kantonopou’s blog

π. Δη­μη­τρί­ου Μπό­κου

       Οἱ Ἰσ­ρα­η­λί­τες ὑ­πὸ τὴν ἀ­σφα­λῆ κα­θο­δή­γη­ση τοῦ θε­ο­φώ­τι­στου καὶ ἐ­κλε­κτοῦ τους ἡ­γέ­τη Μω­υ­σῆ, ἔ­χον­τας κα­τα­νι­κή­σει τοὺς Ἀ­μορ­ραί­ους καὶ ἄλ­λους λα­οὺς τῆς Χα­να­άν, ἔ­φτα­σαν μπρο­στὰ στὴ χώ­ρα τῶν Μω­α­βι­τῶν. Τὰ νέ­α γιὰ τὶς σα­ρω­τι­κές τους νί­κες εἶ­χαν δι­α­δο­θεῖ σὰν ἀ­στρα­πή.

 Πα­νι­κό­βλη­τος ὁ Βα­λάκ, βα­σι­λιὰς τῆς Μω­άβ, ἀ­να­ζή­τη­σε τρό­πους νὰ ἀ­πο­σο­βή­σει τὸν κίν­δυ­νο ἀ­πὸ τὴ χώ­ρα του. Ἔ­στει­λε καὶ κά­λε­σε κον­τά του ἀ­πὸ τὸν Εὐ­φρά­τη πο­τα­μὸ τὸν με­γά­λο μάν­τη Βα­λα­ὰμ καὶ μὲ τὴν ὑ­πό­σχε­ση με­γά­λης ἀ­μοι­βῆς τοῦ ζή­τη­σε νὰ κα­τα­ρα­σθεῖ τοὺς Ἰσ­ρα­η­λί­τες.

        Με­τὰ ἀ­πὸ ἕ­να πε­ρι­πε­τει­ῶ­δες τα­ξί­δι, κα­τὰ τὸ ὁ­ποῖ­ο ὁ Θε­ὸς χρη­σι­μο­ποί­η­σε ἀ­κό­μα καὶ τὸ γα­ϊ­δού­ρι τοῦ Βα­λα­ὰμ γιὰ νὰ τὸν νου­θε­τή­σει, ὁ μάν­της ἔ­φτα­σε στὸν βα­σι­λιὰ τῆς Μω­άβ, μὲ ρη­τὴ ἐν­το­λή ἀ­πὸ τὸν Θε­ό, νὰ πεῖ μό­νο ὅ,τι  Αὐ­τὸς θὰ τοῦ ἔ­βα­ζε στὸ στό­μα του.

Ἀ­φοῦ πρό­σφε­ρε θυ­σί­ες στὸ εἴ­δω­λο τοῦ Βά­αλ ποὺ λα­τρευ­ό­ταν ἀ­πὸ τοὺς Μω­α­βί­τες, ἄ­νοι­ξε τὸ στό­μα του καὶ εὐ­λό­γη­σε τὸν λα­ὸ τοῦ Ἰσ­ρα­ήλ, πα­ρὰ τὴν ἐ­πί­μο­νη αἴ­τη­ση τοῦ Βα­λὰκ νὰ τὸν κα­τα­ρα­σθεῖ. Τρεῖς φο­ρὲς σὲ τρί­α δι­α­φο­ρε­τι­κὰ μέ­ρη προ­σφέρ­θη­καν θυ­σί­ες γιὰ τὸν ἴ­διο σκο­πό, μὰ καὶ τὶς τρεῖς ὁ Βα­λα­ὰμ ἀ­νοί­γον­τας τὸ στό­μα του, πα­ρὰ τὴν ὀρ­γὴ τοῦ Βα­λάκ, εὐ­λο­γοῦ­σε, ἀν­τὶ νὰ κα­τα­ρι­έ­ται, τοὺς Ἰσ­ρα­η­λί­τες.

Ἀ­πο­γο­η­τευ­μέ­νος οἰ­κτρὰ ὁ Βα­λάκ, χτυ­πών­τας μὲ φο­βε­ρὸ θυ­μὸ τὰ χέ­ρια του, ἐ­ξα­πέ­στει­λε τὸν μάν­τη στὴ χώ­ρα του, χω­ρὶς νὰ τοῦ δώ­σει τί­πο­τα. Μὰ ὁ Βα­λα­ὰμ πρὶν φύ­γει τοῦ ἔ­δω­σε τὴ χα­ρι­στι­κὴ βο­λὴ μὲ μί­α ἐ­πι­πλέ­ον βα­ρυ­σή­μαν­τη προ­φη­τεί­α:

        «“Ἄ­στρον ἀ­να­τε­λεῖ ἐξ Ἰ­α­κώβ…” Σοῦ ἀ­ναγ­γέλ­λω κά­ποι­ον, ποὺ τώ­ρα βέ­βαι­α δὲν ἦρ­θε ἀ­κό­μα. Τὸν μα­κα­ρί­ζω, ἂν καὶ εἶ­ναι μα­κριά μας. Θὰ ἀ­να­τεί­λει ἄ­στρο ἀ­π’ τοὺς ἀ­πο­γό­νους τοῦ Ἰ­α­κὼβ καὶ θὰ φα­νε­ρω­θεῖ ἄν­θρω­πος ἀ­π’ τὸν λα­ὸ τοῦ Ἰσ­ρα­ήλ, ὁ ὁ­ποῖ­ος θὰ συν­τρί­ψει τοὺς ἀρ­χη­γοὺς τῆς Μω­ὰβ καὶ θὰ λα­φυ­ρα­γω­γή­σει ὅ­λους τοὺς ἀ­πο­γό­νους τοῦ Σὴθ» (Ἀ­ριθμ. 24, 17).

Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α, ἀλ­λὰ καὶ οἱ Ἑ­βραῖ­οι θε­ώ­ρη­σαν τὴν προ­φη­τεί­α αὐ­τὴ ὡς ἀ­ναγ­γε­λί­α τῆς ἐ­ναν­θρω­πή­σε­ως τοῦ Χρι­στοῦ, εἴ­δη­ση γιὰ τὸν ἐρ­χο­μὸ τοῦ Μεσ­σί­α.

        Στὸν κα­νό­να τῶν Χρι­στου­γέν­νων ἀ­να­φέ­ρε­ται ἀ­κρι­βῶς τὸ γε­γο­νὸς αὐ­τό. Λέ­γει τὸ β΄ τρο­πά­ριο τῆς δ΄ ᾠ­δῆς («Τοῦ μάν­τε­ως πά­λαι Βα­λα­άμ»), ὅ­τι ὁ δε­σπό­της Χρι­στὸς ἀ­νέ­τει­λε ὡς ἀ­στέ­ρας ἀ­πὸ τὸ γέ­νος τοῦ Ἰ­α­κὼβ καὶ γέ­μι­σε χα­ρὰ τοὺς σο­φοὺς ἐ­κεί­νους πού, ἔ­χον­τας ὑ­π’ ὄ­ψη τους τὰ λό­για τοῦ Βα­λα­άμ, πα­ρα­τη­ροῦ­σαν προ­σε­κτι­κὰ τὰ ἄ­στρα γιὰ τὴν ἐ­πα­λή­θευ­σή τους. Γι’ αὐ­τὸ καὶ ὅ­ταν εἶ­δαν τὸν ἀ­στέ­ρα στὸν οὐ­ρα­νό, τὸ ση­μεῖ­ο ποὺ τοὺς πα­ρέ­πεμ­πε στὸ λαμ­πρὸ ἄ­στρο τοῦ Χρι­στοῦ, στὸν νο­η­τὸ ἥ­λιο τῆς δι­και­ο­σύ­νης, «ἐ­χά­ρη­σαν χα­ρὰν με­γά­λην σφό­δρα» (Ματθ. 2, 10).

Λέ­γει ἐ­πί­σης τὸ τρο­πά­ριο, ὅ­τι ὁ Χρι­στὸς δέ­χτη­κε τοὺς σο­φοὺς αὐ­τοὺς νὰ τὸν προ­σκυ­νή­σουν καὶ νὰ τοῦ προ­σφέ­ρουν τὰ δῶ­ρα τους, «χρυ­σὸν καὶ λί­βα­νον καὶ σμύρ­ναν», για­τὶ αὐ­τοὶ ἀν­τι­προ­σώ­πευ­αν τὰ ἔ­θνη ποὺ θὰ εἰ­σέρ­χον­ταν, ὡς νέ­ος ἐ­κλε­κτὸς λα­ός, στὴ Βα­σι­λεί­α τοῦ Θε­οῦ. Ἦ­ταν ἡ ἀ­παρ­χὴ τῶν ἐ­θνῶν. Ὅ­πως προ­σφέ­ρον­ταν στὸν Θε­ὸ οἱ ἀ­παρ­χὲς τῶν καρ­πῶν, τὰ πρω­το­γεν­νή­μα­τα δηλ. ἀ­πὸ τὰ ἀμ­πέ­λια, τὰ χω­ρά­φια, τὰ πα­τη­τή­ρια καὶ τὰ ἁ­λώ­νια (πρβλ. Ἐξ. 23, 16, Ἀ­ριθμ. 18, 12-13), ἔ­τσι καὶ οἱ τρεῖς σο­φοὶ μά­γοι ἔ­γι­ναν δε­κτοὶ ὡς ἐμ­προσθο­φυ­λα­κὴ τῶν ἀν­θρώ­πων, ποὺ ἀ­πὸ ὅ­λα τὰ ἔ­θνη θὰ ἀ­ποδέ­χον­ταν γιὰ Σω­τή­ρα τους τὸν Χρι­στό.

        Ὁ Βα­λα­άμ, ἂν καὶ λά­τρης τῶν εἰ­δώ­λων, εἶ­χε εὐ­χη­θεῖ νὰ συγ­κα­τα­ριθ­μη­θεῖ με­τὰ τὸν θά­να­τό του με­τα­ξὺ τῶν δι­καί­ων τοῦ Ἰσ­ρα­η­λι­τι­κοῦ λα­οῦ (Ἀ­ριθμ. 23, 10).

        Ἐ­σέ­να καὶ ἐ­μέ­να τί μᾶς ἐμ­πο­δί­ζει νὰ ὁ­μο­λο­γή­σου­με μο­να­δι­κό μας Σω­τή­ρα τὸν Κύ­ριό μας Ι­η­σοῦ Χρι­στὸ καὶ νὰ συγ­κα­τα­λε­χθοῦ­με στὸν νέ­ο ἐ­κλε­κτὸ λα­ό του, ποὺ ἁ­γί­α ἀ­παρ­χή του ἀ­πο­τέ­λε­σαν «οἱ ἀ­κρι­βεῖς γνῶ­στες τῶν λό­γων τοῦ Βα­λα­ὰμ σο­φοὶ ἐ­κεῖ­νοι με­λε­τη­τὲς τῶν ἄ­στρων»;

H PIXAR, μία από τις λίγες εταιρείες παραγωγής κινηματογραφικού θεάματος η οποία δεν αποσκοπεί μόνο στο να κερδίσει εμπορικά, αλλά να δώσει ανάσες ποιοτικής σκέψης και προβληματισμού στους θεατές όλων των ηλικιών και ιδίως των νεώτερων, γύρισε και παρουσίασε στο κινηματογραφικό κοινό (με τη βοήθεια της Ντίσνεϋ στην οποία πλέον ανήκει) την ταινία Inside out (στα ελληνικά «Τα μυαλά που κουβαλάς»). Είναι η ιστορία της Ράιλυ, μιας εντεκάχρονης η οποία αναγκάζεται, για επαγγελματικούς λόγους των γονέων της, να μετακομίσει από την Μινεσότα στο Σαν Φρανσίσκο κι εκεί να ζήσει την περιπέτεια της έναρξης της εφηβείας σε ένα κοινωνικό περιβάλλον διαφορετικό από ό,τι είχε συνηθίσει και επενδύσει. Η ταινία θα ήταν μία συνηθισμένη ιστορία που θα μιλούσε για τις δυσκολίες κοινωνικοποίησης και ένταξης σε έναν νέο κόσμο, αν δεν ήταν στηριγμένη σε μία πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα. Εκτός από την προσπάθεια της Ράιλυ να αρχίσει τη ζωή της από την αρχή, το σενάριο στηρίζεται στην παρουσίαση πέντε μορφών που είναι τα πέντε βασικά συναισθήματα τα οποία ενυπάρχουν στο νου της ηρωίδας:  χαρά, λύπη, φόβος, αηδία, θυμός απαρτίζουν τις κατευθυντήριες γραμμές οι οποίες γίνονται κίνητρα, ερμηνείες, αλλά και απεικόνιση της υπαρξιακής σύγκρουσης της Ράιλυ τόσο με τον εαυτό της όσο και με τους γονείς της, αλλά και την νέα ομάδα στην οποία καλείται να ενταχθεί.

Τα συναισθήματα απεικονίζονται με διαφορετικά χρώματα. Και τα πέντε, με πρωτεργάτιδα τη χαρά, βασικό ζητούμενο στην ανθρώπινη ζωή, απλώνονται στον χρόνο. Και είναι ο χρόνος το κλειδί για την κατανόηση της ταινίας. Το παρελθόν είναι εκ των πραγμάτων δομημένο με βάση την εξιδανίκευση της παιδικής ηλικίας. Νησιά- όψεις της προσωπικότητας της ηρωίδας μας την περιγράφουν:  η οικογένεια, η φιλία, η χαζομάρα, τα χόμπι, η ειλικρίνεια αποτελούν τις βάσεις στις οποίες η Ράιλυ στηρίζεται για να μεγαλώσει. Την ίδια στιγμή η ταινία εστιάζει στο τι συμβαίνει στο παρόν της Ράιλυ. Στον εγκέφαλό της, όπου τα συναισθήματα γεννούν και διαχειρίζονται μνήμες, όνειρα, φαντασία. Ιδίως οι αναμνήσεις από το παρελθόν, πρόσφατο και μακρινό, είναι αυτές που φαίνεται να γίνονται ζωτική ανάγκη για να δημιουργήσει η ηρωίδα το μέλλον της. Μόνο που η δυσκολία της είναι να αποδεχτεί ότι το μέλλον δεν έρχεται στηριγμένο στις αναμνήσεις του τι έχει ζήσει κάποιος, αλλά στο πώς θα μπορέσει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της ζωής και πώς θα αξιοποιήσει τις μνήμες του για να αναπτύξει την προσωπικότητά του. Ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει καθηλωτικά ή και ανανεωτικά για τον άνθρωπο. Ιδίως, αν αυτός δεν μπορεί να αποδεχτεί ότι δε θα είναι εκ των πραγμάτων μονίμως χαρούμενος, όπως η νοοτροπία της εποχής μας ουσιαστικά απαιτεί. Να μην στενοχωριούνται τα παιδιά για κάτι. Να γίνονται τα θελήματά τους, γιατί αλλιώς δεν μπορούν να είναι χαρούμενα.  Να  μην χρειάζεται να προσαρμοστούνε στις δυσκολίες της ζωής και στις προκλήσεις της, αλλά όλα να έρχονται ομαλά και κατά τη συνήθεια.  Λες και η μεγαλύτερη αλλαγή στην πορεία ενός παιδιού στον χρόνο, η εφηβεία, διατηρεί την ομαλότητα και τη συνήθειά του και δεν τα ανατρέπει όλα.

Η ταινία επιμένει ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί, όσο κι αν το θέλει, να ζήσει σε μία παιδική κατάσταση. Να καθηλωθεί και χρονικά και εμπειρικά και νοητικά στην ηλικία της αθωότητας. Στην ηλικία της ανεμελιάς και της χαράς. Ακόμη κι αν, όπως ένας από τους ήρωες της φαντασίας της Ράιλυ, ο ελέφαντας Μπινγκ Μπόνγκ, ονειρεύεται, να ταξιδέψει με την Ράιλυ στο φεγγάρι, έρχεται η ώρα που ο άνθρωπος θα πρέπει να κάνει την παιδικότητά του ανάμνηση και να την αφήσει να σβήσει, με στόχο όμως μία νέα πορεία:  αυτή του να αναλάβει τη ζωή στα χέρια του, να βρει την ταυτότητά του, να αναπτύξει καινούργιες όψεις της προσωπικότητάς του, να ζήσει δηλαδή! Κλειδί για την ταινία η οικογένεια. Είναι το μόνο νησί το οποίο και ως αξία και ως περιβάλλον παραμένει αυθεντικός σύντροφος του ανθρώπου, σε μία κοινωνία μεταλλαγμένη, όπου τονίζονται από τον πολιτισμό μας οι ανάγκες για ατομικό θέλημα, για ατομική απόλαυση, για ατομικά δικαιώματα, για ατομική χαρά, χωρίς έγνοιες και λύπες. Μόνο όμως ο άνθρωπος ο οποίος στη λύπη του βρίσκει παρηγοριά στα πρόσωπα που αγαπά και τον αγαπούνε, όταν τα έχει και τα θέλει κοντά του,  αυτός μπορεί να εκτιμήσει το νόημα τόσο της χαράς όσο και της ίδιας της λύπης ως αφορμής για έναν νέο ξεκίνημα. Κάθε ανάμνηση έχει μέσα της τη χαρμολύπη.

Μαζί με τη Ράιλυ πρέπει να μεγαλώσουν και οι γονείς της. Να μη λένε απλώς ότι όλα θα πάνε καλά, αλλά να την αγκαλιάσουν, να συνειδητοποιήσουν ότι έχει άποψη, ότι δε μπορεί να ζει προστατευμένη σε ένα γυάλινο πύργο, αλλά χρειάζεται να κερδίσει και να χάσει, να λυπηθεί και να χαρεί. Και οι γονείς στην ταινία δείχνουν αρκετή ωριμότητα. Ίσως αυτό είναι ένα από τα σπουδαιότερα μηνύματα της ταινίας. Αντί οι μεγάλοι να κανακεύουν τους νέους και να τους υπερπροστατεύουν, για να τους κρατήσουν όσο χρόνο περισσότερο μπορούν κοντά τους, καλλιεργώντας την ανωριμότητά τους, θα άξιζε να πάρουν πιο σοβαρά τον ρόλο και την αποστολή τους. Να είναι οι ίδιοι πιο ώριμοι έναντι της ζωής, πιο αγαπητικοί και δοτικοί και την ίδια στιγμή να συνταξιδεύουν με τα παιδιά τους, βοηθώντας τους εκεί που χρειάζεται, αλλά και αφήνοντάς τα να επιβιώσουν μόνα τους εκεί όπου είναι ανάγκη να χτίσουν προσωπικότητα και να κατακτήσουν ταυτότητα. Περισσότερη εμπιστοσύνη, αλλά και ετοιμότητα για αγάπη διακριτική είναι τα κλειδιά για γονείς που θα έχουν επίγνωση του ρόλου τους, σε μία εποχή περισσότερης και σκληρότερης εργασίας, όπου η ποσότητα του χρόνου με τα παιδιά τους θα λιγοστεύει. Πρόκληση η ποιότητα να είναι ουσιαστική, ώστε οι μνήμες να είναι δημιουργικές, ζεστές, ενθαρρυντικές για το μέλλον.

Από την ταινία απουσιάζει κάθε αναφορά στη θρησκευτικότητα, στους λογισμούς, στον διάβολο, στην συνείδηση. Αναμενόμενο αυτό. Τα συναισθήματα στο νου της Ράιλυ, αλλά και των γονέων και των φίλων της, όπως και των ζώων, ούτε λίγο ούτε πολύ  παρουσιάζονται ως αυτονόμως εμφανιζόμενα και ενεργούντα. Σα να μην υπάρχει ο ηγεμόνας νους που μπορεί να τα οδηγήσει σε αρμονία και καλή διαχείριση. Μόνο η χαρά είναι αυτή που μπορεί να επιβληθεί σε όλα τα υπόλοιπα.  Η επιθυμία για ηδονή; Μάλλον η επιθυμία για ευτυχία. Και η χαρά, γέννημα κι αυτή του νου της ηρωίδας, χρειάζεται να συνειδητοποιήσει μαζί με την Ράιλυ ότι όλα τα συναισθήματα χρειάζονται, όχι ως κομπάρσοι, αλλά ως συμπρωταγωνιστές του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου.  Και την ίδια στιγμή ότι η αγάπη δίνει γνήσια βάση σε ό,τι κάνουμε, σε ό,τι μας αρέσει, σε ό,τι θέλουμε να συμβάλει στην επιθυμία μας για ευτυχία.

Κι εδώ έρχεται ο δρόμος και ο τρόπος του Θεού, της πίστης, η οποία μπορεί να δώσει εκείνο το μέτρο που χρειαζόμαστε όλοι μας. Σε συνδυασμό με την αγάπη, αλλά και τον αγώνα μας να είμαστε ελεύθεροι από τον θρίαμβο των παρορμήσεών μας και από μία ψευδαίσθηση ότι μόνο η απόλαυση, μόνο τα δικαιώματά μας, μόνο το θέλημά μας μπορούν να μας δώσουν ευτυχία. Ο νους μας είναι εργαστήρι συνάντησης σκέψεων, επιθυμιών, συναισθημάτων. Πρωτίστως όμως είναι το σπουδαιότερο πέρασμα προς την καρδιά. Το κέντρο ψυχής και σώματος. Αυτή που μπορεί να συναντήσει, με τα πάθη και τα λάθη, Θεό κι ανθρώπους και να γίνει η βάση να βρούμε την ευτυχία όταν η αγάπη γίνει ταυτότητά μας. Όταν μπορούμε να παλεύουμε αποδεχόμενοι το θέλημα του Θεού. Όταν στη χαρμολύπη της ήττας ανατέλλει η βεβαιότητα ότι δεν είμαστε μόνοι μας.

Όταν θέλουν πάντως  ο δυτικός πολιτισμός και η δυτική τέχνη μπορούν να μας δώσουν μικρά διαμάντια!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

http://themistoklismourtzanos.blogspot.gr/

Βέβαια καί πάλι ὅλα αὐτά δέν μποροῦμε νά τά κατανοήσουμε μόνο μέ τή λογική. Ἡ λογική ἀπό μόνη της δέν εἶναι ὁ ἀσφαλής δρόμος γιά νά αἰσθανθεῖ ὁ ἄνθρωπος τόν Θεό. Διότι ὁ ἄνθρωπος προσεγγίζει καί αἰσθάνεται καί ἀγαπᾶ τόν Θεό «ἐξ ὅλης τῆς καρδίας του καί ἐξ ὅλης της ψυχῆς του καί ἐξ ὅλης τῆς διανοίας του καί ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος του» (Μάρκ. ιβ΄30). Ἀλλά καί πάλι ἀπό μόνες τους ὅλες αὐτές οἱ δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, τό συναίσθημα, ἡ νόηση, ἡ βούληση, ἡ λογική, δέν φθάνουν γιά νά αἰσθανθεῖ ὁ ἄνθρωπος τόν Θεό.

Θέμα βιώματος καί ὄχι μόνο λογικῆς   (σελ.29-30)

Ἡ πίστη στήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ λοιπόν δέν εἶναι τόσο θέμα ἐπιχειρημάτων γιά νά πειστοῦμε διανοητικά γιά τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ. Ὑπάρχουν βέβαια ἀμέτρητα ἐπιχειρήματα γιά τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ, κάποια ἀπό τά ὁποῖα θά ἀναφέρουμε. Ὅμως τό θέμα τῆς πίστεως εἶναι θέμα ζωῆς, θέμα βιώματος καί ἐμπειρίας. Καί τήν ἐμπειρία αὐτή τή βιώνουν ὄχι μόνο οἱ διανοούμενοι κάθε ἐποχῆς, ἀλλά καί οἱ ἁπλοί ἄνθρωποι πού ἀγωνίζονται νά ζοῦν μέσα στή χάρη τοῦ Θεοῦ. Τήν ἐμπειρία αὐτή βιώνουν σέ ὕψιστο βαθμό οἱ ἅγιοι.

Πόσο ὡραῖο θά ἦταν τήν ὥρα αὐτή νά εἴχαμε ἀνάμεσά μας ὅλους αὐτούς τούς ἀμέτρητους ἁγίους καί μάρτυρες καί ἀσκητές!  Αὐτοί μποροῦν νά μᾶς ποῦν τί εἶναι ὁ Χριστός. Αὐτοί μποροῦν νά μᾶς πείσουν μέ τό αἷμα τους, μέ τά δάκρυά τους, μέ τόν ἱδρῶτα τους ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ μόνος ἀληθινός Θεός πού ἔγινε ἄνθρωπος γιά μᾶς. Κι ἄν τρέχαμε τήν ὥρα αὐτή στίς σπηλιές κάι στίς ἐρημιές καί στά ἀσκητήρια νά δοῦμε ὅλους αὐτούς τούς ἀσκητές, θά λέγαμε ἀπορημένοι: Μά τί ἔπαθαν ὅλοι αὐτοί, τρελάθηκαν; Ἄφησαν τόν κόσμο καί ἐγκατέλειψαν τά πάντα; Γιατί;  Διότι ὅλοι αὐτοί ζοῦν τήν ἐμπειρία τοῦ Χριστοῦ καί κατάλαβαν πολύ καλά τί σημαίνει Χριστός. Καί ὅτι ἀξίζει νά ζεῖς μέ τόν Χριστό.

Πίστη, μιά ἄλλη αἴσθηση, ἡ αἴσθηση τοῦ Θεοῦ (σελ.30)

Αὐτή ὅμως ἡ ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ πῶς μπορεῖ νά ἀποκτηθεῖ σέ κάποιο βαθμό καί ἀπό μᾶς; Πῶς μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά ἔχει πνευματικές ἐμπειρίες τοῦ Θεοῦ, νά γνωρίσει ποιός εἶναι ὁ Θεός, νά εἰσδύσει στόν ὑπεραισθητό κόσμο, νά αἰσθανθεῖ αὐτά πού δέν βλέπουν τά μάτια καί δέν ἀκοῦνε τά αὐτιά;

Ἀσφαλῶς ὄχι μέσα ἀπό τίς πέντε αἰσθήσιες του, ἀλλά μέσα ἀπό μιάν ἄλλη αἴσθηση πού ἔβαλε ὁ ἴδιος ὁ Θεός μέσα μας. Εἶναι ἡ πνευματική αἴσθηση πού ὀνομάζεται «πίστη».

