Βασίλης Τασινός – Εκπαιδευτικές Διαδρομές

 Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 30 Απριλίου 2014

 Εισαγωγή

Το παρόν άρθρο είναι βγαλμένο από τη διδακτική πράξη και αναφέρεται στην Τεχνική των Εκθέσεων στο Δημοτικό Σχολείο.

 Το τελευταίο κεφάλαιο εμπεριέχει σχόλια και προτάσεις για την Έκθεση, η οποία εδώ και πολλά χρόνια εξοστρακίστηκε ως αυτοτελές μάθημα από το ωρολόγιο πρόγραμμα του Δημοτικού Σχολείου και αντικαταστάθηκε, στα πλαίσια της ενοποίησης του μαθήματος της Γλώσσας,  αρχικά με το «Σκέφτομαι και Γράφω» και στη συνέχεια  με κάποιες ασκήσεις γραπτού λόγου.

Η Τεχνική των Εκθέσεων στις μικρές τάξεις του Δημοτικού

Από τα τριάντα δύο χρόνια που εργάστηκα στη Δημοτική Εκπαίδευση, από συζητήσεις που είχα με συναδέλφους, αλλά και από τις εμπειρίες από τη μαθητική μου ζωή, διαπίστωσα ότι το να μάθουν τα παιδιά να αναπτύσσουν γραπτώς ένα θέμα, δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Όταν ήμουν μαθητής οι δάσκαλοι έγραφαν στον πίνακα το θέμα της Έκθεσης και μας ζητούσαν να το αναπτύξουμε.

Οι μαθητές, όμως, δεν είναι εύκολο να αναπτύξουν το θέμα, αν προηγουμένως ο δάσκαλος δεν έχει αναπτύξει μαζί τους κάποια θέματα στον πίνακα.

Το μάθημα της Έκθεσης στις μικρές τάξεις, αφού απέκτησα κάποιες διδακτικές εμπειρίες,  το δίδασκα ως εξής:

 Ζητούσα από κάποιον μαθητή να μου αφηγηθεί ένα γεγονός που του έκανε εντύπωση ή να μου περιγράψει κάτι ή να μου διηγηθεί πώς πέρασε το Σαββατοκύριακο ή τι έκανε την ώρα του διαλειμματος ή ό,τι άλλο ήθελε. Αφού τελείωνε, αμέσως έγραφα στον πίνακα με μικρές προτάσεις ό,τι μου είχε πει.

Οι μαθητές, λοιπόν, αντιλαμβάνονταν ότι τις σκέψεις μας που τις εκφράζουμε προφορικά, μπορούμε να τις γράψουμε και στο τετράδιο μας, βάζοντας εκεί που πρέπει τελεία.

Ανέπτυσσα 5-6 θέματα στον πίνακα με βιώματα των μαθητών, μέχρι να καταλάβουν όλοι πώς λειτουργεί το μάθημα της Έκθεσης.

Στη συνέχεια οι μαθητές προσπαθούσαν από μόνοι τους να αναπτύξουν το θέμα. Περνούσα, όμως, από τα θρανία τους και τους βοηθούσα να διατυπώνουν τις σκέψεις τους, να βάζουν τελεία εκεί που πρέπει και  να αρχίζουν με κεφαλαίο γράμμα. Τέλος, διάβαζα τις Εκθέσεις τους, επιβραβεύοντας την προσπάθεια όλων.

Στις επόμενες Εκθέσεις οι περισσότεροι μαθητές δεν περίμεναν τη βοήθειά μου. Εκείνο που έκανα πάντα, όταν τελείωναν την Έκθεσή τους, ήταν να τη διορθώνω μαζί τους και μάλιστα ο ίδιος ο μαθητής  έσβηνε  με την υπόδειξή μου το λάθος του και έγραφε το σωστό.

Μια άσκηση που την έκανα σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού, ήταν να διαβάζω ένα κείμενο, χωρίς τα σημεία στίξης. Αμέσως, όλοι αντιλαμβάνονταν το λάθος. Το κείμενο αυτό στη συνέχεια το έγραφα στον πίνακα και οι μαθητές έβαζαν τα σημεία στίξης εκεί που έπρεπε.

Ακόμη μία άσκηση, που επίσης την έκανα σε όλες τις τάξεις, ήταν να μπερδεύω τις προτάσεις ενός κειμένου και μετά να τους ζητάω να τις βάλουν σε μια λογική σειρά. Οι μαθητές εύκολα αντιλαμβάνονταν την αλληλουχία των γεγονότων και τοποθετούσαν τις προτάσεις στη σωστή θέση.

Τα θέματα που τους έδινα να αναπτύξουν, ήταν πάντα του άμεσου ενδιαφέροντός τους ή προερχόταν από την ανάλυση κάποιου κειμένου της Γλώσσας, για να έχουν αρκετό υλικό στη διάθεσή τους.

Ακολουθώντας όλα αυτά που έγραψα πιο πάνω, οι μαθητές σιγά-σιγά βελτίωναν τη γραπτή έκφρασή τους και στην πορεία τούς άρεσε πολύ να γράφουν Εκθέσεις.

Πάντα φρόντιζα να βρίσκω κάποια καλά στοιχεία στις εκθέσεις όλων για να τους επαινώ δημόσια και να τους ενθαρρύνω. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουν τα παιδιά από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού να γράφουν ελεύθερα αυτά που σκέφτονται.

Τελειώνοντας με τις μικρές τάξεις, θα ήθελα να τονίσω την υπομονή που πρέπει να έχουμε, όταν διδάσκουμε τους μικρούς μαθητές. Τα παιδιά δεν πρέπει να τα απογοητεύουμε με επιπλήξεις, που όχι μόνον δε φέρνουν κανένα αποτέλεσμα, αλλά τα δυσκολεύουν και στην ελεύθερη έκφραση. Κι εμείς οι εκπαιδευτικοί, αν κάνουμε μια αναδρομή στη μαθητική μας ζωή και φτάσουμε στα πρώτα χρόνια του Δημοτικού, θα διαπιστώσουμε ότι τις ίδιες δυσκολίες αντιμετωπίζαμε. Κατανόηση λοιπόν και υπομονή με τους μικρούς μαθητές.

Η Τεχνική των Εκθέσεων στις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού

Τα πρώτα θέματα των Εκθέσεων οι μαθητές μου  τα ανέπτυσσαν με τη δική μου καθοδήγηση.

 Ήθελα από τα πρώτα μαθήματα να τους πείσω ότι μπορούν να γράφουν καλές Εκθέσεις, στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις, αρκεί να ακολουθήσουν τις οδηγίες μου.

Τα θέματα που τους έδινα για ανάπτυξη ήταν του άμεσου ενδιαφέροντός τους, όπως για παράδειγμα ένα ευχάριστο γεγονός από τη σχολική ζωή, τις εντυπώσεις από μια θεατρική παράσταση που παρακολουθήσαμε ή από την επίσκεψή μας σε κάποιο Μουσείο, κάποιο εντυπωσιακό αθλητικό γεγονός ή ένα γεγονός παγκοσμίου ενδιαφέροντος ή κάποιο θέμα που προέκυπτε από την ανάλυση κάποιου κειμένου της Γλώσσας. Απέφευγα μ’ αυτόν τον τρόπο τα τυποποιημένα «Σκέφτομαι και Γράφω», που έδιναν οι συγγραφείς των βιβλίων της Γλώσσας, τα οποία προετοίμαζαν αρκετοί μαθητές από το σπίτι με τους γονείς τους ή τα αντέγραφαν από εκθεσιολόγια που προμηθεύονταν από το εμπόριο.

Πρώτο μέλημά μου ήταν οι μαθητές να κατανοήσουν πλήρως το θέμα, ώστε να γράψουν μόνο γι’ αυτό και τίποτε περισσότερο.

Στη συνέχεια όλοι μαζί εντοπίζαμε τις βασικές παραμέτρους του θέματος, τις σημείωνα στον πίνακα με λέξεις ή μικρές φράσεις και τις αριθμούσα για να τις αναπτύξουν σε μια λογική σειρά.

Κάνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο το σκελετό της Έκθεσης στον πίνακα, δεν ήταν δύσκολο για τους περισσότερους μαθητές να σκεφτούνε μία έννοια ευρύτερη από το θέμα, για να τη χρησιμοποιήσουν ως πρόλογο και να ξεκινήσουν την Έκθεση. Βέβαια, υπήρχαν και κάποιοι που δυσκολεύονταν στον πρόλογο και πάντα έπαιρναν τη βοήθειά μου.

Έχοντας, λοιπόν, σαν οδηγό το σκελετό που ήταν γραμμένος στον πίνακα, ανέπτυσσαν το κυρίως θέμα στο τετράδιο,  εμπλουτίζοντάς το ο καθένας και με νέες ιδέες που προέκυπταν στην πορεία. Πάντα τους υπενθύμιζα να αλλάζουν παράγραφο εκεί που πρέπει.

Τελειώνοντας την ανάπτυξη του κυρίως θέματος, οι περισσότεροι δεν δυσκολεύονταν να γράψουν τον επίλογο,  κάνοντας μια σύντομη ανακεφαλαίωση ή βγάζοντας κάποιο γενικό συμπέρασμα, που αβίαστα προέκυπτε. Κι εδώ, οι μαθητές που δυσκολεύονταν να κλείσουν την Έκθεσή τους, έπαιρναν από εμένα τη σχετική βοήθεια.

Εκείνο που τους επισήμανα πάντα, όταν τελείωναν την Έκθεση, ήταν να τη διαβάζουν δύο φορές. Κατά την πρώτη ανάγνωση να διορθώνουν ό,τι έχει σχέση με την έκφραση και την πλοκή του λόγου και κατά τη δεύτερη ανάγνωση να διορθώνουν τα ορθογραφικά λάθη.

Αφού, λοιπόν, μαζί μου οι μαθητές ανέπτυσσαν 3-4 Εκθέσεις, μετά από μόνοι τους ανέπτυσσαν τα υπόλοιπα θέματα. Όλοι τους χρησιμοποιούσαν το Πρόχειρο τετράδιο για να φτιάξουν το σκελετό, ώστε να διευκολυνθούν στην ανάπτυξη του θέματος.

Τους επισήμανα πολλές φορές ότι οι Εκθέσεις τους θα βελτιωθούν σημαντικά, αν διαβάζουν λογοτεχνικά βιβλία από τη δανειστική βιβλιοθήκη της τάξης μας.

 Την Τεχνική αυτή των Εκθέσεων που δίδασκα, την έγραφαν στο «Τετράδιο Βασικών Σημειώσεων» για να τη συμβουλεύονται, όταν το είχαν ανάγκη.

Ο χρόνος που τους παραχωρούσα για να γράψουν την Έκθεση, ήταν αρκετά μεγαλύτερος απ’ αυτόν που έδιναν οι συγγραφείς των βιβλίων της Γλώσσας για το «Σκέφτομαι και Γράφω», για να μπορούν άνετα να διατυπώνουν τις σκέψεις τους και να τους μένει και χρόνος για να τη διορθώσουν. Οι μαθητές μου – σε όποια τάξη κι αν φοιτούσαν – πάντα την Έκθεση την έγραφαν με μολύβι για να τη διορθώνουν εύκολα.

Τις Εκθέσεις τις έπαιρνα στο σπίτι και τις διόρθωνα, όχι όμως με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους μαθητές. Σε αυτούς πουέκαναν λίγα λάθητα διόρθωνα όλα, ενώ στους αδύνατους τα πιο βασικά, για να αρχίσουν από εκεί την προσπάθειά τους.

Παρόλο που απαιτούσε πολύ χρόνο η διόρθωση των Εκθέσεων στο σπίτι, φρόντιζα να τιςεπιστρέφω  πολύ γρήγορα στους μαθητές, για να μη σβήσει από τη μνήμη τους η προσπάθεια που έκαναν και το αποτέλεσμα που είχαν.

Πριν ξεκινήσει η ανάγνωση και η κριτική των Εκθέσεων στην τάξη, πάντα έκανα μια γενική τοποθέτηση επί του συνόλου των γραπτών, αναλύοντας τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία που είχαν να κάνουν με την ανάπτυξη του θέματος, τη σύνταξη, τη στίξη, την ορθογραφία και την εμφάνιση των γραπτών.

Ακολουθούσε η ανάγνωση των Εκθέσεων, κυρίως αυτών που είχαν καλή σύνταξη, ελεύθερη έκφραση και ωραίες προτάσεις. Διάβαζα, όμως, ανώνυμα και κάποια αποσπάσματα από Εκθέσεις που δεν είχαν καλή διατύπωση ή ήταν εκτός θέματος για να διδαχθούν οι μαθητές από τα λάθη τους. Δεν επέτρεπα, όμως, ποτέ τη διακωμώδηση ή την ειρωνεία των λαθών.

