Διδασκαλία της Παλαιάς Διαθήκης περί Θεού (Δ)
Συγγραφέας: kantonopou στις 5 Ιανουαρίου, 2009
(Κατήχηση από την Παλαιά Διαθήκη)
Σεβ. Ιερεμίου Φούντα Μητρ. Γόρτυνος Μεγαλουπόλεως
Πηγή: Τόμος Δεύτερος. Καλαμάτα 2006.
Αντίδωρον τω Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσοστόμω Θέμελη
δ) Τέλος, οι Προφήτες επετέθησαν εναντίον των ειδώλων, των ανθρωπίνων κατασκευασμάτων των ψεύτικων θεών και τα γελοιοποίησαν, για να θρυμματίσουν την πίστη στους θεούς των ειδώλων. Αυτή η επίθεση των Προφητών γινόταν προ παντός όταν οι Ιουδαίοι ήταν υπό την απειλή των ξένων εθνών, αλλά και όταν είχαν οδηγηθεί στην Βαβυλώνα ως αιχμάλωτοι. Με τον έλεγχό τους αυτόν οι Προφήτες ήθελαν να προφυλάξουν τον λαό του Θεού από τον κίνδυνο της ειδωλολατρίας και να τον κρατήσουν ανεπηρέαστο από τις λαμπρές τελετές και πομπές των ειδώλων. Οι σχετικές αυτές περικοπές των Προφητών, που ομιλούν για την μηδαμινότητα των θεών των εθνών και που γελοιοποιούν τα είδωλά τους, μπορεί πάλι να προσαχθούν και ως μαρτυρίες της Παλαιάς Διαθήκης για την ύπαρξη του Θεού Γιαχβέ και για την ανάδειξη της μεγαλειότητάς του.
Ο Αββακούμ λέγει:
«Τι ωφελεί το είδωλο που έφτιαξε ο τεχνίτης; Η χυτή εικόνα που δίνει ψεύτικο χρησμό;
Πώς μπορεί ο άνθρωπος να έχει εμπιστοσύνη στους άφωνους θεούς, που ο ίδιος κατασκεύασε; Αλλοίμονο σ? εκείνον που λέει στο ξύλο “ξύπνα” και στο νεκρό λιθάρι “πάρε ζωή!” Μπορεί αυτό να προφητεύσει; Με μάλαμα είναι καλυμμένο και με ασήμι, αλλά καθόλου δεν έχει μέσα του ζωή» (2, 18 – 19).
Ο προφήτης Ιερεμίας ειρωνεύεται και αυτός τα έθνη για τα κατασκευάσματα τους, που τα προσκυνούν ως θεούς και λέγει:
«Κόβουν ένα ξύλο από το δάσος και το επεξεργάζονται οι ξυλουργοί με τον πέλεκυ. Το διακοσμούν με ασήμι και χρυσάφι και το καρφώνουν στερεά με τα σφυριά για να μην κουνιέται. Σαν σκιάχτρο σε αγγουρόκηπο είναι οι θεοί τους δεν μιλούν έχουν ανάγκη να υποβαστάζονται, γιατί δεν μπορούν να βαδίσουν. Μην τους φοβάστε, γιατί δεν μπορεί να κάνουν ούτε κακό ούτε καλό» (10,3-5).
Οι εξόριστοι στην Βαβυλώνα Ιουδαίοι πρέπει να σκεφθούν: Τι μπορεί να μας προσφέρει ένα είδωλο που κατασκεύασε με τον κόπο του ο σιδηρουργός ή το ξύλινο είδωλο, το οποίο κόπηκε από το δέντρο που χρειάζεται βροχή για να αναπτυχθεί και που χρησιμεύει για θέρμανση ή για να ψηθεί το κρέας; Βλέπε Ησ. 44,10 – 17, 46, 6. 7. 40,20.
Χλευαστική πάλι για τα είδωλα των θεών των εθνών είναι η επιστολή του Ιερεμίου, όπως και η ιστορία της άπατης των ιερέων του Βηλ (Δαν. 12). Στον ίδιο σκοπό αποβλέπει και η διήγηση της διασώσεως των τριών παίδων από την κάμινο του πυρός, που αρνήθηκαν να προσκυνήσουν ένα άγαλμα ως θεό (Δαν. 3). Βλέπε επίσης Ψαλμοί 113, 112 – 15. 134,15 -18.
ε) Αλλά πιο αναλυτικά με το θέμα ασχολείται ο συγγραφεύς του βιβλίου της Σοφίας Σολομώντος, γιατί έβλεπε τους ομοεθνείς του να αντιμετωπίζουν τους ίδιους κινδύνους που αντιμετώπισαν παλαιότερα οι πατέρες τους στην Βαβυλώνα. Όμως όχι μόνο για τους Ιουδαίους, αλλά και για τους ειδωλολάτρες εθνικούς ενδιαφέρεται ο συγγραφεύς του βιβλίου, γιατί θέλει να τους κλονίσει την πίστη τους στα είδωλα παριστάνοντάς τους το ανόητο της ειδωλολατρίας.