Όταν θέλουμε να ονομάσουμε όλα τα πάθη μαζί, τα λέμε «κόσμο». Και όταν θέλουμε να ξεχωρίσουμε και να δώσουμε στο καθένα το όνομά του, τα ονομάζουμε «πάθη». Και τα πάθη, καθώς διαδέχονται το ένα το άλλο, σχηματίζουν το δρόμο του κόσμου, και οπού τελειώνουν τα πάθη, εκεί παύει να υπάρχει ό δρόμος του κόσμου.
Τα πάθη είναι τα εξής:
Ό πόθος του πλούτου το να μαζεύει ό μοναχός γήινα και μη αναγκαία πράγματα
Η τρυφή του σώματος, από την οποία έρχεται το πορνικό πάθος.
Ο πόθος της τιμής, από τον όποιο προκύπτει ό φθόνος.
Ο πόθος της εξουσίας, ή φιλαρχία.
Ο στολισμός και ή ανόητη επίδειξη .
Η ανθρώπινη δόξα, πού είναι αιτία της μνησικακίας.
Ο φόβος ότι θα πάθει κάτι κακό το σώμα μας.
Όπου πάψει ή ενέργεια των παθών, εκεί πεθαίνει μαζί τους και ό κόσμος. Είπε κάποιος σοφός για τους αγίους, ότι όταν ζούσαν, ήταν ήδη πεθαμένοι διότι, ενώ ζούσαν με το σώμα τους, δε ζούσαν ζωή σαρκική. Και συ πρόσεξε να δεις ποια πάθη ζούνε μέσα σου, για να καταλάβεις πόσο ανήκεις στον κόσμο και για ποια πάθη είσαι δεμένος μαζί του και από ποια ελευθερώθηκες. Με δυο λόγια, κόσμος είναι ή εμπαθής ζωή και το σαρκικό φρόνημα Όποιος απαλλαγεί από τα πάθη του, έχει εξέλθει από τον κόσμο.
Τα πάθη δε σβήνουν γρήγορα
Όταν ή ζωή σου περάσει από την αρετή στην αμέλεια, τα πάθη θα σε ενοχλούν και δε θα βρίσκεις ειρήνη στην ψυχή σου. Άλλα μην απορήσεις γι’ αυτό. Κοίταξε τι συμβαίνει με το έδαφος. Εάν οι ακτίνες του ήλιου πέσουν βαθιά μέσα στη γη, μετά από πολλή ώρα διατηρείται ακόμη ή θερμότητα της. Το ίδιο και με τα φάρμακα και με το μύρο. Ή οσμή των φαρμάκων και ή ευωδία του μύρου, πού διαχέεται στον αέρα, παραμένει πολλή ώρα, μέχρι να σκορπίσει και να εξαφανισθεί. Πόσο μάλλον το ίδιο συμβαίνει και με τα πάθη! Γιατί αυτά είναι σαν τα σκυλιά, πού συνήθισαν να γλύφουν το αίμα των ζώων στο σφαγείο και, όταν δεν υπάρχει πια αίμα, συνεχίζουν και γαβγίζουν μπροστά στις εισόδους του σφαγείου, μέχρι να σβήσει ή δύναμη της συνήθειας τους.
Δε θέλομε τα πάθη, αλλά… αγαπάμε τις αφορμές τους
τι γλυκές πού είναι οι αιτίες και οι αφορμές των παθών! Γιατί ό άνθρωπος μπορεί κάποτε να κόψει τα πάθη, οπότε, μακριά απ’ αυτά, αισθάνεται γαλήνη και ευφροσύνη, όμως δεν μπορεί να αφήσει τις αιτίες. Γι’ αυτό και, χωρίς να το θέλουμε, υφιστάμεθα πειρασμούς. Και ενώ λυπούμαστε για τα πάθη, πού μας τυραννούν, μας αρέσει να είναι μέσα μας οι αφορμές! Τις αμαρτίες δεν τις θέλουμε, όμως τα αίτια και τις αφορμές τους τα δεχόμαστε με μεγάλη ευχαρίστηση. Γι’ αυτό το λόγο οι αφορμές, πού τις θέλουμε, μας σπρώχνουν να αμαρτήσουμε. Αυτός, λοιπόν, πού αγαπά τις αφορμές των παθών, είναι, χωρίς να το θέλει, υποχείριος και υπόδουλος στα πάθη.
Ή κενοδοξία ανοίγει το δρόμο των παθών
Ή κοσμική δόξα είναι σαν το βράχο στη θάλασσα, πού τον σκεπάζουν τα νερά, και ό πλοίαρχος δεν το ξέρει, μέχρι να χτυπήσει ή καρίνα του πλοίου και να βυθισθεί. Έτσι κάνει και ή κενοδοξία στον άνθρωπο, πού παραμένει κρυμμένη μέχρι να τον βυθίσει στα πάθη και να τον καταστρέψει. Είπαν γι’ αυτήν οί άγιοι Πατέρες, ότι στην ψυχή πού πέφτει στην κενοδοξία, ξαναγυρίζουν όλα τα πάθη, πού νικήθηκαν με τη χάρη του Θεού, και αναχώρησαν.
Πώς εξουσιάζονται τα πάθη
Όποιος συγκρατεί τη γλώσσα του και δε μιλάει, σε όλους τους τρόπους του θα είναι ταπεινόφρων και, χωρίς να κοπιάσει, θα εξουσιάσει τα πάθη του. Τα πάθη εκριζώνονται και εκδιώκονται με την αδιάλειπτη μελέτη του Θεού, και αυτή ή μελέτη είναι το ξίφος πού τα θανατώνει.
Είναι καλύτερο να καταβάλλεις τα πάθη με καλούς λογισμούς, μνημονεύοντας τις αρετές, παρά με την αντίσταση. Διότι τα πάθη, όταν διεγερθούν και κινηθούν εναντίον σου για να σε πολεμήσουν, τότε εντυπώνουν στο νου σου διάφορα σχήματα και εικόνες, πού προκαλούν στην αμαρτία Αυτός ό πόλεμος εναντίον του νου μας έχει πολύ μεγάλη δύναμη, καθώς ταράζει τις παλιές μνήμες και μας θορυβεί. Εάν όμως, πάνω στην επίθεση τους, τους υποσκάπτεις με αγαθούς λογισμούς, όπως είπαμε, τότε ούτε ίχνος παθών δε φαίνεται πια στο νου σου, μετά την αποδίωξή τους.
Κανένας δεν μπορεί να νικήσει τα πάθη παρά με τις πρακτικές και αισθητές αρετές, ενώ το διασκορπισμό του νου μπορούμε να τον νικήσουμε μόνο με το να καταγινόμαστε με τα πνευματικά. Γιατί ό νους μας είναι ελαφρός και, αν δε δεσμευθεί με κάποιο πνευματικό λογισμό, δε θα πάψει να τριγυρίζει εδώ κι εκεί. Και άμα δεν κατορθώσουμε τις πρακτικές αρετές, δεν μπορούμε να φυλαχτούμε από τα πάθη. Γιατί, αν δε νικήσει κάποιος τους εχθρούς, δεν μπορεί να ειρηνεύσει. Και αν ή ειρήνη δε βασιλεύει στην ψυχή μας, πώς είναι δυνατό να βρούμε και να χαρούμε τα αγαθά της; Τα πάθη είναι ένα διάφραγμα, πού δεν αφήνει να ενεργοποιηθούν οι κρυμμένες αρετές της ψυχής. Αν λοιπόν, δεν πέσουν πρώτα αυτά με τις φανερές αρετές, δε γίνονται αισθητές οι κρυμμένες αρετές της ψυχής. Και βέβαια, κανείς δεν μπορεί, ενώ είναι έξω από το τείχος, να συναναστραφεί με αυτούς πού είναι μέσα. Και όπως δεν μπορείς να δεις τον ήλιο μέσα στην ομίχλη, έτσι δεν μπορείς να αισθανθείς τη δύναμη της αρετής της ψυχής, ενόσω διαμένει γύρω της ή ταραχή των παθών.
Όπως ένας άνθρωπος, άμα πιει κρασί την ημέρα του πένθους, μεθάει και ξεχνάει κάθε λύπη και κάθε πόνο έτσι και εκείνος πού μεθάει από την αγάπη του Θεού σ’ αυτό τον κόσμο, πού είναι το σπίτι του πένθους και του κλάματος, ξεχνάει όλους τους πόνους και τις λύπες του και γίνεται, από το μεθύσι αναίσθητος σε όλα τα πάθη της αμαρτίας. Αν ή καρδιά ενός ανθρώπου έχει στηριχθεί μόνο στην ελπίδα του Θεού, ή ψυχή του γίνεται ελαφρά σαν το πουλί πού πετάει, και συνεχώς ό νους του υψώνεται από τη γη και, καθώς μελετάει τα θεία, πετάει πάνω από τα ανθρώπινα, και απολαμβάνει και ευφραίνεται με τα αθάνατα μυστήρια του Υψίστου. Σ’ αυτόν ανήκει ή δόξα και ή δύναμη εις τους αιώνας των αιώνων.
Αμήν.
Ό έμπορος πού ταξιδεύει στη θάλασσα, φοβάται και τρέμει μήπως σηκωθεί τρικυμία και βυθισθεί ή ελπίδα των κόπων του. Και ό μοναχός, όσο ζει σ’ αυτό τον κόσμο, κυριαρχείται από το φόβο, μήπως ξυπνήσει εναντίον του ή τρικυμία των παθών, και χάσει όλους τους κόπους του, από τα νιάτα του ως τα γηρατειά του. Ό έμπορος έχει στραμμένο το βλέμμα του στη στεριά, και ό μοναχός στην ώρα του θανάτου.
Ό καπετάνιος βλέπει τα άστρα, όταν διαπλέει τη θάλασσα, και κατευθύνει το καράβι ανάλογα με τη θέση των άστρων, μέχρι να φθάσει στο λιμάνι. Έτσι και ό μοναχός έχει μπροστά στα μάτια της ψυχής του την ευχή, διότι με αυτήν διορθώνει την πορεία του, και κατευθύνεται ίσια στο λιμάνι πού προσεύχεται να φθάσει.
Επίμονο ξερίζωμα των αγκαθιών
Είναι για μας επιτακτική ανάγκη να ξεριζώσουμε από τη φύση μας τα αγκάθια των παθών, όσο ζούμε σ’ αυτή τη γη. Με το επίμονο ξερίζωμα στο Χωράφι της ψυχής μας, εξαφανίζονται τα αγκάθια γιατί δεν έχει καθαρισθεί ακόμη εξολοκλήρου. Εάν λοιπόν, με την προσωρινή μας ραθυμία, ή με τη μικρή μας αμέλεια, βρίσκουν καιρό και αυξάνουν τα αγκάθια των παθών, και καλύπτουν και πιέζουν την καρδιά, και αποπνίγουν τον καλό σπόρο της, και κάνουν τον κόπο μας να πάει χαμένος, συμπεραίνουμε ότι πρέπει να την καθαρίζουμε κάθε μέρα πού περνάει. Γιατί, άμα σταματήσουμε, τα αγκάθια πληθαίνουν πολύ. Ας καθαρισθούμε, λοιπόν, απ’ αυτά με τη χάρη του ομοουσίου και μονογενούς Υιού του Θεού, στον όποιο ανήκει ή δόξα, μαζί με τον άναρχο Πατέρα και το ζωοποιό Πνεύμα, εις τους αιώνας.
Τα πάθη διορθώνονται με σωματικούς κόπους στην ησυχία

Να ξέρεις, αδελφέ μου, ότι τα κρυμμένα πάθη στην ψυχή μας δε διορθώνονται μόνο με τους σωματικούς κόπους μας, ούτε πάλι οι σωματικοί κόποι από μόνοι τους εμποδίζουν τους κακούς λογισμούς, πού διεγείρονται πάντοτε από τις αισθήσεις μας. Οι κόποι, βέβαια, φυλάγουν τον άνθρωπο από τις πονηρές επιθυμίες, για να μην τον νικήσουν, και από τη δαιμονική πλάνη, όμως δεν μπορούν από μόνοι τους να δώσουν στην ψυχή την ειρήνη και τη γαλήνη. Γιατί τα έργα του Θεού και οί κόποι μας τότε μόνο παρέχουν στην ψυχή την απάθεια, και νεκρώνουν τα γήινα μέλη μας, και μας χαρίζουν την ανάπαυση των λογισμών, όταν γίνονται στην ησυχία, οπότε οί σωματικές μας αισθήσεις αναπαύονται από την εξωτερική ταραχή και μπορούμε να αφοσιωθούμε, για κάποιο διάστημα, στην εργασία πού μας οδηγεί στη σοφία του Θεού. Γιατί, μέχρι να στερηθεί ό μοναχός τις συναντήσεις των διαφόρων ανθρώπων, και να συμμαζέψει τους σκόρπιους λογισμούς του, και να συγκεντρωθεί στον εαυτό του, δε θα μπορέσει να γνωρίσει το πάθος πού τον κυβερνάει. Γιατί, όπως είπε ό άγιος Βασίλειος, ή ησυχία είναι ή αρχή της κάθαρσης της ψυχής. Όταν δηλ. σταματήσουν οί ερεθισμοί και οί περισπασμοί από τον έξω κόσμο, τότε ή διάνοια μας επιστρέφει, και από κει πού ήταν σκόρπια από τους περισπασμούς, βρίσκεται μόνη της και ηρεμεί, και ξυπνάει ή καρδιά, για να εξερευνήσει τα θαυμάσια του Θεού. Και αν δείξει καλή υπομονή σ’ αύτη την εργασία της ησυχίας, αρχίζει ό μοναχός και οδεύει, ολίγον κατ’ ολίγον, στην καθαρότητα της ψυχής.
τι είναι απάθεια
Απάθεια είναι όχι το να μην αισθάνεσαι τα πάθη, αλλά το να μην τα δέχεσαι και να μη συγκατατίθεσαι σ’ αυτά. Από τις πολλές και διάφορες αρετές, τις φανερές και τις κρυφές, πού αποκτούν οί αγωνιστές, εξασθενούν μέσα τους τα πάθη και δεν έχουν τη δύναμη να κινηθούν κατά της ψυχής. Έτσι, και ό νους δε χρειάζεται πάντοτε να προσέχει τις κινήσεις τους διότι κάθε ώρα και στιγμή, νύχτα και μέρα, είναι γεμάτος από καλούς λογισμούς, αφού μελετά τα θεία νοήματα και, κατά κάποιον τρόπο, συνομιλεί με αυτά. Όταν, λοιπόν, αρχίσουν τα πάθη να κινούνται μέσα στους αγωνιστές, ξαφνικά αρπάζεται ό νους από αυτά τα θεία νοήματα, πού τα αισθάνεται πολύ κοντά του, και έτσι, τα πάθη μένουν aνενέργητα, όπως είπε ό μακάριος Μάρκος ό ασκητής.
Ή ψυχή από τη φύση της είναι απαθής
Λοιπόν, τα πάθη είναι προσθήκη στον άνθρωπο, και ή αιτία για την ύπαρξη τους είναι ότι τα δέχεται ή ψυχή διότι ή ψυχή δημιουργήθηκε από το Θεό απαθής, χωρίς κανένα πάθος. Και όταν ακούσεις να ονομάζονται στην αγία Γραφή πάθη ψυχικά και σωματικά, να γνωρίζεις ότι ονομάζονται έτσι ως προς τις αιτίες τους, ότι δηλ. ή ψυχή και το σώμα είναι ή αιτία των παθών, επειδή τα δέχονται. Ή ψυχή, λοιπόν, από τη φύση της είναι απαθής. Βέβαια, οι μη χριστιανοί φιλόσοφοι αυτό δεν το παραδέχονται, και όσοι άλλοι τους ακούν και τους ακολουθούν. Άλλα εμείς οί ορθόδοξοι έτσι πιστεύουμε, ότι ό Θεός τον «κατ’ εικόνα» άνθρωπο τον έπλασε απαθή. Και όταν λέω «κατ’ εικόνα», δεν αναφέρομαι στο σώμα, αλλά στην ψυχή, πού είναι αόρατη, όπως ό Θεός.
Αν ήταν κάποτε ή φύση της ψυχής φωτεινή και καθαρή, διότι φωτιζόταν από το μακάριο φως του Θεού, ομοίως και όταν επανέλθει στην αρχαία εκείνη κατάσταση, γίνεται πάλι φωτεινή και απαθής. Επομένως, όταν ή ψυχή κινείται με εμπάθεια, βρίσκεται έξω από τη φυσική της κατάσταση, όπως μας βεβαιώνουν όσοι ζουν στην Εκκλησία και τρέφονται από την αγία της παράδοση.
Εάν λοιπόν, ή αρετή είναι φυσική υγεία της ψυχής, συμπεραίνουμε ότι τα πάθη είναι αρρώστια της ψυχής, γιατί ήρθαν σ’ αυτήν αργότερα, μετά τη δημιουργία της, και την έβγαλαν από τη φυσική της υγιή κατάσταση. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι ή υγεία υπήρχε στη φύση της ψυχής πριν από την αρρώστια. Και αν αυτά είναι αληθινά, όπως και είναι, λοιπόν ή αρετή είναι φυσική κατάσταση της ψυχής, ενώ τα πάθη την πρόσβαλαν απ’ έξω και δεν ανήκουν στη φύση της.
Εάν τα πάθη ήταν φυσικό ιδίωμα της ψυχής, για ποιο λόγο να βλαφτεί απ’ αυτά; Διότι όσα είναι της φύσεως, δεν μπορούν να βλάψουν τη φύση τους.

Άγιος Ισαάκ ο Σύρος

Πως μπορεί να αντιμετωπισθεί το άγχος;

Κορναράκης ‘Ιωάννης (Όμότιμος Καθηγητής Ποιμαντικής Ψυχολογίας και Εξομολογητικής Πανεπιστημίου Αθηνών)
Το άγχος είναι αναμφιβόλως ένα πληθωρικό ψυχολογικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του ανθρώπου της εποχής μας. Οι χαρακτηρισμοί: αγχώδης αντίδραση, αγχογόνος κατάσταση ανθρώπινης ζωής, αγχωτικός τύπος και άλλοι παρόμοιοι και σχετικοί με την έννοια του άγχους χαρακτηρισμοί, ακούγονται συχνά στην καθημερινή μας ζωή.
Στο επίπεδο της επιστημονικής ψυχολογικής έρευνας το άγχος εντοπίσθηκε ως νοσογόνο σύμπτωμα ανθρώπινης συμπεριφοράς, κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνος, στο πλαίσιο της αναπτύξεως των διαφόρων θεωριών της Ψυχολογίας του Βάθους (του ασυνειδήτου).
Αλλά το άγχος υπήρχε πάντοτε στην ανθρώπινη ψυχή, από κάποια χρονική στιγμή και εξής, ως λανθάνον αίτιο ενδεχόμενης ψυχικής διαταραχής, μικρής η μεγάλης εκτάσεως. Απλώς κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνος οι συνεχείς, μεγάλες και συχνά εκπληκτικές αλλαγές συνθηκών και όρων ανθρώπινης ζωής, οφειλόμενες στην ταχεία εξέλιξη των επιστημών και μάλιστα της τεχνολογίας, όπως και στη σχετική συνεργία λοιπών κοινωνικών, ιδεολογικών και πολιτισμικών παραγόντων, συνετέλεσαν στην έντονη διέγερση του ανθρώπινου ψυχισμού, με συνέπεια την εκδήλωση ψυχολογικών προβλημάτων αλλά και ψυχοπαθολογικών συμπτωμάτων με κορυφαίο, συχνά, χαρακτηριστικό το άγχος.
Το άγχος γεννήθηκε στην ανθρώπινη ψυχή στον παράδεισο αμέσως με την πτώση του ανθρώπου στην αμαρτία. Η παράβαση του θελήματος του Θεού, που προήλθε από τη θανατηφόρο παρακοή του Αδάμ, βιώθηκε και εκδηλώθηκε ήδη μέσα στον παράδεισο ως αγχογόνος αντίδραση στα αποτελέσματα της παρακοής αυτής, επί του ψυχοσωματικού οργανισμού του αδαμικού ανθρώπου.
Η πρώτη αγχωτική αντίδραση του αδαμικού ζεύγους σχετίζεται με την μεταπτωτική αυτοσυνειδησία του ζεύγους αυτού· «και διηνοίχθησαν οι οφθαλμοί των δύο, και έγνωσαν ότι γυμνοί ήσαν, και έρραψαν φύλλα συκής και εποίησαν εαυτοίς περιζώματα» (Γεν. γ’ 7).
Η προσεκτική μελέτη του στίχου αυτού δείχνει ότι οι παραβάτες του θελήματος του Θεού, μόλις έφαγαν τον απαγορευμένο καρπό, βρέθηκαν μπροστά σε μία εικόνα του εαυτού τους, τόσον αποκρουστική στα μάτια της αυτοσυνειδησίας τους, ώστε αμέσως, χωρίς την
παραμικρή χρονοτριβή, προσπάθησαν να καλύψουν την ασχημοσύνη της ψυχικής, απαράδεκτης γι’ αυτούς, εικόνας τους.
Έτσι στο Γεν. 3,7 έχουμε δύο σημαντικά υπαρξιακά γεγονότα της ζωής των παραβατών αυτών την απαράδεκτη γι’ αυτούς μεταπτωτική αυτοσυνειδησία τους και την κάλυψη της εικόνας της αυτοσυνειδησίας τους αυτής, με τέτοια συνάφεια μεταξύ τους, ώστε να μαρτυρείται εντυπωσιακά ο αγχώδης χαρακτήρας της αμεσότητος με την οποία έσπευσαν, ευθύς αμέσως, να πραγματοποιήσουν την κάλυψη αυτή, της κακοποιημένης από την αμαρτία προσωπικής τους εικόνας.
Εξάλλου η δεύτερη αγχώδης αντίδραση του αδαμικού ζεύγους στην αποτρόπαια αυτή εικόνα τους, ήταν η άμεση, εσπευσμένη, απόκρυψή τους πίσω από τα δέντρα του παραδείσου, όταν «ήκουσαν της φωνής Κυρίου του Θεού περιπατούντος εν τω παραδείσω το δειλινόν» (Γεν. 3, 8). Το ηχητικό ερέθισμα της φωνής του Θεού τους προκάλεσε έντρομη φυγή και κρύψιμο. Έτσι«εκρύβησαν ο τε Αδάμ και η γυνή αυτού από προσώπου Κυρίου του Θεού εν μέσω του ξύλου του παραδείσου».
Όταν όμως ο Θεός εκάλεσε ονομαστικώς τον Αδάμ, με την ερώτηση· «Αδάμ, που ει;», εκείνος απήντησε ομολογώντας και δικαιολογώντας συγχρόνως το κρύψιμό του πίσω από τα δέντρα του παραδείσου· «της φωνής σου ήκουσα περιπατούντος εν τω παραδείσω και εφοβήθην, ότι γυμνός ειμί, και εκρύβην». Η αυτοσυνειδησία της γυμνότητος της εικόνας τους από τα θεουργά χαρίσματα του «κατ’ εικόνα» λειτούργησε με έντρομη αμεσότητα, για την απόκρυψή τους από την ελεγκτική παρουσία του προσώπου του Θεού. «Εφοβήθην» και «εκρύβην»! Φόβος και κρύψιμο, προ της ελεγκτικής παρουσίας του Θεού!
Αν θα θέλαμε να συσχετίσουμε τις δύο αυτές λέξεις η αντιδράσεις του πεπτωκότος αδαμικού ανθρώπου, φόβο και κρύψιμο, με βασικές έννοιες της Ψυχολογίας του ασυνειδήτου (του Βάθους), θα διαπιστώναμε χωρίς δυσκολία τη σύμπτωση του αδαμικού φόβου με το άγχος, όπως ακριβώς το εννοεί η σύγχρονη Ψυχολογία στην ψυχοδυναμική του λειτουργία. Αλλά και το κρύψιμο θα μπορούσαμε άνετα να το παραλληλίσουμε και μάλλον να το ταυτίσουμε με την έννοια της απωθήσεως του εαυτού στο ασυνείδητό του, όπως ακριβώς την αντιλαμβάνεται την έννοια αυτή, στη σχέση της με το άγχος, η ίδια Ψυχολογία.
Σύμφωνα με τέτοιες συσχετίσεις μπορούμε να δεχθούμε ότι η πτώση στην αμαρτία επεσκότισε πράγματι και αχρείωσε σε μεγάλο βαθμό τη χαρισματική (θεουργό) δυναμική του «κατ’ εικόνα». Το μεγάλο αυτό δώρο του Θεού στον πρωτόπλαστο, βυθίστηκε στο σκότος μιας ψυχικής πραγματικότητας, άγνωστης πλέον και απρόσιτης στο σκοτισμένο λογικό του ανθρώπου. Θα λέγαμε με τη γλώσσα της σύγχρονης ψυχολογίας στον ασυνείδητο ψυχισμό του.
Έτσι, στο εξής, οι ψυχικές αντιδράσεις του πεπτωκότος ανθρώπου είχαν πλέον ασυνείδητες αφετηρίες, εφόσον ο νους του ανθρώπου, βυθισμένος στο σκότος της αμαρτίας, δεν μπορεί πλέον να κατόπτευση φωτιστικά το απύθμενο βάθος της αμαρτίας αυτής, στην οποία είχε ήδη δουλωθή.
Επομένως όχι μόνο το άγχος αλλά και η απώθηση του εαυτού στον ασυνείδητο ψυχισμό του, είναι συμπτώματα της διαβρώσεως του «κατ’ εικόνα» από την αιχμαλωσία στην αμαρτία, με κοινή όμως εσωτερική αμαρτητική σχέση, που ουσιώνεται στη βίωση της ενοχής για την παράβαση του θελήματος του Θεού. Αυτό σημαίνει ότι το άγχος έχει σαφώς ενοχική αφετηρία. Εκφράσθηκε ως φόβος μπροστά στην απειλή της ελεγκτικής παρουσίας του Θεού.
Και είναι ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο το γεγονός ότι η σύγχρονη Ψυχολογία του ασυνειδήτου, κατανοεί το άγχος επίσης ως ασυνείδητη και διάχυτη στη συνολική ύπαρξη του άνθρωπου ενοχική αγωνία. Πρόκειται ασφαλώς για το ισχυρότερο πάθος της ανθρώπινης ψυχής· το βίωμα η το αίσθημα της ενοχής, που εξάλλου αποτελεί και τον πυρήνα του νευρωτικού γενικά φαινομένου.

*

Από την άποψη αυτή το άγχος υποδηλώνει την αόριστη, μη δυνάμενη να προσδιορισθεί εξ αντικειμένου αγωνία ενώπιον κάποιας απειλής κινδύνου. Το δε έντονο κινητικό – ψυχοδυναμικό στοιχείο του, που προεκτείνεται συχνά στη συμπεριφορά της αγχωτικής αντιδράσεως, με μορφή επιθετικότητος, αποτελεί ασφαλώς μαρτυρία της ενοχικής αφετηρίας του.
*
Αλλά το άγχος, ως παθογόνος παράγοντας της ανθρώπινης ψυχής, ως πάθος, είναι υπό ωρισμένους όρους, επιδεκτικό μιας αξιοποιήσεώς του ως εργαλείου πνευματικής και μάλιστα νηπτικής προκοπής. Κατά τον αγ. Μάξιμο, τα πάθη, αν και δεν «συνεκτίσθησαν προηγουμένως» στην ανθρώπινη φύση, είναι καλά για τους προχωρημένους στην πνευματική ζωή. Γιατί αυτοί μπορούν να χρησιμοποιούν την εμπειρία των παθών που είχαν (και τα εξέβαλαν από τη σαρκική τους αφετηρία) για την απόκτηση ουρανίων αρετών. Όπως το φόβο ως μέσο προφυλάξεως από τη μέλλουσα τιμωρία αλλά και τη λύπη, ως διορθωτική διάθεση, κατά τη μεταμέλεια για κάποιο κακό, που διαπράχθηκε κατά τον παρόντα βίο.
Πρόκειται εδώ για μία μεταποιητική «κατεργασία» της δυναμικής ενός πάθους σε πνευματική λειτουργία αρετής. Τη μεταποιητική αυτή μέθοδο μεταβολής μιας αρνητικής πνευματικής εμπειρίας σε θετική και εποικοδομητική ενέργεια ανωτέρου επιπέδου πνευματικής ζωής, επισημαίνει και ο αγ. Μάξιμος σε ορισμένα σημεία του συγγραφικού του έργου.
Εφόσον· «Παν πάθος κατά συμπλοκήν πάντως αισθητού τινός, και αισθήσεως και «φυσικής δυνάμεως», θυμού λέγω τυχόν, η επιθυμίας, η λόγου παρατραπέντος του κατά φύσιν συνίσταται», είναι δυνατόν ένας «σπουδαίος» πνευματικός αγωνιστής, κατά την επιδίωξη κάποιας αρετής να «μεταποίηση η να «μεθορμήση» η να «μετεργασθή» η να «επαναγάγη» τη φυσική αυτή δυναμική του πάθους σε βιωματική ποιότητα αρετής.
Είναι λοιπόν δυνατόν ένας αγωνιζόμενος χριστιανός, που ανήκει σ’ ένα αγχώδη τύπο, να προσπαθήσει να «μεθορμήση» την αγχωτική του δυναμική σε υψηλά πεδία πνευματικής ζωής, όπως ακριβώς είναι η νήψη, η εγρήγορση, η πατερική προσοχή και άλλες παρόμοιες πνευματικές εμπειρίες και ενέργειες. Στην αγιογραφική αλλά και στην πατερική διδαχή συναντούμε προτροπές που μας προσανατολίζουν στην πνευματική αξιοποίηση μιας «αγχωτικής» η «φοβικής» δυναμικής. Όπως ενδεικτικώς•
α) Στην Π. Δ. «δουλεύσατε τω Κυρίω εν φόβω και αγαλλιάσθε αυτώ εν τρόμω» (Ψαλμ β’ 11).
β) Στην Κ.Δ. «Γρηγορείτε ουν ότι ουκ οίδατε την ημέραν ουδέ την ώραν εν η ο υιός του ανθρώπου έρχεται». «Γρηγορείτε ουν· ουκ οίδατε γαρ πότε ο κύριος της οικίας έρχεται… μη ελθών εξαίφνης εύρη υμάς καθεύδοντας».
«Μετά φόβου και τρόμου την εαυτών σωτηρίαν κατεργάζεσθε». «Νήψατε, γρηγορήσατε· ο αντίδικος υμών διάβολος ως λέων ωρυόμενος περιπατεί ζητών τίνα καταπίη.
γ) Κατά τον αγ. Μακάριο τον Αιγύπτιο, αυτός που θέλει πραγματικά να ευχαρίστησει το Θεό και να δεχθεί τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, πρέπει να βιάζει τον εαυτό του στην τήρηση όλων των εντολών του Θεού… όπως ακριβώς αυτός που προσπαθεί να μάθει την ευχή και «βιάζεται και άγχει». Κι’ αυτός λοιπόν που θέλει να εφαρμόσει τις εντολές του Θεού «βιάζεται και άγχει και εθίζει έθος αγαθόν… Και εμείς λοιπόν βιασώμεθα και άγξωμεν εαυτούς εις την κατόρθωσιν των αρετών».
Ο ίδιος άγιος συνιστά «Πάντοτε ο»=υν εν τη συνειδήσει οφείλεις έχειν την μέριμναν και τον φόβον…. τον φόβον και τον πόνον, ως φυσικόν και άτρεπτον, τον συντριμμόν της καρδίας πάντοτε πεπηγμένον».
Επίσης, κατά τον αββά Δωρόθεο, ο αδιαλείπτως προσευχόμενος άνθρωπος, αν αξιωθεί να απόκτησει κάποιο χάρισμα γνωρίζει πως το κατόρθωσε και δεν μπορεί να υπερηφανευθεί για το χάρισμα αυτό, ότι με τη δική του δύναμη το απέκτησε αλλά το αποδίδει στο Θεό και συνεχώς τον παρακαλεί «τρέμων» να μη αποδειχθεί ανάξιος αυτού του χαρίσματος και στερηθεί της βοηθείας του και αποκαλυφθεί έτσι η ασθένεια και η αδυναμία του.
Η ανάδυση του άγχους από ασυνείδητες, άγνωστες και απρόσιτες από το λογικό ενδοψυχικές αφετηρίες, κάνουν πολύ δύσκολη, αν μη αδύνατη, την κατά μέτωπο καταπολέμησή του. Γεγονός που αφορά σ’ όλα τα πάθη του ανθρώπινου προσώπου. Γι’ αυτό το λόγο η πατερική εμπειρία που επισημαίνει ότι ο πνευματικός αγωνιστής δεν είναι εκριζωτής των παθών αλλά ανταγωνιστής, δείχνει ότι η μέθοδος της μετοχετεύσεως της ψυχικής δυναμικής του πάθους σε στόχους πνευματικής ζωής, δημιουργεί ελπίδες μιας θεοφιλούς αξιοποιήσεως του άγχους, σε νηπτικούς αγώνες και προσπάθειες φωτιστικής αυτογνωσίας, στο κλίμα της αδιάλειπτης μνήμης του ονόματος και της παρουσίας του προσώπου του Θεού στη προσωπική ζωή του πνευματικού αγωνιστού.
Αν το άγχος βιώνεται ως ένας ανεπιθύμητος ψυχικός αναγκασμός, σαν μία πιεστική βία στον πυρήνα της αυτοσυνειδησίας του ανθρώπινου προσώπου, ο μόνος τρόπος να ανταγωνιστεί κανείς το άγχος είναι η άσκηση βίας στη βία του πάθους αυτού. Στο σημείο τούτο είναι χρήσιμη η προτροπή του οσίου Νείλου του ασκητού· «Θέλησον τη βία της φιλόθεου σπουδής εκνικήσαι και λύσαι την βίαν (του άγχους)! «Ημείς τη βία την βίαν καταγωνισώμεθα».
 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Στο ερώτημα «πως μπορεί ένας πνευματικός άνθρωπος να αντιμετώπισει και να αξιοποίηση το άγχος ως εργαλείο πνευματικής προκοπής;» μία επιγραμματική – συνοπτική απάντηση θα ήταν, στο ερώτημα αυτό η εξής·
– Να παραδώσει το άγχος και την ανασφάλεια που το συνοδεύει στο έλεος και την αγάπη του Θεού.
– Να προσπαθήσει να το ιδεί και να το κατανοήσει στην ψυχοδυναμική του ιδιαιτερότητα ως φοβίας η αόριστης αγωνίας η αναιτιολόγητης επιθετικής παρορμήσεως η τέλος ως ενοχικής φοβικής ευαισθησίας, ως παράγοντα της παιδείας του Κυρίου!
– Να εντοπίσει ενδεχομένως το ενοχικό υπόστρωμα του άγχους, που συνήθως αποτελεί την κυρία ψυχοδυναμική του αφετηρία. Απωθημένες αμαρτητικές εμπειρίες, δηλ. ανεξομολόγητες ενοχές, εκδικούνται με ασυνείδητη αγχώδη αντίδραση.
– Να συλλάβει την αφυπνιστική πνευματική σημασία του άγχους, ως ερεθίσματος μιας εργασίας αυτογνωσίας με κριτήρια αντικειμενικά και όχι αυτοδικαιωτικά.
– Να μεταποιήσει τη δυναμική της αγχωτικής αγωνίας σε νηπτικό τρόπο βιώσεως της πνευματικής ζωής, σύμφωνα με την μνημονευθείσα προτροπή του αγ. Μακαρίου του Αιγυπτίου· «Και ημείς τοίνυν βιασώμεθα και άγξωμεν εαυτούς εις την ταπεινοφροσύνην, την αγάπην και την πραότητα., ίνα αποστείλη το Πνεύμα αυτού εις τας καρδίας ημών ο Θεός»! Όντως τα αντίρροπα του άγχους είναι η ταπεινοφροσύνη, η αγάπη και η πραότητα!

