Η επώδυνη αναζήτηση της φάτνης.

Η ευαγγελική αυτή περικοπή μετά την εορτή των Χριστουγέννων θα μπορούσε να έχει ως κεντρικό νόημά της, το ότι ο Θεός δεν εγκαταλείπει ποτέ τον άνθρωπο που τον αναζητά, αλλά μέσα από τη θλίψη και την απογοήτευση επιτρέπει να ανθίζει πάντοτε η αισιοδοξία και η ελπίδα.
Όπως είχαμε υπογραμμίσει στο πλαίσιο της εορτής των Χριστουγέννων, ο άνθρωπος διδάσκεται από το ταξίδι των Μάγων να επιχειρήσει μία έξοδο από τον εαυτό του, να αποδράσει από τον τακτοποιημένο κόσμο του για να προσπαθήσει να συναντήσει τον Κύριο. Αυτή η έξοδος είναι πάντοτε επώδυνη, όχι μόνο γιατί πρέπει να κοπιάσει για το ταξίδι αυτό της αναζητήσεως, αλλά και διότι θα συναντήσει απειλές εναντίον του εαυτού του! Απειλές που σχετίζονται με ενδεχόμενες ανατροπές της εικόνας που έχει μορφοποιήσει για τον εαυτό του, εφόσον στο ταξίδι αυτό θα αναθεωρηθούν πολλά δεδομένα της υπαρξιακής του καταστάσεως!

Η προφητεία του Ιερεμία για τον θρήνο της Ραχήλ.

Η ευαγγελική περικοπή της ημέρας έχει ως αφετηρία της το γεγονός ότι οι Μάγοι (και αναγωγικά ο πνευματικός άνθρωπος) επέτυχαν να προσκυνήσουν τη φάτνη. Ωστόσο πληροφορούμεθα ότι η προσκύνηση αυτή είχε ως συνέπειά της τους αποτρόπαιους φόνους των νηπίων, γεγονός που εκφράζεται με σπαρακτικό τρόπο από τον θρήνο της Ραχήλ. Η ευαγγελική περικοπή μάλιστα υπενθυμίζει την προφητεία του βιβλίου του προφήτη Ιερεμία, «φωνή εν Ραμά ηκούσθη, θρήνος κλαυθμός και οδυρμός Ραχήλ η κλαίουσα τα τέκνα αυτής και ουκ ήθελε παρακληθήναι ότι ουκ εισί». Κατά την ευαγγελική περικοπή, όταν φονεύθηκαν τα νήπια επαληθεύτηκε αυτή η παλαιά προφητεία. Τι σημαίνει αλήθεια αυτός ο θρήνος, και γιατί θρηνεί η Ραχήλ τα νήπια που φόνευσε ο Ηρώδης;

Αναζητώντας την ταυτότητα της Ραχήλ!

Σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, η Ραχήλ ήταν η αγαπημένη γυναίκα του Ιακώβ. Ο Ιακώβ δούλεψε στον πατέρα της Λάβαν επτά χρόνια για να λάβει την άδεια να την παντρευτεί, επειδή την αγαπούσε πολύ αλλά ο Λάβαν τον εξαπάτησε και του έδωσε ως γυναίκα του την πρώτη θυγατέρα του, τη Λεία. Τότε ο Ιακώβ δούλεψε άλλα επτά χρόνια για να αποκτήσει τη γυναίκα που αγαπούσε και καρποί αυτής της αγάπης υπήρξαν ο Ιωσήφ και ο Βενιαμίν (Γεν. 29, 16-30).
Σύμφωνα με την βιβλική διήγηση, η υποτιμητική συμπεριφορά του Ιακώβ έναντι της Λείας και η προτίμηση της Ραχήλ είχαν ως αποτέλεσμα την τεκνογονία της πρώτης και τη στειρότητα της δεύτερης (Γεν. 29, 31). Αργότερα η Ραχήλ με την υπομονή και την προσευχή πέτυχε να αρθεί η δοκιμασία του Θεού απ’ αυτής. Στην αλληγορική λοιπόν γλώσσα των Πατέρων, ο άνθρωπος εργάζεται για τη «Ραχήλ», ωστόσο πρέπει πρώτα να ταπεινωθεί λαμβάνοντας τη Λεία, δηλαδή να ασκηθεί στη μετάνοια και έπειτα να είναι έτοιμος για την «ποθουμένη», δηλαδή την «τελειότατη αρετή». Επομένως «Ραχήλ» είναι η ψυχή εκείνη η οποία έχει δουλευτεί μέσα από τους κόπους, τους αγώνες και τους πνευματικούς μόχθους και έχει φθάσει σε τέτοιο σημείο ώστε, όπως λένε οι Πατέρες, να είναι πρακτική και θεωρητική, δηλαδή να γνωρίζει την πνευματική ζωή δια της πράξεως, αλλά να έχει και τη δυνατότητα η πράξη αυτή να απολήγει σε θεωρία, ώστε να αισθάνεται την παρουσία του Θεού και να τον πλησιάζει μέσα από την εργασία των εντολών.
Γιατί λοιπόν η Ραχήλ θρηνεί και για ποια νήπια θρηνεί;. Οι ερμηνευτές αναφέρουν ότι η Ραχήλ, σύμφωνα με την προφητεία, θρηνούσε τα «τέκνα» της, δηλαδή τους απογόνους της• πρόκειται για τις φυλές εκείνες του Ισραήλ που υπέστησαν ταπεινωτικές ήττες από εχθρικούς λαούς (όπως η αιχμαλωσία στους Βαβυλωνίους). Γιατί όμως παρεμβάλλεται αυτή η προφητεία στην ευαγγελική περικοπή; Μόνο λόγω του θρηνητικού της χαρακτήρα;

Ο θρήνος της Ραχήλ στο πλαίσιο της Ορθόδοξης πνευματικότητας.

Πιθανόν να μπορούσαμε να εξηγήσουμε τον θρήνο αυτό, εάν βλέπαμε το ταξίδι του ανθρώπου προς τη φάτνη ως εξής. Η πνευματική έξοδος του ανθρώπου από τον εαυτό του συμπίπτει προς το γεγονός της αναζητήσεως της αυθεντικής του καταστάσεως. Το ταξίδι προς τη φάτνη είναι όλη η πορεία της αυτοσυνειδησίας του ανθρώπου, ο οποίος πλέον έχει αντιληφθεί τον αληθή προορισμό της υπάρξεώς του. Σ’ αυτό το ταξίδι η ψυχή φθάνει στη φάτνη, αλλά αυτό δεν αρέσει στον Ηρώδη, δηλαδή στις αντίθεες δυνάμεις. Ο Ηρώδης προσπαθεί να εξαπατήσει εκείνον ο οποίος ξεκινά μαζί με τους Μάγους να αναζητήσει τον αληθή προορισμό της υπάρξεώς του, ζητώντας του να του αποκαλύψει τον πνευματικό χώρο που τον αναπαύει με σκοπό να τον επισκεφθεί και εκείνος. Αν ο άνθρωπος επιτύχει να φθάσει σ’ αυτόν τον πνευματικό προορισμό, δηλαδή στην επίγνωση του Θεού, τότε ο διάβολος, ο Ηρώδης, θα προσπαθήσει να τον τιμωρήσει.
Ποια είναι τα νήπια που φονεύθηκαν; Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε τον αββά Ισαάκ τον Σύρο, ο οποίος περιγράφει ως νήπιο τον πνευματικό άνθρωπο, ο οποίος κατευθύνει την καρδία του και το φρόνημά του, χάρη στην απλότητα της προαιρέσεώς του, μόνο σε αγαθούς λογισμούς και έργα, αποστρεφόμενος παν πονηρόν έργον. Αυτοί οι λογισμοί, σύμφωνα με την πατερική σκέψη, έχουν πνευματική δυναμική διότι συνδέονται με την πρακτική αρετή και από αυτούς πηγάζουν τα αγαθά έργα της ψυχής. Επίσης ως Ηρώδης περιγράφεται το σαρκικό φρόνημα το οποίο επιχειρεί να καταστρέψει τους αρχικούς αυτούς λογισμούς. Αν δε αρχίσουμε να συνθέτουμε εκ νέου την εικόνα της πνευματικής ζωής επί τη βάσει της ευαγγελικής περικοπής, κατανοούμε ότι όταν ο άνθρωπος ξεκινά την έξοδο από τον εαυτό του για να συναντήσει το νεογέννητο Χριστό, δηλαδή τον προορισμό της ζωής του, μέσα από αυτή την πορεία γεννά νήπια, δηλαδή νηπιώδεις λογισμούς που τον εξυψώνουν, διότι μόνο νηπιάζοντι φρονήματι πλησιάζει τον Θεό ο άνθρωπος. Αυτό όμως προκαλεί φθόνο στις δαιμονικές δυνάμεις οι οποίες διεγείρουν το σαρκικό φρόνημα, και όπως ο Ηρώδης σύμφωνα με την ευαγγελική διήγηση φόνευσε τα νήπια, εξαποστέλλουν τις δυνάμεις τους ώστε να καταστραφούν όλοι αυτοί οι λογισμοί.
Τότε η ψυχή του πνευματικώς πληγέντος ανθρώπου, όταν κατανοήσει ότι ο Ηρώδης την πρόλαβε, θρηνεί για τη χαμένη αθωότητα, τους πνευματικούς λογισμούς που «φονεύθηκαν», βίωμα κοινό σε όσους ασκούνται στην πνευματική ζωή και έχουν την οδυνηρή εμπειρία να ανατρέπεται αίφνης η πνευματική αναψυχή και όλα να καταστρέφονται. Τότε γεννάται ο θρήνος της Ραχήλ για τα φονευθέντα νήπια. Τότε γεννάται το βίωμα της απελπισίας για τον άνθρωπο εκείνο ο οποίος αισθάνεται πνευματικώς άτεκνος, εφόσον οι πνευματικοί του μόχθοι διασκορπίστηκαν.

Ένας θρήνος με προοπτική ελπίδας!

Ωστόσο, το μήνυμα της σημερινής περικοπής είναι σαφές. Εκεί που υπάρχει απελπισία, είναι παρών ο Χριστός. Έρχεται από την Αίγυπτο, και δεν εγκαταλείπει μόνο του τον άνθρωπο στην κηδεμονία των εμπαθών λογισμών. Επιστρέφει το κατεξοχήν νήπιο, δηλαδή ο Χριστός. Είναι πάλι εδώ εκείνος για τον οποίο όλοι οι άγιοι και οι πατέρες λέγουν ότι θα πρέπει να αποτελεί το κέντρο της ζωής του ανθρώπου. Το νήπιο εκείνο που θα πρέπει η ψυχή μας να γεννήσει και να αναθρέψει!
Επομένως, το βαθύτερο νόημα της ευαγγελικής περικοπή της ημέρας, εντοπίζεται στην αντίσταση κατά της απελπισίας, όταν ο άνθρωπος καθίσταται μάρτυρας του αποτρόπαιου φόνου των νηπιωδών λογισμών του πνευματικού του αγώνα από τον Ηρώδη της πνευματικής ζωής. Ωστόσο ο Κύριος έρχεται, είναι πάντοτε εδώ, ποτέ δεν έλειψε. Επιστρέφει νήπιος από τη χώρα της Αιγύπτου, η οποία στη γλώσσα των συμβόλων εικονίζει την αμαρτία και όπου με την παρουσία του εκεί την απάλλαξε από τα είδωλα, και συντρίβει την αμαρτία για να ανακαινίσει τον άνθρωπο, μετατρέποντας τον θρήνο σε χαρά και σε ύμνους αγαλλιάσεως. Ο όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής μάλιστα, ερμηνεύοντας τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, προτρέπει τον άνθρωπο να μην ακηδιά αλλά «να καλεί» τον Κύριο από την Αίγυπτο, δηλαδή να αντιμετωπίζει τις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης, διωκόμενος μαζί του.
Η ευαγγελική περικοπή της ημέρας, παρά τη θρηνητική της περιγραφή είναι τελικώς μια αισιόδοξη παρακαταθήκη για τον άνθρωπο. Αρκεί να βρίσκεται εκείνος πάντοτε έτοιμος να εξέλθει από τον εαυτό του για να συναντήσει τον Κύριο που επιστρέφει για να τον αναγεννήσει.

