kantonopou’s blog

+Μητροπολίτου Νικαίας Γεωργίου (Παυλίδου)

Στην πνευματική μας πορεία, υπάρχει κάτι που είναι ο μεγαλύτερος σκόπελος. Και είναι τόσο πολύ σημαντικό, γιατί αυτό, εάν το προσέξει ο άνθρωπος, πολλά κερδίζει. Εάν όμως δεν το προσέξει, πολύ ζημιώνεται. Ο σκόπελος αυτός λέγεται αποθάρρυνση, απογοήτευση και βρίσκεται μέσα στην πρακτική υφή της ζωής μας. Όπως και άλλες φορές είπαμε, οι αρχές και οι γραμμές βάσει των οποίων γίνεται το ξεκίνημά μας, είναι η ορθή πίστη και η αγαθή προαίρεση. Η πρακτική όμως, η κατ’ ενέργειαν, η ενεργοποιός μερίδα του ανθρώπου, είναι εκείνη η οποία τον αποδεικνύει πιστό, δηλαδή επισφραγίζει την ομολογία του. Μέσα σε αυτή την πρακτική, ο άνθρωπος είτε προβιβάζεται και επιτυγχάνει, είτε υποβιβάζεται και χάνει. Το σημείο εκείνο το οποίο είναι τόσο επωφελές για μας, έγκειται σε τούτο, στο να μην χάνουμε το θάρρος μας, αλλά να συνεχίζουμε, παρ’ όλες τις δυσχέρειες και τις επιπλοκές που υπάρχουν μέσα στην ενεργητικότητα της πρακτικής.

Η αμαρτία επιδιώκει να απατήσει τον άνθρωπο, διότι η φύση της, αν την ερευνήσουμε, είναι απάτη. Στην ουσία δεν υπάρχει κακό, αλλά το νόημα είναι που το μεταβάλλει. Επειδή ακριβώς μεταβαλλόμενη διά του νοήματος μία πράξη γίνεται ένοχη, εάν δεν καλυφθεί από την πρόφαση της απάτης, δεν πλανάται ο νους του ανθρώπου. Όπως δεν είναι δυνατό να βαδίσει κανείς στην καταστροφή του και στην απώλειά του, βλέποντας τον προκείμενο κίνδυνο. Για να αψηφά τον κίνδυνο, πρέπει αυτός να συγκαλυφθεί με κάποιο τρόπο, ούτως ώστε να απατήσει τον άνθρωπο και να πέσει στην παγίδα. Αυτός είναι ο απατηλός τρόπος της προβολής της αμαρτίας, του κακού, και με αυτό τον τρόπο συλλαμβάνεται ο άνθρωπος, ελέγχεται ως άπιστος και ότι οι υποσχέσεις του προς τον Θεό, ότι θα τον αγαπά εξ όλης της ψυχής, είναι ψεύτικες.

Ένας μεγάλος ισχυρός παράγοντας, ο οποίος είναι ο συντελεστής της επιτυχίας μας, είναι ακριβώς το να κρατήσει ο άνθρωπος το θάρρος του. Μου δόθηκε αφορμή από τη βιογραφία του μεγάλου Πατέρα μας Νήφωνος, Επισκόπου Κωνσταντιανής, ο οποίος πολλά έχει να μας διδάξει στο θέμα του θάρρους. Σε αυτό έχει ιδιαίτερη επίδοση.

Καθένας από τους μεγάλους και κορυφαίους Πατέρες, έχει μία επίδοση ιδιαίτερη, παρ’ όλο που όλοι έχουν φθάσει στο τέρμα της κατά άνθρωπον τελειότητας. Εν τούτοις κατά ένα ιδιαίτερο φυσικά τρόπο πέτυχαν περισσότερο σε ένα τομέα, τον οποίο και εκφράζουν. Ειδικά στο πρόσωπο αυτού του μεγάλου φωστήρα, βρίσκεται ακριβώς αυτός ο παράγοντας του θάρρους. Στην πραγματικότητα αποθάρρυνση δεν υπάρχει, για τον εξής λόγο. Το εάν είμεθα πιστοί, και ιδίως αν ακολουθούμε αυτό τον ιδιαίτερο δρόμο που οδηγεί -ανθρωπίνως – στην τελειότητα, δεν είναι αυτό τυχαίο, ούτε εξ ιδιαιτέρας μόνο προθέσεως. Οι περισσότεροι από εμάς βρεθήκαμε στη ζωή αυτή καθαρά από ένα θαυματουργικό τρόπο της επεμβάσεως της Χάριτος του Θεού. Αυτός μας οδήγησε, γιατί ακριβώς μας είχε προορίσει. Έχοντας επίγνωση ότι είμαστε προσκεκλημένοι, προορισμένοι και ήδη δικαιωμένοι, δεν τίθεται πλέον θέμα αποθαρρύνσεως, δεν τίθεται θέμα έρευνας και αμφιβολίας. Τώρα γεννιέται το δεύτερο θέμα, το πρακτικότατο. Στην ώρα που γίνεται η μάχη, ενδέχεται ο άνθρωπος να πέσει.

Αλάνθαστος άνθρωπος δεν υπάρχει, και ιδίως όταν είναι ακόμα ατελής και εμπαθής. Πολλά πράγματα δεν τα γνωρίζει, σε άλλα δε είναι αδύνατος. Αλλά και απειρία έχει και άνισο πόλεμο διεξάγει, διότι οι εχθροί μας είναι πνεύματα, δεν είναι όπως εμείς, σώματα, τα οποία υφίστανται, κατά κάποιο τρόπο, διάφορες τροπές και αλλοιώσεις. Όλα αυτά, και τα τόσα άλλα, τα οποία άλλες φορές ερμηνεύσαμε, είναι εκείνα που μας προκαλούν ολισθήματα, αποτυχίες και γενικά λάθη.

Ο διάβολος, ο οποίος είναι πονηρός και γνωρίζει τη σημασία της αποθαρρύνσεως πόσο ισχυρή είναι, δίνει το μεγαλύτερο βάρος εδώ, κατά τη γνώμη των Πατέρων, στο να προκαλέσει αποθάρρυνση, μετά το λάθος του αγωνιστή. Να του κόψει το θάρρος, γιατί το θάρρος είναι όπως στο σώμα το κεφάλι, που είναι το κεντρικότερο μέρος από το οποίο και εξαρτάται ολόκληρο το σώμα. Έτσι και στην ενεργητικότητα του ανθρώπου, το μεγαλύτερο μέρος είναι ακριβώς το θάρρος, ο ζήλος, η ορμή, από όπου πηγάζει η ενέργεια.

Το θέμα της μετανοίας και της πρακτικής πίστεως δεν είναι αφηρημένο, είναι συγκεκριμένο. Πιστεύει κανείς και βαδίζει· και όχι μόνο βαδίζει, αλλά εντατικά αγωνίζεται, επιμένει και κτυπά, περιμένοντας ότι θα του ανοίξουν. Όταν όμως χάσει το θάρρος; Τότε σταματά, δεν βαδίζει πλέον, ούτε κτυπά, ούτε ζητά, ούτε παρακαλεί και, κατά κάποιο τρόπο, παραδίδεται άνευ όρων. Είναι πάρα πολύ μεγάλης σημασίας το θέμα του θάρρους, στο να το κρατά κανείς και να το ανακτά, όταν το βλέπει να κινδυνεύει και ποτέ να μην το προδίδει.

Η αμαρτία ποτέ δεν εμφανίζεται όπως είναι, γυμνή, αφηρημένη, γιατί εάν εμφανισθεί έτσι, δεν απατά εύκολα το νου του ανθρώπου, ώστε να αμαρτήσει. Έρχεται καλυμμένη από μία πρόφαση και με το δόλο αυτό απατά τον άνθρωπο.

Ξέροντάς το λοιπόν αυτό, ποτέ δεν προδίδουμε το θάρρος μας υπό οποιανδήποτε μορφή και αν γλιστρήσουμε. Ακόμη, να πει κανείς, και στην πιο φανερή αφορμή, που νομίζει ότι είναι απόλυτα υπαίτιος -αν ήθελα, δεν το πάθαινα-, και στην πιο προφανή ακόμα πρόφαση που εξ υπαιτιότητάς του ο άνθρωπος αμαρτάνει, δεν πρέπει να χάνει το θάρρος του, δηλαδή και εκεί που αμαρτάνει από δική του απροσεξία. Στη βιογραφία αυτού του μεγάλου φωστήρα, είναι τόσο καταφανές, ώστε πράγματι προκαλεί σε όλους κατάπληξη. Στο πώς, όχι απλώς σε παρεμπίπτουσες και λανθάνουσες καταστάσεις που του προκαλούσαν, με κάποιο τρόπο, ήττα, αλλά και στις προφανέστερες, να μην υποχωρεί και χάνει το θάρρος του. Βρίσκαμε αυτόν τον φωστήρα να μεγαλουργεί και βλέπουμε την ανταπόκριση της Χάριτος του Θεού, στο πόσο εναγκαλίζεται και θεωρεί αθλητή αυτόν, ο οποίος, αν και τραυματισμένος, δεν παραδίδεται.

Και έτσι πρέπει. Διότι στην πραγματικότητα το γεγονός είναι ένα. Κάνει κάποιος μια έρευνα στον εαυτό του την ώρα που γλίστρησε και έπεσε και συνετρίβη· σταματά μία στιγμή και λέει: – Καλά, τώρα εγώ αρνήθηκα τον Θεό; Μέσα μου αλλοιώθηκε κάτι και απεφάσισα ότι θα παύσω να είμαι χριστιανός; Τώρα μέσα μου γεννήθηκε κάτι, που με έπεισε ότι δεν πρέπει να πιστεύω στο Θεό, ούτε πρέπει να τον ακολουθώ; Μη γένοιτο κάτι τέτοιο. Ούτε ως σκέψη δεν είναι δυνατό να υπάρχει μέσα μου αυτό. Μάλλον καραδοκώ και αναμένω να με αξίωσει η Χάρις Του, ακόμα και να πεθάνω. Όχι μόνο να αγωνίζομαι, αλλά, εάν δοθεί αφορμή, να πεθάνω μόνο για την δική Του ομολογία. Αυτό δεν αλλοιώθηκε μέσα μου ποτέ, δεν άλλαξε· πώς λοιπόν τώρα, επειδή γλίστρησα, αποθαρρύνομαι και προδίδω την αγάπη του Θεού; Απάτη είναι. Ήταν μεγάλο το τραύμα, ήταν μεγάλο το γλίστρημα. Μέσα στα μυστήρια του τρόπου της ενεργείας της Χάριτος έγινε, κατά κάποιο τρόπο, αυτός ο πρακτικός τρόπος, που αυτή την ώρα δεν ερευνώ. Φυσικά λαμβάνοντας τη μομφή επάνω μου, και ξέροντας ότι εξ υπαιτιότητάς μου αποσύρθηκε η Χάρις, που με παιδαγωγεί στο να με κάνει συνετότερο, ευλαβέστερο, θερμότερο και προσεκτικότερο. Με παρέδωσε η Θεία Χάρις σε αυτή την πτώση – δεν αποθαρρύνομαι γι’ αυτό το πράγμα – δεν τρομάζω, διότι αν και ξέρω την ευτέλειά μου και ελεεινολογώ τον εαυτό μου ότι δεν είμαι τίποτε, πιστεύω ότι εκείνο που με κρατεί είναι η Χάρις του Θεού. Έτσι δεν χάνω το θάρρος μου. Όχι ότι αισθάνομαι στον εαυτό μου καμμιά ικανότητα – ποτέ αυτό δεν το σκέφθηκα ούτε και θα το σκεφθώ – αλλά έχοντας αποδείξεις της ελεημοσύνης του Θεού απέναντί μου μέχρι σήμερα, στέκομαι ακίνητος και λέω ότι ο χθές Θεός και σήμερα και αύριο είναι ο ίδιος. Δεν έκανε λάθος ο Θεός, όταν με κάλεσε όχι βέβαια για την ικανότητά μου, αλλά για την υπερβολή της αγάπης Του σ’ εμένα τον αμαρτωλό και ορκίσθηκε στον εαυτό Του ότι «δεν θέλω τον θάνατο του αμαρτωλού μέχρι να επιστρέψει και να ζήσει»(Ιεζεκ. 18,23). Αυτός ο Πανάγαθος Θεός και Πατέρας, κάλεσε και μένα, τον ανύπαρκτο, το ασθενές, το μωρό, το εξουθενημένο και με βαστάζει από τότε που με κάλεσε μέχρι σήμερα, χωρίς να έχει βαρεθεί, και αύριο ο ίδιος είναι, και μεθαύριο ο ίδιος είναι, αφού μένω και εγώ ο ίδιος. Μένω πιστός στην ομολογία μου. Δεν πρόκειται να υποχωρήσω. Δεν με απασχολεί το πώς εγλίστρησα, άλλωστε έχω και πείρα της ευτέλειάς μου ποίος είμαι». Βλέπετε λογικά πώς τοποθετείται το πράγμα;

Άρα λοιπόν ο Άγιος αυτός, ο οποίος με αυτόν τον τρόπο αγωνίστηκε, δεν είναι γιατί ήταν εξαίρεση. Ακριβώς την θέση των πραγμάτων τόνισε. Ότι ποτέ κανείς δεν πρέπει να αποθαρρύνεται, γιατί η αποθάρρυνση, όπως είπα, είναι η μεγαλύτερη χαρά του σατανά, διότι βλέποντας αυτός την αποθάρρυνση αποκτά προσωπικότητα, ενώ δεν έχει ούτε θέση, ούτε τόπο, ούτε προσωπικότητα. Ως οντότητα υπάρχει, δεν εννοώ αυτή την προσωπικότητα. Προσωπικότητα εννοώ, ότι δεν έχει θέση, δεν έχει μέτρο να σταθεί απέναντί μας. Ναι, διότι «έρχεται ο κυρίαρχος αυτού του κόσμου, που δεν έχει πάνω μας καμιά εξουσία» (Ιωάν. 14,30) και «έφθασε η ώρα που ο άρχοντας αυτού του κόσμου θα διωχθεί έξω απ’ αυτόν»(Ιωάν. 12,31). Όταν όμως βλέπει τον άνθρωπο ότι αποθαρρύνεται και υποχωρεί, τότε αυτός παίρνει θέση. Τότε αρχίζει να πιστεύει ότι όντως τον υπολόγισε ο άνθρωπος, τον φοβήθηκε και παρέδωσε τα όπλα του. Αυτό είναι ψέμμα. Βλέπετε πόση μεγάλη σημασία έχει;

Πάντως όμως το γεγονός είναι ένα. Ότι το θέμα της αποθαρρύνσεως έχει πάρα πολύ μεγάλη βαρύτητα, ιδιαίτερα για μάς τους μοναχούς. Επειδή εμείς έχοντας περισσότερη ευχέρεια και πολεμώντας λεπτομερέστερα, ακριβώς βρισκόμαστε σε αυτά τα περιθώρια, στο να ελέγχουμε ακόμα και τις σκέψεις και τα νοήματα από τα οποία προέρχονται οι διάφορες ενέργειες· και επειδή βρισκόμαστε συνεχώς στη γραμμή του πυρός, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε αυτές τις ανασκοπήσεις και έρευνες για να ξέρουμε από πού ερχόμαστε και που πηγαίνουμε. Επομένως χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί οι τρόποι της αποθαρρύνσεως είναι πάρα πολλοί και ο άνθρωπος χάνει το θάρρος του, χάνει το ζήλο του και μειώνει την μαχητικότητά του. Το ότι σκυθρωπάζει και αλλοιώνεται, όλα αυτά είναι είδος αποθαρρύνσεως, είναι είδος ηττοπάθειας. Όλα αυτά ο σατανάς τα εκμεταλλεύεται. Κανένα από όλα αυτά δεν πρέπει να έχει θέση. Δεν συμβαίνει απολύτως τίποτε. Στη γραμμή του πυρός, εκεί που υπάρχει συνεχής μάχη, δεν είναι παράδοξο να υπάρχουν πληγές.

Όπως μας παρέδωσαν οι Πατέρες, πολλές φορές και η ίδια ακόμη η Χάρις αφήνει τον άνθρωπο -θέλοντας να τον διδάξει και να τον ανεβάσει σε ψηλότερα επίπεδα πρακτικής εμπειρίας- τον αφήνει επίτηδες να κινδυνεύσει από την αμαρτία, για να ερεθίσει έτσι περισσότερο τον θυμό του εναντίον της. Και λαμβάνοντας πληγές ο άνθρωπος, μαθαίνει τους τρόπους από που συνέβησαν αυτά και τότε τον μεν Θεό αγαπά γνησίως, διότι βλέπει την στοργή Του, τον δε διάβολο βδελύσσεται αξίως, βλέποντας την κακότητά του και την πονηριά του και το αδίστακτό του στο να μας καταστρέψει.

Εκείνο το οποίο κατέχουμε και είναι για μας άγκυρα όλης της ελπίδας, αναμφισβήτητης και χειροπιαστής, είναι ότι παραμένει μαζί μας η Θεία Χάρις. Ο καθένας μας από την ημέρα της ευσέβειάς μας, από τότε δηλαδή που εισήλθαμε εκουσίως μέσα στους όρους της μετανοίας μέχρι σήμερα, ποτέ δεν μπορέσαμε, καμία ημέρα, να φυλάξουμε το θέλημα του Κυρίου. Και όμως δεν απομακρύνθηκε! Παραμένει μαζί μας, μάς δικαιώνει από την αγαθότητά Του και μόνο. Τα αμεταμέλητα χαρίσματα του Θεού σε μας είναι χειροπιαστά, δεν υπάρχει αμφιβολία. Δεν δικαιώνω την αμαρτωλότητα, ούτε συνιστώ τη ραθυμία. Αυτά είναι προδοσία. Τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει μέσα στην προαίρεση των χριστιανών και ο,τιδήποτε και αν συμβαίνει είναι εξ αιτίας της ατέλειάς τους.

Ο άνθρωπος που βρίσκεται στο γίγνεσθαι, είναι ατελής. Βαδίζει προς την τελειότητα ζητώντας περισσότερη επίδραση της Χάριτος και μόνιμη ενοίκηση μέσα του. Την αποκτά σιγά-σιγά με την ελεημοσύνη του Θεού, αγωνιζόμενος κατά των παθών του, ούτως ώστε να τα αποβάλει, για να βρει περισσότερη θέση μέσα του η Θεία Χάρις. Μέχρι που να γίνει αυτό, υφίσταται όλες τις αλλοιώσεις και τις τροπές.

Επιμένω στο θέμα της αποθαρρύνσεως, για να προσεχθεί πάρα πολύ. Εκείνος ο οποίος επεσήμανε αυτό τον τομέα και τον αξιολόγησε, επιτυγχάνει πάρα πολλά. Εκείνος ο οποίος δεν προσέχει και αφήνει ακάλυπτη την πλευρά αυτή και με το παραμικρό αποθαρρύνεται, οπισθοχωρεί και αφήνει το ζήλο του, αδικείται κατάφωρα, χάνει χωρίς να υπάρχει λόγος και μπορώ να πω φεύγει «χωρίς διώκοντος».

Γι’ αυτό με παράδειγμα τη βιογραφία και την παιδεία του μεγάλου αυτού Πατέρα, όλοι μας να γίνουμε περισσότερο ζηλωτές, περισσότερο μαχητές. Δεν υπάρχει μέσα στην μερίδα μας απογοήτευση και αποθάρρυνση. Και δεν υπάρχει, γιατί απλούστατα εμείς οι ίδιοι και τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά μας γνωρίζουμε. Γνωρίζουμε ότι ομολογούμε την πίστη και την αγάπη μας προς τον Θεό και ότι ουδέποτε την αρνούμαστε και ακόμα ξέρουμε την σύμπραξη και συμπαράσταση του Θεού σ’ εμάς, η οποία είναι αμετάβλητη, αμεταμέλητη και αναλλοίωτη.

Δι’ ευχών του Αγίου Πατρός ημών Νήφωνος και της Κυρίας μας Θεοτόκου είθε να επιτύχουμε αισίως το σκοπό της ζωής μας. Αμήν.

(Γέροντος Ιωσήφ, Διδαχές από τον Άθωνα, Ψυχωφελή Βατοπαιδινά, σ. 142-150)

agioritikesmnimes.blogspot.gr

Έρχονται ώρες, που ξαφνικά σε πλημμυρίζει ολάκαιρο η νοσταλγία του ανέκφραστου-σαν τη θολή, αόριστη ανάμνηση απ’ τη γεύση ενός καρπού, πού’ φαγες κάποτε, πριν χρόνια, σαν ήσουνα παιδί, μιά μέρα μακρινή, λιόλουστη-και θέλεις να τη θυμηθής κι όλο ξεφεύγει. Τα μάτια σου γεμίζουν τότε απόνα θάμπος χαμένων παιδικών καιρών. Ή ίσως κι από δάκρυα. Γι’ αυτό, σας λέω, πιστεύετε πάντοτε έναν άνθρωπο που κλαίει. Είναι η στιγμή που σας απλώνει το χέρι του, φιμωμένο και γιγάντιο, Εκείνο που ποτέ δε θα ειπωθεί.

( Τάσος Λειβαδίτης)

Πρεσβύτερος Αθανάσιος Μηνάς

Είπεν ο Κύριος:

«Και εάν θέλητε και εισακούσητέ μου, τα αγαθά της γης φάγεσθε· εάν δε μη θέλητε, μηδέ  εισακούσητέ μου, μάχαιρα υμάς κατέδεται· το γαρ στόμα Κυρίου ελάλησε ταύτα». (Ησαΐας α , 19-20)

Στην αρχή της δημιουργίας ο πλάστης Τριαδικός Θεός ευλόγησε το πλάσμα Του. Άνδρα και γυναίκα ευλόγησεν αυτούς. Συνέστησε τον ευλογημένο γάμο ανδρός και γυναικός και εν χρόνω με αγιασμό και σωφροσύνη την εξ αυτού του γάμου παιδοποιΐα. Με την υπακοή στις εντολές θα ειργάζετο ο άνθρωπος τον παράδεισο και θα εφύλαττε την υλική κτίση χωρίς να την καταστρέφει.

Οι πρωτόπλαστοι όμως δεν ακολούθησαν τον ίσιο δρόμο που τους χάραξε ο Δημιουργός με αποτέλεσμα να εκδιωχθούν από τον Παράδεισο. Παρά ταύτα και μετά την πτώση του προπατορικού αμαρτήματος ο Μεσσίας Ιησούς σήκωσε με τρυφερότητα στους ώμους Του το ανθρώπινο γένος και έδωσε δεύτερη ευκαιρία στον άνθρωπο.

Η μία, αγία, καθολική και αποστολική ορθόδοξος Εκκλησία με τα άχραντα μυστήριά της νικά κατά κράτος το θάνατο και επαναφέρει αυτούς που θέλουν να παραμείνουν πιστοί όχι απλά  στην προπτωτική κατάσταση, από την οποία εξέπεσε το πρώτο ζεύγος και δι’ αυτού όλη η ανθρωπότης, αλλά πολύ υψηλότερα, στην Βασιλεία των Ουρανών.

Ο Σωτήρας Ιησούς Χριστός  ερχόμενος εις τον κόσμον εφανέρωσε το όνομα του Θεού Πατρός και εν Αγίω Πνεύματι έδωσε την δυνατότητα να καταστεί η γη επίγειος παράδεισος, αν και μόνο αν, τηρούσε τις εντολές Του. Έτσι λοιπόν και στην περίοδο της Καινής Διαθήκης έχουμε έντονη την παρουσία του λεγομένου ¨υπολείμματος¨, δηλ. το σύνολο των πιστών που παρέμενε αφοσιωμένο στον Χριστό και την Εκκλησία Του που έχει κεφαλή τον Χριστό, θεμέλια τους  δώδεκα Αποστόλους και μέλη όλους τους βαπτισμένους και μυρωμένους εξ ύδατος και Πνεύματος, παρά τις όποιες απειλές δέχονταν η τα όποια μαρτύρια περνούσαν!

Τα βασικά χαρακτηριστικά της πρώτης Εκκλησίας, όπου εμφανίζεται η ζωή των πρώτων Χριστιανών, καταγράφονται σύντομα και εύστοχα στα παρακάτω λόγια του Ευαγγελίου:

«ήσαν δε προσκαρτερούντες τη διδαχή των αποστόλων και τη κοινωνία  και τη κλάσει του άρτουκαι ταις προσευχαίς. Εγένετο δε πάση ψυχή φόβος, πολλά τε τέρατα και σημεία δια των αποστόλων εγίνετο. πάντες δε οι πιστεύοντες ήσαν επί το αυτό και είχον άπαντα κοινά,  και τα κτήματα και τας υπάρξεις επίπρασκον και διεμέριζον αυτά πάσι καθότι αν τις χρείαν είχε.καθ’ ημέραν τε προσκαρτερούντες ομοθυμαδόν εν τω ιερώ, κλώντές τε κατ’ οίκον άρτον, μετελάμβανον τροφής εν αγαλλιάσει και αφελότητι καρδίας, αινούντες τον Θεόν και έχοντες χάριν προς όλον τον λαόν. ο δε Κύριος προσετίθει τους σωζομένους καθ’ ημέραν τη εκκλησία».