Στις πολύ καλές Εκθέσεις, όταν τελείωνε η ευνοϊκή κριτική που είχε γίνει απ’ όλους μας, πάντα ψιθυρίζονταν το  όνομα του δημιουργού, πριν το ανακοινώσω, ο οποίος έλαμπε από χαρά και περίμενε με ανυπομονησία να απολαύσει και τη χειρόγραφη επιβράβευσή μου στο τέλος της Έκθεσής του. Και στους αδύνατους, όμως, μαθητές δεν παρέλειπα το δημόσιο έπαινο για κάποια καλά στοιχεία της Έκθεσης, όπως για παράδειγμα μία ωραία ιδέα, μία ωραία πρόταση ή μια πρωτότυπη σκέψη για να τους τονώνω την αυτοπεποίθηση.

Στην πορεία, από το σχολικό έτος 1993-1994, που είχα την ΣΤ` τάξη στο 1⁰ Δημοτικό Σχολείο Παιανίας, ανακάλυψα έναν καλό τρόπο για να κάνω πιο ευχάριστα το μάθημα της Έκθεσης: Παράλληλα με τα παιδιά ανέπτυσσα κι εγώ το θέμα της Έκθεσης, χωρίς όμως να το ανακοινώνω στην τάξη. Όταν γινόταν η ανάγνωση και η κριτική των Εκθέσεων, διάβαζα και τη δική μου. Συνήθως την έγραφα με αρκετή δόση χιούμορ και εξέφραζα και κάποια παράπονα για τον κ. Βασίλη Τασινό, όταν το θέμα με ευνοούσε. Αμηχανία κατ’ αρχήν και κινητικότητα στη συνέχεια  στην τάξη, για να εντοπιστεί ο δημιουργός της παράξενης αυτής Έκθεσης. Απέφευγα την αποκάλυψη, λέγοντας ότι «παρόλο που εκφράζεται ελεύθερα ο δημιουργός,  έχω αντιληφθεί ότι δεν επιθυμεί να ανακοινώσω το όνομά του». Από ένα σημείο και μετά άρχιζαν να με υποψιάζονται και για το λόγο αυτό σταμάτησα να γράφω τις Εκθέσεις στην τάξη και τις έγραφα στο σπίτι.

 Κι όταν πλέον έσφιγγε ο κλοιός γύρω μου, έγραφα για το ίδιο θέμα δύο και καμιά φορά τρεις Εκθέσεις. Για αρκετό καιρό δεν τους είχα αποκαλύψει ότι εγώ έγραφα όλες αυτές τις Εκθέσεις, αν και ορισμένοι ευθέως αναφερόταν στο όνομά μου, όταν τελείωνα την ανάγνωση.

 Με μεγάλη αγωνία περίμεναν πάντα οι μαθητές μου να διαβάσω τις Εκθέσεις εκείνες, που θα τους έκαναν να γελάσουν, που θα είχαν καλή έκφραση και ωραίες προτάσεις. Έτσι η ώρα της κριτικής των Εκθέσεων ήταν απολαυστική και για τα παιδιά και για εμένα.

Σύντομα, υπήρξε βελτίωση στη γραπτή έκφραση των μαθητών, γιατί οι περισσότεροι άρχισαν να γράφουν πιο ελεύθερα και με χιούμορ τις Εκθέσεις τους^. διαπίστωσα «ιδίοις όμμασι» πόσο γρήγορα μπορούν να ξεφύγουν από τις τυποποιημένες εκφράσεις και να αναπτύξουν ελεύθερα τις σκέψεις τους!

Τα επόμενα χρόνια δεν διανοήθηκα ποτέ να σταματήσω την απόλαυση να γράφω κι εγώ Εκθέσεις  και να τις παρουσιάζω για κάποιο χρονικό διάστημα ως μαθητικά δημιουργήματα.

Πολλές από τις Εκθέσεις των μαθητών μου, αλλά και δικές μου, τις έχω κρατήσει στο αρχείο μου κι όταν καμιά φορά τις διαβάζω, το διασκεδάζω ακόμη. Αλλά και οι παλιοί  μαθητές μου, αναπολούν με χαρά τις ωραίες στιγμές από το μάθημα της Έκθεσης. Είναι γεγονός ό,τι αντέχει στο χρόνο και μένει σαν γλυκιά ανάμνηση στους μαθητές, είναι τελικά αυτό που αξίζει.

Εν κατακλείδι, ο τρόπος που προσέγγιζα διδακτικά την Έκθεση, είχε θετικά αποτελέσματα στους μαθητές. Δυστυχώς, όμως, τον τρόπο αυτόν δεν τον δίδαξα από την αρχή, γιατί  δεν τον γνώριζα και προχωρούσα ψάχνοντας. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που αναρτώ σήμερα τις εμπειρίες μου στο Διαδίκτυο, γιατί ίσως να φανούν χρήσιμες στους νέους εκπαιδευτικούς. 

Σχόλια και προτάσεις για την Έκθεση

 Η απόκτηση της εκθετικής ικανότητας δεν αφορά μόνον τη σχολική ζωή των μαθητών, αλλά και τη μετέπειτα ενήλικη ζωή τους στον επαγγελματικό, στον κοινωνικό και στον επιστημονικό τομέα.

Ακόμη, αυτοί που εκφράζονται με σαφήνεια, συντομία και απλότητα, κατανοούν και εκτιμούν τα ωραία κείμενα, έρχονται πιο εύκολα σε επαφή με την πλούσια λογοτεχνική μας κληρονομιά και υπερασπίζονται καλύτερα τα δικαιώματά τους. 

Όμως, με την αντικατάσταση των σχολικών βιβλίων που έγινε (1982 – 1985), η Έκθεση, το πιο σπουδαίο μάθημα του Δημοτικού Σχολείου, αφαιρέθηκε από το ωρολόγιο πρόγραμμα ως αυτοτελές μάθημα (εν ονόματι της ενοποίησης του μαθήματος της Γλώσσας),  μεταλλάχτηκε σε «Σκέφτομαι και Γράφω» και εντάχτηκε ως μία ολιγόλεπτη άσκηση στο τέλος του μαθήματος^. έτσι απαιτούσαν οι ξενόφερτες μεθοδολογίες που πέρασαν στα βιβλία της Γλώσσας, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί ο γραπτός λόγος των μαθητών. 

  Οι μαθητές γνώριζαν εκ των προτέρων τα «Σκέφτομαι και Γράφω» που θα ανέπτυσσαν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και αρκετοί τα προετοίμαζαν από το σπίτι με τους γονείς τους ή τα αντέγραφαν από κακής ποιότητας βοηθήματα που κυκλοφορούσαν  στο εμπόριο. Τα βοηθήματα αυτά, ως γνωστόν, πλήττουν την αυτενέργεια και καθυστερούν την πνευματική ωρίμανση των μαθητών.

Ο χρόνος που έδιναν οι συγγραφείς για το «Σκέφτομαι και Γράφω» δεν επαρκούσε, γι’ αυτό οι μαθητές το έγραφαν τηλεγραφικά στο σχολείο (όσοι δεν το είχαν προετοιμάσει από το σπίτι) ή τους δινόταν ως κατ’ οίκον εργασία από το δάσκαλο.

Και σαν να μην έφτανε μόνο αυτό, οι συγγραφείς των βιβλίων αυτών, σχεδόν απαγόρευαν στους δασκάλους να διορθώνουν τα «Σκέφτομαι και Γράφω» με το επιχείρημα ότι πρέπει μόνοι τους οι μαθητές να διορθώνουν τα λάθη τους για να μην πληγώνονται από τη διόρθωση του δασκάλου. Ματαιοπονούμε, όμως, αν περιμένουμε από τους μαθητές να διορθώνουν τα λάθη τους χωρίς τη βοήθειά μας. Και ας έχουμε υπόψη ότι η διόρθωση του λάθους, όταν γίνεται με παιδαγωγικό τακτ, είναι η φυσική ενέργεια του δασκάλου, που την έχει ανάγκη ο μαθητής για να φτάσει στη μάθηση και σε καμιά περίπτωση δεν πληγώνει.

Η αφαίρεση της Έκθεσης από το ωρολόγιο πρόγραμμα, είχε και περεταίρω παρενέργειες και στα άλλα μαθήματα, γιατί η Έκθεση συνδέεται άμεσα με την πνευματική καλλιέργεια του μαθητή. Όταν ένας μαθητής προοδεύει στην Έκθεση, προοδεύει και στα άλλα μαθήματα, γιατί όλα τα μαθήματα καταλήγουν σε μια έκθεση γνώσεων προφορική ή γραπτή. Αυτή η αλληλοτροφοδότηση υπέστη μεγάλο πλήγμα με τον παραγκωνισμό της Έκθεσης.

Θα περίμενε κανείς, μετά τα αρνητικά αποτελέσματα που είχαμε από τη μακροχρόνια χρήση των συγκεκριμένων βιβλίων της Γλώσσας, το Υπουργείο  Παιδείας να πάρει τα μηνύματα και να επαναφέρει την Έκθεση στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Δεν το έκανε όμως! Έτσι με τις τελευταίες εκπαιδευτικές αλλαγές και τα νέα βιβλία που εισήχθησαν το 2006, πάλι, το μάθημα της Έκθεσης το «αναπληρώνουν» ολιγόλεπτες ασκήσεις γραπτού λόγου.

Με το να επανέλθει η Έκθεση στο ωρολόγιο πρόγραμμα, για τους εκάστοτε αρμόδιους της εκπαιδευτικής πολιτικής, φαίνεται ότι είναι οπισθοδρόμηση. Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω, γιατί η Έκθεση βγήκε από το Δημοτικό σχολείο! Τι το κακό έχει η Έκθεση; Να καλυτερεύσουμε τον τρόπο διδασκαλίας ναι! Όχι όμως να την καταργήσουμε!

Με το να γυρίσουμε πίσω σε κάτι δοκιμασμένο και μάλιστα βελτιώνοντάς το, δεν είναι σε καμιά περίπτωση οπισθοδρόμηση.

Εκείνο που βασικά περιμένω από μια νέα εκπαιδευτική πολιτική για το μάθημα των Ελληνικών, εκτός από την επιστροφή της Έκθεσης στο ωρολόγιο πρόγραμμα, είναι ένα νέο βιβλίο για το δάσκαλο, που θα αναλύει την Τεχνική των Εκθέσεων σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού και θα περιέχει δειγματικά κάποια ανεπτυγμένα θέματα, καθώς και οδηγίες για τη διόρθωση των Εκθέσεων.

 Στην παγκοσμιοποιημένη εποχή που ζούμε, με την εισβολή ξένων γλωσσικών στοιχείων και την ευρεία χρήση του Διαδικτύου, που δεν ευνοεί τα Ελληνικά, πρέπει να επαναφέρουμε την Έκθεση με τις ώρες που απαιτούνται, για να προστατεύσουμε τη γλώσσα μας. Είναι χρέος όλων των δασκάλων, σε όποια βαθμίδα της εκπαίδευσης κι αν εργάζονται, να απαιτήσουν την επαναφορά της Έκθεσης στο ωρολόγιο πρόγραμμα του Δημοτικού Σχολείου. 

Η κατάργηση της Έκθεσης είναι βαρύ ατόπημα κι αν συνεχιστεί θα πλήξει ακόμη περισσότερο το μάθημα των Νέων Ελληνικών. Θα το ξαναγράψω και θα το υπογραμμίσω ότι η Έκθεση είναι ένα μάθημα πνευματικής καλλιέργειας και τα ευεργετικά αποτελέσματα δεν αφορούν μόνο τη σχολική ζωή, αλλά τη ζωή γενικότερα.

 Για το λόγο αυτό, από την Α’ Τάξη, μόλις μάθουν τα παιδιά ανάγνωση και γραφή, πρέπει η Έκθεση να έχει τη θέση της στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Έκθεση δεν είναι ζήτημα συγγραφικού ταλέντου, αλλά απαιτείται συστηματική προσπάθεια, συγκεκριμένη τεχνική, σωστή καθοδήγηση και υπομονή. Ύστερα, άλλο Έκθεση και άλλο Λογοτεχνία.

Θα ήθελα να γράψω και δυο λόγια για τη διόρθωση των Εκθέσεων, γιατί σίγουρα υπάρχουν ακόμη δάσκαλοι που «παρανομούν» και διδάσκουν την Έκθεση στο Δημοτικό Σχολείο.