Του Κωνσταντίνου Κορναράκη, Επίκουρου Καθηγητή Θεολογικής Σχολής

 

• Αγαπάς ένα μηδενικό, όταν αγαπάς έναν αχάριστο. Πλαύτος
• Αγνώμων μη γίνου (Να μην είσαι αγνώμων). Ευριπίδης
• Αν περιμαζέψεις έναν πεινασμένο σκύλο και τον ταΐσεις, δεν πρόκειται να σε δαγκώσει. Αυτή είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στο σκύλο και τον άνθρωπο. Τουέην Μαρκ
• Είναι ανθρώπινο να ακούς να σε κακολογούν μετά από μια ευεργεσία που έκανες. Μέγας Αλέξανδρος
• Ένας αχάριστος αδικεί όλους όσους πάσχουν.
• Επακόλουθο της αχαριστίας είναι η αναισχυντία. Ξενοφών
• Η αγνωμοσύνη γίνεται αφορμή επικρίσεων, η δε ευγνωμοσύνη φέρει και νέα ευεργετήματα. Σεβινιέ
• Η απεχθέστερη αχαριστία είναι αυτή των παιδιών προς τους γονείς.
• Η αχαριστία αποξηραίνει την πηγή κάθε αγαθότητας. Ρισελιέ
• Η αχαριστία είναι θυγατέρα της υπερηφάνειας. Πρόκλος
• Η αχαριστία είναι λέξη εμφαντική κάθε χαμαίρπειας. Μωρεάς
• Η αχαριστία είναι παιδί της ευεργεσίας. Πολύβιος
• Η αχαριστία είναι παραλογισμός. Είναι διαστροφή. Είναι χειρότερη και από τη λέρα. [Ανώνυμος]
• Η αχαριστία είναι προδοσία απέναντι στην ανθρωπότητα. Θεόφραστος
• Η αχαριστία ενός ανθρώπου ζημιώνει όλους τους δυστυχείς που έχουν ανάγκη ευεργεσιών. Μωραϊτίνης
• Η αχαριστία κάποιου, πολύ απέχει απ’ το να ανταποκρίνεται επάξια στην ευεργεσία που δέχτηκε. Kraus Karl
• Η αχαριστία σκοτώνει την φιλανθρωπία. Μπράκκο
• Η γη δεν γεννά χειρότερο πλάσμα από τον αχάριστο. Μπέττι
• Η πενία κάνει αγνώμονες και τους καλούς. [Αρχαίο ρητό]
• Η πιο μαύρη αχαριστία, αλλά και η πιο συνηθισμένη είναι η αχαριστία των παιδιών απέναντι στους γονείς. Βόβεναργκ Λ.
• Κάθε φορά που συμπληρώνω μια κενή θέση, δημιουργώ δέκα δυσαρεστημένους και έναν αχάριστο. Λουδοβίκος 14ος της Γαλλίας
• Κανένας πιο βέβαιος εχθρός από τον αχάριστο που ευεργετήθηκε. Καλλίμαχος
• Μη ρίχνεις πέτρα στο πηγάδι που σε δρόσισε. Πολύβιος
• Μια εκδήλωση ευγνωμοσύνης είναι και το να μην κακολογείς τον ευεργέτη σου. [Ουγγρική Παροιμία]
• Ο άνθρωπος είναι αχάριστος, η ανθρωπότητα είναι ευγνώμων.
• Ο αχάριστος άνθρωπος μοιάζει με σπασμένο πιθάρι, στο οποίο ό,τι καλό κι αν ρίξεις θα πέσει στο κενό. Κλεόβουλος
• Ο λαός είναι μια κοινωνία ανθρώπων πολύ αχάριστη. Ηρόδοτος
• Οι κακοήθεις είναι πάντοτε αγνώμονες. Θερβάντες
• Πικρή είναι η απογοήτευση όταν σπείρεις ευεργεσίες και θερίσεις ύβρεις. Πλαύτος
• Πονηρός είναι κάθε αχάριστος άνθρωπος Λυσίας
• Πρέπει κανείς να συμπληρώσει το ευεργέτημα που έκανε, συγχωρώντας την αχαριστία του ευεργετηθέντος. Τεριέ
• Σπάνια σκεπτόμαστε ό,τι έχουμε διαρκώς, όμως σκεπτόμαστε τι στερούμαστε. Σοπενάουερ
• Τα κτήνη αφήνουν την αχαριστία στον άνθρωπο. Βενάρδος
• Την αχαριστία την αισθάνονται μόνο εκείνοι που όταν κάνουν ένα καλό υπολογίζουν στην ανταπόδοσή του. [Ουγγρική Παροιμία]
• Τον αχάριστο άνθρωπο, όταν τον καθήσεις στον ώμο σου, θα προσπαθήσει να ανέβει στο κεφάλι σου. Σαίξπηρ
• imverias

Τοῦ κ. Γεωργίου Η. Κρίππα, Διδάκτορος Συνταγματικοῦ Δικαίου

(2ον.–Τελευταῖον)

9) Πέραν τῶν συνταγματολόγων τὰ ἴδια δέχονται καὶ οἱ ἀναφερόμενοι εἰδικῶς εἰς τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν συγγραφεῖς, ἐκ τῶν ὁποίων ἐπισημαίνουμε τὴν Uta Hildebrandt23, τῆς ὁποίας τὸ ἐν ὑποσημειώσει παραπεμπόμενο ἔργο ἀφορᾶ εἰδικῶς τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀναφέρει ὅ,τι καὶ οἱ προηγούμενοι συγγραφεῖς, προσθέτει δέ, ὅτι εἰδικώτερον ἡ ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν θὰ πρέπει νὰ περιέχει ὅ,τι ἡ Ἐκκλησία θεωρεῖ ὡς ἀλήθεια. Περαιτέρω ἀναφέρει ὅτι τυχὸν ἀντίθετες διατάξεις τῶν τοπικῶν νόμων τῶν γερμανικῶν κρατιδίων εἶναι ἀντισυνταγματικές24. Τέλος σὲ πολλὰ σημεῖα ἀναφέρει ὅτι τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι ἐκ τοῦ Συντάγματος κατ’ ἀνάγκην «κατηχητικὸ» (konfessionel)25. Ὡς ἐκ τούτου δὲ δὲν ἐπιτρέπεται σὲ καμμία περίπτωση ἡ ὕλη τοῦ μαθήματος νὰ εἶναι «πολυθρησκευτικὴ» (γενικὴ θρησκειολογία)26 ἢ ὁποιασδήποτε ἄλλης μορφῆς πέραν τῆς ὕλης, ποὺ καθορίζει ἡ Ἐκκλησία, διότι ἄλλως θὰ παρεβιάζετο τὸ ἀτομικὸ δικαίωμα αὐτοπροσδιορισμοῦ τῶν Ἐκκλησιῶν, παραπέμπει δὲ ὡς πρὸς τὸ σημεῖο αὐτὸ καὶ σὲ ad hoc νομολογία τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαστηρίου27.

Οἱ ἐπίσης εἰς τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀναφερόμενοι συγγραφεῖς W. Raack− R. Doffing−M. Raack εἰς τὸ παραπεμπόμενο ἐν ὑποσημειώσει σύγγραμμά τους (σελ. 209 ἑπ.) ἀναφέρουν ὅτι τὸ ἄρθρον 7 παρ. 3 τοῦ Συντάγματος ἐπιβάλλει τὸν καθορισμὸ τῆς ὕλης τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν μόνον τῇ ἐγκρίσει τῆς Ἐκκλησίας28, ὁπότε προκύπτει ὅτι τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι κατηχητικό.

Οἱ ὡσαύτως μὲ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ἀσχοληθέντες Niehwes−Rux εἰς τὸ ἐν ὑποσημειώσει σύγγραμμά τους29 (σελ. 72) ἀναφέρουν, ἀκριβῶς καὶ κατὰ λέξιν, ὅ,τι καὶ τὸ προηγούμενο σύγγραμμα.

10) Εἰς τὴν Αὐστρία ἰσχύουν τὰ ἴδια, ὅπως εἰς τὴν Γερμανία. Ἐπισημαίνουμε ὅτι ὡς τονίζει ὁ Erwin Konjecic30 τὸ ἐν πλήρει ἰσχύϊ σήμερον ἄρθρον 17 παρ. 4 τοῦ αὐστριακοῦ συνταγματικοῦ νόμου τοῦ 1867 ἀναφέρει ἐν προκειμένῳ ὅτι περὶ τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὰ σχολεῖα μεριμνᾶ ἡ ἀντίστοιχη Ἐκκλησία ἢ θρησκευτικὴ ὀργάνωση (28). Ἐν συνεχείᾳ παραθέτει τὸ κείμενο τοῦ Νόμου «Περὶ τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν» τῆς 13.7.1949 (ὡς ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως), ὁ ὁποῖος (νόμος) εἰς τὴν παράγραφον 2 ἀναφέρει, ἀφ᾽ ἑνὸς ὅτι περὶ τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα μεριμνᾶ ἡ Ἐκκλησία καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου ὅτι ἡ ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν συντάσσεται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία.

Ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς τὸ INTERNET ἔχει ἀναρτηθεῖ καὶ ἐγκύκλιος τοῦ Αὐστριακοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, Τέχνης καὶ Πολιτισμοῦ (http:/ www.gv.at/ministerium/rs/2007 –05.xml) περὶ τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν. Ἡ ἐν λόγῳ ἐγκύκλιος ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων ὅτι τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα εἶναι «δεσμευτικῶς κατηχητικὸ» (ἐπὶ λέξει «Der Religionsunterricht istkonfessionell gebunden»). Ὁ πολὺ γνωστὸς Αὐστριακὸς συνταγματολόγος Felix Ermacora εἰς τὸ ἐν ὑποσημειώσει παραπεμπόμενο γνωστὸ σύγγραμμά του31 εἰς μὲν τὴν σελ. 184 ἀναφέρεται εἰς τὸ περιεχόμενο τοῦ δικαιώματος τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας τῆς Ἐκκλησίας, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει καὶ τὴν ὑπ’ αὐτῆς καθοριζομένη ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἰς δὲ τὴν σελ. 189 ἀναφέρει ἀκριβῶς τὰ ἴδια καθὼς καὶ τὴν ὑποχρέωση τοῦ κράτους νὰ παράσχει

γνησία θρησκευτικὴ ἐκπαίδευση.

Ἐπισημαίνουμε περαιτέρω ὅτι ἡ Αὐστρία ἔχει συνάψει Κονκορδάτο μὲ τὸ Βατικανό, τὸ ὁποῖο εἰς τὴν παράγραφο 1 ἐδάφιον τελευταῖο περιέχει τὴν ἑξῆς διάταξη: «Τὰ διδακτικὰ πλάνα τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν συντάσσονται ἀπὸ τὶς ἐκκλησίες. Ὡς διδακτικὰἐγχειρίδια μποροῦν νὰ χρησιμοποιηθοῦν μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνεκρίθησαν ἀπὸ τὶς ἐκκλησίες ὡς ἐπιτρεπτά»32.

Ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ αὐστριακὸ κράτος ἔχει συνάψει σύμβαση μὲ τὴν ἐκκλησία, ἡ ὁποία ἀναφέρει τὰ ὡς ἄνω κατὰ λέξιν (παράγραφος 4) καὶ ἐπίσης ὅτι τὰ διδακτικὰ βιβλία τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν θὰ περιέχουν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διδασκαλίαΧριστιανικὴ καὶ τίποτε ἄλλο (παράγραφος 5 ἐδάφιον 2). Τὸ ὅτι τὴν ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὴν Αὐστρία τὴν καθορίζει ἡ Καθολικὴ Ἐκκλησία γίνεται γενικῶς ἀποδεκτὸν καὶ ἀπὸ τὴν ad hoc νομολογία33 καὶ ἀπὸ τὴν ad hoc βιβλιογραφία34.

11) Εἰς τὴν Ἑλβετία ἰσχύουν τὰ ἴδια ὡς ἀναφέρει κατ᾽ ἀρχὴν ὁ Winzeler, εἰς τὸ ἐν ὑποσημειώσει παραπεμπόμενο σύγγραμμά του35. Τὸ ἐν λόγῳ σύγγραμμα εἰς τὴν ἐπισημαινομένη σελίδα 127 ἀναφέρει ὅτι κανένα Καντόνι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσαγάγει εἰς τὸ σχολεῖο μάθημα θρησκευτικῶν ἢ νὰ ἱδρύσει θεολογικὴ σχολὴ εἰς τὸ πανεπιστήμιό του, ἐὰν δὲν συνεννοηθεῖ προηγουμένως μὲ τὴν ἀντίστοιχη Ἐκκλησία36. Τὸ ἴδιο σύγγραμμα (σελ. 126) μᾶς πληροφορεῖ ὅτι εἰς τὴν Ἑλβετία ἔχει διεξαχθεῖ καὶ δημοψήφισμα, κατὰ τὸ ὁποῖο ὁ λαὸς ἀ πέρριψε τὸν χωρισμὸ κράτους – Ἐκκλησίας. Ὑπ᾽ ὄψιν ἐξ ἄλλου ὅτι τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὰ ἑλβετικὰ σχολεῖα προβλέπει καὶ τὸ ἄρθρον 15 παρ, 4 τοῦ Ἑλβετικοῦ Συντάγματος, ὁ δὲ καθηγητὴς τῶν θρησκευτικῶν ἐπιβάλλεται νὰ ἀνήκει εἰς τὴν ἐκκλησία, τὸ μάθημα τῆς ὁποίας διδάσκεται. Τέλος ἡ ἴδια πηγὴ μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ἡ ὕλη τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν εἶναι ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας καὶ σὲ καμμία περίπτωση μία γενικὴ θρησκειολογία ἢ κάποιες γενικὲς γνώσεις περὶ θρησκειῶν37. Τοῦτο διότι οἱ μαθηταὶ διὰ τῆς ὕλης τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν πρέπει νὰ εἰσάγονται εἰς τὴν θρησκείαν τους. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιβάλλει τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Συντάγματος38.

