Αυτή η πόλη δεν εξαντλείται με μία επίσκεψη και σε μερικές εκατοντάδες λέξεις. Είναι εκεί και υπάρχει, κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε εποχή. Και σε δέχεται πάντα, όποιος και να είσαι, όπως και να εί

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΟΥΜΤΖΑΚΗ

Tο πρώτο πράγμα που αισθάνεσαι μπαίνοντας στην πόλη, κακά τα ψέματα, είναι κλειστοφοβία. Ισως για λίγο να σου κοπεί και η αναπνοή. Το Μανχάταν είναι ένα νησί, ο κεντρικότερος εκ των 5 δήμων που αποτελούν τη Νέα Υόρκη (οι υπόλοιποι είναι το Queens, το Brooklyn, το Staten Island και το Bronx). Επίσης, το Μανχάταν είναι ρυμοτομημένο σαν μπακλαβάς. Οι οδοί και οι λεωφόροι, συνήθως αριθμημένοι με λίγες εξαιρέσεις, όπως π.χ. οι Lexington Avenue, Park Avenue, Wall Street, Broadway, δημιουργούν καλοσχηματισμένα τετράγωνα. Μετά την πρώτη επαφή με την πόλη και τις μεγαλόφωνες διαπιστώσεις μας για τους δρόμους του Μανχάταν, φτάνουμε επιτέλους στο ξενοδοχείο. Βρίσκεται στον 43ο δρόμο, ένα βήμα από την Time Square, και έχει μικρά δωμάτια με μεγάλα αμερικανικά αμπαζούρ και μπορντό ταπετσαρία. Οι έμπειροι παππούδες γκρουμ με τα στιβαρά χέρια παίρνουν τις βαλίτσες σου και ζητούν ένα γερό πουρμπουάρ. Να θυμάσαι ότι παντού πρέπει να δίνεις φιλοδώρημα, που ορίζεται στο 20% της συνολικής αξίας και πρέπει να το υπολογίσεις παντού, ακόμη και στο ταξί.

ΝΥΧΤΑ, ΣΤΑΣΟΥ

Αρχίζουμε βολτάροντας στο East Village, μια περιοχή στο νότιο Μανχάταν γεμάτη μπαρ. Προσοχή! Εάν είσαι καπνιστής, πρέπει να θυμάσαι ότι δεν επιτρέπεται να καπνίζεις σε κλειστούς χώρους… Ο κανονισμός είναι αυστηρός και τον σέβονται όλοι ανεξαιρέτως. Στο Library, στην Avenue A, στο Lower East side, θα ζεσταθούμε με ένα γρήγορο ποτό. Εκεί πρέπει να πας αν θέλεις να δεις από κοντά ένα χαρακτηριστικό αμέρικαν μπαρ, με πιωμένους 50άρηδες παλιοροκάδες με μακριά μαλλιά να σπρώχνονται για το ποιος θα βάλει πρώτος νόμισμα στο τζουκ-μποξ για να επιλέξει τραγούδι. Το μπαρ είναι σκοτεινό, οι μπαργούμεν ευγενικότατες ξανθιές μπίμπο και το ποτό που κάνει θραύση είναι η αμερικανική μπίρα. Ο συνδυασμός των τελείως ασύνδετων κομματιών από το τζουκ-μποξ και της φασαρίας από την μπάρα μες στο σκοτάδι σε ζαλίζει ευχάριστα. Στη συνέχεια πηγαίνουμε σε ένα πολύ χαριτωμένο μπαράκι ονόματι Elsa, στην 3η Οδό. Λευκά χρώματα, μικρός χώρος με πράσινες λεπτομέρειες, γλυκό φωτισμό και όμορφη ανεξάρτητη ποπ μουσική. Συχνά γίνονται εκεί μικρά παρτάκια αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών… Εμείς όμως έχουμε σκοπό να πάμε και στο «PDT» (αρχικά της φράσης «Please Don’t Tell»), τίτλος απολύτως εύστοχος. Διότι, για να μπεις στο PDT, πρέπει να μπεις πρώτα σε ένα μικρό δημοφιλές για τα χοτ ντογκ του fast food restaurant ονόματι Crif Dogs και να κατευθυνθείς στον τηλεφωνικό θάλαμο στη γωνία του μαγαζιού… Στη συνέχεια πρέπει να σηκώσεις το ακουστικό, να περιμένεις να σου απαντήσει αυτόματα ο πορτιέρης για να σε αφήσει να μπεις στο bar. Η πόρτα του PDT είναι ο ίδιος ο τηλεφωνικός θάλαμος, ο οποίος ανοίγει ως διά μαγείας ως κρυφή μεσαιωνική πόρτα! Οι φήμες λένε ότι το PDT λειτουργεί έτσι από τα χρόνια της ποτοαπαγόρευσης, για λόγους ευνόητους. Η βραδιά κλείνει με το πολυαναμενόμενο πάρτι της νεοϋορκέζικης DFA Records. Εκεί, ο James Murphy των LCD Soundsystem είναι dj στο υπόγειο club Le Poisson Rouge. Ο κόσμος δεν ντρέπεται να ανοίξει κουβέντα με αγνώστους και έχεις την αίσθηση ότι στην πιο σοφιστικέ πόλη του πλανήτη έχεις να κάνεις με ανθρώπους κάθε άλλο παρά σνομπ…

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ HIGHLIGHTS

Η Ελευθερία που φωτίζει τον Κόσμο, γνωστή ως Αγαλμα της Ελευθερίας. Πας με φεριμπότ από το Μπάτερι Παρκ, που ξεκινά κάθε μισή ώρα και κάνει στάση και στο ιστορικό Ellis Island, την άλλοτε υποδοχή της «Γης της Επαγγελίας», από όπου πέρασαν πάνω από 17 εκατομμύρια μετανάστες από το 1892 ώς το 1954. Το είδαμε στις «Νύφες», το είδαμε στο «Νονό», μέχρι και η «Θεία από το Σικάγο» μπήκε από εκεί.