 Η Έκθεση δεν απαιτεί μόνο άνεση χρόνου για να γραφεί από το μαθητή στο σχολείο, αλλά και αρκετό χρόνο από το δάσκαλο για να διορθωθεί στο σπίτι.

Οι μαθητές δεν προοδεύουν στην Έκθεση, αν ο δάσκαλος δε διορθώνει τα λάθη τους και δεν επισημαίνει τις ελλείψεις τους. Την  άποψη  ότι «η διόρθωση του λάθους πληγώνει» δεν την υιοθέτησα ποτέ. Εκείνο που σίγουρα πληγώνει,  είναι η υποτιμητική συμπεριφορά ορισμένων δασκάλων προς τους μαθητές, που κάνουν πολλά λάθη.

Γι’ αυτό τα διορθωτικά σχόλια του δασκάλου πρέπει να γίνονται πάντα με ευαισθησία και αγάπη προς τα μαθητικά δημιουργήματα και να μην περιέχουν ίχνος ειρωνείας και υποτίμησης.

 Όταν διαβάζονται οι Εκθέσεις στην τάξη, ο δάσκαλος πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός και να μην επιτρέπει τη διακωμώδηση και το σαρκασμό των δημιουργών, με το πρόσχημα ότι οι εργασίες διαβάζονται ανώνυμα, γιατί απογοητεύονται  οι μαθητές, χάνουν την εμπιστοσύνη προς το δάσκαλο, εμποδίζεται η ελεύθερη έκφρασή τους και φυσικά διαταράσσονται οι παιδαγωγικές σχέσεις.

 Στην κριτική των Εκθέσεων που γίνεται στην τάξη, πρέπει να παροτρύνονται όλοι οι μαθητές να συμμετέχουν, γιατί έτσι αποφεύγεται η μηχανιστική λειτουργία του μαθήματος.

 Θα ήθελα να αναφερθώ και σε κάποια αρνητικά σχόλια που έχω ακούσει αρκετές φορές από συναδέλφους της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τους δασκάλους, λέγοντας ότι « δεν κάνουν αυτά που πρέπει για να μάθουν τα παιδιά να γράφουν σωστά, με αποτέλεσμα να έρχονται με σοβαρές ελλείψεις στο Γυμνάσιο». Βέβαια,  ένα μέρος της ευθύνης το έχουμε κι εμείς οι δάσκαλοι, αλλά τη μεγαλύτερη ευθύνη την έχουν αυτοί που απομάκρυναν το μάθημα της Έκθεσης, εδώ και πολλά χρόνια από το Δημοτικό Σχολείο και το αντικατέστησαν με ολιγόλεπτες ασκήσεις γραπτού λόγου, που σχεδόν απαγορεύεται να διορθωθούν.

Ύστερα, όλοι οι απόφοιτοι του Δημοτικού είτε έχουν την ικανότητα είτε όχι, ακόμη κι αυτοί που δεν γνωρίζουν ανάγνωση και γραφή, οδηγούνται στο Γυμνάσιο, ενώ θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα διαφορετικό εκπαιδευτικό πλαίσιο, που θα βοηθάει όλους τους μαθητές  να βρίσκουν έγκαιρα το δρόμο τους, όπως περιγράφω στο άρθρο μου « Πώς θα αναβαθμιστεί η Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση», που δημοσίευσα στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» τον Οκτώβριο του 1993.

Το μεγάλο πρόβλημα της Δημόσιας Εκπαίδευσης είναι ότι οι θέσεις ευθύνης, κατά κανόνα, δεν καταλαμβάνονται από εκπαιδευτικούς με προσόντα και πλούσια διδακτική εμπειρία, αλλά από εκπαιδευτικούς με «προσόντα» και πλούσια κομματική εμπειρία, οι οποίοι όχι μόνο δεν έχουν τίποτε το θετικό να δώσουν, αλλά αναστατώνουν και την εκπαίδευση.

 Είναι πραγματικά κρίμα το απόσταγμα της πνευματικής εργασίας των έμπειρων εκπαιδευτικών, που βγήκε από το καμίνι της διδακτικής πράξης, να μην αξιοποιείται στα σχολεία μας και να εισάγουμε διδακτικές πρακτικές από άλλες χώρες, που στην καλύτερη περίπτωση δεν ταιριάζουν στην ελληνική γλώσσα.

Σήμερα, με την πολύπλευρη κρίση που βιώνουμε, είναι επιτακτική η ανάγκη να αναβαθμίσουμε την παιδεία μας. Είναι ο μόνος σίγουρος δρόμος που θα μας οδηγήσει στο ξέφωτο.

 Όμως, πρέπει όλοι μας να αντιληφθούμε ότι η αναβάθμιση της παιδείας περνάει υποχρεωτικά από την αξιοκρατία, που για να εφαρμοστεί, ευτυχώς, δεν χρειάζεται ούτε ένα ευρώ!

 Δεν ξέρω τι δεινά μας περιμένουν ακόμη, αν συνεχίσουμε να περιφρονούμε την αξιοκρατία και να έχουμε τους πιο ακατάλληλους ανθρώπους στις πιο υπεύθυνες θέσεις.    

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Μαρτίου 2014

Η εκπαιδευτική μου διαδρομή ξεκίνησε από την Αθήνα το 1979, όπου εργάστηκα για τρία συνεχόμενα χρόνια ως αναπληρωτής δάσκαλος.

Το Σεπτέμβριο του 1982 διορίστηκα στο Νομό Αχαΐας. Τοποθετήθηκα προσωρινά, για τρεις ημέρες, στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο του Κλείτορα και μετά στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο του Γάλαρου, 48 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Πάτρας.  

Στο ΚΤΕΛ Πατρών με πληροφόρησαν ότι το λεωφορείο πάει μέχρι την Αγία Βαρβάρα, που απέχει τρία χιλιόμετρα από το Γάλαρο.

Έφθασα με το λεωφορείο στην Αγία Βαρβάρα και πήγα στο καφενείο για να πληροφορηθώ, αν υπάρχει κάποιο ταξί για να με πάει στο Γάλαρο. Ο καφετζής με ενημέρωσε ότι ο χωματόδρομος προς το Γάλαρο είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση και κανένας ταξιτζής δεν κάνει αυτό το δρομολόγιο.

Πίνοντας τον καφέ, άρχισα να προετοιμάζομαι ψυχολογικά για πεζοπορία τριών χιλιομέτρων, φορτωμένος με μια βαλίτσα, μια τσάντα και έναν υπνόσακο.

Δεν είχαν περάσει δεκαπέντε λεπτά, όταν σταμάτησε έξω από το καφενείο ένα αγροτικό αυτοκίνητο και ακούω τον καφετζή να μου λέει: «Δάσκαλε, είσαι πολύ τυχερός, θα πας με αυτοκίνητο στο Γάλαρο». Με σύστησε με το νεαρό που είχε το αγροτικό και την ηλικιωμένη αγρότισσα που ήταν μαζί του.

Ενώ συζητούσα με τον οδηγό, βλέπω την ηλικιωμένη αγρότισσα να σκαρφαλώνει στην καρότσα του αυτοκινήτου και να μου παραχωρεί τη θέση της! «Μα τι κάνετε, δεν είναι δυνατόν να το δεχτώ αυτό!» της είπα. Ήταν ανένδοτη! Απευθύνθηκα στον οδηγό λέγοντάς του ότι «προτιμώ να πάω με τα πόδια, παρά να γίνει αυτό!» «Δάσκαλε, έμπα μπροστά να φύγουμε, όσο και να επιμείνεις κι εσύ κι εγώ δεν πρόκειται να κατέβει από την καρότσα» μου απάντησε. Ένοιωσα πολύ άσχημα να καθίσει η ηλικιωμένη κυρία στην καρότσα κι εγώ που ήμουν είκοσι έξι ετών μπροστά στο αυτοκίνητο! Οι απλοί και αγνοί άνθρωποι του χωριού, πόσο πολύ σεβόταν το δάσκαλο!

Με το αυτοκίνητο να παλαντζάρει στις λακκούβες και στις πέτρες του δρόμου και το βλέμμα μου να στρέφεται κάθε τόσο στην καρότσα, φτάσαμε στο Γάλαρο.

Κατέβηκα συγκινημένος από το αυτοκίνητο και αφού τους ευχαρίστησα, πήγα στο καφενείο και πήρα το κλειδί του σχολείου για να γνωρίσω το χώρο μου, που θα τον χρησιμοποιούσα και ως κατοικία.

Η μοναδική αίθουσα του σχολείου επικοινωνούσε με ένα μικρό δωμάτιο, το οποίο είχε ένα κρεβάτι, ένα μικρό τραπέζι και μία καρέκλα. Αυτό θα ήταν το σπίτι μου για όσο χρόνο παρέμεινα στο Γάλαρο. Έτσι ήταν τότε το ξεκίνημα για τους περισσότερους μονοθεσίτες δασκάλους.   

Επέστρεψα στο καφενείο, όπου είχαν μαζευτεί αρκετοί κάτοικοι του χωριού για να γνωρίσουν τον καινούργιο δάσκαλο. Με αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή με πολλή αγάπη.

Θυμάμαι ότι κάθε βράδυ με περίμεναν στο καφενείο κι αν καμιά φορά δεν πήγαινα, μου έλεγαν το παράπονό τους την επόμενη μέρα. Έτσι το είχα καθιερώσει, έστω και για λίγο χρόνο, να πηγαίνω κάθε βράδυ στο καφενείο.

Και τι δεν έκαναν στη συνέχεια οι κάτοικοι του χωριού για να με ευχαριστήσουν: Άλλοι με έπαιρναν μαζί τους στο όργωμα του χωραφιού, άλλοι στο κυνήγι (αν και δεν ήμουν κυνηγός), άλλοι στο γρέκι να μου δείξουν το βιος τους κι άλλοι στο σπίτι τους να πιούμε ένα κρασάκι.

Το μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο είχε συνολικά δεκαέξι μαθητές. Πολύ καλά παιδιά, διψούσαν για την καινούργια γνώση και έδειχναν μεγάλο σεβασμό στο δάσκαλο.  

Κι ενώ περνούσαν ευχάριστα οι ημέρες στο χωριό – παρόλες τις καθημερινές δυσκολίες διαβίωσης – στις αρχές Νοεμβρίου του 1982 δέχτηκα ένα τηλεφώνημα στο κοινοτικό κατάστημα την ώρα που βρισκόμουν στο σχολείο. Ήταν ένας δάσκαλος, που δεν τον γνώριζα και μου ζητούσε, αν ήθελα, να κάνουμε αμοιβαία απόσπαση^. να έρθει στη θέση μου στο Γάλαρο και να πάω στη θέση του στο 3^ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιά.

Αιφνιδιάστηκα από την πρόταση του συναδέλφου μου και σίγησα για λίγο. Σκέφτηκα από τη μια μεριά τη σπάνια ευκαιρία που μου δινόταν να επιστρέψω στην Αθήνα και από την άλλη τους μαθητές που θα εγκατέλειπα στη μέση της χρονιάς. «Δεν σε ακούω χαρούμενο, σου δίνεται η ευκαιρία να επιστρέψεις στην Αθήνα και το σκέφτεσαι;» μου είπε ο συνάδελφός μου στο τηλέφωνο. Με χαρά και λύπη μαζί – όσο κι αν φαίνεται αντιφατικό – δέχτηκα να γίνει η αμοιβαία απόσπαση με το συνάδελφό μου τον Αντρέα, ο οποίος για τους δικούς λόγους ξεκίνησε τη διαδικασία αυτή.

Επέστρεψα στο σχολείο και με δυσκολία συνέχισα το μάθημα, σκεπτόμενος συνεχώς την ημέρα που θα ανακοίνωνα στους μαθητές μου και στους γονείς τους τη φυγή μου από το σχολείο.

Σε δέκα ημέρες εγκρίθηκε η αμοιβαία απόσπαση από το Υπουργείο Παιδείας και με ανάμεικτα συναισθήματα χαιρέτησα τους μαθητές μου  και τους κατοίκους του χωριού και πήρα το δρόμο για τον Πειραιά. Σίγουρα, τους στεναχώρησα όλους. Έδειξαν όμως κατανόηση και μεγαλοψυχία, όπως θα φανεί κι από το παρακάτω περιστατικό.