Ὑπ᾽ ὄψιν ἐξ ἄλλου ὅτι τὸ ἑλβετικὸ Σύνταγμα ἀρχίζει μὲ τὴν ἑξῆς φράση εἰς τὸ προοίμιόν του «Ἐν ὀνόματι τοῦ Παντοδυνάμου Θεοῦ» (Im Namen Gottes des Allmachtigen). Ὁ Schwarzenberger εἰς τὸ ἐν ὑποσημειώσει σύγγραμμά του39 καὶ εἰς τὴν σελ. 41 ἀναφέρει ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ἀποτελεῖ τὴν παράδοση καὶ τὸν πολιτισμὸ τῆς Εὐρώπης. Εἰς δὲ τὶς σελ. 42 καὶ 43 ἀναφέρει ὅτι ἡ διδασκαλία μαθήματος κατηχητικοῦ – Χριστιανικοῦ δὲν παραβιάζει τὴν θρησκευτικὴ ἐλευθερία, τὴν ὁποίαν δὲν παραβιάζουν καὶ οἱ θρησκευτικοὶ ὕμνοι καὶ τὰ θρησκευτικὰ ἄσματα εἰς τὰ σχολεῖα. Τέλος εἰς τὴν σελ. 48 ἀναφέρει ὅτι, ἐὰν δὲν ἐδιδάσκετο τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν ὡς κατηχητικὸ θὰ καταλήγαμε εἰς θρησκευτικὸν ἀναλφαβητισμόν.

12) Καὶ πρὸς ἀποφυγὴν σχοινοτενῶν ἀναλύσεων ἀναφέρουμε ἐν τέλει καὶ δύο δεδομένα, τὰ ἑξῆς: α) Εἰς τὰ Συντάγματα τῶν ἑξῆς εὐρωπαϊκῶν χωρῶν ὑπάρχει διάταξη ἐπιβάλλουσα τὴν διδασκαλία τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν ὡς χριστιανικοῦ/κατηχητικοῦ. Γερμανία (ἄρθρον 7 παρ. 3), Ἰρλανδία (ἄρθρον 4 παρ. 1 – 4), Ὁλλανδία (ἄρ θρον 23 παρ. 3), Ἱσπανία (ἄρ θρον 27 παρ. 3), Ἑλβετία (ἄρθρον 49 παρ. 3), Πορτογαλία (ἄρθρον 41 παρ. 5), Κύπρος (ἄρθρον 18 παρ. 4), Λιχτενστάϊν (ἄρθρον 16 παρ. 1 καὶ 4), Αὐστρία (ἄρθρον 17 τοῦ Συνταγματικοῦ νόμου), Μάλτα (ἄρθρον 2 παρ. 2), Βέλγιο (ἄρ θρον 24)40. β) Εἰς ὅσες χῶρες ἐπικρατοῦσα θρησκεία εἶναι ὁ καθολικισμὸς τὸ ἀντίστοιχο κράτος ἔχει συνάψει Κονκορδάτο μὲ τὸ Βατικανό, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωση νὰ διδάσκει μάθημα θρησκευτικῶν τῆς Καθολικῆς ἐκκλησίας, γ) Εἰς τὶς προτεσταντικὲς χῶρες (Ἀγγλία, Δανία, Σκανδιναυΐα) ἡ Χριστιανικὴ Ἐκκλησία ἀναγνωρίζεται ὡς ἐπίσημη κρατικὴ ἐκκλησία καὶ εἶναι ἑνωμένη μὲ τὸ κράτος. Τὸ παρὸν θέμα δὲν περιορίζεται βεβαίως εἰς τὸ ἐσωτερικὸ τῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν. Ἐνέχει καὶ πανευρωπαϊκὴν προέκταση. Καὶ πρὸς ἀπόδειξη τούτου ἐπισημαίνουμε ὅτι καὶ τὸ Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης ἔχει ἀσχοληθεῖ μὲ τὸ θέμα καὶ κατόπιν μακρῶν συζητήσεων καὶ μελετῶν ἔχει δὲ παραπέμψει τὸ θέμα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴ Συνέλευση (Assemblee Parlementaire – Parliamentary Assembly) τοῦ ἐν λόγῳ

εὐρωπαϊκοῦ ὀργανισμοῦ, ἡ ὁποία τελικῶς κατέληξε εἰς τὴν διατύπωση Συστάσεως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς τῶν Εὐρωπαϊκῶν κρατῶν (ὡς ἐτροποποιήθη καὶ διεμορφώθη τελικῶς τὴν 4.10.2007). Πρόκειται περὶ τῆς Συστάσεως (Recommandation) τῆς Κοινοβουλευτικῆς Συνελεύσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης Νο 1720/2005 φέρουσα τὸν τίτλον «Ἐκπαίδευση καὶ θρησκεία» (Education et Religion). Καὶ ἡ Σύσταση αὐτὴ δέχεται τὰ ὡς ἄνω ἀναφέρουσα μεταξὺ ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: εἰδικώτερον: α) Ἡ δημοκρατία καὶ ἡ θρησκεία δὲν ἀντιτίθενται [παράγραφος 5], β) Οἱ κυβερνήσεις πρέπει νὰ ἐνισχύουν τὴν διδασκαλία τῶν Θρησκευτικῶν41 [παράγραφος 6], γ) Τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη, ποὺ ἔχουν ἐπίσημη θρησκεία δικαιοῦνται νὰ ἀναγνωρίζουν εἰς αὐτὴν θέση προνομιακὴ42 [παράγραφος 9], δ) Ἡ Συνέλευση συνιστᾶ ἐπίσης εἰς τὴν Ἐπιτροπὴ Ὑπουργῶν νὰ ἐνθαρρύνει τὰ κράτη μέλη, εἰς τὸ νὰ ἐπαγρυπνοῦν ἐπὶ τῆς διδασκαλίας τῶν Θρησκευτικῶν εἰς τὴν πρωτοβάθμια καὶ τὴν δευτεροβάθμια ἐκπαίδευση τῆς ἐθνικῆς τους παιδείας43 [παράγραφος 14], ε) Οἱ καθηγηταὶ τῶν Θρησκευτικῶν πρέπει, νὰ ἔχουν ἐξειδικευμένη κατάρτιση44 [πα ράγραφος 14.5].

13)Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ὡς ἄνω καὶ ὡς ἔχω ἀποδείξει ἐν πλήρει ἐκτάσει εἰς τὴν ἐν ὑποσημειώσει Νο 2 παραπεμπομένη μονογραφία μου τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν διδάσκεται εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπη καὶ μάλιστα «κατηχητικὸ» καὶ ὄχι ὑπὸ μορφὴν κάποιας γενικῆς θρησκειολογίας (ὡς ὅλως ἀντιθέτως, ἀλλὰ καὶ περιέργως ἔδειξαν, νὰ ἐπιθυμοῦν κάποιοι νὰ συμβεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα). Καὶ ἀναφέρω τὴν φράση «περιέργως», διότι οἱ διατυποῦντες τοιαύτην γνώμη ἐμφανίζονται ὡς εἰδικοὶ ἐπιστήμονες ἐπὶ τοῦ παρόντος πεδίου. Ὁπότε καὶ οἱ ἐν πρoκειμένῳ (ἄλλως οἱ πολέμιοι τοῦ ὁμολογιακοῦ χαρακτῆρος τῆς ὕλης τοῦ μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν) ὤφειλαν τὴν ἐν λόγῳ ἄποψή τους νὰ τὴν αἰτιολογήσουν ἐπιστημονικῶς καὶ νὰ παραθέσουν πειστικὰ ἐπιστημονικὰ ἐπιχειρήματα (προϊόντα δηλ. ἐνδελεχοῦς ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης) ἀντίστοιχα τῶν εἰς τὴν παροῦσα μελέτη παρατιθεμένων. Ὅμως κανένα ἐπιστημονικῶς πειστικὸν ἐπιχείρημα (προϊὸν ἐνδελεχοῦς καὶ ὑπευθύνου ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης) δὲν εἶδα μέχρι σήμερον νὰ παρατίθεται, οὔτε καὶ περιορισμένης ἰσχύος. Μᾶς μένει τώρα ἡ Γαλλία, τὴν ὁποίαν οἱ ὡς ἄνω ἀντιτιθέμενοι ἐπικαλοῦνται συνεχῶς διὰ τρεῖς λόγους: α) Διότι τὸ Γαλλικὸ Σύνταγμα εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἀναφέρει ὅτι ἡ Γαλλία εἶναι «Etat laic» (κράτος «λαϊκὸν») καὶ συμπεραίνουν ὅτι ἡ ἑλληνικὴ λέξη «λαϊκὸν» σημαίνει κράτος ἄθεο καὶ κράτος ἔχον θεσπίσει τὸν χωρισμὸν κράτους Ἐκκλησίας καὶ β) Ἐπικαλοῦνται τὸν καὶ σήμερον ἐν ἰσχύϊ γαλλικὸ νόμο τῆς 9.12. 1905, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει (κατὰ τὴν ἄποψή τους) τὸν πλήρη χωρισμὸν κράτους – Ἐκκλησίας. Εἰς ἀπάντηση τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐπισημαίνω τὰ ἑξῆς, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπενθυμίσω ὅτι ὡς ἀναφέρει ὁ Ἀριστοτέλης45, ἐὰν θέλουμε νὰ ἐρευνήσουμε τί καθεστὼς ὑπάρχει σὲ ἕνα κράτος δὲν προσφεύγουμε ἁπλῶς εἰς τὴν ψυχρὴ νομοθεσία, ἀλλὰ ἐρευνοῦμε πῶς οἱ ἀντίστοιχοι νόμοι ἐφαρμόζονται εἰς τὴν πράξη (δηλ. μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα προσφεύγουμε εἰς τὴν ad hoc νομολογία καὶ βιβλιογραφία). Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐπισημαίνω ὅτι ὡς ἔχω ἀποδείξει διὰ παραθέσεως τοῦ συνόλου σχεδὸν τῆς ad hoc γαλλικῆς βιβλιογραφίας καὶ νομολογίας46 ὁ ὅρος Etat laic, ποὺ χρησιμοποιεῖ τὸ γαλλικὸ Σύνταγμα δὲν σημαίνει χωρισμὸ κράτους – Ἐκκλησίας, οὔτε ὅτι ἡ Γαλλία εἶναι κράτος ἄθεο. Αὐτὸ δέχονται ὅλοι σχεδὸν οἱ Γάλλοι Συνταγματολόγοι. Μερικοὶ μάλιστα ἐπισημαίνουν47 ὅτι ὁ ὅρος «laicite» εἰσήχθη εἰς τὸ ἀρχικὸ κείμενο τοῦ γαλλικοῦ Συντάγματος τοῦ 1946 συνοδευόμενο ἀπὸ τὴν φράση«ὁ χωρισμὸς κράτους –Ἐκκλησίας εἶναι ἠγγυημένος» (elle est garantie nottament par separation des eglises et de l’ Etat»), πλὴν ὅμως ἡ φράση αὐτὴ ἀπερρίφθη διὰ δημοψηφίσματος καὶ δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἐπειδὴ δὲ τὸ παραπεμπόμενο ἔργο μου (ποὺ παραθέτει τὸ σύνολο σχεδὸν τῆς ad hoc βιβλιογραφίας καὶ νομολογίας) ἔχει ἐκδοθεῖ τὸ ἔτος 2008, ἐπισημαίνω ὅτι τὰ ἴδια ἀκριβῶς δέχεται καὶ ἡ νεωτέρα βιβλιογραφία παρατιθεμένη ἐν ὑποσημειώσει48.