Η ετερότητα, η διαφορετικότητα του ανθρώπου από τον συνάνθρωπό του διαφαίνεται, μεταξύ των άλλων, και από την προσωπική του πορεία, την προσωπική του ιστορία. Δεν είναι μόνο το οικογενειακό περιβάλλον το οποίο γεννά συνθήκες ξεχωριστές για τον καθένα, ακόμη κι αν αυτές φαίνονται συνηθισμένες. Διότι ο καθένας προσλαμβάνει διαφορετικά το αξιακό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει. Άλλος το αποδέχεται κα το εντυπώνει, επομένως το μιμείται (είτε θετικά είτε αρνητικά), άλλος το κρίνει, με αποτέλεσμα μόλις του δοθεί η ευκαιρία να δοκιμάσει να ζήσει με διαφορετικό τρόπο από ό,τι έμαθε ή και να κρατήσει τις αξίες οι οποίες- πιστεύει ότι- τον εκφράζουν. Άλλος πάλι έχει απορρίψει συνειδητά ή ασυνείδητα τον τρόπο και τα πρόσωπα του οικογενειακού παρελθόντος του, με αποτέλεσμα να ξεκινά μία διαφορετική ζωή, συνήθως πράττοντας τα αντίθετα από αυτά που έμαθε και έζησε.
Το ίδιο συμβαίνει και στην πνευματική ζωή. Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι ακολουθούν μία συγκεκριμένη πορεία πίστης ή απιστίας έναντι του Θεού και υπάρχουν και εκείνοι οι οποίοι ζούνε μία μεταστροφή. Οι περισσότεροι άγιοι της Εκκλησίας έζησαν εξ αρχής την πορεία στην αγιότητα. Μεγάλωσαν με σταθερές πνευματικές αξίες και αναζήτησαν με τον τρόπο της ζωής τους τη βίωση, την εμπειρία του Θεού, η οποία και τους δόθηκε εξ ουρανού στη ζωή της Εκκλησίας, με αποκορύφωμα είτε το μαρτύριο του αίματος είτε της συνειδήσεως, μία πνευματική ζωή αγάπης για τον Θεό και τον πλησίον η οποία ξεπέρασε ακόμη και τα μέτρα του εαυτού, οδηγώντας τον άνθρωπο σε παροξυσμό καλών έργων. Οι περισσότεροι άγιοι απεκδύθηκαν « τον παλαιόν άνθρωπον συν ταις πράξεσιν αυτού και ενεδύσαντο τον νέον τον ανακαινούμενον εις επίγνωσιν κατ’ εικόνα του κτίσαντος αυτόν» (Κολοσ. 3, 9-10), δηλαδή έβγαλαν από πάνω τους τον παλιό αμαρτωλό εαυτό τους με τις συνήθειες του και ντύθηκαν τον καινούργιο άνθρωπο, που ανανεώνεται συνεχώς σύμφωνα με την εικόνα του Δημιουργού του, ώστε με τη νέα ζωή του να φτάσουν στην τέλεια γνώση του Θεού. Υπήρξαν όμως και άγιοι οι οποίοι περπάτησαν στα έργα της απειθείας, περπάτησαν ανάμεσα στους «υιούς της απειθείας» και έγιναν και οι ίδιοι απειθείς, αφήνοντας τα πάθη να δυναστεύουν τη ζωή τους. Ήρθε όμως η στιγμή κατά την οποία πήραν την μεγάλη απόφαση και επέστρεψα στον Θεό και τη ζωή της Εκκλησίας τη ζωή της πίστης, με αποτέλεσμα να κάνουν μία καινούργια αρχή, σωτηρίας και αιωνιότητας.
Πόσο εύκολο όμως είναι να κατανοήσει κάποιος, συνήθως ο καθένας μας, ιδιαιτέρως στην εποχή μας, ότι ανήκουμε στους « υιούς της απειθείας», ότι όχι μόνο περπατήσαμε αλλά και περπατούμε στη χώρα των παθών (Κολοσ. 3, 7); Οι εξωτερικές προοπτικές δεν το επιτρέπουν. Ο πολιτισμός μας είναι δομημένος στην αποθέωση των παθών ως δικαιωμάτων για τη ζωή μας. Η πνευματική παιδεία χωλαίνει. Η Εκκλησία σήμερα, ενίοτε και από αυτούς οι οποίοι την διακονούν, θεωρείται ως σημείο του παρελθόντος, των αξιών, της παράδοσης, με κύρια αποστολή τη διάσωση αυτού του παρελθόντος και τη χρησιμότητα σε όσους δυσκολεύονται, δια της φιλανθρωπίας. Ο αγώνας κατά των παθών είναι στο παρασκήνιο της εκκλησιαστικής ζωής. Ή, συνήθως, περιορίζεται στην εξωτερική τήρηση κάποιων εντολών, στην αποφυγή ηθικών πτώσεων και σε ένα « φαίνεσθαι» το οποίο δεν αντανακλά την εικόνα της καρδιάς. Πώς λοιπόν ο άνθρωπος να συνειδητοποιήσει ότι περπατά σε μία πορεία στην οποία η συνάντηση με τον Θεό δεν είναι καθόλου δεδομένη;
Υπάρχουν τρεις αισιόδοξες προοπτικές. Αρχικά το έλεος και η αγάπη του Θεού, τα οποία αγγίζουν τον κάθε άνθρωπο, όταν αυτός θέλει να αφήσει στην καρδιά του τόπο για τον Θεό. Όταν αφήνει την υπερηφάνεια κατά μέρος και αναζητεί την αλήθεια. Ο άνθρωπος που αφήνει την θύρα της καρδιάς του έστω και κατ’ ολίγον ανοιχτή, θα μπορέσει να κατανοήσει και να βιώσει το έλος του Κυρίου, το οποίο μας καταδιώκει πάσας τας ημέρας της ζωής μας. Και δεν είναι ο καθένας που σώζει τον εαυτό του, αλλά ο Θεός όλους μας. Έπειτα είναι η προαίρεση της καρδιάς μας. Αν αναζητούμε τον Θεό, αν αισθανόμαστε ότι η ζωή μας δεν μπορεί να δώσει τελική απάντηση για το νόημά της χωρίς την παρουσία Του, ακόμη κι αν στην πράξη φαίνεται ότι ζούμε χωρίς Αυτόν, τότε θα λάβουμε Θεό. Καλή ανησυχία χρειάζεται και αναζήτηση εντός της καρδίας μας. Και τρίτον, ανοιχτή καρδιά έναντι της Εκκλησίας. Να μην περιορίζουμε τη θέα μας προς την Εκκλησία στο σημείο της χρησιμότητας ή στο σημείο της παραδοσιακότητας, αλλά να θέλουμε να δούμε την Εκκλησία ως την κοινότητα που σώζει και που αναγεννά τον άνθρωπο. Να εμπιστευόμαστε και το ήθος και τον τρόπο. Αλλά και πρόσωπα. Διότι δίχως προσωπική κοινωνία, δίχως την αίσθηση ότι υπάρχουν αυτοί που βιώνουν τις εντολές του Θεού, δεν είναι καθόλου εύκολη η πνευματική μας ανακαίνιση και η έξοδός μας από το σχήμα τω υιών της απειθείας.
Όταν συμβούν αυτά, υπάρχει κι ένα άλλο στοιχείο εξίσου σημαντικό. Είναι η διαρκής μετάνοια. Το δύσκολο είναι να αποφύγουμε τη νοσταλγία για το παρελθόν μας. Για την ευκολία της ζωής της αμαρτίας, η οποία προσφέρει άνεση. Την αίσθηση ότι μέσα από τη σχέση με τον Θεό τα περισσότερα δεν επιτρέπονται. Όμως ακόμη κι αυτό να συμβαίνει, η δύναμη της αγάπης καθιστά τον ζυγό της πίστης χρηστό, καλό, ευλογημένο και το φορτίο ελαφρύ. Διότι είναι η παρουσία του Θεού στη ζωή μας έντονη, ώστε ακόμη κι αυτό που φαίνεται δύσκολο, αδύνατο γίνεται εφικτό. Αρκεί να βρισκόμαστε στην Εκκλησία. Να κοινωνούμε Θεό εν τοις μυστηρίοις και την αγάπη. Και να Τον αναζητούμε συνεχώς, βλέποντας ότι μας ευεργέτησε και μας απάλλαξε από την κυριαρχία των παθών, αλλά και ότι μας χορήγησε Πνεύμα Άγιο και τη δυνατότητα να Τον κοινωνούμε, μη όντας μόνοι στην μεταστροφή. Η διαρκής μετάνοια δεν είναι καθήλωση στο πένθος για την αμαρτία που ζήσαμε ή ζούμε, αλλά υπενθύμιση της χαράς του Κυρίου.
Ακόμη κι αν περπατήσαμε ή περπατούμε στη ζωή της απειθείας, το έλεος του Θεού μας κυνηγά και μας δίνει την ευκαιρία να ξεκινούμε από την αρχή. Ας πούμε ΝΑΙ στην πρόσκληση του Θεού και ας συμμετάσχουμε με την καρδιά μας στο δείπνο της Βασιλείας Του μετά πάντων των Αγίων!
Κέρκυρα, 13 Δεκεμβρίου 2015

Η  παροιμία λέγει ότι τα «χούγια» δεν αλλάζουν μέχρι να πεθάνη ο άνθρωπος.

Αυτή στην ουσία έχει δύο έννοιες. Πρώτον, εκφράζει ότι εμείς οι άνθρωποι τόσο πολύ αγαπάμε τις συνήθειές μας, ώστε οι ίδιοι δεν θέλομε να τις βγάλωμε, όχι ότι δεν βγαίνουν οι συνήθειες.

Τις αγαπάμε τις συνήθειές μας, τις υποστηρίζουμε, μας αρέσουν και προτιμούμε καλύτερα να μας σφάξουν παρά να αλλάξωμε μία συνήθειά μας.

Παρατηρήστε, όταν θελήσουν να μας αλλάξουν κάποια συνήθειά μας, κάποια σκέψι μας, κάποια γνώμη μας, πως αμέσως αντιδρούμε. Αμέσως ταραζόμαστε, γιατί την αγαπάμε την συνήθειά μας, όχι ότι αυτή δεν αλλάζει.Ίσα ίσα που η Αγία Γραφή λέγει ότι και ο ηλικιωμένος Νικόδημος η οποιοσδήποτε άλλος μπορεί να ξαναγεννηθή λαμβάνοντας το βάπτισμα. Η Αγία Γραφή λέγει ότι καρδίαν καινή δίνει ο Θεός, κάνοντάς μας ανάπλασι του νου, του βαθυτέρου είναι μας, και έτσι γινόμεθα καινούργιοι ημέρα τη ημέρα. Επομένως, αλλάζει ο άνθρωπος.

Δεύτερον, εκείνα που πράγματι δεν αλλάζουν είναι τα σωματικά και ψυχικά ιδιώματα του ανθρώπου –αμφότερα φυσικά είναι-, στα οποία χωράει ένα πράγμα, η δική μας κατάφασις: τα δέχομαι και προχωράω. Εγώ παραδείγματος χάριν, πάω στο μοναστήρι αγράμματος και θέλω να παρουσιάζωμαι ως εγγράμματος. Τότε είναι φυσικό να αποτύχω. Διότι, εάν δεν έμαθα γράμματα μέχρι της ηλικίας των δεκατεσσάρων, δεκαπέντε χρόνων, μετά δεν μπορώ να μάθω. Δεν μπορώ να αποκαταστήσω την άγνοιάμου με μεταγενέστερες σπουδές, διότι θα γίνω χειρότερος. Να παραδεχτώ λοιπόν την αγραμματωσύνη μου και να πάω στο μοναστήρι ως αγράμματος. Εάν θελήσω να εξομοιωθώ με τους μορφωμένους, θα χάσω την ειρήνη μου.

Υπάρχουν πολλά φυσικά ιδιώματα. Εκ φύσεως είμαι εξωστρεφής ή νωθρός ή έξυπνος ή αφελής ή ζωηρός ή σοβαρός ή έχω τούτο το κακό ή το καλό. Μεταβολή βέβαια σε αυτά γίνεται· αύξηση, πρόοδος, μείωσις γίνεται, αλλά όχι τελεία αλλαγή.

Αυτά αποτελούν το περιεχόμενο που μας χάρισε ο Θεός, επί τη βάσει του οποίου θα προχωρήσωμε, και το οποίο θα χρησιμοποιήσωμε ως αντάλλαγμα, για να πάρωμε την χάρι του Θεού.

Όταν λοιπόν λέμε, τα ανθρώπινα «χούγια» δεν αλλάζουν, εννοούμε: ή ότι δεν θέλουν οι άνθρωποι αλλαγή, ή ότι πρόκειται περί φυσικών και ψυχικών ιδιοτήτων του ανθρώπου. Αυτά δεν μας εμποδίζουν στον δρόμο μας. Αυτά είναι το χωράφι, το οποίο πρέπει να καλλιεργήσουμε· δεν χρειάζεται να αλλάξουν αυτά, μόνον να τα προσφέρωμε στην υπηρεσία του Θεού. Εγώ θα προσφέρω την χαρά μου, εσύ την εξυπνάδα σου, ο άλλος την μόρφωσί του. Να τα προσφέρω όμως σαν σκύβαλα, διότι τίποτε δεν είναι, πεταγμένα πράγματα είναι, αν και είναι αγαθά, και τότε μπορώ θαυμάσια να προχωρήσω.

Τα «χούγια», και μάλιστα τα πνευματικά, δεν αλλάζουν, επειδή εμείς δεν θέλομε. Εμείς τα ράβομε επάνω στην ψυχή μας με την μεγάλη εκείνη βελόνα και με την κάμιλο, με το χονδρό δηλαδή σχοινί, με το παλαμάρι του θελήματος.

Και επειδή είναι τόσο δύσκολο να αλλάξη το «χούγι» του ανθρώπου, αφού το αγαπάει, γι’αυτό είναι φρόνιμο να μην θέλωμε να αλλάζωμε τους άλλους, τον εαυτό μας όμως να τον αλλάζωμε. Λόγου χάριν, θα δης ότι ο άλλος είναι τεμπέλης. Μη θέλης να αλλάξη. Θα διαπιστώσης ότι ο διπλανός σου είναι πολυλογάς. Δέξου τον όπως είναι. Τί μπορείς μόνον να κάνης; Όταν δης τα παπούτσια του, κλείσε την πρότα σου και μη μιλάς, ώστε να κτυπήση και να αναγκασθή να φύγη. Ή βλέπεις ότι ο άλλος είναι υβριστής· φωνάζει, νευριάζει. Όταν σε πλησιάση, πες στον εαυτό σου: Τώρα θα έρθουν τα σύννεφα, οι βροντές, οι αστραπές· θα αρχίσουν οι φωνές, οι θυμοί. Να το περιμένης αυτό, και να μη θέλης να αλλάξη. Να μη λες: Μα, καλόγερος και να θυμώνη; Διότι από την ώρα εκείνη διακυβεύεται η δική σου ζωή.

Όπως, όταν αμαρτάνη ο άλλος τον δικαιολογούμε και λέμε ότι άνθρωπος είναι, το ίδιο να λέμε και για το «χούγι» των άλλων. Αλλά, όταν αμαρτάνωμε εμείς, να λέμε: Δεν μπορεί να αμαρτάνη ο άνθρωπος που γεννήθηκε από το Πνεύμα το Άγιον, διότι η αμαρτία είναι χωρισμός από τον Θεόν. Άλλα θα πούμε για τον εαυτό μας και άλλα για τους άλλους. Και όντως, είναι αφελέστατος και αποτυχημένος, όποιος συλλάβη έστω και απλώς την ιδέα να αλλάξη τους άλλους. Αποτυγχάνει καθημερινά, όταν θελήση να επιφέρη κάποια αλλαγή στον άλλο και ιδίως στην γνώμη του άλλου.

Θα θυμάστε το περιστατικό από το Ευαγγέλιο, που πήγαν στον Χριστό δύο αδέλφια και του είπαν: Χώρισέ μας το χωραφάκι μας, σε παρακαλούμε. Τί τους απάντησε; Δεν είναι δουλειά μου. (Λουκ.12.3-14) Γιατί; Διότι θα ερχόταν σε σύγκρουσι με την θέλησι του ενός εξ αυτών. Ουδέποτε ήρχετο ο Χριστός σε σύγκρουσι. Μία φορά μόνον το έκανε, με τους Φαρισαίους, με τα «ουαί». Έριχνε απλώς τον λόγο, την διδασκαλία του, τα δίχτυα του, και μάλιστα πώς; Με παραβολές· γιατί, εάν θα μιλούσε ανοιχτά, θα συγκρουόταν με τις ιδεές τους, με τις αντιλήψεις τους.

Ο άνθρωπος πάντοτε καταλαβαίνει αυτό που θέλει. Τα έλεγε λοιπόν κεκαλυμμένα, και τα καταλάβαιναν όσοι ήθελαν· όσοι δεν ήθελαν, έλεγαν μόνον, τί ωραία που μιλάει! Μέλι και γάλα βγαίνει από το στόμα του. Έτσι τους κέρδιζε όλους…

Χαρισματική Οδός –  Αρχιμ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου – εκδ. Ίνδικτος

http://imverias.blogspot.gr/2015/12/blog-post_11.html#more

Ο όσιος Γέρων Πορφύριος, κατά κόσμον Ευάγγελος Μπαϊρακτάρης, γεννήθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1906 μ.Χ., στην Εύβοια, στο χωριό Άγιος Ιωάννης της επαρχίας Καρυστίας. Οι γονείς του, Λεωνίδας Μπαϊρακτάρης και Ελένη, το γένος Αντωνίου Λάμπρου, ήταν ευσεβείς και φιλόθεοι άνθρωποι. Ο πατέρας του, μάλιστα, ήταν ψάλτης στο χωριό και είχε γνωρίσει προσωπικά τον Άγιο Νεκτάριο. Η οικογένειά του ήταν πολυμελής και οι γονείς, φτωχοί γεωργοί, δυσκολεύονταν να τη συντηρήσουν. Γι’ αυτό ο πατέρας υποχρεώθηκε να φύγει στην Αμερική, όπου δούλεψε στην κατασκευή της διώρυγας του Παναμά.

Ο μικρός Ευάγγελος ήταν το τέταρτο παιδί της οικογένειας. Φύλαγε πρόβατα στο βουνό και είχε παρακολουθήσει μόνο την πρώτη τάξη του δημοτικού, όταν αναγκάστηκε και αυτός λόγω της μεγάλης φτώχειας να πάει στη Χαλκίδα για να δουλέψει. Ήταν μόλις επτά χρονών. Εργάστηκε δύο τρία χρόνια σ ἕνα κατάστημα. Μετά πήγε στον Πειραιά, όπου δούλεψε δύο χρόνια στο παντοπωλείο ενός συγγενούς.

Στα δώδεκά του χρόνια έφυγε κρυφά για το Άγιον Όρος, με τον πόθο να μιμηθεί τον Άγιο Ιωάννη τον Καλυβίτη, τον οποίο είχε ιδιαίτερα αγαπήσει, όταν παλαιότερα είχε διαβάσει το βίο του. Η χάρις του Θεού τον οδήγησε στην καλύβη του Αγίου Γεωργίου Καυσοκαλυβίων και στην υποταγή δύο Γερόντων, του Παντελεήμονος, ο οποίος ήταν και πνευματικός, και του Ιωαννικίου, αδελφών κατά σάρκα. Αφοσιώθηκε στους δύο Γέροντες, που κατά κοινή ομολογία ήταν ιδιαίτερα αυστηροί, με μεγάλη αγάπη και με πνεύμα απόλυτης υπακοής.

Έγινε μοναχός σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών και πήρε το όνομα Νικήτας. Μετά από δύο χρόνια έγινε μεγαλόσχημος. Λίγο αργότερα ο Θεός του δώρισε το διορατικό χάρισμα.

Στα δεκαεννέα του χρόνια ο Γέροντας αρρώστησε πολύ σοβαρά, γεγονός που τον ανάγκασε να εγκαταλείψει οριστικά το Άγιον Όρος. Επέστρεψε τότε στην Εύβοια, όπου εγκαταβίωσε στη Μονή του Αγίου Χαραλάμπους Λευκών. Ένα χρόνο αργότερα, το έτος 1926 μ.Χ., σε ηλικία είκοσι ετών, χειροτονήθηκε ιερέας στον Άγιο Χαράλαμπο Κύμης από τον Πορφύριο Γ’ , Αρχιεπίσκοπο Σινά, ο οποίος του έδωσε το όνομα Πορφύριος. Στα είκοσι δύο του έγινε πνευματικός-εξομολόγος και λίγο αργότερα αρχιμανδρίτης. Για ένα διάστημα εργάστηκε ως εφημέριος στους Τσακαίους, χωριό της Εύβοιας.

Στην Εύβοια, στην Ιερά Μονή Αγίου Χαραλάμπους, έζησε δώδεκα χρόνια, διακονώντας τους ανθρώπους ως πνευματικός και εξολόγος, και τρία χρόνια στην Άνω Βάθεια, στην εγκαταλελειμμένη Μονή του Αγίου Νικολάου.

Το 1940 μ.Χ., παραμονές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γέροντας Πορφύριος εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου ανέλαβε καθήκοντα εφημερίου και πνευματικού στην Πολυκλινική Αθηνών. Όπως ο ίδιος έλεγε, έζησε εκεί τριάντα τρία χρόνια σαν μία μέρα, ασκώντας ακαταπόνητα το πνευματικό έργο και ανακουφίζοντας τον πόνο και την ασθένεια των ανθρώπων.

Από το 1955 μ.Χ. είχε εγκατασταθεί στα Καλλίσια, όπου είχε μισθώσει από την Ιερά Μονή Πεντέλης το εκεί ευρισκόμενο μονύδριο του Αγίου Νικολάου με την αγροτική περιοχή που το περιέβαλλε, την οποία καλλιεργούσε με μεγάλη επιμέλεια. Εδώ, παράλληλα εξασκούσε το πλούσιο πνευματικό του έργο.

Το καλοκαίρι του 1979 μ.Χ., εγκαταστάθηκε στο Μήλεσι με το όνειρο να χτίσει μοναστήρι. Εκεί ζούσε στην αρχή σε ένα τροχόσπιτο κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες και μετά σε ένα απέριττο κελλάκι από τσιμεντόλιθους, όπου και υπέμενε αγόγγυστα τις πολλές δοκιμασίες της υγείας του. Το 1984 μ.Χ. μεταφέρθηκε σε κτίσμα του υπό ανέγερση μοναστηριού, για την ολοκλήρωση του οποίου ο Γέροντας, παρόλο που ήταν πολύ άρρωστος και τυφλός, εργαζόταν ακατάπαυστα και ακαταπόνητα. Με τη θεμελίωση του Καθολικού της Μονής Μεταμορφώσεως, στις 26 Φεβρουαρίου 1990 μ.Χ., αξιώθηκε να δει το όνειρό του να γίνεται πραγματικότητα.

Τα τελευταία χρόνια της επίγειας ζωής του άρχισε να προετοιμάζεται για την κοίμησή του. Επιθυμούσε να αποσυρθεί στο Άγιον Όρος, στα αγαπημένα του Καυσοκαλύβια, όπου μυστικά και αθόρυβα, όπως έζησε, θα έδιδε την ψυχή του στο Νυμφίο της. Πολλές φορές τον άκουσαν να λέει: «Επιδιώκω και τώρα που εγήρασα να πάω και να πεθάνω εκεί πάνω».

Πράγματι, τον Ιούνιο του 1991 μ.Χ., προαισθανόμενος το τέλος του, και μη θέλοντας να κηδευθεί με τιμές, αναχώρησε για το καλύβι του Αγίου Γεωργίου στα Καυσοκαλύβια του Αγίου Όρους, όπου είχε καρεί μοναχός πριν από περίπου 70 χρόνια και στις 4:31΄ το πρωί της 2ας Δεκεμβρίου 1991 μ.Χ. παρέδωσε το πνεύμα στον Κύριο, που τόσο αγάπησε στη ζωή του.