Το Δεκέμβρη του 1982 βρισκόμουν στο χωριό μου, στα Δολιανά Ιωαννίνων, για τις διακοπές των Χριστουγέννων, όταν εντελώς απρόσμενα δέχτηκα την επίσκεψη από δύο κατοίκους του Γάλαρου, οι οποίοι ήρθαν με το αγροτικό τους αυτοκίνητο. Ο ένας ήταν ο πατέρας της Ροδούλας, μαθήτριάς μου στην ΣΤ` τάξη και ο άλλος ο αδελφός της Άννας, μαθήτριάς μου στην Α` τάξη, που είχε και το καφενείο του χωριού. «Στο είπαμε, δάσκαλε, ότι θα έρθουμε στο χωριό σου να σε δούμε!» μου είπε ο πατέρας της Ροδούλας. Μου πρόσφεραν ένα δοχείο λάδι δικής τους παραγωγής και μου μετέφεραν τα χαιρετίσματα απ` όλους τους κατοίκους του χωριού.

Με συγκίνησαν πολύ, που ήρθαν από τόσο μακριά να με δουν, παρόλο που δεν ήμουν πια δάσκαλος στο χωριό τους!

Το μεσημέρι φάγαμε μαζί συζητώντας για πολλή ώρα. Όταν τους άκουγα να με επαινούν μπροστά στους γονείς μου, δεν το κρύβω ότι ένιωθα κάπως άβολα, γιατί όλα αυτά τα καλά λόγια, δεν αντιστοιχούσαν με το λίγο χρόνο που παρέμεινα στο σχολείο τους. Ύστερα, ο τρόπος που έφυγα δεν είχε να κάνει με κάποια αναγκαστική απόσπαση από την υπηρεσία, αλλά με αμοιβαία απόσπαση, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη συναίνεσή μου.   

Οι γονείς μου ευχαριστήθηκαν πολύ, βλέποντας την εκτίμηση που μου είχαν οι κάτοικοι του Γάλαρου.

Τους πρότεινα να διανυχτερεύσουν στο πατρικό μου σπίτι, αλλά οι αγροτικές δουλειές που άφησαν πίσω τους δεν το επέτρεπαν και το βραδάκι πήραν το δρόμο της επιστροφής. Τους χαιρέτησα συγκινημένος, τους πρόσφερα κρασί παραγωγής του πατέρα μου να το πιουν στο καφενείο και τους παρακάλεσα να δώσουν πολλούς χαιρετισμούς σε όλους στο χωριό και ειδικά στους μαθητές.

Τόσα χρόνια πέρασαν και δεν μπορώ να ξεχάσω την πολλή αγάπη που μου έδωσαν οι κάτοικοι του Γάλαρου, αλλά ούτε και τα βλέμματα των μαθητών μου, όταν τους ανακοίνωσα τη φυγή μου από το σχολείο!               

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Φεβρουαρίου 2014

Συνάντηση στα Γιάννενα στις 15 Ιουνίου 2013, μετά είκοσι χρόνια, με ομάδα μαθητριών μου από το 1^ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας.

     Λίγο πριν τη συνάντηση

Συνάντηση μετά είκοσι χρόνια!

Καφέ στην κυρά-Φροσύνη

Φαγητό στην  ταβέρνα Σείριος

Πρωινό καφέ στο Φρόντζο

Λίγο πριν τον αποχαιρετισμό

Συνάντηση  ξανά στα Γιάννενα με τη μαθήτριά μου Τασούλα και την οικογένειά της

Εστιατόριο “Φρόντζου Πολιτεία” 16 Αυγούστου 2021 

Ταβέρνα “Χρύσανθος” 20 Αυγούστου 2021

Βασίλης Τασινός

 Ιωάννινα 1 Φεβρουαρίου 2014

 Υπηρέτησα ως Προϊστάμενος Εκπαιδευτικών Θεμάτων για εννέα χρόνια στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων, από το Σεπτέμβριο του 2002 μέχρι τη συνταξιοδότησή μου το Σεπτέμβριο του 2011.

Γλέντι των υπαλλήλων της  Διεύθυνσης στην ταβέρνα Βρύση

.

Εκδρομή των υπαλλήλων της Διεύθυνσης στον Καταρράκτη Άρτας

Εκδρομή των υπαλλήλων της Διεύθυνσης στα Πράματα Ιωαννίνων 

Επίσκεψη των υπαλλήλων της  Διεύθυνσης στο μνημείο του Ζαλόγγου

Εκδρομή των υπαλλήλων της  Διεύθυνσης στην Αμμουδιά Θεσπρωτίας

 Γλέντι των υπαλλήλων της  Διεύθυνσης στην ταβέρνα Αγνάντι

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Φεβρουαρίου 2014

Υπηρέτησα ως Διευθυντής για ένα χρόνο στο 7^ο  6/θεσιο Δημοτικό Σχολείο Περάματος με πλήρης διδακτικό ωράριο στην ΣΤ` τάξη, το σχολικό έτος 1984-1985.  

 Αναμνηστική φωτογραφία με το διδακτικό προσωπικό του σχολείου

Θεατρική παράσταση για την Ειρήνη από τους μαθητές της ΣΤ` τάξης

Παρακολούθηση θεατρικής παράστασης από τους μαθητές και τους γονείς

Επίσκεψη στην Ακρόπολη με τους μαθητές της ΣΤ` τάξης

Επίσκεψη στο Πλανητάριο με τους μαθητές της Ε` και ΣΤ` τάξης

Βασίλης Τασινός

 Ιωάννινα 1 Φεβρουαρίου 2014

1ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας

Υπηρέτησα ως μάχιμος Δάσκαλος για 23 χρόνια, από το Σεπτέμβριο του 1979 μέχρι το Σεπτέμβριο του 2002 που ανέλαβα καθήκοντα Προϊσταμένου Εκπαιδευτικών Θεμάτων.

Οι φωτογραφίες που έχω αναρτήσει είναι από το προσωπικό μου αρχείο και προέρχονται, κατά το πλείστον, από δώρα των μαθητών μου και των συλλόγων γονέων και κηδεμόνων! Ήταν παράλειψή μου που δεν είχα καθιερώσει να βγάζω μια φωτογραφία με κάθε τάξη στο τέλος του διδακτικού έτους. Αν το έκανα αυτό, σήμερα θα θυμόμουν όλους τους μαθητές μου και πολύ περισσότερα γεγονότα. Όταν, όμως, ζεις έντονα την κάθε στιγμή στην τάξη, δεν σου περισσεύει χρόνος να σκεφτείς τέτοια πράγματα. Μακάρι αυτά τα απλά πράγματα να μου τα είχε επισημάνει κάποιος έμπειρος δάσκαλος• σήμερα θα είχα ένα πολύ πιο πλούσιο αρχείο στη διάθεσή μου!

 Παρακάτω αναφέρονται με χρονολογική σειρά τα σχολεία που εργάστηκα με φωτογραφίες όπου υπάρχουν. 

 Ø  137^ο  Δημοτικό Σχολείο Αθηνών – Κάτω Πετράλωνα (6/θεσιο) 

·        Σχολικό έτος 1979-1980, δάσκαλος  στην Α` τάξη. (Αναπληρωτής)

     Εκδρομή του σχολείου στο Διόνυσο Αττικής. Φωτογραφίες με τη Χαρούλα και τον Παναγιώτη.

 ……………………………………………………………………

Ø  136^ο  Δημοτικό Σχολείο Αθηνών – Ακαδημία Πλάτωνος (6/θεσιο) 

·        Σχολικό έτος 1980-1981, δάσκαλος  στην Ε` τάξη.  (Αναπληρωτής)

 (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες) 

 ……………………………………………………………………

Ø  14^ο  Δημοτικό Σχολείο Αθηνών – Λυκαβηττός  (12/θεσιο) 

 ·        Σχολικό έτος 1981-1982,  δάσκαλος στη Ε`₁ τάξη. (Αναπληρωτής)

        (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες.)

 …………………………………………………………………….

Ø  Δημοτικό Σχολείο Γάλαρου Αχαΐας  (1/θεσιο)  

 ·        Σχολικό έτος 1982-1983, δάσκαλος στις τάξεις Α`, Β`, Γ`, Δ`,Ε`,ΣΤ`

 Παρέμεινα μέχρι το Νοέμβριο στο μονοθέσιο σχολείο και μετά αποσπάστηκα στο 3^ο Δημοτικό σχολείο Πειραιά.

      (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες)

 ……………………………………………………………………..

Ø  3^οΔημοτικό Σχολείο Πειραιά (6/θεσιο)

·        Σχολικό έτος 1982-1983, δάσκαλος στη Γ` τάξη

 (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες) 

 …………………………………………………………………….

Ø  3^ο Δημοτικό Σχολείο  Περάματος – Πειραιάς (6/θεσιο) 

 ·        Σχολικό έτος 1983-1984, δάσκαλος  για ένα μήνα με 60 μαθητές στην Γ` τάξη

 (Στη συνέχεια τοποθετήθηκα στο 1^ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος)

Αναμνηστική φωτογραφία με την Γ` τάξη

 …………………………………………………………………….

Ø  1^ο Δημοτικό Σχολείο  Περάματος – Πειραιάς (12/θεσιο) 

 ·        Σχολικό έτος 1983-1984 δάσκαλος στην Α`₁ τάξη

        (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες) 

      ………………………………………………………………

Ø  7^ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος – Πειραιάς (6/θεσιο)  

·        Σχολικό έτος 1984-1985,  δάσκαλος στην ΣΤ` τάξη και συγχρόνως διευθυντής του σχολείου

 Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ` τάξη

 ………………………………………………………………….

Ø  2^ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Φιλαδέλφειας Αθηνών (12/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1985-1986,  δάσκαλος στην ΣΤ₂` τάξη

 Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ₂` τάξη

Εκδρομή στο Άλσος Νέας Φιλαδέλφειας

 Στο σπίτι της μαθήτριάς μου Μερόπης στη γιορτή των γενεθλίων της

 ………………………………………………………………

Ø  77^ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών – Άνω Πετράλωνα  (6/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1986-1987,  δάσκαλος στην ΣΤ` τάξη

(Δεν υπάρχουν φωτογραφίες) 

 …………………………………………………………………

Ø  Ενοποιημένο 6/θεσιο Δημοτικό Σχολείο τριών γειτονικών χωριών του νομού Ημαθίας: Αγίας Βαρβάρας (τάξεις Α, Β`, Γ`) Ασωμάτων (τάξεις Ε`, ΣΤ`) και Άμμου (τάξη Δ`).

 Οι μαθητές που η τάξη τους δεν ήταν στο χωριό τους μετακινούνταν με μισθωμένο λεωφορείο της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Βέροιας στο γειτονικό χωριό.

 ·        Σχολικό έτος 1987-1988,  δάσκαλος  στη Δ` τάξη στην Άμμο

 ·        Σχολικό έτος 1988-1989, δάσκαλος  στη Δ` τάξη  στην Άμμο

      (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες)

 ……………………………………………………………………

Ø  Δημοτικό Σχολείο Τύμβου Μαραθώνα (6/θέσιο) 

 ·        Σχολικό έτος 1989-1990, δάσκαλος στην Α` τάξη

Αναμνηστική φωτογραφία με τα πρωτάκια μου την τελευταία ημέρα του σχολείου

 ……………………………………………………………………

Ø  1^ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας  (12/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1990-1991, δάσκαλος στην ΣΤ₁` τάξη

Το ιστορικό κτίριο που στέγασε για 97 χρόνια το 1⁰ Δημοτικό Σχολείο Παιανίας (1905-2002), δωρεά του εθνικού ευεργέτη Ανδρέα  Συγγρού στο Υπουργείο Παιδείας. 

Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ₁` τάξη

Γιορτή με τη λήξη του διδακτικού έτους

Παρέλαση του σχολείου την 28^η Οκτωβρίου

 ·        Σχολικό έτος 1991-1992, δάσκαλος στην Ε₂` τάξη

 Αναμνηστική φωτογραφία με την Ε₂` τάξη

Επίσκεψη στο Πλανητάριο μαζί με το άλλο τμήμα της Ε` τάξης

·        Σχολικό έτος 1992-1993, δάσκαλος στην ΣΤ₂` τάξη

 (Δύο χρόνια είχα τους ίδιους μαθητές)

 Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ₂` τάξη

Τελευταία ημέρα του διδακτικού έτους

·        Σχολικό έτος 1993-1994, δάσκαλος στην ΣΤ₁` τάξη

 Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ₁` τάξη

 Διαδήλωση στο σπίτι

      Θεατρική παράσταση «Να ζει το Μεσολόγγι» 25^η  Μαρτίου

 Αναμνηστική φωτογραφία με τους συναδέλφους μου μετά την παράσταση

·        Σχολικό έτος 1994-1995, δάσκαλος στην Ε₂` τάξη

 Αναμνηστική φωτογραφία με την Ε₂` τάξη

Αναμνηστική φωτογραφία με τους συναδέλφους

Αναμνηστική φωτογραφία με τις συναδέλφισσες σε εκδρομή του σχολείου στο αθλητικό κέντρο του Παναθηναϊκού  στην Παιανία

 …………………………………………………………..