Ὡς πρὸς τὸν νόμο τῆς 9.12.1905, ὁ ὁποῖος προβάλλεται ὡς ὁ νόμος, ποὺ θεσπίζει τὸν χωρισμὸ κράτους – Ἐκκλησίας εἰδικῶς δὲ εἰς τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 αὐτοῦ (οἱ λοιπὲς διατάξεις του εἶναι ἁπλῶς διαδικαστικὲς ἢ ἐπιβοηθητικὲς) ἐπισημαίνουμε ὅτι οἱ διατάξεις αὐτὲς καθ’ ν ἔκταση προβάλλονται ὡς θεσπίζουσες τὸν χωρισμὸ κράτους – Ἐκκλησίας δὲν ἀναφέρουν τίποτε περὶ «χωρισμοῦ» ἀλλὰ ἁπλῶς ἀναφέρουν δύο θέματα: α) Ἡ Γαλλία δὲν ἀναγνωρίζει καμμία θρησκεία καὶ β) Ἀπαγορεύεται ἡ ἀπὸ τὸν κρατικὸ προϋπολογισμὸ χρηματοδότηση τῆς Ἐκκλησίας. Ἀμφότερες οἱ διατάξεις αὐτὲς σήμερον οὐδόλως τηροῦνται. Τοῦτο ἀφ᾽ ἑνός, διότι ἡ Γαλλία ἔχει θεσπίσει καθεστὼς ἀναγνωρίσεως Ἐκκλησιῶν (ἐξ οὗ καὶ σειρὰ ἀποφάσεων τοῦ Εὐρωπ. Δικ/ρίου, εἰς τὸ ὁποῖο καὶ προσέφυγαν οἱ χιλιασταί, διότι ἡ Γαλλία δὲν

τοὺς ἀναγνωρίζει, ἐνῶ ἀναγνωρίζει ἄλλες Ἐκκλησίες) καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διότι ἡ Γαλλία χρηματοδοτεῖ ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν καθολικὴ Ἐκκλησία. Ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ γεγονότος μάλιστα ὁ Γάλλος πανεπιστημιακὸς καθηγητὴς τοῦ Πανεπ/μίου τῆς Σορβόνης Odon Vallet εἰς ἄρθρον του εἰς τὴν ἐφημερίδα Le Monde φύλλο τῆς 11.5.1996 (σελὶς 13) ὑπὸ τὸν τίτλον «La France n’ est plus laicque» ἀναφέρει ὅτι ἡ Γαλλία δὲν εἶναι πλέον «λαϊκὸν κράτος» λόγῳ τοῦ ὅτι χρηματοδοτεῖ μὲ τεράστια ποσὰ τὴν Καθολικὴ Ἐκκλησία. Προσθέτει δὲ ὅτι τὸ ποσὸν χρηματοδοτήσεως ἀνέρχεται εἰς 40 δισεκατομμύρια φράγκα (περὶ τὰ 6 δισεκατομμύρια Εὐρὼ) καὶ ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸ 12% τῶν ἐσόδων τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος. Τὸ ὅτι τὸ κράτος δικαιοῦται νὰ χρηματοδοτεῖ τὴν Ἐκκλησία ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ δέχεται καὶ ἡ ad hoc νομολογία49.

Ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα, ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει. Τί ἰσχύει εἰς τὴν Γαλλία διὰ τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν; Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἰσχύουν τὰ ἑξῆς: α) Εἰς τὴν Γαλλία εἰς τὶς περιοχὲς Ἀλσατίας καὶ Λωραίνης καὶ στὶς ὑπερπόντιες κτήσεις (ἐν συνόλῳ σὲ ἕνδεκα περιοχὲς τῆς Γαλλίας) κράτος καὶ Ἐκκλησία εἶναι ἡνωμένα καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀποστασιοποίηση ἢ χωρισμός. Εἰς τὶς περιοχὲς αὐτὲς τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν διδάσκεται κανονικὰ ὡς κατηχητικὸ ἡ δὲ ὕλη του καθορίζεται ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας. β) Εἰς τὴν λοιπὴ Γαλλία τὸ μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν διδάσκεται εἰς τὰ ἰδιωτικὰ σχολεῖα (καὶ χρηματοδοτεῖται ὑπὸ τοῦ κράτους), δὲν διδάσκεται δὲἐντὸς τῶν δημοσίων σχολείων. Διδάσκεται ὅμως ἐκτὸς αὐτῶν. Συγκεκριμένως ὑπὸ τοῦ ἄρθρου L141-3 τοῦ Κώδικος Ἐκπαιδεύσεως (Code d’ Education), προβλέπεται ὅτι τὰ δημόσια σχολεῖα θὰ ἔχουν καθ᾽ ἑβδομάδα μίαν ὥρα κενή, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ μαθηταὶ (ποὺ τὸ ἐπιθυμοῦν) θὰ ἀπέρχονται, διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς χῶρον, ποὺ θὰ ἔχει καθορίσει ἡ Ἐκκλησία, προκειμένου νὰ παρακολουθήσουν μάθημα Θρησκευτικῶν, ὡς ἄλλωστε τοῦτο ἀναφέρεται καὶ ἀπὸ τὴν ad hoc βιβλιογραφία50. Καὶ ἐφ᾽ ὅσον οἱ μαθηταὶ θὰ μεταβαίνουν εἰς χῶρον τῆς Ἐκκλησίας, διὰ νὰ παρακολουθήσουν μάθημα Θρησκευτικῶν εἶναι σαφές ὅτι θὰ διδάσκονται μάθημα θρησκευτικῶνκατηχητικὸν (δηλ. τοῦ ὁποίου τὴν ὕλη θὰ καθορίζει ἡ Ἐκκλησία). Ἡ ρύθμιση (καλλίτερα ἡ ἄποψη) αὐτὴ δὲν δύναται, νὰ ἀμφισβητηθεῖ, καθ᾽ ὅσον ἄλλως θὰ εἴχαμε εὐθεῖα παραβίαση τῆς Εὐρ. Συμβάσεως Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων, τῆς ὁποίας τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου ρητῶς ἐπιβάλλει εἰς τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη, νὰ παρέχουν εἰς τοὺς πολίτες τους διὰ τὰ τέκνα τους θρησκευτικὴν ἐκπαίδευση ἀντίστοιχη τῶν θρησκευτικῶν ἢ φιλοσοφικῶν πεποιθήσεων τῶν γονέων τους.

Βλέπουμε λοιπὸν ἐδῶ νὰ ἀνακύπτει κάτι ποὺ κανεὶς δὲν εἶχε προσέξει μέχρι σήμερα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἤτοι ὅτι εἰς τὴν Γαλλία διδάσκεται μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν καὶ μάλιστα «κατηχητικό», τὴν δὲ ὕλη του τὴν καθορίζει ἡ Ἐκκλησία.Φυσικὰ ἐὰν ἴσχυε τὸ ἀντίθετο (π.χ. τὴν ὕλη νὰ τὴν συνέτασσε κάποια κρατικὴ ὑπηρεσία κ.ο.κ.), θὰ παρεβιάζετο τὸ ἀτομικὸν δικαίωμα τῆς Ἐκκλησίας, νὰ καθορίζει ἡ ἴδια τὸ περιεχόμενο τῆς διδασκαλίας της).

Ὑποσημειώσεις:

23.Das Grundrecht auf Religionsunterricht, 2000 σελ. 66-67.

24.Ἐνθ’ ἀν. σελ. 84.

25. Π.χ. σελ. 176 ἔπ., 215, 224, 231 ἑπ. 234.

26. Σελ. 234.

27. Αὐτόθι σελ. 222 καὶ ὑποσημ. 25 διὰ τὴν νομολογία.

28.Recht der Religiosen Kindererziehung, 2003 σελ. 209 ἑπ.

29. Schul -und Prufungsrecht, τόμος Ι, 2006 σελ. 7225.

30. Rechtliche Grundlagen des Religionsunterrichts in Osterreich (Katechetisches Amt der Erzdiozese Salzburg, 2013 σελ. 1). Ἡ σχετικὴ συνταγματικὴ διάταξη ἔχει ὡς ἑξῆς ἐπὶ λέξει «Fur den Religionsunterricht in den Schulen ist von den betreffenden Kirche oder Religionsgemeinschaft Sorge zu tragen».

31. Menschenrechte in der sich wandelnden Welt, 1974

32. Τὸ κατὰ λέξιν κείμενο τῆς διατάξεως αὐτῆς εἰς τὸ πρωτότυπον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Die Lehrplane fur den Religionsunterricht werden von den Kirchenbehorde aufgestellt; als Religionslehrbucherkonnen nur solche Lehrbucher verwendet werden, welcher von der Kirchenbehorde fur zulassig erklart wurden».

33. Verwaltunghsgerichtshof ἀπόφαση τῆς 10.11.1989 (osterreichisches Archiv fur Kirchenrecht, 1990 σελ. 422 ἑπ.).

34. Walter-Mayer, Grundriss des οsterreichischen Bundesverfassungsrechts, 6η ἔκδ. 1988 σελ. 474. Koctelesky, auf dem Weg zur Partnerschaft zwischen Kirche und Staat (Osterreichisches Archiv fur Kirchenrecht, 1992 σελ. 65).

35. Cristoph Winzeler, Einfuhrung in das Religionsunterricht der Schweiz, 2009 σελ. 127.

36. Αὐτόθι ἐπὶ λέξει: «So kann z.B. kein Staat Religionsunterricht an den offentlichen Schulen erteilen lassen oder eine Theologiefakultat an seiner Universitat unterhalten, ohne sich daruber mit den betroffenen Religionsgemeinschaften abgesprochen zu haben».

37.Αὐτόθι σελ. 132, ὅπου ἀναφέρεται ἐπὶ λέξει «gilt als solcher nur die Anleitung im Glauben einer Religion, nicht aber die blossse Vermittlung von Kenntnissen uber sie». Βλέπε καὶ σελ. 135 διὰ τὴν ὑποχρέωση τοῦ καθηγητοῦ, νὰ ἀνήκει εἰς τὴν ἐκκλησία, τὸ μάθημα τῆς ὁποίας διδάσκει. 38.Αὐτόθι σελ. 136, ὅπου ἀναφέρεται ἐπὶ λέξει, ὅτι «Gegenstand des Religionsunterrichts, wie ihn Art. 15 Bundesverfassung voraussetzt, ist die Unterweisung der Schulerinnen und Schuler in ihrer eigenen Religion.

39. Die Glaubens–und Gewissensfreiheit im Kontextder offentlichen Schulen, 2011.

40.Εἰδικῶς διὰ τὸ Βέλγιο ἰδὲ Sambon, Le Droit a l’ enseignement (RΕVUE DU DROIT COMMUNAL, 1996 σελ. 223).

41. Les gouvernements devraient faire plus pour encourager l’ enseignement du fait religieux

42. Pays a religion d’ Etat…privilegient une seule religion.

43. L’ Assemble recommande aussi au Comite des Ministre d’ encourager les gouvernement des Etats membres a veiller a l’ enseignement du fait religieux aux niveau primaire et secondaire de l’ education nationale.

44. Les enseignants des religions devront avoir une formation specifique.

45. Ρητορική, Βιβλίο Α παράγραφος 1365b 25, 8.

46. Κρίππα, Σχέσεις Ἐκκλησίας καὶ Πολιτείας στὶς χῶρες – μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, 2008 (εἰδικῶς διὰ τὴν Γαλλία ἰδὲ σελίδες 11 ἕως 41).

47.Ὅπως ὁ Iried «De la difficile adaptation du principe republicain de laicite a l’ evolution socio-culturelle francaise» (REVUE DU DROIT PUBLIC, 2005 σελ.434).

48. Hennette – Vancher, Roman, Droits de l’ Homme et libertes fondamentales, 2013 σελ. 423. Haarscher, La laicite, 2011 5η ἔκδ. σελ. 102. Pontier Droits fondamentaux et libertes publiques 4η ἔκδ. 2010 σελ. 112. Prelot, Droit des libertes fondamentales, 2α ἔκδ. 2010σελ. 245 -247. Turpin, Libertes publiques et droits fondamentaux, 2009 σελ. 151. 49.Παραθέτουμε ἐπὶ λέξει ἀπόσπασμα τῆς ἀπὸ16.2.2002 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Λυὼν ἔχον ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς εἰς τὸ πρωτότυπον (καὶ δημοσιευομένης εἰς τὸ περιοδικὸACTUALITE JURIDIQUE DROIT ADMINISTRATIF 16.2. – 2002) «Nonobstant les dispositions de la Loi du 5 decembre 1905, une association cultuelle au sens de l’ article 18 de cette loi, peut recevoir une subvention publique des lors que lui a ete conferee la reconnaissance d’ utilite publique».

50. Πρβλ. Pontier ἐνθ’ ἀν. σελ. 112, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει ὅτι ἡ ὡς ἄνω διάταξη θεσπίζει μίαν ὑποχρέωση τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως νὰ ἀφήνουν κενὸν χρόνον ἐπὶ μίαν ἡμέρα καθ’ ἑβδομάδα, διὰ νὰ ἐπιτρέπουν εἰς τοὺς μαθητάς, ποὺ τὸ ἐπιθυμοῦν, νὰ παρακολουθήσουν θρησκευτικὴν ἐκ παίδευση (ἐπὶ λέξει εἰς τὸ πρωτότυπον «obligation faite aux etablissements d’ enseignementpublique de vaquer un jour par semaine pour permettre aux eleves qui le souhaitent de recevoir une eeducation religieuse»).