(Πράξεις β , 42-47)

Και σήμερα ακόμη η κοινοβιακή ζωή στα ορθόδοξα μοναστήρια αλλά και οι ορθόδοξες κοινότητες επί τουρκοκρατίας διακηρύττουν το πραγματοποιήσιμο των παραπάνω λόγων.

Όλα όμως τα προαναφερθέντα δεν αρέσουν, φαίνεται, στους εχθρούς του Χριστού.

Κατ’  αρχήν δεν μπορούν να συσχετίσουν τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης με το πρόσωπο του Χριστού, στο οποίο και πραγματώνονται. Μόνο αυτό να έκαναν, θα καταλάβαιναν την Αλήθεια όλης της Αγίας Γραφής που δεν αποτελεί απλώς και μόνο το ιερό βιβλίο των Χριστιανών, του ίδιου επιπέδου με τα βιβλία των άλλων θρησκειών, αλλά το μοναδικό αληθινό σωτήριο θεόπνευστο λόγο όλης της Οικουμένης.

          Αυτή η αδυναμία κατανοήσεως και ερμηνείας των προφητειών οφείλεται προφανώς στο σατανικό εγωισμό.

Γεγονός πάντως είναι ότι όπως οι κατά σάρκα πρόγονοι των εχθρών του Ιησού εδίωξαν τους προφήτες και εφόνευσαν πολλούς εξ αυτών, το ίδιον αμάρτημα διαπράττουν και σήμερα οι κατά σάρκα απόγονοι των φονευσάντων τους προφήτας βλασφημούντες τον Μεσσίαν, Αυτόν δηλαδή που κατήγγειλαν οι προφήτες στην Π. Διαθήκη ότι είναι ο Σωτήρας. Αρνούνται πεισματικά και αναιτιολόγητα έως την σήμερον να δεχθούν τον Ιησού και την Θεία Αποκάλυψη.

Προπαγανδίζουν παντού και πάντοτε με όλα τα μέσα την έλευση της νέας εποχής «παλιό εξέραμμα» και τον επερχόμενο κατ’ αυτούς παγκόσμιο δικτάτορα δηλαδή τον ¨Αντί του Χριστού¨.

Η ορθόδοξη Ελλάδα μας είναι ο στόχος και η πρώτη τους προτεραιότητα. Καθημερινά με τα όργανά τους, τα ανδρίκελα, υβρίζουν την ορθόδοξη πίστη μας. Αποκορύφωμα δε η μανιώδης επίθεση εναντίον της ημέρας του Κυρίου, της Κυριακής, την οποία βέβαια έχουν βαλθεί να την εξομοιώσουν με τις υπόλοιπες. Είναι τόσο πωρωμένα τα εγχώρια όργανά τους ώστε οι δικαιολογίες που προβάλλουν για την κατάργηση της Κυριακής να είναι ηλίθιες, γελοίες και εξωφρενικές. Φοβερό το κατάντημα! Το απορίας άξιον, όμως, είναι, πως το κατάφεραν;

Επί χρήμασι;

Δια διαιρέσεως, διαίρει και βασίλευε; Να κομματιάσουν δηλ. σε μικρά κομμάτια – κόμματα την Ελλάδα μας, τα οποία όλως περιέργως όλα συμφωνούν – τυχαίο; – στον ξερριζωμό της αμωμήτου πίστεως από τις ψυχές των ορθοδόξων Ελλήνων;

Σαφώς και τα δύο!

Ισχυρίζονται βέβαια οι ταλαίπωροι εκπρόσωποι των κομμάτων ότι δήθεν έχουν ιδεολογικές διαφορές ο ένας από τον άλλον και ότι τάχα υπηρετούν την δημοκρατία. Δημοκρατία όμως, για να συνεννοούμαστε, ονομάζουν αυτοί και οι πάτρωνές τους ¨να καλοπερνούν οι ίδιοι και οι πολίτες να πενθούν και να πεθαίνουν¨.

Δεν γνωρίζω ανά τους αιώνες φοβερότερη πλάνη απ’ αυτήν. Χρειάζονται αποδείξεις των όσων λέμε; Ας δούμε ενδεικτικά τις παρακάτω:

Ο ένας καταργεί  το θρήσκευμα από τις ταυτότητες των ορθοδόξων σα να είναι αβάπτιστοι και άπιστοι οι Έλληνες, ο άλλος, αφού υπόσχεται και διατείνεται ότι δήθεν θα το επαναφέρει όταν ανεβεί στο θρόνο, τελικά όταν ανεβαίνει…ποιός υποσχέθηκε, τι η κατά το λαϊκότερο ¨ποιός Θανάσης;¨

Η μία μάγισσα βλασφημεί και κατηγορεί τον Χριστό λέγοντας ότι εμείς δεν πιστεύουμε στην Δευτέρα Παρουσία, ενώ η ανάλογη φιλενάδα της επιτίθεται εναντίον της ορθοδόξου κατηχήσεως στα σχολεία σιγονταριζόμενη από κάποιον έτερον ¨κομματιού – κόμματος¨ σαν σε μία περίεργη συμφωνία.

Στη συνέχεια άλλος μεγάλος και τρανός, βουτηγμένος στην πλάνη του, συζεί εκτός του ευλογημένου γάμου που συνέστησε ο Τριαδικός Θεός απαρχής, ονοματοδοτεί το παιδί του στο Δημαρχείο αρνούμενος το ιερό μυστήριο του θείου βαπτίσματος που παρέδωσε στην Εκκλησία ο Μεσσίας Ιησούς και την ίδια ώρα αποκαλεί σοφό αυτόν που στέκεται εις τύπον και τόπον Χριστού. Όντως παράδοξο.

Άλλος πάλι σε κατάσταση σχιζοφρενείας διατάζει τα ματ της ορθόδοξης Ελλάδος να φυλάττουν θέατρο από ενδεχόμενη δικαία εισβολή Χριστιανών, επειδή εντός αυτού υβρίζετο χυδαία ο Ιησούς και οι άγιοι Απόστολοί Του. Χριστιανοί κατά Χριστιανών. Ω του παραλόγου, ούτε το Σύνταγμα δεν σέβονται ούτε το ομόθρησκον!

Άλλος πιο ¨ευγενικά¨, συστήνει συμβολαιογραφική συμβίωση στους νέους και στις νέες, προτρέποντας, περίπου ανά πενταετία,  αλλαγές συντρόφων και ατιμώρητες δολοφονίες μέσω των εκτρώσεων. Άλλη ¨ευγενική¨ συμπεριφορά είναι και ο σαδιστικός διωγμός εναντίον των πολυτέκνων  και ας κόπτονται δήθεν ότι η χώρα μας γηράσκει και συρρικνώνεται.

Το αποκορύφωμα; Έφτασαν στο βδέλυγμα της ερημώσεως να συμφωνήσουν ώστε με νόμο – άνομο και παράνομο να προστατεύεται ο σοδομισμός, δηλαδή η βαρβαρώδης ασχημοσύνη της ομοφυλοφιλίας, η οποία κατεργάζεται την εξολόθρευση του ανθρωπίνου γένους και δια της οποίας υβρίζεται ευθέως ο Τριαδικός Θεός και ο Σωτήρας Χριστός, ο Μεσσίας.

Εσκοτισμένοι όντως στην ψυχή, στο νου και στην διάνοια. Καμία δυνατότητα κατανόησης της ασχημοσύνης! Εδώ ταιριάζει το αγιογραφικό ¨α και λαλούμεν ουκ εν διδακτοίς ανθρωπίνης σοφίας λόγοις, αλλ’ εν διδακτοίς Πνεύματος Αγίου, πνευματικοίς πνευματικά συγκρίνοντες. ψυχικός δε άνθρωπος ου δέχεται τα του Πνεύματος του Θεού· μωρία γαρ αυτώ εστι, και ου δύναται γνώναι, ότι πνευματικώς ανακρίνεται. ο δε πνευματικός ανακρίνει μεν πάντα, αυτός δε υπ’ ουδενός ανακρίνεται. τις γαρ έγνω νουν Κυρίου, ος συμβιβάσει αυτόν; ημείς δε νουν Χριστού έχομεν¨.(Α’ Κορινθίους, β , 13-16)

Και επιπλέον σα να μην έφταναν όλα αυτά τα ανήκουστα και αχαρακτήριστα, στερούν από τους νέους και τις νέες το συνταγματικό δικαίωμα της εργασίας. Με περισσή δε ειρωνεία και βλακώδη δικαιολογία για δήθεν καλύτερο αύριο.

Δεν είναι μεγίστη υποκρισία, αν στερούν από τη σημερινή γενιά την δυνατότητα της εργασίας, του  ευλογημένου γάμου, και της παιδοποιΐας; αναρωτιόμαστε τι θα μείνει για το αύριο; Ποιοί θα υπερασπισθούν την πατρίδα μας; Ποιοί θα συνεχίσουν τη ζωή στο μέλλον;  Ψεύτες, κλέφτες και λαθραίοι που θα βασανίζουν τους ολίγους εναπομείναντες υπερήλικες, θα σκοτώνουν τα άρρωστα βρέφη και παιδιά και θα καταπατούν τα αγιασμένα χώματα των αγίων και των ηρώων μας.

Σ’ αυτό αποβλέπουν και γι  αὐτό εργάζονται πυρετωδώς τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά δεν θα το καταφέρουν. Θα αποτύχουν.

Ο Κύριος Ιησούς Χριστός θα διαλύσει τα σκοτεινά σχέδιά τους και θα τους εκγελάσει όλους αντιστρέφοντας τους όρους του παιχνιδιού.

Ιδού έρχεται ώρα και νυν εστίν, όπου όλοι οι ορθόδοξοι Έλληνες νέοι και νέες, μικροί και μεγάλοι, θα αγκαλιάσουν το Ευαγγέλιο του Ιησού και θα ακολουθήσουν την ορθόδοξη ασκητική πρακτική και παράδοση κηρύττοντας πανταχού και πάντοτε ομοθυμαδόν, Χριστόν Εσταυρωμένο και  Αναστάντα, ως τον μοναδικό Σωτήρα και Λυτρωτή του κόσμου, εν Αγίω Πνεύματι εις δόξαν Θεού Πατρός. Δηλαδή η Ελλάδα μας θα καταστεί το φως, το μάτι, ο νους  και το αλάτι όλης της γης.

Ιδού έρχεται ώρα και νυν εστίν, όπου όλοι οι ορθόδοξοι θα ¨γυρίσουμε την πλάτη¨ στην παράνομη – ξέφρενη και ασύδοτη σαρκική ηδονή όπως και στην ανόητη και άρρωστη υπερκατανάλωση καθώς και στη σχιζοφρενική μανία για εύκολο πλουτισμό· δηλαδή όλα αυτά τα άτιμα εργαλεία με τα οποία προσπαθούν να επιβληθούν και να επιβάλουν και ει δυνατόν να μας φτάσουνε στην κατάντια ο ένας να επιβουλεύεται και να επιβάλλεται  στον άλλον, κινούμενοι ως ανθρωποειδή κτήνη, αλληλοσυγκρουόμενα ρομποτάκια και όχι ως ελεύθεροι άνθρωποι, εικόνες του Θεού.

Όμως σας λέγω και πάλι θα διαψευσθούν.

Οι προφητείες των αγίων διαχρονικά και συν τω χρόνω εκπληρώνονται εις το ακέραιον. Η χαρά μας είναι όντως μεγάλη γι’ αυτό. Οι ψευτοπροφήτες τους όμως σταδιακά γελοιοποιούνται και προοδευτικά οι δήθεν μεγάλοι και ισχυροί του πλανήτη προδίδονται·  ξεσκεπάζονται τα σκοτεινά έργα τους και οι λόγοι τους όταν συστήνουν στους λαούς τους, τον βαρβαρώδη κιναιδισμό κινούνται στα πλαίσια του ψεύδους, στο ¨είπα – ξείπα¨.

Ο λόγος του Θεού μας έχει προειδοποιήσει λέγοντάς μας: «Μη πείθεσθε επ’ άρχοντας, επί υιούς ανθρώπων εν οις ουκ έστι σωτηρία». Αλλά πώς θα σωθούμε τότε; Ειπώθηκε πριν λίγες μέρες από κάποιον «Φοβερός ο πόλεμος» και ένας άλλος, που τον άκουσε, του απάντησε «Φοβερότερον αν δεν γίνει». Τι άραγε να εννοούσε;

Πώς ο πόλεμος θα μας εξιλεώσει για τα αμαρτήματά μας, ενώ η απουσία του συνεπάγεται αυστηρότερη επί του φοβερού βήματος του Χριστού κρίση;

Πώς, αν γίνει, θα μετανοήσουν οι άνθρωποι έστω εξ ανάγκης η επειδή θα δουν να επαληθεύεται η Αποκάλυψη του ευαγγελιστή Ιωάννη;

Πώς, αν δεν γίνει, θα συνεχίσουμε ακόμη περισσότερο την ¨κατηφόρα¨ και το ¨κόλλημα στην κορμάρα μας¨, ¨στα πάθη μας¨, παραμένοντας άπιστοι η θα ευγνωμονούμε τον Θεό για τη μακροθυμία Του, που παρά την βαρεμάρα μας δεν εκδικείται αλλά μας ανέχεται περιμένοντας την επιστροφή μας; Και έτσι κάποιοι από φιλότιμο να μετανοήσουν και να σωθούν;

Εύχομαι και προσεύχομαι, μακάρι η αληθινή μετάνοια όλων μας να ενεργήσει αποτρεπτικά στα επερχόμενα δεινά, όπως κάποτε στη Νινευΐ την πόλη τη μεγάλη.

Γένοιτο Κύριε, Αμήν.

http://www.pemptousia.gr

http://www.pemptousia.gr

Αθήνα 10 Μαρτίου 2015

  Αριθμ. Πρωτ.: 31

Δελτίο Τύπου

Σε Δελτίο Τύπου που εκδόθηκε από το κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων, ανακοινώθηκε, ότι στη συνάντηση της Βουλευτού Β’ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης του ανωτέρω κόμματος, κας Σταυρούλας Ξουλίδου με τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, στις 5 Μαρτίου 2015, ο  Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος μεταξύ των άλλων θεμάτων, αναφέρθηκε και στις Μουσουλμανικές Σπουδές στην Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ και όπως σημειώνεται «τάχθηκε υπέρ της τροποποίησης της λειτουργίας του συγκεκριμένου Τμήματος σε Πρόγραμμα Σπουδών, όπου οι έλληνες μουσουλμάνοι θα έχουν την δυνατότητα φοίτησης και επιμόρφωσης». Η δήλωση αυτή δεν διαψεύστηκε, από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Καθόσον λοιπόν ισχύει, θεωρούμε ιστορικό και θεολογικό χρέος μας να τοποθετηθούμε έναντι αυτής.

Η Πανελλήνιος Ένωσις Θεολόγων εκφράζει τη ριζική αντίθεσή της στην πρόταση να οργανωθούν οι Ισλαμικές Σπουδὲς από και στη Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, στο τελευταίο τεύχος του Περιοδικού της, την «ΚΟΙΝΩΝΙΑ», θεμελιώθηκε με επιστημονικά και θεολογικά επιχειρήματα, ότι πρόκειται για μία άστοχη και πρωτόγνωρη στην Ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας και Θεολογίας μεθόδευση συμφυρμού της Χριστιανικής με την Ισλαμική Θεολογία,αφού είναι διαπιστωμένο και διατυπωμένο ήδη προ πολλών αιώνων από Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας το αγεφύρωτο χάσμα της πίστεως του Ευαγγελίου με την πίστη του Κορανίου.

Ο συμφυρμός αυτός, που επιχειρείται στη Θεολογική Σχολή, προωθείται από γνωστούς για την αποδομητική τους δράση θεολογικοεκκλησιαστικούς κύκλους, οι οποίοι σκόπιμα προβάλουν την πολυθρησκειακή ποικιλία ως συμβατή με την ορθόδοξη πίστη και διδασκαλία. Η μεθόδευση αυτή η οποία προωθείται, από τους ίδιους κύκλους, στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ως μοντέλο συγγραφής και εφαρμογής των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για το μάθημα των Θρησκευτικών(Δημοτικού – Γυμνασίου – Λυκείου), επεκτείνεται τώρα και στο θεολογικό χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Σκοπός των προαναφερόμενων μεθοδεύσεων δεν είναι άλλος από την ανίερη ανάμειξη του Χριστιανισμού με το Ισλάμ και τις άλλες θρησκείες, στο πλαίσιο της συρρίκνωσης της Ορθοδοξίας και της επιβολής και επικράτησης της Πολυθρησκείας ή της Πανθρησκείας στη χώρα μας.

Με την παραπάνω δήλωση του Αρχιεπισκόπου, δίνεται η εντύπωση, κατά την γνώμη μας, ότι η επιχείρηση της πνευματικής αποδόμησης της Ορθόδοξης Παράδοσης, μέσω των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της χώρας μας, εγκρίνεται και επιδοκιμάζεται, αντί να προκαλεί την αντίδραση και την αφύπνιση των πνευματικών Πατέρων και Ηγητόρων της Διοικούσας Εκκλησίας μας.

Η Ένωσή μας έχει εκφράσει επανειλημμένως τις ανησυχίες της, αιτούμενη διαρκώς την παρέμβαση της Διοικούσας Εκκλησίας μας, η οποία, ωστόσο, έως σήμερα, ως προς τη μετατροπή του Μαθήματος των Θρησκευτικών σε πολυθρησκειακό μάθημα, σιωπά. Στην περίπτωση όμως των Ισλαμικών Σπουδών, που ήδη επίκειται η εγκαθίδρυσή τους εντός της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, παρατηρούμε ότι δεν σιωπά απλώς, αλλά και επικροτεί και ευλογεί!!

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος και η Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος έχουμε τη βεβαιότητα, ότι, συνεχίζοντας την παράδοση των Αγίων Πατέρων, θα εκπληρώσουν το χρέος τους και θα αναλάβουν την ιστορική τους ευθύνη, για τη στήριξη της καλλιέργειας της χριστιανικής και θεολογικής παιδείας στα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Η Πανελλήνιος Ένωσις Θεολόγων ενεργώντας με κριτήρια την πίστη και το πνευματικό συμφέρον του γένους μας, δηλώνει ακόμη μία φορά, ότι δεν είναι αντίθετη στη λειτουργία Ισλαμικών Σπουδών στην Ελλάδα, αλλά είναι αντίθετη με τον τρόπο και τον τόπο που αυτές οργανώνονται, διότι είναι σαφές ότι η οργάνωση αυτή υποκρύπτει συμβολικές και οντολογικές σκοπιμότητες ως προς τον μελλοντικό ρόλο, τον χαρακτήρα και το σκοπό της Θεολογικής Σχολής.

Το εγχείρημα αναμείξεως της Αποκαλυπτικής Χριστιανικής Πίστης με το Κοράνιο και τη θρησκεία του Ισλάμ στο Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, θεωρούμε ότι είναι πρωτόγνωρο και αθεμελίωτο και από επιστημονικής και από ηθικής και από θεολογικής πλευράς.

Για όλα τα παραπάνω και παρά τον σεβασμό και την αγάπη που τρέφομε, προς το Σεπτό Πρόσωπο του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, δηλώνουμε ότι, λυπούμαστε βαθύτατα και εκφράζουμε έντονα τη ριζική διαφωνία μας για την απρόσμενη δήλωσή του, η οποία φανερώνει ότι, όχι μόνον δεν προβληματίζεται, αλλά αντίθετα, υιοθετεί και εγκρίνει την ίδρυση εισαγωγικής κατεύθυνσης Μουσουλμανικών Σπουδών στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ από ομάδα καθηγητών του Τμήματος Θεολογίας.

Το ΔΣ της ΠΕΘ

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΠΕΘ

http://www.petheol.gr

Στις Σαρακοστές καλό είναι να γνωρίζεις μόνο εκκλησία και σπίτι, τίποτ’ άλλο. Φτάνεις, λοιπόν, στο σπίτι. Τί θα κάνεις εκεί; Θα αγωνιστείς μ’ όλη σου τη δύναμη να διατηρήσεις την προσήλωση του νου και της καρδιάς στον Κύριο. Αμέσως μετά την εκκλησία, τρέξε στο δωμάτιό σου και κάνε αρκετές μετάνοιες, ζητώντας ευλαβικά από τον Θεό να σε βοηθήσει , ώστε να αξιοποιήσεις το χρόνο της παραμονής σου στο σπίτι με τρόπο ωφέλιμο για την ψυχή σου.

Ύστερα κάθησε και ξεκουράσου για λίγο. Αλλά και τότε μην αφήνεις τους λογισμούς σου να ξεστρατίζουν. Διώχνοντας κάθε σκέψη, επαναλάμβανε νοερά την ευχή : “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με! Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με!”. Αφού ξεκουραστείς πρέπει ν’ ασχοληθείς με κάτι, είτε προσευχή είτε εργόχειρο. Τι εργόχειρο θα κάνεις δεν έχει σημασία∙ ξέρεις ήδη τι σου αρέσει. Είναι, βλέπεις, αδύνατο να ασχολείσαι όλη την ώρα με πνευματικά πράγματα∙ χρειάζεται να έχει και κάποιο ευχάριστο εργόχειρο.

Μ’ αυτό θα καταπιάνεσαι, όταν η ψυχή σου είναι κουρασμένη, όταν δεν έχεις τη δύναμη να διαβάσεις ή να προσευχηθείς. Αν, βέβαια, οι πνευματικές σου ενασχολήσεις πηγαίνουν καλά, το εργόχειρο δεν είναι απαραίτητο. Εκπληρώνει μόνο την ανάγκη αξιοποιήσεως του χρόνου , που αλλιώς θα σπαταλιόταν σε απραξία. Και η απραξία είναι πάντα ολέθρια, πολύ περισσότερο όμως στον καιρό της νηστείας.

Πώς πρέπει να προσεύχεται κανείς στο σπίτι; Σωστά σκέφθηκες ότι τη Σαρακοστή οφείλουμε να προσθέτουμε κάτι στον συνηθισμένο κανόνα προσευχής. Νομίζω, ωστόσο, πως αντί να διαβάζεις περισσότερες προσευχές από το Προσευχητάρι, είναι καλύτερο ν’ αυξήσεις τη διάρκεια της άμεσης επικοινωνίας σου με τον Κύριο. Κάθε μέρα, πριν αρχίσεις και αφού τελειώσεις τη την ορθρινή και βραδυνή ακολουθία, να απευθύνεσαι με δικά σου λόγια στον Κύριο, την Υπεραγία Θεοτόκο και τον φύλακα άγγελό σου, ευχαριστώντας τους για την προστασία τους και παρακαλώντας τους για την ικανοποίηση των πνευματικών σου αναγκών. Ζήτα τους να σε βοηθήσουν , ώστε, πρώτα απ’ όλα να γνωρίσεις τον εαυτό σου, να αποκτήσεις αυτογνωσία και, όταν την αποκτήσεις, να σου χαρίσουν ζήλο και δύναμη, ώστε να θεραπεύσεις τις πληγές της ψυχής σου. Ζήτα τους, ακόμα, να γεμίσουν την καρδιά σου με το αίσθημα της ταπεινώσεως και της συντριβής. Η ταπείνωση είναι η πιο ευάρεστη στον Θεό θυσία. Έτσι να προσεύχεσαι. Μην επιβάλεις, όμως, στον εαυτό σου έναν προσευχητικό κανόνα μακρύ και βαρύ, έναν κανόνα που θα υπερβαίνει τα μέτρα των ψυχοσωματικών σου δυνάμεων και θα σε καταβάλλει. Καλύτερα είναι να προσεύχεσαι συχνότερα στη διάρκεια της ημέρας και, όταν ασχολείσαι μ’ οποιαδήποτε άλλη εργασία, να έχεις το νου σου στο Θεό.

Μετά την προσευχή , διάβαζε για λίγο με αυτοσυγκέντρωση. Η μελέτη δεν αποσκοπεί στο φόρτωμα του μυαλού σου με διάφορες πληροφορίες και γνώσεις, αλλά στην ψυχική σου ωφέλεια και εποικοδομή. Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να διαβάζεις πολλά. Διάβαζε όμως με προσοχή μεγάλη και με καρδιακή συμμετοχή.

