμαστε από την αμαρτία και τον θάνατο και ζούμε την αληθινή ζωή.

—Και το Αμήν τι σχέση έχει με την αγάπη, π. Ισαάκ;

—Αν το “Αμήν” το καταλάβουμε σωστά και το βιώσουμε και κρατηθούμε από την αλήθεια, που εκφράζει, τότε γίνεται το κλειδί, που ανοίγει την μεγάλη πύλη της αγάπης. Και εδώ πρέπει να λεχθεί ότι η αγάπη αρχίζει πάντοτε από τον Θεόν, διότι Εκείνος είναι η πηγή της αγάπης της αληθινής και όχι ο δικός μας εγωιστικός συναισθηματισμός, με τον οποίον αγαπούμε αυτούς, πού μας αγαπούν και όχι όλους τους ανθρώπους. “Από Θεού άρχεσθε και εις Θεόν καταλήγειν”, λέγει ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, Και με το “Αμήν” αυτό πράττουμε. Αρχίζουμε από τον Θεόν, ζητώντας την αγάπη του και πάλι με την αγάπη καταλήγουμε στον Θεόν. Και αυτό το μέγα μυστήριον μας το απεκάλυψε η Σταυρική θυσία του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού.

-Θέλω να υποβάλλω άλλη μια ερώτηση για το “Αμήν”, πάτερ μου. Πολλοί λένε την λέξη αυτή τυπικά και χωρίς να γνωρίζουν την σημασία, που εσείς μας εξηγήσατε. Αυτοί οι άνθρωποι δεν μετέχουν σε αυτήν την διαδικασία και δεν έχουν πνευματική συμμετοχή στη θ. Λατρεία και στην προσευχή;

— Όλοι έχουν συμμετοχή, αγαπητέ μου. Αρκεί να βρίσκονται στην ιερή σύναξη. Όλοι μετέχουν ομοθυμαδόν, αποκρίθηκε ο Γέροντας. Διότι ο Θεός δεν εξετάζει τι

ξέρουμε, άλλα τι νοιώθουμε και τι λαχταρούμε, και ανάλογα μας επιβραβεύει. Εδώ θα πρέπει να θυμίσουμε τον λόγον της ευαγγελικής Παραβολής περί των ταλάντων: “Ευ, δούλε αγαθέ και πιστέ. Επί ολίγα ης πιστός, επί την χαράν του Κυρίου σου” (Ματθ. κε’ 21). Ο Θεός είναι δίκαιος και φιλάνθρωπος για όλους. Μακάριοι όσοι λένε το Αμήν με επίγνωσιν της σημασίας του.

Ύστερα μας κάλεσε στο ναίδριον, που βρίσκεται δίπλα στο Κελλί του, για να προσευχηθούμε και να πούμε το “Αμήν” με συναίσθηση και κατάνυξη και να χτυπήσουμε την πόρτα του Θεού, όπου βρίσκεται η πηγή της αγάπης και το άπειρον έλεός του για όλους τους ανθρώπους. Και είπαμε πολλές φορές το “Αμήν”, όπως μας το εξήγησε ο μακαριστός πλέον Γέροντας Ισαάκ. Αμήν , Γέροντα, την ευχή σου να έχουμε.

Από το περιοδικό «Ποιμήν» της Ιεράς Μητροπόλεως Μυτιλήνης

fdathanasiou

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Η καθοριστική συνάντηση του Ιουστίνου με κάποιον Χριστιανό

Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιουλίου, 2014

Η συνάντηση του αγίου Ιουστίνου του Μάρτυρα με κάποιον χριστιανό, ήταν καθοριστική για την υπόλοιπη πορεία της ζωής του. Κατόπιν αυτής της συνάντησης, ο Ιουστίνος στράφηκε προς τον Χριστό και την Εκκλησία, κάνοντας το πιο καθοριστικό βήμα της ζωής του. Αφού πρώτα περιπλανήθηκε αναζητώντας την αλήθεια στους Στωικούς (από τους οποίους αργότερα έφυγε γιατί δεν του πρόσθεσαν καμία γνώση περί του Θεού), στους Περιπατητικούς (από τους οποίους έφυγε γιατί του ζήτησαν χρήματα), στους Πυθαγόρειους (οι οποίοι τον έδιωξαν καταφρονώντας τον επειδή δεν είχε σπουδάσει μουσική, γεωμετρία, και αστρονομία), κατέληξε στους Πλατωνικούς, από τους οποίους έφυγε όταν γνώρισε την Χριστιανική Πίστη. Ας παρακολουθήσουμε απόσπασμα από τον διάλογο του Ιουστίνου πριν γίνει Χριστιανός, με έναν ήδη έμπειρο Χριστιανό, που συνάντησε σε ένα ήσυχο τόπο. Γίνετε λόγος περί του ότι ο λόγος περί του Θεού (η θεολογία) δεν είναι στοχαστική αλλά εμπειρική. Και μάλιστα, εμπειρία εν Πνεύματι Αγίω. Και αυτή είναι μια από τις βασικές διαφορές της θεολογίας από την φιλοσοφία, και κατ’ επέκταση, του Θεού που αποκαλύπτεται από τον φιλοσοφικό ‘’θεό’’ που ‘’ανακαλύπτεται’’.
«Και ενώ σε αυτήν την διάθεση βρισκόμουν, επειδή κάποτε σκέφτηκα να χορτάσω άφθονη ηρεμία και να αποφύγω τον βόρβορο των ανθρώπων, πήγα σε έναν τόπο όχι μακριά από την θάλασσα. Όταν έφτασα πλησίον του τόπου εκείνου, όπου επρόκειτο να απομονωθώ, ασπρομάλλης πρεσβύτης, όχι ευκαταφρόνητος στην όψη, με πράο και σεμνό ήθος, με ακολουθούσε σε λίγη απόσταση. Μόλις στράφηκα προς αυτόν, στάθηκα και τον ατένισα εντονότερα.
Και αυτός είπε· με γνωρίζεις;
Εγώ είπα, όχι.
Γιατί λοιπόν, είπε,με κοιτάζεις με τόσο ενδιαφέρον;
Θαυμάζω, είπα, διότι έτυχες στο ίδιο μέρος με εμένα· διότι δεν φανταζόμουν να δω εδώ κάποιον άνδρα.
Αυτός μου λέει· Έχω την φροντίδα μερικών συγγενών οι οποίοι είναι απόδημοι· έρχομαι λοιπόν και εγώ για να εξετάσω σχετικά με αυτούς, αν φανούν από κάπου. Εσύ τι ζητείς εδώ; Μου είπε εκείνος.
Μου αρέσουν, είπα, οι διαμονές του είδους αυτού, διότι γίνεται ανεμπόδιστος ο διάλογος προς τον εαυτό μου, αφού δεν ενεργούν περισπασμούς· είναι ωφελιμότατοι για την φιλολογία οι τοιούτοι τόποι.
Φιλόλογος λοιπόν είσαι εσύ, είπε· δεν είσαι καθόλου φίλεργος και φιλαλήθης, ούτε επιχειρείς να είσαι μάλλον πρακτικός παρά σοφιστής;
Τι μεγαλύτερο αγαθό θα μπορούσε να επιτελέσει κανείς, είπα εγώ, από το να δείξει ότι ο λόγος ηγεμονεύει των πάντων και , αφού τον συλλάβει και ιππεύσει σε αυτόν, να παρατηρεί την πλάνη των άλλων και τις ασχολίες εκείνων, ότι δηλαδή δεν πράττουν τίποτε το υγιές ούτε αγαπητό εις τον ΘεόΧωρίς φιλοσοφία και ορθό λόγο δεν είναι δυνατόν να συνυπάρχει σε κανένα φρόνηση. Δια τούτο πρέπει κάθε άνθρωπος να φιλοσοφεί, και τούτο να θεωρεί μέγιστο και πολυτιμότατο έργο, τα δε λοιπά να θεωρεί δεύτερα και τρίτα, όταν μεν συνάπτονται με την φιλοσοφία ως μέτρια και άξια αποδοχής, όταν δε στερηθούν αυτής και οι χρησιμοποιούντες αυτά δεν διαθέτουν αυτήν, ως φορτικά και βάναυσα.
Η φιλοσοφία λοιπόν φέρει ευδαιμονία; Είπε εκείνος διακόπτοντας.
Βεβαιότατα, είπα εγώ, είναι μάλιστα μόνο αυτή.
Τι είναι όμως φιλοσοφία, λέγει, και ποια είναι η ευδαιμονία της, αν δεν σε εμποδίζει τίποτε να το πεις, πες το.
Φιλοσοφία, είπα εγώ, είναι επιστήμη του όντος και επίγνωση του αληθούς, η δε ευδαιμονία είναι το βραβείο αυτής της επιστήμης και της σοφίας.
Τι καλείς εσύ Θεό; είπε.
Εκείνο το οποίο είναι πάντοτε κατά τα αυτά και ωσαύτως και αίτιο της υπάρξεως σε όλα, αυτό ακριβώς είναι ο Θεός.  Ούτως αποκρίθηκα εγώ σε αυτόν, και τέρπονταν εκείνος να με ακούει. Με ρώτησε πάλι τα εξής.
Επιστήμη δεν είναι κοινό όνομα διάφορων πραγμάτων; Διότι αυτός που ξέρει μερικά πράγματα σε όλες τις τέχνες καλείται επιστήμων, ομοίως και στην στρατηγική και την κυβερνητική και την ιατρική, δεν είναι το ίδιο και εις τα θεία και εις τα ανθρώπινα; Επιστήμη είναι η παρέχουσα την γνώση αυτών των θείων και ανθρώπινων, έπειτα δε την επίγνωση της θειότητος και δικαιοσύνης αυτών;
Βεβαίως, είπα.
Τι λοιπόν; Το ίδιο είναι να γνωρίζουμε άνθρωπο και Θεό, όπως την μουσική και την αριθμητική, την αστρονομία και τα παρόμοια;
Καθόλου, είπα.
Άρα δεν μου αποκρίθηκες ορθώς, είπε εκείνος. Διότι αυτές μεν προσλαμβάνονται από εμάς εκ μαθήσεως ή διδασκαλίας, ενώ εκείνες προσφέρουν την επιστημοσύνη από την θέα. Εάν πράγματι σου λέει κάποιος ότι υπάρχει εις την Ινδία ζώο με διαφορετική από όλα τα άλλα δομή, αλλά τέτοιο ή τέτοιο, πολυειδές και ποικίλο, δεν θα το γνωρίσεις πριν το δεις, αλλά ούτε θα δυνηθείς να πεις τίποτε περί αυτού αν δεν ακούσεις αυτόν ο οποίος το είδε.
Όχι βέβαια, λέω.
Πως λοιπόν, είπε, οι φιλόσοφοι δύνανται να φρονούν περί Θεού ορθώς ή να λέγουν κάτι αληθές, αν δεν έχουν γνώση αυτού μήτε τον είδαν ποτέ ή άκουσαν για αυτόν;
Αλλά, είπα εγώ, το θείον, πάτερ, δεν είναι ορατό με αυτούς τους οφθαλμούς, όπως τα άλλα ζώα, αλλά με τον νουν μόνον καταληπτό, όπως λέει ο Πλάτων και εγώ πείθομαι σε αυτόν.
Υπάρχει λοιπόν, λέει, εις τον νουν μας τέτοια και τόση δύναμη η οποία δεν προσέλαβε το ον με αίσθηση; Ή θα δει ποτέ τον Θεό νους ανθρώπου, αν δεν είναι κοσμημένος με το Άγιο Πνεύμα;».
 (Έργα αγίου Ιουστίνου του Μάρτυρα, ΕΠΕ 1 σελ. 269-275).