Το Lower Manhattan (όπου και το Battery Park, από όπου πήρες το φέρι). Εδώ θα σπεύσεις να δεις τα ματωμένα χώματα-ορόσημο της σύγχρονης Ιστορίας, το λεγόμενο Ground Zero δηλαδή, εκεί όπου έχασκαν οι Δίδυμοι Πύργοι μέχρι το 2001 και που σήμερα είναι ένα απλό εργοτάξιο. Η περιοχή ασφυκτιά από επιχειρηματικότητα, πανύψηλους ουρανοξύστες και εμπορικά κτίρια-έδρες παγκόσμιων κολοσσών που χωρίζουν στενοί σκοτεινοί δρόμοι, όπως η Wall Street.

Το Greenwich Village. Θα δεις την καμάρα στο Washington Square Park. Εκεί έμεναν τα θρυλικά «Φιλαράκια» και κυκλοφορούσαν ο Dylan Thomas, ο Jack Kerouac και η παρέα των μπίτνικ.

Ανεβαίνοντας στο Μανχάταν και κατευθυνόμενος προς το λεγόμενο Midtown, θα δεις το Empire State Building, το ψηλότερο κτίριο της πόλης με εντυπωσιακή θέα από τον τελευταίο 102ο όροφό του… Το αρχικό παρατσούκλι του μοιάζει επίκαιρο: το ονόμαζαν Empty State Building γιατί χτίστηκε λίγο μετά το Κραχ, όταν και μεγάλες επιχειρήσεις δεν τολμούσαν να νοικιάσουν γραφεία εκεί αδυνατώντας να πληρώσουν το νοίκι. Σήμερα πάντως στεγάζει γραφεία και καταστήματα, όπως και το επιβλητικό Rockefeller Center με τα χρυσά αγάλματα στην είσοδο (εκεί, για να βγάλεις μια φωτογραφία, θα πρέπει να περιμένεις στην ουρά).

Η Time Square, βορειότερα στο Midtown, είναι γεμάτη φώτα και κόσμο και το MTV κάνει ζωντανές αναμεταδόσεις μέσα από την τζαμαρία. Πέφτοντας το βλέμμα πάνω σε γιγαντοοθόνες, οι ειδήσεις του Reuters σχεδόν ανακατεύονται με την πτώση του NASDAQ και τα λόγκο της Κόκα Κόλα, των Μακ Ντόναλντς και της παράστασης με τη Liza Minnelli στο Broadway λίγο πιο πέρα. Η αποθέωση της αμερικανικής αφθονίας με τον πιο κραυγαλέο τρόπο, σε πραγματικά ζωντανή μετάδοση, είναι συναρπαστική… Πέρα από το φως νέον που κάνει τη νύχτα μέρα. Κυριολεκτικά.

Το MΟΜΑ (Museum Of Modern Art – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης), στην 53η Οδό με 11η, είναι καλή επιλογή για κάποια Τετάρτη ή Πέμπτη, αφού τότε μένει ανοιχτό μέχρι τις 8, επομένως θα προλάβεις να τα δεις όλα. Γιατί αξίζει να τα δεις όλα (135.000 εκθέματα, εκ των οποίων Πικάσο, Τζιακομέτι, Μαξ Ερνστ, Ματίς και Γουόρχολ).

Στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης (Metropolitan Museum of Art – 5η Λεωφόρος με 82η Οδό) στεγάζονται 3 εκατομμύρια εκθέματα από την παλαιολιθική μέχρι τη νεότερη εποχή, που οι αρχαιολόγοι λένε ότι μια ζωή δεν σου φτάνει για να τα απολαύσεις όλα.

Η 5th Αvenue θα σου θυμίσει το Breakfast at Tiffany’s, θα σε δελεάσει να πάρεις κάνα αναμνηστικό τσαντάκι DKNY (αν περισσεύουν 500 ευρώ).

Ανεβαίνοντας προς Harlem (παρυφές του Bronx), θα διασχίσεις οπωσδήποτε το Central Park, ένα τεράστιο πάρκο στο μέσον του πολύβουου αστικού τοπίου, εξ ολοκλήρου τεχνητό, που κατασκευάστηκε κάπου στα μισά του 19ου αιώνα. Aυτή την εποχή ο κόσμος αράζει λες και είναι στην εξοχή, ενώ λιμνούλες και ψηλά δέντρα κάνουν την πιο πυκνοκατοικημένη πόλη στον κόσμο να είναι ικανή να παίρνει και βαθιές ανάσες.

Μια τελευταία απαραίτητη πινελιά είναι η γέφυρα του Brooklyn (η πρώτη κρεμαστή ατσάλινη γέφυρα στον κόσμο), από όπου θα απολαύσεις το λεγόμενο skyline, τη χαρακτηριστικότερη θέα του Μανχάταν από μακριά.