“Τι να διαβάζω;”, θα με ρωτήσεις. Μόνο πνευματικά βιβλία ,φυσικά. Η προσεκτική ανάγνωση τέτοιων βιβλίων εμπνέει την ψυχή περισσότερο απ’ ο,τιδήποτε άλλο. Αν πάντως, στη διάρκεια της μελέτης γεννιέται ο πόθος της προσευχής, ν’ αφήνεις το βιβλίο και να προσεύχεσαι .

Θα διαβάζεις, λοιπόν, θα προσεύχεσαι, θα κάνεις μετάνοιες. Και μ’ όλα αυτά, ωστόσο, δεν θα μπορέσεις να κρατήσεις το νου και την καρδιά σου σε κατάσταση συνεχούς και έντονου αγώνα. Είναι αναπόφευκτο να κουράζεσαι. Τότε, όπως σου είπα, θα ασχολείσαι με κάποια πρακτική εργασία.

Σκέφτεσαι, καθώς μου γράφεις, να μειώσεις την ποσότητα του καθημερινού σου φαγητού. Σωστή κι ωφέλιμη η σκέψη σου∙ σωστή, γιατί το σώμα, που με τις παρεκτροπές του σε αναγκάζει να μετανοείς, οφείλει να καταβάλει στη διάρκεια της Σαρακοστής τους μόχθους που του αναλογούν∙ και ωφέλιμη, γιατί με τη νηστεία το σώμα δουλαγωγείται, ο νους καθαρίζεται, η καρδιά μαλακώνει, τα πάθη νεκρώνονται. Μόνο μην το παρακάνεις. Ήδη τρως τόσο λίγο. Πρέπει να έχεις δυνάμεις ,για να στέκεσαι στην εκκλησία και για ν’ αγωνίζεσαι στο σπίτι. Κοίτα να τρως τόσο, όσο χρειάζεται για να μην εξασθενήσεις.

Καλό θα ήταν επίσης , να μείωνες λίγο το χρόνο του ύπνου και της αναπαύσεώς σου. Είναι μία θυσία για σένα, αλλά κάθε λογής θυσία ταιριάζει σ’ αυτή την περίοδο .

Και με τις συζητήσεις τι θα γίνει; Τη Σαρακοστή τουλάχιστον, οι συζητήσεις με τους άλλους ας περιοριστούν σε πνευματικά θέματα. Ακόμα καλύτερες είναι οι κοινές πνευματικές αναγνώσεις, που δίνουν αφορμές για την ανταλλαγή εποικοδομητικών σκέψεων και για την εξαγωγή ωφέλιμων συμπερασμάτων. Κατάλληλοι γι’ αυτό τον σκοπό είναι οι Βίοι των Αγίων.

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

Με αφορμή το βιβλίο του ΣτρατηγούΓεωργίου Τζουβαλά  : «ΥΨΩΜΑ 731»-Μία άγνωστη ηρωική στιγμή του Βορειοηπειρωτικού Έπους

Γνωστή σε όλους τους Νεοέλληνες είναι η (η σχετικά πρόσφατη) Πολεμική Εποποιία των ετών 1940-1941, όταν οι Έλληνες αντιστάθηκαν στην εισβολή των Ιταλών στην αρχή και των Γερμανών, στην συνέχεια, στα βουνά της Ηπείρου και της Μακεδονίας. Ενδιαφέρον ιστορικό και συνάμα διδακτικό για τις αρετές που φανέρωσαν οι παππούδες και οι πατέρες μας έχουν για όλους μας τα πολλά περιστατικά μαχών.

Αναφερόμαστε σε μεγάλες στιγμές ηρωισμού, όπως η Άμυνα στο Καλπάκι ή η Μάχη στο Ρούπελ, που όλοι λίγο-πολύ έχουμε ακούσει στο Σχολείο ή στα ΜΜΕ. Μία Επική σύγκρουση του Ελληνοϊταλικού Πολέμου υπήρξε και η Μάχη της άνοιξης του 1941 στο Ύψωμα 731, κατά της διάρκεια της Ιταλικής Εαρινής Επίθεσης .

Μία τεκμηριωμένη και πλήρη περιγραφή των Μαχών του Υψώματος 731 επιχειρεί ο Αντιστράτηγος ε.α. Γεώργιος Τζουβαλάς με το βιβλίο του «ΥΨΩΜΑ 731», που εξέδωσε το 2007 η Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας.

Στο 400 σελίδων βιβλίο αυτό παρουσιάζεται εκτενώς και με την καλύτερη δυνατή ανάλυση (ο συγγραφέας επιστρατεύει την μεγάλη του στρατιωτική-πολεμική πείρα και την επιστημονική του κατάρτιση) η μεγάλη σύγκρουση της Ανοίξεως του 1941 γύρω από το θρυλικό πλέον Ύψωμα 731.Πλήθος χαρτών βοηθά τον αναγνώστη, ακόμη και αυτόν που αγνοεί την πορεία των λοιπών μαχών του έπους του ’40, να σχηματίσει μία πλήρη εικόνα των πολεμικών ελληνοϊταλικών συγκρούσεων στο ύψωμα 731.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΤΟ 731

Το Ύψωμα 731 βρίσκεται 20 χλμ βορείως της Κλεισούρας στην Βόρειο Ήπειρο και Ανατολικά της Τρεμπεσίνας .Όπως αναφέρει ο Γεώργιος Τζουβαλάς (σελίδες 29-31 του βιβλίου), « Αποτελεί εδαφικόν εφαλτήριον δια την εξακόντισιν επιθετικής ενεργείας από Νότου προς την περιοχήν Αυλώνος και κομβικόν σημείον ανασχέσεως δια τον επιχειρούντα επιθετικήν ενέργειαν από Βορρά προς Νότον εις τον κεντρικόν τομέα της Αλβανίας. Κείται μεταξύ δύο ορεινών συγκροτημάτων (Τρεμπεσίνας –Τομόρι ) των Αλβανικών Άλπεων, εκτεινομένων επί παραλλήλου προς τας κοιλάδας των ποταμών Αώου και Άψου γραμμής …Κλειδί της Άμυνας των Ελλήνων στην Ιταλική αντεπίθεση της Ανοίξεως του 1941 ήταν το ύψωμα 731 .

Η χωρητικότης του υψώματος δεν επιτρέπει ανάπτυξιν δυνάμεως μεγαλυτέρας του ενισχυμένου Τάγματος Πεζικού. Εκ της ισχύος και της αντοχής μιας χιλιάδος, ως έγγιστα, ανδρών εγκατεστημένων αμυντικώς επί του υψώματος, εκρίνετο η έκβασις της επιχειρηθείσης κατά Μάρτιον 1941 διασπάσεως της Ελληνικής αμυντικής τοποθεσίας, από την 11^ηνΙταλικήν Στρατιάν ».

Η τοποθεσία του Υψώματος 731 είχε υψίστη στρατηγική σημασία για την διατήρηση του Μετώπου. Οποιαδήποτε ρήξη του Μετώπου θα οδηγούσε σε συνολική κατάρρευση την Ελληνική πλευρά .Ήταν πράγματι μια θέση-κλειδί ,όπως λέγεται απλά : «Κλείδα της όλης τοποθεσίας αποτελεί το Ύψωμα 731…Ως ήτο φυσικόν, η εχθρική επίθεσις περιέλαβε και τα εκατέρωθεν του 731 Υψώματα, εις προσπάθειαν υπερκεράσεως αυτού, αλλ’ η παραμονή του υψώματος 731 εις χείρας ελληνικάς κατεδίκαζε πάσαν προσπάθειαν των επιτεθέντων ».

Ο συγγραφέας πριν προβεί σε ανάλυση των μαχών, αναλύει εκτεταμένα τα πολιτικά, διπλωματικά και στρατιωτικά γεγονότα που είχαν προηγηθεί της 28^ης Οκτωβρίου 1940. Όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε για τις Ιταλικές προκλήσεις ,την επίθεση του Οκτωβρίου και το ηρωικό ΟΧΙ. Ο Ελληνικός Λαός βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του Μετώπου και έγραψε ένα νέο Έπος.

ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ

Στις 9 Μαρτίου 1941 με την επίβλεψη του ιδίου του  Ιταλού ηγέτη Μπενίτο Μουσολίνι ξεκινά η κρίσιμη Ιταλική επίθεση για σπάσιμο της Ελληνικής Γραμμής .Οδηγός της περιγραφής των γεγονότων για τον συγγραφέα είναι ο Ταγματάρχης Δημήτριος Κασλάς, ο θρυλικός Διοικητής του ΙΙ/5^ου Τάγματος, το οποίο ημύνετο επί του Υψώματος 73  .Ο Κασλάς μετά τον Πόλεμο υπήρξε θύμα της εσωτερικής διαμάχης και πέθανε στην αφάνεια, δείγμα του μεγέθους της ελληνικής αντίληψης της υπερβολής.  Σπουδαίο ρόλο στην άμυνα έπαιξαν οι Τρικαλινοί στρατιώτες της Μονάδος που κράτησαν μέχρι τέλους τις Θέσεις τους.

Σημαντικός ο ρόλος του Στρατηγού-Μεράρχου Βασιλείου Βραχνού και Των Συνταγματαρχών Θεμ. Κετσέα, Παν. Μπαλή και Νικολάου Γεωργούλα, που ενέπνευσαν αγωνιστικότητα και αυταπάρνηση στις Ελληνικές δυνάμεις.

Οι Ιταλοί επιτίθενται συνεχώς παρόντος του Μουσολίνι, που ήρθε από την Ιταλία για την Επιχείρηση αυτή (Εαρινή την ονομάσαμε εμείς,Primavera οι Ιταλοί ). Οι συγκρούσεις ξεπερνούν την έννοια της θυσίας. Μέσα στο βιβλίο του Τζουβαλά περιγράφεται μια συνεχής «ανθρωποθυσία από επιτιθεμένους και αμυνομένους ».

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ

Χαρακτηριστικό του πνεύματος της μάχης και της αυτοθυσίας του Έλληνος Στρατιώτου στις μάχες αυτές είναι η Ημερησία Διαταγή του Αρχιστρατήγου Αλεξάνδρου Παπάγου με ημερομηνία 15 Μαρτίου 1941 :

«Η επταήμερος προσπάθεια που καταβάλλει εναντίον σας ο εχθρός, δεν σας εκλόνισε, σας έδωσε μίαν νέαν αφορμήν ν’ αποδείξητε δια πολλοστήν φοράν τας πολεμικάς λαμπράς αρετάς σας και προ παντός την πίστιν σας επί το δίκαιον του αγώνος σας.

Η τετράμηνος και πλέον εκστρατεία, την οποίαν νικηφόρως διεξάγετε, σας εκάλυψε με δάφνας δόξης αφθάστου. Η προσπάθεια του εχθρού συντρίβεται, η θέλησις σας παραμένει άκαμπτος και η πεποίθησις σας επί την νίκην αμείωτος. Ολόκληρος ο στρατός μας τον οποίον Σεις του κεντρικού μετώπου τόσον λαμπρά αντιπροσωπεύετε και εις την ιστορίαν του οποίου προσεθέσατε νέας ενδόξους σελίδας, σας παρακολουθεί και σας θαυμάζει.

Σας απευθύνω τα πλέον θερμά συγχαρητήρια.

Ζήτω ο Ελληνικός Στρατός.

Αρχιστράτηγος  Α. ΠΑΠΑΓΟΣ»

Εδώ διακρίνεται η αξία της ψυχής του Έλληνος Στρατιώτου. Εναντίον του 731 και των διπλανών θέσεων επιτίθενται συνεχώς αλλά αποτυχημένα οι Ιταλοί από τις 9 Μαρτίου ως τις 14 Απριλίου 1941. Τότε οι Ελληνικές Δυνάμεις συμπτύχθηκαν λόγω της Γερμανικής εισβολής (οι Γερμανοί είχαν επιτεθεί στις 6 Απριλίου, ενώ οι Ιταλοί συνεχώς ηττώντο ).Τελικά σε αυτές τις συγκρούσεις υπήρχαν 47 νεκροί και 144 τραυματίες Έλληνες Αξιωματικοί και 1196 νεκροί και 3872 τραυματίες Έλληνες Οπλίτες, ενώ οι ιταλικές απώλειες ήσαν πολλαπλάσιες.

Στο βιβλίο ο Γ. Τζουβαλάς (που έχει υπηρετήσει στον Ελληνικό Στρατό κατά τις επιχειρήσεις της Κορέας )παραθέτει τα ονόματα των πεσόντων Αξιωματικών, ενώ γίνεται εκτενής αναφορά στους πρωταγωνιστές των μαχών και παρατίθενται άλλες βιβλιογραφικές μαρτυρίες για τις ηρωικές στιγμές στο 731.

ΟΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Σήμερα στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου στην Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα υπάρχουν χαραγμένα δύο ονόματα , το 731 και το Μπούμπεσι , για να θυμίζουν το έπος των ημερών εκείνων. Στο σημείο των μαχών στον χώρο της Βορείου Ηπείρου υπάρχει ένα λιτό και απέριττο μνημείο που συγκεντρώνει κάθε χρόνο προσκυνητές από την Ελλάδα (και πολλοί συγγενείς των τότε πολεμιστών), ενώ έχουν γίνει πολλές προσπάθειες (παρά την κατά καιρούς εχθρότητα των Αλβανικών Αρχών ) για να περισυλλεγούν τα οστά των Ηρώων που βρίσκονται σε πλαγιές και πεδιάδες της περιοχής.

Ένα τέτοιο βιβλίο που αναδεικνύει τον άγνωστο Ελληνικό ηρωισμό των ημερών εκείνων είναι πάντα χρήσιμο και προσθέτει πολλά στην περιγραφή της Εποποιίας του 1940 στα βουνά της Βορείου Ηπείρου. Γι’ αυτό και αξίζουν συγχαρητήρια και στον συγγραφέα, τον Αντιστράτηγο ε. α. Γεώργιο Τζουβαλά και στην Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας που προέβη στην πολύτιμη αυτή έκδοση .

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

http://anastasiosk.blogspot.gr

Ἡ προσευχή, γιά νά εἶναι θεάρεστη, ἐκτός τοῦ ὅτι πρέπει νά εἶναι τελωνική καί νά μήν ἔχωμε ἐχθρότητες πρός τούς ἄλλους, πρέπει νά συνοδεύεται καί ἀπό κρυφές ἐλεημοσύνες, ὅπως ἔκανε ὁ Κορνήλιος.

Ὁ Κύριος ἀρέσκεται νά βλέπη τόν κρυφό πνευματικό μας ἀγῶνα. Πρέπει νάἐλεοῦμε χωρίς νά κάνωμε διαφήμισι, δῆθεν γιά νά ὠφεληθοῦν οἱ ἄλλοι. Ὁ Κύριος ὅταν βλέπη τόν κρυφό μας ἀγῶνα καί τίςἐλεημοσύνες μας, ὅταν κρίνη, θά τόἀποδώση εἰς τό φανερόν, ἐάν αὐτό εἶναιἀπαραίτητο καί χρήσιμο γιά ἐμᾶς.

Γενικώτερα, ὀφείλομε νά ἔχωμε καρδίαν ἐλεήμονα πού νά καίγεταιἀπό ἀγάπη γιά ὅλην τήν κτίσι.

Μαζί μέ τήν προσευχή πρέπει νά ὑπάρχη καί ἡ ταπείνωσις τοῦσώματος μέ ποικίλη ἄσκησι.

Ἡ προσευχή πρέπει νά προβάλλη κυρίως πνευματικά αἰτήματα. Ἄν ἔχωμε σωστή πνευματική τοποθέτησι, θά ἔχωμε λιγώτερη ἀγωνία γιά τά καθημερινά μας, πιό εὔκολα θά πετυχαίνωμε σ᾽ αὐτά καί θά μεγιστοποιήσωμε τήν πνευματική μας πρόοδο.

Πρέπει νά προσευχώμεθα μέ ἀκλόνητη πίστι στήν Πρόνοιά τοῦ Θεοῦ. Χρειάζεται πλήρης ἐμπιστοσύνη στό ὅτι τελικά ὁ Θεός δέν θά μᾶςἀφήση νά πειρασθοῦμε παραπάνω ἀπ᾽ ὅ,τι μποροῦμε νά ἀντέξωμε καίὅτι θά δώση, τήν κατάλληλη στιγμή, τήν αἰσία ἔκβασι, ἐάν αὐτή εἶναι συμφέρουσα ὄχι τόσο γιά τό προσωρινό, ἀλλά γιά τό αἰώνιο συμφέρον μας. Πολλές φορές, ὅμως αὐτα τά δύο μοιραίως ἀντικρούονται.

Ἐπίσης, πρέπει καρτερικῶς νά προσευχώμεθα, ὄχι μόνον ὅταν ἔχωμε ὄρεξι, ἀλλά καί στόν καιρό τῆς πνευματικῆς ξηρασίας.

Πάνω ἀπ᾽ ὅλα πρέπει νά ἐφαρμόζωμε χριστοκεντρικῶς ὅλες τίςἐντολές.

Ἡ προσευχή εἶναι ἕνα μέσον νά πλησιάσωμε τόν Θεό διά τῆς καθάρσεως ἐκ τῶν παθῶν. Ὄχι νά κάνωμε προσευχή καί νά περιποιούμεθα τά πάθη μας, διότι ὅταν γίνεται αὐτό, καί μάλιστα ἐν συνειδήσει, ἄν δέν προσέξωμε, μπορεῖ νά πέσωμε ἀκόμη καί σέ πλάνη.Ὁ πρῶτος καρπός τῆς προσευχῆς εἶναι νά φωτισθοῦμε νά ἀποβάλλωμε τά πάθη μας.

ΑΡΧΙΜ. ΑΡΣΕΝΙΟΣ ΚΑΤΕΡΕΛΟΣ

anastasiosk.blogspot.gr

«Αυτός ο εν αγίοις Πατήρ ημών Παύλος, που προσαγορεύτηκε και απλός, ήταν γεωργός και άξεστος υπερβολικά, άκακος όμως και απονήρευτος, όσο κανείς άλλος. Είχε και γυναίκα δύστροπη και μοιχαλίδα, χωρίς να το ξέρει ο δίκαιος για μεγάλο διάστημα. Μία ημέρα λοιπόν που ήλθε από τον αγρό ξαφνικά, παρά τη συνηθισμένη ώρα, όπως ήταν φυσικό να συμβαίνει βρήκε την ομόζυγό του να μοιχεύεται στο σπίτι του. Γέλασε σεμνά και τους λέγει: Καλά, καλά, δεν με νοιάζει, μα τον Ιησού. Εγώ από τώρα και εξής δεν πρόκειται να την δω στα μάτια μου. Κράτα την λοιπόν, αυτήν και τα παιδιά της, κι εγώ φεύγω και θα γίνω μοναχός.

Κι αμέσως άφησε τα πάντα, αφού τα οικονόμησε καλά, κι απήλθε προς τον Μακάριο Αντώνιο. Κτύπησε τη θύρα και βγήκε ο μακάριος Αντώνιος και του λέγει: Ποιος είσαι, αδελφέ; Και τι ζητάς εδώ; Αυτός τότε: Ξένος είμαι, είπε, και ήλθα σε σένα να γίνω μοναχός. Ο άγιος τότε του λέει: είσαι εξήντα ετών γέρος, γι’ αυτό δεν μπορείς να γίνεις μοναχός ούτε και να υπομείνεις τις θλίψεις και τη δυσκολία του όρους. Πήγαινε καλύτερα σε Κοινόβιο, για να βρεις άφθονα τα σωματικά και να ζήσεις εκεί άκοπα μαζί με τους αδελφούς. Διότι οι αδελφοί θα σε βοηθήσουν στην αδυναμία σου. Κι αυτό γιατί εγώ κάθομαι μόνος εδώ και τρώω ανά πέντε ημέρες κι αυτό πολύ λίγο. Αυτός δε δεν ανεχόταν να ακούει τον Γέροντα, αλλά τον πίεζε να μείνει μαζί του. Επειδή δεν μπόρεσε ο άγιος να τον απομακρύνει, έκλεισε τη θύρα του κελλιού και τον άφησε έξω. Ο Παύλος τότε έμεινε νηστικός και δεν έφυγε. Την τέταρτη ημέρα, λόγω επείγουσας ανάγκης, άνοιξε ο άγιος το κελλί, βρήκε τον Παύλο και του λέει: Φύγε, γέρο, από εδώ, μη με αναγκάζεις, δεν μπορείς να είσαι μαζί μου. Ο Παύλος του λέει: Είναι αδύνατο να πάω αλλού.

Τότε είδε ο άγιος ότι αυτός δεν είχε ούτε σακούλι ούτε ψωμί ούτε νερό ούτε κάτι άλλο και του λέει: εάν έχεις υπακοή και ό,τι ακούσεις από εμένα το κάνεις πρόθυμα και αγόγγυστα, μπορείς να σωθείς και εδώ. Αν όμως δεν μπορείς αυτά, γιατί κουράζεσαι άδικα και δεν γυρίζεις εκεί από όπου ήρθες; Αποκρίθηκε ο Παύλος και του λέει: Όσα μου πεις θα τα κάνω όλα πρόθυμα. Και ο άγιος: Στάσου λοιπόν και προσευχήσου, μέχρις ότου βγω πάλι και θα σου δώσω εργασία. Μπήκε λοιπόν στη σπηλιά ο μακάριος και τον πρόσεχε από ένα μικρό άνοιγμα, να στέκεται ακίνητος στην προσευχή επί μία εβδομάδα, και να ψήνεται κάτω από τον καυτό ήλιο.

Μετά από αυτά βγήκε ο άγιος, έλαβε από τους φοίνικες και του λέει: Πάρε και πλέξε σειρά, όπως βλέπεις εμένα να πλέκω. Έπλεξε ο γέρων μέχρι την ενάτη ώρα (τρεις το απόγευμα), δεκαπέντε οργιές με μεγάλο κόπο. Και λέει ο άγιος: Άσχημα την έπλεξες. Λύσε την και πλέξε την από την αρχή. Ήταν δε νηστικός επτά ημέρες. Τα έκανε αυτά ο άγιος, για να δυσφορήσει ο Παύλος και να φύγει από αυτόν. Ο Παύλος όμως με μακροθυμία και ζήλο απέπλεξε τη σειρά, και πάλι αγόγγυστα και ήρεμα την έπλεξε με πολλή τάξη, τόσο που εξέπληξε τον άγιο. Γι’ αυτό και κατανύχτηκε, κι όταν έδυσε ο ήλιος του λέει: Παππούλη, θέλεις να φάμε λίγο ψωμί; Κι ο Παύλος: όπως νομίζεις, πάτερ. Αυτό πάλι έκαμψε τον Γέροντα, κι αφού παρέθεσε τράπεζα, έβαλε τέσσερα κομμάτια ψωμί, βρέχοντας το ένα για τον εαυτό του και τρία για τον γέροντα Παύλο. Άρχισε τότε ο Αντώνιος να ψέλνει ψαλμό, για να δοκιμάσει και μ’ αυτό τον Παύλο, και μάλιστα είπε δύο φορές τον ίδιο ψαλμό. Ο δε Παύλος προσευχόταν με μεγάλη προθυμία μαζί με τον άγιο. Και λέει ο Γέρων στον Παύλο: Κάθισε στο τραπέζι και μην αγγίξεις από τα παρατιθέμενα. Όταν έκανε αυτό που του πρόσταξε, λέει ο άγιος: Σήκω, προσευχήσου και κοιμήσου. Αυτός δε, χωρίς να έχει γευτεί καθόλου τροφή, έκανε έτσι. Περί δε το μεσονύχτιο, σηκώθηκε ο Αντώνιος για προσευχή και σήκωσε και τον Παύλο, οπότε και παρέτεινε τις προσευχές μέχρι της ενάτης ώρας της ημέρας.

Όταν σουρούπωσε αρκετά, έφαγε ο Αντώνιος τον ένα άρτο, χωρίς να αγγίξει άλλον. Ο δε Παύλος που έτρωγε πιο αργά, είχε ακόμη τον άρτο από τον οποίο έτρωγε. Κι όταν πια τον τελείωσε, λέει ο Αντώνιος: Παππούλη, φάε και άλλον άρτο. Λέει ο Παύλος: Εάν φας κι εσύ θα φάω κι εγώ. Λέει ο Αντώνιος: Για μένα είναι αρκετός, γιατί είμαι μοναχός. Και ο Παύλος: Λοιπόν, επειδή κι εγώ μοναχός θα γίνω, αρκεί και σ’ εμένα. Σηκώθηκαν λοιπόν και έψαλλαν. Κι αφού κοιμήθηκαν για λίγο, πάλι σηκώθηκαν κι άρχισαν να ψάλλουν. Όταν ξημέρωσε, τον έστειλε να γυρίζει στην έρημο και μετά από τρεις ημέρες να επιστρέψει. Έγινε κι αυτό, οπότε ήλθαν αδελφοί προς τον Γέροντα. Και πρόσεχε ο Παύλος τι όφειλε να κάνει. Και ο άγιος του λέει: Να διακονείς τους αδελφούς σιωπηρά, χωρίς να γευτείς τίποτε μέχρι να φύγουν. Και έως την τρίτη ημέρα, ο Παύλος δεν γεύτηκε τίποτε. Οι δε αδελφοί τον ρωτούσαν: Για ποιο λόγο είσαι σιωπηλός; Επειδή αυτός δεν αποκρινόταν, λέει ο άγιος προς αυτόν: Μίλησε στους αδελφούς, οπότε άρχισε να ομιλεί.