 Ορθόδοξος Τύπος, 27/12/2013

petheol.gr

–Το ατομικόν δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας της Εκκλησίας να καθορίζη η ίδια την ύλη του ΜτΘ (Α΄)

Μελετώντας κανείς τό φαινόμενο καί τήν ἱστορία τῆς θρησκείας, βλέπει ὅτι, κατ’ ἐξοχήν στό θέμα αὐτό, ὁ ἄνθρωπος ἔπεσε θῦμα τῶν δαιμονικῶν δυνάμεων καί παραπλανήθηκε. ῎Ετσι ἔφθασε, ἤ νά ἀρνηθεῖ τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ ἤ νά λατρεύει τά κτίσματα παρά τόν Κτίσαντα.
Τέτοιοι λοιπόν εἶναι οἱ Μάγοι τῆς Περσίας, λάτρεις τῶν ἄστρων, ἄνθρωποι πού θεοποίησαν τήν κτίση, θύματα τῆς μεταπτωτικῆς ἱστορίας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Παρʼ ὅλα αὐτά, ὁ Θεός δέν τούς ἀφήνει στό σκοτάδι πού κληρονόμησαν ἀπό τούς πατέρες τους, ἀλλά τούς ἐπαναφέρει μέ τρόπο θαυμαστό στήν ἀληθινή λατρεία, «πόρρωθεν Ἀστήρ ἐμήνυσε, τοῖς Ἀστρολόγοις νυκτί κεκρατημένοις, καί πλάνης σκοτασμῶ οὔσι, καί Προσκυνήσαντες πίστει, δῶρα κομίζουσιν»[1].
Οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας μοιάζουν σέ πολλά σημεῖα μέ τούς μάγους τῆς εἰδωλολατρικῆς Περσίας. Ἔψαχναν καί ἐκεῖνοι τήν ἀλήθεια ἀλλά σέ λάθος περιοχή, μέσα στό πυκνό σκοτάδι τοῦ οὐρανοῦ, ἀνάμεσα στά ἄστρα.Ὁ Θεός ὅμως δέν τούς ἀπογοήτευσε, δέν τούς ἄφησε στήν πλάνη. Βλέπει ὁ καρδιογνώστης τήν δίψα τῆς ψυχῆς, τήν ἀπογοήτευση πού δημιουργεῖ ἡ λατρεία τῶν εἰδώλων καί τούς ἀποκαλύπτει αἰνιγματικά τό ποθούμενο σημεῖο. ῞Ενα σημεῖο πού γιά τούς μάγους σήμαινε κάτι παραπάνω ἀπό ἕνα σπάνιο ἀστρικό φαινόμενο. Σήμαινε οὐσιαστικά τήν κατάργηση τῶν ψεύτικων θεῶν τους. Γιʼ αὐτό, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ εὐαγγελιστής, οἱ Μάγοι μόλις εἶδαν τόν ἀστέρα «ἐχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα»[2]…
῾Η χαρά αὐτή δέν ἦταν μιά ἁπλῆ χαρά, σάν τίς συνηθισμένες τοῦ κόσμου τούτου, ἦταν κάτι τό βαθύτερο, ἦταν ἡ ἐσωτερική πληροφόρηση, ὅτι κάπου πάνω στόν πλανήτη γεννήθηκε ἐπιτέλους ἡ Ἀλήθεια. Κατάλαβαν, ὅτι ἔφθασε ἡ στιγμή νά τούς φανερωθεῖ κάτι τό ἀνώτερο, κάτι τό ὑπερφυσικό, κάτι τέλος πάντων, πού ἦταν ἀδύνατον νά τό προσδιορίσουν, ἀλλά πάντως τό διαισθάνονταν. Ἤξεραν πολύ καλά, ὅτι τούς περίμενε μία μεγάλη κοσμογονική ἀποκάλυψη, πού δέν θά εἶχε σχέση μέ τίς θεότητες, τίς πολλές τῆς ἐποχῆς. Τό σημαντικό γιά τούς σοφούς Μάγους ἦταν ὅτι ἡ ἀλήθεια, αὐτή τή φορά, θά ἦταν… Πρόσωπο! Ἔτσι, πολύ γρήγορα, χωρίς νά χάσουν καθόλου χρόνο, παίρνουν τήν ἀπόφαση νά ἀκολουθήσουν τό παράξενο ἀστέρι μπαίνοντας, ταυτόχρονα, σέ μιά συναρπαστική περιπέτεια…
Κάθε φορά που ἀναφερόμαστε στό ταξίδι τῶν Μάγων νομίζω ὅτι τό ἀντιμετωπίζουμε λίγο ἐπιπόλαια. Δέν πάει καθόλου ὁ νοῦς μας στά προβλήματα πού εἶχαν νά ἀντιμετωπίσουν, στόν κόπο πού κατέβαλαν. Οἱ ἐμπειρίες μας, ἄλλωστε, δέν μᾶς ἐπιτρέπουν νά δοῦμε ρεαλιστικά τίς δυσκολίες ἑνός τέτοιου ἐγχειρήματος. Οἱ σύγχρονες ἀνέσεις ἔχουν καταστήσει τά ταξίδια τῆς ἐποχῆς μας μιά ἀβασάνιστη ὑπόθεση. Ἀντίθετα, τό ταξίδι τῶν Μάγων, γιά ʽκείνη τήν ἐποχή, εἶναι πραγματικά ἕνα τόλμημα.
῾Η πορεία τους εἶναι μακρά, κουραστική καί ἐπικίνδυνη. Ἔπρεπε νά ταξιδεύουν μῆνες καί μῆνες χωρίς νά εἶναι σίγουροι γιά τό ποῦ ἀκριβῶς θά καταλήξουν. Δέν ἤξεραν τί ἀκριβῶς θά συναντοῦσαν. Μιά περιπέτεια πραγματικά στό ἄγνωστο, πού ἀπαιτοῦσε πολλές ψυχικές δυνάμεις (ἕνα ταξίδι μέ βάρκα τήν ἐλπίδα, ὅπως θά λέγαμε σήμερα…). ῞Ενα ταξίδι, πού δέν θυμίζει σέ τίποτα τά σημερινά: γεμάτο ληστές, ἄγρια θηρία, δύσκολα μονοπάτια, ἐκτεθειμένοι σέ καιρικά φαινόμενα, ἱκανά -πάντα- νά ματαιώσουν τήν πορεία τους… καί ἐκτός ὅλων αὐτῶν, τῶν ἀναμενομένων γιά τήν ἐποχή ἐκείνη προβλημάτων, εἶχαν ἐπιπλέον καί τήν ἀγωνία τῆς ἐξαφάνισης τοῦ μοναδικοῦ τους ὁδηγοῦ, τοῦ ἀστεριοῦ. Πολλές φορές σταματοῦσε γιά μέρες στό ἴδιο σημεῖο, χωρίς νά προχωρεῖ, ἄλλοτε ἐξαφανιζόταν τελείως, σάν νά ἔπαιζε μαζί τους! ῾Η ἀγωνία καί ἡ ἀβεβαιότητα ἦταν οἱ μόνιμοι συνοδοιπόροι τους! Κίνδυνοι, προβληματισμός, ἀγωνία, ἀλλά συγχρόνως καί ὑπομονή, αἰσιοδοξία, σεβασμό στό φαινόμενο τῆς ἐξαφάνισης καί ἐλπίδα ὅτι ὅλα θά πᾶνε καλά… Πόσες παγίδες, πόσα σκοτεινά μονοπάτια, πόσος θάνατος τούς περίμενε, μέχρι νά πλησιάσουν τό ποθούμενο, τό ζωογόνο ὕδωρ. Πραγματικά, μιά ὁλόκληρη περιπέτεια!