Τα τελευταία λόγια που ακούστηκαν από το στόμα του ήταν από την αρχιερατική προσευχή του Κυρίου, αυτά που τόσο αγαπούσε και πολύ συχνά επαναλάμβανε: «ἵνα ὦσιν ἓν».

Στην αγιοκατάταξη του Γέροντος Πορφυρίου προχώρησε η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατά την συνεδρίαση της 27ης Νοεμβρίου 2013 μ.Χ., υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

http://imverias.blogspot.gr/

Γράφει ο αρχιμ.Θεόφιλος Λεμοντζής Δρ. Θεολογίας, Ιεροκήρυκας της Ι.Μ. Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας

Η αποκάλυψη του Θεού στον κόσμο, η φανέρωση της δόξας του Θεού «εν Χριστώ», σήμανε και την φανέρωση της ειρήνης στον κόσμο. Η επίσκεψη του Σωτήρος Χριστού στο ανθρώπινο γένος απετέλεσε την επίσκεψη του άρχοντα της ειρήνης στον κόσμο σύμφωνα με τον προφήτη Ησαΐα (Ἠσ. 9, 6). «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία», που ήταν ο ύμνος των Αγγέλων επί του κοσμοϊστορικού γεγονότος της Θείας ενανθρωπήσεως και φανερώνει, σύμφωνα με τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά, ότι ο προσδοκώμενος Μεσσίας, «τὴν εἰρήνην ἡμῖν κομίζων οὐρανόθεν ἦλθεν ἐφ᾽ ἡμᾶς»i. Άλλωστε, ο σκοπός και όλο το έργο της Θείας Οικονομίας του ενανθρωπήσαντος Λόγου του Θεού «ἡ εἰρήνη ἐστί, καί δι᾿ αὐτήν κλίνας οὐρανούς ἐπί τήν γῆν κατῆλθε»ii.

Ο Ιησούς μακάρισε τους εργάτες της ειρήνης. «Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ Θεοῦ κληθήσονται», αναφέρει ο έβδομος μακαρισμός (Ματθ. 5,9). Η ειρήνη ήταν και το αποχαιρετιστήριο δώρο Του προς τους μαθητές Του πριν το πάθος. «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν· οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν, ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν»(Ιω. 14,27). Δηλαδή “σας αφήνω ειρήνη. Σας δίνω τη δική μου την ειρήνη. Σας δίνω όμως ειρήνη, όχι όπως αυτή που δίνει ο κόσμος”. Αλλά και όταν ανέστη εκ του τάφου και εμφανίστηκε στους μαθητές Του οι πρώτες Του λέξεις ήταν «Εἰρήνη ὑμῖν»! «Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν ᾿Ιουδαίων, ἦλθεν ὁ ᾿Ιησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν». (Ιωαν.20,19). Ευλόγησε τους μαθητές Του με την ευλογία της ειρήνης, διότι η ταραχή τους ήταν πολύ μεγάλη· ο Κύριός τους είχε πεθάνει. Έμοιαζε να έχει θανατωθεί η ίδια η ζωή, το φως και η ελπίδα να έχει σβήσει, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Μητροπολίτης Αντώνιος του Σουρόζiii.

Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας αναφέρει ότι η ειρήνη είναι τόσο πολύτιμο πράγμα, ώστε χρειάστηκε να κατεβεί στη γη ο ίδιος ο Θεός, προκειμένου να την προσφέρει στους ανθρώπους. Και ενώ ο Θεός είναι πλούσιος και Κύριος των πάντων, δεν βρήκε κανένα αντάξιο τίμημά της, και γι’ αυτό πρόσφερε το ίδιο του το αίμαiv. Εμείς οι χριστιανοί βιώνουμε αυτό το απολυτρωτικό έργο του Χριστού μέσα στη Θεία Λειτουργία το οποίο είναι το μυστήριο της ειρήνης, σύμφωνα με τον Ιερό Χρυσόστομοv. Η Θεία Λειτουργία η οποία είναι η μυσταγωγία της ενανθρωπήσεως του Κυρίου, όπως λέγει ο Νικόλαος Καβάσιλας,vi η ανακεφαλαίωση όλου του μυστηρίου της ἐν Χριστῷ οικονομίαςvii, παραπέμπει στὴν ειρήνη σε όλες της μάλιστα τις διαστάσεις. «Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν» και «Ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης» είναι από τα πρώτα λόγια του λειτουργού∙ αλλά και μετά τα Εἰρηνικὰ γίνεται λόγος γιὰ την ειρήνη πριν και μετά τὰ βιβλικὰ αναγνώσματα όπου ο ιερέας ειρηνεύει τὸν αναγνώστη και τὸν Διάκονο μὲ τὸ «Εἰρήνη σοι». Ο άγιος Συμεὼν Θεσσαλονίκης θεωρεί ότι αυτή η ειρηναία ευλογία «ἰδιόν ἐστι τοῦ Χριστοῦ καὶ κληρονομία ἡμῖν ὑπ᾽ αὐτοῦ καταληφθεῖσα»viii. Αλλά και στο κέλευσμα του Ιερέα «πρόσχωμεν τὴν ἁγίαν ἀναφορὰν ἐν εἰρήνῃ προσφέρειν,» ο λαός απαντά «Ἔλεον εἰρήνης, θυσίαν αἰνέσεως», δηλαδή, όπως ερμηνεύεται από τον άγιο Νικόλαο Καβάσιλα, «προσφέρομεν οὐ μόνον μετ᾽ εἰρήνης ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν εἰρήνην ἀντὶ δώρου καὶ θυσίας ἑτέρας»ix.

Ο Απόστολος Παύλος μάς ομιλεί για την ειρήνη ως τον καρπό του Αγίου Πνεύματος(Γαλ. 5, 22-23) και μας προτρέπει: «να επιδιώκετε την ειρήνη με όλους»(Εβρ. 12,14). Η ειρήνη αποτελεί χάρισμα αλλά και ταυτόχρονα ζητούμενο καθώς ο κάθε πιστός, μέσα από μια αγωνιστική διάθεση, ασκητική εργασία και φύλαξη των εντολών του Θεού, καλείται να βιώνει την ειρήνη στις σχέσεις του προς τον Θεό, προς τους συνανθρώπους του, προς τον κόσμο που τον περιβάλλει αλλά και προς τον ίδιο τον εαυτό του. Η λέξη ειρήνη εικάζεται ότι ετυμολογικά προέρχεται από το ρήμα «εἴρω» που σημαίνει συνδέω, ενώνω. Πράγματι, η έλλειψη συγκρούσεων και αντιθέσεων οδηγεί σε ενότητα και αρμονία σε όλα τα επίπεδα και αναπόφευκτα στην αγάπη. Η ειρήνη είναι γνώρισμα της Θεότητος και ο Θεός ονομάζεται «Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ εἰρήνης» (Β΄ Κορ. 13,11) από τον Απ. Παύλο. Γι’ αυτό το λόγο και ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος συνδέει το αγαθό της ειρήνης με την Αγία Τριάδα. Ο άνθρωπος, ως κατ’ εικόνα δημιούργημα της Ζωαρχικής Τριάδος καλείται να αντανακλά αυτόν τον ειρηνικό τρόπο ζωής τού πρωτοτύπουx.

Ο Θεός δώρισε την ειρήνη στον άνθρωπο τοποθετώντας τον μέσα στον παράδεισο που εφύτευσε στην Εδέμ (Γεν. 2,8), μέσα σ’ ένα «παλάτι», σ’ ένα «ταμείο κάθε χαράς και ευχαριστήσεως», όπως αναφέρει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνόςxi. Ο άνθρωπος, όντας μέσα στον παράδεισο, βρισκόταν σε κοινωνία και φιλία με το Θεό, σε αρμονική σχέση με τον συνάνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον. Ο Θεός έγινε ομόγλωσσος με τον άνθρωπο, τον έκανε ακροατή της Θείας φωνής και τον αξίωσε να γνωρίσει τον πλάστη του, για να επιτευχθεί το καθ’ ομοίωσιν, επισημαίνει ο Μέγας Βασίλειοςxii. Ενώ η δωρεά του κατ’ εικόνα, το λογικό και η ελευθερία δηλαδή, αποτελεί το χάρισμα του Θεού προς τον άνθρωπο, το καθ’ ομοίωσιν αποτελεί τη δυνατότητα που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο να φτάσει προς τη θέωση και την τελείωσηxiii. Δυστυχώς, ο άνθρωπος κάνοντας κακή χρήση της ελευθερίας του αντί να τελειοποιηθεί, «έγινε παράφρων και δέσμιος του Άδη», δέσμιος της αμαρτίας, «μεθυσμένος από τη θανατηφόρα ηδονή της εωσφορικής αυτοθεώσεως», όπως υπογραμμίζει ο Γέροντας Σωφρόνιος,xiv. Η αμαρτία επέφερε την διάρρηξη των σχέσεων του ανθρώπου με το Θεό, τον συνάνθρωπο και το φυσικό περιβάλλονxv. Αφ’ ότου οι προπάτορές μας, ο Αδάμ και η Εύα, παρήκουσαν την εντολή του Θεού και εκδιώχθηκαν από τον παράδεισο, «η αμαρτία ηγέρθη ως μεσότοιχον έχθρας μεταξύ Θεού και ανθρώπου», αναφέρει στην Ιερά Κατήχησή του ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως.

H αμαρτία, η έχθρα με το Θεό δηλαδὴ, ποὺ σὰν φραγμὸς κρατά τὸν άνθρωπο μακριὰ απὸ τὸ Θεόxvi, καταργήθηκε διὰ του Σταυρού. Μέσω του θεανθρώπινου προσώπου του Ιησού πραγματοποιήθηκε η οριστικὴ καταλλαγή μεταξύ Θεού και ανθρώπουxvii. Καταλλαγή σημαίνει συμφιλίωση και ο απ. Παύλος στὴν πρὸς  Εφεσίους επιστολή επισημαίνει ότι ο Χριστός «ἐστίν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τά ἀμφότερα ἕν καί τό μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τήν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκί αὐτοῦ, τόν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασιν καταργήσας, ἵνα τούς δύο κτίσῃ ἐν αὐτῷ εἰς ἕνα καινόν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην καί ἀποκαταλλάξη τούς ἀμφοτέρους ἐν ἑνί σώματι τῷ Θεῷ διά τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τήν ἔχθραν ἐν αὐτῶ. Καί ἐλθών εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακράν καί εἰρήνην τοῖς ἐγγύς∙ ὅτι δι᾿ αὐτοῦ ἔχομεν τήν προσαγωγήν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνί πνεύματι πρός τόν πατέρα» (Ἐφεσ. 2, 14-18). Ο Χριστός δηλαδή είναι η «εἰρήνη ἡμῶν» ο οποίος καταργεί την έχθρα της αμαρτίας με το Σταυρό Του, αναπλάθει τούς ανθρώπους συμφιλιώνοντάς τους μεταξύ τους και με το Θεό, κομίζοντας την ειρήνη, η οποία τελεσιουργείται εντός της Εκκλησίας «ὡς ἑνί σώματι, ὡς ἑνί πνεύματι».

Ο Χριστός συμφιλιώνει τοὺς ανθρώπους με τὸ Θεό, τους ανακαινίζει, «εἰς ἕνα καινόν ἄνθρωπον» καὶ τους δίνει τὴ δυνατότητα να βρίσκονται κοντὰ στο Θεόxviii.  Η διάσταση των δύο κόσμων, του Θείου και του ανθρωπίνου που προκλήθηκε από την αμαρτία και την αποστασία του ανθρώπου προς το Θεό αναιρείται εντός της θεανθρώπινης ύπαρξης του Ιησού. Όντας τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ο Χριστός φέρει την άκτιστη Θεία φύση και την κτιστή ανθρώπινη φύση και με αυτό τον τρόπο γεφυρώνει την άβυσσο που χωρίζει τον Θεό και τον άνθρωπο και ταυτόχρονα το κτιστό ζωοποιείται μέσα από την ένωση με το Άκτιστο. Εφόσον το έργο του διαβόλου είναι η διαίρεση, η καταστροφή της ενότητας, το κομμάτιασμα, η ταραχή, τότε το έργο της Εκκλησίας, που είναι το Σώμα του Χριστού (Α΄Κορ.12,27), είναι η καταλλαγή και η ενότητα, η κοινωνία της ζωής και η ειρήνη.

Ο Ιησούς Χριστός φανερώνει τον νέο άνθρωπο που επαναπροσεγγίζει το Θεό (Εφ. 2, 1-18). Είναι ο νέος Αδάμ. Ενώ ο παλαιός Αδάμ διέρρηξε τη σχέση του με το Θεό, ο νέος άνθρωπος είναι ο κατηλλαγμένος με το Θεό (Ρωμ. 5, 10), ειρηνεύει με το συνάνθρωπο αφού οι εγγὺς και οι μακρὰν διὰ της ειρήνης του Χριστού έγιναν ένα (Εφεσ. 2,17). Η πολυδιάστατη ειρήνη εντός των κοινωνικών σχέσεων απορρέει από την ειρήνη με το Θεό και η αγάπη η οποία τελεσιουργείται εντός της ειρήνης έχει κάθετη και οριζόντια διάσταση: Η ἀγάπη προς το Θεό και η αγάπη «πρός τόν πλησίον»xix. Ὁ αμαρτωλὸς που συμφιλιώθηκε μὲ το Θεό δεν μπορεί να Του προσφέρει ευάρεστη λατρεία, αν δεν συμφιλιωθεί πρώτα με τον αδελφό του (Ματθ. 5,23). Η συμφιλίωση με τον πλησίον είναι απαραίτητος όρος για την αποδοχή της θυσίας (Ματθ. 9,13∙ 12,7). Η αγάπη προς τον συνάνθρωπο περιλαμβάνει και τους διώκτες και τούς εχθρούς (Ματθ. 5,44-48. Λουκ. 6,27-36). Έτσι ο συνδυασμὸς και των δύο, δηλαδή η αγάπη προς τὸ Θεὸ καὶ τον πλησίον, δίνει το μέτρο της τελειότητας∙ αρκεί κατὰ τὸν Ιερὸ Χρυσόστομο η άσκηση της αγάπης νὰ υπάρχει όχι «στό φιλεῖν ἁπλῶς» αλλὰ στὸ «γνησίως φιλεῖν»xx.

Είμαστε ειρηνικοὶ «πρὸς ἀλλήλους», επισημαίνει ο άγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμάς όταν αποδεχόμαστε και συγχωρούμε τον συνάνθρωπό μας αλλά και όταν προσφέρουμε το έλεός μας όπως έπραξε και ο Χριστός, ο οποίος παρείχε το άπειρο έλεός του προς εμάςxxi. Η απαίτηση του Ιησού για αγάπη πρός τούς εχθρούς δέν θεμελιώνεται στήν ανθρώπινη φύση ή σε κάποια σκοπιμότητα, αλλά στήν βαθύτερη οντολογία της υπάρξεώς μας, στή βούληση καί στις ενέργειες του Θεού. Οι περί των εχθρών αντιλήψεις του  Ιησού δέν έχουν σάν αφετηρία οποιεσδήποτε οικουμενιστικές ιδέες ή ανθρωπολογικές απόψεις, αλλά τόν ίδιο τόν Θεό. Η αγάπη πρός τούς εχθρούς δέν είναι ανθρώπινο έργο, αλλά «σημείο» της Θείας παρουσίας της Βασιλείαςxxii. Η φανέρωση της ειρήνης στον κόσμο ουσιαστικά αποτελεί καρπό της φανέρωσης της Βασιλείας του Θεού και η αποδοχή αυτής της νέας ζωής, του νέου τρόπου συμπεριφοράς συνοδεύεται με τη μεταβολή της ζωής του ανθρώπου και των σχέσεών του με τους άλλους ανθρώπους. Βασικοί ρυθμιστικοί παράγοντες της νέας συμπεριφοράς είναι η αγάπη και η διακονία, που δεν είναι θεωρητικές αρχές αλλά πράξηxxiii. Είναι αποκαλυπτικός ο λόγος του αγίου Κοσμά του Αιτωλού: «Χίλιες χιλιάδες καλά να κάμωμεν, αδελφοί μου, νηστείες, προσευχές, ελεημοσύνες, και το αίμα μας να χύσωμεν δια την αγάπην του Χριστού, ανίσως και δεν έχωμεν αυτές τες δύο αγάπες (προς το Θεό και προς τους αδελφούς μας), αλλά έχωμεν μίσος και έχθραν εις τους αδελφούς μας, όλα εκείνα τα καλά, οπού εκάμαμεν, του διαβόλου είναι και εις την κόλασιν πηγαίνομεν…»xxiv.

Στον αντίποδα της ειρήνης ευρίσκεται ο πόλεμος ο οποίος σαν μια θύελλα, όπου κυριαρχούν ανεξέλεγκτες οι δυνάμεις της αποσύνθεσης και της ανασφάλειας καταστρέφει ό,τι ο άνθρωπος δημιουργεί με κόπο μακροχρόνιο. Αυτό το τραγικό βίωμα αποτυπώνεται στους λόγους του μακαριστού Γέροντος Σωφρονίου ο οποίος μέσα από την προσωπική του εμπειρία τονίζει τα εξής: «Ζούσα επί χρόνια σε μια πνιγηρή ατμόσφαιρα αδελφοκτόνου μίσους καταρχάς εξαιτίας του Παγκοσμίου και έπειτα του εμφυλίου. Έκτοτε θα προτιμούσα να ακούω για χιλιάδες θύματα εξαιτίας σεισμών, πλημμυρών, επιδημιών και άλλων θεομηνιών και καταστροφών οι οποίες συνήθως προκαλούν την συμπάθεια όλων παρά για πολέμους, οι οποίοι ανεξαιρέτως παρασύρουν όλους σε ηθική συμμετοχή σε φόνους»xxv. Η ποδοπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η οδύνη αθώων, ο ψυχικός και σωματικός βιασμός, η απώλεια αγαπημένων, το ξερίζωμα και η προσφυγιά αποτελούν τις καθημερινές ειδήσεις που έρχονται από τις εστίες πολέμου του πλανήτη μας. «Η γήινη ατμόσφαιρα αποπνέει οσμή αίματος. Όλος ο κόσμος τρέφεται καθημερινά με ειδήσεις για φόνους ή βασανιστήρια των ηττημένων σε αδελφοκτόνες συγκρούσεις. Τα σκοτεινά νέφη του μίσους καλύπτουν από τα μάτια μας το Ουράνιον Φως. Μόνοι τους οι άνθρωποι δημιουργούν για τον εαυτό τους την κόλασή τους», προσθέτει ο μακαριστός Γέροντας Σωφρόνιοςxxvi. Ο Μέγας Βασίλειος επισημαίνει ότι, τα πάθη των ανθρώπων, η πλεονεξία και η απληστία αποτελούν ισχυρά κίνητρα για τις πολεμικές συγκρούσεις. Αναφέρει σχετικά: «Ως πότε θα είναι παντοδύναμο το χρήμα, η αγχόνη των ψυχών, το αγκίστρι του θανάτου, το δόλωμα της αμαρτίας; Ως πότε θα κυβερνά ο πλούτος, η αιτία των πολέμων, για τον οποίο κατασκευάζονται όπλα και ακονίζονται ξίφη;”xxvii. Τότε και σήμερα τεράστια οικονομικά συμφέροντα βρίσκονται πίσω από τις συρράξεις και συχνά οι πόλεμοι κρίνονται αναγκαίοι από όσους επιθυμούν να ξοδευτεί το πανάκριβο στρατιωτικό υλικό που έχει σωρευτεί σε αποθήκες και να παραγγελθεί άλλο στις πανίσχυρες κατασκευάστριες εταιρείες. Ο Χριστιανός όχι απλώς προτιμά την ειρήνη, αλλά αγωνίζεται ενεργά για την εδραίωσή της. Με τη γέννηση του Χριστού το ανθρώπινο γένος απόκτησε μια νέα προοπτική, την προσδοκία της Βασιλείας του Θεού. «Τότε» λέει ο προφήτης Ησαΐας, «τα ξίφη τους θα τα σφυρηλατήσουν σε άροτρα και τις λόγχες τους σε δρεπάνια. Ξίφος δε θα σηκώνει το ένα έθνος ενάντια στο άλλο και πια δε θα μαθαίνουν να πολεμούν»”(Ησ. 2, 4). Ο Χριστιανός εμπνέεται από αυτήν την προσδοκία και αγωνίζεται για την πραγματοποίησή της.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας επιμένουν ότι η επικράτηση της εξωτερικής ειρήνης είναι απόρροια της εσωτερικής ειρήνης. Αναφέρει ο Γέρο- Σωφρόνιος «Χωρίς την ολοκληρωτική αλλαγή και μεταμόρφωσή μας μέσω της μετάνοιας, δεν θα έλθει η λύτρωση του κόσμου»,xxviii. Σύμφωνα με τον άγιο Νικόλαο Καβάσιλα οι εργάτες των εντολών του Θεού αποκτούν την ειρήνη και γίνονται μεταξύ των ανθρώπων πρωτοπόροι ειρήνης και θα καταργήσουν το ανώφελο μίσος και θα πάψουν να πολεμούν μάταια, γιατί γνωρίζουν πόσο πολύτιμο πράγμα είναι η ειρήνηxxix. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει ότι όσο «ταραττόμεθα ἀπὸ τὰ πάθη, ἐν ὅσῳ ἐλεγχόμεθα ἀπὸ τὴν συνείδησίν μας, καὶ ἐν ὅσῳ δὲν ἔχωμεν ἔσω εἰς τὴν καρδίαν μας εἰρήνην καὶ φιλίαν μὲ τὸν Θεόν, ὅλες οἱ εἰρῆνες τοῦ κόσμου εἶναι μάχες καὶ πόλεμοι»xxx. Κατά συνέπεια η χριστιανική ειρήνη διαφοροποιείται από την εγκόσμια ειρήνη που υπόσχονται οι διάφοροι «ειρηνοποιοί» του κόσμου, οι οποίοι νομίζουν ότι με κάποιες θεωρητικές ιδέες περί ειρήνης μέσω κάποιας συναισθηματικής αποφάσεως και συμμορφώσεως προς κάποια γενική ιδέα περί αγάπης και ειρήνης, θα πείσουν τους ανθρώπους να εργαστούν για την ειρήνη. Τίποτε δεν πραγματοποιείται με ρομαντισμούς, με κάποιους αφελείς συναισθηματισμούς. Η ειρήνη που υπόσχεται ο κόσμος είναι περιορισμένη και εύθραυστη. Βρίσκεται “εντευθεν των ορίων” της φθοράς καὶ του θανάτου. Καὶ η διατήρησή της είναι προβληματικὴ και συμβατική. Αντίθετα η ειρήνη του Χριστού είναι απόλυτη και ακατάλυτη. Υπερβαίνει τη φθορά καὶ τὸ θάνατοxxxi. Η εργασία για την επικράτηση της ειρήνης δεν είναι ακτιβισμός αλλά αποτελεί ασκητική εργασία και φύλαξη των εντολών, απαιτεί κόπο και οδύνη, άσκηση και δοκιμασία. Σύμφωνα με τις Διαταγὲς τῶν αγίων Ἀποστόλων «ὁ γὰρ πρὸς ἑαυτὸν μὴ στασιάζων οὐδ’ ἂν πρὸς ἄλλον διαμαχεσθήσεται, ἀλλ’ ἔσται εἰρηνικός, φιλικός, συνάγων τὰ τοῦ Κυρίου καὶ συνεργὸς αὐτοῦ γινόμενος πρὸς τὸ πλεονάσαι αὐτῷ τοὺς σῳζομένους ἐν ὁμονοίᾳ. Οἱ γὰρ ἐπινοοῦντες ἔχθρας καὶ μάχας, ἀντιλογίας καὶ κρίσεις πονηροὶ καὶ τοῦ Θεοῦ ἀλλότριοι τυγχάνουσιν»xxxii.

Ο άγιος Νικόλαος Καβάσιλας θεωρεί την ειρήνη ως καρπό «ἁπασῶν ἀρετῶν ὁμοῦ καὶ φιλοσοφίας ἁπάσης»xxxiii. Είναι ουσιαστικά το αποτέλεσμα και η κατάληξη της πνευματικής ζωής και αυτό διότι ειρήνη εσωτερική σημαίνει καταπολέμηση των παθώνxxxiv. Τα πάθη που ταλαιπωρούν τον άνθρωπο είναι «τὰ αἴτια τῆς ταραχῆς», όπως υπογραμμίζει ο άγιος Νικόδημος Αγιορείτηςxxxv. Η υποδούλωση στα πάθη οδηγεί στην αμαρτία και η αμαρτία αποτελεί την πραγματική έχθρα προς το Θεό και το συνάνθρωπο σύμφωνα με τον Ιερό Χρυσόστομο ο οποίος επισημαίνει ότι έχουμε ειρήνη όταν δεν αμαρτάνουμε: «τοῦτο γὰρ ἐστί πόλεμον ἔχειν πρὸς τὸν Θεὸν»xxxvi. Η καλλιέργεια της πνευματικής ζωής και η καταπολέμηση των δαιμονικών λογισμών αποτελεί την ύψιστη προϋπόθεση του ανθρώπου για την επίτευξη της εσωτερικής ειρήνης. Ο ανθρώπινος νούς δέχεται έναν ανηλεή πόλεμο από το διάβολο. Παίρνοντας αιτία από τα πάθη που υπάρχουν μέσα στην ψυχή οι δαίμονες τον πολεμούν με τους εμπαθείς λογισμούς για να τον αιχμαλωτίσουν και να διαπραχθεί η αμαρτία. Η εξαγόρευση των λογισμών και η εξομολόγηση των παραπτωμάτων στον πνευματικό πατέρα δημιουργεί εκείνες τις αναγκαίες συνθήκες για την επίτευξη της θεραπείας από τα πάθη αλλά και την απόκτηση του χαρίσματος της ειρήνης. Εάν δεν υπάρχει ειλικρινής εξαγόρευση λογισμών και εξομολόγηση των παραπτωμάτων τότε δεν μπορεί να υπάρξει ανακαίνιση του πιστού, καταπολέμηση των παθών και γαλήνευση της ψυχής. Αν δεν μπορέσουμε να φανερώσουμε στον πνευματικό πατέρα έναν λογισμό, έναν φόβο, ή έναν πειρασμό, τότε αυτός αποκτά δύναμη επάνω μας. Δεν πρέπει να αφήνουμε να χρονίζουν οι λογισμοί μέσα μας διότι «όπως η πρόσφατη πληγή θεραπεύεται εύκολα, έτσι, αντιθέτως, τα χρόνια τραύματα της ψυχής δύσκολα θεραπεύονται, όταν βεβαίως θεραπεύονται»xxxvii. Ὁ κυβερνήτης δεν μπορεί μόνος του, χωρίς την συνεργασία των ναυτών, να σώσει το πλοίο, ούτε ο ιατρός μπορεί να θεραπεύσει τον ασθενή, αν προηγουμένως δεν παρακληθεί από αυτόν και αν δεν παρακινηθεί από την πλήρη εμπιστοσύνη του και την φανέρωση του τραύματος. Κατά τον ίδιο τρόπο απαιτείται και από εμάς η συνεργασία. Αν, με τη βοήθεια του Θεού και του πνευματικού μας πατέρα, βγάλουμε τους λογισμούς από το σκοτάδι στο φως, η επιρροή τους αρχίζει να εξασθενεί. Έχοντας εκθέσει τους λογισμούς, είμαστε σε θέση να ασχοληθούμε μαζί τους και μπορεί να αρχίσει η διαδικασία της θεραπείαςxxxviii.