Κάποια μέρα έφερε κάποιος στον μακάριο Αντώνιο ένα δοχείο από μέλι και το έχυνε στη γη. Όταν έγινε αυτό, λέει ο Γέρων στον Παύλο: παιδάκι, μάζεψε το μέλι και πρόσεξε μη τυχόν κάτι από αυτό αχρηστευθεί. Έγινε κι αυτό χωρίς καθόλου να ταραχτεί ή να αλλοιωθεί. Σε άλλο δε καιρό, προστάχτηκε να αντλεί νερό και όλη την ημέρα να το χύνει χωρίς λόγο. Κι άλλοτε έσχισε το ιμάτιό του και τον πρόσταξε να το ράψει με επιμέλεια. Όταν λοιπόν τον είδε ο άγιος να κάνει ό,τι του πρόσταζε αγόγγυστα και ανεμπόδιστα, του λέει: Λοιπόν, αδελφέ. Εάν μπορείς να κάνεις έτσι κάθε ημέρα, να μείνεις μαζί μου. Αν δεν μπορείς όμως, πήγαινε από εκεί που ήλθες. Ο δε Παύλος του λέει: Εάν έχεις να μου δείξεις κάτι περισσότερο, δείξε μου, επειδή όσα είδα μέχρι τώρα, τα κάνω όλα εύκολα.

Τέτοια και τόσο μεγάλη υπακοή και ταπείνωση απέκτησε ο μακάριος, ώστε να λάβει χάρισμα κατά των δαιμόνων και να τους διώχνει. Πληροφορήθηκε λοιπόν από τον Θεό ο Αντώνιος και τον είχε μαζί του για κάποιο διάστημα. Έπειτα, του κατασκεύασε κελλί και τον έβαλε να κάθεται εκεί, ώστε να μάθει και τις πανουργίες εκείνων και να τους πολεμά. Κάθισε ένα χρόνο μόνος του ο Παύλος και αναδείχτηκε σε θαυματουργό. Κι αφού υπηρέτησε τον Θεό άξια, απήλθε προς τις ουράνιες μονές».

Δεν έχουν περάσει παρά λίγες ημέρες, που εορτάσαμε τον εν αγίοις πατέρα ημών Νικόλα Πλανά (2 Μαρτίου). Και να σήμερα που η Εκκλησία μας εορτάζει έναν επίσης άγιο, με το ίδιο χάρισμα αγιότητας, την κατά Θεόν απλότητα. Η απλότητα ανέδειξε τον Παύλο σε μεγάλο όσιο, η απλότητα ανέδειξε επίσης σε μεγάλο άγιο τον παπα Νικόλα Πλανά. Δεν είναι τυχαίο ότι έχουν προτείνει ορισμένοι με την ίδια προσαγόρευση με τον όσιο Παύλο να προσαγορεύεται και ο παπα Νικόλας: ο απλός. Ο μακαριστός Γέροντας Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, ο υμνογράφος του οσίου Παύλου, αυτό επισημαίνει ως πρώτο από όλα για τον όσιο Παύλο: «Έκανες ωραίο, όσιε, τον εαυτόν σου με τους τρόπους της απλότητας κι αναδείχτηκες απλός και πράος και ήσυχος, Παύλε μακάριε, κι έγινες γνήσιος υπηρέτης του Παντοκράτορα Θεού με τον λαμπρό βίο σου» («Απλότητος τρόποις σεαυτόν ωραϊσας, όσιε, απλούς και πράος και μέτριος, Παύλε μακάριε, αληθώς εδείχθης, και θεράπων γνήσιος εγένου διά βίου λαμπρότητος, του Παντοκράτορος») (στιχηρό εσπερινού). Αιτία για την ανάδειξη σε άγιο εκείνου που έχει την κατά Θεόν απλότητα είναι ότι η αρετή αυτή φανερώνει τη μεγίστη όλων των αρετών, την ταπείνωση.  Όπου δηλαδή απλότητα, εκεί και ταπείνωση. Κι όπου ταπείνωση, εκεί κι η χάρη κι η αγάπη του Θεού. Διότι «ταπεινοίς ο Θεός δίδωσι χάριν». «Μόνος εσύ ανάμεσα στους μαθητές του Χριστού κλήθηκες απλός, Παύλε, ως τύπος της ταπεινοφροσύνης και μυρίπνοη μυροθήκη της απλότητας» («Μόνος εν μαθηταίς απλούς εκλήθης, Παύλε, ως ταπεινοφροσύνης τύπος και μυροθήκη απλότητος μυρίπνοος») (στιχηρό εσπερινού). «Αληθινά, Παύλε, φάνηκες μέγας ανάμεσα στους ασκητές, γιατί είχες ως κόσμημά σου την ταπείνωση, και δέχτηκες γι’ αυτό τη λαμπρότητα των μεγάλων χαρίτων του Θεού» («Μέγας εν ασκηταίς ταπεινώσει κοσμούμενος, ως αληθώς, Παύλε, ώφθης, και μεγάλων χαρίτων εδέξω την λαμπρότητα») (ωδή ε΄). «Γέμισες από το άυλο θεϊκό φως, επειδή ήσουν πράος, ταπεινός και γεμάτος από απλότητα» («ως πράος, ταπεινός και πλήρης απλότητος, φωτός επλήσθης αϋλου») (ωδή ς΄).

Ο άγιος Γέρων Γεράσιμος δεν μπορεί παρά να επικεντρώσει σε μεγάλο βαθμό την προσοχή του στη στάση του αγίου και μεγάλου Αντωνίου, του καθηγητή της ερήμου. Μπροστά στο «φαινόμενο» Παύλο, ακόμη κι αυτός ο αυστηρότατος ασκητής, υποκλίνεται. Τον θαυμάζει και τον κάνει μέτοχο και της δικής του ζωής, ώστε τελικώς βλέποντας τον όσιο Παύλο τον όσιο Αντώνιο ταυτοχρόνως να βλέπουμε και να ευφημούμε, σαν ένα είδος «εκμαγείου» του. «Αναδείχτηκες θεοειδής μύστης του θείου Αντωνίου, Παύλε θεοφόρε, και μιμητής του και όργανο της απάθειας» («Μύστης θεοειδής του θείου Αντωνίου και μιμητής εδείχθης, ω Παύλε θεοφόρε, και απαθείας όργανον») (στιχηρό εσπερινού). «Πραγματικά θαύμασε ο μέγας Αντώνιος τον θερμό πόθο της ψυχής σου και τη σταθερότητα του νου σου και το ανυποχώρητο φρόνημά σου για τα ανώτερα. Διότι έγινες, Παύλε, μιμητής του και ίδιος με τους τρόπους της ζωής του κι αξιώθηκες με τους αγώνες της άσκησής σου πλούσια χαρίσματα» («Ψυχής σου τον πόθον τον θερμόν, και νοός το άτρεπτον και το ανένδοτον φρόνημα επί τα κρείττονα, ο μέγας ηγάσθη αληθώς Αντώνιος∙ αυτού γαρ μιμητής και ομότροπος, Παύλε, γενόμενος, τοις αγώσι της ασκήσεως χαρισμάτων πλουσίων ηξίωσαι») (στιχηρό εσπερινού).

Ο Γέρων υμνογράφος αποπειράται να εξηγήσει το παράδοξο πράγματι γεγονός, του πώς ένας προχωρημένης ηλικίας άνθρωπος και άγευστος ασκητικών αγώνων μπόρεσε να ακολουθήσει την αυστηρή ασκητική διαγωγή του οσίου Αντωνίου σαν να ήταν η διασκέδασή του, η τρυφή και η χαρά του. Κι η εξήγηση που δίνει είναι μία: η βαθιά αγάπη προς τον Θεό, η καύση της καρδιάς του για Εκείνον. «Τους κόπους της ασκητικής ζωής τους θεώρησες σαν διασκέδαση, όσιε, γιατί ήσουν πυρπολημένος από τη θεία αγάπη» («Ασκητικής πολιτείας τους πόνους, ως τρυφάς ηγήσω, τω πυρί της θείας αγάπης πυρπολούμενος, όσιε») (λιτή). Κι ακριβώς αυτό τον κάνει να θαυμάσει το άλλο παράδοξο: πώς ένας μεγάλος άνθρωπος παρουσίασε ένα φρόνημα κυριολεκτικά νεανικό. Ακριβώς όμως για να επιβεβαιωθεί η αλήθεια ότι όπου υπάρχει η αγάπη προς τον Θεό, εκεί η καρδιά του ανθρώπου παραμένει πάντοτε νέα και γεμάτη δύναμη. «Εκπαιδεύτηκες καλά στα χέρια του μεγάλου Αντωνίου και επέδειξες προς τους αγώνες της άσκησης νεανικό φρόνημα κατά το γήρας» («Ταις χερσί γαρ Αντωνίου του πάνυ καλώς εκπαιδευθείς, νεάζον φρόνημα εν γήρατι προς τους αγώνας επεδείξω») (δοξαστικό εσπερινού). Κι αλλού, σ’ ένα τροπάρι της λιτής: «Σήκωσες στους ώμους σου τον σταυρό και περιφρόνησες  την ηλικία του γήρατος, γι’ αυτό και έγινες δούλος του Σωτήρα, κατά τον θείο Παύλο, ζώντας τον καινούργιο τρόπο της ζωής που έφερε ο Χριστός» («Τον σταυρόν επ’ ώμων άρας, ηλικίαν γήρως υπερείδες, και εν καινότητι ζωής, κατά Παύλον τον θείον, τω Σωτήρι εδούλευσας»).

παπα Γιώργης Δορμπαράκης

pgdorbas.blogspot.gr

Ἡ κατὰ σάρκα συγγένεια δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πιὸ δυνατή, πιὸ βαθειά, ἀπὸ τὴ συγγένεια ποὺ δημιουργεῖ τὸ Ποτήριο τοῦ Κυρίου. Αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἑνώνει ἀπείρως περισσότερο, ὥστε ὅλη ἡ οἰκογένειά μας νὰ γίνει σὰν ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἔχει τὴν ἴδια ζωή, τὴν ἴδια θέληση. Στὴν περίπτωση αὐτὴ ἡ ἀδελφικὴ συνεργασία θὰ εἶναι σωτήρια γιὰ ὅλους μας.

Μοῦ φαίνεται πὼς τὸ γεγονὸς ὅτι ὅλοι ἐμεῖς ποὺ ζοῦμε ἐδῶ προερχόμαστε ἀπὸ δέκα καὶ περισσότερες ἐ θ ν ι κ ό τ η τ ε ς , εἶναι μία καλὴ ἄσκηση γιὰ μᾶς· ἔχουμε τὴ δυνατότητα νὰ ὑπερβοῦμε πολλοὺς περιορισμούς, ποὺ πολὺ συχνὰ ὁδηγοῦν σὲ τραγικὲς συγκρούσεις μεταξὺ τῶν λαῶν, τῶν ἐθνῶν, τῶν τάξεων κ.λπ.

Αὐτὴ ἡ ἑνότητα τοῦ πνεύματος γίνεται περισσότερο περίπλοκη, ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν προσώπων ξεπεράσει τὰ δέκα· τότε ἀρχίζει ἡ ὀργάνωση τῆς ζωῆς. Δηλαδή, ἐπιλέγει ἡ ὁμάδα αὐτὴ ἕναν πνευματικὸ πατέρα καὶ συγκεντρώνονται ὅλοι γύρω ἀπὸ αὐτόν.

Ὁ ἡγούμενος εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἔχει μία γενικὴ θεωρία τῶν πραγμάτων. Ἐνδέχεται ὅμως, γιὰ ἄλλες ὑποθέσεις, νὰ ὑπάρχουν ἀνάμεσα στοὺς ἀδελφοὺς κάποιοι ποὺ νὰ εἶναι ἱκανότεροι ἀπὸ αὐτόν, πράγμα ποὺ μπορεῖ νὰ δημιουργήσει μία ἐξαιρετικὰ λεπτὴ κατάσταση· ὡστόσο αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ὁ ἡγούμενος θὰ ὑποτάσσεται σὲ αὐτούς. Στὸν βίο τοῦ πατριάρχη Βαρνάβα τῆς Γιουγκοσλαβίας ἔχουμε τὸ ἑξῆς παράδειγμα: ἐμπιστευόταν τὰ διάφορα λειτουργήματα σὲ ἄλλα πρόσωπα, ἀλλὰ ἐκεῖνος ἔπαιρνε τὴν τελικὴ ἀπόφαση. Σὲ αὐτὸν ἀνῆκε ἡ ἐπιλογὴ γιὰ τὴν κατευθηντήρια γραμμὴ εἴτε στὸν τομέα τοῦ κανονικοῦ δικαίου εἴτε στὸν λειτουργικὸ ἢ στὴν πρακτικὴ ζωή.

Ἔτσι, ἀνέθετε σὲ διάφορους ὑφισταμένους του τὸ ἔργο τῆς προετοιμασίας τῶν ἀναγκαίων στοιχείων, σχετικὰ μὲ ἐκεῖνο ποὺ εἶχε νὰ διεκπεραιώσει, ἔβλεπε καλύτερα τὶς λεπτομέρειες, τὸ μελετοῦσε καὶ ἔπαιρνε τὴν ἀπόφαση.

Αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖο γιὰ νὰ διαφυλαχθεῖ ἡ ἑνότητα τῆς ζωῆς. Ὅλα τὰ πράγματα εἶναι σχετικά, καὶ ἡ ὀργάνωση δὲν ἔχει ἀπόλυτο χαρακτήρα. […]

Ἐνδέχεται ὁ ἡγούμενος νὰ γνωρίζει λιγότερα ἀπὸ τοὺς ἄλλους γιὰ κάποιο θέμα. Ὡστόσο, σὲ αὐτὸν ἐπαφίεται νὰ πάρει τὴν ἀπόφαση.

Ὁ ὑποτακτικὸς συμβάλλει, συνεργαζόμενος μὲ τὸν ἡγούμενο, στὸ νὰ μὴ διασπασθεῖ ἡ ἑνότητα τῆς ζωῆς, γιὰ νὰ διαφυλάσσεται πάντοτε ὁ συντονισμὸς τῶν προσπαθειῶν ποὺ καταβάλλουν ὅλοι. Αὐτὸ εἶναι ἕνα πολὺ λεπτὸ σημεῖο…

Ὁ καθένας μας μπορεῖ νὰ ἔχει ἴσως τὴ γνώμη ὅτι ὁ ἡγούμενος δὲν ἐπέλεξε τὴν καλύτερη γραμμὴ καὶ νὰ ἀρχίζει νὰ ἀντιδρᾶ, νὰ μὴν ὑπακούει, νὰ μὴ συμφωνεῖ μαζί του κτλ. Ἀκόμη καὶ στὴν περίπτωση κατὰ τὴν ὁποία ὁ ἀδελφὸς ἔχει δίκαιο, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ἀρνητικό.

Στὰ σχετικὰ πράγματα τῆς ζωῆς αὐτῆς μποροῦμε νὰ ὑποστοῦμε κάποια ζημιά.

Αὐτὴ ὅμως δὲν εἶναι τόσο σοβαρή, ὅσο σοβαρὴ εἶναι ἐκείνη ποὺ προκαλεῖ ἡ πάλη τῶν θελήσεων…

Ἡ ἑνότητα αὐτὴ τῶν θελήσεων καὶ τῆς κατευθυντήριας γραμμῆς εἶναι ἀπαραίτητη… Ἔτσι πρέπει νὰ βρίσκουμε τρόπους νὰ ἀποφεύγουμε τὶς συγκρούσεις… καὶ ἡ ζωὴ θὰ διαφυλάξει τὴν ἐπιθυμητὴ ἑνότητά της… Οἱ ἐσωτερικὲς προστριβὲς εἶναι ἐξαιρετικὰ σοβαρές, διότι ἐξαιτίας τους τὸ πᾶν καταστρέφεται.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο Οἰκοδομώντας τὸ Ναὸ τοῦ Θεοῦ, ἐκδ. Ἱ. Μ. Τιμίου Προδρόμου, Ἔσσεξ Ἀγγλίας.

Οι άνθρωποι αισθανόμαστε ότι έχουμε κάποιους οι οποίοι λειτουργούν απέναντί μας τυραννικά. Είναι όλοι όσοι καταπιέζουν τα συναισθήματά μας, δεν λειτουργούν με βάση και τις δικές μας ανάγκες, αλλά μόνο με βάση την εξουσία τους, όπως επίσης και όσοι ισχυρίζονται ότι μας αγαπούνε, στην πράξη όμως φαίνεται ότι αγαπούνε τον εαυτό μας. Βάση της τυραννίας είναι ότι ο τύραννος γνωρίζει ποιο είναι το καλό των ανθρώπων, ότι δεν έχει επιλεγεί από τους ανθρώπους να αναλάβει αυτό το ρόλο, αλλά αυτόκλητα προχώρησε στην κίνηση, το ότι δεν εξηγεί για τις κινήσεις του, το ότι υπόσχεται ευχαρίστηση στους ανθρώπους βαφτίζοντας το μαύρο άσπρο και το άσπρο μαύρο και προσπαθεί να πείσει τους άλλους ότι χωρίς αυτόν δεν μπορεί να επιβιώσουνε.  Ακόμη και συναισθηματικά, οι τυραννικοί τύποι βασανίζουν αυτούς που σχετίζονται μαζί τους, προβάλλοντας την αξία της προσωπικότητάς τους ως βάση για την υποταγή που ζητούνε ή υποτιμώντας τις δυνατότητες όσων τους αγαπούνε και καλλιεργώντας τάσεις εξάρτησής τους από αυτούς.

                Αν αυτό συμβαίνει στα ανθρώπινα, ας σκεφτούμε πόσο συμβαίνει στην πνευματική ζωή. Εκεί έχουμε έναν απάνθρωπο τύραννο που έχει καταλάβει την εξουσία του κόσμου τούτου, αλλά και υποτάσσει στην εξουσία του τις ανθρώπινες καρδιές. Είναι ο διάβολος, ο οποίος πετυχαίνει να βαφτίζει την αμαρτία δικαίωμα και την ηδονή ότι δεν έχει καμία οδύνη, προκειμένου να δέσει τους ανθρώπους στο δίχτυ της εξουσίας του και να τους εξαρτήσει από αυτόν. Δεν είναι θεός ο διάβολος. Αυτόκλητα υποδεικνύει στην ανθρώπινη συνείδηση και στις σωματικές και ψυχικές μας αισθήσεις ότι έχει το κλειδί της ευτυχίας μας που είναι η περιθωριοποίηση του Θεού, η άρνηση της αξίας των εντολών Του με το να τις χαρακτηρίζει ξεπερασμένες και οπισθοδρομικές, αλλά και χρησιμοποιεί μία φράση-κλειδί στην καθημερινότητά μας, το «δεν πειράζει».  Όντας τύραννος και έχοντας την εξουσία του κόσμου προβάλλει με όλους τους δυνατούς τρόπους τι απολαμβάνουν όσοι επιλέγουν το δρόμο που τους προτείνει, δημιουργώντας επίπλαστες εικόνες ευτυχίας, στις οποίες οι ακόλουθοί του απολαμβάνουν εξουσία, ηδονή, αποδοχή από τους ανθρώπους και φαίνεται σα να μην έχουν κάτι να φοβηθούν. Στην ουσία όμως όλο αυτό είναι ένα ψέμα, το οποίο καταρρέει στην προοπτική του θανάτου. Διότι εκεί όλα σταματούνε και μένει μόνο η τυραννία.

                Όλα αυτά γίνονται εξαιτίας της δικής μας προαιρέσεως. Ο διάβολος δεν έχει το δικαίωμα από το Θεό από μόνος του να κυριεύσει τις καρδιές και τη ζωή μας. Ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε από το Θεό, για να κυβερνήσει σ’ αυτόν το προσωποποιημένο κακό. Ούτε το ίδιο δημιουργήθηκε γι’ αυτό τον λόγο, αλλά πλάστηκε άγγελος, για να κοινωνεί με το Θεό δια του Φωτός και να υπάρχει θεοφόρος, δεκτικός αγάπης και έτοιμος να την προσφέρει. Όμως πλάστηκε ελεύθερος, όπως και ο άνθρωπος. Και η ελευθερία της προαιρέσεως οδήγησε στην μεταβολή της διαθέσεως, όχι αφ’ εαυτής της, αλλά εξαιτίας της επιλογής της βούλησής του. Και το προσωποποιημένο κακό ζητά να υποτάξει τον άνθρωπο και τον κόσμο στον πνευματικό θάνατο, τον οποίο το ίδιο βιώνει, διότι ζωή χωρίς κοινωνία με το Θεό είναι θάνατος.

                Όμως στην ιστορία του κόσμου  ο Θεός, στο μυστήριο της θείας οικονομίας, παρεμβαίνει με τον ερχομό του Υιού Του στον κόσμο και την ενανθρώπησή Του μέσα από το πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου. Ο Φιλάνθρωπος Χριστός εκδιώκει από την αρχή, την εξουσία του κόσμου τον απάνθρωπο τύραννο και αυτή η εκδίωξη στην οριστική της έξοδο ξεκινά από το πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η Παναγία εκβάλλει τον διάβολο από τη ζωή της, ζώντας κατά Θεόν και κοινωνώντας τον Θεό εξ άκρας νεότητός της. Τον εκδιώκει όταν ο άγγελος ευαγγελίζεται σ’ αυτήν το μήνυμα της σωτηρίας, ερωτώντας τον, διαλύοντας κάθε αμφιβολία του νου και επιλέγοντας την υπακοή στο θέλημα του Θεού. Και η όλη ζωή της δεν είναι τίποτε άλλο πέρα από μία εκδίωξη κάθε δαιμονικής επίδρασης, είναι το θρόνιασμα του Χριστού στην καρδιά και την σύνολη ύπαρξή της, η οποία σώζεται και με τις πρεσβείες της σώζει.

                Και ο τρόπος της Παναγίας, να εκδιώκει από την ύπαρξή της και να αρνείται την εξουσία του διαβόλου, περνά σε όλο το ανθρώπινο γένος. Αρκεί να πιστεύει στον Χριστό ως Φιλάνθρωπο. Ως Αυτόν δηλαδή που αγαπά τον άνθρωπο πέρα από την αμαρτία, πέρα από όσα ο άνθρωπος  πιστεύει και νομίζει, ακόμη και πέρα από το ανθρώπινο θέλημα. Και είναι η παρουσία του Χριστού και στην δική μας καρδιά και στη δική μας ύπαρξη ο τρόπος εκδίωξης του διαβόλου από τη ζωή μας. Διότι ο Χριστός δεν λειτουργεί τυραννικά, αλλά εν ελευθερία. Διότι ο Χριστός μας δίνει την δυνατότητα να τον αρνηθούμε, κάθε στιγμή της ζωής μας. Γιατί ο Χριστός δεν μας υπόσχεται εξουσία, ηδονή, αναγνώριση, αλλά σταυρό, θλίψη, απόρριψη, αλλά και την μυστική χαρά της αγιότητας, η οποία γίνεται ανάσταση και ζωή κοντά Του. Και μπορεί να φαίνεται δύσκολος αυτός ο δρόμος, αλλά στηρίζεται στην ελευθερία της βούλησής μας, η οποία διαλύει κάθε τυραννικό δεσμό. Δεν εξαρτόμαστε από το Χριστό, αλλά επιλέγουμε να Τον αγαπούμε. Διότι Εκείνος ζητά από εμάς αγάπη και  μας δίνει την δυνατότητα να βλέπουμε τη ζωή μέσα από το πρίσμα της Αλήθειας. Μπορεί να μην είναι εύκολη η αλήθεια πάντοτε, αλλά δίνει κάθαρση και ζωή στον άνθρωπο και τον κόσμο και την ίδια στιγμή μας κάνει να νιώθουμε ότι αξίζουμε διότι είμαστε εικόνες του Θεού.