Μια που έφτασες μέχρι εκεί, κάνε και μια βόλτα στη συνοικία του Brooklyn, την πιο όμορφη περιοχή της Νέας Υόρκης, όπως λένε οι νεότεροι Νεοϋορκέζοι. Η γειτονιά Williamsburg είναι η χαρά του ολίγον ιντελεκτουέλ που θέλει να ακούσει καλή «ανεξάρτητη» μουσική, να δει hip κόσμο και να πιει και μερικά φθηνότερα ποτά εκτός Μανχάταν.

Τέλος, η Chinatown, η Μικρή Ιταλία ή Little Italy, το Soho (δηλαδή το South of Houston) και η Tribeca (δηλαδή το Triangle Below Canal) είναι φημισμένα για το εθνικό χρώμα τους – απαραίτητες βόλτες αν υπάρχει λίγος χρόνος παραπάνω.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΤΕ

Στη Νέα Υόρκη πετούν πολλές αεροπορικές εταιρείες, όπωςη Olympic Air, η Delta και η Continental Airlines απ’ευθείας από Αθήνα ή άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες μέσω των αντίστοιχων πρωτευουσών. Αν κλείσετε 3 – 4 μήνες πριν, μπορεί να πετύχετε πολύ καλές προσφορές.

ΠΟΤΕ ΝΑ ΠΑΤΕ

Οι καλύτερες εποχές για τη Νέα Υόρκη είναι η άνοιξη και το φθινόπωρο. Το χειμώνα το κρύο μπορεί να φτάσει πολλούς βαθμούς κάτω από το μηδέν και το καλοκαίρι ο καύσωνας μέσα στην πόλη μπορεί να γίνει αφόρητος.

ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ

Pod Hotel
(www.thepodhotel.com)
Για μικρούς προϋπολογισμούς… Ευχάριστη ποπ διακόσμηση. Μερικά δωμάτια μοιράζονται κοινό μπάνιο. 230 East 51st Street. € €

The Gershwin Hotel
(7 East 27th Street New York, NY 10016 T/+1 212-545-800, www.gershwinhotel.com)
Arty ατμόσφαιρα με σχέδια του Andy Warhol που υπήρξε θαμώνας… Διαθέτει από δωμάτια των 10 κλινών μέχρι και πολυτελείς σουίτες. € €
Hudson Hotel
(356 West 58th Street New York, NY 10019 T/+1 212 247 0769, http://www.hudsonhotel.com/)
Το κτίριο έχει σχήμα κύβου! Τα δωμάτια και το λόμπι ξεχειλίζουν από στυλ. € € €

€ – έως 60 €
€ € – έως 110 €
€ € € – έως 200 €
€ € € € – από 200 € και άνω

Για κρατήσεις που αφορούν τη διαμονή σας επισκεφθείτε τo:
www.booking.com

ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ

• Clinton Street Baking
(4 Clinton Street -btw. East Houston & Stanton- New York, NY 10002 T/+1 646 602 6263www.clintonstreetbaking.com)
Το καλύτερο brunch in town. Θα σας βγει από 7 δολ. το άτομο και πάνω…
• Blue Ribbon
(119 Sullivan St., New York, NY 10012 nr. Prince St., T/212 343 0404, http://blueribbonrestaurants.com/)
Το καλύτερο sushi in town. Θα σας κοστίσει γύρω στα 15 δολ. το άτομο…
• Decibel
(240 E 9h Street, East Village, T/+1 212 979 2733, http://www.sakebardecibel.com/)
20 – 25 δολ. το άτομο.
• Tsampa
(212 E. 9th Str. East Village T/+1 212 614 3226)
20 – 25 δολ. το άτομο.
• Garage Restaurant and Caf?
(99 7th Ave S, New York, NY 10014. T/+1 212 645 0600)
Στεγασμένο σε παλιό γκαράζ. Αυθεντικό αμερικανικό φαγητό, αν δεν σε ενδιαφέρουν τα παραπάνω έθνικ, με τζαζ στο backgound.

ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ

Τα καταστήματα είναι ανοιχτά από τις 10 το πρωί ώς τις 8 το βράδυ, καθημερινά. Βάλε άνετα παπούτσια και περπάτησε: στην 5η Λεωφόρο, από τη Central Park Str. και τη Madison (από την 50ή ώς την 57η Οδό) όπου θα βρεις τις «μάρκες» (από Donna Karan, Gucci, Givenchy μέχρι Marc Jacobs και Jimmy Choo παπούτσια). Και αν είσαι «γκατζετάκιας», μην ξεχνάς ότι ο ναός της τεχνολογίας Apple store βρίσκεται στην 5th Avenue νούμερο 767 και είναι 24 ώρες το 24ωρο ανοιχτός… Πήγαινε για βιβλία ή αντίκες στην Bleecker street στο Greenwich. Επίσης, στις West Broadway και Prince street στο Soho, στη Mott Street από τη Nolita ώς την Chinatown (από όπου μπορείς να προμηθευτείς και πλειάδα T.shirts I Love NY σε καλές τιμές).

Πηγή : http://trans.kathimerini.gr

Aπό τον Σεπτέμβριο αυξημένες αρμοδιότητες σε εκπαιδευτικούς και γονείς | paidevo.gr | teachers.

Πανελλαδικές: Τα στατιστικά των βαθμολογιών. Αναμένεται πτώση των βάσεων – NEWS247.

