
Η 6η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού και αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να συζητήσουμε για τις συμπεριφορές εκείνες που, ηθελημένα ή άθελά μας, μπορεί να προκαλούν βία.
Η βία δεν είναι μόνο σωματική. Μπορεί να εκδηλωθεί μέσα από λέξεις, πειράγματα ή ψυχολογική πίεση και πολλές φορές δεν είναι εύκολο να γίνει αντιληπτή ούτε από αυτόν που τη ασκεί ούτε από εκείνον που τη δέχεται. Ιδιαίτερα στις ηλικίες του νηπιαγωγείου, τα όρια ανάμεσα στο χιούμορ, το παιχνίδι και τη βία συχνά δεν είναι ξεκάθαρα.
Με αφορμή το βιβλίο του Θοδωρή Τσεκούρα «Τα μαλλιά του Όλιβερ», προσεγγίσαμε τη λεκτική μορφή βίας. Ο μικρός Όλιβερ δέχεται πειράγματα για την εμφάνισή του και, πληγωμένος ψυχολογικά, επιλέγει να απομακρυνθεί. Θα μπορούσε, όμως, να αντιδράσει διαφορετικά;
Εστιάζοντας σε αυτό το ερώτημα, συζητήσαμε όλοι μαζί και εξετάσαμε πιθανούς τρόπους αντίδρασης. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι μερικές απλές αλλά δυνατές φράσεις μπορούν να βοηθήσουν κάποιον να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Οι φράσεις αυτές συγκεντρώθηκαν σε ένα «συννεφόλεξο» και πλαισιώνουν τη νέα εκδοχή της ιστορίας του Όλιβερ: μια εκδοχή όπου το παιδί αντιδρά με ευγένεια αλλά και αποφασιστικότητα, εκφράζει τη δυσαρέσκειά του και ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται.

Ένας τρόπος να αποτυπώσουμε τα βασικά βήματα σε μια ενδεχόμενη κρούση βίας είναι η ασπίδα με τα 4 βήματα (στοπ, μιλάω σε κάποιον, αγνοώ, φεύγω μακριά) προστασίας. Ένας οπτικοποιημένος οδηγός αντιμετώπισης επεισοδίων βίας μικρής ή μεγαλύτερης κλίμακας.

Για να κατανοήσουμε ακόμη καλύτερα τον αντίκτυπο της βίας, πραγματοποιήσαμε ένα μικρό πείραμα. Τσαλακώσαμε τις φωτογραφίες μας, όπως ακριβώς «τσαλακώνεται» η συναισθηματική μας ισορροπία όταν δεχόμαστε βία. Στη συνέχεια προσπαθήσαμε να τις επαναφέρουμε στην αρχική τους μορφή. Όμως, όσο κι αν προσπαθήσαμε, οι ζάρες παρέμειναν. Έτσι καταλάβαμε ότι τα λόγια και οι πράξεις μπορούν να αφήσουν σημάδια που δεν σβήνουν εύκολα.
Από αυτή τη μικρή εμπειρία καταλάβαμε πόσο μεγάλη δύναμη έχουν οι λέξεις και οι πράξεις μας. Και όλοι μαζί συμφωνήσαμε να προσπαθούμε κάθε μέρα να κάνουμε το σχολείο μας έναν χώρο όπου όλοι νιώθουν ασφαλείς και αποδεκτοί!