                Οι άνθρωποι αρεσκόμαστε στο ψέμα το οποίο πρόσκαιρα δίνει επίπλαστη χαρά, αλλά γρήγορα καταλαβαίνουμε σε τι μας έχει παγιδεύσει. Στην τυραννία του κακού, ας αντιτάξουμε την απόφασή μας να ακολουθήσουμε τον Φιλάνθρωπο Κύριό μας, όχι μόνο στην πνευματική μας αναζήτηση, αλλά και σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Και δια πρεσβειών της Παναγίας μας ας επιδεικνύουμε την χαρά της κοινωνίας με το Χριστό και την ελευθερία που αυτή μας προσφέρει. «Χαίρε τύραννον απάνθρωπον εκβαλούσα της αρχής, χαίρε Κύριον φιλάνθρωπον επιδείξασα Χριστόν», αναφωνεί ο υμνογράφος. Η απανθρωπία του διαβόλου είναι η παντελής στέρηση της ελευθερίας μας στις ψεύτικες υποσχέσεις. Η φιλανθρωπία του Χριστού είναι η δωρεά της πλήρους ελευθερίας σε κάθε έργο και κάθε στιγμή του χρόνου μας, που γίνεται σπουδή και βίωση της αλήθειας. Η επιλογή κάθε στιγμή είναι δική μας.

Κέρκυρα, 6 Μαρτίου 2015

 π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός

themistoklismourtzanos

Κάθε απόγευμα των ημερών Δευτέρας, Τρίτης, Τετάρτης και Πέμπτης, ολόκληρης της Τεσσαρακοστής μέχρι και την Μεγάλη Τρίτη, τελείται στους Ιερούς Ναούς (ή στο σπίτι μας, εάν δε μεταβούμε στο Ναό), η Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου.
Τις άλλες ήμερες της εβδομάδας τελείται το Μικρό Απόδειπνο (και ολόκληρο το χρόνο, πλην της Διακαινήσιμης εβδομάδας): Την Παρασκευή, τελείται μαζί με τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, ενώ Σάββατο και Κυριακή το διαβάζουμε σπίτι μόνοι μας.

Λέγεται Απόδειπνο, διότι είναι ακολουθία που γίνεται (κανονικά)  μετά το δείπνο, δηλ. είναι ή βραδινή προσευχή του Χριστιανού και Μέγα, λόγω της εκτάσεως του και για να διακρίνεται από το Μικρό Απόδειπνο.

Περιέχει 1) Ψαλμούς που διαβάζονται, 2) ωραιότατα και ποικίλα μικρά τροπάρια που ψάλλονται και 3) ευχές που αναγινώσκει ο Ιερέας.

Είναι μία ωραιότατη Ακολουθία που περιέχει και το γνωστότατο τροπάριο: «Κύριε των Δυνάμεων μεθ’ ημών γενού άλλον γαρ εκτός σου βοηθόν εν θλίψεσιν ουκ έχομεν, Κύριε των Δυνάμεων, έλέησον ημάς». Προ του τέλους αναγιγνώσκεται η ευχή του Αγίου Έφραίμ «Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου…».

Την καθαρά Τετάρτη και συνήθως κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, μόνο στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, τελείται στους Ιερούς Ναούς η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων για τον εξής λόγο:
Η Εκκλησία μας έχει σε χρήση τρεις Θείες Λειτουργίες κατά τις οποίες γίνεται θυσία. Τη Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του Αγίου Βασιλείου και του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου. Η τρίτη γίνεται μία φορά το χρόνο, την ήμερα της εορτής του Αγίου, την 23η Οκτωβρίου. Του Αγ. Βασιλείου γίνεται δέκα φορές: Την ήμερα της εορτής του (1η Ιανουαρίου), τις παραμονές Χριστουγέννων, Φώτων και Πάσχα, τις πέντε πρώτες Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και τη Μεγάλη Πέμπτη. Τις άλλες ήμερες του έτους
τελείται η Θεία Λειτουργία του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Όλες όμως αυτές οι Λειτουργίες έχουν πανηγυρικό και χαρμόσυνο χαρακτήρα. Επειδή η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι πένθιμη περίοδος, η Εκκλησία μας όρισε οι Λειτουργίες αυτές να τελούνται μόνο τα Σάββατα και τις Κυριακές της Μ. Σαρακοστής. Τις άλλες ήμερες της εβδομάδας δε γίνεται Θεία Λειτουργία.
Οι Χριστιανοί όμως τους πρώτους αιώνες είχαν τη συνήθεια να μεταλαμβάνουν τέσσερις και πέντε φορές την εβδομάδα, διότι εγνώριζαν ότι δεν ήταν δυνατόν να ζουν «εν Χριστώ» άνευ των Άχραντων Μυστηρίων, άνευ του Χρίστου, πού ο Ίδιος είπε ότι είναι «βρώσις και πόσις». «Ό τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα έχει ζωήν αιώνιον» (Ίω. στ’, 54). Τότε, βέβαια, τα δισκοπότηρα μπορεί να ήταν «ξύλινα», αλλά οι Χριστιανοί ήταν «χρυσοί», με αγία ζωή.
Σήμερα, παρότι, πολλές φορές, συμβαίνει το αντίθετο, οι Χριστιανοί μπορούν και πρέπει να κοινωνούν τακτικότερα, πάντοτε με άδεια του Πνευματικού τους, προσέχοντας πολύ τη ζωή τους. Για να λυθεί λοιπόν το πρόβλημα της συχνής Θείας Κοινωνίας, η Εκκλησία καθόρισε να τελείται μόνο τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή η κατανυκτική Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων.

Σ’ αυτή δε γίνεται πλήρης Θεία Λειτουργία, διότι ο Άρτος που θα χρησιμοποιηθεί καθαγιάζεται την προηγούμενη Κυριακή, εμποτίζεται στο Άγιο Αίμα του Κυρίου μας, φυλάσσεται στο Άγιο Αρτοφόριο της Αγίας Τραπέζης και προσφέρεται για Κοινωνία την ημέρα πού τελείται η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία.
Η Λειτουργία αυτή είναι, κανονικά, εσπερινή, γι’ αυτό είναι συνυφασμένη με Εσπερινό και οι Χριστιανοί, μέχρις ότου κοινωνήσουν, μένουν άσιτοι, δηλ. νηστικοί (ούτε νερό, ούτε τσιγάρο), από τα μεσάνυκτα μέχρι την ώρα της Θείας Κοινωνίας. Όσοι δεν μπορούν να κρατήσουν, πηγαίνουν στους Ναούς, που τελούν την Προηγιασμένη Λειτουργία πρωί, προς διευκόλυνση των πιστών, ή κοινωνούν Σάββατο ή Κυριακή.
Χαρακτηριστικά της Προηγιασμένης Λειτουργίας
α. Προηγείται της Προηγιασμένης, η ακολουθία της Θ’ Ώρας.
β. Με το «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός…» αρχίζει ή Θεία Λειτουργία, στην αρχή της οποίας επισυνάπτεται ο Εσπερινός της επόμενης ημέρας.
γ. Όταν αναγιγνώσκονται τα «Προς Κύριον…» (Ψαλτήρι σε τρεις Στάσεις), συνήθως στο τέλος ακούγονται από το Ιερό ήχοι θυμιατού, (η Ωραία Πύλη είναι κλειστή). Αυτή τη στιγμή
ο Ιερέας μεταφέρει το Σώμα και Αίμα του Κυρίου από την Άγία Τράπεζα, όπου
φυλάχτηκε από την Κυριακή, στην Ιερά Πρόθεση και γι’ αυτό οι πιστοί πρέπει να σηκώνονται και να παρακολουθούν νοερά και λογικά τα τελούμενα.

δ. Στη Μεγάλη Είσοδο (που γίνεται από το συντομότερο δρόμο), επειδή ο Ιερέας μεταφέρει  το προηγιασμένο Σώμα και Αίμα του Χριστού μας – τον ίδιο τον Χριστό – οι Χριστιανοί γονατίζουν λατρευτικώς (πέφτουν μπρούμυτα), επαναλαμβάνοντας μυστικώς το: «Δι’ ευχών των Αγίων Πατέρων ημών…».

ε. Στο τέλος, αναγιγνώσκονται οι δύο Ψαλμοί: «Ευλογήσω τον Κύριον…» (ο 33ος) και «Υψώσω σε ο Θεός μου…» (ο 144ος), κατά τη διάρκεια των οποίων ο Ιερέας μοιράζει το αντίδωρο και μετά τελειώνει η Λειτουργία, με το «Δι’ ευχών…».
στ. Το αντίδωρο αυτό είναι το πρόσφορο από το οποίο ο Ιερεύς την Κυριακή έβγαλε τον Αμνό. Πολλοί αυτό το λένε «Παναγία» (επειδή από τα σπλάγχνα της βγήκε ο Χριστός). Γι’ αυτό το αντίδωρο στις Προηγιασμένες είναι συνήθως μικρό τεμάχιο, (εκτός εάν ευλογηθούν από την Κυριακή περισσότερα πρόσφορα).
ζ. Στις Προηγιασμένες Θειες Λειτουργίες δε μνημονεύονται ονόματα ζώντων και τεθνεώτων, ούτε στην Ιερά Πρόθεση, ούτε στη Θεία Λειτουργία.
η. Στη Λειτουργία αυτή επίσης δεν τελούνται μνημόσυνα. Μπορούν να γίνουν μετά το «Δι’ ευχών…» Τρισάγια.
Μ’ αυτό τον ωραίο και σοφό τρόπο και διατηρώντας τον κατανυκτικό χαρακτήρα της περιόδου, έλυσε η Εκκλησία μας το πρόβλημα της συχνής Θείας Κοινωνίας και ήδη οι πιστοί εκτιμώντας και «εκμεταλλευόμενοι» αυτή την πνευματική ευκαιρία, κατακλύζουν τους Ναούς, Τετάρτη και Παρασκευή, μεταλαμβάνοντας των Προηγιασμένων αυτών Θείων Δώρων.

Ένας αδελφός έκανε συνεχώς αυτή την προσευχή στο Θεό:

-Κύριε, δεν έχω φόβο Θεού! Στείλε μου λοιπόν κεραυνό  ή καμιά άλλη τιμωρία ή αρρώστια ή δαιμόνιο, μήπως κι έτσι έρθει σε φόβο η πωρωμένη μου ψυχή.

Άλλοτε πάλι παρακαλούσε κι έλεγε:

-Ξέρω πως έχω πολύ αμαρτήσει ενώπιόν Σου, Δέσποτα, και πως είναι αναρίθμητα τα σφάλματά μου. Γι’ αυτό και δεν τολμώ να Σου ζητήσω να με συγχωρέσεις. Αν όμως είναι δυνατόν, συγχώρεσέ με για την ευσπλαχνία Σου. Αν πάλι είναι αδύνατον, τουλάχιστον τιμώρησέ με στη ζωή αυτή και μη με κολάσεις στην άλλη. Κι αν είναι και τούτο ακόμη αδύνατον, στείλε μου εδώ ένα μέρος της τιμωρίας κι αλάφρωσέ μου εκεί την κόλαση. Άρχισε μόνο από τώρα να με τιμωρείς.  Αλλά τιμώρησέ με σπλαχνικά, όχι με την οργή Σου, Δέσποτα.

Έτσι λοιπόν μετανοούσε έναν ολόκληρο χρόνο κι αυτά έλεγε με δάκρυα ικετευτικά, ολόθερμα κι ολόψυχα, λιώνοντας και τσακίζοντας σώμα και ψυχή με νηστεία και αγρυπνία και άλλες κακουχίες.

Μια μέρα, καθώς καθόταν καταγής, όπως συνήθιζε, θρηνώντας και φωνάζοντας σπαραχτικά, από την πολλή του λύπη, νύσταξε κι αποκοιμήθηκε.

Και να! Παρουσιάζεται μπροστά του ο Χριστός και του λέει με φωνή γεμάτη ιλαρότητα:

-Τι έχεις, άνθρωπέ μου; Γιατί κλαις έτσι;

Ο αδελφός Τον αναγνώρισε και αποκρίθηκε έντρομος:

-Γιατί έπεσα, Κύριε!

-Ε, σήκω!

-Δεν μπορώ, Δέσποτα, αν δεν μου δώσεις το χέρι Σου !

Τότε Εκείνος άπλωσε το χέρι

Του, έπιασε τον αδελφό και τον σήκωσε. Μα κι όταν αυτός σηκώθηκε, συνέχισε να θρηνεί.

-Γιατί κλαις, άνθρωπέ μου; Γιατί είσαι λυπημένος; του ξανάλεει ο Κύριος με απαλή και ιλαρή πάλι φωνή.

-Δεν θέλεις, Κύριε, να κλαίω και να λυπάμαι, απάντησε ο αδελφός, πού τόσο πολύ Σε πίκρανα, αν και απόλαυσα τόσα αγαθά από Σένα;

Εκείνος άπλωσε ξανά το χέρι Του, τ’ ακούμπησε στο κεφάλι του αδελφού και του είπε:

-Μη λυπάσαι πια. Γιατί αν έδωσα το αίμα μου για σένα, πολύ περισσότερο θα δώσω συγχώρηση και σε σένα και σε κάθε άλλη ψυχή που γνήσια μετανοεί.

Μόλις συνήλθε ο αδελφός από την οπτασία, ένιωσε την καρδιά του γεμάτη χαρά. Έτσι πληροφορήθηκε πώς ο Θεός τον ελέησε. Κι από τότε ζούσε με πολλή ταπείνωση, ευχαριστώντας Τον.

***

Είπε ένας γέροντας:

-Αν πέσεις σε μία αμαρτία και σηκωθείς κι αρχίσεις να θλίβεσαι και να μετανοείς γι’ αυτήν, πρόσεξε να μη σταματήσεις τη λύπη και τους στεναγμούς ενώπιον του Κυρίου ως την ημέρα του θανάτου σου. Αλλιώς θα πέσεις πάλι γρήγορα στον ίδιο βόθρο. Η κατά Θεόν λύπη είναι για την ψυχή χαλινάρι, που δεν την αφήνει να πέσει.

***

Του αγίου Εφραίμ

Αδελφοί, ο τωρινός καιρός είναι καιρός για μετάνοια. Μακάριος λοιπόν είναι εκείνος, πού δεν έπεσε καθόλου στα δίχτυα του εχθρού. Μακάριος είναι για μένα κι εκείνος που έπεσε στα δίχτυα του, αλλά κατόρθωσε να τα σκίσει και να του ξεφύγει όσο βρίσκεται στην παρούσα ζωή. Αυτός, ζώντας ακόμα σωματικά, μπόρεσε να ξεφύγει από τον πόλεμο και να σωθεί, όπως ξεγλιστράει το ψάρι από το δίχτυ. Γιατί το ψάρι, και να πιαστεί, αν σκίσει το δίχτυ και ορμήσει προς το βυθό, όσο βέβαια είναι ακόμα στο νερό, σώζεται. Αν όμως το τραβήξουν στη στεριά, τότε πια δεν μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του. Έτσι κι εμείς. Όσο είμαστε σ’ αύτή τη ζωή, έχουμε πάρει τη δύναμη και την εξουσία από το Θεό να σπάσουμε μόνοι μας τις αλυσίδες των θελημάτων του εχθρού, να πετάξουμε το φορτίο των αμαρτιών μας με τη μετάνοια και να σωθούμε, κερδίζοντας τη βασιλεία των ουρανών. Αν όμως μας προφτάσει το φοβερό εκείνο πρόσταγμα, αν η ψυχή χωριστεί από το σώμα και το σώμα μπει στον τάφο, τότε δεν μπορούμε πια να βοηθήσουμε τον εαυτό μας -όπως ακριβώς συμβαίνει και με το ψάρι, πού το τράβηξαν απ’ το νερό και το έκλεισαν μέσα σε δοχείο.

Αδελφέ, μην πεις, «Σήμερα αμαρτάνω και αύριο μετανοώ», γιατί δεν έχεις σιγουριά. Στον Κύριο ανήκει ή φροντίδα για το αύριο.

***

Του αββάΜάρκου

Αν κάποιος πέσει σε μίαν αμαρτία και δεν λυπηθεί ανάλογα με το σφάλμα του, εύκολα θα ξαναπιαστεί στο ίδιο δίχτυ.

Όταν αποφεύγεις την κακοπάθεια και τους εξευτελισμούς, μην ισχυρίζεσαι πως θα μετανοήσεις με άλλες αρετές, γιατί η κενοδοξία και η αποφυγή της κακοπάθειας από τη φύση τους υποδουλώνουν στην αμαρτία ακόμα και με εύλογες προφάσεις.

Από το Γεροντικό

Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με

Η Β΄ Κυριακή των Νηστειών –μετά την Κυριακή της Ορθοδοξίας- είναι αφιερωμένη σ’ έναν υπέρμαχο της Ορθοδοξίας: τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, τον αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης. Ο άγιος Γρηγόριος επάλεψε με τον αιρετικό Βαρλαάμ με πολλή δύναμη και πολλή σοφία και νίκησε στο τέλος και τον αντίπαλο του και τις αιρετικές κι απ’ τη Δύση φερμένες διδασκαλίες του, αποδεικνύοντας με γραφικά και πατερικά πνευματικά επιχειρήματα, πως το Θαβώριο φως της Μεταμορφώσεως ήταν άκτιστο και όχι κτιστό όπως έλεγε ο Βαρλαάμ. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς φύλαξε όσο ζούσε ανόθευτη την Ορθοδοξία από τις ξένες επιδράσεις. Αλλά και μετά την κοίμηση του, πρώτον με πολλά θαύματα και δεύτερον με τα βαθιά σε ορθόδοξη πνευματικότητα και θεολογία συγγράμματα του, συνεχίζει να είναι ένας φύλαξ άγγελος της πονεμένης και χτυπημένης από αιρετικούς Ορθοδοξίας μας.

Πραγματικά άγιοι λόγοι της χάριτος είναι οι λόγοι του αγίου Γρηγορίου: «άρτος αγγέλων, δρόσος ουρανία, νέκταρ, αμβροσία, γλυκασμός, μέλι το εκ πέτρας»

Χάριτι Θεού συμπληρώσαμε την δευτέρα εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πέραν της προσωπικής μας εμπειρίας αναφέρομεν και από τις κατηχήσεις των Πατέρων μας και ιδίως τού Μεγάλου Θεοδώρου τού Στουδίτου, αυτού του πραγματικού πάτρωνος της μοναστικής μας ζωής. Αυτός ο Άγιος αναφέρει ότι, στις ημέρες αυτές της νηστείας που απότομα μεταβάλλεται το τυπικό, συμβαίνουν ανωμαλίες οργανικές στο σώμα του ανθρώπου. Να ξέρετε πως αυτή είναι η φύση των πραγμάτων και να μην τρομάζετε, επειδή απότομα κάναμε στροφή στο θέμα της δίαιτας μας και γενικά όλης της αναστρoφής.  Επίσης παίζει ρόλο και το κλίμα, που, αν και βαδίζομε προς την άνοιξη, είναι ακόμα πολύ ψυχρό. Αυτά όλα είναι εκείνα τα όποία προκαλούν ανωμαλία στον οργανισμό, γι’ αυτό πρέπει να είστε περισσότερο προσεκτικοί, όσον εξαρτάται από σας.

        Πέραν τούτου όμως να μην ξεχνάμε ότι, σαν στρατευόμενοι, έχομε συνεχώς μίαν αόρατη εμπόλεμη κατάσταση. Ο εχθρός μας, ο όποίος είναι τόσο πολυδαίδαλος και πολυκύμαντος και παμπόνηρος, δεν φείδεται ουδενός τρόπου και μέσου στο να επιστρατεύσει κάθε τι το όποίο μας περιστοιχίζει και μέσω  αυτού μας δημιουργεί κρούση και μάχη και πόλεμο. Εμείς όμως με το φρόνημα ψηλά, βαδίζομε πάντοτε «δια πίστεως» και όχι «δι’ είδους». Ατενίζομε στην Δέσποινά μας Θεοτόκο, και αφήνομε κάθε πρόβλημα το όποίο μας απασχολεί. Βαδίζομε δια πίστεως και δεν λυγίζομε στις διάφορες κακοπάθειες.

        Επειδή η ζωή μας είναι κατά Χριστόν, οτιδήποτε εμπόδιο και αν συναντήσομε, ευχαρίστως θα το υπομένουμε και δεν πρόκειται να προδώσομε την πνευματική μας ζωή. Με τα μέσα που διαθέτομε, με την μικρή μας εμπειρία, θα προσπαθούμε να μειώνουμε την ένταση των διαφόρων πειρασμών που συναντούμε, αλλά όμως ουδέποτε θα υποχωρήσομε, ουδέποτε θα δειλιάσομε. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να κινήσομε μέσα μας τον θείο ζήλο. Πρέπει να υπάρχει μέσα μας αυτό το θείο πυρ, το οποίο ήλθε ο Ιησούς μας και άναψε και επιθυμούσε διακαώς να το έβλεπε αυτομάτως να ανάβει από την ώρα που το κήρυττε. Αυτό είναι εκείνο το όποίο μας λείπει και «πάση σπουδή» πρέπει να το βάλομε σε ενέργεια. Ο θείος ζήλος, τον όποίο γεννάει ο φόβος τού Θεού.

       Από μέρα σε μέρα, από βδομάδα σε βδομάδα, να ερεθίζετε τον εαυτό σας με περισσότερο ζήλο και περισσότερη προσοχή. «τοις όπισθεν επιλανθανόμενοι, τοις έμπροσθεν επεκτεινόμενοι». Ουδέποτε προς τα πίσω. Μη φοβάστε το παρελθόν το οποίον έρχεται υπό μορφήν λογισμών και σκέψεων και πολέμων και ενθυ­μήσεων και γενικά μετεωρισμών.

       Είναι μαζί μας ο Ιησούς, ο οποίος είναι Παντοδύναμος και δι’ Αυτού τα πάντα κατανικούμε, γι’ αυτό δεν φοβούμαστε τίποτε. Εφ’ όσον είναι Αυτός μαζί μας, τα πάντα κατορθώνομε. Αλλά για να γίνει αυτό, πρέπει να μας βρει «ζέοντας τω πνεύματι». Χωρίς τον φόβο τού Θεού, δεν μπορεί να γίνει αυτό. Ο φόβος του Θεού παραμένει σε μας με την ακρίβεια τής συνειδήσεως, με την ακρίβεια της τηρήσεως του προγράμματος και του τυπικού. Μην παραμερίζετε κάθε τι το οποίο βρίσκεται στο πρόγραμμα της ζωής μας. Μην το θεωρείτε τυχαίο.

       «Ο καταφρονών των μικρών,  κατά μικρόν πεσείται», λέει ο Αββάς Εφραίμ. Δεν υπάρχουν για μας μικρές ή μεγάλες πτώσεις. Το ίδιο το στόμα του Κυρίου μας το είπε μέσω της Εκκλησίας Του, μέσω των Πατέρων. Ο Αββάς Ησαΐας αναφέρει ένα ωραιότατο παράδειγμα. Εκείνος ο όποίος διέρρηξε ένα σπίτι, κατέστρεψε τις πόρτες και τους τοίχους και άρπαξε τα ξένα πράγματα και εκείνος ο οποίος είδε με περιέργεια, αμφότεροι τον Ιησούν υβρίζουν, διότι και τα δύο τα απαγόρευσε ο Ιησούς μας. Αυτός που είπε «μη φονεύσης», Αυτός είναι που είπε «ο καταφρονών μίαν των ελαχίστων εντολών, ελάχιστος κληθήσεται». Για μας δεν υπάρχουν ελάχιστοι και μεγάλοι. Για μας υπάρχει ένα: η ομολογία της πίστεως μας στον Ιησού μας. Όχι μόνον να πιστεύομε ότι Αυτός είναι Θεός, αλλά να πιστεύομε ακραδάντως ότι όλες οι εντολές που μας παρέδωσε, για μας είναι απόλυτο καθήκον και χρέος. Γι’ αυτό δεν έχει κανένα άλλο νόημα η ζωή μας εδώ. Δεν μας απασχολεί τίποτε άλλο εκτός από τις εντολές του Κυρίου μας. Αυτό είναι το καθήκον μας, ο σκοπός μας, το κέντρο τού στόχου μας. Γι’ αυτό ερεθίζετε τον εαυτό σας σε ζήλο «ίνα δια της υπομονής και της παρακλήσεως των Γραφών την ελπίδα έξωμεν». Αμήν.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΙΩΣΗΦ

1. «Να σαλπίσετε, λέγει, κατά την πρώτη ημέρα του μήνα με την σάλπιγγα, καθώς και κατά την επίσημη ημέρα της μεγάλης εορτής σας» (Ψαλμ. 80, 4). 
Αυτό είναι πρόσταγμα προφητικό. Για μας δε από την σάλπιγγα πιο μεγαλόφωνο και από κάθε όργανο μουσικό πιο επίσημο, την αναμενόμενη εορτή των εορτών υποδηλώνουν τα αναγνώσματα (Ησ.58, 4• 6). Διότι εγνωρίσαμε την χάρη των νηστειών από τον Ησαΐα, που απέρριψε μεν τον ιουδαϊκό τρόπο της νηστείας, την δε αληθινή νηστεία σε μας έδειξε. «Να μη νηστεύετε χάριν διαμάχης και έριδος», «αλλά να καταργήσεις κάθε σύνδεσμο αδικίας» (Ησ. 63, 6). Και ο Κύριος λέγει• «να μη γίνεσθε σκυθρωποί, αλλά να νίψεις το πρόσωπό σου, και να αλείψεις το κεφάλι σου» (Ματθ. 6, 16-17).