Γράφει ο Μανόλης Πλούσος

Αμέσως μετά το αίσιο τέλος των περσικών πολέμων και την αξιοθαύμαστη ενότητα που -παραδόξως- επέδειξαν οι πόλεις-κράτη της κλασικής εποχής, η κατάσταση των πολιτικών πραγμάτων στον ελλαδικό χώρο επανήλθε στην προηγούμενη ρουτίνα του…αλληλοσπαραγμού μεταξύ των ανεξάρτητων πόλεων-κρατών. Οι Έλληνες με τους αγώνες για την υπεράσπιση της ελευθέριας τους απέναντι στους Πέρσες καλλιέργησαν έναν πρώιμο εθνικό δεσμό ανάμεσα τους, εντούτοις δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν και μια αντίστοιχη πολιτική ένωση. Τα πρώτα επικίνδυνα συμπτώματα διχόνοιας εμφανίστηκαν ανάμεσα στις δυο πόλεις που είχαν προσφέρει και τα περισσότερα για την αντιμετώπιση του περσικού κινδύνου, την Αθήνα και τη Σπάρτη. Την πολύπλευρη αυτή διαμάχη ανάμεσα στις δυο πόλεις και τον πόλεμο που ακολούθησε ανάμεσα τους τον εξιστορεί με θαυμαστό τρόπο ο Θουκυδίδης, ένας Αθηναίος πολίτης που έλαβε και ο ίδιος μέρος ως στρατηγός στις πολεμικές επιχειρήσεις. Γεννημένος στον Αλιμούντα της Αττικής ανάμεσα στο 460 π.Χ. και στο 454 π.Χ. ήταν στην ακμή της η νεότητας του όταν ξέσπασε το 431 π.Χ. ο κατ’ αυτόν «σημαντικότερος από όλους τους έως τότε πολέμους», ο επονομαζόμενος μετέπειτα  Πελοποννησιακός πόλεμος.

Οι συμμαχίες του Πελοποννησιακού πολέμου

Ο Θουκυδίδης είναι η βασικότερη πηγή που έχουμε για την περίοδο που ξεκινάει από το 479 π.Χ. μέχρι και το 411 π.Χ., λίγο πριν δηλαδή το τέλος του πολέμου που τοποθετείται το 404 π. Χ. Τα τελευταία 7 χρόνια μας τα εξιστορεί ο Ξενοφώντας στα «Ελληνικά» του, ένα βιβλίο σχετικά με τα γεγονότα από το 411 π.Χ. έως το 362 π.Χ. Ο Θουκυδίδης με το έργο του αυτό οριοθετεί ουσιαστικά την επιστήμη της ιστορίας που κατ’ αυτόν έχει μια δική της νομοτέλεια και είναι ο πρώτος που αντιλαμβάνεται ότι ο παράγοντας τύχη δεν συνδέεται με το υπερφυσικό αλλά αποτελεί ένα αστάθμητο στοιχείο που ο άνθρωπος αδυνατεί να προβλέψει. Η φιλοσοφία του έχει αγκαλιάσει τον ορθολογισμό των προγενέστερων Ιώνων φιλοσόφων στο επίπεδο της αντίληψης και της ερμηνείας των πραγμάτων. Είναι, ή τουλάχιστον προσπαθεί να είναι, αντικειμενικός, είναι ακριβής, διαχωρίζει τα αίτια από τις αφορμές και το κυριότερο ήταν εκεί. Χρησιμοποιεί λογικές μεθόδους, όπως την αυτοψία ή τη διασταύρωση των πηγών του προσπαθώντας να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικός. Σημαντικό επίσης το γεγονός ότι έχει κατανοήσει το μέγεθος και τη σπουδαιότητα του εγχειρήματος του επιθυμώντας αυτό να έχει αιώνια αξία. 

Προτομή του Θουκυδίδη

 Η αντιπαλότητα ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη εκδηλώθηκε αμέσως μετά τη ναυμαχία της Μυκάλης το 479 π.Χ. όταν έπρεπε να λυθεί το θέμα της προστασίας των πόλεων της Ιωνίας. Η Σπάρτη, μια κατά κύριο λόγο ηπειρωτική δύναμη, αδυνατούσε να συμμετάσχει σε υπερπόντιες περιπέτειες και συνέστησε προσβλητικά στους Ίωνες να εγκαταλείψουν τις πόλεις τους και να εγκατασταθούν στην κυρίως Ελλάδα. Το αντίπαλο δέος όμως η Αθήνα που διέθετε τις πανίσχυρες τριήρεις και είχε εξασφαλίσει την κυριαρχία στο ανατολικό Αιγαίο, προσφέρθηκε να προστατεύσει τους Ίωνες. Γύρω από αυτήν την ναυτική κυριαρχία η Αθήνα θα ιδρύσει το χειμώνα του 477 π.Χ. τη Συμμαχία της Δήλου, σκοπός της οποίας ήταν η προστασία των πόλεων της Ιωνίας από τους Πέρσες. Όλες οι πόλεις της Ιωνίας, όλα τα νησιά από τη Λέσβο μέχρι τη Ρόδο, οι περισσότερες πόλεις της Προποντίδας και της Χαλκιδικής, οι Κυκλάδες και η Εύβοια εντάχθηκαν στη συμμαχία αυτή. Ο Αριστείδης εκ μέρους των Αθηναίων καθόρισε τους όρους συμμετοχής ο σημαντικότερος εκ των οποίων αφορούσε την εισφορά σε χρήμα σε ένα κοινό ταμείο που στήθηκε στη Δήλο, παλαιό κέντρο της Ιωνικής Αμφικτιονίας. Ο επιθετικός πόλεμος ενάντια στους Πέρσες από τούδε και εξής διεξάγεται από τις αθηναϊκές τριήρεις. Ο στρατηγός Κίμωνας, γιος του Μιλτιάδη, καθαρίζει αρχικά το Αιγαίο από του Σκυριανούς πειρατές τους Δόλοπες ενώ εν συνεχεία το 465 π.Χ. εδραιώνει την ναυτική κυριαρχία των Αθηναίων με τη νίκη του ενάντια στους Πέρσες στις εκβολές του ποταμού Ευρυμέδοντα στην περιοχή της Παμφυλία της Μικράς Ασίας. Από τη μεριά τους οι Σπαρτιάτες παρατηρούν ανήσυχοι και με φθόνο την οχύρωση της Αθήνας με την κατασκευή των μακρών τειχών το 458 π.Χ., παράλληλα με τον καλλωπισμό που εγκαινιάζει ο Περικλής για να αναδείξει το αθηναϊκό μεγαλείο, ασχέτως αν οι σύμμαχοι πλήρωναν το λογαριασμό…