Ø  38^ο Δημοτικό Σχολείο Περιστερίου (6/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1995-1996, δάσκαλος  στην ΣΤ` τάξη

Αναμνηστική φωτογραφία με την ΣΤ` τάξη

 …………………………………………………………….

Ø  Δημοτικό Σχολείο Ελεούσας Ιωαννίνων  (12/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1996-1997, δάσκαλος  στην E₂` τάξη

 (Δεν υπάρχουν φωτογραφίες)

 …………………………………………………………….

Ø   14^ο Δημοτικό Σχολείο  Ιωαννίνων  (10/θεσιο)

·        Σχολικό έτος 1997-1998,  δάσκαλος  στην Γ` τάξη

 Αποφοίτησα το 1976 από τη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων και επανήλθα στο ίδιο κτίριο ως δάσκαλος το 1997 στο 14^ο Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων.

 Κτίριο Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ιωαννίνων

 ……………………………………………………………

Ø  7^ο Δημοτικό Σχολείο  Ιωαννίνων  (12/θεσιο)

·        Σχολικό έτος 1998-1999,  δάσκαλος στην ΣΤ₁` τάξη

(Δεν υπάρχουν φωτογραφίες)

 ……………………………………………………………

Ø   Δημοτικό Σχολείο  Δολιανών Ιωαννίνων  (2/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 1999-2000,  δάσκαλος στις τάξεις Α`, Γ` και Δ`

 Αποφοίτησα από το Δημοτικό Σχολείο Δολιανών το 1968 και επέστρεψα ως δάσκαλος το 1999.

      Κτίριο Δημοτικού Σχολείου Δολιανών

 ……………………………………………………………

Ø  5^ο Δημοτικό Σχολείο  Ιωαννίνων  (12/θεσιο)

 ·        Σχολικό έτος 2000-2001,  δάσκαλος  στην Α`₁ τάξη

 Αναμνηστική φωτογραφία με τα πρωτάκια μου

·        Σχολικό έτος 2001-2002,  δάσκαλος  στην Β`₁ τάξη

 (Δύο χρόνια δίδαξα στους ίδιους μαθητές)

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Ιανουαρίου 2014

Εν καιρώ ειρήνης ζούμε στην πατρίδα μας μια οικονομική κρίση, που δεν έχει προηγούμενο. Η ανεργία στους νέους αγγίζει το 60%, πολλοί μεσήλικες χάνουν τη δουλειά τους και βρίσκονται σε απελπιστική κατάσταση, η παιδεία, η υγεία και όλες οι δημόσιες υπηρεσίες υπολειτουργούν και φως δε φαίνεται ούτε στο βάθος του τούνελ.

Οι πολιτικοί, όμως, που μας έφεραν ως εδώ, προσπαθούν να μας «σώσουν», ενώ ο νόμος «περί ευθύνης υπουργών» καλά κρατεί για να τους προστατεύει από την τσιμπίδα της Δικαιοσύνης. Όλα τα έκοψαν και τα έραψαν στα μέτρα τους. Παντού κυριαρχεί η αναξιοκρατία και ο κομματισμός.

Μέσα σ` αυτόν τον πολιτικό ζόφο, είναι αναγκασμένη η νεολαία μας να επιβιώσει και να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων.

Εκείνο, όμως, που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι η φυγή πολλών νέων μας στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας.

Τη δεκαετία του 50 και του 60, αλλά και πριν τον πόλεμο του 40, συνήθως, οι νέοι μας ξενιτεύονταν για να εργασθούν ως ανειδίκευτοι εργάτες, ενώ σήμερα ξενιτεύονται, κυρίως, για να εργασθούν ως επιστήμονες. Με πόνο ψυχής αφήνουν πίσω τους την Ελλάδα, απογοητευμένοι από τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, που δε σέβεται τους πολίτες του  και δεν αναγνωρίζει τις αξίες.

Η δημοτική μούσα της Ηπείρου αναφερόμενη στις πρώτες μεταναστεύσεις των νέων μας, δημιούργησε πλήθος εξαίρετων τραγουδιών, που περιγράφουν τον πόνο της ξενιτιάς, που δεν πλήττει μόνον αυτούς που φεύγουν, αλλά κι αυτούς που μένουν.

«Ξενιτεμένα μου πουλιά, στον κόσμο σκορπισμένα,

η ξενιτιά σας χαίρεται, τα νιάτα τα γραμμένα…»

Πρέπει όλοι οι Έλληνες να προβληματιστούμε από το γεγονός ότι ο ανθός του τόπου μας, τα νιάτα τα γραμμένα, μεταναστεύουν μη έχοντας άλλη επιλογή. Χώρα που διώχνει τα νιάτα της, δεν μπορεί να ελπίζει σε καλύτερες μέρες.  

Η μετανάστευση δεν άφησε ανέγγιχτους ούτε τους παλιούς μου μαθητές. Η Ντίνα, μαθήτριά μου πριν 20 χρόνια στο 1^ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας, διαπρέπει ως αρχιτέκτων-μηχανικός στο εξωτερικό, μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες επιστήμονες. Ενώ, λοιπόν, οι νέοι μας διακρίνονται για τις ικανότητές τους σε πολλές χώρες του κόσμου, η Ελλάδα στερείται την ικμάδα τους.

Είναι χρέος όλων μας να προσπαθήσουμε να αναστρέψουμε την υπάρχουσα θλιβερή κατάσταση, να απομονώσουμε τους ιδιοτελείς και ανάγωγους πολιτικούς απ` όλα τα κόμματα και να φέρουμε την πολιτική άνοιξη στην πατρίδα μας. Έτσι θα καταφέρουμε, όχι μόνο να κρατήσουμε τους νέους μας, αλλά και να επαναπατρίσουμε τα φωτεινά μυαλά, που τόσο ανάγκη τα έχουμε σήμερα.

Εκείνο που με κάνει αισιόδοξο, παρόλη τη δραματική κατάσταση που βιώνουμε, είναι ότι από τέτοιες καταστάσεις – ακόμη και χειρότερες – περάσαμε ξανά και τα καταφέραμε. Γιατί όχι και σήμερα;

Πάντα η σαπίλα λειτουργεί ως λίπασμα στο καινούργιο που γεννιέται….     

 Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 25 Ιουνίου 2013

Με το παρόν άρθρο θα αναφερθώ στα χρόνια της Αυταρχικής Αγωγής, όπως τα έζησα ως μαθητής στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και την επίδραση που είχαν στη μετέπειτα εκπαιδευτική μου διαδρομή.

Τη δεκαετία του 1960 η μαθητική ζωή από το Νηπιαγωγείο ακόμη, ήταν δύσκολη υπόθεση.

Όσο κι αν σκαλίζω τη μνήμη μου από τα χρόνια του Νηπιαγωγείου, μόνο δύο γεγονότα θυμάμαι έντονα. Το πρώτο ότι η νηπιαγωγός μας σήκωνε  όρθιους με το ένα πόδι, όταν κάναμε κάποια αταξία και το δεύτερο ένα δυνατό χαστούκι που μου έδωσε. Ακόμη με τσούζει το μάγουλο… 

Αλλά και το ξεκίνημα μου στην Α` Δημοτικού δεν ήταν καλύτερο. Ο ηλικιωμένος  Διευθυντής, όταν με συνάντησε την πρώτη ημέρα στο διάδρομο του σχολείου, μου τράβηξε το μαλλί και μου είπε: «Αύριο να είσαι κουρεμένος με την ψιλή μηχανή.» Την ίδια μεταχείριση επιφύλαξε και στον αδελφό μου, επίσης την πρώτη ημέρα στο σχολείο. Πολύ σκληρό να ξεκινάς με αυτόν τον τρόπο τη μαθητική σου ζωή.

Τα περισσότερα χρόνια  στο Δημοτικό, ήταν δύσκολα χρόνια για όλα τα παιδιά. Πολύ ξύλο! Ευτυχώς, πήραμε ανάσα δύο χρόνια που είχαμε μία καλή δασκάλα.

Πριν δυο μήνες συνάντησα τυχαία στα Γιάννενα το δάσκαλο που είχα στην Ε` και ΣΤ` Τάξη και με πρωτοβουλία του έγινε ο παρακάτω διάλογος:

–         Για πες μου, Βασίλη, τι θυμάσαι από τα δύο χρόνια που με είχες δάσκαλο;

–         Ξύλο, πολύ ξύλο θυμάμαι!

–         Αυτό, Βασίλη, τότε δεν ήταν σχολείο, αυτό ήταν φασισμός!

–         Στο ίδιο σχολείο, όμως, ήταν και η γυναίκα σου δασκάλα κι όλοι οι μαθητές έχουμε καλές αναμνήσεις.

Με τη σιωπή του δασκάλου σταμάτησε η συζήτηση για τα μαθητικά μου χρόνια. Μου θύμισε, όμως,  τα δυνατά χαστούκια που μας έδινε και μάλιστα με συγκεκριμένη τεχνική. Με το  αριστερό του χέρι έβαζε κόντρα στο μάγουλο και με το δεξί εξαπέλυε το αστροπελέκι. Ήθελε να το ευχαριστηθεί, να είναι γεμάτο…

Σίγουρα, το σχολείο τότε ήταν αυταρχικό με τους περισσότερους δασκάλους τρομοκρατημένους από τους επιθεωρητές, οι οποίοι με τη σειρά τους τρομοκρατούσαν τους μαθητές. Μερικοί μάλιστα δάσκαλοι ξεπερνούσαν τα όρια και έκαναν πολύ δύσκολη τη ζωή των μαθητών.

Αλλά και η μεγάλη πλειοψηφία των γονέων της εποχής εκείνης δικαιολογούσαν, αν όχι ενθάρρυναν, την αυταρχική συμπεριφορά των δασκάλων. Δύσκολο πράγμα εκείνη την εποχή να είσαι μαθητής. 

Θυμάμαι τις συζητήσεις με τους συμμαθητές μου, που λέγαμε «πότε επιτέλους θα τελειώσει το Δημοτικό να πάμε στο Γυμνάσιο για να νιώσουμε πιο ελεύθεροι».

Αμ, δε! Τα πράγματα στο Γυμνάσιο ήταν πολύ χειρότερα και οι εκπαιδευτικοί πιο σκληροί και αυταρχικοί. Αν εξαιρέσω το φιλόλογο και τη μαθηματικό που είχα στη Β₂ τάξη, καθώς και το θεολόγο στην ΣΤ` τάξη, δεν έχω να θυμηθώ τίποτε το θετικό από τους άλλους καθηγητές, που είχα και στις έξι τάξεις του Γυμνασίου. Η συμπεριφορά τους υπήρξε αυταρχική, ορισμένων πολύ αυταρχική και στην καλύτερη περίπτωση αδιάφορη.

Ευτυχώς, δηλαδή, που σε όλο αυτό το διάστημα της Αυταρχικής Εκπαίδευσης υπήρχαν και οι φωτεινές εξαιρέσεις. Τους χρωστάμε μεγάλη ευγνωμοσύνη. Στα πέτρινα χρόνια ήταν σπουδαία υπόθεση να έχεις έναν καλό εκπαιδευτικό, που να σέβεται την προσωπικότητά σου. 

Στη Β₂ τάξη που εμείς είχαμε τον καλό φιλόλογο (χαίρει και σήμερα της εκτίμησης των παλιών μαθητών του), στο άλλο τμήμα Β₁, δίδασκε ένας αυταρχικός θεολόγος τα φιλολογικά μαθήματα. Τον είχαμε γευτεί και εμείς στην Α₂ τάξη και μας είχε κάνει τη ζωή δύσκολη. Ο εν λόγω θεολόγος μερικές φορές μας τραβούσε τα μαλλιά και τις τρίχες που έπαιρνε ως λάφυρο τις ελευθέρωνε επιδεικτικά από τον αντίχειρα και τον δείκτη  του χεριού του. Όμως, οι πιο πολλές εκθέσεις που μας έβαζε ήταν θρησκευτικού περιεχομένου, όπως για παράδειγμα : «Εμπρός στο εικόνισμα της Παναγίας». Ουαί δε υμίν γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί….(Κατά Ματθαίον, κεφ. 23)

Ο Σπύρος, συμμαθητής μου στην Α₂ τάξη, δεν άντεξε τη βαναυσότητα αυτού του θεολόγου και στα μέσα της χρονιάς διέκοψε τη φοίτηση. Κι εγώ πιστεύω, λόγω του χαρακτήρα μου,  θα είχα διακόψει τη φοίτηση, αν ο πατέρας μου – σε μια άρνησή μου να πάω στο σχολείο – δεν ήταν τόσο ξεκάθαρος απέναντί μου λέγοντας: «Κοίταξε, αν σταματήσεις το σχολείο θα πας να δουλέψεις». Ο Θεός να αναπαύει την ψυχή του πατέρα μου, που με βοήθησε με αυτόν το ρεαλιστικό τρόπο να μη διακόψω το σχολείο. 