Εάν στη διάνοιά μας δεν ησυχάζουν όλοι οι λογισμοὶ «εἰρήνη οὐκ ἔσται», τονίζει ο Ιερός Χρυσόστομοςxxxix. Σύμφωνα με τον Ευάγριο τον Ποντικό, «όλοι οι δαιμονικοί λογισμοί εισάγουν στην ψυχή ιδέες των αισθητών πραγμάτων, τις οποίες ο νους, αφού δώσει μορφή τις στριφογυρίζει μέσα του και από αυτό γνωρίζει το δαίμονα που τον πλησίασε. Παραδείγματος χάρη, αν έρθει στο νου μου το πρόσωπο εκείνου που με ζημίωσε ή με έβρισε, τότε είναι φανερό πως ήρθε ο λογισμός της μνησικακίαςxl. Ο νους, ο γεμάτος οργή και μνησικακία, «Θεῷ συνελθεῖν παντελῶς ἀδύνατον, πρῶτον μὲν δι᾽ αὐτὴν τὴν φύσιν τοῦ θορύβου. Καθάπερ γὰρ ἡ εἰρήνη τοὺς πολλοὺς ἕνα δείκνυσι, οὕτως ὁ θόρυβος τὸν ἕνα πολλὰ ποιεῖ»xli.Σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος η μνησικακία γεννάται από την οργή και το θυμό ο οποίος γεννάται από την έπαρση και την υπερηφάνια. Οργή σημαίνει να διατηρείς συνεχώς μέσα σου κάποιο μίσος, να ενθυμήσαι δηλαδή το κακό πού σου έγινε. Οργή σημαίνει να επιθυμείς να εκδικηθείς αυτόν που σε παρώξυνε xlii. Οι άγιοι ασκητές μας επιμένουν να τονίζουν ότι ο άνθρωπος καλείται να στρέφει την οργή του εναντίον της αμαρτίας και των δαιμονικών λογισμών και να δείχνει πραότητα προς όλους τους ανθρώπους. «Όποιος νηστεύει από φαγητά και ποτά, ερεθίζει όμως το θυμό με πονηρούς λογισμούς, αυτός είναι όμοιος με πλοίο που ταξιδεύει στο πέλαγος και έχει δαίμονα για πλοίαρχο. Γι’ αυτό ας προσέξουμε το σκύλο μας, δηλαδή το θυμό και ας τον διδάξουμε να σκοτώνει μόνο τους λύκους, τους δαίμονες, και όχι να τρώει τα πρόβατα, αλλά να δείχνει πραότητα προς όλους τους ανθρώπους», μας διδάσκουν οι ασκητές μαςxliii.

«Εάν το Άγιο Πνεύμα ονομάζεται και είναι “ειρήνη ψυχής”, ενώ η οργή “ταραχή καρδίας”, τότε οπωσδήποτε τίποτε άλλο δεν εμποδίζει την παρουσία Του μέσα μας όσο ο θυμός. Σε όσους μετανοούν τίποτε δεν είναι πιο αταίριαστο από την ταραχή του θυμού. Διότι η μετάνοια και η επιστροφή χρειάζονται πολλή ταπείνωση, ενώ ο θυμός δείχνει άνθρωπο γεμάτο από υπερηφάνεια», επισημαίνει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακοςxliv. Ο άνθρωπος καλείται να κατακτήσει την αοργησία. Η ολοσχερής θεραπεία του πάθους του θυμού μόνο τότε θα ευοδωθεί, εάν το κακό χτυπηθεί στη ρίζα του, που είναι ο επάρατος εγωισμός μας. Η ρήσις του Ψαλμωδού “ἐταπεινώθην, καὶ ἔσωσέ με” (Ψαλ. 114, 6) έχει και εδώ απόλυτα την εφαρμογή της. Όπως το δέντρο, όταν κοπούν οι ρίζες του, αυτομάτως ξεραίνεται, έτσι και ο θυμός ξεραίνεται, όταν κοπεί η ρίζα του. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός και αποτελεί κανόνα, ότι οι ταπεινόφρονες ποτέ δε θυμώνουν. Και στη δική μας ψυχή, όταν νεκρωθεί ο πολυκέφαλος εγωισμός και αποκτήσουμε αληθινή ταπείνωση, ουδέποτε θα οργιζόμαστε και θα θυμώνουμε, αλλά παντού και πάντοτε θα διατηρούμαστε πράοι και ειρηνικοί, απαθείς και ατάραχοι. Δεν μπορεί όμως ο αμαρτωλός άνθρωπος χωρίς μετάνοια να προσεγγίσει την ταπείνωση. Η μετάνοια και η ταπείνωση συμπορεύονται και σχεδόν συνταυτίζονται σύμφωνα με τη φράση του ιερού Ψαλμωδού: “πνεῦμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει” (Ψαλ. 50, 19)xlv.

Η αοργησία όμως δεν μπορεί να είναι μόνο εξωτερική και επιφανειακή αλλά βαθύτατα εσωτερική. Εάν είναι μόνο επιφανειακή, δηλαδή εάν σιωπούν μόνο ο άνθρωποι και δεν εκφράζουν απλώς την οργή τους ενώ ταυτόχρονα κυριαρχούν μέσα τους οι λογισμοί του θυμού, τότε ο άνθρωποι είναι κυριευμένοι από τη μνησικακία διότι «με την σιωπή εναποθήκευσαν μέσα τους την μνησικακία», όπως επισημαίνει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακοςxlvi. Αν και η αοργησία συνιστά ύψιστο στόχο του αγωνιζόμενου πιστού όμως σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη είναι προτιμότερο ένα ξέσπασμα του θυμού από μια επιφανειακή συγκράτηση του θυμού, στην οποία εμφωλεύει το τρομερό πάθος της μνησικακίας, και αυτό διότι το ξέσπασμα του θυμού μπορεί να δώσει αφορμή να δοθούν οι απαραίτητες εξηγήσεις και να πάψει το μίσος. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Γνωρίζομε πώς είναι πάμπολλα τα τέκνα του θυμού. Και όλα είναι φοβερά. Ένα όμως τέκνο του πού το γεννά χωρίς να το θέλει, αν και νόθο, είναι ωφέλιμο: Είδα ανθρώπους πού άναψαν από την μανία του θυμού και έβγαλαν από μέσα τους σαν έμετο την μακροχρόνιο μνησικακία τους. Έτσι με το ένα πάθος απηλλάγησαν από το άλλο! Και η μακροχρόνια λύπη τους διελύθη! Διότι εκείνος πού τους ελύπησε ή εζήτησε συγχώρηση ή έδωσε τις απαιτούμενες εξηγήσεις. Αντιθέτως είδα άλλους πού κατά τρόπο απαράδεκτο έδειξαν ότι ήσαν δήθεν μακρόθυμοι. Έτσι με την σιωπή εναποθήκευσαν μέσα τους την μνησικακία. Αυτούς τους ελεεινολόγησα περισσότερο από τους πρώτους, διότι με το μελάνι (της μνησικακίας) έδιωξαν από την ψυχή τους την ειρήνη και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος»xlvii.

Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει με την ψευδαίσθηση ότι η εσωτερική ειρήνη προέρχεται από την επιτυχία στην εργασία, από την επαγγελματική καταξίωση και τη συσσώρευση υλικών αγαθών. Λησμονεί τις έγνοιες που είχε εκείνος ο πλούσιος της παραβολής, ο οποίος, αν και συσσώρευσε πλούτο όμως δεν κατέκτησε την εσωτερική ειρήνη και η μόνιμη ταραχή του ήταν το πώς θα διαχειριστεί όλον εκείνον τον πλούτο που συσσώρευσε (Λουκ.12,13-21). Λησμονεί επίσης ο σύγχρονος άνθρωπος τη ρευστότητα και τη σχετικότητα του παρόντος βίου, ότι άπαντες είμαστε πάροικοι και παρεπίδημοι σε αυτόν τον κόσμο αφήνοντας πίσω μας όλα τα υλικά αγαθά όταν αναχωρήσουμε από τον παρόντα βίο. Ο Μέγας Αντώνιος παρομοιάζει τον παρόντα κόσμο με ένα πανδοχείο όπου διανυκτερεύουν οι άνθρωποι. Κοινή μοίρα όλων αυτών που διανυκτερεύουν στο πανδοχείο, είτε έχουν κρεβάτι να κοιμηθούν είτε δεν έχουν, είτε έχουν υλικά αγαθά είτε δεν έχουν, είναι ότι την επόμενη μέρα το πρωί, όλοι ανεξαιρέτως θα φύγουν από αυτό το πανδοχείο. Αναφέρει χαρακτηριστικά: «Από εκείνους που διανυκτερεύουν στα πανδοχεία, μερικοί βρίσκουν κρεβάτια· άλλοι δεν έχουν κρεβάτι· κοιμούνται στο πάτωμα και εντούτοις ροχαλίζουν όπως και εκείνοι που κοιμούνται σε κρεβάτι. Κι όταν περάσει η νύχτα, πρωί-πρωί αφήνουν το κρεβάτι τους και το πανδοχείο και φεύγουν όλοι μαζί, έχοντας μόνο τα πράγματά τους. Κατά τον ίδιο τρόπο και όλοι όσοι γεννιούνται σ’ αυτόν τον κόσμο, και οι φτωχοί και οι πλούσιοι και επίσημοι, βγαίνουν από τη ζωή σαν από πανδοχείο, χωρίς να παίρνουν μαζί τους από τις απολαύσεις του βίου και από τα πλούτη τους, παρά μόνο τα έργα τους, καλά ή κακά, όσα έκαναν στη ζωή τους»xlviii.

Ο Μέγας Βασίλειος μάς επισημαίνει ότι εάν απολυτοποιούμε τη σχετικότητα του παρόντος κόσμου, όσο δηλαδὴ δενόμαστε με τὸ εφήμερο, τόσο επηρεαζόμαστε και από τα πράγματα που μας ταράσσουνxlix. Αυτή η ταραχή και η αγωνία εκδηλώθηκε τα τελευταία χρόνια που βιώνουμε το γεγονός της οικονομικής κρίσεως το οποίο ήρθε ως ανεμοστρόβιλος να ταράξει τη ζωή όλων μας με αποτέλεσμα να χάσουμε την εσωτερική ειρήνη και γαλήνη. Και ενώ όλοι οι οικονομικοί αναλυτές επιχειρούν να διαγνώσουν τα αίτια της κρίσης και η πολιτική εξουσία και ο επιχειρηματικός κόσμος υιοθετούν και εφαρμόζουν προτάσεις και αποφάσεις, που είναι συχνά οδυνηρές για την καθημερινότητα των ανθρώπων, η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος επισημαίνει ότι «ἡ οἰκονομικὴ κρίση, ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖ καὶ δυναστεύει τὴ χώρα μας εἶναι ἡ κορυφὴ τοῦ παγόβουνου. Εἶναι συνέπεια καὶ καρπός μιᾶς ἄλλης κρίσης, τῆς πνευματικῆς»l. Απότοκος λοιπόν της πνευματικής κρίσης είναι η οικονομική κρίση, η πείνα και η εξαθλίωση, από την οποία αν το θελήσουμε, μπορούμε να βγούμε, εάν αλλάξουμε πορεία στη ζωή μας, διορθώνοντας όλοι μας συμπεριφορές, νοοτροπίες και καταστάσεις. Δυστυχώς περιφρονήσαμε στο να φανούμε αλληλέγγυοι στον διπλανό μας, φροντίζοντας μόνο το ατομικό μας συμφέρον. Απωλέσαμε την εσωτερική ειρήνη λόγω της οικονομικής κρίσεως διότι στην αξιολογική κλίμακα της ζωής μας τοποθετήσαμε υψηλά την καλοπέραση και την απόλαυση. Πώς θα αντεπεξέλθουμε σ’ όλα αυτά, στις οικονομικές δυσκολίες οι οποίες μας περιτριγυρίζουν «ὥσπερ μέλισσαι κηρίον», όπως ψάλλουμε και στο Μέγα παρακλητικό κανόνα, πώς θα αντιμετωπίσουμε τις έκτακτες και απρόβλεπτες δυσκολίες, πού συχνά παρουσιάζονται στη ζωήli ;

Οι Πατέρες μας επιμένουν να τονίζουν ότι δεν πρέπει η καρδιά μας να είναι προσκολλημένη στα υλικά αγαθά σύμφωνα και με τον λόγο του Κυρίου μας: «ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν»(Ματθ. 6,21). Δεν πρέπει να απολυτοποιούμε τα πρόσκαιρα και να ευφραινόμαστε θηρεύοντας την πολυτέλεια και τον πλούτο. «Δεν θα λείψουν τα κύματα από την θάλασσα. Ούτε από τον φιλάργυρο η οργή και η λύπη. Όποιος εγεύθηκε τα ουράνια, εύκολα καταφρονεί τα επίγεια. Ο άγευστος όμως εκείνων αγάλλεται με τα γήϊνα υπάρχοντά του», μας διδάσκει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακοςlii. Ενώ και ο Όσιος Παΐσιος ο αγιορείτης μας διδάσκει: «Ο κυριευμένος από υλικά πράγματα είναι κυριευμένος πάντα από στενοχώρια και άγχος, γιατί πότε τρέμει μην του τα πάρουν και πότε μην του πάρουν την ψυχή»liii. «Όσο πιο λίγη περιουσία έχει κανείς, τόσο ευτυχέστερος είναι. Γιατί δεν φροντίζει για πολλά πράγματα, για υπηρέτες, καλλιεργητές, απόκτηση ζώων», μας διδάσκει ο Μέγας Αντώνιοςliv. Ασφαλώς και τα υλικά αγαθά χρειάζονται αλλά δεν πρέπει να θεωρούνται αυτοσκοπός αλλά μέσο ικανοποίησης βασικών βιοτικών αναγκών. Δεν πρέπει να τα τοποθετούμε στην κορυφή των αξιών μας όπου πρέπει να βρίσκεται η ανιδιοτελής αγάπη και προσφορά. Όπως ακριβώς και ο Όσιος Παΐσιος ο αγιορείτης, σύμφωνα με μαρτυρία ευσεβούς προσκυνητού, δεν κρατούσε τίποτα από τα τρόφιμα που του δώριζαν οι προσκυνητές αλλά τα διέθετε στους ανθρώπους που πήγαιναν να τον συναντήσουν και να πάρουν την ευχή του. Ήταν ένας άνθρωπος που είχε αναθέσει τη φροντίδα του στο Θεό, όπως ακριβώς όλοι οι Άγιοι. Τι είδους οικονομική κρίση μπορούσε να ταράξει την ψυχική ειρήνη του Αββά Μεγέθιου, για τον οποίο λέγει το Γεροντικό τα εξής: «Τόσο ακτήμων ήταν ο Αββάς Μεγέθιος, που όταν έβγαινε από το κελλί του να περπατήσει στην έρημο και του έλεγε ο λογισμός του να πάει να μείνει σʼ άλλον τόπο, έφευγε αμέσως και δεν γύριζε σʼ αυτόν, γιατί δεν είχε τίποτε να πάρει μαζί του. Τη βελόνα, που του χρειαζόταν για το εργόχειρό του, την είχε πάντα στην τσέπη του»lv. Αντίθετα, ο σύγχρονος άνθρωπος που παραδίνεται στη δίνη του καταναλωτισμού χάνει πραγματικά την ειρήνη της ψυχής του. Η εναγώνια προσπάθειά του για την απόκτηση όσο το δυνατό περισσότερων υλικών αγαθών θέτουν εμπόδια στον πνευματικό του αγώνα και τελείωση διότι «εκείνοι που δεν αρκούνται σ’ αυτά που χρειάζονται για να ζουν αλλά επιθυμούν περισσότερα, υποδουλώνουν τον εαυτό τους στα πάθη που ταράζουν την ψυχή και της φέρνουν λογισμούς και φαντασίες ότι το να θέλουν λίγα ή πολλά είναι το ίδιο. Και όπως τα ρούχα που είναι μεγαλύτερα από το σώμα εμποδίζουν εκείνους που τρέχουν στο αγώνισμα του δρόμου, έτσι και η επιθυμία του ανθρώπου να έχει περισσότερα από όσα πρέπει, εμποδίζει τις ψυχές και δεν τις αφήνει να αγωνίζονται ή να σωθούν»lvi.

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε την απαίτηση από τους συνανθρώπους μας και το Θεό να γίνονται τα πράγματα όπως θέλουμε εμείς. Η ματαίωση οδηγεί στην ανησυχία, στην οργή, στην εσωτερική ταραχή, στην απελπισία και την απόγνωση. Μας διδάσκει ο άγιος Νείλος ο Ασκητής: «μη θέλεις να γίνουν τα ζητήματά σου, όπως φαίνεται σε σένα σωστό, αλλά όπως αρέσει στο Θεό. Και θα είσαι ατάραχος και ευγνώμων στην προσευχή σου»lvii. Πρέπει να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στην πανάγαθη και στοργική πρόνοια του Θεού, έτσι ώστε ή διάνοια και ή καρδιά μας να είναι ελεύθερες από κάθε ανησυχία και αγωνία. «Άφησε στον Κύριο τη μέριμνά σου(Ψαλμ. 54, 23) και Αυτός θα φροντίσει για σένα γιατί Αυτός νοιάζεται για μας(Α΄Πετρ. 5, 7). Αν έχεις ανάγκη από τροφές ή ρούχα, μην ντραπείς να δεχτείς ό,τι οι άλλοι σου προσφέρουν. Το να μη τα δεχτείς είναι είδος υπερηφάνειας. Και αν και εσυ έχεις περισσεύματα, δίνε σ’ εκείνον που στερείται. Έτσι θέλει ο Θεός να οικονομούνται τα τέκνα Του, να δίνει ο ένας στον άλλο», μας διδάσκει ο Ευάγριος ο Ποντικόςlviii. Εάν λάβουμε σοβαρά τα παραπάνω τότε θα γαληνεύσουμε, θα ειρηνεύσουμε και δεν θα έχουμε ανάγκη από ψυχολόγους να μας χορηγήσουν κάποιου είδους φάρμακα τα οποία απλά θα μας ναρκώσουν για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε. Τα συγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα δεν θα μας ειρηνεύσουν αλλά απλά θα σκεπάσουν «κάτω από το χαλί» τα άγχη μας και τις φοβίες μας μέχρι την επομένη ημέρα που θα αρχίσει πάλι ο πόλεμος με τους λογισμούς μας, το μαρτύριο της εναγώνιας αναζήτησης λύσης σε προβλήματα τα οποία μεγαλοποιεί το άγχος μας και τα φαντάζεται η περιδεής συνείδησή μας. Ας ακούσουμε και ας έχουμε υπόψιν μας τα λόγια του Μεγάλου Αντωνίου ο οποίος μάς προτρέπει τα εξής: «Όταν με ευχαριστία πλαγιάσεις στο στρώμα σου, τότε φέρνοντας μπροστά σου τις ευεργεσίες και την τόση πρόνοια του Θεού, γεμίζεις από καλές σκέψεις και χαίρεσαι περισσότερο και ευφραίνεσαι. Και γίνεται ο ύπνος του σώματος, νηφαλιότητα και αγρυπνία της ψυχής, και το κλείσιμο των ματιών σου, αληθινή όραση του Θεού, και η σιωπή σου, κυοφορώντας το αγαθό, προσφέρει ολόψυχα, με πνευματική αίσθηση, δόξα που ανυψώνεται στο Θεό των όλων. Γιατί όταν λείπει η κακία, η ευχαριστία και μόνη της αρέσει στο Θεό παραπάνω από κάθε πολυτελή θυσία»lix.

«Τεκνία ειρηνεύετε εν εαυτοίς και μη τα υψηλά φρονείτε», ήταν ο σοφός λόγος που μας παραδόθηκε από τον άγιο Γεράσιμο Κεφαλληνίας και με τον οποίο νουθετούσε τα πνευματικά του παιδιά. Πράγματι, ο άνθρωπος που αναζητεί, επιδιώκει τα «υψηλά», δηλαδή τη δόξα, τα πλούτη, θηρεύει την εσωτερική ταραχή καθώς το κυνήγι για την απόκτηση των εφήμερων αγαθών οδηγεί σε εσωτερική αναστάτωση, σε ψυχολογικά προβλήματα τα οποία ακριβώς εδράζονται επάνω στη βουλιμία του ανθρώπου για διάκριση, δύναμη και υλική ευημερία. Αντίθετα, η ταπείνωση η οποία είναι δώρο του Θεού, όπως μας διδάσκει ο άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτηςlx, οδηγεί τον άνθρωπο σε ηρεμία λογισμών, εσωτερική ανάπαυση και ειρήνη.

http://imverias.blogspot.gr/2015/12/blog-post_10.html#more

Η εμπειρία της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας που προέρχεται από τους αγίους όλων των αιώνων, μας πληροφορεί χωρίς αμφιβολία ότι υπάρχουν «μάγια» και αυτά δεν είναι τίποτε άλλο από την ανόητη και επικίνδυνη συνεργασία των ανθρώπων με δαιμονικά πνεύματα. Η Εκκλησία μας δηλαδή γνωρίζει ότι η μαγεία, ένα φαινόμενο που κυριαρχεί στην εποχή μας, είναι στην ουσία της λατρεία του Σατανά και των δαιμόνων του, λατρεία του διαβόλου, που κάποτε ήταν Αρχάγγελος του Θεού με το όνομα Εωσφόρος και ο οποίος από υπερηφάνεια θέλησε να λατρευτεί ο ίδιος ως θεός, με αποτέλεσμα να εκπέσει της Χάριτος του Θεού και να καταντήσει άγγελος του σκότους. Τα ονόματα που του δίνει η Εκκλησία υποδηλώνουν τα χαρακτηριστικά της σκοτεινής του φύσης. Ονομάζεται «σατανάς» που σημαίνει «καταστροφέας» και «διάβολος» ή «πονηρός» ή «πειρασμός», ονόματα που δηλώνουν ότι προσπαθεί να ξεγελάσει τον άνθρωπο, να τον δελεάσει με απάτες και να τον κερδίσει, προσφέροντάς του προσωρινά οφέλη, προκειμένου τελικά να τον καταστρέψει.

Οι άνθρωποι που ξεγελιούνται και ασχολούνται με διάφορες τελετές μαγείας, σατανιστές, μάγοι, μέντιουμ, αστρολόγοι, χαρτορίχτρες, καφετζούδες ή άλλα δήθεν «χαρισματικά» άτομα, στην πραγματικότητα δεν έχουν κανένα δικό τους υπερφυσικό χάρισμα, αλλά είτε ενσυνείδητα είτε επειδή έχουν παραπλανηθεί, χρησιμοποιούν τις δυνάμεις του σατανά με επικλήσεις για να πετύχουν την ικανοποίηση των επιθυμιών τους και πολλοί το κάνουν κατ’ επάγγελμα. Από την άλλη, όλοι εκείνοι που τους επισκέπτονται, άλλοτε για να κάνουν κακό σε κάποιον και άλλοτε για να λύσουν τα προβλήματά τους, ή για να λύσουν τα μάγια που άλλοι τους έχουν κάνει, βρίσκονται τελικά χωρίς να το θέλουν και οι ίδιοι μπλεγμένοι σε ένα σατανικό παιχνίδι, επικίνδυνο πολλές φορές ακόμα και για τη ζωή τους.

Πρέπει επομένως να διακρίνουμε τη μαγεία από οποιαδήποτε αυθυποβολή ή σχιζοφρένεια ή άλλη ψυχική ασθένεια και να ξεκαθαρίσουμε ότι πρόκειται για συνεργασία με τις δυνάμεις του σατανά, ο οποίος είναι υπαρκτό πρόσωπο και πνεύμα που αντιστρατεύεται τον Θεό. Συνηθισμένοι στόχοι εκείνων που κάνουν μάγια είναι να χωρίσουν κάποιο ζευγάρι ή να το εμποδίσουν να αποκτήσει παιδιά, να αρρωστήσουν κάποιον ή να του διαλύσουν την εργασία, να αναγκάσουν κάποιον να ερωτευτεί ένα πρόσωπο κ.α.

Πρέπει να τονίσουμε επίσης ότι δεν υπάρχει κανένα είδος «καλής» μαγείας. Η διάκριση της σε «λευκή» και «μαύρη» μαγεία ανάλογα με τα κίνητρα και τις πρακτικές, είναι και αυτή παραπλανητική. Οποιαδήποτε ανάμειξη με τις δυνάμεις του σατανά είναι βέβαιο ότι στο τέλος θα έχει καταστροφικό αποτέλεσμα! Είναι χαρακτηριστικό ότι στις τελετές τους οι μάγοι χρησιμοποιούν συμβολισμούς και μεθόδους ακριβώς αντίθετες από την χριστιανική λατρεία, πράγμα που φανερώνει ότι ο σατανάς προσπαθεί συνεχώς να προσβάλει τον Χριστό και να απομακρύνει τον άνθρωπο από Εκείνον που είναι η πηγή της ζωής του και η σωτηρία του.

Για να πιάσουν τα μάγια που κάποιος κάνει εναντίον σου, πρέπει να έχεις δώσει δικαιώματα στον διάβολο, να έχεις δώσει δηλαδή σοβαρή αφορμή με αμαρτωλές πράξεις που απομακρύνουν την Χάρη του Θεού από τον άνθρωπο και μετά να μην έχεις μετανοιώσει γι’ αυτές και να μην έχεις εξομολογηθεί. Εκείνος που θα συναισθανθεί το σφάλμα του και θα εξομολογηθεί με ειλικρίνεια, δεν έχει φόβο από τα μάγια, γιατί όταν έχεις καθαρή καρδιά, η χάρις του Θεού λειτουργεί σαν ασπίδα προστασίας επάνω σου και αδυνατεί ο διάβολος να σε βλάψει.

Επομένως, αν κάποιος ταλαιπωρείται από τη δαιμονική επήρεια της μαγείας, πρέπει πρώτα να ψάξει τον εαυτό του και να βρει σε τι έφταιξε και έπιασαν τα μάγια. Κατόπιν με αληθινή μετάνοια πρέπει να εξομολογηθεί, για να συγχωρεθεί από τον Θεό, ώστε να μπορέσει έπειτα να βοηθηθεί επιπλέον από τις ευχές των εξορκισμών, από τον αγιασμό ή το ευχέλαιο ή οποιαδήποτε άλλη ευχή και μυστηριακή πράξη της Εκκλησίας. Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσει κανείς ότι όλες οι μαγικές τελετές του κόσμου θα πάψουν να έχουν ισχύ επάνω του αν στο σπίτι και στην καρδιά του μπει ο Χριστός. Αυτός είναι και ο μοναδικός τρόπος διαλύσεως της μαγείας: Η εν Χριστώ ζωή, με μετάνοια, εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία.

Εδώ θα πρέπει να συμπληρώσουμε ότι η Εκκλησία μας χρησιμοποιεί επιπλέον και τις ευχές των εξορκισμών που συνέγραψαν άγιοι και θεοφόροι Πατέρες, όπως ο Μ. Βασίλειος, ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Αγ. Κυπριανός εναντίον της μαγείας και του δαιμονισμού, δηλαδή της κατάληψης ενός ανθρώπου από τους δαίμονες και οι οποίες υπάρχουν στα ευχολόγια των ιερέων.

Πρόκειται επομένως για ειδικές ευχές που συμπληρώνουν την θεραπευτική και μυστηριακή μέθοδο της Εκκλησίας και οι οποίες διαβάζονται από τους ιερείς για την εκδίωξη των πονηρών πνευμάτων σε ανθρώπους που έχει διαπιστωθεί ότι πάσχουν από αυτά. Οι ευχές των εξορκισμών της Εκκλησίας πρέπει να τονίσουμε ότι δεν έχουν καμία σχέση με τα λεγόμενα «ξόρκια» ή τα «γητέματα» της λαϊκής παράδοσης, τα οποία είναι παγίδες του σατανά μέσω των οποίων παραπλανώνται οι άνθρωποι.

Τα «ξόρκια» που χρησιμοποιούν πολλοί πιστεύοντας ότι έτσι εκδιώκουν το κακό, μπορεί να περιέχουν πολλές προσευχές και αναφορές σε αγίους ή στον Χριστό και την Παναγία, στην πραγματικότητα όμως αναμειγνύουν τα ιερά ονόματα και τα σύμβολα με δαιμονικά στοιχεία και ακατανόητες μαγικές επικλήσεις και πρακτικές. Αποτέλεσμα είναι να «μαγαρίζονται» οι χριστιανικές προσευχές και να εξευτελίζονται τα ιερά σύμβολα. Το σατανικό περιεχόμενο που έχουν τα ξόρκια διαπιστώνεται και από τα μαγικά όργανα και αντικείμενα που χρησιμοποιούν (κλωστές, πέτρες, σταγόνες λαδιού, κάρβουνα, πεντάλφες κ.α.). Ακόμα και το φτύσιμο σε κάποιον «για να μην βασκαθεί» είναι δαιμονικής φύσεως πράξη, αφού εκείνος που φτύνει τον συνάνθρωπό του στην ουσία φτύνει άθελά του τον ίδιο τον Θεό, επειδή ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού. Το φτύσιμο που είναι πράξη εξευτελισμού, θυμίζουμε ότι η Εκκλησία το χρησιμοποιεί μόνο εναντίον του διαβόλου κατά το άγιο Βάπτισμα, όταν ο νονός καλείται να στραφεί προς τη Δύση και να φτύσει τον σατανά.

Με τα ξόρκια και τα λοιπά μαγικά τεχνάσματα μπορεί βεβαίως να υπάρξει μια άμεση φαινομενική υποχώρηση της δαιμονικής επήρειας. Αυτό όμως γίνεται γιατί ο διάβολος προσπαθεί να ξεγελάσει τον άνθρωπο και να κερδίσει την εμπιστοσύνη του στις μαγικές πρακτικές. Στην πραγματικότητα οι δαίμονες αποκτούν μεγαλύτερη εξουσία στους ανθρώπους που καταφεύγουν σε μια «εξορκίστρια» και δείχνουν περισσότερη εμπιστοσύνη στα ξόρκια παρά στη Χάρη του Θεού. Έτσι βλέπουμε ότι τα ξόρκια έχουν μόνο προσωρινό αποτέλεσμα, ενώ το πρόβλημα παραμένει μόνιμο και επιδεινώνεται.