 Σταδιακά άρχισε να διαγράφεται ένας έντονος αθηναϊκός ηγεμονισμός που περισσότερο ήταν βάρος για τις συμμαχικές πόλεις παρά προστασία. Έκφανση της δεσποτικής συμπεριφοράς της Αθήνας αποτελεί και η μεταφορά του συμμαχικού ταμείου από την Δήλο στην Αθήνα το 454 π.Χ. και η αφιέρωση του από τον Απόλλωνα στην Αθηνά. Συνέπεια αυτού του ηγεμονισμού ήταν και ο υποβιβασμός πολλών πόλεων σε καθεστώς πλήρους υποτέλειας καθώς και η υποχρέωση τους να αναθέτουν την εκδίκαση των διαφορών τους στα αθηναϊκά δικαστήρια. Το 448 π.Χ. μάλιστα με τον «νόμο περί νομισμάτων» επιβάλουν στους συμμάχους τα αττικά αργυρά νομίσματα και τους υποχρεώνουν να εξάγουν τα προϊόντα τους μόνο στην Αθήνα. Άρχισαν έτσι σταδιακά να εκδηλώνονται ορισμένες αντιδράσεις από τις συμμαχικές πόλεις με αποστασίες, όπως της Νάξου το 469 π.Χ. και της Θάσου το 465 π.Χ., που σε πολλές περιπτώσεις υποδαυλίζονταν από τη Σπάρτη που κατηύθυνε την Πελοποννησιακή συμμαχία. Τέλος σε αυτόν τον, ακήρυχτο κατ’ ουσία, πόλεμο έβαλαν οι Τριακονταετείς Σπονδές το 445 π.Χ. που συνομολογήθηκαν ανάμεσα στις δυο συμμαχίες. Ουσιαστικά εξασφαλιζόταν η μη ανάμειξη του ενός στα πράγματα του αλλού ενώ η Αθήνα παραχωρούσε όλες τις κτήσεις της στην Πελοπόννησο και οι Μεγαρείς γίνονταν σύμμαχοι της Σπάρτης. Από την αρχή όμως φάνηκε πως η Τριακονταετής ειρήνη ήταν επισφαλής. Οι Σπαρτιάτες δεν εγκατέλειψαν στιγμή την στρατηγική τους που ουσιαστικά συνίστατο στο δόγμα ότι αφού αυτοί δεν είχαν τη δυνατότητα να είναι απόλυτοι κυρίαρχοι στην Ελλάδα δεν θα ήταν κανείς… Μια μικρή αφορμή αρκούσε για να ξεσπάσει η υποβόσκουσα αντιπαλότητα ανάμεσα στα μεγαθήρια της κλασικής Ελλάδας. Τον σπινθήρα άναψε η ανάμειξη των Αθηναίων, στο πλευρό των δημοκρατικών Κερκυραίων, στον πόλεμο μεταξύ Κέρκυρας και Κορίνθου σχετικά με την Επίδαμνο και η αντίστοιχη προσφορά βοήθειας των Κορινθίων στην Ποτείδαια που είχε αποστατήσει από την Αθήνα το 432 π.Χ.

Μοντέλο αρχαίας ελληνικής τριήρους, Deutsches Museum, Μόναχο, Γερμανία.