Ο Σπύρος, αφού διέκοψε τη φοίτηση, βρήκε έναν καλό τρόπο στη συνέχεια να εκνευρίζει τον αυταρχικό θεολόγο, συνεπικουρούμενος και από τους πρώην συμμαθητές του. Το καφενείο του χωριού είχε ένα ηλεκτρόφωνο (τζουκ -μποξ), το οποίο μετά την Άνοιξη ο καφετζής το έβγαζε στο πεζοδρόμιο. Όταν το απόγευμα ο θεολόγος περνούσε μπροστά από το καφενείο (είχε πάντα σταθερή ώρα), του έβαζε το τραγούδι που γνωρίζαμε ότι τον εκνεύριζε πολύ. «Με φωνάζουνε τζίνι, το τζίνι, γιατί σ` όλα είμαι μέσα…» Μόλις το άκουγε, γινόταν έξω φρενών. Είχε τιμωρήσει αρκετούς μαθητές που βρισκόταν δίπλα στο ηλεκτρόφωνο, όταν έπαιζε αυτό το τραγούδι. Όμως το Σπύρο, δεν μπορούσε πλέον να τον τιμωρήσει, παρόλο που ξεχείλιζε από θυμό, γιατί δεν είχε πλέον καμιά εξουσία επάνω του. Επειδή, κάθε φορά που περνούσε μπροστά από το καφενείο ο θεολόγος, ο Σπύρος χρειαζόταν και μία δραχμή να ρίξει στο ηλεκτρόφωνο (τα χρήματα τότε ήταν δυσεύρετα), εκ περιτροπής κάποιος από μας θυσίαζε το χαρτζιλίκι του για να ακούσει ο καθηγητής το «αγαπημένο του άσμα». Ο Σπύρος μάλιστα, το χόρευε επιδεικτικά, ως οργισμένος νέος (είχαν μακρύνει και τα μαλλιά του), ενώ εμείς κρυμμένοι πίσω από τον τοίχο της πλατείας απολαμβάναμε το θέαμα. 

Πρόβλημα, όμως, υπήρχε όταν έλειπε ο Σπύρος και θέλαμε να πικάρουμε το σαδιστή θεολόγο. Τότε κάποιος από την παρέα αναλάμβανε τη δύσκολη αποστολή. Έριχνε τη δραχμή στο ηλεκτρόφωνο και εξαφανιζόταν τρέχοντας προς το κάτω μέρος της πλατείας, πριν προλάβει να τον δει ο θεολόγος. Είχε υπολογίσει, όμως, το σωστό χρόνο που έπρεπε να πέσει η δραχμή στο ηλεκτρόφωνο, ώστε όταν περνά μπροστά από το καφενείο ο καθηγητής, τότε ακριβώς να πέφτει η βελόνη στο δίσκο και να αρχίζει το τραγούδι. Αυτή η φάση είχε και τη μεγαλύτερη πλάκα, γιατί ο οργισμένος και ο αυταρχικός καθηγητής έψαχνε να βρει στο καφενείο το υποψήφιο θύμα του. Ούτε ο καφετζής δεν καταλάβαινε ποιος έφερνε σε πέρας τις επικίνδυνες αυτές αποστολές.

Στα δύσκολα χρόνια της Αυταρχικής Εκπαίδευσης είχαμε και πολύ ευχάριστες στιγμές. Κάτι έπρεπε να κάνουμε και εμείς για να εκτονώνουμε το θυμό μας, απέναντι στην αλαζονεία και την παραφροσύνη μερικών καθηγητών. 

Από τη ίδια τάξη θυμάμαι πολλά δυσάρεστα περιστατικά. Μια μέρα ένας άλλος καθηγητής – θεολόγος κι αυτός – έριξε πολύ ξύλο σε ένα συμμαθητή μου, γιατί είχε κάνει το «σοβαρό παράπτωμα» να γράψει στο πρόγραμμα των μαθημάτων, μόνον το αρχικό γράμμα του επιθέτου του. Εντελώς ξαφνικά τον αρχίζει στις δυνατές σφαλιάρες λέγοντάς του: « Ζ , με λένε εμένα….» 

Ο ίδιος αυτός καθηγητής μάς χτυπούσε με μια βέργα, που είχε πάντα στην έδρα του. Πολλές βέργες τις είχαμε εξαφανίσει, ρίχνοντάς τες στο υπόγειο της αίθουσας από μια τρύπα του πατώματος, που είχε δημιουργηθεί από το ρόζο που έφυγε από μια σανίδα. Παραφράζοντας το αρχαίο ρητό θα έλεγα «κακοποίηση τέχνας κατεργάζεται».  

Ο «Ζ» ένα απόγευμα, μόλις είχε σουρουπώσει, χωρίς να τον αντιληφθούμε, μας πλησίασε μια ομάδα 5-6 παιδιών και παρακολουθούσε κρυμμένος πίσω από τον τοίχο τη συζήτησή μας. Διακωμωδούσαμε την συμπεριφορά των καθηγητών, τις κινήσεις τους και τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν συνεχώς. Μάλιστα ο Παναγιώτης παρίστανε τον «Ζ» πως περπατούσε. Ξαφνικά, ο «Ζ» εμφανίζεται μπροστά μας! Παγώσαμε από το φόβο μας, γιατί ξέραμε τι μας περίμενε στη συνέχεια! Όμως  αυτή η ιστορία έχει «χάπι-εντ», γιατί ο Παναγιώτης είχε πατέρα τον αστυνόμο του χωριού και τα χρόνια εκείνα της δικτατορίας, οι «παλικαράδες» αυτού του είδους, τη βία την ασκούσαν μόνο στα φτωχά και ανυπεράσπιστα παιδιά.  

Από την Α` τάξη Γυμνασίου,  θυμάμαι ακόμη δύο περιστατικά με πρωταγωνιστή το Γυμνασιάρχη.  

Το πρώτο διαδραματίστηκε στη συγκέντρωση της πρωινής προσευχής, όπου ο Γυμνασιάρχης από την υπερυψωμένη αυλή διέκοψε την ομιλία του, πήδηξε κάτω και  έσπασε στο ξύλο έναν συμμαθητή μου μπροστά σε 250 μαθητές. Εκ των υστέρων μάθαμε ότι το «μεγάλο παράπτωμά του» ήταν ότι  έβαλε μια μπουκιά ψωμί στο στόμα.

Το δεύτερο περιστατικό έγινε πάλι στη συγκέντρωση της πρωινής προσευχής, όταν ο ίδιος Γυμνασιάρχης ανακοίνωσε την αποβολή ενός μαθητή της Ε` τάξης από το σχολείο, γιατί συνελήφθη από έναν καθηγητή να καπνίζει στις τουαλέτες του σχολείου. Ζήτησε από το μαθητή να ανέβει στην υπερυψωμένη αυλή για να τον βλέπουν όλοι και ανακοίνωσε την τετραήμερη αποβολή του με τον εξής τρόπο: 

«Ο μαθητής Ευαγγέλου… [κάνει παύση και του τραβάει ένα δυνατό χαστούκι],  Κωνσταντίνος… [ δεύτερη παύση, δεύτερο δυνατό χαστούκι], συνελήφθη καπνίζων στις τουαλέτες… [τρίτη  παύση, τρίτο δυνατό χαστούκι]. Ο πατέρας του μοχθεί να του στέλνει χρήματα για να σπουδάσει κι αυτός τα ξοδεύει αγοράζοντας τσιγάρα… [εδώ τα χαστούκια ήταν τόσα πολλά που χάθηκε ο λογαριασμός.]….» Μέχρι να ανακοινώσει την αποβολή, τον είχε ρημάξει στο ξύλο και τον είχε εξευτελίσει μπροστά σε όλους τους μαθητές, τους καθηγητές και μερικούς κατοίκους του χωριού, που εκείνη τη στιγμή βρισκόταν στην πλατεία.

Έχω ιδία πείρα για το πόσο δυνατά ήταν τα χαστούκια τού εν λόγω Γυμνασιάρχη. Μια μέρα η φιλόλογος, που είχα στην Γ` Γυμνασίου, με οδήγησε στο Γραφείο του για κάποιο παράπτωμα που είχα κάνει. Πριν ακόμη την ακούσει να του αναφέρει το παράπτωμά μου, μου άστραψε δύο δυνατά χαστούκια, γιατί δε φορούσα ζώνη στο παντελόνι μου. Και έφυγα από το Γραφείο του με την έκπληξη ότι τιμωρήθηκα, όχι για το λόγο που με πήγε η φιλόλογος, που ούτε καν την άφησε να τον αναφέρει, αλλά γιατί δεν φόραγα ζώνη. Η αυταρχικότητα  και η παραφροσύνη σε όλο το μεγαλείο!!!

«Για δες καιρό που διάλεξα να κόψω το σχολείο…» Έτσι άρχιζε την πικραμένη κι από καρδιάς Έκθεση αποχαιρετισμού, που έγγραψε ο συμμαθητής μου Δημήτρης στην Δ` τάξη Γυμνασίου, μια ανοιξιάτικη ημέρα, που διέκοψε τη φοίτησή του από το σχολείο, εξαιτίας της αυταρχικής συμπεριφοράς του φιλόλογου. Η Έκθεσή του αυτή δεν είχε σχέση με το θέμα, που μας έβαλε ο καθηγητής. Με αυτόν τον πρωτότυπο και αξιοπρεπή τρόπο ανέφερε αναλυτικά τους λόγους που διέκοψε το σχολείο και ζητούσε συγγνώμη, αν πίκρανε κάποιον συμμαθητή του. Μας τη διάβασε στο διάλειμμα, την άφησε στην έδρα να τη διαβάσει κι ο φιλόλογος κι έφυγε. Δεν άντεξε άλλο τον αυταρχισμό και έδωσε τέλος στη σχολική ζωή. Θα πήγαινε να μάθει κάποια τέχνη, όπως έγραφε στην Έκθεσή του.  

Με τον ίδιο φιλόλογο είχα σοβαρά προβλήματα κι εγώ την επόμενη χρονιά. Τα προβλήματα άρχισαν, όταν μια ημέρα μας διάβασε μια εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, βάσει της οποίας, όποιος μαθητής επιθυμούσε, μπορούσε να γίνει μέλος του Ερυθρού Σταυρού. Κανείς, όμως, μαθητής δεν εκδήλωσε την επιθυμία και αμέσως αντέδρασε αυταρχικά. Άνοιξε τον κατάλογο κι άρχιζε να διαβάζει τα ονόματα των μαθητών. Καθένας που άκουγε το όνομά του ήταν υποχρεωμένος να πηγαίνει στην έδρα και να υπογράφει ότι επιθυμούσε να γίνει μέλος του Ερυθρού Σταυρού. Όταν έφθασε στο όνομά μου, αρνήθηκα να υπογράψω, λέγοντας ότι η εγκύκλιος γράφει ότι δεν είναι υποχρεωτικό να γίνεις μέλος. Εκνευρίστηκε πολύ και μου λέει : «Εσύ τι είσαι; Αναρχικός; Θα τα πούμε στη συνέχεια!» Και η συνέχεια ήταν δύσκολη από κάθε άποψη. Μου δώσανε μια τετραήμερη αποβολή, γιατί δεν είχα πάει στην εκκλησία την Κυριακή. Προσωρινός Γυμνασιάρχης ήταν ο αυταρχικός θεολόγος που μας έκανε φιλολογικά μαθήματα στην Α₂ τάξη. Για να μην αποχαιρετήσω κι εγώ τη σχολική ζωή, όπως ο Δημήτρης, αναγκάστηκα να αλλάξω Γυμνάσιο. Ευτυχώς ο πατέρας μου κατάλαβε την κρισιμότητα της κατάστασης και μου το επέτρεψε.

Το κλίμα που συνάντησα στο καινούργιο Γυμνάσιο ήταν καλύτερο, αλλά ήμουν μακριά από το σπίτι μου κι αυτό μου κόστισε πολύ. 