Τελικά, μετά ἀπό πολλούς κόπους, οἱ μάγοι φθάνουν στό Θεῖο Βρέφος, ἀντικρύζουν τήν Ἀλήθεια τοῦ σύμπαντος κόσμου. Συγκινημένοι ἀλλά καί ἀλλοιωμένοι ἀπό τήν παράδοξη συνάντηση, νά δοῦνε πρόσωπο μέ πρόσωπο τόν Θεό Λόγο, δέν χάνουν τήν εὐκαιρία, ξέρουν νά τιμοῦν τόν μικρό βασιλέα «πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ καί ἀνοίξαντες τούς θησαυρούς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσόν καί λίβανον καί σμύρναν»[3]…
Οἱ Μάγοι, λοιπόν, γνωρίζουν τόν Ἰησοῦ πολύ πρίν ἀπό τούς ἀποστόλους. Διδάσκονται ἀπό τήν θέα καί μόνο τοῦ Θείου Βρέφους. Μαθητεύουν ἀπό τή Θεία σιωπή Του. Ὁ μικρός Χριστούλης χωρίς νά πεῖ λέξη, διδάσκει τούς μάγους καί τούς παρακινεῖ νά ἐπιστρέψουν στόν ἀληθινό Θεό[4]. Ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους μέ τήν σάρκωση τοῦ Λόγου γίνεται πραγματικότητα, ἡ πλάνη ἄρχισε νά διαλύεται. Τό πρῶτο σημεῖο πού προεικονίζει τό τί πρόκειται νά συμβεῖ στήν οἰκουμένη εἶναι ἡ ἐπιστροφή τῶν εἰδωλολατρῶν Μάγων στήν ἀληθινή λατρεία. Ἀσπάζονται τήν νέα πίστη καί γίνονται ἀναμφισβήτητα οἱ πρώτοι ἀπόστολοι γιά τά ἔθνη ἀφοῦ, ὅπως διαβάζουμε στούς 24 οἶκους τῆς Θεοτόκου, στούς λεγόμενους «Χαιρετισμούς», «Κήρυκες θεοφόροι γεγονόντες οἱ Μάγοι, ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Βαβυλώνα, ἐκτελέσαντές σου τὸν χρησμὸν καὶ κηρύξαντες σὲ τὸν Χριστὸν ἅπασιν»[5].
Ἡ περιπέτεια αὐτή τῶν Μάγων δέν εἶναι ἄσχετη μέ ὅλους ἐμᾶς. Εἶναι μιά περιπέτεια, πού στήν οὐσία ἐπαναλαμβάνεται στή ζωή τοῦ κάθε ἀνθρώπου!
Τοῦ ἀνθρώπου πού κουράστηκε ἀπό τά σύγχρονα εἴδωλα καί προσπαθεῖ νά βρεῖ τήν ἀλήθεια, τήν ἀλήθεια πού ζωοποιεῖ, πού λυτρώνει. ῾Ο ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας, ἐγκλωβισμένος στό ἀδιέξοδο τοῦ πολιτισμοῦ, πού ὁ ἴδιος δημιούργησε μέ τό ἦθος του, ἔχει χάσει τό νόημα τῆς ζωῆς. Τό ἄγχος, ὅπως ὅλοι μποροῦμε νά διαβεβαιώσουμε, ἔχει γίνει τρόπος ζωῆς γιά τούς περισσοτέρους ἀπό μᾶς. Ἡ μοναξιά, παρ’ ὅλο τόν συνωστισμό πού ἐπικρατεῖ στίς μεγαλουπόλεις, κατέστη ἡ μόνιμος σύντροφος τῆς ζωῆς τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Τό θέμα δέν εἶναι ἐπουσιῶδες, οὔτε ἐνδιαφέρει μόνο τούς θεολόγους. Εἶναι ζωτικό γιά κάθε ἀνθρώπινη ψυχή. Εἶναι ὑπαρξιακό. ῾Ο ἄνθρωπος σήμερα συγκλονίζεται βαθειά ἀπό τόν πόθο γιά πληρότητα καί εὐτυχία. Τρέχει ἐδῶ καί ἐκεῖ γιά νά τήν ἀποκτήσει, μή ὑποπτευόμενος ὅτι, ἄν αἰσθάνεται ἐλλειπής καί ἄδειος, εἶναι γιατί τοῦ λείπει ὁ Θεός[6]. 2005 χρόνια μετά τήν γέννηση τοῦ Θεανθρώπου, ἡ πολυθεΐα, δυστυχῶς, τῶν σύγχρονων εἰδώλων, φαίνεται τελικά, πώς καλά κρατεῖ…
Δέν στήνουμε, σήμερα, «τοτέμ» ἢ ἀγάλματα, δέν προσφέρουμε θυσίες ἀγαθῶν ἢ ἀκόμη καί ἀνθρωποθυσίες -ἂν καί δυστυχῶς ὑπάρχουν καί σήμερα «ἄνθρωποι» πού τό κάνουν, εὐτυχῶς λίγοι- ἀλλά παραμένουμε ὑπόδουλοι στά σύγχρο­να «εἴδωλα», στίς σύγχρονες «θεότητες»… Σέ ἀνθρώπους «εἴδωλα», σέ ἰδέες «εἴδωλα», σέ ἀντιλήψεις «εἴδωλα», σέ τρόπους ζωῆς «εἴδωλα». Ἀφιερωνόμαστε «ψυχῆ τε καὶ σώματι» σʼ αὐτά! Θεωροῦμε ὅτι ἂν δέν ἀκολουθήσουμε τόν «ἐπιβαλόμενο» ἀπό τή δύση τρόπο ζωῆς, θά περιθωριοποιηθοῦμε. Οἱ «στάρ» τοῦ θεάτρου, τοῦ κινηματογράφου, τῆς τηλεοράσεως, τοῦ τραγουδιοῦ, τοῦ ποδο­σφαίρου καί τῶν ἄλλων ἀθλημάτων, τά μοντέλα καί ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι συναγωνίζονται, μέσω τῆς ἐφήμερης προβολῆς, νά δώσουν τά ὑποκατάστα­τα τῆς εὐτυχίας πού ἀναζητᾶ ὁ ἄνθρωπος. Κι ὅλα αὐτά πραγματοποιοῦνται παρʼ ὅτι: «Αὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπί τῆς γῆς ἡ πολυθεΐα τῶν εἰδώλων κατήργηται…»[7].
Ἄν ὑποθέσουμε, λοιπόν, ὅτι βρισκόμαστε στή θέση τῶν Μάγων, ἄνθρωποι διψασμένοι καί μεῖς γιά τήν εὕρεση τῆς ἀλήθειας, κι ἄν ὁ Χριστός ὑπάρχει, κάπου ἐκεῖ, μέσα σέ μία «φάτνη» καί περιμένει νά τόν ἀνακαλύψουμε, τότε, γιά νά ὁλοκληρωθεῖ τό σκηνικό, στήν ὑπόθεσή μας, πρέπει νά ὑπάρχει καί ἕνα ἄστρο! Ἕνα ἄστρο πού θά γίνει ἡ ἀφορμή γιά νά ξεφύγουμε ἀπό τά προσωπικά μας εἴδωλα, τά θεοποιημένα πάθη μας. Ἕνα ἄστρο πού θά γίνει ἡ αἰτία γιά νά βροῦμε τόν δρόμο τῆς λύτρωσης… Ἄραγε ὑπάρχει στή ζωή μας (γιά μᾶς) καί ἄν ναί, ποιό μπορεῖ νά εἶναι αὐτό;
Τό ἄστρο αὐτό μπορεῖ νά εἶναι ἕνας ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, πού μέ τόν λόγο ἤ τόν τρόπο του θά μᾶς ὁδηγήσει κοντά στόν Θεό. Μπορεῖ νά εἶναι μία κατάσταση τῆς ζωῆς, πού θά ταράξει τόν ἐφησυχασμό μας, προβληματίζοντάς μας γιά τόν σκοπό τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἀνθρώπου καί τόν προορισμοῦ του ἤ μία ξαφνική ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ στή ζωή μας, ὅποια κι ἄν εἶναι αὐτή. Μπορεῖ νά εἶναι ἀκόμη ἕνα μεγάλο οἰκογενειακό πρόβλημα, ἤ κάποιο πρόβλημα ὑγείας, ἤ ἕνα θαῦμα πού τό ζήσαμε ἀπό κοντά, ἤ τέλος πάντων ἕνα γεγονός πού μᾶς σημάδεψε ἔντονα, ἀλλάζοντας ἐκ θεμελίων τήν πορεία τῆς ζωῆς μας…
Ὁ Θεός «θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν»[8], δέν κάνει ἐξαιρέσεις σέ πλούσιους ἤ φτωχούς, σέ μορφωμένους ἤ ἀμόρφωτους. Γιʼ αὐτό, στέλνει στόν κάθε ἄνθρωπο, μέ τρόπο μοναδικό, τό δικό του ἀστέρι. Ἰδίως σέ ὅλους ἐκείνους πού ψάχνουν νά βροῦν τήν Ἀλήθεια μέ πόνο, μέ εἰλικρίνεια, μέ ταπείνωση, ἀκόμη πολλές φορές καί ἀσυνείδητα, χωρίς νά ἔχουν ἀκούσει τίποτα γιά αὐτές τίς ἀρετές, ὅπως ἀκριβῶς συνέβη στήν περίπτωση τῶν Μάγων. Ἔχει τούς τρόπους Του νά πλησιάζει ὁ Θεός τήν κάθε ψυχή, νά τήν ἑλκύει πρός τόν Ἑαυτό Του. Νά τήν πληροφορεῖ γιά τήν παρουσία Του, νά τῆς ὁμιλεῖ, νά τῆς δίδει εὐκαιρίες, ἀφορμές καί δυνατότητες γιά νά τόν πλησιάσει κι αὐτή καί νά Τόν γνωρίσει, γιά νά χαρεῖ καί νά ζητήσει ὁ ἄνθρωπος νά μείνει ὁ Θεός μαζί του[9]. Ὁ ἅγιος Σιλουανός ὁ ἀθωνίτης μᾶς λέει ὅτι, γιά νά γνωρίσει κανείς τόν Κύριο δέν χρειάζεται νά εἶναι πλούσιος ἤ ἐπιστήμονας, ἀλλά χρειάζεται νά εἶναι ὑπάκουος, ἐγκρατής, νά ἔχει πνεῦμα ταπεινό καί νʼ ἀγαπᾶ τόν πλησίον. Ὁ Κύριος θʼ ἀγαπήσει μιά τέτοια ψυχή -λέει ὁ ἅγιος-, θά τῆς φανερώσει ὁ Ἴδιος τόν Ἑαυτό Του καί θά τήν διδάξει τή Θεία ἀγάπη καί ταπείνωση (τά μεγαλύτερα δηλ. ἀγαθά) καί θά τῆς δώσει κάθε τί ὠφέλιμο γιά νά βρεῖ ἀνάπαυση κοντά στόν Θεό[10] (αὐτό δηλ. πού θέλει ὁ κάθε ἄνθρωπος). Ὅ,τι δηλαδή ἔγινε μέ τούς φίλους μας, τούς Μάγους τῆς Περσίας! Μή μοῦ πεῖτε ὅτι δέν ἀξίζει νά τούς μιμηθοῦμε;!…
Ἄς μοιάξουμε λοιπόν τούς φίλους μας τούς Μάγους, ψάξοντας μέ ζῆλο γιά τό ἀληθινό νόημα τῆς ζωῆς, γνωρίζοντας ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ἡ πνευματική ζωή εἶναι μιά συναρπαστική περιπέτεια πού ἀξίζει νά τήν ζήσουμε. Νά μή δειλιάσουμε καθόλου κατά τήν διάρκεια τοῦ ταξιδιοῦ μας, φοβούμενοι δηλ. τήν ἀσκητική ζωή τῆς ἐκκλησίας μας, διότι τότε, θά ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, ὄχι μόνο νά χάσουμε τό ταξίδι γιά τό ὁποῖο ξεκινήσαμε ἀλλά τό σημαντικότερο εἶναι, ὅτι θά κινδυνεύουμε νά χάσουμε καί τόν προ­ορισμό μας. Ἀλλοίμονό μας, ὅμως τότε, διότι θά ἔχουμε χάσει καί τό νόημα αὐτῆς τῆς ζωῆς! Ἄς ἀκολουθήσουμε τόν προσωπικό μας «Ἀστέρα», ὑπομένοντας τίς τυχόν κακουχίες τῆς ζωῆς -δοκιμασίες τῆς προαιρέσεως- καί νά εἶστε σίγουροι, ὅτι θά φτάσουμε καί μεῖς στό μυστήριο τῆς ταπεινῆς φάτνης, δηλ. τῆς ᾿Εκκλησίας· θά γνωρίσουμε ἐντός της τήν Ἀλήθεια, ἡ ὁποία ἐσαρκώθη ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ καί προσφέροντας τά δῶρα μας θά ψάλλουμε μέ ἀκράδαντη πίστη «εἴδομεν τό φῶς τό ἀληθινόν, ἐλάβομεν Πνεῦμα ἐπουράνιον, εὕρομεν πίστιν ἀληθῆ, ἀδιαίρετον Τριάδα προσ­κυνοῦ­ντες…»[11]. Καί μαζί μέ τόν Ἰωάννη τόν θεολόγο θά διακηρύττουμε στόν σύγχρονο κόσμο ὅτι «ἡ ζωὴ ἐφανερώθη, καὶ ἑωράκαμεν καὶ μαρτυ­ροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρὸς τὸν πατέρα καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν· ὃ ἑωράκαμεν καὶ ἀκηκόαμεν, ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν, ἵνα καὶ ὑμεῖς κοινωνίαν ἔχητε μεθ᾿ ἡμῶν καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς καὶ μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ»[12]. Αὐτῷ ἡ δόξα καί ἡ τιμή καί ἡ προσκύνησις εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
[1] Προεόρτιο τροπάριο, θ΄ Ὠδῆς, 23ης Δεκεμβρίου, Μνήμη τῶν Ἁγίων δέκα Μαρτύρων, τῶν ἐν Κρήτῃ μαρτυρησάντων.
[2] Ματθ. 2, 10.
[3] Ματθ. 2, 11.
[4] Ἰων. Χρυσοστόμου, Λόγος εἰς τό Γενέθλιον τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τμ. 35, ἐκδ. Ἅγ. Γρηγόριος Παλαμᾶς, σελ. 485.
[5] Ἀκολουθία Ἀκαθίστου Ὕμνου, στάση β΄.
[6] Ἀρχιμ. Ἀθηναγόρα Καραματζάνη, «Στῶμεν καλῶς…», σελ. 137.
[7] Τροπάριο ἐσπερινοῦ 25ης Δεκεμβρίου.
[8] Α΄ Τιμ. 2, 4.
[9] Ὁ ἐν Χριστῷ ἀγῶνας μέσα στήν ἀποστασία τῆς ἐποχῆς μας, Ἱ.Μ. Ὁσίου Γρηγορίου, Ἅγιον Ὄρος, 41998, σελ. 18.
[10]Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ὁ Ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης, ἔκδ. Ι.Μ. Τιμ. Προδρόμου – Ἔσσεξ Ἀγγλίας 51990, σελ. 392.
[11]Ψαλμός Θείας Λειτουργίας. [12

agiameteora

Μέσα σε ατμόσφαιρα χαράς και αγαλλιάσεως πανηγυρίζει η Εκκλησία μας κάθε χρόνο τη Γέννηση του Χριστού και ψάλλει ωραίους ύμνους προς τον ενανθρωπήσαντα και αναπλάσαντα την φθαρμένη ανθρώπινη φύση Θεό. Η ορθόδοξη υμνογραφία και η θεολογία εξαίρουν την μεγάλη ανθρωπολογική σημασία της θείας ενσαρκώσεως: από την απελπιστική φθορά και από το χάος του καταστροφικού μίσους σώζει τον άνθρωπο η αγάπη του Θεού που παίρνει σάρκα και οστά μέσα στην ιστορία διά του προσώπου του Ιησού Χριστού· κι όχι μόνο τον λυτρώνει από την σίγουρη καταστροφή, αλλά και τον οδηγεί στο «αρχαίον κάλλος», τον θεώνει, κατά την γνωστή πατερική ορολογία Αυτό που δεν θα μπορούσε ποτέ να πετύχει ο άνθρωπος ένεκα της υποδουλώσεώς του στην δαιμονική δύναμη της φθοράς και της αμαρτίας, προσφέρεται από τον γεννηθέντα εκ Πνεύματος αγίου και εκ της Παρθένου Μαρίας. Ακριβώς δε η εκ Πνεύματος αγίου προέλευση του Σωτήρα δείχνει με τρόπο εύγλωττο ότι η σωτηρία δεν ήταν δυνατό να προέλθει από τα χαλάσματα και τα συντρίμμια της αναπόφευκτα καταδικασμένης σε θάνατο ανθρωπότητας, αλλά από τον ουρανό, από το Πνεύμα του Θεού, από την πηγή της ζωής.

«Διέλθωμεν δη έως Βηθλεέμ και ίδωμεν το ρήμα τούτο το γεγονός, ο ο Κύριος εγνώρισεν ημίν» Λκ. 2, 15
Τι συνέβη εκείνη την νύχτα στην Βηθλεέμ;

Πράγματι είναι μεγάλο και φρικτό το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού· μυστήριο απερίγραπτο στη μεγαλειότητά του και ανερμήνευτο ως προς το μυστικό βάθος του. «Θεός εφανερώθη εν σαρκί…» (Α΄ Τιμ. γ΄ 16)!
 
Σήμερα εκπληρώνονται όλων των δικαίων και προφητών οι προσευχές και δεήσεις για τη δική μας σωτηρία και ανάπλαση. Σήμερα «η οικονομία του πληρώματος των καιρών» (Εφεσ. α΄ 10) ολοκληρώνεται και το λύτρο με το οποίο λύθηκε η δική μας αιχμαλωσία αποκαλύπτεται. «Ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν», και «εωράκαμεν αυτόν τοις οφθαλμοίς ημών και αι χείρες ημών εψηλάφησαν» (Ιω. α΄ 14, Α΄ Ιω. α΄ 1-2). Το «μυστήριον που κρυμμένο για αιώνες και γενιές ολόκληρες…, δεν είναι άλλο παρά ο Χριστός, που βρίσκεται ανάμεσά σας και αποτελεί την ελπίδα της συμμετοχής σας στη μελλοντική δόξα» (Κολ. α’ 26-27), αποκαλύπτεται με τη θεία ενανθρώπηση, και φως άπλετο διαχέεται στις προαιώνιες βουλές του Θεού μας. Το «απ’ αιώνος απόκρυφον και αγγέλοις άγνωστον μυστήριον» φανερώνεται και οι δύο κόσμοι που προηγουμένως ήταν χωρισμένοι συνενώνονται και συνδοξολογούν. «Τα αρχαία παρήλθεν, φωνάζει ο Παύλος, ιδού γέγονε καινά τα πάντα» (Β’ Κορ. ε΄ 17). Γι’ αυτό, με ευφροσύνη η Εκκλησία μας υμνολογεί: «καινούς αντί παλαιών, αντί φθαρτών δε αφθάρτους» μας μεταποίησε η κατάβαση και συγκατάβαση του Σωτήρα μας Θεού.
Ταπεινά ήλθε ο Θεός…αθόρυβα ήλθε ο Βασιλεύς των Ουρανών..ο ποιητής των όλων!
Εκείνο το βράδυ δεν υπήρχε κατάλυμα και οι πόρτες ήταν κλειστές.Ενας σταύλος η σπήλαιο έγιναν ο ιερός χώρος της γέννησης του Θεανθρώπου.