Καταλήγοντας θα πρέπει να εξηγήσουμε ότι ο Θεός μας που θέλει να σωθεί κάθε άνθρωπος, επιτρέπει να βασανίζονται κάποιοι άνθρωποι από την μαγεία και τον δαιμονισμό, προκειμένου να γίνει κατανοητό ότι είναι λανθασμένος ο τρόπος ζωής τους και να στραφούν κοντά Του, στην εν Χριστώ ζωή. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που μέσα από αυτά τα προβλήματα γνώρισαν την παρουσία και την χάρη του αληθινού Θεού και έτσι μεταμορφώθηκε ολόκληρη η ζωή τους και έσωσαν την ψυχή τους. Σημαντικό ρόλο σ’ αυτή την αίσια κατάληξη έχει ένας πεπειραμένος πνευματικός πατέρας, που θα καθοδηγήσει σαν καλός θεραπευτής εκείνους που έχουν προσβληθεί από δαιμονικά αίτια, όπως ακριβώς για κάθε πάθηση του σώματος υπάρχει ειδικός γιατρός που θα ορίσει την κατάλληλη θεραπεία και όποιος υποφέρει ψάχνει να βρει τον καλύτερο για την περίπτωσή του.

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος και Καθηγουμένου της Ι.Μ. Αγίων Αυγουστίνου Ιππώνος και Σεραφείμ του Σαρώφ, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη

Πηγή : poimin.gr

Πως πρέπει να φερόμαστε και τι πρέπει να λέμε όταν κάποιος μας ειρωνεύεται για την Πίστη μας;

Ὅταν μᾶς εἰρωνεύονται οἱ ἄλλοι, ὄχι γιὰ λάθη ποὺ κάναμε, ἀλλὰ γιατὶ ἐκκλησιαζόμαστε ἀνελλιπῶς, γιατὶ ἔχουμε πολλὰ παιδιά, γιατὶ «πηγαίνουμε μὲ τὸ σταυρὸ στὸ χέρι», γιατὶ νηστεύουμε καὶ τὰ ὅμοια, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ λυπούμαστε….
Συνήθως παίρνουμε στάση ἄμυνας. Δὲν τοὺς ἀνεχόμαστε νὰ λένε σὲ βάρος μας πικρόλογα.Ἡ ὑποτιμητική τους συμπεριφορὰ πρὸς ἐμᾶς πάρα πολὺ μᾶς στοιχίζει. Ἄλλα παθήματα τὰ ὑπομένουμε εὐκολότερα, ἀλλὰ τὶς εἰρωνεῖες τοῦ κόσμου δὲν μποροῦμε νὰ τὶς ἀντέξουμε. Ἀλλὰ γιατί δυσκολευόμαστε νὰ ὑπομείνουμε τὶς εἰρωνεῖες τοῦ κόσμου; Διότι ἐρεθίζουν τὸ πάθος τῆς φιλοδοξίας, τὸ πιὸ βαθύρριζο πάθος ποὺ φωλιάζει στὶς καρδιές μας. Θέλουμε νὰ προστατεύσουμε τὴν τιμή μας. Κάνουμε ὅ,τι περνάει ἀπὸ τὸ χέρι μας γιὰ νὰ μὴν πέσει τὸ κύρος μας. Κάποιες φορὲς προχωροῦμε καὶ στὴν ἀντεπίθεση. Προσπαθοῦμε νὰ βάλουμε στὴ θέση τους αὐτοὺς ποὺ μᾶς προσέβαλαν. Ἀλλὰ μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν νίκες οἱ θυμώδεις ἀντιδράσεις μας στὰ πικρόλογα τῶν ἄλλων;
Ὅταν ἀντιδροῦμε ἀπὸ ἐγωισμὸ ἢ ἀπὸ πληγωμένη φιλαρέσκεια, δὲν εἴμαστε νικητές, ἀλλὰ ἡττημένοι. Πνευματικῶς ὠφελούμαστε περισσότερο, ἂν μάθουμε νὰ ὑπομένουμε τὶς εἰρωνεῖες τοῦ κόσμου. Τότε ἀποκομίζουμε μεγάλη ὠφέλεια. Πρωτίστως διότι ἐλευθερωνόμαστε ἀπὸ τὸ βασανιστικὸ πάθος τῆς φιλοδοξίας. Τὸ πάθος αὐτὸ θέλει νὰ ἀκούει συνεχῶς ἐπαίνους. Ἀλλὰ οἱ ἔπαινοι δὲν τὸ θεραπεύουν. Ἀπεναντίας τὸ τρέφουν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ φουντώνει ἀκόμη περισσότερο.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος ἀπὸ τὴν πλουσιότατη πείρα του μᾶς προτρέπει νὰ δεχόμαστε μὲ εὐχαρίστηση τοὺς «καυτῆρες» τῶν ὀνειδισμῶν ὡς φάρμακο καὶ γιατρικὸ γιὰ τὴν ἀσθένεια τῆς ψυχῆς μας. Διότι οἱ ὀνειδισμοὶ μᾶς ἐξαγνίζουν. Ὅσο καλὸ καὶ καρποφόρο καὶ παχὺ κι ἂν εἶναι τὸ ἔδαφος τῆς ψυχῆς, ὅταν τοῦ λείπει τὸ πότισμα μὲ τὸ νερὸ τῆς ἀτιμίας, θὰ χορταριάσει καὶ θὰ βλαστήσει ἀγκάθια ὑπερηφανείας, πορνείας καὶ ἀφοβίας (Λόγος Δ΄ 24). Οἱ τιμὲς καὶ τὰ ἐγκώμια αὐξάνουν τὴ χολὴ τῶν παθῶν (Λόγος Δ΄ 103). Ἀντὶ νὰ μᾶς κάνουν καλύτερους, μᾶς κάνουν χειρότερους. Ἐνῶ οἱ παρατηρήσεις, οἱ ταπεινώσεις καὶ οἱ ἐξουθενώσεις τῶν ἄλλων καθαρίζουν τὴν ψυχή μας ἀπὸ τὰ πάθη. Ἐπίσης, ὅταν ὑπομένουμε τὶς εἰρωνεῖες τοῦ κόσμου, γινόμαστε μιμητὲς τοῦ Χριστοῦ καὶ μαθητεύουμε στὸ Πάθος τοῦ Κυρίου μας.
Ἐφόσον ὁ Χριστὸς ὀνειδίστηκε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, εἶναι ἀναμενόμενο νὰ ὀνειδιζόμαστε κι ἐμεῖς. «Οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσον ἐπ’ ἐμέ» (Ψαλμ. ξη΄ 10). Ἐφόσον ὁ Χριστὸς διώχθηκε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, εἶναι ἀναμενόμενο νὰ διωκόμαστε κι ἐμεῖς. «Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσι» (Ἰω. ιε΄ 20). Ἐφόσον ὁ Χριστὸς ὑβρίστηκε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, εἶναι ἀναμενόμενο νὰ ὑβριζόμαστε κι ἐμεῖς. Οἱ γλῶσσες τοῦ κόσμου δὲν θὰ σταματήσουν νὰ εἰρωνεύονται. Ἀλλὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὰ εἰρωνικὰ σχόλιά τους δὲν λογίζονται ὡς ὕβρεις, ἀλλ’ ὡς παράσημα.
Στὴν ἀτελεύτητη αἰωνιότητα δὲν θὰ μετρήσουν ὡς εἰρωνεῖες, ἀλλ’ ὡς διάσημα. Θὰ γίνουν ὁ φωτοστέφανος μὲ τὸν ὁποῖο θὰ στεφανώσει ὁ ἀγωνοθέτης Κύριος τοὺς ἀγωνιστὲς τοῦ καλοῦ ἀγώνα.
Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος θεολόγος προτρέπει νὰ τρέχουμε στοὺς ὀνειδισμούς, ὅπως τρέχουν τὰ διψασμένα ἐλάφια στὶς πηγὲς τῶν ὑδάτων. «Ἐφόσον γνωρίζετε ὅτι ὁ Θεὸς τιμᾶ τοὺς δούλους Του ποὺ δέχονται ἀτιμώσεις καὶ τοὺς δοξάζει μέσα ἀπὸ τὶς ὕβρεις, νὰ τρέχετε βιαστικὰ μέσῳ ὅλων αὐτῶν πρὸς τὴν ἀθάνατη πηγὴ σὰν διψασμένα ἐλάφια». Εἶναι δεῖγμα μεγάλης ἀρετῆς νὰ ὑπομένει ὁ χριστιανὸς ὑβριστικοὺς λόγους χωρὶς νὰ λυπᾶται. «Τοῦτο (ἐστί) δεῖγμα μεγίστης ἀρετῆς, τὸ φέρειν ὕβριν ἀλύπως», παρατηρεῖ ὁ ἑρμηνευτὴς Ὀλυμπιόδωρος. Καὶ ἀναφέρει ὡς παράδειγμα τὸν πολύαθλο Ἰώβ, ὁ ὁποῖος ὑπέμεινε ἁλυσίδα ταπεινώσεων. Ἀπὸ τὴ μιὰ στιγμὴ στὴν ἄλλη ἔχασε τὴν περιουσία του, τὸ σπίτι του, τὰ παιδιά του, γέμισε μὲ πληγὲς καὶ ζοῦσε στὴν κοπριά, ἀκούγοντας πικροὺς λόγους ἀκόμη κι ἀπὸ τὴ σύζυγο κι ἀπὸ τοὺς φίλους του. Ἀλλὰ ὑπέμεινε τοὺς ὀνειδισμοὺς καὶ μνημονεύεται ὡς τύπος Χριστοῦ.
Ἡ θεοπρεπὴς ἀντιμετώπιση τῶν ὀνειδισμῶν ἀποτελεῖ κριτήριο γνησιότητος τῶν χριστιανῶν. Ὅσοι ὑπομένουν ὀνειδισμοὺς γιὰ τὴ χριστιανική τους ἰδιότητα, εἶναι πανευτυχεῖς καὶ μακάριοι.«Εἰ ὀνειδίζεσθε ἐν ὀνόματι Χριστοῦ, μακάριοι» (Α΄ Πέτρ. δ΄ 14). Μὴ λησμονοῦμε τὸν μακαρισμὸ τοῦ Κυρίου μας: «Μακάριοι εἶστε ἐσεῖς οἱ μαθητές μου, ὅταν σᾶς χλευάσουν οἱ ἄνθρωποι καὶ σᾶς καταδιώξουν καὶ ἐξαιτίας μου ποῦν κάθε εἴδους ψεύτικες κακολογίες καὶ κατηγορίες ἐναντίον σας» (Ματθ. ε΄ 11). Ὅπως ὁ θεῖος Λυτρωτὴς βάσταξε τὸν ἐπονείδιστο σταυρό Του, ἔτσι κι ἐμεῖς νὰ σηκώνουμε τὸν δικό μας σταυρό, «τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες» (Ἑβρ. ιγ΄ 13). Νὰ εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ ὑβρισθοῦμε καὶ νὰ περιφρονηθοῦμε γι’ Αὐτόν, ὅπως ὑβρίστηκε καὶ περιφρονήθηκε Ἐκεῖνος.
Περιοδικό «Ο ΣΩΤΗΡ» τεύχος Σεπτεμβρίου 2013 (σελ. 23-24)

http://panagiamegalohari.gr/se-ironevonte-gia-tin-pisti-sou-des-ti-prepi-na-kanis/

Johannes Kepler [1571-1630] 

Αστρονομία / νόμοι της κίνησης των πλανητών

“Είχα την πρόθεση να γίνω  θεολόγος για να εξερευνήσω τον Θεό … αλλά τώρα βλέπω πόσο ένδοξος  είναι ο Θεός, και μέσα από την αστρονομία που τελικά επέλεξα να ακολουθήσω,

“Οι ουρανοί διηγούνται τη δόξα του Θεού.” όπως λέει η Αγιά Γραφή.”

«Είμαι Χριστιανός … πιστεύω … αποκλειστικά και μόνο στη χάρη του Ιησού Χριστού … Αυτός είναι καταφύγιο και παρηγοριά.”

“Ας χαθώ εγώ, αν έτσι πρέπει για να υψωθεί το όνομα του Θεού Πατέρα ” “Ο Θεός είναι Δημιουργός μοναδικός στο είδος του που δημιούργησε τη φύση και τη ζωή από το τίποτα.”…
Μπλεζ Πασκάλ [1623-1662] Φυσικός, ασχολήθηκε με την υδροστατική, και εφεύρε την αριθμομηχανή ” Ιησούς Χριστός, έχω διαχωρίσει πολλές φορές τον αυτό μου από Αυτόν: Έχω φύγει από Αυτόν, Τον έχω αρνηθεί, Τον έχω σταυρώσει.

Δεν θέλω να ξαναφύγω από αυτόν.
Μπορούμε να μείνουμε κοντά σε αυτόν μόνο με τους τρόπους που διδάσκει το ευαγγέλιο.
Αν και η ολική απάρνηση του ευαγγελίου είναι γλυκιά  Εγώ προτιμώ ολική υποταγή στον Ιησού Χριστό … ” {Από ένα χειρόγραφο του, ημερομηνία Δευτέρα 23 Νοεμβρίου, 1654 βρέθηκε μέσα σε παλτό του την ημέρα του θανάτου του} «Γνωρίζοντας τον Θεό χωρίς να αναγνωρίζουμε τη δική μας αθλιότητά κινδυνεύουμε να υπερηφανευθούμε. Γνωρίζοντας τη δική μας αθλιότητά, χωρίς να γνωρίζουμε τον Θεό κινδυνεύουμε να απελπιστούμε». [Pascal – Pensees τεύχος 527]

Ο Robert Boyle [1627-1691]

Ιδρυτής της σύγχρονης χημείας / με ενδιαφέροντα επίσης στην θερμοδυναμική
Πρόεδρος Ιεραποστολικής οργάνωσης για τη διάδοση του Ευαγγελίου στη Νέα Αγγλία. Χρηματοδότησε  τη μετάφραση της Βίβλου στα Iρλανδικά, Τουρκικά και Αραβικά. Συγγραφέας του  βιβλίου «The Christian Virtuoso ” το οποίο αφορούσε τη μελέτη της φύσης από την χριστιανική άποψη.
Συγγραφέας του χριστιανικού λατρευτικού βιβλίου, «Occasional Reflections ” Μετά το θάνατό του εκδόθηκε το βιβλίο “οι  Διαλέξεις του Βoyle” που ήταν διαλέξεις που αφορούσαν την υπεράσπιση του Χριστιανισμού «Από ένα κομμάτι της ζωής του Χριστού που γνωρίσαμε μέσα από την Αγία Γραφή, θα μπορέσουμε να τον κατανοήσουμε καλύτερα” “Τα πάθη του Χριστού, ο θάνατος Του, η ανάσταση και η ανάληψή Του, και όλα αυτά τα θαυμαστά έργα που έκανε κατά τη διάρκεια της παραμονής του πάνω στη γη, για να βεβαιώσει την ανθρωπότητα ότι είναι ο Θεός  αλλά και άνθρωπος.”

Ο Sir William Herschel [1738-1822]

Αστρονόμος. Ανακάλυψε τον πλανήτη Ουρανό, αρκετά νεφελώματα, και εξερεύνησε διάφορους αστέρες. Πρώτος περίγραψε με ακρίβεια την λειτουργία του Γαλαξία
“Όλες οι ανθρώπινες ανακαλύψεις φαίνεται να γίνονται μόνο για την επιβεβαίωση όλο και περισσότερο των αληθειών που περιέχονται στις Ιερές Γραφές. ” “Αν κάποιος είναι αστρονόμος  και άθεος πρέπει να είναι απλά τρελός.”

Louis Pasteur [1822-1895]

Πατέρας της Μικροβιολογίας, ανέπτυξε την “παστερίωση”
«Όσο πιο πολύ μελετώ τη φύση , τόσο πιο πολύ μένω κατάπληκτος με το έργο του Δημιουργού της.” «Η επιστήμη φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά στο  Θεό.”

Ο Sir Lister Joseph [1827-1912]

Βελτίωσε τις μεθόδους χειρουργικών επεμβάσεων. “Είμαι πιστός στα θεμελιώδη δόγματα του χριστιανισμού”

Ο Sir Isaac Newton [1642-1727]

Γνωστός επίσης για τους τρεις νόμους της κίνησης που θέσπισε: 1) Νόμος της αδράνειας

2) Δύναμη = επιτάχυνση * μάζα

3) Η αρχή της δράσης και αντίδρασης

Προσπάθησε να ερμηνεύσει το βιβλίο του προφήτη Δανιήλ της Παλαιάς Διαθήκης και εξέδωσε ένα σύγγραμμα με τις ερμηνείες του πάνω σε αυτό.

“Σχετικά με τους έσχατους καιρούς και το τέλος, λίγοι θα σώσουν την ψυχή τους. Αυτοί που θα στρέψουν την προσοχή στις προφητείες, και θα επιμείνουν στην μελέτη της Αγίας Γραφής, εν μέσω πολλής αντίδρασης και διωγμού από τους ενάντιους.” “Υπάρχουν πολύ περισσότερα σημεία γνησιότητας και αλήθειας στην Αγία Γραφή από ό, τι σε οποιοδήποτε άλλη ιστορία.”  «Αυτό το πράγμα [αναφερόταν σε ένα μοντέλο του ηλιακού μας συστήματος σε κλίμακα] δεν είναι παρά μόνο μια μικροσκοπική απομίμηση ενός πολύ μεγαλύτερου συστήματος του οποίου τους κανόνες λειτουργίας όλοι σας ξέρετε, και δεν είμαι διατεθειμένος να σας πείσω ότι αυτό το απλό παιχνίδι  (το μοντέλο) έχει δημιουργηθεί χωρίς να επέμβει κάποιος κατασκευαστής. Παρόλα αυτά, κάθε άθεος, πιστεύει ότι το γνήσιο σύμπαν έχει δημιουργηθεί χωρίς κάποιον κατασκευαστή – δημιουργό ! Παρακαλώ τώρα απαντήστε σύμφωνα με αυτή την συλλογιστική σκέψη σε τι αποτέλεσμα καταλήγετε ; “

Ο Samuel Morse [1791-1872]

Ο εφευρέτης του τηλέγραφου

“Εκπαίδευση χωρίς  θρησκεία ενεδρεύει τον κίνδυνο υποκατάστασης άγριων θεωριών για την απλότητα των κανόνων του Χριστιανισμού”. Πρώτο μήνυμα που έστειλε από το ηλεκτρικό τηλέγραφο: “Αυτό κατόρθωσε ο Θεός!” {Αυτό βρίσκεται στην Αγία Γραφή. Αριθμοί 23:23} {Το μήνυμα στάλθηκε από ένα δωμάτιο του Ανώτατου  Δικαστήριο μέσα στο Καπιτώλιο σε μία αποθήκη σιδηροδρόμων στην Βαλτιμόρη. 24η Μαΐου του 1844} {Σε μία επιστολή, Ο  Samuel Morse έγραψε “Αυτό κατόρθωσε ο Θεός!”, υπογραμμίζοντας τη λέξη “ΘΕΟΣ” δύο φορές!}

Ο Jean-Henri Fabre [1823-1915]

Εντομολογία, Βιολογία

Συγγραφέας της 8-τόμης εγκυκλοπαίδειας “Αναμνηστικά της εντομολογίας” στη οποία αναλύει λεπτομερώς των τρόπο ζωής και τη ιστορία προέλευσης πολλών ειδών. “Χωρίς Αυτόν, δεν καταλαβαίνω τίποτα. Χωρίς Αυτόν, όλα είναι σκοτάδι … Κάθε περίοδος έχει της εμμονές της.  Θεωρώ τον αθεϊσμό σαν μια εμμονή. Είναι η ασθένεια της εποχής. Θα μπορούσατε να πάρετε το δέρμα μου από μένα πιο εύκολα από ότι την πίστη μου στο Θεό. “

George Washington Carver

Γεωχημικός, εφεύρε του πάνω από 300 προϊόντα

“Χωρίς το Σωτήρα μου, δεν είμαι τίποτα.” “Μου αρέσει να σκέφτομαι τη φύση ως ένα  απεριόριστο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό, μέσω του οποίου ο Θεός μας μιλάει κάθε ώρα, και τόμο που πρέπει να κάνουμε εμείς είναι απλά να συντονιστούμε σε αυτόν τον ρυθμό” “Ο Θεός θα μας αποκαλύψει πράγματα που ποτέ δεν αποκάλυψε νωρίτερα, αντον εμπιστευτούμε.  Στο εργαστήριο μου δεν έχω βιβλία η εγχειρίδια  καθώς δεν θέλω να με καθοδηγούν αυτά , σε ότι κάνω θέλω να με καθοδηγεί ο Θεός”

Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ [1831-1879]

Στατιστική Θερμοδυναμική, πεδίο εξισώσεων του ηλεκτρισμού, του μαγνητισμού και του φωτός. “Καμία  θεωρία εξέλιξης  δεν μπορεί να θεμελιωθεί σε ότι αφορά την ομοιότητα των μορίων, για να συμβεί εξέλιξη προϋποθέτονται συνεχείς αλλαγές. ” «Παντοδύναμε Θεέ, που δημιούργησες τον άνθρωπο κατ’εικόνα σου, και τον έκανες μια ζωντανή ψυχή που θα μπορούσε να ασκήσει εξουσία πάνω στη Γη μετά από Σένα, σε άλλα δημιουργήματά σου, δίδαξέ μας από τα έργα σου πως μπορούμε αυτά να  χρησιμοποιήσουμε για το καλό μας και δώσε μας δύναμη για να σε υπηρετήσουμε, ώστε να πράττουμε τον ευλογημένο Λόγο σου και να πιστεύουμε σε εκείνον τον οποίον απέστειλες για να μας λυτρώσει από τις αμαρτίες μας. Όλα αυτά τα ζητάμε στο όνομα του Ιησού Χριστού» (μια προσευχή που βρέθηκε στις σημειώσεις του Maxwell)

Ο Maxwell  ήταν χρόνια πιστός και «εργάστηκε»  πολύ στην εκκλησία που ήταν δίπλα στο σπίτι του..

Μάικλ Φαραντέι [1791-1867]
Εφευρέτης της ηλεκτρικής γεννήτριας και του μετασχηματιστή.
Ανακάλυψε το  βενζόλιο – το οποίο χρησιμοποιείται για να φτιαχτούν  πλαστικά, νάιλον και βαφές. Έφτιαξε πρώτος τους δοκιμαστικούς σωλήνες. Περιέγραψε τη θεωρία του πεδίου. * Έχει χαρακτηριστεί από τον Αλβέρτο Αϊνστάιν ως το θεμέλιο για τις μετέπειτα δικές του επιστημονικές ανακαλύψεις του * Ενεργό μέλος στην εκκλησία του για πάνω από 20 χρόνια «Προβληματισμοί; δεν έχω τίποτα. Είμαι ακουμπισμένος μόνο σε βεβαιότητες.” Γνωρίζω σε ποιόν έχω πιστέψει και είμαι πεπεισμένος ότι αυτός είναι σε θέση να διατηρήσει αυτό που έχω διαπράξει μέχρι εκείνη την ημέρα εκείνη. ” (ακριβώς τα ίδια λόγια χρησιμοποιεί και ο Απόστολος Παύλος  σε μια επιστολή του, ΤΙΜΟΘΕΟΣ Β’1, 12)» “Ένας Χριστιανός βρίσκει τον οδηγό του μέσα στο Λόγο του Θεού, και δεσμεύει την σωτηρία της ψυχής του στα χέρια του Θεού. Δεν ψάχνει για την εξασφάλιση της επίγειας ζωής του, παρόλο που ο Λόγος μπορεί να του την δώσει, και αν το μυαλό του είναι ενοχλημένο από τις έγνοιες και τους φόβους που χαμού του, δεν μπορεί πάει πουθενά αλλού, εκτός από  την προσευχή στο θρόνο της χάρης του Θεού και στην μελέτη της Αγίας Γραφής. ”
“Δεδομένου ότι η ειρήνη είναι αποκλειστικά ένα από τα δώρα του Θεού’ και δεδομένου ότι μόνο αυτός που τη δίνει στα παιδία του, γιατί φοβόμαστε; Από την στιγμή που το μεγαλύτερο δώρο του ήταν ότι έδωσε για εμάς τον μονογενή  του υιό΄.”. – [1861 επιστολή του]
«Η Βίβλος, και μόνο αυτή, χωρίς προσθήκες η αφαιρέσεις, είναι ο μοναδικός, επαρκής οδηγός για κάθε άνθρωπο, ανά πάσα στιγμή και σε κάθε περίπτωση … Γιατί η πίστη στη Θεότητα και το έργο του Χριστού είναι  δώρο του Θεού στον άνθρωπο, και η απόδειξη μας σε αυτή την πίστη είναι η υπακοή στις εντολές του Χριστού. “

Τζέιμς Πρέσκοτ Τζάουλ [1818-1889]

Περιέγραψε το πρώτο νόμο της θερμοδυναμικής: Ο νόμος της διατήρησης της ενέργειας.

[ Ο Αμερικανός βιοχημικός Isaac Asimov, δήλωσε ο πρώτος νόμος της θερμοδυναμικής είναι “Μια από τις πιο σημαντικές γενικεύσεις στην ιστορία της επιστήμης»] Κινητική θεωρία των αερίων “Joule-Thomson” φαινόμενο – η  βάση της ψύξης. Μια μονάδα ενέργειας [έργο] στη φυσική ονομάζεται “Joule””Είναι προφανές ότι μια γνωριμία με τους φυσικούς νόμους δεν  σημαίνει τίποτα λιγότερο από μια απλή γνωριμία με το μυαλό του Θεού και τον τρόπο έκφρασής του”. “Οι νόμοι που διατηρούν το σύμπαν … διέπονται από την κυρίαρχη βούληση του Θεού» “Μετά από τη γνώση του, και την υπακοή στο θέλημα του Θεού, ο επόμενος στόχος θα πρέπει να είναι για εμάς να μάθουμε κάτι από τα χαρακτηριστικά της σοφίας,της δύναμης, και της καλοσύνης του, όπως αυτά τα στοιχεία αποδεικνύονται από  τα έργα των χειρών του.

Ο Λόρδος Κέλβιν [1824-1907]

Φυσικός, νόμοι της θερμοδυναμικής, απόλυτη κλίμακα θερμοκρασίας, εφευρέτης “Όσον αφορά την προέλευση της ζωής και της επιστήμης … επιβεβαιώνεται θετικά μια δημιουργική δύναμη.” “Συντριπτικά ισχυρές αποδείξεις του ευφυούς σχεδιασμού της ζωής  βρίσκονται γύρω μας … η αθεϊστική ιδέα είναι τόσο παράλογη που δεν μπορώ ούτε καν να την σχολιάσω.”

πηγη:frouros

«Ο Χριστός με τη μεγάλη Του αγάπη και με την μεγάλη Του αγαλλίαση που σκορπάει στις ψυχές των πιστών με όλες τις άγιες γιορτές Του, μας ανασταίνει αληθινά αφού μας ανεβάζει ψηλά πνευματικά. Αρκεί να συμμετέχουμε και να έχουμε όρεξη πνευματική να τις πανηγυρίζουμε πνευματικά. τότε τις γλεντάμε πνευματικά και μεθάμε πνευματικά από το παραδεισένιο κρασί που μας φέρνουν οι Άγιοι και μας κερνούν.

Τις γιορτές για να τις ζήσουμε, πρέπει να έχουμε τον νου μας στις άγιες ημέρες και όχι στις δουλειές που έχουμε να κάνουμε για τις άγιες ημέρες. Να σκεφτόμαστε τα γεγονότα της κάθε αγίας ημέρας και να λέμε την ευχή δοξολογώντας τον Θεό. Έτσι θα γιορτάζουμε με πολύ ευλάβεια κάθε γιορτή.

Να μελετάει και να ζει τα θεία γεγονότα συνέχεια. Όταν κανείς μελετάει τα γεγονότα της κάθε γιορτής, φυσιολογικά θα συγκινηθεί και με ιδιαίτερη ευλάβεια θα προσευχηθεί. Έπειτα στις Ακολουθίες ο νους να είναι στα γεγονότα που γιορτάζουμε και με ευλάβεια να παρακολουθούμε τα τροπάρια που ψέλνονται. Όταν ο νους είναι στα θεία νοήματα, ζει τα γεγονότα ο άνθρωπος, και έτσι αλλοιώνεται.