Η πρώτη δεκαετία του πολέμου από το 431 π.Χ. ως το 421 π.Χ. αναφέρεται ως Αρχιδάμειος πόλεμος και ξεκινά με την αιφνιδιαστική επίθεση των Θηβαίων ενάντια στις Πλαταιές και την εισβολή του βασιλιά της Σπάρτης Αρχίδαμου στην Αττική την οποία και λεηλατεί. Η τακτική των δυο αντιπάλων είναι ριζικά αντίθετη και σχετίζεται με την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του καθενός. Από τη μεριά τους οι Σπαρτιάτες προσπαθούν να παρασύρουν τους Αθηναίους σε ανοιχτές μάχες στην ξηρά, ενώ οι Αθηναίοι προσπαθούν να τις αποφεύγουν. Το πολεμικό σχέδιο του Περικλή συνίστατο στην οχύρωση των Αθηναίων μέσα στα απόρθητα μακρά τείχη, την εγκατάλειψη της υπαίθρου χώρας στις δηώσεις των Σπαρτιατών και τον απρόσκοπτο εφοδιασμό της πόλης δια θαλάσσης. «Ας αφήσουμε τη γη και τα σπίτια, αλλά ας φυλάξουμε την πολιτεία και τη θάλασσα. Δεν πρέπει να πολεμήσουμε τους Πελοποννήσιους, που πολύ μας ξεπερνούν σε αριθμό, κάτω από την επίδραση του θυμού μας για την απώλεια της ιδιοκτησίας μας.[…] Αν πίστευα ότι θα με ακούγατε θα σας έλεγα: Πηγαίνετε μόνοι σας και καταστρέψτε τα και αποδείξτε στους Πελοποννήσιους ότι τίποτα από αυτά δεν θα σας συγκινήσει. Τέτοια είναι η δύναμη που δίνει η ναυτική ηγεμονία.» (Θουκ. Α 143). Αλλά ο Περικλής είχε υπολογίσει χωρίς τα… μικρόβια. Ο συνωστισμός χιλιάδων πολιτών μέσα στα περιορισμένα όρια των μακρών τειχών και η έλλειψη υποδομών υγιεινής σε μεγάλη κλίμακα δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για το ξέσπασμα επιδημίας. Πράγματι το 430 π.Χ. ενσκήπτει στην Αθήνα φοβερή επιδημία, για τη φύση της οποίας μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν, που μέχρι το 427 π.Χ. είχε θερίσει το 1/3 του πληθυσμού μαζί και τον Περικλή.

Η απώλεια του ιθύνοντα νου τον Αθηναίων ήταν το μεγαλύτερο χτύπημα για την πόλη που παραδόθηκε στο εξής στις ορέξεις διαφόρων δημαγωγών της ριζοσπαστικής δημοκρατικής παράταξης όπως ο Κλέωνας και ο Υπέρβολος. Στο πεδίο των επιχειρήσεων το 425 π.Χ. σημειώνεται μια θετική εξέλιξη για τους Αθηναίους αφού καταλαμβάνουν την παραλιακή περιοχή της Πύλου και τη νήσο Σφακτηρία αποκλείοντας εκεί 420 οπλίτες της πελοποννησιακής συμμαχίας, 180 από τους οποίους ήταν γνήσιοι Σπαρτιάτες. Την επόμενη όμως χρονιά το 424 π.Χ. η προσπάθεια των Αθηναίων να κατακτήσουν την Βοιωτία αποτυγχάνει παταγωδώς με τον στρατό του στρατηγού Ιπποκράτη να ηττάται κοντά στο Δήλιον από τον βοιωτάρχη Παγώνδα. Παράλληλα οι Αθηναίοι αρχίζουν να κάνουν σχέδια για την κατάκτηση της Σικελίας και βρίσκουν μια πρώτη ευκαιρία να αναμειχθούν στα εκεί πράγματα στέλνοντας μια δύναμη 20 τριηρών στους Λεοντίνους, με τους οποίους ήταν σύμμαχοι, ενάντια στις Συρακούσες που είχαν υποσχεθεί βοήθεια στους Σπαρτιάτες. Όμως με το συνέδριο ειρήνης στην Γέλα  το 424 π.Χ. οι Σικελιώτες ήρθαν σε συνεννόηση μεταξύ τους και οι Αθηναίοι επέστρεψαν άπραγοι στην πόλη τους. Τέλος στα 424 π.Χ. η σημαντικότερη αποικία των Αθηναίων στη Θράκη, η Αμφίπολη, αποστατεί. Ο Θουκυδίδης (ο ιστορικός) και ο Ευκλής στρατηγοί των Αθηναίων αδυνατούν να κινητοποιηθούν έγκαιρα με αποτέλεσμα οι κάτοικοι της Αμφίπολης να κάνουν δεκτούς τους όρους του Σπαρτιάτη στρατηγού Βρασίδα που περιελάμβαναν ίσα πολιτικά δικαιώματα και εγγύηση των περιουσιών τους. Οι Αθηναίοι ταράχτηκαν από τις απανωτές στρατιωτικές αποτυχίες, έθαψαν τις φιλοπόλεμες φωνές και υπό την ηγεσία του Νικία προσπάθησαν να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με τους Πελοποννήσιους που κατέληξαν σε ειρήνη το 421 π.Χ. Η Νικίειος ειρήνη θα είχε διάρκεια 50 χρόνια και οι δυο αντίπαλοι όφειλαν να αποδώσουν όσα εδάφη είχαν καταλάβει στη διάρκεια του πολέμου, με ορισμένες εξαιρέσεις.

Τα μακρά τείχη της Αθήνας.