Ας συμπεριφερθούμε λοιπόν, όπως εδιδαχθήκαμε, να μη φαινόμαστε σκυθρωποί για τις ημέρες που έρχονται, αλλά με φαιδρό πρόσωπο προς αυτές, όπως πρέπει στους αγίους, να συμπεριφερόμαστε. Κανείς άκαρδος δεν στεφανώνεται, κανείς κατηφής δεν στήνει τρόπαιο. Να μη σκυθρωπάσεις ενώ δέχεσαι περιποιήσεις. Είναι άτοπο να μη χαιρόμαστε για την υγεία της ψυχής, αλλά να λυπόμαστε με την αλλαγή των τροφών και να φαινόμαστε ότι χαριζόμαστε στην ηδονή της σάρκας, παρά στην επιμέλεια της ψυχής. Διότι ο μεν κορεσμός σταματά την ευχαρίστηση στην κοιλιά, η δε νηστεία ανεβάζει το κέρδος στην ψυχή. Να χαίρεσαι διότι σου έχει δοθεί από τον ιατρό φάρμακο που καταστρέφει την αμαρτία. Διότι όπως ακριβώς στα έντερα των παιδιών τα αναζωογονούμενα σκουλήκια εξαφανίζονται με κάποια δραστικά φάρμακα, έτσι και την αμαρτία, πού βρίσκεται στο βάθος της ψυχής, την σκοτώνει η νηστεία που εισχωρεί στην ψυχή, η οποία νηστεία είναι πράγματι αξία του ονόματός της. 
Η νηστεία να γίνεται χωρίς υποκρισία. Κάθαρση της ψυχής από τα αμαρτήματα. 
2. «Άλειψε το κεφάλι σου και πλύνε το πρόσωπό σου» (Ματθ. 6, 17). Σε μυστήρια σε καλεί ο λόγος. Αυτός που αλείφθηκε εμυρώθηκε• αυτός που ενίφθηκε εκαθαρίσθηκε. Να εννοείς τη νομοθεσία στον εσωτερικό άνθρωπο. Να καθαρίσεις την ψυχή από τα αμαρτήματα. Να χρίσεις το κεφάλι σου με χρίσμα άγιο, για να γίνεις μέτοχος του Χριστού, και έτσι να προσέλθεις στη νηστεία. Να μην αλλοιώσεις το πρόσωπό σου όπως ακριβώς oι υποκριτές. Το πρόσωπο αμαυρώνεται, όταν η εσωτερική διάθεση επισκιάζεται με το επίπλαστο εξωτερικό σχήμα, καλυπτόμενη με το ψεύδος σαν με παραπέτασμα.Υποκριτής είναι αυτός που υποδύεται ξένο πρόσωπο στο θέατρο• ενώ είναι δούλος, πολλές φορές υποδύεται το πρόσωπο του κυρίου, και ενώ είναι πολίτης, το πρόσωπο του βασιλέως. Έτσι και στον βίο αυτό, σαν στη σκηνή της δικής τους ζωής, οι πολλοί παίζουν θέατρο, άλλα μεν φέροντας στην καρδιά, άλλα δε δεικνύοντας φανερά στους ανθρώπους. Να μην αλλοιώνεις λοιπόν το πρόσωπό σου. Όποιος είσαι, τέτοιος να φαίνεσαι• να μην υποκρίνεσαι τον σκυθρωπό, επιδιώκοντας την δόξα από του να φαίνεσαι εγκρατής. Διότι ούτε ευεργεσία που διατυμπανίζεται είναι όφελος, και κανένα κέρδος δεν προέρχεται από νηστεία που δημοσιεύεται. Διότι εκείνα που γίνονται επιδεικτικά δεν προεκτείνουν τον καρπό στη μέλλουσα ζωή, αλλά τον περιορίζουν στον έπαινο των ανθρώπων. Τρέξε λοιπόν με χαρά στη δωρεά της νηστείας. Η νηστεία είναι αρχαίο δώρο• δεν παλαιώνει και δεν γηράσκει, αλλά πάντοτε ανανεούμενο, ανθίζει πάντοτε για να φέρει ώριμους καρπούς. 
3. Νομίζεις ότι υπολογίζω την αρχαιότητά της από το νόμο; Η νηστεία είναι παλαιότερη και από το νόμο. Εάν αναμείνεις λίγο, θά βρεις την αλήθεια του λόγου. 
Η νηστεία είναι η πρώτη εντολή του Θεού στον Παράδεισο. Η παράβασή της από τους πρωτοπλάστους ειναι η πτώση του ανθρωπίνου γένους στην αμαρτία. 
Μη νομίζεις οτι η ημέρα του εξιλασμού, που έχει διαταχθεί για τον Ισραήλ τον έβδομο μήνα (Λευϊτ 16 – 29• 23, 27), την δεκάτη ημέρα του μήνα, αυτή είναι η αρχή της νηστείας. Έλα λοιπόν, βαδίζοντας μέσω της ιστορίας, ερεύνησε την αρχαιότητά της. Διότι δεν είναι νεώτερο το εφεύρημα. Το κειμήλιο είναι των πατέρων. Κάθε τι που είναι αρχαίο, είναι σεβαστό. Να σέβεσαι την παλαιότητα της νηστείας. Είναι συνομήλικη με την ανθρωπότητα• η νηστεία ενομοθετήθηκε στον παράδεισο. Είναι η πρώτη εντολή που έλαβε ο Αδάμ• «από το δένδρο της γνώσεως του καλού και του κακού δεν θα φάτε» (Γεν. 2, 17). Το «δεν θα φάγετε» ειναι νομοθεσία νηστείας και εγκρατείας. Εάν είχε νηστεύσει από τον καρπό του δένδρου η Εύα, τώρα δεν θα είχαμε ανάγκη από τη νηστεία αυτή. «Διότι δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι άρρωστοι» (Ματθ. 9, 12). 
Η μετάνοια χωρίς την νηστεία είναι αργή 
Επάθαμε πολλά κακά από την αμαρτία• ας θεραπευθούμε με την μετάνοια. Η μετάνοια δε χωρίς τη νηστεία είναι αργή. «Καταραμένη η γη, αγκάθια και τριβόλια να σου βλαστάνει» (Γεν. 3, 17-18). Επροστάχθηκες να δοκιμάζεσαι, όχι βέβαια να ζεις τρυφηλώς. Με τη νηστεία να εξομολογείσαι στον Θεό. Αλλά και ο τρόπος ζωής στον παράδεισο είναι εικόνα νηστείας, όχι μόνον διότι ο άνθρωπος με το να είναι ομοτράπεζος των αγγέλων κατώρθωνε με την ολιγάρκεια την ομοίωση προς αυτούς, αλλά διότι και όσα ύστερα εφεύρε η διάνοια των ανθρώπων, δεν είχαν επινοηθεί ακόμη από τους τρεφομένους στον παράδεισο• όχι ακόμη οινοποσίες, όχι ακόμη ζωοθυσίες• ούτε όσα θολώνουν τον ανθρώπινο νου. 
Με τη νηστεία επανερχόμαστε στον Παράδεισο. 
4. Επειδή δεν ενηστεύσαμε, εφύγαμε από τον παράδεισο• ας νηστεύσουμε λοιπόν, για να επανέλθουμε σ’αυτόν. Δεν βλέπεις τον Λάζαρο, πώς με τη νηστεία μπήκε στον παράδεισο; (Λουκ. 16, 20-31). Να μην μιμηθείς την παρακοή της Εύας, να μην παραδεχθείς το φίδι πάλι σαν σύμβουλο, που προτείνει την βρώση, φροντίζοντας για το σώμα. 
Στους ασθενείς επιβάλλεται όχι η ποικιλία των φαγητών αλλά η νηστεία και η δίαιτα. 
Να μην προφασίζεσαι αρρώστια του σώματος και αδυναμία. Διότι τις δικαιολογίες δεν τις λέγεις σε μένα, αλλά σ’ αυτόν που γνωρίζει. Πες μου, δεν μπορείς να νηστεύεις; Μπορείς όμως να παραχορταίνεις για όλη τη ζωή και να συντρίβεις το σώμα σου με το βάρος των φαγητών. Kαι όμως στους ασθενείς όχι ποικιλία φαγητών, αλλά ασιτία και δίαιτα γνωρίζω ότι επιβάλλουν οι ιατροί. Πώς λοιπόν συ που μπορείς αυτά, προφασίζεσαι ότι δεν μπορείς εκείνα; Τι είναι ευκολότερο για την κοιλιά, να περάσει τη νύκτα με την λιτότητα της δίαιτας, ή με την αφθονία των φαγητών να κείτεται βαρειά; Μάλλον δε μήτε να κείτεται, αλλά να πυκνοστριφογυρίζει παραφορτωμένη και στενοχωρημένη με κίνδυνο να ανοίξει; Εκτός αν πεις οτι οι κυβερνήτες σώζουν ευκολότερα το βαρυφορτωμένο πλοίο από το καλά εφοδιασμένο και ελαφρό. Διότι αυτό μεν το οποίο πιέζεται από το πλήθος του φορτίου, η μικρή τρικυμία το καταβυθίζει, εκείνο δε που έχει σύμμετρα τα εμπορεύματα εύκολα διαπλέει την τρικυμία, επειδή τίποτα δεν το εμποδίζει να ανέβει ευκολότερα. Kαι τα σώματα λοιπόν των ανθρώπων όταν παραφορτώνονται με τον συνεχή χορτασμό, εύκολα υποκύπτουν στις ασθένειες• όταν δε κάνουν χρήση στερεάς και ελαφράς τροφής, και το αναμενόμενο από τη νόσο κακό ξεφεύγουν, όπως την κακοκαιρία το πλοίο και το ήδη παρόν ενοχλητικό το ξεπερνούν, σαν κάποια έφοδο δίνης. Όμως και η ησυχία κατά την γνώμη σου είναι πιο κουραστική από το τρέξιμο και η ηρεμία από την πάλη, εάν ακριβώς ισχυρίζεσαι ότι και η τρυφή είναι καταλληλότερη από την δίαιτα γιά τούς άσθενείς. 
Η πολυτέλεια και η ποικιλία των φαγητών εδημιούργησε τα διάφορα είδη των ασθενειών. 
Διότι η δύναμη που κυβερνά τον άνθρωπο την αυτάρκεια και την λιτότητα εύκολα μεν επεξεργάσθηκε και την έκαμε οικεία στο τρεφόμενο• όταν όμως παρέλαβε την πολυτέλεια και ποικιλία των φαγητών, έπειτα επειδή δεν μπόρεσε προς το τέλος να αντέξει, εδημιούργησε τα διάφορα είδη των ασθενειών. 
Η νηστεία στην Π. Διαθήκη. 
5. Αλλ’ ο λόγος ας βαδίζει με την ιστορία, εξετάζοντας την αρχαιότητα της νηστείας. Kαι όπως όλοι οι άγιοι, σαν κάποια πατρική κληρονομιά, την εκληρονόμησαν, έτσι την διαφύλαξαν, παραδίνοντας ο πατέρας στο παιδί, απ’ όπου και σε μας διαδοχικά διασώθηκε το κτήμα. Δεν υπήρχε στον παράδεισο οίνος• όχι ακόμη ζωοθυσίες• όχι ακόμη κρεοφαγίες. Μετά τον κατακλυσμό ο οίνος• μετά τον κατακλυσμό, «να τρώγετε από όλα, σαν χλωρά χορτάρια» (Γεν. 9, 3). ‘Οταν απορρίφθηκε η τελείωση, τότε επιτράπηκε η απόλαυση. Δείγμα δε της απειρίας του οίνου ο Νώε που αγνοούσε την χρήση του οίνου. Διότι ακόμη δεν είχε εισέλθει στη ζωή, ούτε είχε χρησιμοποιηθεί στις συναναστροφές των ανθρώπων. Επειδή ούτε άλλον είχε δει, ούτε ο ίδιος εδοκίμασε, περιέπεσε απρόσεκτα στη μέθη του οίνου. 
«Διότι εφύτευσε άμπελο ο Νώε, και ήπιε από το γέννημα του καρπού και εμέθυσε» (Γεν. 9, 20-21)• όχι διότι ήταν μέθυσος, αλλά διότι δεν εγνώριζε την μέτρια πόση. Τόσον το εύρημα της οινοποσίας είναι νεώτερο από τον παράδεισο, και τόσον παλαιός ο σεβασμός της νηστείας. Αλλά εγνωρίσαμε οτι και ο Μωύσής με τη νηστεία επλησίασε το όρος (Έξοδ. 24, 18). Διότι δεν θα αποτολμούσε ενώ εκάπνιζε η κορυφή, ούτε θα είχε το θάρρος να εισέλθει στον γνόφο, εάν δεν είχε οπλισθεί με το όπλο της νηστείας. Με τη νηστεία υποδέχθηκε το νόμο που εγράφη με το δάκτυλο του Θεού στις πλάκες. Και επάνω μεν η νηστεία έγινε πρόξενος της νομοθεσίας, κάτω δε η γαστριμαργία τους εξέτρεψε σε ειδωλολατρεία. «Διότι εκάθισε o λαός για να φάει και να πιει, και εσηκώθηκαν μετά για να διασκεδάσουν» (Έξοδ. 32,6). 
Η μέθη καταστρέφει την πνευματικότητα του ανθρώπου. 
Σαράντα ημερών προσμονή με νηστεία και προσευχή του δούλου του Θεού την αχρήστευσε μία oινοποσία. Διότι αυτές τις πλάκες που έλαβε η νηστεία με το δάκτυλο του Θεού γραμμένες, αυτές η μέθη εκομμάτιασε, διότι ο προφήτης δεν έκρινε άξιο να νομοθετείται μέθυσος λαός από τον Θεό. Σε μια φευγαλέα στιγμή, με την γαστριμαργία, ο λαός εκείνος που είχε γνωρίσει τον Θεό με τα πιο μεγάλα θαύματα, εκυλίσθηκε στην ειδωλολατρική τρέλα των Αιγυπτίων. Σύγκρινε και τα δύο• πώς δηλαδή η νηστεία οδηγεί στο Θεό και πώς η τρυφή προδίδει την σωτηρία. Κατέβα, βαδίζοντας τον δρόμο προς τα κάτω. 
Τα ευεργετικά αποτελέσματα της νηστείας στην Παλαιά και Κ. Διαθήκη. 
6. Τι εβεβήλωσε τον Ησαύ και τον έκαμε δούλο του αδελφού του; Δεν ήταν ένα φαγητό, για το οποίο επώλησε τα πρωτοτόκια; (Γεν. 25, 30-34). Τον δε Σαμουήλ δεν τον εχάρισε στην μητέρα του η προσευχή με τη νηστεία; (Α’ Βασιλ.1, 13-16). Τι έκαμε τον Σαμψών ακαταμάχητο και μεγάλο ήρωα; Δεν ήταν η νηστεία με την οποία συνελήφθη στην κοιλιά της μητέρας του; (Κριτ. 13, 14). Η νηστεία τον εγέννησε, η νηστεία τον εθήλασε, η νηστεία τον έκαμε άνδρα, που την διέταξε ο άγγελος στην μητέρα του. «Δεν πρέπει να φάει κανένα από τα προϊόντα της αμπέλου, και οίνο και σίκερα [μεθυστικά ποτά.] να μην πιει» (Κριτ. 13, 14). Η νηστεία γεννά προφήτες, δυναμώνει δυνατούς• η νηστεία κάνει σοφούς τους νομοθέτες, είναι καλό φυλακτήριο της ψυχής, στο σώμα ασφαλής σύνοικος, όπλο στους ανδρείους, γυμναστήριο στους αθλητές. Αυτή αποκρούει τους πειρασμούς• αυτή προετοιμάζει προς την ευσέβεια, συγκάτοικος της νηφαλιότητας, δημιουργός της σωφροσύνης. Στους πολέμους κάνει ανδραγαθήματα, στην ειρήνη διδάσκει την ησυχία. Τον ναζιραίο [Αφιερωμένος στον Θεό για 30 ημέρες με αποχή φαγητών και ποτών. Ισόβιοι ναζιραίοι ήταν ο Σαμψών, Σαμουήλ, Ιωάννης ο Πρόδρομος, Ιάκωβος ο Αδελφόθεος. Στον χριστιανισμό ναζιραίοι καλούνται οι Μοναχοί.] αγιάζει, και κάνει τέλειο τον ιερέα. Διότι δεν είναι δυνατόν χωρίς νηστεία να αποτολμήσει την ιερουργία• όχι μόνον τώρα στην μυστική και αληθινή λατρεία, αλλά και στην τυπική που γινόταν κατά τον (Μωσαϊκό) νόμο. Αυτή έκαμε τον Ηλία θεατή του μεγάλου θεάματος• διότι αφού επί σαράντα ημέρες με νηστεία καθάρισε την ψυχή, έτσι καταξιώθηκε να δει στο σπήλαιο του Χωρήβ (Γ’ Βασιλ. 19, 8-13), όσον είναι δυνατόν στον άνθρωπο να δει, τον Κύριο. Νηστεύοντας έδωσε πίσω στην χήρα το παιδί της, αφού αποδείχθηκε ισχυρός με τη νηστεία κατά του θανάτου. Από στόμα που ενήστευε εβγήκε η φωνή που εσταμάτησε για τον παράνομο λαό τη βροχή του ουρανού για τρία χρόνια και έξι μήνες. Διότι για να μαλακώσει την αδάμαστη καρδιά των σκληροτραχήλων, επροτίμησε και τον εαυτό του στην κακοπάθεια να τον καταδικάσει μαζί με τους άλλους. Για τούτο «ζει Κύριος, είπε, δεν θα υπάρξει στη γη νερό, παρά μόνο με τον λόγο μου» (Γ’ Βασιλ. 17, 1). Και έφερε σ’ όλο τον λαό νηστεία με την πείνα, για να επανορθώσει την κακία που είχε προέλθει από την τρυφή και την μαλθακή ζωή. Τι λογής δε υπήρξε ο βίος του Ελισσαίου; Πώς μεν εφιλοξενήθηκε από την Σουναμίτιδα; Πώς δε ο ίδιος εδεχόταν τους προφήτες; Δεν έκανε την φιλοξενία με άγρια λάχανα και λίγο αλεύρι; (Δ’ Βασιλ. 4, 42- 44). Κι έτσι κάποτε με τα χόρτα είχε μαζευτεί και αγριοκολοκύθι, ώστε να κινδυνεύουν αυτοί που θα έτρωγαν, εάν με την ευχή του νηστευτή δεν είχε αχρηστευθεί το δηλητήριο. Και γενικώς, θα μπορούσες να βρεις τη νηστεία να χειραγωγεί όλους τους αγίους στην κατά Θεόν πολιτεία. Υπάρχει κάποιο είδος αντικειμένου, που ονομάζουν αμίαντο, άφθορο στη φωτιά, που όταν μεν τίθεται στην φλόγα φαίνεται ότι έχει απανθρακωθεί, όταν δε το βγάζουν από τη φωτιά, σαν να έχει λευκανθεί στο νερό, γίνεται καθαρότερο. Τέτοια ήταν τα σώματα των τριών εκείνων παίδων της Βαβυλώνος, που είχαν τον αμίαντο από τη νηστεία (Δανιήλ 1, 8-16). Διότι στη μεγάλη φλόγα της καμίνου, σαν να ήσαν κατά την φύση από χρυσό, απεδεικνύοντο ανώτεροι από την βλάβη της φωτιάς. Δηλαδή απεδεικνύοντο πιο δυνατοί και από τον χρυσό• διότι δεν τους έλυωνε αυτούς η φωτιά, αλλά τους φύλαγε ακέραιους. Και όμως τίποτε δεν θα συγκρατούσε τότε την φλόγα εκείνη, που την έτρεφαν νάφθα και πίσσα και κληματίδες, ώστε αυτή να εξαπλώνεται σαρανταεννέα πήχεις, και κατατρώγοντας τα γύρω απ’ αυτήν πολλούς από τους Χαλδαίους να καταφάγει. Εκείνη λοιπόν την πυρκαγιά καταπατούσαν oι παίδες, αφού εισήλθαν με νηστεία, αναπνέοντας έτσι στην ορμητική φωτιά σαν λεπτή αύρα και δροσερή. Διότι η φωτιά ούτε τις τρίχες δεν επείραξε, επειδή τις είχε εκθρέψει η νηστεία (Δανιήλ 3, 24- 33). 
7. Και ο Δανιήλ, ο άνδρας των επιθυμιών, αυτός που τρεις εβδομάδες δεν έφαγε ψωμί και δεν ήπιε νερό (Δανιήλ 10, 2-3) εδίδαξε και τα λιοντάρια να νηστεύουν, όταν κατέβηκε στο λάκκο (Δανιήλ 6, 16-22). Διότι σαν από πέτρα ή χαλκό ή κάποια άλλη στερεά ύλη να ήταν κατασκευασμένος, τα λιοντάρια δεν μπορούσαν να μπήξουν τα δόντια τους. Έτσι η νηστεία, αφού εδυνάμωσε το σώμα του ανδρός όπως η βαφή το σίδηρο, το έκανε αδάμαστο στα λιοντάρια• διότι δεν άνοιγαν το στόμα κατά του αγίου. Η νηστεία «έσβησε την δύναμη της φωτιάς, έφραξε τα στόματα των λιονταριών» (‘Εβρ. 11, 33-34). 
Τα αγαθά της νηστείας. 
Η νηστεία αναπέμπει την προσευχή στον ουρανό, με το να γίνεται σ’ αυτήν κατά κάποιο τρόπο φτερό προς την άνω πορεία της. Η νηστεία είναι προκοπή των οίκων, υγείας μητέρα, νεότητος παιδαγωγός, στολίδι στους γέροντες, καλή συνοδοιπόρος στους πεζοπόρους, ασφαλής ομόσκηνος στούς συγκατοίκους. Ο άνδρας δεν υποψιάζεται κίνδυνο του γάμου, όταν βλέπει την γυναίκα να ζει με τη νηστεία. Δεν λυώνει η γυναίκα από την ζηλοτυπία, όταν βλέπει τον άνδρα να νηστεύει. Ποιος εζημίωσε το σπίτι του με τη νηστεία; Υπολόγισε σήμερα τα πράγματα του σπιτιού και υπολόγισέ τα και μετά• δεν θα λείψει τίποτε με τη νηστεία από τα υπάρχοντα στο σπίτι. Κανένα ζώο δεν βγάζει κραυγές θανάτου, πουθενά αίμα, πουθενά απόφαση, που υπαγορεύεται κατά των ζώων από την άκαμπτη κοιλιά. Έχει σταματήσει το μαχαίρι των μαγείρων• το τραπέζι αρκείται στα πρόχειρα. Το Σάββατο έδόθηκε στους Ιουδαίους, «για να αναπαυθεί, λέγει, το υποζύγιό σου και o δούλος σου» (Έξοδ. 20, 10). 
Ομιλεί για τις 5 εβδομάδες της Μ. Τεσσαρακοστής. 
Ας γίνει η νηστεία ανάπαυση από τους συνεχείς κόπους στους υπηρέτες που υπηρετούν καθ’ όλο το έτος. Ανάπαυσε τον μάγειρά σου, δώσε άδεια στον τραπεζοκόμο, σταμάτησε το χέρι του κεραστή, ας σταματήσει κάποτε και ο παρασκευαστής των ποικίλων γλυκισμάτων. Ας ησυχάσει κάποτε και το σπίτι από τους μύριους θορύβους, και από τον καπνό και την τσίκνα και από αυτούς που ανεβοκατεβαίνουν και που υπηρετούν σαν αμείλικτη κυρία την κοιλιά. Πάντως κάποτε και οι φοροεισπράκτορες επιτρέπουν για λίγο στους υποχειρίους τους να ζήσουν ελεύθερα. Ας δώσει κάποια ανάπαυλα και η κοιλιά στο στόμα, ας κάμει για μας πενθήμερες ανακωχές, αυτή που πάντοτε απαιτεί και ουδέποτε σταματά, αυτή που σήμερα παίρνει και αύριο λησμονεί. Όταν χορτάσει, φιλοσοφεί περί εγκρατείας, όταν αδειάσει λησμονεί τις φιλοσοφικές δοξασίες. 
8. Η νηστεία δεν γνωρίζει την φύση του δανείου• δεν μυρίζει από τόκους η τράπεζα του νηστευτή• δεν πνίγουν το ορφανό παιδί οι πατρικοί τόκοι του νηστευτή, σαν φίδια περιπλεκόμενα. Και διαφορετικά η νηστεία γίνεται αφορμή για ευφροσύνη. Διότι όπως η δίψα γλυκό το ποτό καθιστά, και η πείνα που προκλήθηκε κάνει ευχάριστο το τραπέζι, ετσι και την απόλαυση των φαγητών φαιδρύνει η νηστεία. Διότι με το να παρεμβληθεί στο μέσο και να διακόψει την συνέχεια της τρυφής, θα κάμει ώστε να σου φανεί η λήψη της τροφής επιθυμητή σαν απόδημη. Ώστε εάν θέλεις για τον εαυτό σου να ετοιμάσεις επιθυμητή τράπεζα, δέξου την μεταβολή που προέρχεται από τη νηστεία. Συ δε περικυκλωμένος πάρα πολύ από την τρυφή, έχεις ξεχάσει τον εαυτό σου αμαυρώνοντας την απόλαυση και από φιληδονία εξαφανίζοντας την πραγματική ευχαρίστηση. Διότι, τίποτε δεν υπάρχει τόσον επιθυμητό, ώστε να μην καταφρονείται με την συνεχή απόλαυση. Εκείνων δε που είναι σπάνια η απόκτηση, αυτών η απόλαυση γίνεται περισπούδαστη. Έτσι και ο κτίστης μας επενόησε με την ποικιλία στη ζωή να παραμένει σε μας η χάρη αυτών που έχουν δοθεί. Δεν βλέπεις ότι και ο ήλιος είναι λαμπρότερος μετά την νύκτα; Και η αγρυπνία γλυκύτερη μετά τον ύπνο; Και η υγεία πιο επιθυμητή μετά την πείρα των αντιθέτων; Και η τράπεζα λοιπόν είναι πιο ευχάριστη μετά τη νηστεία• όμοια μεν στους πλουσίους και σ’αυτούς που παρέχουν πλούσια γεύματα και στους λιτούς και στους πρόχειρους κατά την δίαιτα. 
9. Να φοβάσαι το παράδειγμα του πλουσίου. Εκείνον παρέδωσε στο πυρ η συνεχής τρυφή. Διότι αν και δεν κατηγορήθηκε για αδικία, αλλά για τρυφηλή ζωή, ετηγανιζόταν στην φλόγα της καμίνου. Για να σβήσουμε λοιπόν το πυρ εκείνο, χρειάζεται νερό. Kαι όχι μόνον για τα μέλλοντα πράγματα ειναι ωφέλιμος η νηστεία, αλλά και σ’ αυτή την σάρκα πιο επωφελής. Διότι oι μεγάλες παχυσαρκίες έχουν υποτροπές και μεταπτώσεις, οπότε η φύση κάμπτεται και αδυνατεί να σηκώσει το βάρος της παχυσαρκίας. 
Η αξία του νερού για την υγεία. 
Πρόσεχε μη τυχόν τώρα, αποστρεφόμενος το νερό, επιθυμήσεις ύστερα μία σταγόνα, όπως και ο πλούσιος (Λουκ. 16, 24). Κανείς δεν εμέθυσε από το νερό. Κανενός δεν επόνεσε το κεφάλι διότι εβαρύνθηκε από το νερό. Κανείς δεν εχρειάσθηκε ξένα πόδια πίνοντας νερό. Κανενός τα πόδια δεν εδέθησαν, κανενός τα χέρια δεν αχρηστεύθηκαν, ποτιζόμενα με νερό. Διότι η ελαττωματική πέψη, που ακολουθεί αναγκαστικά στους ζώντες με τρυφηλότητα, αυτή φέρνει τα φοβερά νοσήματα στα σώματα. Το χρώμα του νηστεύοντος σεμνό, δεν κοκκινίζει αδιάντροπα, αλλά είναι στολισμένο με την σώφρονα χλωμάδα• οφθαλμός πράος, βάδισμα σεμνοπρεπές, πρόσωπο σοβαρό που δεν ασχημίζει με το ακόλαστο γέλιο, λόγια μετρημένα, καρδιά καθαρή. Θυμήσου τους αγίους όλων των αιώνων, «για τους οποίους δεν ήταν άξιος ο κόσμος» που εγύριζαν «φορώντας δέρματα προβάτων και δέρματα γιδιών, έχοντας στερήσεις, θλίψεις, κακουχίες» (Εβρ.11, 37-38). Εκείνων να θυμάσαι την διαγωγή, εάν ακριβώς επιζητείς να είσαι με το μέρος τους. 
Παραδείγματα νηστείας, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, ο Κύριος και ο Απ. Παύλος. 
Τι ανάπαυσε τον Λάζαρο στους κόλπους τον Αβραάμ; Όχι η νηστεία; Ή ζωή δε του Ιωάννου υπήρξε μιά συνεχής νηστεία• ο οποίος δεν είχε κρεββάτι, ούτε τραπέζι, ούτε καλλιεργήσιμη γη, ούτε βόδι για όργωμα, ούτε αρτοποιό, ούτε τίποτε άλλο από τα πράγματα της ζωης. Για τούτο «μεταξύ των γεννηθέντων από τις γυναίκες μεγαλύτερος δεν έχει αναφανεί άλλος από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή» (Ματθ. 11, 11). Τον Παύλο μαζί με τα άλλα και η νηστεία, που απαρίθμησε στά καυχήματα για τις θλίψεις του, τον ανέβασε στον τρίτο ουρανό (Β’ Κορινθ. 11, 27• 12, 2). Ο πρώτος δε για όσα έχουμε πει, ο Κύριος μας, αφού οχύρωσε με νηστεία την σάρκα, που επήρε για χάρη μας, έτσι εδέχθηκε σ’ αυτή (Ματθ. 4, 2) του διαβόλου τις προσβολές, και για να μας διδάσκει να ετοιμαζόμαστε με νηστείες και να γυμναζόμαστε για τους αγώνες κατά των πειρασμών, και για να προσφέρει στον αντίπαλο με την στέρηση κατά κάποιο τρόπο λαβή. Απρόσιτος θα ήταν σ’ αυτόν λόγω του ύψους της θεότητος, εάν με την φτώχεια δεν είχε κατεβή προς το ανθρώπινο. Επανερχόμενος λοιπόν στους ουρανούς, έφαγε, για να πιστοποιήσει την φύση του αναστάντος σώματος. Συ δε παραπαχαίνοντας τον εαυτό σου και όντας πολύσαρκος, δεν γίνεσαι μαλθακός; Εξασθενίζοντας δε το νου με ατροφία, για τα σωτήρια και ζωοποιά διδάγματα μπορείς να μιλήσεις; Ή αγνοείς ότι, όπως σε πολεμική παράταξη, η συμμαχία με τον άλλον φέρνει την ήττα του αντιπάλου, έτσι και αυτός που συμμαχεί με την σάρκα, ανταγωνίζεται το πνεύμα και αυτός που πηγαίνει με την παράταξη του πνεύματος υποδουλώνει την σάρκα; «Διότι αυτά μεταξύ τους είναι αντίθεται» (Γαλατ. 5, 17). Ώστε, εάν θέλεις να κάνεις ισχυρό το νου, να δαμάσεις την σάρκα με τη νηστεία. Διότι αυτό είναι εκείνο που λέγει ο απόστολος• ότι «όσον ο εξωτερικός άνθρωπος φθείρεται, τόσον ο εσωτερικός ανακαινίζεται» (Β’ Κορ.4,16)• και το• «όταν ασθενώ, τότε είμαι δυνατός» (Β’ Κορινθ. 12, 10). Δεν θα περιφρονήσεις τα φαγητά που χάνονται; Δεν θα επιθυμήσεις την τράπεζα της βασιλείας, την οποία εξάπαντος η εδώ νηστεία θά εξωραΐσει; Αγνοείς ότι με την αμετρία του χορτασμού ετοιμάζεις για τον εαυτό σου παχύ τον βασανιστή σκώληκα; Διότι ποιος απ’ αυτούς που ζουν με πλούσια τροφή και διαρκή τρυφή εδέχθηκε κάποια κοινωνία πνευματικού χαρίσματος; Ο Μωυσής για να λάβει δεύτερη νομοθεσία εχρειάσθηκε μία ακόμη δεύτερη νηστεία. Στους Νινευίτες, εάν και τα ζώα δεν είχαν νηστεύσει, δεν θα είχαν διαφύγει την απειλή της καταστροφής (Ιωνάς 3, 4-10). Ποίων τα σώματα έπεσαν στην έρημο; (Εβρ. 3, 17). Όχι αυτών που επιζητούσαν την κρεοφαγία; (Αριθμ.11, 33). Εκείνοι μεν έως ότου είχαν αρκεσθεί στο μάννα και στο νερό που βγήκε από την πέτρα, ενικούσαν τους Αιγυπτίους, περπατούσαν μέσα από την θάλασσα. «Δεν υπήρχε στις φυλές τους κανένας που δεν μπορούσε να περπατήσει» (Ψαλμ. 104, 37)• επειδή δε εθυμήθηκαν τα κρέατα στους λέβητες (Έξοδ.16, 3) και εστράφησαν με τις επιθυμίες τους στην Αίγυπτο, δεν είδαν την γη της επαγγελίας. 
Η πολυφαγία ατονεί την πνευματικότητα του ανθρώπου. 
Δεν φοβείσαι το παράδειγμα; Δεν φρίττεις για την πολυφαγία, μήπως σε αποκλείσει από τα ελπιζόμενα αγαθά; Αλλ’ ούτε ο σοφός Δανιήλ θα έβλεπε τα οράματα, εάν με τη νηστεία δεν έκανε καθαρότερη την ψυχή. Διότι από την παχειά τροφή κατά κάποιο τρόπο καπνώδεις αναθυμιάσεις ανερχόμενες, σαν πυκνό σύννεφο, διακόπτουν τις ελλάμψεις που έρχονται από το Άγιο Πνεύμα στο νου. Εάν δε και αγγέλων υπάρχει κάποια τροφή, είναι ο άρτος, καθώς λέγει ο προφήτης• «άρτον αγγέλων [«Είναι η λογική και ουράνιος δύναμη που διατρέφονται οι άγγελοι», εξηγεί ο Μ. Αθανάσιος (βλέπε τόμος 6ος σελ.262. Ε.Π.Ε.). Δεν έχει καμμία σχέση με την υλική τροφή του ανθρώπου] έφαγεν ο άνθρωπος» (Ψαλμ. 77, 25). Όχι κρέας, ούτε οίνος, ούτε όσα είναι στην φροντίδα των δούλων της κοιλιάς. Η νηστεία είναι όπλο για την εκστρατεία κατά των δαιμόνων. «Διότι το γένος αυτό δεν εξέρχεται, παρά μόνον με την προσευχή και τη νηστεία» (Μάρκ. 9, 28). 
Η εγκράτεια δεν υπάρχει χωρίς τη νηστεία. 
Kαι τα μεν αγαθά που προέρχονται από τη νηστεία είναι τόσα πολλά• ο δε κορεσμός είναι η αρχή των πτώσεων. Διότι συγχρόνως εισορμά με την τρυφή και την μέθη και τα ποικίλα καρυκεύματα κάθε είδος κτηνώδους ακολασίας. Απ’ εδώ οι άνθρωποι γίνονται ίπποι θηλυμανείς» (Ιερεμ.5, 8) από τον οίστρο της τρυφής που γεννάται στην ψυχή. Oι διαστροφές της φύσεως προέρχονται από τους μεθύσους, που επιζητούν την μεν γυναίκα στον άνδρα, τον δε άνδρα στην γυναίκα. H νηστεία όμως γνωρίζει όρια και στα έργα του γάμου και τιμωρώντας την αμετρία των επιτρεπομένων από το νόμο, επιφέρει σύμφωνη ανάπαυλα, για να αφιερωθούν στην προσευχή (Α’ Κορινθ.7, 5). 
Η αληθινή νηστεία είναι αποξένωση από τα κακά. 
10. Μη λοιπόν περιορίζεις το καλό της νηστείας στην αποχή μόνον από τα φαγητά. Διότι η αληθινή νηστεία είναι αποξένωση από τα κακά. «Νά λύσεις τα δεσμά της αδικίας» (Ησ. 63, 6)• συγχώρησε τον πλησίον για την λύπη, συγχώρησέ τον για τα χρέη. «Να μη νηστεύετε χάριν διαμάχης και φιλονικίας» (Ησ. 63, 4). Δεν τρώγεις κρέατα, αλλά τρώγεις τον αδελφό σου. Δεν πίνεις οίνο, αλλά δεν είσαι εγκρατής στις ύβρεις. Περιμένεις το βράδυ για να λάβεις τροφή, αλλά ξοδεύεις την ημέρα στά δικαστήρια. «Αλλοίμονο σ’ αυτούς που δεν μεθούν με κρασί» (Ησ. 28, 1). 
Τι είναι ο θυμός, η λύπη και ο φόβος. 
Ο θυμός είναι η μέθη της ψυχής, διότι την κάνει παράφρονα οπως ο οίνος. Η λύπη είναι μέθη και αυτή, διότι καταπνίγει την διάνοια. Ο φόβος είναι άλλη μέθη, όταν συμβαίνει εκεί που δεν πρέπει. «Διότι, από τον φόβο, λέγει, του εχθρού να απαλλάξεις την ψυχή μου» (Ψαλμ.63, 2). Kαι γενικά, καθένα από τα πάθη που παραλογίζει το νου δικαίως θα ονομαζόταν μέθη. Σκέψου, παρακαλώ, τον οργιζόμενο πώς μεθά από το πάθος. Δεν είναι ο ίδιος κύριος του εαυτού του• αγνοεί τον εαυτό του, αγνοεί τους παρόντες, σαν να μάχεται μέσα στη νύχτα τα πιάνει όλα, σκοντάφτει σ’ όλα, δεν ξέρει τι λέγει, είναι δυσκολοσυγκράτητος, υβρίζει, κτυπά, απειλεί, ορκίζεται, κραυγάζει, ξεσχίζεται. Απόφυγε αυτή την μέθη, μήτε να καταδεχθείς την μέθη από τον οίνο. Να μην περιφρονήσεις την υδροποσία από την οινοποσία. Να μην σε οδηγήσει η μέθη στη νηστεία. Δεν υπάρχει είσοδος στη νηστεία από την μέθη• ούτε βέβαια από την πλεονεξία στην δικαιοσύνη, ούτε από την ακολασία στη σωφροσύνη, ούτε, για να πω γενικά, από την κακία στην αρετή. Άλλη είναι η θύρα για τη νηστεία. 
Η μέθη εισάγει στην ακολασία και η εγκράτεια στη νηστεία. 
Η μέθη εισάγει στην ακολασία, και η εγκράτεια στη νηστεία. Ο αθλητής προγυμνάζεται, ο νηστευτής προεγκρατεύεται. Μη θέτεις την μέθη προ των πέντε ημερών, σαν να εκδικείσαι τις ημέρες, ούτε σαν να εξαπατάς με σοφίσματα του νομοθέτη. Καθ’ όσον μάλιστα ανώφελα κοπιάζεις, το μεν σώμα να διαλύεις, ούτε δε να παρηγορείσαι για την στέρηση. Η αποθήκη είναι αναξιόπιστη, αντλείς σε τρυπημένο πιθάρι. Διότι ο μεν οίνος διαρρέει, τρέχοντας τον ίδιο δρόμο, η δε αμαρτία παραμένει. Ο δούλος δραπετεύει όταν τον κτυπά ο κύριος, συ όμως παραμένεις στον οίνο, που καθημερινά σου κτυπά το κεφάλι; Μέτρο άριστο της χρήσεως του οίνου, η ανάγκη του σώματος (Α’ Τιμ. 5, 23). Εάν δε φύγεις έξω από τα όρια, αύριο θα είσαι με βαρύ κεφάλι, θα χάσκεις, θα ζαλίζεσαι, θα μυρίζεις κρασίλα• όλα θα σου φαίνονται ότι γυρίζουν, όλα ότι κλονίζονται. Η μέθη βέβαια ύπνο μεν φέρει, αδελφό τού θανάτου, εγρήγορση δε που μοιάζει με όνειρα. 
11. Άραγε γνωρίζεις ποιος είναι αυτός που πρόκειται να υποδεχθείς; Αυτός που μας υποσχέθηκε, ότι «εγώ και ο πατέρας θα έλθουμε, σ’ αυτόν και θα κατοικήσουμε μαζί» (Ιωάν. 14, 23). Γιατί λοιπόν δείχνεις προτίμηση στη μέθη και κλείνεις την είσοδο στον Δεσπότη; Γιατί προτρέπεις τον εχθρό να προκαταλάβει τα οχυρώματά σου; Η μέθη δεν υποδέχεται τον Κύριο• η μέθη απομακρύνει το άγιο Πνευμα. Διότι ο μεν καπνός αποδιώχνει τις μέλισσες, ή κραιπάλη αποδιώχνει τα πνευματικά χαρίσματα. 
Η κοινωνική σημασία της νηστείας. 
Η νηστεία είναι η ευπρέπεια της πόλεως, η σταθερότητα της αγοράς, η ειρήνη των σπιτιών, η σωτηρία των υπαρχόντων. Θέλεις να δεις την μεγαλοπρέπειά της; Σύγκρινε, παρακαλώ, την σημερινή εσπέρα με την αύριο και θα δεις να μεταπίπτει η πόλη από την ταραχή και την ζάλη σε βαθειά γαλήνη. Εύχομαι δε η σημερινή να μοιάζει με την αυριανή κατά την σεμνότητα και η αυριανή να μην υπολείπεται σε φαιδρότητα από την σημερινή. Ο δε Κύριος που μας οδήγησε σ’αυτή την περίοδο του χρόνου, είθε να μας χαρίσει, κατά κάποιο τρόπο σαν αγωνιστές, αφού επιδείξουμε στους προκαταρκτικούς αγώνες την στερεότητα και την δύναμη της καρτερίας, να φθάσουμε και στην κυρία ημέρα των στεφάνων• τώρα μεν της αναμνήσεως του πάθους του Σωτήρος, στον μέλλοντα δε αιώνα, της ανταποδόσεως αυτών που έχουμε εμείς ζήσει κατά την δίκαιη κρίση αυτού του Χριστού, διότι σ’ αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Απόδοση στην ομιλουμένη: Δημήτριος Αθανασόπουλος, θεολόγος. Εκδόσεις: Νεκτ. Παναγόπουλος. ΛΟΓΟΣ Α’   Η νηστεία είναι πρόσταγμα προφητικό. 