-Γέροντα, μετά την Αγρυπνία των Χριστουγέννων δεν κοιμόμαστε;

 -Χριστούγεννα και να κοιμηθούμε! Η μητέρα μου έλεγε: «Απόψε μόνον οι Εβραίοι κοιμούνται». Βλέπεις, την νύχτα που γεννήθηκε ο Χριστός οι άρχοντες κοιμόνταν βαθιά, και οι ποιμένες «αγραυλούσαν». Φύλαγαν τα πρόβατα την νύχτα παίζοντας την φλογέρα. Κατάλαβες; Οι ποιμένες πού αγρυπνούσαν είδαν τον Χριστό.

-Πώς ήταν Γέροντα, το σπήλαιο;

-Ήταν μία σπηλιά μέσα σε έναν βράχο και είχε μία φάτνη, τίποτε άλλο δεν είχε. Εκεί πήγαινε κανένας φτωχός και άφηνε τα ζώα του. Η Παναγία με τον Ιωσήφ, επειδή όλα τα χάνια ήταν γεμάτα και δεν είχαν πού να μείνουν, κατέληξαν σε αυτό το σπήλαιο. Εκεί ήταν το γαϊδουράκι και το βοϊδάκι, που με τα χνώτα τους ζέσταναν τον Χριστό! «Ἔγνω βοῦς τον κτησάμενον και όνος την φάτνην του κυρίου αὐτοῦ», δεν λέει ο Προφήτης Ησαΐας;

-Σε ένα τροπάριο, Γέροντα, λέει ότι η Υπεραγία Θεοτόκος βλέποντας τον νεογέννητο Χριστό, «χαίρουσα ὁμοῦ καὶ δακρύουσα» ἀναρωτιόταν:… «Ἐπιδώσω σοι μαζόν, τῷ τὰ σύμπαντα τρέφοντι, ἢ υμνήσω σε, ὡς Υἱὸν καὶ Θεόν μου; ποίαν εὕρω ἐπὶ σοί προσηγορίαν;»

-Αυτά είναι τα μυστήρια του Θεού, η πολύ μεγάλη συγκατάβαση του Θεού, την οποία δεν μπορούμε εμείς να συλλάβουμε!

-Γέροντα, πώς θα μπορέσουμε να ζήσουμε το γεγονός της Γεννήσεως, ότι δηλαδή ο Χριστός «Σήμερον γεννάται εκ Παρθένου»;

-Για να ζήσουμε αυτά τα θεία γεγονότα, πρέπει ο νους να είναι στα θεία νοήματα. Τότε αλλοιώνεται ὁ άνθρωπος. «Μέγα και παράδοξον θαύμα τετέλεσται σήμερον», ψάλλουμε. Άμα ο νους μας είναι εκεί, στο «παράδοξον», τότε θα ζήσουμε και το μεγάλο μυστήριο της Γεννήσεως του Χριστού.

Εγώ θα εύχομαι η καρδιά σας να γίνη Αγία Φάτνη και το Πανάγιο Βρέφος της Βηθλεέμ να σας δώση όλες τις ευλογίες Του.

Έτυχε κάποιος στις ημέρες μας εδώ στα Κατουνάκια, που εγώ δεν τον πρόφθασα, γιατί πριν από λίγο καιρό είχε πεθάνει. Αυτός ήταν υποτακτικός σε ένα Γέροντα τυφλό. Λοιπόν μία ημέρα ήλθε ένας πτωχός κοσμικός, περαστικός από το Κελλί του. Και τον ρωτά ο νέος μοναχός­ :

– Από πού είσαι;

Και αυτός ήταν χωριανός του.

Λοιπόν δεν του έδωκε γνωριμία, μόνον του είπε τί κάμνει ο τάδε – για τον πατέρα του. Του λέει ο ξένος, ότι αυτός πέθανε και άφησε τη γυναίκα του και τρία κορίτσια στους δρόμους ορφανά και πτωχά. Είχαν και έναν υιό, λέει, που έφυγε από χρόνια και δεν γνωρίζουν τι έγινε.

Λοιπόν σαν να τον κτύπησε κεραυνός τον μοναχό. Και αμέσως τον προσέβαλε η πάλη των λογισμών.

– Θα φύγω, λέει στο Γέροντά του. Θα φύγω να πάω να τους προστατεύσω!

Ζητά ευλογία. Δεν του δίνει ο Γέροντας. Αυτός συνεχώς επιμένει. Και συμβουλεύοντάς τον ο Γέροντας κλαίει για τον εαυτό του, κλαίει και για εκείνον. Αλλά στάθηκε αδύνατον να τον μεταπείσει. Τέλος τον άφησε στο θέλημά του, και έφυγε ο υποτακτικός,

Αφού βγήκε έξω από το Όρος κάθισε να συνέλ­θει κάτω από τη σκιά ενός δένδρου.

Εν τω μεταξύ έφθασε εκεί ιδρωμένος και ένας άλλος μοναχός· κάθισε και αυτός κάτω από την ιδία σκιά. Και άρχισε να του λέει:

– Σε βλέπω, αδελφέ, ταραγμένο. Δεν μου λες τί έχεις;

– Άφησε, Πάτερ, του λέει· έπαθα μεγάλο δυστύχημα. Και του διηγείται με λεπτομέρεια όλη την ιστορία του. Ο δε αγαθός οδοιπόρος του λέει:

– Αν θέλεις, αγαπητέ αδελφέ, άκουσέ με· γύρισε πίσω στο Γέροντά σου και ο Θεός θα προστατεύσει το σπίτι σου. Συ να υπηρετείς το Γέροντά σου, αφού μάλιστα είναι και τυφλός.

Αλλ’ αυτός δεν τον άκουε. Κυριευμένος από τους λογισμούς του φαίνονταν σαν παραλήρημα τα λόγια του άλλου. Και, αφού του έφερε πολλά παραδείγματα, σηκώθηκε ο ανυπάκουος μοναχός να συνεχίσει το δρόμο του προς τον κόσμο. Ο μοναχός εν τέλει του λέει­·

– Λοιπόν δεν με ακούς να γυρίσεις πίσω;

– Όχι! αντιλέγει εκείνος.

– Ε, τότε, λέει ο μοναχός· Εγώ είμαι Άγγελος Κυρίου και εμένα πρόσταξε ο Θεός, αμέσως όταν πέθανε ο πατέρας σου να πάω κοντά τους να τους φυλάω και να γίνω προστάτης τους. Αφού λοιπόν τώρα εσύ πηγαίνεις αντί για μένα, εγώ τους αφήνω και φεύγω, εφ’ όσον δεν με ακούς. Και έγινε άφαντος. Τότε λοιπόν συνήλθε ο μοναχός και γύρισε αμέσως στο Γέροντα· και τον βρήκε γονατιστό, να προσεύχεται γι’ αυτόν.

Κατάλαβες, τέκνο μου; Έτσι γίνεται, όταν εμείς τα αφήνουμε όλα στο Θεό. Αφού πολύ καλά τα οικονομεί Εκείνος ως αγαθός κυβερνήτης και κανένα σφάλμα δεν υπάρχει στο θέλημά του. Αλλά χρειάζεται να έχει υπομονή εκείνος που ζητά να σωθεί. Αν δε ζητούμε εμείς να τα κάνει ο Θεός, όπως αρέσουν στη δική μας διάκριση, τότε αλλοίμονο στο χάλι μας.
Γέροντος Ιωσήφ, «Έκφρασις Μοναχικής Εμπειρίας»

Δέν ὑπάρχει λαός χωρίς θρησκεία(23-24)

Ὅσο κι ἄν ψάξει κανείς μέσα στήν ἱστορία, στήν προϊστορία, δέν θά βρεῖ ποτέ καί πουθενά λαό χωρίς πίστη στό Θεό. Δέν ὑπῆρξε ποτέ κανένα λαός ἄθεος. Μπορεῖ βέβαια οἱ λαοί νά πίστευαν σέ ψεύ­τικους θεούς. Ὅμως πίστευαν.

Ἀτομικά βέβαια βρέθηκαν σέ κάποιες ἐποχές μεμονωμένοι ἄνθρωποι πού ἰσχυρίζονταν ὅτι δέν πίστευαν σέ Θεό. Ὁμαδικά ὅμως λαοί καί ἔθνη ποτέ. Ἡ συντριπτική πλειοψηφία τῶν ἀνθρώ­πων σ’ ὅλες τίς ἐποχές πίστευαν ὅτι ὑπάρχει Θεός δημιουργός καί συντηρητής τοῦ σύμπαντος.

Αὐτή ἡ ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ εἶναι μιά πανανθρώπινη κίνηση κάθε ψυχῆς, ἀκόμη κι αὐτῶν πού θέλουν νά ἀποκαλοῦνται ἄθεοι, ἤ καλύτερα ἀντίθετοι. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά θέλαμε, ἄν μπορούσαμε, νά εἰσδύσουμε σ’ ἕναν ἄλλο κόσμο οὐράνιο πού ὑπερβαίνει τίς αἰ­σθή­σεις μας, πού δέν ἔχει ἀρχή καί τέλος, πού δέν εἶναι καταδικασμένος γιά 50, 70 ἤ 80 χρόνια ζωῆς.

Αὐτό ἀκριβῶς τό γεγονός τό ἐπιβεβαιώνουν καί τό ἀποδει­κνύουν μέ ἐπιστημονικές ἀποδείξεις ἡ ἀρχαιολογία, ἡ παλαιοντο­λογία, ἡ ἱστορία, ἡ κοινωνιολογία, ἡ θεολογία. Ὅλες αὐτές οἱ ἐπιστῆμες μᾶς διαβεβαιώνουν ὅτι ποτέ, σέ καμία ἐποχή καί σέ κανένα λαό δέν ὑπῆρχαν κοινωνίες ἄθρησκες ἤ ἄθεες· καί ὅτι ἡ πίστη στό Θεό εἶναι φαινόμενο πανανθρώπινο, παγκόσμιο καί διαχρονικό ὅτι ἡ θρησκεία εἶναι τόσο ἄρχαία ὅσο καί ἡ ἀνθρωπό­τη­τα.

Ἔγραψε σχετικά ὁ ἱστορικός Πλούταρχος «Μπορεῖς, νά βρεῖς πολιτεῖες χωρίς κάστρα χωρίς νά ξέρουν γράμματα, χωρίς βασι­λιάδες, χωρίς σπίτια, χωρίς χρήματα χωρίς νά ἔχουν ἀνάγκη ἀπό νομίσματα, χωρίς θέατρο καί γυμναστήρια. Ἀλλά κανένας δέν εἶδε πολιτεία πού νά μήν ἔχει ἱερά καί θεούς».

Αὐτό ἀκριβῶς ἐπιβεβαιώνουν διαρκῶς καί οἱ ἀρχαιολόγοι. Σκάβουν σπιθαμή-σπιθαμή τή γῆ. Ἐρευνοῦν μνημεῖα, γραφές, ἤθη καί ἔθιμα. Καί παντοῦ βρίσκου τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Παντοῦ συναντοῦν ἱερά καί θυσιαστήρια πού ἀποδεικνύουν τήν πανανθρώπινη στροφή τοῦ ἀνθρώπου πρός τόν Θεό, τό παγκόσμιο πηγαῖο καί ἀληθινό θρησκευτικό συναίσθημα.

Πῶς λοιπόν ἐξηγοῦνται οἱ πνευματικές αὐτές ἀναζητήσεις τῶν ἀνθρώπων;

·        Γιατί οἱ ἄνθρωποι ψάχνουν καί ἀναζητοῦν νά γνωρίσουν ἕνα Θεό δημιουργό;

·        Ψάχνουν νά βροῦν ἕνα ἀνύπαρκτο πρόσωπο;

·        Τελάθηκε ὅλος ὁ κόσμος;

·        Ὅλα αὐτά τά ἀμέτρηρα ἐκατομμύρα τῶν ἀνθρώπων ὅλων τῶν αἰώνων καί τῶν γενεῶν πού πιστεύουν σέ Θεό εἶναι ἄμυαλοι;

·        Ποιός ἔβαλε τόν πόθο αὐτό στήν σκέψη ἀκόμα καί τῶν μικρῶν παιδιῶν;

Γιατί ὁ ἄνθρωπος ἀναζητᾶ τόν Θεό; (σελ.25-26)

Εἶναι γενικά παραδεκτό ὅτι ὅπως ἕνα παιδί μόλις ἔρθει στόν κόσμο στό πρῶτο του κοίταγμα καί στή πρώτη του κίνηση ἀναζητᾶ τήν ἀγκαλιά τῆς μητέρας του, ἔτσι καί κάθε ψυχή ἀσυναίσθητα ἀλλά πραγματικά θέλει νά γνωρίσει Αὐτόν πού τήν ἔπλασε. Αὐτόν πού ἔπλασε τή γῆ καί τίς ἄπειρες ὀμορφιές της, τό σύμπαν καί τήν ἁρμονία του.

Ἀπό τήν πρώτη στιγμή πού ἔρχεται ὁ ἄνθρωπος στόν κόσμο, ἔχει μέσα στήν ψυχή του τόν πόθο νά γνωρίσει τόν Θεό. Σ’ ὅποια χώρα, σ’ ὅποιο λαό καί ἐποχή κι ἄν ἔζησε ὁ ἄνθρωπος, πάντοτε ὁ μεγαλύτερος πόθος τῆς καρδιᾶς του ἦταν ὁ πόθος τοῦ Θεοῦ. Καί ὁ πόθος του αὐτός μέσα στό πέρασμα τῶν αἰώνων καί τῶν ἐποχῶν ἔμενε σταθερός καί ἀταλάντευτος καθώς οἱ ἄνθρωποι στέκονταν ἀμήχανοι καί ἤθελαν νά ἀπαντήσουν σέ μεγάλα καί αἰώνια προ­βλήματα:

·        Γιατί ὑπάρχω;

·        Ἀπό ποῦ ἦρθα καί ποῦ θά πάω;

·        Τελειώνει ἡ ζωή μου στό θάνατο;

·        Ὑπάρχει μιά ἀνώτερη δύναμη πέρα καί πάνω ἀπό τούς ἀνθρώπους;

Ὑπάρχουν ἕνας ἄλλος κόσμος δικαιοσύνης καί ἀγάπης, χωρίς πολέμους καί μίση, χωρίς ἀρρώστιες, γήρανση καί θάνατο;

Μάριος Ν. Δομουχτσῆς

 Σέ ποιόν Θεό νά πιστέψω;  (σελ.23-26) Ἔκδοση Πέμπτη ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ «Ο ΣΩΤΗΡ» ΑΘΗΝΑ 2013

Ἡ θρησκεία, λένε, γεννήθηκε ἀπό τό φόβο πού εἶχαν οἱ ἄνθρωποι μπροστά στά φυσικά φαινόμενα, καί ἰδιαιτέρως μπροστά στό θάνατο. (σελ.21-22)

Ὁ ἄνθρωπος, λένε, ἐπειδή δέν μποροῦσε νά ἐξηγήσει ἤ δέν μποροῦσε νά ἑρμηνεύσει καί νά ἀντιμετωπίσει κάποια φαινόμενα τῆς φύσεως, π.χ. ἀνεμοστρόβιλους, κατακλυσμούς, πλημμύρες, τρικυμίες, παγετῶνες, καύσωνες, κεραυνούς, ἐκλείψεις κλπ., ἀπέδιδε στά φυσικά φαινόμενα θεϊκές ἰδιότητες καί τά ἐξηγοῦσε ὡς παρεμβά­σεις τῶν «θεῶν» πού τιμωροῦν τούς ἀνθρώπους.

Παρόμοια ἐξηγήθηκε συχνά καί ὁ θάνατος, ὁ πόνος, ἡ ἀρρώστια. Καί οἱ «ἄθεοι» διατυμπάνιζαν μέ ἀλαζονεία ὅτι, ὅσο ἡ ἐπιστήμη θά ἐξηγεῖ τά φαινόμενα αὐτά, τόσο περισσότερο ὁ κόσμος μας θά ξεπεράσει τούς φόβους του αὐτούς καί θά καταλήξει νά γίνει ἄθρησκος. Κάτι βέβαια πού ὄχι μόνο δέν ἐπιβεβαιώθηκε ἀλλά διαψεύδεται καθημε­ρινά. Διότι ἡ ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι καρπός φόβου ἀλλά ἀγάπης. Ἀποτελεῖ τή μεγαλύτερη ὀντολογική ἀνάγκη. Ζοῦμε ἐπειδή ὑπάρχει Θεός. Καί ἀναζητοῦμε τόν Θεό, διότι διαφορετικά δέν μποροῦμε νά ζήσουμε. Ὁ Θεός εἶναι ἡ αἰτία καί τό νόημα τῆς ζωῆς μας.

Μιά δεύτερη ἐξήγηση πού ἔδιναν κάποιοι «ἄθεοι» γιά τήν ὕπαρξη τῆς θρησκείας, ἦταν ὅτι ἡ θρησκεία ἀποτελεῖ ἐφεύρεση τοῦ ἱερατείου, γιά νά ἐξουσιάζει καί νά ἐκμεταλλεύεται τό λαό. Καί ὑποστήριζαν ὅτι ὅταν θά πάψει νά ὑπάρχει ἄρχουσα τάξη πού κα­τα­πιέζει τούς λαούς, τό φαινόμενο τῆς θρησκείας θά ἔπαυε νά ὑπά­ρχει. Γι’ αὐτό καί πολλοί ὑποστήριζαν ὅτι στόν 20^ο αἰώνα βρισκό­μα­σταν στό τέλος τῶν θρησκειῶν. Πόσο οἰκτρά ὅμως διαψεύσθη­καν!  Τό σύνθημα «πέθανε ὁ Θεός» ἔμεινε στήν ἱστορία ὡς ἀνέκδοτο καί ὡς ἕνα ἀπό τά μελανότερα σημεῖα τῆς ἀνθρωπότητος πού ἀπο­κάλυπτε τό μίσος καί τή μανία τόσων «ἄθεων» διωκτῶν καί ὁδήγη­σαν στό θάνατο ἐκατομμύρια μάρτυρες. Καί βέβαια οἱ διῶκτες αὐτοί, ὅλοι τους ἔχουν ἤδη πεθάνει. Ὁ Θεός ὅμως θριαμβεύει στούς τόπους πού κάποτε ἡ ἀθεΐα νόμιζε ὅτι κυριαρχοῦσε.

Καί σήμερα βλέπει κανείς λαούς ὁλόκληρους νά ἀναζητοῦν ὅλο καί περισσότερο τό Θεό. Ὄχι μόνο ἀγράμματοι ἤ ἀπολίτιστοι, ἀλλά ἄνθρωποι κάθε μορφωτικοῦ ἐπιπέδου, ἡλικίας, ἐθνικότητος. Διότι οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε πλασμένοι γιά νά ἀναζητοῦμε τόν Θεό, νά ζοῦμε μέ τόν Θεό. Διαφορετικά δέν μποροῦμε νά ζήσουμε, θά πεθάνουμε.

Μάριος Ν. Δομουχτσῆς

 Σέ ποιόν Θεό νά πιστέψω; (σελ.21-22) Ἔκδοση Πέμπτη ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ «Ο ΣΩΤΗΡ» ΑΘΗΝΑ 2013

1.Κάποιοι δέν πιστεύουν στό Θεό λόγῳ ἄγνοιας. (σελ.18-19)

Ἐπειδή οἱ οἰκογενειακές, κοινωνικές, πολιτισμικές καί ἄλλες συνθῆκες δέν τούς ἔδωσαν εὐκαιρίες νά ἀκούσουν κάτι γιά Θεό, νά μάθουν κάτι βαθύτερο, νά ἀποκτήσουν ἐμπειρίες πνευματικῆς ζωῆς. Οἱ ἀμφιβολίες τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι καθαρά θεωρητικές. Ἴσως νά ὀφείλονται ἀκόμη στό ἐρευνητικό τους πνεῦμα, στό ὅτι ἐπηρεάστηκαν ἀπό ἀντίθετες θωρίες πού κυριαρχοῦν στήν ἐποχή μας. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως πού ἀμφισβητοῦν τόν Θεό ἀπό μιά τέτοια ἄγνοια, εἶναι βέβαιο ὅτι κάποτε θά Τόν βροῦν. Ἄν ἔχουν εἰλικρινή ἀναζήτηση καί πόθο νά μάθουν τήν ἀλήθεια γιά τόν Θεό, χωρίς προκαταλήψεις καί σκοπιμότητες, ὁ Θεός σίγουρα κάποια στιγμή τῆς ζωῆς τους θά τούς ἀποκαλυφθεῖ, θά τούς σώσει σημάδια τῆς παρουσίας του. Οἱ ἀμφιβολίες τους καί

ἡ ἀναζήτησή τους κάποτε θά τούς ὁδηγήσουν σέ μεγαλύτερη πίστη. Καί ἴσως κάποτε γίνουν πολύ πιό συνειδητοί πιστοί ἀπό πολλούς ἄλλους πού πιστεύουν χωρίς νά ξέρουν τό γιατί καί τό τί πιστεύουν.

2.Ὑπάρχουν κι αὐτοί πού ἀρνοῦνται τόν Θεό ἀπό συμφέρον.(σελ.19-20)

Ἡ ἀπιστία τους εἶναι συνέπεια τοῦ τρόπου ζωῆς τους, τῶν πολλῶν παραπτωμάτων καί τῶν τύψεων πού ἔχουν. Γι’ αὐτό καί οἱ ἀμφιβολίες τους δέν τούς ὁδηγοῦν σέ μιά εἰλικρινή ἀναζήτηση χωρίς ἐμπάθειες καί προκαταλήψεις, ἀλλά ἀντίθετα τούς κάνουν ἀκόμη πιό ἐχθρικούς σέ ὅ,τι θυμίζει Θεό.

Διαφορετικά, ἐάν οἱ «ἄθεοι» εἶχαν μιά ἀπροκατάληπτη ἀθεΐα, τότε γιατί μέ τέτοιο πεῖσμα καί θρησκευτική ἀπολυτότητα ἀρνοῦ­νται τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ; Γιατί πολεμοῦν ἕνα Θεό πού δέν ὑπάρχει γι’ αὐτούς; Ἐάν δέν ὑπάρχει, ἄς Τόν ἀγνοήσουν. Γιατί ἀπασχολοῦ­νται μέ ἕνα ἀνύπαρκτο γι’ αὐτούς πρόσωπο;

Ἡ ἀπάντηση εἶναι πολύ ἁπλή. Σέ μιά ἐποχή που ἔχουν καταρ­ρεύσει οἱ ἰδεολογίες καί τά φιλοσοφικά συστήματα καί οἱ ἄνθρωποι θέλουν νά ζοῦν μόνο γιά τίς ἐγκόσμιες ἀπολαύσεις, ἡ «ἀθεΐα» συνή­θως δέν ἀποτελεῖ τόσο μιά βαθιά ἀναζήτηση τοῦ νοήματος τῆς ζωῆς ἀλλά μιά προσπάθεια νά δικαιολογηθεῖ ἡ ἔλλειψη ἀρχῶν καί κανόνων τῆς ζωής.

Πιό ἁπλά:

Δέν πιστεύω στόν Θεό, ὄχι γιατί ἀναζητῶ μέ ἀγωνία νά ἀνακαλύψω τήν αἰτία πού ζῶ καί τό λόγο γιά τόν ὁποῖο ἀξίζει νά ζῶ, ἀλλά ἐπειδή δέν μέ συμφέρει ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ. Θέλω νά ζῶ ὅπως θέλω ἐγώ, χωρίς κανέναν νά ρυθμίζει τή ζωή μου καί νά δίνει νόημα στήν ὕπαρξή μου. Γι’ αὐτό λοιπόν μέ τόση προπαγάνδα διαφημίζεται ὁ ὑλισμός, οἱ ἐξελικτικές θεωρίες, ἡ ζωή χωρίς κανόνες καί ὑπεραισθητή προοπτική.

3.Κάποιοι εἶναι πιό εἰλικρινεῖς…. (σελ.20)

Ὑπάρχουν καί κάποιοι πού ὑποστηρίζουν ὅτι εἶναι ἄθεοι, ἀλλά παρουσιάζουν μιά ἰδιορρυθμία στίς θέσεις τους. Διότι σέ κάποιες στιγμές εἰλικρίνειας ἀναγνωρίζουν ὅτι ἔστω καί ἀμυδρά κάποτε αἰσθάνθηκαν τήν ὕπαρξη κάποιου ὑπέρτατου Ὄντος. Κι ὅσοι δέν τόλμησαν νά τό ὁμολογήσουν προσπάθησαν νά βροῦν κάποια ὑποκατάστατα τοῦ Θεοῦ στή ζωή τους γιά νά ἀναπληρώ­σουν τόν μεγάλο κενό στήν ψυχή τους. Ὑποκατάστατα ὅπως ἡ φιλοσοφία, ἡ κουλτούρα, ἡ ἡδονή, τό χρῆμα, ἡ μαγεία, ἡ δόξα κλπ.

4. «Ἰδεολόγοι ἄθεοι»;… ἤ «ἀντίθετοι»; (σελ.20-21)

Βέβαια ὑπῆρξαν μέσα στήν ἱστορία καί ἰδεολόγοι ἄθεοι. Αὐτοί ὅμως στήν πράξη ἀποδείχτηκαν ὄχι ἄθειοι ἀλλά ἀντίθετοι. Διακήρυξαν ὅτι «Θεός δέν ὑπάρχει» ἤ ὅτι «ὁ Θεός πέθανε», ἐπειδή ἀκριβῶς πολέμησαν μέ μανία ἕναν Θεό πού δέν ἤθελαν νά ὑπάρχει καί νά καθορίζει τή ζωή τή δική τους καί ὅλης τῆς ἀνθρωπότητος.

Στήν πραγματικότητα ἄθεοι εἶναι αὐτοί πού θέλουν νά ζοῦν σάν νά μήν ὑπάρχει Θεός. Αὐτοί πού ἐπιθυμοῦν νά κάνουν ὅ,τι θέλουν χωρίς ἐνοχές, χωρίς φραγμούς, χωρίς συνέπειες.

Εἶναι ἀκριβῶς αὐτό πού εἶπε ὁ Χριστός «Ὅποιος κάνει τό κακό, μισεῖ τό φῶς, καί δέν ἔρχεται πρός τό φῶς, γιά νά μή γίνουν φανερά τά ἔργα του» (Ἰω. γ΄20) Γράφει σχετικά ὁ Θεόφιλος Ἀντι­οχεί­ας: «Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ζεῖ μέσα στήν ἁμαρτία, δέν μπορεῖ νά δεῖ τόν Θεό. Σέ τέτοιους ἀνθρώπους ὁ Θεός δέν ἐμφανίζεται, ἐάν αὐτοί πρῶτα δέν καθαρίσουν τόν ἑαυτό τους ἀπό κάθε μολυσμό». Ἀλλά καί ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος ἔγραφε: «Ἀρνοῦνται τόν Θεό μόνο ὅσοι ἔχουν συμφέρον νά μήν ὑπάρχει». Γι’ αὐτό καί ὁ προφήτης Δαβίδ ἀποκαλεῖ «ἄφρονες», ἄμυαλους ὅσους ἰσχυρίζονται ὅτι δέν ὑπάρχει Θεός. (Ψαλμ. ιγ΄1).

Μάριος Ν. Δομουχτσῆς

 Σέ ποιόν Θεό νά πιστέψω;  (σελ.18-22) Ἔκδοση Πέμπτη ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ «Ο ΣΩΤΗΡ» ΑΘΗΝΑ 2013

1. Δέν ὑπάρχει Θεός! (σελ.15-22)

«Δέν ὑπάρχει Θεός· ὅλα ἔγιναν μόνα τους, τυχαῖα, ἐξελικτικά. Ὅλα ἔγιναν ἀπό τήν ὕλη».

Αὐτό ἰσχυρίζονται ὅσοι δέν θέλουν νά ἀποδεχτοῦν τήν ὕπα­ρξη ἑνός Θεοῦ πού δημιούργησε τόν κόσμο μας καί ὅλα τό σύμπαν. Καί πῶς δικαιολογοῦν τήν θεωρία τους αὐτή;

Λένε: Δέν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο πέρα ἀπό αὐτά πού μποροῦμε νά ἐλέγξουμε μέ τίς αἰσθήσεις μας.

Ὅλα προέρχονται ἀπό τήν ὕλη!(σελ.15-16)

Ἡ ὕλη δημιούργησε τό σύμπαν. Αὐτή εἶναι ὁ παντοδύναμος δημιουργός τοῦ

σύμπαντος. Μέσα ἀπ’ αὐτήν ἔγιναν οἱ πλανῆτες, ἡ γῆ μας, ὁ ἀέρας, τό νερό· καί ἔτσι σταδιακά δημιουργήθηκαν ἐξελικτικά τά ὑπόλοιπα ὄντα. Ἡ ζωή ἀναπήδησε αὐτόματα μέσα ἀπό τή νεκρή ὕλη. Μέσα ἀπό τίς ἰδιότητες τῆς ὕλης αὐτῆς ἔγιναν σταδιακά ὅλες οἱ ἄλλες ὑπάρξεις. Γι’ αὐτό καί ἡ ὕλη, λένε, μπορεῖ νά ἐξηγήσει ὅλα τά φυσικά φαινόμενα ἀλλά καί τίς πνευματικές λειτουργίες τοῦ ἀνθρώπου.