 Η ειρήνη του Νικία θορύβησε πολλούς από τους συμμάχους της Σπάρτης και οδήγησε στη διάλυση της Πελοποννησιακής συμμαχίας με την Κόρινθο, τη Μαντίνεια, την Ήλιδα και το Άργος να δημιουργούν δικό τους συνασπισμό. Η φιλοπολεμική παράταξη στην Αθήνα αναθάρρησε και ενισχύθηκε με την προσθήκη μιας προσωπικότητας που θα σφραγίσει τη μοίρα της Αθήνας. Ο Αλκιβιάδης, ένας νέος άνδρας ευγενούς καταγωγής, ευφυέστατος αλλά χωρίς ηθικές αναστολές αναλαμβάνει να ξυπνήσει το πολεμικό αίσθημα των Αθηναίων με μια εκστρατεία ενάντια στην Επίδαυρο αφού προηγουμένως η Ήλιδα, η Μαντίνεια και το Άργος είχαν συνυπογράψει με την Αθήνα εκατονταετή συμμαχία. Η βοήθεια της Σπάρτης προς την Επίδαυρο ήταν η αφορμή του δεύτερου επεισοδίου του πολέμου. Στην Μαντίνεια το 418 π.Χ. οι Αθηναίοι υπέστησαν νέα ήττα ενώ οι νέοι σύμμαχοι τους επέστρεψαν στην προηγούμενη συμμαχία τους με τη Σπάρτη. Οι Αθηναίοι αρκέστηκαν να υποτάξουν τη Μήλο το 416 π.Χ. προβαίνοντας όμως σε ωμότητες ενάντια στους κατοίκους της, αφού σφαγιάσανε όλους τους άνδρες που ήταν σε στρατεύσιμη ηλικία. Την ίδια χρονιά καταφτάνει στην Αθήνα αντιπροσωπία από την πόλη Έγεστα της Σικελίας ζητώντας στρατιωτική βοήθεια ενάντια στον γειτονικό Σελινούντα, σύμμαχο της Σπάρτης καθώς και αρωγή προς τους Λεοντίνους ενάντια στους Συρακούσιους. Ο Αλκιβιάδης και οι ριζοσπαστικοί δημοκρατικοί ευχαρίστως δέχτηκαν το αίτημα για παροχή βοήθειας και διέβλεψαν την δυνατότητα κυριαρχίας σε όλη τη Σικελία. Εγκατέλειπαν ουσιαστικά το σχέδιο του Περικλή για διατήρηση και όχι επέκταση της αθηναϊκής ηγεμονίας. Έτσι το καλοκαίρι του 415 π.Χ. ένας στόλος από 134 τριήρεις και 6.000 οπλίτες αναχωρεί από την Αθήνα για τη Σικελία με στρατηγούς τον Αλκιβιάδη, τον Νικία και τον Λάμαχο. Το μέγεθος της εκστρατευτικής δύναμης δεν άφηνε κανένα περιθώριο παρερμηνείας: οι Αθηναίοι έρχονταν να κατακτήσουν. Ένα ύποπτο περιστατικό όμως έβαλε σε κίνδυνο ευθύς εξ αρχής την προσπάθεια. Ο Αλκιβιάδης κλήθηκε αιφνιδιαστικά πίσω στην Αθήνα κατηγορούμενος για ιεροσυλία, ότι είχε δηλαδή σπάσει σε κατάσταση μέθης μερικές στήλες του Ερμή που τότε χρησιμοποιούνταν ως οδοδείκτες. Επρόκειτο μάλλον για πολιτική σκευωρία σε βάρος του από πολιτικούς αντιπάλους του. Το κατηγορητήριο στηρίχτηκε στην ομολογία κάποιου Ανδοκίδη που κατονόμαζε μαζί με άλλους και τον Αλκιβιάδη ως «ερμοκοπίδες». Ο ίδιος ο Θουκυδίδης πάντως δηλώνει πως η αλήθεια για το περιστατικό ποτέ δεν μαθεύτηκε. Ουσιαστικά ο ιθύνων νους της εκστρατείας έβγαινε εκτός μάχης από «φίλια πυρά». Η κατάσταση επιδεινώθηκε περισσότερο με την αποστασία του Αλκιβιάδη στους Σπαρτιάτες και την αποστολή στις Συρακούσες μικρής εκστρατευτικής δύναμης Σπαρτιατών υπό τον ευφυή στρατηγό Γύλιππο. Η απόπειρα των Αθηναίων για κατάληψη των Συρακουσών το 414 π.Χ. στέφθηκε με παταγώδη αποτυχία χάρη και στην στρατηγική ανικανότητα του Νικία, που σαν άνθρωπος μπορεί να ήταν αξιαγάπητος στους στρατιώτες αλλά σαν στρατηγός αποδείχτηκε τουλάχιστον ανεπαρκής. Το αποτέλεσμα ήταν να αποδεκατιστεί ο αθηναϊκός στρατός και η εκστρατεία να καταλήξει σε ένα από τα μεγαλύτερα φιάσκο της παγκόσμιας ιστορίας.

Το θέατρο των επιχειρήσεων του πολέμου μεταφέρεται πλέον στο τελευταίο εναπομείναν μέρος που κυριαρχούσε η Αθήνα, το ανατολικό Αιγαίο. Ξεκινάει μάλιστα και η ενεργός συμμετοχή των Περσών στα ελληνικά πράγματα χρηματοδοτώντας τον ελληνικό αλληλοσπαραγμό. Το 412 π.Χ. ξεσηκώνονται σε αποστασία από την Αθήνα πολλές πόλεις του ανατολικού Αιγαίου όπως η Μίλητος, η Τέως και η Φώκαια. Ακολούθως το 409 π.Χ. σπαρτιατική αντιπροσωπεία φτάνει στα Σούσα της Περσίας και καταφέρνει να πείσει τον Βασιλέα να υποστηρίξει την Σπάρτη στον πόλεμο ενάντια στην Αθήνα αναγνωρίζοντας του την κυριαρχία στη Μικρά Ασία. Πράγματι το περσικό χρυσάφι έκανε τη δουλειά του. Ο ιδιοφυής Σπαρτιάτης στρατηγός Λύσανδρος αφού συγκέντρωσε στόλο κατανίκησε τους Αθηναίους στους Αιγός Ποταμούς το 404 π.Χ. και εδραίωσε την σπαρτιατική κυριαρχία σε ένα νευραλγικό για την επιβίωση της Αθήνας σημείο στον Ελλήσποντό. Πλέον ο χρόνος μετρούσε αντίστροφα για την Αθήνα. Ο Άγις από τη Δεκέλεια και ο Παυσανίας από τον Ισθμό είχαν αποκόψει την πρόσβαση της Αθήνας στην ηπειρωτική Ελλάδα ενώ ο Λύσανδρος καταπλέοντας έξω από τον Πειραιά στραγγάλιζε ουσιαστικά την Αθήνα. Οι Αθηναίοι υπέκυψαν στους ταπεινωτικούς όρους που επέβαλαν οι Σπαρτιάτες, μεταξύ άλλων να εγκαθιδρύσουν ολιγαρχικό πολίτευμα, να γκρεμίσουν τα μακρά τείχη και να καταστρέψουν το ναυτικό τους εκτός από 12 τριήρεις, με τους εχθρούς της δημοκρατίας να πανηγυρίζουν το τέλος του πολέμου υπό την μουσική αυλητρίδων «πιστεύοντας ότι τότε ανέτειλε για την Ελλάδα η μέρα της ελευθερίας» (Ξενοφ. Ελλην. ΙΙ, 2, 23).