Οι ποιητές μας και οι υμνωδοί ,εμπνευσμένοι απο το Θείο γεγονός έγραψαν ποιήματα για τον Θείο βρέφος.

Μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,
και το κορμί μου, φάτνη ταπεινή,
βλέπω κι αλλάζει, γίνεται ναός.
Ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός.( Κωστής
Παλαμάς)
Σήμερα, «αυτός ο οποίος ήταν Θεός, τα απαρνήθηκε όλα, πήρε μορφή δούλου και έγινε άνθρωπος» (Φιλιπ. β΄ 6-7). Να τι λέει σχετικά ο μεγάλος φωστήρας της Εκκλησίας μας, ο ιερός Χρυσόστομος: «Άνθρωπος έγινε ο Θεός και Θεός ο άνθρωπος· ο άνω κάτω για οικονομία, και ο κάτω άνω για φιλανθρωπία· Θεός ήλθε στη γη και ο άνθρωπος ανέβηκε στον ουρανό, και όλα έγιναν ένα· έγινε ένα γένος Θεού και ανθρώπων», γι’ αυτό και δικαία ο Παύλος φωνάζει «του γαρ (Θεού) και γένος εσμέν» (Πράξ. ιζ’ 28).
Γεώργιος
Δροσίνης
ΝΥΧΤΑ
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ
Μέσα μας γίνεται η Γέννηση.
Έξω στέκει το σχήμα της –
Μας φανερώνεται… Μυστήριο παράξενο και παράδοξο αντικρίζω.
Βοσκών φωνές φτάνουν στ’ αυτιά μου. Δεν παίζουν σήμερα με τις φλογέρες τους κάποιον τυχαίο σκοπό. Τα χείλη τους ψάλλουν ύμνο ουράνιο.
Οι άγγελοι υμνολογούν, οι αρχάγγελοι ανυμνούν, ψάλλουν τα Χερουβείμ και δοξολογούν τα Σεραφείμ. Πανηγυρίζουν όλοι, βλέποντας το Θεό στη γη και τον άνθρωπο στους ουρανούς.
Σήμερα ή Βηθλεέμ μιμήθηκε τον ουρανό: Αντί γι’ αστέρια, δέχτηκε τους αγγέλους” αντί για ήλιο, δέχτηκε τον Ήλιο της δικαιοσύνης. Και μη ζητάς να μάθεις το πώς. Γιατί όπου θέλει ό Θεός, ανατρέπονται οι φυσικοί νόμοι. Εκείνος λοιπόν το θέλησε. Και το έκανε. Κατέβηκε στη γη κι έσωσε τον άνθρωπο. Όλα συνεργάστηκαν μαζί Του γι’ αυτόν το σκοπό.Ο Ιωαννης ο Χρυσόστομος υμνεί και εκείνος με την σειρά του την ενανθρώπηση του Θείου λόγου.  «Ἕνας Θεός»Κωστής Παλαμάς
Ὦ, μέσα μου γεννιέται ἕνας Θεὸς
καὶ τὸ κορμί μου γίνεται ναός,
δὲν εἶναι ὡς πρῶτα φάτνη ταπεινὴ
μέσα μου λάμπουν ξάστεροι οὐρανοί,
τὸ μέτωπό μου λάμπει σὰν ἀστέρι…
Φέρτε μου, Μάγοι – θεία βουλή τὸ γράφει
τὰ σμύρνα τῆς ἐλπίδας, τὸ λιβάνι
τῆς πίστης, τῆς ἀγάπης τὸ χρυσάφι!.
 
Η Άγια Νύχτα, είναι σύμβολο κατατεθέν των Χριστουγέννων και ίσως το διασημότερο εορταστικό τραγούδι παγκοσμίως.

Αγια νύχτα…σε προσμένουν με χαρά οι Χριστιανοί!
Πως οφείλουμε όμως να την προσμένουμε;Φυσικά αγρυπνώντας με αναμμένα κεριά στα παράθυρα του οίκου μας αλλά και της ψυχής μας.Εμείς δεν θα αναλωθούμε στην κοσμική ζωή και στα ρεβεγιόν.Εμείς θα αναμένουμε τον Μεσσία.
Πες μας μπαμπά για τα Χριστούγεννα …για την Φάτνη τον Ιωσήφ την Παναγίτσα και το Χριστούλη ,τους Μάγους και τ ΄Αστέρι …
Πάντα αυτές τις μέρες οι ψυχές μας γλυκαίνουν , ζεσταίνονται , μετράνε αντίστροφα ως το ξημέρωμα των Χριστουγέννων . Θυμόμαστε τα χρόνια που σαν παιδιά καρτερούσαμε τον ερχομό του μικρού Χριστού…που πάντα γεννάται …δεν γεννήθηκε ούτε θα γεννηθεί …Γεννάται . Ο ενεστώς …διαρκείας . Και εμείς ελπίζουμε πως αυτή η διάρκεια πάντα θα μας σκεπάζει , όπως οι γονείς μας όταν μετά το βραδινό παραμύθι σκέπαζαν τα ονείρατά μας και μας σταύρωναν για καληνύχτα .

Σήμερα ή Βηθλεέμ μιμήθηκε τον ουρανό: Αντί γι’ αστέρια, δέχτηκε τους αγγέλους” αντί για ήλιο, δέχτηκε τον Ήλιο της δικαιοσύνης. Και μη ζητάς να μάθεις το πώς. Γιατί όπου θέλει ό Θεός, ανατρέπονται οι φυσικοί νόμοι. Εκείνος λοιπόν το θέλησε. Και το έκανε. Κατέβηκε στη γη κι έσωσε τον άνθρωπο. Όλα συνεργάστηκαν μαζί Του γι’ αυτόν το σκοπό.

Και ήρθαν οι βασιλιάδες να προσκυνήσουν τον επουράνιο Βασιλιά της δόξας.

Ήρθαν οι στρατιώτες να υπηρετήσουν τον Αρχιστράτηγο των ουράνιων Δυνάμεων.

Ήρθαν οι γυναίκες να προσκυνήσουν Εκείνον πού μετέβαλε τίς λύπες της γυναίκας σε χαρά.

Μίλτος Σαχτούρης
 
Ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια
σὰν πλησιάζουν τὰ Χριστούγεννα
(αὐτός) ὁ νεκρὸς γεννιέται μέσα μου
δὲ θέλει δῶρα
δὲ θέλει χρήματα
πάγο καὶ χρόνια
χιόνια καὶ πάγο
σκισμένα ροῦχα
ἀχνὰ παπούτσια
ὁ χρυσὸς νεκρὸς
θὰ βγεῖ ἔξω
δὲν τὸν γνωρίζει κανένας
τὸν ἀλήτη νεκρὸ
θὰ κάτσει στὸ πικρὸ καφενεῖο
νὰ πιεῖ τὸν καφέ του
κι ὕστερα πάλι
σὲ λίγες μέρες
ἥσυχα θὰ πεθάνει
(ὁ νεκρός)
ὅταν ἔρθει ὁ χρόνος
κι ὅλες οἱ ρόδες
κόκκινες ὅπως πρῶτα θὰ γυρίζουν πάλι.

Αφού λοιπόν όλοι σκιρτούν από χαρά, θέλω κι εγώ να σκιρτήσω, θέλω να χορέψω, θέλω να πανηγυρίσω. Δίχως κιθάρα, δίχως αυλό, δίχως λαμπάδες αναμμένες στα χέρια μου. Πανηγυρίζω κρατώντας, αντί γι’ αυτά, τα σπάργανα του Χριστού.

Αυτά είναι ή ελπίδα μου, αυτά ή ζωή μου, αυτά ή σωτηρία μου, αυτά ό αυλός μου, αυτά ή κιθάρα μου. Γι’ αυτό τα ‘χω μαζί μου: Για να πάρω από τη δύναμη τους δύναμη, για να φωνάξω μαζί με τους αγγέλους, «δόξα στον ύψιστο Θεό», και με τους ποιμένες, «και ειρήνη στη γη, ευλογία στους ανθρώπους» (Λουκ. 2:14).
Και ξέρετε γιατί; Γιατί Εκείνος πού προαιώνια γεννήθηκε από τον Πατέρα ανεξήγητα, γεννιέται σήμερα από παρθένα υπερφυσικά. Το πώς, το γνωρίζει ή χάρη του Αγίου Πνεύματος. Εμείς μόνο τούτο μπορούμε να πούμε: Πώς αληθινή είναι και ή ουράνια γέννηση του, αδιάψευστη είναι και ή επίγεια. Αλήθεια είναι ότι γεννήθηκε Θεός από Θεό, αλήθεια είναι και ότι γεννήθηκε άνθρωπος από παρθένα.
Μυστήριο ξένον, λέγει ὁ Ὑμνωδός, τὴ Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, τὸ νὰ γεννηθῆ σὰν ἄνθρωπος, ὄχι κανένας προφήτης, ὄχι κανένας ἄγγελος, ἄλλα ὁ ἴδιος ὁ Θεός! Ὁ ἄνθρωπος, θὰ μποροῦσε νὰ φθάσει σὲ μία τέτοια πίστη; Οἱ φιλόσοφοι καὶ οἱ ἄλλοι τετραπέρατοι σπουδασμένοι ἤτανε δυνατὸ νὰ παραδεχθοῦν ἕνα τέτοιο πράγμα; Ἀπὸ τὴν κρισάρα τῆς λογικῆς τους δὲν μποροῦσε νὰ περάσει ἢ παραμικρὴ ψευτιά, ὄχι ἕνα τέτοιο τερατολόγημα! Ὁ Πυθαγόρας, ὁ Ἐμπεδοκλῆς κι ἄλλοι τέτοιοι θαυματουργοί, ποὺ ἤτανε καὶ σπουδαῖοι φιλόσοφοι, δὲ μπορέσανε νὰ τοὺς κάνουνε νὰ πιστέψουνε κάποια πράγματα πολὺ πιστευτά, καὶ θὰ πιστεύανε ἕνα τέτοιο τερατολόγημα; Γι᾿ αὐτὸ ὁ Χριστὸς γεννήθηκε ἀνάμεσα σὲ ἁπλοὺς ἀνθρώπους, ἀνάμεσα σὲ ἀπονήρευτους τσοπάνηδες, μέσα σε μία σπηλιά, μέσα στὸ παχνί, ποὺ τρώγανε τὰ βόδια.

Κανένας δὲν τὸν πῆρε εἴδηση, μέσα σε ἐκεῖνον τὸν ἀπέραντο κόσμο, ποὺ ἐξουσιάζανε οἱ Ῥωμαῖοι, γιὰ τοῦτο εἶχε πεῖ ὁ προφήτης Γεδεών, πὼς θὰ κατέβαινε ἥσυχα στὸν κόσμο, ὅπως κατεβαίνει ἡ δροσιὰ ἀπάνω στὸ μπουμπούκι τοῦ λουλουδιοῦ, «ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον». Ἀνάμεσα σὲ τόσες μυριάδες νεογέννητα παιδιά, ποιὸς νὰ πάρει εἴδηση τὸ πιὸ πτωχὸ ἀπὸ τὰ πτωχά, ἐκεῖνο ποῦ γεννήθηκε ὄχι σὲ καλύβι, ὄχι σὲ στρούγκα, ἀλλὰ σὲ μία σπηλιά; Καὶ κείνη ξένη, γιατὶ τὴν εἴχανε οἱ τσομπαναρέοι νὰ σταλιάζουνε τὰ πρόβατά τους.

Εἶναι ὁλότελα ἀκατανόητο, γιὰ τὸ πνεῦμα μας, τὸ ὅτι κατέβηκε ὁ Θεὸς ἀνάμεσά μας σὰν ἄνθρωπος συνηθισμένος καὶ μάλιστα σὰν ὁ φτωχότερος ἀπὸ τοὺς φτωχούς. Αὐτὴ τὴ μακροθυμία μονάχα ἅγιες ψυχὲς εἶναι σὲ θέση νὰ τὴ νιώσουνε ἀληθινά, καὶ νὰ κλάψουνε ἀπὸ κατάνυξη.