Ἀλλά ὅταν ρωτήσει κανείς τούς ἀνθρώπους πού πιστεύουν στίς θεωρίες αὐτές:

καί τήν πρώτη ὕλη ποιός τήν ἔκανε;

πού βρέθηκε;

Τότε ἐκεῖ δέν μποροῦν νά σοῦ ἀπαντήσουν.Καί σοῦ ἀναπτύσ­σουν διάφορες φιλοσοφίες γιά ἔναν κόσμο τυχαῖο, ὀρφανό, χωρίς αἰτία καί σκοπό, χωρίς προορισμό καί μεταφυσικό νόημα.

·        Εἶναι δυνατόν ὅμως νά ἔγιναν ὅλα μόνα τους, τυχαῖα, χωρίς λόγο, χωρίς νόημα;

·        Κι ἄν ὅλα ἔγιναν τυχαῖα, γιατί τότε δέν γίνεται καί σήμερα κάποιο τέλειο δημιούργημα τυχαῖα;

·        Πίσω ἀπό τήν ὕλη μήπως ὑπάρχει κάποιος πού δημιούργησε τήν ὕλη, τά ὄντα, τό σύμπαν;

Πιστεύω μόνο ὅ,τι βλέπω κι ἀγγίζω! (σελ.16-17)

Λένε ἀκόμη οἱ ἄνθρωποι πού δέν θέλουν νά πιστεύουν στόν Θεό: πιστεύω μόνο ὅ,τι βλέπω, ὅ,τι ἀκούω, ὅ,τι ἀγγίζω. Δέχομαι ὡς ἀληθινό μόνο ἐκεῖνο πού μπορεῖ νά ἀποδείξει ἡ ἐπιστήμη.

Πόσα πράγματα ὅμως ἀνακαλύπτει διαρκῶς ἡ ἐπιστήμη πού παλιότερα ἦταν παντελῶς ἄγνωστα;

Καί πόσα ἀκόμη θά ἀνακαλύψει στά μεταγενέστερα χρόνια;

Αὐτά λοιπόν πού σήμερα ἀποκαλύπτει ἡ ἐπιστήμη ἦταν κάποτε ἀνύπαρκτα ἐπειδή ἁπλῶς καί μόνο δέν εἶχαν ἀνακαλυφθεῖ;

Κι ἔπειτα ἄν πέρα ἀπό τόν αἰσθητό αὐτόν κόσμο ὑπάρχει κι ἕνας ἄλλος πού δέν βρίσκεται μέσα στά ὅρια τοῦ χρόνου, τῆς ὕλης καί τοῦ χώρου, δέν θά μπορέσει ποτέ ἡ ἐπιστήμη νά τόν ἐρευνήσει. Κανένας ἀνθρώπινος νοῦς δέν θά μπορέσει ποτέ νά ἐξετάσει ἕναν κόσμο ἄπειρο καί ὑπεραισθητό, ἀκόμη καί μέ τά πιό σύγχρονα ἐπιστημονικά μέσα.

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι οἱ θεωρίες αὐτές σέ παλιότερες ἐποχές εἶχαν πολύ μεγάλη ἐπίδραση. Στίς μέρες μας ὅμως, πού ἡ ἐπιστήμη ἔχει προχωρήσει τόσο πολύ, κανένας ἐπιστήμονας πλέον δέν μπορεῖ νά ὑποστηρίξει μέ ἐπιστημονική ἀπολυτότητα τέτοιες θεωρίες. Καί πολύ περισσότερο, κανείς δέν μιλᾶ γιά δημιουργία τῆς ὕλης ἀπό τό μηδέν. Διότι κανείς ἐπιστήμονας δέν μπόρεσε νά δημιουργήσει ὕλη καί ζωή ἀπό τό μηδέν. Οὔτε θά μπορέσει ποτέ.

Ἡ ἐπιστήμη δέν μπορεῖ νά τά ἐξηγήσει ὅλα… (σελ.17-18)

Παρ’ ὅλα αὐτά ὑπάρχουν καί σήμερα πολλά ἀθεϊστικά ρεύματα. Καί μάλιστα προσπαθοῦν νά αἰτιολογήσουν τήν ἄρνηση τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπό τήν ἱκανότητα τῆς ἐπιστήμης νά ἐξηγήσει σήμερα πολλά φυσικά φαινόμενα πού παλαιότερα φαίνονταν ἀνεξήγητα.

Αὐτό ὅμως δέν ἀποτελεῖ σοβαρό ἐπιχείρημα. Διότι ἡ ἐπιστήμη ὅσο περισσότερα ἀνακαλύπτει, τόσο περισσότερο κατανοεῖ ὅτι ὑπάρχουν ἀμέτρητα ἄλλα πού ἀγνοεῖ. Ἀλλά ἀκόμη κι ἄν κάποτε ὅλοι οἱ φυσικοί νόμοι ἐξηγηθοῦν, αὐτό θά ἀποδεικνύει περίτρανα τήν ὕπαρξη ἑνός πάνσοφου Δημιουργοῦ. Διαφορετικά, ἄν ὅλα ἔγιναν τυχαῖα καί ἀποτελοῦν προϊόντα συμπτώσεων και ἐξελίξεων, πῶς ἐξηγεῖται αὐτή ἡ ἁρμονία στούς φυσικούς νόμους. Γιατί δέν παρουσιάζονται λάθη στήν τάξη τοῦ σύμπαντος; Γιατί δέν ὑπά­ρχουν συγκρούσεις μεταξύ τῶν φυσικῶν νόμων; Γιατί δέν ἔχουμε ἀτέλειες στά ὄντα, ἀλλά ὅσο τά μελετοῦμε, τόσο περισσότερο θαυμάζουμε τήν τελειότητα τῶν νόμων καί τῶν ἰδιοτήτων μέ τίς ὁποῖες λειτουργοῦν;

Ἄρα λοιπόν πίσω ἀπό τήν τάξη τοῦ σύμπαντος κρύβεται ἕνας Θεός ζωντανός, δημιουργός πού ἔφτιαξε τό σύμπαν μέ ἁρμονία καί τελειότητα· ἔφτιαξε ἕναν κόσμο πού διέπεται ἀπό ἄπειρους φυσι­κούς νόμους· ἔβαλε μέσα στή δημιουργία Του αὐτούς τούς νόμους, γιά νά ὑπάρχει ἰσορροπία στή φύση. Κι ὅσο ἡ ἐπιστήμη θά ἐξηγεῖ τά διάφορα φυσικά φαινόμενα, τόσο περισσότερο θά ἀνιχνεύει τά χνάρια τοῦ ζωντανοῦ Θεοῦ μέσα στή κτίση.

Μάριος Ν. Δομουχτσῆς

Σέ ποιόν Θεό νά πιστέψω;  (σελ.15-32) Ἔκδοση Πέμπτη ΑΔΘΕΛΦΟΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ «Ο ΣΩΤΗΡ»ΑΘΗΝΑ 2013

Οι μεγαλύτεροι θα θέλαμε οι νέοι της εποχής να έχουν πρότυπα. Να μπορούν να έχουν υπ’  όψιν τους μορφές οι οποίες θα τους εμπνέουν,  θα τους καθοδηγούν, αλλά και θα τους αφυπνίζουν από μία παθητικότητα, η οποία τους εγκλωβίζει στον εαυτό τους, στις μικροπαρέες τους, στην ενασχόληση με την εικόνα τους. Ο τρόπος που οι νέοι μεγαλώνουν και οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις τους δύσκολα τους επιτρέπει να έχουν και να αναζητούν πρότυπα, αλλά μόνο να καταναλώνουν εικόνες.  Ίσως διότι δε γνωρίζουν μορφές εξαιρετικές, δυναμικές και που να οδηγούν την ίδια στιγμή στο Αιώνιο και όχι μόνο να ικανοποιούν την ανάγκη για μία, ξεχωριστή έστω, πρόσκαιρη πορεία.

Μία τέτοια μορφή είναι ο άγιος Σπυρίδωνας. Ένας καθημερινός άνθρωπος του 4^ουαιώνα μ.Χ., ο οποίος εξακολουθεί να τιμάται από όλη τη χριστιανική οικουμένη, Ανατολή και Δύση, απανταχού της γης. Δεν είναι μόνο η αφθαρσία του λειψάνου του, το οποίο βρίσκεται στην Κέρκυρα, σημείο της Ανάστασης και της αιωνιότητας, μυστήριο ανεξήγητο με τη δύναμη της λογικής. Είναι η ίδια η ζωή του, που τον καθιστά μία ύπαρξη προσιτή σε όλους, οικειότερη όμως στους νέους ανθρώπους, καθώς συνδυάζει έναν μοναδικό ηρωισμό και ένα χάρισμα ερμηνείας του κόσμου και βίωσης της Αλήθειας που συναρπάζει και εμπνέει.

Ένας νέος θα μπορούσε να αντλήσει από τη ζωή του αγίου Σπυρίδωνα αξίες όπως η απλότητα και η εργατικότητα. Η πίστη που σε κάνει να ερμηνεύεις αλήθειες δύσκολες όπως το δόγμα της Αγίας Τριάδος με την παρομοίωση με το κεραμίδι. Η δύναμη της ελεημοσύνης και της αγάπης που σε κάνει να παρακαλείς τον Θεό και να μετατρέπει το φίδι σε χρυσάφι για να μην στερηθεί ο φτωχός το ψωμί από την ακαρδία του πλούσιου. Της συγχώρεσης γι’  αυτόν που επιχειρεί να σου αφαιρέσει ό,τι σου ανήκει και την ίδια στιγμή της προσφοράς που τον κάνει να συγκινηθεί και να μετανιώσει για την αρπακτικότητά του, για την πορεία της ίδιας του της ύπαρξης. Της αγάπης για τον Θεό που σε κάνει να προσεύχεσαι με τόση θέρμη, ώστε άγγελοι να σε συντροφεύουν την ώρα που γίνεται η λειτουργία και οι ιερές ακολουθίες. Της έγνοιας για τον τελευταίο άνθρωπο, που σε κάνει να συζητάς ακόμη και με νεκρούς, για να μην χάσει την ελπίδα του αυτός που την έχει ανάγκη. Κυρίως όμως της παρουσίας του Χριστού στη ζωή σου που σε κάνει να αντέχεις δοκιμασίες, φυλακίσεις, κόπους και να γίνεσαι δοχείο χάριτος.

Τίποτε δεν είχε και τα πάντα κατείχε. Έδωσε γη και πήρε ουρανό. Αλλά και τιμήθηκε και τιμάται από τη γη. Να μια μορφή ανυπέρβλητης αξίας, η οποία μπορεί να κάνει τους σύγχρονους νέους που δεν γνωρίζουν πώς να εκδηλώσουν την ευαισθησία τους, την αγάπη τους, την αγωνία για δικαιοσύνη, την αναζήτηση της ελπίδας, την ανάγκη για συνύπαρξη και συγχώρηση, να βρούνε βοηθό και εμπνευστή. Τους νέους που θέλουν αλήθειες, αλλά δεν αισθάνονται έτοιμοι να συναντήσουν την όντως Αλήθεια, τον Χριστό που εμπνέει τους αγίους και τους κρατά ζωντανούς αιώνια. Ας τολμήσουμε να τους παρουσιάσουμε τέτοια πρότυπα και ας τους αφήσουμε να αποφασίσουν αν τους τελικά τους ταιριάζουν.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα « Ορθόδοξη Αλήθεια», Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2015

 π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός

http://themistoklismourtzanos.blogspot.gr/

Πώς προσφέρουμε χαρά στους άλλους ανθρώπους; Είναι αυτός ένας από τους κύριους στόχους της ζωής μας, να θέλουμε οι άλλοι να χαίρονται με την παρουσία μας ή αισθανόμαστε ότι περιμένουμε από τους άλλους να μας δώσουν χαρά;  Το ερώτημα δεν έχει εύκολη απάντηση, από την άποψη ότι ο κύριος στόχος του κάθε ανθρώπου φαίνεται να είναι να λαμβάνει χαρά από τους άλλους. Το να προσφέρεις χαρά στους άλλους συνεπάγεται μία προσέγγιση εξόδου από τον εαυτό σου. Και κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο. Συνεπάγεται κόπο, θυσία, διάθεση υπέρβασης των προσωπικών προβλημάτων και δυσκολιών, άρνηση της εσωστρέφειας, η οποία στην εποχή μας είναι πολύ συνηθισμένη και έχει αρκετούς λόγους να φαίνεται δικαιολογημένη, πέρα από τον ανθρώπινο χαρακτήρα. Η δυσκολία επιτείνεται από το γεγονός ότι για τους πολλούς η χαρά ταυτίζεται με το χιούμορ, τις ηδονές του σώματος, την ικανοποίηση του θελήματός μας. Χαρά παίρνουμε οι άνθρωποι από το φαγητό, τη σχέση με τον άλλο, ιδίως όταν αυτή εκφράζεται σωματικά, από ένα δώρο. Όταν δηλαδή ο άλλος μάς τιμά, ικανοποιεί το θέλημα και τις φιλοδοξίες μας.  Κέντρο λοιπόν ο άλλος. Από εκείνον περιμένουμε. Και γι’  αυτό η βιομηχανία του θεάματος σήμερα έχει ένα ειδικό τμήμα, το οποίο παράγει χαρά, μέσα από την εικόνα, τους ήχους, την μόδα. Για να μπορούμε να είμαστε καταναλωτές, χωρίς να χρειάζεται να τη δημιουργήσουμε. Χωρίς να χρειάζεται να επιστρατεύουμε την καλή μας διάθεση, την απόφασή μας να προσφέρουμε στον πλησίον μας.

Ακόμη και στην πνευματική ζωή υπάρχει η ανάγκη για χαρά. Δεν έχει να κάνει μόνο με την ευχαρίστηση που βιώνει κάποιος όταν ακούει, διαβάζει, κοινωνεί τον Θεό. Έχει να κάνει και με τους ανθρώπους. Χαρά καλείται να βιώσει ο άνθρωπος ο οποίος συνυπάρχει με τους άλλους στη ζωή της Εκκλησίας. Τα πρόσωπα των άλλων είναι για τον χριστιανό αιτία χαράς. Δεν είναι μόνο η υπέρβαση της μοναξιάς. Είναι και το γεγονός ότι συνυπάρχοντας καλούνται οι χριστιανοί να συναγωνιστούν για έναν κοινό σκοπό, που δεν είναι άλλος από την έκφραση του μηνύματος της Βασιλείας των ουρανών. Όχι ως κοινωνικού  μετασχηματισμού, αλλά ως  πορείας αιωνιότητας. Και ο καθένας μας καλείται να θυμηθεί ότι ο Χριστός έγινε άνθρωπος για τον καθέναν άνθρωπο είτε είχε έρθει είτε θα ερχόταν στον κόσμο. Στο πρόσωπο του καθενός ο Χριστός βλέπει τον πλησίον του και την ίδια στιγμή την αφορμή της χαράς Του. Ακόμη κι αν ο πλησίον δεν πιστεύει, δεν ζει όπως ο Χριστός μας άφησε ως παρακαταθήκη. Ακόμη κι αν ο πλησίον είναι αρνητής και σταυρωτής. Ο Χριστός συγχωρεί. Διότι η συγχωρητικότητα είναι η αιχμή της χαράς. Και δεν συγχωρεί μόνο τα έργα. Συγχωρεί το πρόσωπο. Επαφίεται στον καθέναν αν οικειοποιηθεί τη χαρά του Χριστού και την καταστήσει και δική του χαρά.

Την  ίδια στιγμή η πνευματική ζωή καθαυτή είναι χαρά, ιδίως όταν ο άνθρωπος δεν παλεύει μόνο για τον εαυτό του, την προσωπική του πνευματική κατάρτιση και πρόοδο, αλλά και για τους συνανθρώπους του. Ο απόστολος Παύλος, απευθυνόμενος στους Εβραίους, τους προτείνει χαρακτηριστικά: «πείθεσθε τοις ηγουμένοις υμών και υπείκετε · αυτοί γαρ αγρυπνούσιν υπέρ των ψυχών υμών ως λόγον αποδώσοντες · ίνα μετά χαράς τούτο ποιώσι και μη στενάζοντες»  (Εβρ. 13, 17). «Ν’ ακολουθείτε πιστά και να υπακούτε τους εκκλησιαστικούς σας ηγέτες. Γιατί αυτοί αγρυπνούν για τη σωτηρία σας, επειδή θα δώσουν λόγο στο Θεό. Έτσι η μέριμνά τους θα γίνεται με χαρά, κι όχι με στενοχώρια». Αυτός που είναι επικεφαλής μίας εκκλησιαστικής κοινότητας, αλλά και ο καθένας που μετέχει σ’  αυτήν δεν έχει ως κίνητρό του  την προσωπική του καταξίωση, τη δόξα του, ούτε αισθάνεται υποχρεωμένος επειδή δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Η χαρά είναι το κίνητρο να αγρυπνεί για τη σωτηρία των άλλων. Παρότι όλοι θα κληθούν να δώσουν λόγο στον Θεό, δε φοβούνται να το πράξουν, αλλά χαίρονται. Διότι αφενός είναι οι επικεφαλής, αλλά και ταυτόχρονα οι συμμετέχοντες σε μία πορεία ευγνωμοσύνης και ευχαριστίας προς τον Θεό και αφετέρου είναι οι συνοδοιπόροι και συμπαραστάτες των άλλων, αυτοί που σηκώνουν λίγο από το φορτίο τους. Στους εκτός Εκκλησίας αυτός ο δρόμος φαίνεται βαρύς και ενίοτε ακατανόητος. Ένα χρέος δυσβάστακτο. Σε όσους όμως αγαπούνε, είναι ένας δρόμος τιμής που δίνει χαρά.  Είναι ευλογία να προσεύχεσαι για τους άλλους, να μπορείς να τους βοηθήσεις με κάθε τρόπο, ακόμη και με την δύναμη της αλήθειας που δεν είναι ευχάριστη, είναι όμως αναγκαία για την προσωπική μας, αλλά και τη γενικότερη κάθαρση. Και γι’  αυτό η αλληλοϋπακοή επαυξάνει τη χαρά.

Δεν αναζητούμε όμως στην Εκκλησία έτοιμη τη χαρά για να την καταναλώσουμε. Ούτε  πιστεύουμε ότι υπάρχει κάποια συνταγή για να τη βρούμε. Είναι η ίδια η σχέση με το Χριστό, που, όταν είναι αληθινή, γεννά τη χαρά. Ακόμη κι αν ο πλησίον δεν μπορεί να την κατανοήσει. Ακόμη κι όταν ο οικείος γεννά αφορμές λύπης. Ακόμη κι αν εμείς οι ίδιοι, είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, γινόμαστε αφορμή λύπης για τον άλλο. Όπου υπάρχει η πίστη, μπορεί να αλλάξει η πορεία. Αυτός που πιστεύει, δημιουργεί. Και τότε κάθε έργο στο οποίο υπάρχει η πίστη και η δημιουργικότητα, γεννά χαρά.  Ξεκουράζει και γίνεται ευκαιρία περαιτέρω πορείας.

 Η χαρά επομένως προϋποθέτει αυθυπέρβαση. Ήθος θυσιαστικό. Αλλά και ήθος ηγετικό. Είτε αυτό γίνεται δια της απλότητας, είτε δια της γνώσης, είτε δημόσια είτε στις μικρές κοινωνικές σχέσεις ο χαρούμενος κατά Θεόν άνθρωπος λειτουργεί ηγετικά. Δεν κρύβεται, αλλά αναλαμβάνει με χαρά την ευθύνη να μοιραστεί τη χαρά που βιώνει. Έχει και δίνει. Και είναι σε θέση να εκτιμήσει τη χαρά που και οι άλλοι μπορούν να τους προσφέρουν. Τα χαρίσματά τους. Χωρίς να ζηλεύει γι’  αυτά, αλλά με αγάπη αποδεχόμενος να επιζητεί την παρουσία τους στη ζωή για να ωφελείται και ο ίδιος. Γιατί ο χαρούμενος άνθρωπος δεν αισθάνεται αυτάρκης στη χαρά του, αλλά αναπαύεται με το να λαμβάνει και τη χαρά των άλλων. Δεν τη θεωρεί ως προϋπόθεση. Αλλά δεν υποτιμά την αξία της. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει μόνος του, ούτε να προσποιείται ότι δεν τον αφορούν οι άλλοι. Χαίρεται λοιπόν μ’  αυτούς που χαίρονται και λυπάται μ’  αυτούς που λυπούνται, αλλά έχοντας πίστη στο Θεό δεν αφήνει την όποια λύπη να τον καταβάλλει. Βρίσκει στην πίστη την ίδια την πηγή της χαράς. Στηρίζεται στον Θεό και στηρίζει με τη σειρά του τους αδελφούς του. Και νιώθει χαρά, όταν κι εκείνοι με τη σειρά τους τον στηρίζουν.

Αυτός ήταν και ο δρόμος που μεγάλοι άγιοι και πατέρες της πίστης μας, όπως ο άγιος Νικόλαος Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας, ακολούθησαν στη ζωή τους. Χαιρόντουσαν διότι έβλεπαν τα πρόσωπα των άλλων. Ασκούνταν στην πνευματική ζωή για να μπορούν να μεριμνούν για τη σωτηρία του πλησίον. Σήκωναν με χαρά το φορτίο τους. Και συνεργάζονταν μαζί τους στην Εκκλησία, καθιστάμενοι ηγέτες που με την παρουσία τους άλλαζαν ριζικά τη ζωή της κοινότητας στην οποία μετείχαν. Και ο Θεός και οι άνθρωποι ουδέποτε τους ξεχνούν. Αυτή την οδό καλούμαστε να ακολουθήσουμε κι εμείς στην εποχή μας. Εξερχόμενοι του εαυτού μας και της εσωστρεφείας μας και αντλώντας δύναμη από τη χαρά της πίστης να μη λυπόμαστε για τον κόσμο μας, αλλά να του δίνουμε με τον τρόπο μας την ελπίδα και τη χαρά ότι ο Χριστός ενηνθρώπησε και γεννήθηκε για τον καθέναν μας. Ταυτόχρονα καλούμαστε να υπακούμε σε όσους μας δείχνουν έναν τέτοιο δρόμο. Κι αυτή η αλληλοϋπακοή και εκζήτηση της χαράς ήταν, είναι και θα είναι η αρχή μίας νέας πορείας αλλαγής. Πορείας τελικά προς την αγιότητα, την μεγίστη χαρά που ο άνθρωπος μπορεί να λάβει στη ζωή του.

Κέρκυρα, 6 Δεκεμβρίου 2015

π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός

http://themistoklismourtzanos.blogspot.gr/

Τότε που η δασκάλα, ο δάσκαλος κρεμούσαν απ᾿ τα χείλη τους τα μάτια των παιδιών και στάλαζαν μες στην ψυχή το όνειρο: Να ᾿μουν κι εγώ εκεί· να ᾿μουν εκεί, στη Βηθλεέμ, στο στάβλο· «να ᾿μουν του στάβλου ενʼ άχυρο…»!

Τότε που τα παιδιά ήταν παιδιά και μελωδούσαν με τους βοσκούς τα κάλαντα μες στη νυχτιά και περπατούσαν δρόμους και στενά πάνω στων Μάγων τ᾿ άλογα.
Τότε που μάζευ᾿ η γιορτή τα πλοία στην Πατρίδα απ᾿ τους λωτούς της ξενιτιάς κι έφερνε σπίτι τον πατέρα, στη μαύρη μάνα το παιδί, τον άντρα στη γυναίκα.

Κάποτε… τότε… γιόρταζαν Χριστούγεννα.

Έπειτα ήρθε λίβας δυτικός, το εμπόριο, και τα ᾿καψε· έκανε στάχτη τη γιορτή, τα όνειρα κουρέλι. Έδιωξε από τη Φάτνη τον Χριστό κι έβαλε τον χρυσό στη θέση του. Τα δώρα, τα ψώνια, τα ταξίδια σε άλλους τόπους μακρινούς έγιναν της γιορτής ο μόνος κι άχαρος σκοπός. Έγινε η γιορτή απόδραση, λες σαν φυλακισμένων, προς τα βουνά, στα χιόνια, σ᾿ άλλους λαούς και τόπους. Στούς πέντε ανέμους σκόρπισε η Φάτνη της Βηθλεέμ, κι η φαμελιά κατάντησε «το σπίτι των ανέμων».

Τώρα η ιστορία αυτή φτάνει στο τέλος της. Μετά την ύπουλη υπονόμευσή της τόσων δεκαετιών, η εορτή δέχεται πιά το χτύπημα κατάστηθα: Η δυτική δαιμονολατρία, την ώρα που το αντίπαλο παρανοικό σύστημα αντικαθιστούσε τα Χριστούγεννα με τα Σταλινούγεννα, μετέτρεψε τη Γέννηση του Χριστού σε γέννηση του οποιουδήποτε· τα “Christmas” (=­Χριστούγεννα) σε “Χmas” (=γέννηση του «Χ»), ­τα­­χα χάριν συντομογραφίας.

Σήμερα δε η βρυκολακιασμένη Ευρώπη, δήθεν για να μην ενοχλούνται οι αλλόθρησκοι, απαγορεύει ήδη σε μια μετά την άλλη τις μεγάλες πόλεις της εορταστικό διάκοσμο που να υπενθυμίζει τη ­Γέννηση του Χριστού. Φώτα μόνο, χωρίς το Α­­­­­­στρο των Μάγων, χωρίς Φάτνη, αγ­­γέλους και βοσκούς.

Εορτάζει τα γενέ­θλια ο­­­λων και καταργεί σταδιακά τη Γέννηση του Σωτήρος. Καθιερώνει παγ­κόσμιες ημέρες για τα πιο γελοία πρα­γματα: υ­­­πνου, χορού, κέικ, ­μπύρας, γέλιου, ο­­­μοφυλοφοβίας, αριστερόχειρων κ.τ.λ., σβήνει δε τη μόνη άξια τιμής ημέρα του Χριστού.

Θαρρεί κανείς πως ακούει από τα βάθη των αιώνων τη μανιακή κραυγή των αφρόνων: «δεύτε και καταπαύσωμεν πάσας τας εορτάς του Θεού από της γης» (Ψαλ. ογ΄ [73] 8).

Εκ πρώτης όψεως αυτή η εξέλιξη φαν­τάζει αρνητική. Καί αναμφιβόλως είναι θλιβερή, αφού ο κόσμος μας χάνει και το ελάχιστο χριστουγεννιάτικο χρώμα που του είχε απομείνει. Γεγο­νος που δεν μπορεί παρά να προκαλεί πόνο και θλίψη.

Στην πραγματικότητα όμως η ­ραγδαί­­ως εξελισσόμενη αυτή ­αρνητική α­­­­τμο­­σφαιρα αποτελεί το ­καταλληλότερο περιβάλλον για να ανακαλύψουμε τα αληθινά Χριστούγεννα. Είναι ­πλεο­νε­κτημα και προνόμιο να ζεί ­κανείς σ’ αυ­τη τη δραματική καμπή της ιστο­ρι­ας.

Πλεονέκτημα και προνόμιο, διότι ­δυ­σ­­κολότερα σ᾿ αυτές τις συνθήκες θα α­­­ποπροσανατολισθούμε, και φυσικότερα θα κινηθούμε στο βάθος και την ουσία της Εορτής. Ευκολότερα πλέον θα μπορέσουμε να απαλλαγούμε από τον επιδερμικό εορτασμό των φωταψιών και των εδεσμάτων, και θα αναζητήσουμε το αληθινό «φως το της γνώσεως» που ανατέλλει από το Σπήλαιο της Βηθλεέμ· θα ποθήσουμε την «τροφήν του παντός κόσμου», τον εν­ανθρωπήσαντα Θεό.

Η πρόκληση ειδικά εφέτος, μετά τις τόσες δραματικές εξελίξεις στην Πατρίδα μας με την ψήφιση αντιχριστιανικών νόμων, είναι μεγάλη. Πρόκληση να ζήσουμε αληθινά Χριστούγεννα. Το στάδιο είναι μπροστά μας ανοιχτό με την τεσσαρακονθήμερη νηστεία.

Σε πείσμα των αντίθεων δυνάμεων, να ζήσουμε ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Πηγή:   eikonografies.gr