Η νηστεία ήταν η πρώτη εντολή του Θεού στον άνθρωπο, να μην φάει από το δέντρο που θα γνώριζε το καλό και το κακό. Αν τηρούσε αυτή την εντολή ο άνθρωπος θα αγαλλιαόταν σαν άγγελος μαζί με τον Θεό.
Τι χρειαζόταν όμως ο Αδάμ για να τηρήσει αυτή την εντολή;
Χρειαζόταν ταπείνωση στο θέλημα του Θεού.
Ταπείνωση που σήμαινει να μην κάνω το δικό μου θέλημα αλλά το θέλημα αυτού που με έπλασε.
Ταπείνωση είναι να μην θεωρώ τον εαυτό μου μεγαλύτερο από τον δημιουργό μου. Ο όφις έβαλε στον Αδάμ σκέψεις υπερηφάνειας, τις ίδιες σκέψεις που τον εξεδίωξαν κι αυτόν από τον παράδεισο, δηλαδή ήθελε να γίνει πιό δυνατός και μεγαλύτερος από τον Θεό. Αλλά η υπερηφάνεια είναι παιδί του μίσους προς τον συνάνθρωπο, και της σκληροκαρδίας επειδή εγώ νοιώθω ή και είμαι μεγαλύτερος από τον συνάνθρωπο μου και έτσι μπορώ να τον εκμεταλλεύομαι και να τον κάνω ότι θέλω.

Όμως το παράδειγμα του Ιησού μας έδειξε ότι ακόμη κι αν αυτός ο ίδιος ο Θεός μπορούσε να κάνει ότι ήθελε στους συνανθρώπους Του, εντούτοις δεν τους φόβέρισε, δεν τους έπέβαλε την δύναμη του, ακόμη και όταν τον κτυπούσαν δεν τους θανάτωσε με τη θεία δύναμη Του, δεν τους επέπληξε και δεν τους φοβέρισε για την θανάσιμη τους αμαρτία, αλλά σιωπηλά δέχτηκε την σταυρική καταδίκη, ο Ιησούς ο πιό δίκαιος επί της γής, με ταπείνωση δέχτηκε να σταυρωθή αφού ήταν θέλημα του Πατέρα Του, και τέλος στον σταυρό συγχώρεσε τους σταυρωτές Του λέγοντας ” Πατέρα μου συγχώρεσε τους διότι δεν ξέρουν τι κάνουν!!!”.
Η νηστεία όπως ανάγεται από τον Ιησού Χριστό στους ανθρώπους με τη διδασκαλία του δέν είναι μόνο η αποχή από τις τροφές. Ο Ιησούς δίδαξε αποχή (νηστεία) απο το πονηρό βλέμμα, διότι όποιος βλέπει μιά κοπέλλα με πονηρό βλέμμα είναι σαν να έχει ήδη πράξει πορνεία. Επίσης δίδαξε αποχή (νηστεία) από την κατάκριση λέγοντας ότι βρώμικα δεν είναι αυτά που τρώμε αλλά αυτά που βγαίνουν από το στόμα.Τέλος δίδαξε τη νηστεία από όλα τα πονηρά έργα του διαβόλου δηλαδή την αισχρολογία που είναι αιτία για κόλαση, την σκληροκαρδία που όπως ο πλούσιος δεν ελεούσε τον μίζερο και κολάστηκε αιωνίος, την υπερηφάνεια του Φαρισσαίου που δεν αναδείχτηκε δίκαιος μπροστά στον Θεό επειδή τα καλά του έργα τα έκανε μόνο για επίσδειξη.
Η νηστεία είναι η πόρτα για να μπούμε ξανά στον παράδεισο, αφού με την παράβαση της διωχτήκαμε απο αυτόν. Η νηστεία είναι το παιδί που γεννάει η ταπείνωση, η ταπείνωση στο θέλημα του Θεού. Η αγάπη προς τον πλησίον αποκτάται απο την νηστεία γιατί μας κάνει να σεβόμαστε τον συνάνθρωπο μας και να μην τον βλέπουμε με πονηρό και εκμεταλλευτικό μάτι. Η νηστεία είναι η αδελφή της εγκράτειας, και έτσι δεν πέφτουμε στην παγίδα της γαστριμαργίας που στο τέλος ανοίγει την πόρτα στην πορνεία και ασυδωσία.
Αλήθεια αυτό το τρομερό όπλο κατά τον παθών, η νηστεία, που με τη μεγάλη σοφία Του ο Θεός μας διέταξε τους προτόπλαστους να τηρούν, αλήθεια τι μεγάλη αρετή, σε τι αγιότητα μπορεί να μας οδηγήσει. Εύχομαι καλό αγώνα σε όλους.
Άθως Αντρέου
Ιούλιος 2003

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε. Και πάλιν και πολλάκις Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε. Όπως γνωρίζετε χριστιανοί μου, όπως το βλέπετε και όπως το βιώνετε, τη Μεγάλη Σαρακοστή και κάθε Παρασκευή, ψάλλονται στην Εκκλησία μας οι Χαιρετισμοί της Παναγίας. Είναι μια από τις ωραιότερες ακολουθίες και συγχρόνως μια από τις καλύτερες προσευχές.Οι Χαιρετισμοί συνδέονται πάντοτε και με το Μικρό Απόδειπνο.Τη Μεγάλη Σαρακοστή που διαβάζουμε το Μεγάλο Απόδειπνο, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη, δεν λέγονται οι Χαιρετισμοί. Ψάλλονται όμως κάθε Παρασκευή και διαβάζονται Σαββάτο και Κυριακή, μαζί με το Μικρό Απόδειπνο. Επίσης οι Χαιρετισμοί δεν λέγονται την Μεγάλη Εβδομάδα, όπως και ολόκληρη την Πασχαλινή Διακαινήσιμη εβδομάδα. Όλο το χρόνο συνοδεύονται κάθε μέρα με το Μικρό Απόδειπνο υποχρεωτικά. Όποιος διαβάζει τους Χαιρετισμούς κάθε μέρα, και βράδυ, ακόμα και μεσημέρι, και πρωί, έχει μεγάλη τη βοήθεια της Παναγίας μας.