Επανήλθα πανηγυρικά στο χωριό μου την επόμενη χρονιά, στην ΣΤ` τάξη, γιατί ο εν λόγω φιλόλογος είχε πάρει μετάθεση. Κάναμε κι ένα πάρτι με τους φίλους μου για να γιορτάσουμε το ευχάριστο γεγονός.

Από την Ε` τάξη δεν μπορώ να ξεχάσω και το Μαθηματικό. Καλό κουμάσι κι αυτός! Αγαπημένο βίτσιο του ήταν ο εξευτελισμός του μαθητή! Δηλαδή να σηκώνεται και να κάθεται ο μαθητής στο θρανίο, ανάλογα με την εντολή που έδινε αυτός από την έδρα. «Σήκω πάνω, κάτσε κάτω!» Κι από ένα σημείο και μετά το «σήκω πάνω» το εκδήλωνε με  την κίνηση του χεριού του προς τα πάνω και το «κάτσε κάτω» με κίνηση του χεριού του προς τα κάτω. Κάνοντας το χέρι πάνω – κάτω, μετέτρεπε το μαθητή σε ελατήριο, απολαμβάνοντας τον εξευτελισμό της προσωπικότητάς του. 

Όσον αφορά την αρνητική συμπεριφορά των καθηγητών, έχουν καταγραφεί πολλά στο νου μου. Θα ήθελα όμως να σταματήσω εδώ, γιατί αν συνεχίσω, δεν ξέρω για πόση ώρα ακόμη μπορώ να γράφω. Βέβαια την προηγούμενη δεκαετία, τα πράγματα ήταν πολύ πιο σκληρά για τους μαθητές, γιατί η βαναυσότητα των καθηγητών ήταν μεγαλύτερη. Μου έχουν διηγηθεί οι μεγαλύτεροι περιστατικά, που σήμερα φαντάζουν εξωπραγματικά και δε γίνονται εύκολα πιστευτά!

Θυμάμαι, όμως, με πολλή αγάπη το θεολόγο που είχα στην ΣΤ` τάξη και όχι μόνον εγώ, αλλά ολόκληρο το Γυμνάσιο, γιατί συγχρόνως ήταν και ο Γυμνασιάρχης μας. Δυστυχώς, ήρθε αργά στο Γυμνάσιό μας. Εκλεκτός άνθρωπος, να` ναι καλά, όπου κι αν βρίσκεται!!! Είναι γεγονός ότι οι καλοί εκπαιδευτικοί ζουν για πάντα στη μνήμη και στην καρδιά των μαθητών.

Πάντως, βλέποντας τα πράγματα από την απόσταση του χρόνου, θα έλεγα και οι δύο κατηγορίες εκπαιδευτικών έπαιξαν ρόλο  στην εκπαιδευτική μου διαδρομή. Οι μεν πρώτοι (φωτεινές εξαιρέσεις) έγιναν παράδειγμα προς μίμηση, οι δε δεύτεροι (αυταρχικοί ή αδιάφοροι) παράδειγμα προς αποφυγή.   

Υπήρξαν φορές που στο ξεκίνημα της θητείας μου, ως αναπληρωτής δάσκαλος, συνέλαβα τον εαυτό μου να διολισθαίνει στην εύκολη λύση του αυταρχισμού. Ευτυχώς, όμως, ερχόταν στο μυαλό μου οι δαίμονες της Αυταρχικής Αγωγής από τα μαθητικά μου χρόνια και με επανέφεραν στην τάξη. Οι αναμνήσεις αυτές από το παρελθόν και η αυτοκριτική με βοήθησαν να βελτιώνομαι χρόνο με το χρόνο. 

Θυμάμαι το έτος 1982, που δίδασκα στην Ε` τάξη σε σχολείο των Αθηνών, τη μητέρα της μαθήτριάς μου Αμαλίας, να μου λέει με τη λήξη της σχολικής χρονιάς: «Η κόρη μου κι εγώ είμαστε πολύ ευχαριστημένες από τη δουλειά σας και τη συμπεριφορά σας.» Της απάντησα: «Εσείς μπορεί να είστε ευχαριστημένες από εμένα, όμως, εγώ δεν είμαι ευχαριστημένος από τον εαυτό μου.» Κι αυτό το είπα, όχι γιατί ήθελα να φανώ μετριόφρων, αλλά γιατί μερικές φορές, λόγω απειρίας και έλλειψης καθοδήγησης, διέπραξα κάποια παιδαγωγικά λάθη.

Θα ήθελα να αναφέρω και ένα ακόμη περιστατικό από την ίδια τάξη. Μια μέρα που ενημέρωνα τους γονείς για την επίδοση των παιδιών τους, μου λέει η μητέρα της Νάνση: «Τραβήξτε της και λίγο το τσουλούφι, μη τη λυπάστε, καλό θα της κάνει.» Σημειωτέον ότι η Νάνση ήταν πολύ καλή μαθήτρια, ευγενική και πειθαρχημένη. Τέτοια περιστατικά, που οι γονείς  παρότρυναν το δάσκαλο προς την Αυταρχική Αγωγή, υπήρχαν αρκετά την εποχή εκείνη.

Σαν απόμαχος πλέον της εκπαίδευσης, θα ήθελα να επισημάνω στους νέους εκπαιδευτικούς ότι η Αυταρχική Αγωγή είτε εκδηλώνεται με τη σωματική βία είτε με τη λεκτική βία, δε φέρνει κανένα θετικό αποτέλεσμα. Ο δάσκαλος πρέπει να πειθαρχεί τους μαθητές του, όχι όμως με τον αυταρχισμό! Τρόποι υπάρχουν πολλοί και τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα, απ` όσα εμείς οι μεγάλοι πολλές φορές νομίζουμε.                 

  Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 24 Ιουνίου 2013

 Είναι παραδεκτό απ` όλους που ασχολούνται με την εκπαίδευση ότι η περιοδική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, είναι λίαν απαραίτητη για την αναβάθμιση της λειτουργίας των σχολείων. Προϋποθέτει βέβαια πολύ καλή προετοιμασία, όσον αφορά τα θέματα και τους εισηγητές, γιατί διαφορετικά κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ανούσια διαδικασία, η οποία δεν προσφέρει τίποτε και απογοητεύει τους εκπαιδευτικούς.

Με το παρόν σημείωμα θα ήθελα να προσθέσω μια άλλη παράμετρο στο θέμα της επιμόρφωσης, η οποία θα συμπληρώνει ουσιαστικά τις επιμορφώσεις που γίνονται από τα Περιφερειακά Επιμορφωτικά Κέντρα  και τους σχολικούς συμβούλους.

Προτείνω με τη λήξη των μαθημάτων (από 16 Ιουνίου έως 20 Ιουνίου) και με την καθοδήγηση και εποπτεία των σχολικών συμβούλων, οι δάσκαλοι της κάθε περιφέρειας να συγκροτούν ομάδες εργασίας, ανάλογα με την τάξη που είχαν διδάξει και τον τύπο του σχολείου (μονοθέσιο, διθέσιο, τριθέσιο, πολυθέσιο) κατά το τρέχον σχολικό έτος.

Η κάθε ομάδα εργασίας να συζητά τα συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετώπισε ο κάθε εκπαιδευτικός στην τάξη του, τις λύσεις που έδωσε, τις παρατηρήσεις που έκανε για τα διδακτικά βιβλία, ωραίες διδακτικές προσεγγίσεις που έγιναν σε κάποια μαθήματα και γενικά να ανταλλάσσονται εμπειρίες από το παιδαγωγικό και διδακτικό έργο.

Θα έχει, βέβαια, μαζί του ο εκπαιδευτικός τις σημειώσεις, που θεώρησε σκόπιμο να κρατήσει κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, ούτως ώστε να γίνεται πιο υπεύθυνα η ανταλλαγή απόψεων.

Αυτού του είδους η επιμόρφωση θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε όλους τους εκπαιδευτικούς και κυρίως στους νέους. Θα ακούνε δασκάλους με δεκαπέντε, είκοσι και τριάντα χρόνια υπηρεσίας. Είναι κρίμα η πείρα των παλαιών δασκάλων να μη μεταφέρεται στους νεότερους. Δεν είναι λίγες οι φορές, που αρκετοί δάσκαλοι μετά από χρόνια «ανακαλύπτουν την Αμερική», ενώ αν τους δινόταν η ευκαιρία να ανταλλάξουν εμπειρίες, δε θα πελαγοδρομούσαν για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Οι συμβουλές και οι καλοπροαίρετες παρατηρήσεις, που θα προκύπτουν από τέτοιες συζητήσεις με έμπειρους δασκάλους, δεν μπορεί κανένα σεμινάριο να τις δώσει. Κι αν όλες αυτές οι εμπειρίες συγκεντρωθούν και καταγραφούν από τις ομάδες εργασίας, θα αποτελέσουν ένα αξιόλογο επιμορφωτικό υλικό, το οποίο θα καλυτερεύει και την απόδοση των δασκάλων και την ποιότητα των βιβλίων.

Σήμερα, παρατηρείται το θλιβερό φαινόμενο τα περισσότερα βιβλία να γράφονται ερήμην των μάχιμων εκπαιδευτικών, γι` αυτό και τα περισσότερα από αυτά δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μαθητών.

Βέβαια, όλη η οργάνωση απαιτεί ικανό σχολικό σύμβουλο, ο οποίος θα έχει τουλάχιστον είκοσι χρόνια διδακτικής εμπειρίας και όχι όπως είναι σήμερα, όπου αρκετοί σχολικοί σύμβουλοι με δώδεκα χρόνια υπηρεσίας (που μερικά από αυτά μπορεί να είναι έξω από την τάξη) επισκέπτονται σχολεία για να συμβουλεύσουν δασκάλους με είκοσι και τριάντα μάχιμα χρόνια. Όπως είναι φυσικό αυτοί οι σχολικοί σύμβουλοι, ελλείψει εμπειριών, δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο ρόλο τους. Όσα διδακτορικά κι αν έχουν, αν στερούνται το μεγάλο «διδακτορικό» της μακρόχρονης διδακτικής πράξης, δεν είναι δυνατόν να βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς. Και δεν είναι τυχαίο ότι μερικές φορές προκαλούν γέλια οι συμβουλές ορισμένων σχολικών συμβούλων, γιατί είναι εκτός τόπου και χρόνου. Τέτοιες «συμβουλές» ποτέ δε θα έδιναν, αν είχαν είκοσι χρόνια διδακτικής εμπειρίας. Φανταστείτε την απογοήτευση των νέων εκπαιδευτικών, όταν έρχονται σε επαφή με τέτοιους σχολικούς συμβούλους!

Πιστεύω πως κάθε εκπαιδευτικός, έχει να θυμηθεί κάτι θετικό που απεκόμισε από κάποιον έμπειρο δάσκαλο, που συνάντησε στην εκπαιδευτική του διαδρομή. Προσωπικά η βοήθεια που δέχτηκα από παλιούς συναδέλφους μου ήταν πολύ μεγάλη και τους ευγνωμονώ γι` αυτό. Γιατί, όμως, η βοήθεια αυτή να μη δίνεται με έναν θεσμικό και οργανωμένο τρόπο;

Συνοψίζοντας θα έλεγα ότι αν αξιοποιηθεί σωστά η εμπειρία των εκπαιδευτικών, όπως προανέφερα, η τελευταία εβδομάδα του διδακτικού έτους θα δημιουργήσει θετική παράδοση, γιατί όλα τα θέματα που θα συζητιούνται, θα είναι από το πεδίο της σχολικής πράξης. Πάγια θέση των δασκάλων είναι η επιμόρφωση να περνάει από τη θεωρία στην πράξη, κάτι που δυστυχώς ούτε παλαιότερα ούτε σήμερα γίνεται. 

 Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 23 Ιουνίου 2013

Το καλοκαίρι του 2002, έχοντας συμπληρώσει είκοσι τρία χρόνια υπηρεσίας ως μάχιμος δάσκαλος, παίρνω μια δύσκολη απόφαση. Αποσύρομαι από την πρώτη γραμμή της εκπαίδευσης, που τόσες χαρές και συγκινήσεις μου έδωσε, για να αναλάβω τη θέση του Προϊσταμένου Εκπαιδευτικών Θεμάτων στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων. Επιθυμία μου ήταν  να προσφέρω έργο από μία άλλη θέση ευθύνης.

Από την 1 Σεπτεμβρίου  2002 ανοίγει ένας νέος εκπαιδευτικός κύκλος, που έμελε να κρατήσει εννέα χρόνια, μέχρι τη συνταξιοδότησή μου 30 Σεπτεμβρίου 2011. 