«Δυστυχισμένοι αυτοί που στηρίζουν την ελπίδα τους σε πράγματα νεκρά! Ονόμασαν θεούς τα ανθρώπινα κατασκευάσματα, δηλαδή τα περίτεχνα χρυσά και ασημένια ομοιώματα ζώων η τα άχρηστα λιθάρια, που τα φιλοτέχνησε κάποιο αρχαίο χέρι» (13,10. Βλέπε και όλη την ενότητα 13,10 -15,17).
Ο ιερός συγγραφεύς στρέφεται όχι μόνο κατά του ειδωλολατρικού πολυθεϊσμού, αλλά και κατά του πανθεϊσμού της Στοάς και κατά της Σκέψης της νέας Ακαδημίας. Γιατί οι οπαδοί τους ναι μεν ηρνούντο τους θεούς ως πρόσωπα, αλλά τους εδέχοντο ως σύμβολα των φυσικών δυνάμεων και των σωμάτων του ουρανού. Ο συγγραφεύς πιστεύει ότι ο άνθρωπος με την λογική του μπορεί, από την τάξη και την ωραιότητα του φυσικού κόσμου, να αναχθεί στην παραδοχή του Δημιουργού Θεού και από τα διάφορα συμβαίνοντα σ? αυτόν να αναχθεί πάλι στην πρώτη Αιτία που τα προκαλεί? γι? αυτό και χαρακτηρίζει ως ανόητο αυτόν που δεν πιστεύει στον αληθινό Θεό, αλλά λατρεύει τα κτίσματα και τις δυνάμεις της κτίσεως για θεούς:
«Πράγματι, όλοι όσοι στερούνται την γνώση του Θεού είναι από την φύση τους ανόητοι, γιατί δεν κατόρθωσαν να διακρίνουν τον αληθινό Θεό μέσα από τα υλικά αγαθά, που βλέπουν γύρω τους? δεν αναγνώρισαν τον τεχνίτη από την παρατήρηση των έργων του. Θεώρησαν για κυβερνήτες του κόσμου θεούς όπως την φωτιά, τον άνεμο, τον ανεμοστρόβιλο, τον κύκλο των άστρων, τα ορμητικά νερά και τα? άστρα του ουρανού. Αν, λοιπόν, γοητεύθηκαν από την ομορφιά όλων αυτών των κτισμάτων και τα θεώρησαν θεούς, ας μάθουν πόσο ωραιότερος από αυτά είναι ο Κύριος! Ο Δημιουργός της ομορφιάς τα έφτιαξε. Κι αν έμειναν εμβρόντητοι από την δύναμη και την λειτουργία των δημιουργημάτων, ας καταλάβουν πόσο δυνατότερος από αυτά είναι Εκείνος που τα δημιούργησε» (13,1 – 4).
Το συμπέρασμα είναι σαφές:
«Από το μέγεθος και την ομορφιά των δημιουργημάτων παίρνουμε την ανάλογη ιδέα για τον Δημιουργό μας» (13,5)2.
Άλλα ο δρόμος για να φθάσουμε στην γνώση του αληθινού Θεού με την σκέψη είναι δύσκολος. Κατά τον συγγραφέα του βιβλίου της Σοφίας Σολομώντος, γι? αυτούς που ζητώντας να βρουν τον Θεό «ασχολούνται με τα έργα του, τα ερευνούν και γοητεύονται από την εμφάνιση τους, αντικρίζοντας την ομορφιά τους», αλλά έπειτα παθαίνουν ζημιά, γιατί στέκονται στον θαυμασμό των έργων μόνο και δεν προχωρούν περισσότερο για να βρουν τον πραγματικό Δημιουργό τους, αλλ? αντίθετα χάνονται στον πολυθεϊσμό και τον πανθεϊσμό, η κατηγορία γι? αυτούς «δεν είναι μεγάλη? γιατί πλανώνται καθώς ειλικρινά ζητούν να βρουν τον Θεό».
Όμως «είναι και αυτοί ένοχοι κατά κάποιον τρόπο, γιατί αν και κατόρθωσαν να μάθουν τόσα, ώστε να μπορούν να ανακαλύπτουν τα μυστικά του κόσμου, δεν ανακάλυψαν πρωτύτερα τον ίδιο τον Κυρίαρχο όλων αυτών» (13, 7. 6, 8 – 9). Η ενοχή όμως των ειδωλολατρών, των προσκυνητών των ειδώλων, είναι μεγαλύτερη (βλέπε 13,10).
Η γνώση του Θεού είναι μία Χάρη που παραχωρείται σ? αυτούς που Τον αναζητούν ειλικρινά. Ο προφήτης Ιερεμίας παρουσιάζει τον Θεό να λέγει:
«Αν με ζητήσετε, θα με βρείτε, αρκεί να με αναζητήσετε με όλη σας την καρδιά. » (36 [Εβραίους 29], 13).
Και στο βιβλίο των Παροιμιών διαβάζουμε:
«Εγώ, η Σοφία, αγαπώ αυτούς που με αγαπούν, και όλοι με ευρίσκουν όσοι με αναζητούν» (8,17).
Τότε, όταν ο άνθρωπος ειλικρινά ζητάει τον Θεό, ο Θεός έρχεται σ’ αυτόν και του αποκαλύπτεται. Η Σοφία Σολομώντος πάλι μας λέγει:
«Βρίσκουν τον Θεό αυτοί που δεν τον προκαλούν, αποκαλύπτεται σ? αυτούς που τον εμπιστεύονται» (1,2).
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.