Κατηγορία ΘΕΟΛΟΓΙΚΑ, ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ | Δε βρέθηκαν σχόλια »

Συνάντηση μελών του ΔΣ της ΠΕΘ με τον Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Χαράλαμπο Αθανασίου

Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιουλίου, 2014

Δελτίο Τύπου

Συνάντηση του ΔΣ της ΠΕΘ με τον Υπουργό Δικαιοσύνης

Την Τετάρτη, 2 Ιουλίου 2014, ο κ. Κωνσταντίνος Σπαλιώρας, Πρόεδρος του νέου ΔΣ της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων, ο κ. Παναγιώτης Τσαγκάρης, Γενικός Γραμματέας και ο κ. Ιωάννης Μπεϊνάς, Μέλος συναντήθηκαν με τον Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Χαράλαμπο Αθανασίου στο Γραφείο του Υπουργού στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ο κ. Υπουργός συνεχάρη το νέο ΔΣ της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων για την ανάληψη των καθηκόντων του και το ΔΣ ευχήθηκε αντίστοιχα στον Υπουργό μία επιτυχή, γόνιμη και δημιουργική θητεία στο Υπουργείο του.

Στη συνέχεια, αφού άκουσε με εξαιρετικό ενδιαφέρον τα θέματα που αντιμετωπίζει η ΠΕΘ καθώς και τις θέσεις, τα αιτήματα και τις προτάσεις της προς την Πολιτεία, υπογράμμισε με έμφαση το σπουδαίο ρόλο που έχει σήμερα στην πολύπλευρη παιδεία των νέων μας το ορθόδοξο χριστιανικό μάθημα των Θρησκευτικών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ενώ υποσχέθηκε κάθε δυνατή βοήθεια και παρέμβαση για την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει τον τελευταίο καιρό. Κατά τη συνάντηση έγινε επίσης μία γόνιμη συζήτηση ως προς την επικείμενη αναθεώρηση του Συντάγματος και την ανάγκη να στηριχτεί ο χριστιανικός χαρακτήρας της θρησκευτικής και της ευρύτερης αγωγής στη χώρα μας κατά την αναθεώρηση αυτή.

Τέλος, το ΔΣ της ΠΕΘ ευχαρίστησε τον Υπουργό τόσο για τη συνάντηση και την συναντίληψή του όσο και για τη διάθεσή του να συμβάλει στη διευθέτηση των προβλημάτων που αφορούν στην κατά το Σύνταγμα ανάπτυξη της θρησκευτικής συνειδήσεως  των μαθητών της χώρας.

Το ΔΣ της ΠΕΘ

http://www.petheol.gr

Κατηγορία ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ | Δε βρέθηκαν σχόλια »