Ανέλαβα τη θέση αυτή με τετραετή θητεία, αλλά δεν πίστευα σε καμιά περίπτωση ότι θα την εξαντλούσα, πολύ δε περισσότερο ότι θα την ανανέωνα για άλλα πέντε χρόνια. Νόμιζα ότι πολύ γρήγορα θα επέστρεφα στο σχολείο. Όμως, «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού.»

Στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων συνάντησα πολύ καλό κλίμα, που οφειλόταν, κυρίως, στους διοικητικούς υπαλλήλους. Γνώριζαν άριστα τη δουλειά τους και εκπαίδευαν πολύ γρήγορα τους εκπαιδευτικούς, που ερχόταν με απόσπαση στη Διεύθυνση για να ασκήσουν διοικητικό έργο.

Εξίσου σημαντικό ήταν και το γεγονός ότι οι έμπειροι διοικητικοί, φρόντιζαν με εκδηλώσεις που οργάνωναν εκτός του Γραφείου (εκδρομές, ταβέρνες, καφετέριες κ.τ.λ.) να διατηρούν τις  συναδελφικές σχέσεις, όλων των υπαλλήλων σε πολύ καλό επίπεδο. Σε ένα τέτοιο ευχάριστο περιβάλλον εργαζόμασταν οι υπάλληλοι της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων.

Το δικό μου έργο είχε να κάνει καθαρά με τα εκπαιδευτικά θέματα, όπως εφαρμογή ωρολογίων και αναλυτικών προγραμμάτων, λειτουργία βιβλιοθηκών, ενισχυτικές διδασκαλίες, κατ` οίκον διδασκαλίες, παράλληλες στηρίξεις, λειτουργία επιτροπών σχολικών δραστηριοτήτων, ιδρύσεις σχολείων, καταργήσεις προαγωγές υποβιβασμοί, εγγραφές, μετεγγραφές μαθητών, παραχώρηση σχολικών διδακτηρίων σε φορείς, χωροταξική κατανομή των σχολείων, καθώς και συνεργασία με τους Διευθυντές και το διδακτικό προσωπικό των σχολείων για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων, που προέκυπταν κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους. Επίσης μέσα στις αρμοδιότητές μου ήταν ο καταμερισμός της εργασίας στους εκπαιδευτικούς, που ήταν αποσπασμένοι στη Διεύθυνση.

Το Τμήμα Διοικητικών Θεμάτων είχε την ευθύνη της πρωτοκόλλησης όλων των εισερχομένων και εξερχομένων εγγράφων και τη διεκπεραίωση θεμάτων που αφορούσαν την υπηρεσιακή κατάσταση του εκπαιδευτικού και διοικητικού προσωπικού, τη διαδικασία επιλογής στελεχών, τη λύση υπαλληλικής σχέσης για οποιοδήποτε λόγο, την πρόσληψη εκπαιδευτικών  για τα ιδιωτικά σχολεία, την πρόσληψη αναπληρωτών και ωρομισθίων, τη χορήγηση μισθολογικών κλιμακίων και επιδομάτων χρόνου υπηρεσίας,  την ενημέρωση των προσωπικών φακέλων των εκπαιδευτικών και των διοικητικών υπαλλήλων, την παραλαβή δικαιολογητικών για διορισμό εκπαιδευτικών, τη λειτουργία των σχολικών επιτροπών και κυλικείων, την παραλαβή και διανομή των διδακτικών βιβλίων, τη μεταφορά των μαθητών, τις μεταθέσεις των εκπαιδευτικών, τα πάσης φύσεως στατιστικά στοιχεία, καθώς και την επαφή με όλα τα τμήματα του Υπουργείου Παιδείας, που παραλάμβαναν τα σχετικά έγγραφα.

Το έργο, λοιπόν, των διοικητικών υπαλλήλων είναι πολύ σοβαρό και το Υπουργείο Παιδείας, δυστυχώς, σταδιακά το απαξιώνει. Σταμάτησε εδώ και πολλά χρόνια να προσλαμβάνει διοικητικούς υπαλλήλους και στη θέση τους χρησιμοποιεί εκπαιδευτικούς. Λες και οι εκπαιδευτικοί προσφέρουν δωρεάν τις υπηρεσίες τους.

Το οργανόγραμμα της Διεύθυνσης και των Γραφείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων προβλέπει τριάντα πέντε  θέσεις διοικητικών υπαλλήλων.

Όταν το 2002 ανέλαβα τα καθήκοντά μου ως Προϊστάμενος Εκπαιδευτικών Θεμάτων, υπηρετούσαν στη Διεύθυνση και τα τρία Γραφεία έντεκα διοικητικοί υπάλληλοι και σήμερα μόλις δύο. Από τα κενά που προέκυψαν από τις συνταξιοδοτήσεις και τις μεταθέσεις, το Υπουργείο δεν κάλυψε ούτε μία θέση με διορισμό διοικητικού υπαλλήλου!

Το αποτέλεσμα είναι ορατό μετά από αυτές τις αποχωρήσεις, παρόλες τις φιλότιμες προσπάθειες των εναπομεινάντων διοικητικών υπαλλήλων. Πολλά από τα διοικητικά θέματα δεν μπορούν με ευκολία να διεκπεραιωθούν, γιατί οι εκπαιδευτικοί μόλις μαθαίνουν το αντικείμενό τους, λήγει ο χρόνος της απόσπασής τους και επιστρέφουν στα σχολεία τους. Εδώ θα πρέπει να επισημάνω ότι ο κύριος λόγος, που οι εκπαιδευτικοί αποσπώνται για ένα χρόνο στο Γραφείο (κατά κανόνα με πολιτικό μέσον), είναι για να υπηρετήσουν την οργανική τους θέση στην πόλη, αποφεύγοντας το απομακρυσμένο χωριό στο οποίο έχουν διοριστεί. Μόλις, λοιπόν, επιτυγχάνουν το στόχο τους, «παραχωρούν» τη θέση τους στους επόμενους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι για τον ίδιο ακριβώς λόγο αποσπώνται για ένα χρόνο στο Γραφείο και η ίδια ιστορία συνεχίζεται, με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης να είναι όμηρος των πελατειακών σχέσεων των πολιτικών.

Στο διάστημα των εννέα χρόνων, που εργάστηκα ως Προϊστάμενος Εκπαιδευτικών Θεμάτων, πέρασαν από τη Διεύθυνση και τα τρία Γραφεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης περισσότεροι από 150 εκπαιδευτικοί για να εργασθούν ως διοικητικοί υπάλληλοι! Φανταστείτε, αν δεν υπήρχαν αυτοί οι ελάχιστοι διοικητικοί υπάλληλοι να εκπαιδεύουν τους εκπαιδευτικούς για να διεκπεραιώνουν τα διοικητικά θέματα, πόσο χειρότερα θα ήταν τα πράγματα.

Νομίζω ότι οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν καμία θέση στις διοικητικές υπηρεσίες της εκπαίδευσης. Το Υπουργείο θα πρέπει διά νόμου να απαγορεύει στους εκπαιδευτικούς να ασκούν  διοικητικό έργο. Αν τους αρέσει πράγματι το διοικητικό έργο, μπορούν να κάνουν μετάταξη και να γίνουν διοικητικοί υπάλληλοι. Ύστερα, είναι κρίμα νέοι εκπαιδευτικοί να μην ασχολούνται με το παιδαγωγικό και διδακτικό έργο. Αν δε δουλέψουν στην αρχή της θητείας τους ως δάσκαλοι, πότε θα δουλέψουν;

Γιατί όλοι αυτοί, που υπηρέτησαν ή υπηρετούν στο Υπουργείο Παιδείας είτε ως Υπουργοί και Υφυπουργοί, είτε ως στελέχη, δεν μπόρεσαν να δώσουν λύση σε ένα τόσο απλό θέμα; Για τον απλούστατο λόγο ότι πάνω απ` όλα βρίσκεται το κομματικό-πελατειακό συμφέρον, που διατηρεί σκοπίμως αυτήν την απαράδεχτη κατάσταση.

Ευτυχώς, πρόσφατα με τις συγχωνεύσεις των Γραφείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αντιμετωπίστηκε το χρόνιο πρόβλημα του κατακερματισμού της υπηρεσίας και της μεγάλης γραφειοκρατίας.  

Ποτέ δεν κατάλαβα και το έλεγα και στους διοικητικούς και στους εκπαιδευτικούς, από την αρχή που πήγα στη Διεύθυνση, για ποιο λόγο να υπάρχουν στην υπηρεσία τέσσερις προϊστάμενοι, τέσσερα πρωτόκολλα, τέσσερις οικονομικές υπηρεσίες, τέσσερις διοικητικές υπηρεσίες και όλα επί τέσσερα. Τόνους χαρτιού και μελάνης ξοδεύαμε για όλη αυτή τη γραφειοκρατία. 

Αλλά το θέμα δεν ήταν μόνον η γραφειοκρατία και τα περιττά έξοδα, αλλά η δυσλειτουργία της υπηρεσίας. Πολλές φορές η Διεύθυνση χρειαζόταν κάποια ενίσχυση από επιπλέον υπαλλήλους για να αντιμετωπίσει μια έκτακτη ανάγκη και πολύ δύσκολα οι προϊστάμενοι των τριών Γραφείων διέθεταν το προσωπικό τους. Το ίδιο, βέβαια, γινόταν και όταν κάποιο Γραφείο είχε ανάγκη κάποια στιγμή από επιπλέον υπαλλήλους, πολύ δύσκολα τους έβρισκε από τα άλλα Γραφεία και τη Διεύθυνση. Κάθε προϊστάμενος και το βιλαέτι του. Και έτσι πολλές φορές παρατηρούσες το οξύμωρο, την ίδια μέρα σε μία από τις τέσσερις υπηρεσίες οι υπάλληλοι να τρέχουν και να μη φτάνουν και στις άλλες τρεις να είναι χαλαροί.

Τελικά, έπρεπε να έρθει η οικονομική κρίση για να γίνει το αυτονόητο, που ήταν η ενιαία διοίκηση με τη συγχώνευση των Γραφείων με τη Διεύθυνση. Στο άλλο, όμως, θέμα που είναι ο διορισμός διοικητικών υπαλλήλων με την ταυτόχρονη αποχώρηση των εκπαιδευτικών από τις διοικητικές υπηρεσίες, ακόμη δεν έγινε τίποτε.

Πρέπει, λοιπόν, το κράτος να διορίσει νέους διοικητικούς υπαλλήλους (υπάρχουν άξιοι νέοι με πολλά προσόντα που είναι άνεργοι αυτή τη στιγμή) και να επαναφέρει στα σχολεία τους εκπαιδευτικούς για να έχουμε και καλύτερη λειτουργία των διοικητικών υπηρεσιών και οικονομικό όφελος. (Ο μισθός των εκπαιδευτικών, λόγω διδακτικού επιδόματος, είναι μεγαλύτερος των διοικητικών υπαλλήλων). 

Οι μόνοι εκπαιδευτικοί που πρέπει να υπάρχουν στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης,  είναι αυτοί που θα ασχολούνται μόνο με τα εκπαιδευτικά θέματα.

Πολλές φορές σε συζητήσεις που είχα με τους συναδέλφους μου εκπαιδευτικούς, τους έλεγα πόσο καλύτερα θα εξυπηρετούνταν από τις διοικητικές υπηρεσίες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αν εργαζόταν μόνον διοικητικοί υπάλληλοι. Εξάλλου, το οργανόγραμμα της Διεύθυνσης είναι πλαισιωμένο από διοικητικούς υπαλλήλους^. οι μόνοι εκπαιδευτικοί είναι ο Διευθυντής Εκπαίδευσης και ο Προϊστάμενος Εκπαιδευτικών Θεμάτων.

Γιατί, λοιπόν, το Υπουργείο Παιδείας για τόσα πολλά χρόνια σε όλες τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας (το ίδιο γίνεται και στις Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) δεν σέβεται τα οργανογράμματα που το ίδιο έχει εκπονήσει;;;

Γιατί σταδιακά και σιωπηρά αντικατέστησε τους διοικητικούς υπαλλήλους με εκπαιδευτικούς;;

Δυστυχώς, η αναξιοκρατία και ο κομματισμός, δεν άφησε ανέγγιχτες ούτε τις διοικητικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας.

Καιρός είναι να ανασυνταχτούμε. Δεν πάει άλλο παρακάτω! Όλα τα προβλήματα, όσο δύσκολα κι αν είναι, έχουν τη λύση τους^. αρκεί ο ιστός της αξιοκρατίας να διαπεράσει όλες τις βαθμίδες οργάνωσης και διοίκησης της δημόσιας εκπαίδευσης.