Σπαρτιάτης οπλίτης. Αγαλματίδιο του 5ου αι. π.Χ.

 Αυτό ήταν και το τέλος του αθηναϊκού μεγαλείου του 5^ου  π.Χ. αιώνα. Έκτοτε η Αθήνα θα είναι μόνο σκιά του παλαιού εαυτού της. Η σύγκρουση των δυο κυρίαρχων πόλων του ελληνικού κόσμου συμπαρέσυρε στη δίνη του πολέμου όλες τις πόλεις-κράτη του Αιγαίου ακόμη και της Σικελίας. Πολλοί του αποδίδουν τον όρο του «αρχαίου παγκόσμιου πολέμου». Η Αθήνα μετά τον θάνατο του συνετού Περικλή παραδόθηκε στις ορέξεις δημαγωγών που καθένας είχε το δικό του πλάνο για τον πόλεμο. Καθένα από αυτά θα μπορούσε να επιτύχει αλλά η συνεχώς μεταβαλλόμενη πολεμική πολιτική των Αθηναίων επέδρασε καταλυτικά στην έκβαση του πολέμου. Ενώ η πολιτική του Περικλή συνίστατο στην εδραίωση και αναγνώριση της αθηναϊκής ηγεμονίας οι μετέπειτα πολιτικοί ακολούθησαν μια εξουθενωτική και βλακώδη προσπάθεια ιμπεριαλιστικής εξάπλωσης που γονάτισε την πόλη. Εξέλεγαν συνεχώς νέους στρατηγούς οι οποίοι πολλές φορές ήταν απλά ακατάλληλοι για πόλεμο οδηγώντας από τη μια καταστροφή στην άλλη, όπως για παράδειγμα η αποστολή συνολικά τριών αποστολών στη Σικελία που όλες κατέληξαν σε καταστροφή. Επίσης στον απόηχο της επιτυχίας τους στη ναυμαχία στις Αργινούσες νήσους το 406 π.Χ. εκτέλεσαν τους στρατηγούς τους επειδή, λόγω κακοκαιρίας, δεν περισυνέλεξαν τους νεκρούς από την θάλασσα… Παράλληλα οι πόλεις της συμμαχίας της Δήλου βρήκαν τον εαυτό τους να πέφτει από τον ένα άρπαγα, την Περσία, στον άλλο, την Αθήνα. Οι επαχθείς εισφορές τους αντί να λειτουργούν ανταποδοτικά για την προστασία τους κατέληγαν στην κατασκευή μεγαλεπήβολων έργων τέχνης στην Αθήνα. Ουσιαστικά είχε καταλυθεί δια της συμμαχίας το κυριότερο αγαθό που αυτή υποτίθεται προστάτευε, η ανεξαρτησία των πόλεων-κρατών. Η Σπάρτη από την πλευρά της δεν ενδιαφέρθηκε τόσο για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας των πόλεων-κρατών του ελληνικού κόσμου όσο για την εξασθένιση της Αθήνας. Είναι τόσος ο φθόνος προς την αθηναϊκή ηγεμονία που θα συμμαχήσει και με τον ίδιο το διάβολο, τους Πέρσες, για να κερδίσει τον πόλεμο. Οι δυο κυρίαρχες δυνάμεις του κλασικού ελληνικού κόσμου εν τέλει εξουθενώθηκαν τόσο πολύ από αυτόν τον τριακονταετή πόλεμο που ποτέ πια δεν θα ανακάμψουν πλήρως υποκύπτοντας πρώτα στους Μακεδόνες του Φιλίππου και αργότερα στους Ρωμαίους.

Διαβάστε:  Θουκυδίδη Ιστορία, Βιβλ. Α-Η.

        Αρχαία Ελληνική Ιστορία, UlrichWilcken εκδόσεις Παπαζήση

        Αρχαία Ελληνική Ιστορία, Botsford & Robinson εκδ. ΜΙΕΤ  

Πηγή : http://eranistis.net/wordpress/

Monitor ERT online.

themata latinika 2013

apantiseis latinika_2013

Τις απαντήσεις επιμελήθηκε η φιλολογική ομάδα του Φροντιστηρίου «Ανατολικό», Κυριακίδου 1 & Κομνηνών, Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη

apanthseis_latinika_oefe_2013