Εκεί που τιμάται όλως ιδιαιτέρως η Παναγία, είναι το Άγιον Όρος, όπου θεωρείται και το δικό Της περιβόλι. Για τους Αγιορείτες μοναχούς η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η μοναδική προστασία. Μακάρι να αποκτήσουμε και μεις αυτή την συναίσθηση. Την βιωματική συναίσθηση δηλαδή ότι είναι και για μας η μοναδική προστασία, μεσίτρια και πρεσβευτής.Η όλη ακολουθία των Χαιρετισμών με τα εικοσιτέσσερα γράμματα του Ελληνικού αλφαβήτου, αυτή η ακολουθία, μας περιγράφει κατά πρώτον τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, την επίσκεψη της Παναγίας στην Ελισάβετ, η οποία όπως είναι γνωστό, θα γεννούσε σε λίγες εβδομάδες τον Τίμιο Πρόδρομο. Επίσης οι Χαιρετισμοί αναφέρουν το σκίρτημα του εμβρύου, μέσα στα σπλάχνα της Ελισάβετ, και την ομολογία της με χαιρετισμούς.

Εν συνεχεία αναφέρονται στις υποψίες του μνήστορος Ιωσήφ, που δεν μπόρεσε να καταλάβει το μέγα μυστήριο της ενανθρωπίσεως του Θεού Λόγου, στη μήτρα της Παρθένου Μαριάμ, αλλά και την μετέπειτα απόλυτη πίστη του στην αλήθεια που του απεκάλυψε ο άγγελος Κυρίου. Οι Χαιρετισμοί ακόμα μας περιγράφουν εν συντομία, περιληπτικά πολύ, τη Γέννηση του Σωτήρος Χριστού, την προσκύνηση των ποιμένων και των μάγων. Την Υπαπαντή του Κυρίου, από τον Συμεών τον Θεοδόχον. Τη φυγή Του στην Αίγυπτο και άλλα πολλά.Πολλούς Χαιρετισμούς λέγουν προς την Παναγία, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, ο μνήστωρ Ιωσήφ, οι ποιμένες, οι μάγοι, οι ουράνιες αγγελικές δυνάμεις, και όσοι πιστεύουν από τους χριστιανούς στην Θεανθρωπότητα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, διά μέσου της Παρθένου Μαρίας εκ Πνεύματος Αγίου.

Η δική μας απάντησις σε όλους αυτούς τους Χαιρετισμούς είναι το «Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε». Τι σημαίνει όμως αυτό το «Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε»; Νυμφίος της Εκκλησίας, εδώ στους Χαιρετισμούς, ονομάζεται και ο Θεός Πατέρας. Νύμφη Του, είναι η Παρθένος Μαριάμ, αφού αυτή είναι που γέννησε τον Υιόν και Λόγον του Θεού, τον ομοούσιον με τον Πατέρα, ως Θεάνθρωπον στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, τον Νυμφίο της Εκκλησίας.

Μα η Παναγία είναι και «Νύμφη Ανύμφευτε». Και είναι Ανύμφευτη επειδή γέννησε χωρίς άνδρα και εκ Πνεύματος Αγίου τον Χριστόν. Το πώς ο Χριστός, ο αληθινός Θεός, εισήλθε στη μήτρα της Παρθένου, αυτό παραμένει μυστήριο αξεπέραστο για τα δικά μας πεπερασμένα και φτωχά μυαλά.Ακατάληπτος ο τρόπος της συλλήψεως, ακόμα και για τους αγγέλους και αρχαγγέλους και τις λοιπές ουράνιες δυνάμεις. Μόνον ο ίδιος ο Θεός γνωρίζει τον τρόπον που χρησιμοποίησε για να γίνει αυτή η σύλληψις, και να γίνει άνθρωπος, τέλειος άνθρωπος, χωρίς να πάψει να είναι και τέλειος Θεός, ο Θεάνθρωπος Κύριος, ο Ιησούς Χριστός, ο Σωτήρας του κόσμου.

Γι’ αυτό αδελφοί μου, όποιος από τους χριστιανούς λέγει τακτικά με σταυρωτό κομποσκοίνι, «Υπεραγία Θεοτόκε σώσον με», «Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε», αυτός ο χριστιανός βρίσκει πολλή την Χάριν, και πολύ πνευματικό πλούτο απολαμβάνει, και ασφαλώς εισακούονται όλα τα αιτήματά του.Στην παράδοση της Εκκλησίας μας, μάς αναφέρεται και το εξής θαυμαστό γεγονός για την δύναμη που έχουν οι Χαιρετισμοί της Παναγίας. Θα πούμε αυτό το γεγονός, αυτήν την ιστορία.

Στα παλιά χρόνια, δηλαδή πριν από το 1800, κάποιος εκεί τότε, – υπήρχαν πολλοί λησταί, όπως είναι γνωστό, που στήνανε καρτέρι στα σταυροδρόμια, και λήστευαν τους περαστικούς,- κάποιος λοιπόν απ’ αυτούς τους αρχιληστάς είχε βάλει μερικούς συντρόφους, να στήνουν το καρτέρι τους σε ένα σταυροδρόμι που ήτο αναγκαστικό πέρασμα για τους περαστικούς πεζοπόρους, από τη μια πόλη στην άλλη. Και όποιος περνούσε, είτε ήταν μόνος του, είτε ήταν δύο είτε τρείς, τους λήστευαν.Και μετά τους άφηναν να φεύγουν, δεν τους έκαναν κακό. Δεν τους τραυμάτιζαν, δεν τους κακοποιούσαν.Κάποτε πέρασε απ’ αυτό το σταυροδρόμι και ένας άγιος μοναχός. Εκείνος, – τον σταμάτησαν βέβαια και τον λήστεψαν, τι να πάρουν από έναν μοναχό, τέλος πάντων, ό,τι είχε – δεν έφυγε. Παρακάλεσε τους ληστάς να τον οδηγήσουν στο λημέρι του αρχηγού τους, – λέει «τι τον θέλεις;»

-Α, λέει, θα σας πώ κάτι πολύ σπουδαίο. Σε λίγο θα περάσει ένας πολύ μεγάλος και πλούσιος έμπορος φορτωμένος διαμάντια, αλλά, θέλω να του πώ, πώς θα είναι ντυμένος, για να τον καταλάβετε, γιατί θάχει μαζί του πολλά τα κουρέλια.

Έτσι και έγινε, όχι για να μην του χαλάσουν το χατίρι, αλλά για τις απολαβές που θα είχε.Τον πήγαν λοιπόν… μόλις συναντήθηκε ο μοναχός με τον αρχιληστή, του λέγει ότι θα καλέσεις όλους τους ανθρώπους εδώ, για να τους πω αυτό το μεγάλο νέο, διότι είναι πολύ σπουδαίο.

Πράγματι λοιπόν, εκείνος τους μάζεψε.

Α, λέει, κάποιος λείπει. Να μου τον φέρετε κι αυτόν εδώ.

Λέει, τι τον θέλεις, αυτός μαγειρεύει τώρα για το μεσημέρι.

Όχι, να τον φέρετε.

Πάνε λοιπόν, εκείνος δεν ήθελε να ‘ρθεί, και τον άρπαξαν με το ζόρι, και τον έφεραν μπροστά στο μοναχό.

Μόλις ο μάγειρας αντίκρισε τον μοναχό, δεν ήθελε να τον βλέπει.Αλλά ούτε και ο μοναχός γύρισε να τον δει.

Αντιθέτως ο μάγειρας άρχισε να τρέμει, να τρέμει πολύ.

Τον ρωτάει λοιπόν ο μοναχός.

– Γιατί τρέμεις μάγειρα;

– Ε, – αναγκάστηκε εκείνος να ομολογήσει, – ότι ήταν διάβολος που είχε μετασχηματιστεί σε άνθρωπο, για να παρακολουθεί από κοντά αυτόν τον αρχιληστή.Ο αρχιληστής όμως αυτός, είχε μια πολύ καλή συνήθεια.Προσευχόταν στην Παναγία καθημερινά. Και πώς προσευχόταν; – λέει.

Διάβαζε κάθε μέρα τους Χαιρετισμούς. Πρωί και μεσημέρι και βράδυ. Την καλή αυτή συνήθεια την πήρε απ’ τη μάνα του. Την πήρε απ’ το σπίτι του, που του είχε μάθει τους Χαιρετισμούς από μικρό παιδί, και έτσι τους ήξερε από στήθους. Δηλαδή από μνήμης, και τους έλεγε χωρίς να τους διαβάζει.Βέβαια, αργότερα πήρε τον κακό το δρόμο κι έγινε ληστής, παρά ταύτα όμως, τους Χαιρετισμούς δεν τους είχε αφήσει ούτε μια μέρα. Έτσι η Παναγία βρισκόταν κοντά του και τον φύλαγε.Και τον φύλαγε επειδή περίμενε μια ευκαιρία η Παναγία για να τον σώσει, να τον φέρει σε μετάνοια, ν’ αλλάξει ζωή, να σωθεί.

Ο μάγειρας διάβολος, είχε σταλεί πάλι απ’ τον αρχισατανά για να τον σκοτώσει και να πάρει την ψυχή του στην Κόλαση. Δεν μπορούσε όμως γιατί τον εμπόδιζαν οι Χαιρετισμοί της Παναγίας. Περίμενε λοιπόν μια ευκαιρία. Ποια; Το πότε θα ξεχνούσε έστω και μία φορά, έστω και μια μέρα, να απαγγείλει ο αρχιληστής τους Χαιρετισμούς της Παναγίας. Τότε θα ήταν αφύλακτος από την προστασία Της, θα προκαλούσε για τη μοιρασιά, ανάμεσα στους ληστάς και τους συντρόφους του κάποια φασαρία, εκείνοι με την προτροπή βέβαια του διαβόλου μάγειρα, θα τον σκότωναν και έτσι θάπαιρνε την ψυχή του στην Κόλαση.

Μα η Παναγία τον προστάτευε και τον προστάτευε χάριν των Χαιρετισμών. Μπορεί να ήτο ληστής, αλλά δεν ήταν φονιάς. Παρά ταύτα όμως τους Χαιρετισμούς δεν τους άφησε. Μπορεί η ζωή του να ήτο άσχημη, να ήτο κακή, να ήτο αντιευαγγελική αλλά ο Θεός όμως που δεν θέλει το θάνατο του αμαρτωλού ως το επιστρέψαι και ζείν αυτόν, και ακούγοντας και τις μεσιτίες και τις παρακλήσεις της Παναγίας Μητρός Του, του έδωσε την ευκαιρία για να σωθεί. Μόλις λοιπόν ο αρχιληστής άκουσε αυτή την ομολογία από τον μάγειρο διάβολο, αμέσως φωτίσθηκε. Κατάλαβε τα τραγικά του λάθη. Τις αμαρτίες του, και κείνη τη στιγμή μετανόησε, και σώθηκε.

Η μετάνοιά του συγκλόνισε και τους άλλους ληστάς, τους συντρόφους του, και με τις οδηγίες του αγίου εκείνου μοναχού όλοι τους οδηγήθηκαν στο μεγάλο μυστήριο της ευσπλαχνίας του Θεού, δηλαδή στην Ιερά Εξομολόγηση. Και με την έμπρακτη αποκατάσταση όλων των κλοπιμαίων, όλοι οι λησταί μαζί με τον αρχιληστή εσώθησαν.

Τους έσωσαν οι Χαιρετισμοί της Παναγίας.Οι Χαιρετισμοί λοιπόν χριστιανοί μου, έχουν τεράστια σωτηριώδη σημασία, όταν τους διαβάζουμε ή τους απαγγέλουμε κάθε βράδυ με πίστη και ευλάβεια. Μας χαρίζουν την πλέον αποτελεσματική βοήθεια στην προσπάθειά μας και στον αγώνα που κάνουμε κάθε μέρα, για να νικήσουμε τα πάθη μας. Για να νικήσουμε το κακό, την αμαρτία και τον διάβολο.

Άλλωστε Εκείνη μας προτρέπει και μας λέγει «φωνάξτε με», ή «φωνάζετέ με», «φωνάζετε το όνομά μου, και γω θα σας βοηθώ πάντοτε».

Να με καλείτε ή με το «Υπεραγία Θεοτόκε βοήθει μοι», ή με το «Υπεραγία Θεοτόκε βοήθησέ μας», ή «σώσον με», ή «σώσον ημάς». Άλλωστε είναι και λειτουργικός ύμνος. Κάθε φορά που αναφέρουμε το όνομα της Παναγίας μας στη Θεία Λειτουργία, στον όρθρο ή τον εσπερινό, οι ιεροψάλτες μας να απαντούν «Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς».

«Και γω θα έλθω», μας υπόσχεται η Παναγία, «θα σας βοηθήσω, και θα σας βοηθήσω σε όλες σας τις ανάγκες, σε όλους τους πειρασμούς της ζωής σας, στα βάσανα, στις θλίψεις και στις στεναχώριες. Θα είμαι πάντοτε κοντά σας. Μεσίτρια ακόμα και όταν θα βγαίνει η ψυχή σας, για να σας φυλάξω από τα εναέρια δαιμόνια. Αλλά και στη Δευτέρα Παρουσία του Υιού μου και Κριτού των πάντων και κει θα είμαι κοντά σας.»

Άλλωστε αυτό θα το δούμε σε λίγο, όταν θα απαγγείλουμε την προσευχή στην Υπεραγία Θεοτόκο που αρχίζει με το «Άσπιλε, αμόλυντε».

Χριστιανοί μου, ας αγαπήσουμε αυτή την προσευχή των Χαιρετισμών, και την επίκληση του ονόματός Της και τότε εκείνη θα ανοίξει την πόρτα του Παραδείσου και θα μας σώσει.

Το εύχομαι εις όλους σας, και σεις να το εύχεστε σε μένα.Αμήν.

Του π. Στεφάνου Αναγνωστόπουλου

Αγ. Ιωάννης της Κλίμακος

Μετάνοια σημαίνει ανανέωσις του βαπτίσματος.
Μετάνοια σημαίνει συμφωνία με τον Θεόν για νέα ζωή.
Μετανοών σημαίνει αγοραστής της ταπεινώσεως.
Μετάνοια σημαίνει μόνιμος αποκλεισμός κάθε σωματικής παρηγορίας.

Μετάνοια σημαίνει σκέψις αυτοκατακρίσεως, αμεριμνησία για όλα τα άλλα και μέριμνα για την σωτηρία του εαυτού μας.
Μετάνοια σημαίνει θυγατέρα της ελπίδος και αποκήρυξις της απελπισίας.
Μετανοών σημαίνει κατάδικος απηλλαγμένος από αισχύνη.

Μετάνοια σημαίνει συμφιλίωσις με τον Κύριον, με έργα αρετής αντίθετα προς τα παραπτώματά μας.
Μετάνοια σημαίνει καθαρισμός της συνειδήσεως.
Μετάνοια σημαίνει θεληματική υπομονή όλων των θλιβερών πραγμάτων.
Μετανοών σημαίνει επινοητής τιμωριών του εαυτού του.
Μετάνοια σημαίνει υπερβολική ταλαιπωρία της κοιλίας (με νηστεία) και κτύπημα της ψυχής με υπερβολική συναίσθησι.

Λόγος Ε´, Περί Μετανοίας

π. Αλέξανδρος Σμέμαν

Μη αποστρέψης το πρόσωπο σου από του παιδός σου, ότι θλίβομαι∙ ταχύ επάκουσόν μουʹ πρόσχες τη ψυχή μου, και λύτρωσαι αυτήν.

Ακούστε τη θαυμάσια μελωδία του στίχου τούτου, αυτή την κραυγή που ξαφνικά γεμίζει την εκκλησία «… ότι θλίβομαι!» – και θα καταλάβετε το σημείο από το οποίο ξεκινάει η Μεγάλη Σαρακοστή: το μυστηριώδες μίγμα της ελπίδας με την απογοήτευση, του φωτάς με το σκοτάδι. Η όλη προετοιμασία έφτασε πια στο τέλος. Στέκομαι μπροστά στο Θεό, μπροστά στη δόξα και στην Ομορφιά της Βασιλείας Του. Συνειδητοποιώ ότι ανήκω σʹ αυτή, ότι δεν έχω άλλη κατοικία, ούτε άλλη χαρά, ούτε άλλο σκοπό. Συναισθάνομαι ακόμα ότι είμαι εξόριστος από αυτή μέσα στο σκοτάδι και στη λύπη της αμαρτίας γιʹ αυτό «θλίβομαι»! Τελικά παραδέχομαι ότι μόνο ο Θεός μπορεί να με βοηθήσει σʹ αυτή τη θλίψη, ότι μόνον σʹ Αυτόν μπορώ να πω «πρόσχες τη ψυχή μου».

Μετάνοια πάνω απ’ όλα, είναι το απελπισμένο κάλεσμα για τη Θεία βοήθεια.

Πέντε φορές επαναλαμβάνουμε αυτό το Προκείμενο. Και τότε να! η Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει. Τα φωτεινά χρωματιστά άμφια και καλύμματα του ναού αλλάζουν τα φώτα σβήνουν. Ο ιερέας εκφωνεί τις αιτήσεις, ο χορός απαντάει με τα «Κύριε ελέησον» την κατʹ εξοχήν σαρακοστιανή απάντηση. Για πρώτη φορά διαβάζεται η προσευχή του Αγίου Εφραίμ που συνοδεύεται από μετάνοιες. Στο τέλος της ακολουθίας όλοι οι πιστοί πλησιάζουν τον ιερέα και ο ένας τον άλλο, ζητώντας την αμοιβαία συγχώρεση.

Αλλά καθώς γίνεται αυτή η ιεροτελεστία της συμφιλίωσης, καθώς η Μεγάλη Σαρακοστήεγκαινιάζεται μʹ αυτή την κίνηση της αγάπης, της ενότητας και της αδελφοσύνης, ο χορός ψάλλει πασχαλινούς ύμνους. Πρόκειται τώρα πια να περιπλανηθούμε σαράντα ολόκληρες μέρες στηνέρημο της Μεγάλης Σαρακοστής. Όμως από τώρα βλέπουμε να λάμπει στο τέλος το φως της Ανάστασης, το φως της Βασιλείας του Θεού.

Τό σύνορο τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου τό προγεύεσαι καθημερινά τήν ὥρα ἐκείνη, ὅπου μετά τή βραδυνή σου ἐπιστροφή ἀναζητᾶς τήν εὐλογημένη ἡσυχία, ἀλλά περισσότερο τό σφάλισμα τῶν κουρασμένων ὀφθαλμῶν σου: κουρασμένων ἀπό ἔνα πλῆθος εἰκόνων πού ἀποθηκεύουν μέ τήν, ἐν εὐθέτω καιρῶ, προοπτική τῆς ἐπεξεργασίας. (Μέ τά χρόνια ἀρχίζεις νά κατανοεῖς πώς οἱ εἰκόνες πού ξαποσταίνουν τήν ψυχή σου ὅλο καί λιγοστεύουν, καθώς τό Ὡραῖο καί Κόσμιο ὅλο καί χάνονται ἀπό τήν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων. Δυστυχῶς.)

Οἱ στιγμές λοιπόν ἐκεῖνες μεταξύ τοῦ ξύπνιου καί τοῦὕπνου ἔχουν μιά ἰδιαίτερη καί πολύ σημαντική δύναμη:δύναμη λυτρωτική πού ἀσφαλῶς σέ φέρνει μέχρι τό βάθοςτῆς ψυχῆς σου, καθώς μέ τρόπο ἁπλό, ἀλλά ἀμέτρηταἐπώδυνο ἐξετάζεις τή συνειδησή σου. Εἶναι ἔνα ἔσχατο κοίταγμα στόν καθρέφτη της, ὅπου φαίνεται ὄχι τό εἴδωλό σου, ἀλλά ἡ πολιτεία σου. Μιά πολιτεία, πού μονάχα ἐσύ κι ὀ Θεός γνωρίζετε.

Γι᾿ αὐτό καί τήν ὤρα ἐκείνη, πού στά μάτια κατεβαίνει ὁ νυσταγμός πασχίζεις νά κάμεις κάποια δειλά βήματα μετανοίας. Νά ξαναδέσεις τό νῆμα τῆς συνάντησής σου μέ Ἐκεῖνον, γιατί τό θεωρεῖς ἀπαραίτητο, καθώς ὁ λόγος τοῦ Νηπτικοῦ Πατρός, πού συμβουλεύει ὄτι ἡ κλίνη μπορεῖ νά εἶναι ὁ τάφος μας, ἀφοῦ ὀ ὕπνος εἶναι “εἰκών θανατου” (Ἅγ. Ἰωάννης τῆς Κλίμακος), ἀνακαλεῖται στό νοῦ.

Συναντᾶς ξανά λοιπόν πρόσωπα πού ἀντάμωσες ὅλη τήν ἡμέρα, ἤ σέ κάποιους ἄλλους καιρούς καί διαπιστώνεις μέσα στήν ψυχή σου ἕνα νυγμό, καθώς προβάλλεται στήν ὀθόνη τοῦ νοῦ ἡ συμπεριφορά σου, ὁ ἀργός σου λόγος, ἡ βιαστική – ἀπορριπτική φυγή σου καί κάποια ἄλλα ἀτοπήματά σου. Πασχίζεις νά ταχτοποιήσεις τά ὅσα ἄτακτα συσσώρευσες μέσα σου καί παρατηρᾶς, πώς δέν ἔχεις τή δυνατότητα τῆς ἐπιλογῆς, γιατί μιά ἐσωτερική σύγχυση ἐπικρατεῖ ἀκόμα μέσα σου, λές καί ταράχτηκε ἡ ἥρεμη ἡ δεξαμενή καί θόλωσε τό νερό.

 Ἔτσι, παρακαλεῖς Ἐκεῖνον, πού εἶναι “ἡ ὄντως Εἰρήνη”, ὅπως σοῦ χαρίσει ἀνάπαυση, γιατί μόνον ἔτσι θά ἔχεις ὕπνο “πάσης σατανικῆς φαντασίας ἀπηλλαγμένον”. Γιατί ὁ ὔπνος ἄν καί εἶναι τό μυστηριῶδες τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς στοιχεῖο, ἐν τούτοις ἀναπαύει καί ἀναζωογονεῖ τόν ἄνθρωπο. Τόν καθιστᾶ κάθε πρωΐ καινούριο, ἀνανεωμένο, δημιουργικό καί ἐλπιδοφόρο, καθώς διαπιστώνει πώς τοῦ ἔχει δώσει ὁ Θεός καιρό μετανοίας. Μιάν ἄλλη δηλαδή εὐκαιρία, ὥστε νά ζωντανέψει μέσα του ἡ λαχτάρα γιά ἐπιστροφή καί ἀληθινή μετάνοια. Ἄλλωστε, τό αἴτημα ὅπως, “Τόν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς ἡμῶν ἐν εἰρήνῃ καί μετανοίᾳ ἐκτελέσαι…” ἔχει ἀναμφίβολα τή σημασία του καί ὁπωσδήποτε τόν συμβουλευτικό – σωτηριολογικό χαρακτῆρα του.

Λίγο πρίν τά βλέφαρα σφαλίσουν, πρίν ἀρχίσει τόσῶμα νά δέχεται τήν παραμυθία τοῦ ὕπνου, διαπιστώνειςγι᾿ ἄλλη μιά φορά τήν ἀνάγκή νά παραδοθεῖς στά χέριατοῦ Θεοῦ, γιατί τό θεωρεῖς καί ἀπαραίτητο, ἀλλά καίφυσικό. Συντονίζεις λοιπόν τό εἶναι σου μέ τήν παρακάτω εὐχή κι ἀρχίζεις νά περνᾶς τό μεσότοιχο, ἀπό τό νυσταγμό στόν ὕπνο, πού ἀναμφίβολα εἶνα “ἀργία τῶν αἰσθήσεων” (Ἁγ. Ἰωάννης Σιναΐτης).

“Ἡ ἐλπίς μου ὁ Πατήρ, καταφυγή μου ὁ Υἱός, σκέπη μου τό Πνεῦμα τό Ἅγιον· Τριάς Ἁγία δόξα σοι”. Ἀμήν.

π. Κων. Ν. Καλλιανός

theomitoros.blogspot.gr/

Η ζωή μας στη γη είναι μονάχα μια προετοιμασία για την αιώνια κατοικία, η οποία είναι πολύ πιο σημαντική από τις μικρές απολαύσεις που μας παρασύρουν εδώ…