Κάποιοι, μ᾿ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἴπαμε, δὲν θὰ νιώσουμε τίποτα ἀπὸ τὸ Μυστήριο, ποὺ γιορτάζουμε. Σ᾿ αὐτούς, ἐγὼ η τιποτένια, δὲ μπορῶ νὰ πῶ τίποτα. Μοναχὰ θὰ τοὺς θυμίσω τὰ αὐστηρὰ λόγια ποὺ γράφει στὴν ἐπιστολή του ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής, ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, κι᾿ ὁ θερμότατος κήρυκας τῆς ἀγάπης: «Πᾶν πνεῦμα, ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστι. Καὶ πᾶν πνεῦμα, ὃ μὴ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐστίν. Οὗτος ἐστὶν ἀντίχριστος».
Το δόγμα της παρθενικής γέννησης του Χριστού είναι ζωτικής σημασίας (Ησαϊας 7:14, κατά Ματθαίον 1:23, κατά Λουκάν 1:27,34). Πρώτα ας δούμε πως περιγράφει η Αγία Γραφή το ευλογημένο γεγονός. Σε απάντηση της ερώτησης «Πώς;» της παρθένου Μαρίας, ο Άγγελος Γαβριήλ απάντησε: «Το Άγιο Πνεύμα θα έρθει επάνω σου και θα σε καλύψει η δύναμη του Θεού. Γι’ αυτό και το Άγιο παιδί που θα γεννήσεις θα ονομαστεί Υιός Θεού» (κατά Λουκάν 1:35). Ο Ιωσήφ τότε ενθάρρυνε τον Ιωσήφ να παντρευτεί την Μαρία λέγοντας του «…το παιδί που περιμένει προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα» (κατά Ματθαίον 1:20). Ο Ματθαίος δηλώνει καθαρά ότι η Μαρία «έμεινε έγκυος με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος» (κατά Ματθαίον 1:18). Επίσης και η επιστολή προς Γαλάτας διδάσκει την παρθενική γέννηση του Χριστού. «…ο Θεός απέστειλε τον Υιό Του. Γεννήθηκε από μια γυναίκα και υποτάχτηκε στο νόμο» (Γαλάτας 4:4).

Από αυτές τις περικοπές είναι προφανές και ξεκάθαρο ότι η γέννηση του Ιησού Χριστού ήταν το έργο του Αγίου Πνεύματος μέσα στο σώμα της παρθένου Μαρίας. Το ά-υλο, (Άγιο Πνεύμα) και το υλικό (μήτρα της Μαρίας) ήρθαν σε συνεργασία. Φυσικά η παρθένος Μαρία δεν θα μπορούσε ποτέ να καταστήσει τον εαυτό της έγκυο, και κατ’ αυτόν τον τρόπο αυτή ήταν απλώς το μέσον. Μόνον ο Θεός μπορεί να διακινήσει το θαύμα της ενσάρκωσης.

Εάν αρνηθούμε την φυσική/σωματική σύνδεση μεταξύ της Μαρίας και του Ιησού, αυτό θα υπονοούσε ότι ο Ιησούς Χριστός δεν ήταν άνθρωπος. Η Αγία Γραφή διδάσκει ότι ήταν πλήρης ως άνθρωπος, με υλικό σώμα σαν και το δικό μας. Αυτό και το οποίο έλαβε από τη Μαρία. Παράλληλα όμως ήταν και 100% Θεός, με αιώνια, αναμάρτητη φύση. Βλ. κατά Ιωάννη 1:14, Α’ Τιμοθέου 3:16 και Εβραίους 2:14-17.

Ο Ιησούς Χριστός δεν γεννήθηκε μέσα σε αμαρτία. Που σημαίνει ότι δεν είχε αμαρτωλή φύση (Εβραίους 7:26). Φαίνεται ότι η ανθρώπινη αμαρτωλή φύση έχει περάσει μέσα στην ιστορία από γενιά σε γενιά μέσω των πατεράδων (Ρωμαίους 5:12,17,19). Η παρθενική γέννηση ματαίωσε την κληροδότηση της αμαρτωλής φύσης και επέτρεψε στον αιώνιο Θεό να ενσαρκωθεί σε έναν τέλειο άνθρωπο.

Η Γέννηση του Χριστού αποκτά νόημα σαν υπαρξιακό γεγονός του κάθε ανθρώπου στην ιδιαιτερότητα και μοναδικότητά του, στο προσωπικό πρόβλημα και την αγωνία του, στον φόβο του για τον αφανισμό και στην ελπίδα του για την ζωή. Όσο ο «ήλιος της δικαιοσύνης δεν ανατέλλει μέσα στην ψυχή του κάθε ανθρώπου, άδικα αυτός περιμένει τον φωτισμό της ανθρωπότητας στην γενικότητά της· όσο η σωτηρία δεν γίνεται γεγονός προσωπικό του, αδικαιολόγητη θάναι η απορία και διαμαρτυρία για την γενική επικράτηση τ0υ μίσους, του εγκλήματος, του πολέμου· κι όσο η Γέννηση του Χριστού μένει απλώς ένα σημαντικό πλην όμως μακρινό ιστορικό γεγονός ή μια συγκινητική μόνο γιορτή της Εκκλησίας και δεν συντελείται μέσα στον κάθε άνθρωπο, μάταια θα αναζητούμε τις εμφανείς συνέπειές της.

Ο Θεός της αγάπης και της ειρήνης ενσαρκώνεται μέσα στην ιστορία τέμνοντάς την αποφασιστικά σαν φωτεινό ορόσημο σε προχριστιανικό σκότος και σε χριστιανικό φως, σε προχριστιανικό μίσος και σε χριστιανική αγάπη, σε προχριστιανική ατμόσφαιρα οσμής θανάτου και σε χριστιανική ελπίδα αναστάσεως. Αν η ζωή των ανθρώπων σήμερα φέρει τα παραπάνω προχριστιανικά χαρακτηριστικά, η αιτία δεν βρίσκεται έξω από τον εαυτό τους. Η Γέννηση του Χριστού δεν σημαίνει αναγκαστική επικράτηση της αγάπης και της ειρήνης, αλλ’ αποτελεί αφετηρία διαλόγου, δυνατότητα αλλαγής του ανθρώπου σε τρόπο ώστε, αν ακούσει και ενστερνισθεί το θείο μήνυμα, να μεταβληθεί ριζικά: να παύσει να βλέπει τον συνάνθρωπό του σαν εχθρό έναντι του οποίου αμύνεται συνεχώς και μάλιστα πολλές φορές επιτιθέμενος για να εξασφαλίσει περισσότερο την οντότητά του, αλλά να τον βλέπει σαν αδελφό για τον οποίο επίσης γεννήθηκε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε ο Υιός του Θεού.

 Ὁ τῆς δικαιοσύνης ἀνέτειλε σήμερον ἥλιος, καὶ τὸν πρὶν ἀνατέλλοντα ἐκάλυψεν· ἐλυτρώθην  τοῦ σκότους, καὶ οὐ φέρω τὰς ἀκτῖνας· ἐτέχθη μοι πάλιν τὸ φῶς, καὶ ἀμαυροῦμαι τῷ φόβῳ· τὸν τόκον ἀγάλλομαι, καὶ τὸν τρόπον ταράττομαι· νέαν   πηγὴν   προϊοῦσαν  ὁρῶ,  καὶ  ἀρχαίαν   πληγὴν   φεύγουσαν·  βρέφος  εἶδον τικτόμενον,   καὶ   οὐρανὸν   κλινόμενον   εἰς   τὴν   τούτου   προσκύνησιν·  μητέρα τίκτουσαν,  καὶ  μήτραν  μὴ  ἀνοίγουσαν·  παιδίον   τὴν  ἰδίαν  σφραγίζον  κύησιν· γεννήτορα ἄνανδρον, καὶ υἱὸν ἀπάτορα· σωτῆρα τικτόμενον, καὶ ἀστέρα κτιζόμενον· σπαργανούμενον  νήπιον,  καὶ  βαστάζων  τὴν  ἄπειρον·  φάτνην  ἐκτυπουμένην  εἰς θρόνον  ἐπουράνιον,  καὶ  κτήνη  ἀπεικάζοντα  χερουβικὴν  παράστασιν· φωστῆρα φαινόμενον, καὶ τὸ θαῦμα φθεγγόμενον· ἀγγέλους προαναγγέλλοντας, καὶ ποιμένας προφητεύοντας· μάγους θεολογοῦντας, καὶ ἱερεῖς θεομαχοῦντας· Ἡρώδην πίπτοντα, καὶ θάνατον θρηνούμενον· τὸν Ἀδὰμ λυόμενον, τὴν Εὔαν χαίρουσαν, καὶ τὸν ὄφιν πενθοῦντα· αἰχμαλώτους  ἐν ἀφέσει γενομένους, καὶ τυράννους ἐν κολάσει· βρέφος γαλουχούμενον,  καὶ τρέφοντα  τὴν τρέφουσαν· χερσὶ περιφερόμενον, καὶ φέροντα τὴν  φέρουσαν·  τὴν  κτίσιν  ἐπιγνοῦσαν,  καὶ  τὴν  φύσιν  δειλιῶσαν.  Ὅθεν  κἀγὼ ἐξίσταμαι τῷ θαύματι, τρέμων τὸ μυστήριον. Θαῤῥήσω τῷ Γαβριὴλ, καὶ φυγαδεύω μου τὸν φόβον.
Τὰ πρὸς Μαρίαν ῥήματα, ἑρμηνεύοντα θαύματα. Ποῖα ταῦτα; Καί φησι· Χαῖρε,κεχαριτωμένη, οὐρανίου στάχυος ἀθέριστος ἄρουρα· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἀληθινῆς ἀμπέλου ἀψευδὴς μήτηρ παρθένος· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἀτρέπτου θεότητος σαγήνη ἀδιάπτωτος· χαῖρε, κεχαριτωμένη, τῆς ἀχωρήτου φύσεως χωρίον εὐρύχωρον· χαῖρε, κεχαριτωμένη, τοῦ χηρεύοντος κόσμου νυμφίε, τόκε ἀμίαντε· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τῇ κτίσει ὑφάνασα ἀχειρόπλοκον  στέφανον·  χαῖρε, κεχαριτωμένη,  πυρὸς ἅγιον οἰκητήριον, χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τῆς φυγάδος οἰκουμένης ἐπάνοδος· χαῖρε, κεχαριτωμένη,  τῆς  λιμωττούσης  κτίσεως  ταμιεῖον  ἀδαπάνητον·  χαῖρε, κεχαριτωμένη,  ἡ  χάρις  ἡ  ἀπέραντος  τῆς  ἁγίας  παρθένου·  χαῖρε,  κεχαριτωμένη, πολλῶν    ἀρετῶν   κεκοσμημένη   λαμπαδηφόρε,   τὸ   ἄσβεστον   καὶ   τοῦ   ἡλίου λαμπρότερον  φῶς· χαῖρε, κεχαριτωμένη,  τοῦ νοητοῦ ἀγκίστρου τὸ δέλεαρ· χαῖρε, κεχαριτωμένη, νοερὰ τῆς δόξης κιβωτέ· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ στάμνος ἡ χρυσῆ, ἡ τὸ οὐράνιον ἔχουσα μάννα· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ τὴν γλυκεῖαν πόσιν τῆς ἀεννάου πηγῆς τοὺς διψῶντας  ἐμπλήσασα· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ἡ νοερὰ θάλασσα, καὶ τὸν οὐράνιον ἔχουσα μαργαρίτην Χριστόν· χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ λαμπρὸς οὐρανὸς, ἡ τὸν ἀχώρητον  ἐν οὐρανοῖς ἐν ἑαυτῇ ἔχουσα Θεὸν ἀχώρητον  καὶ ἀστενοχώρητον· χαῖρε  κεχαριτωμένη,  στυλοειδὴς  νεφέλη,  ἡ  τὸν  Θεὸν ἔχουσα τὸν  ἐν  τῇ  ἐρήμῳ καθοδηγήσαντα τὸν Ἰσραήλ.

ΕΙΣ ΤΗΝ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΙΝ – ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

agiameteora

Του Μητροπολίτου Καισαριανής κ. Δανιήλ

Η χρονολόγηση της ζωής του Κυρίου μας Ιησού Χριστού είναι δυσχερέστατο έργο ένεκα ελλείψεως επαρκών και λεπτομερών βιογραφικών πληροφοριών.

Συνδυάζοντας τις βιογραφικές αφηγήσεις των ιερών Ευαγγελίων για την ζωή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και τις Ρωμαϊκές και Ιουδαϊκές ιστορικές πηγές θα αποπειραθούμε να προσδιορίσουμε  χρονολογικά την ζωή Του. 

α  Ἡ γέννηση

1. Ο Ιησούς Χριστός γεννήθηκε την περίοδο που αυτοκράτορας της Ρώμης (Καίσαρας) ήταν ο Οκτάβιος η Οκταβιανός Αύγουστος (31π.Χ.-14 μ.Χ.) που διέταξε να απογραφεί ο πληθυσμός της αυτοκρατορίας (απογράφεσθαι πάσαν την οικουμένην). Οι απογραφές γινόντουσαν για φορολογικούς και στρατολογικούς λόγους.  

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς (β 1-2) μας δίδει δύο σημαντικές πληροφορίες α  ὅτι η απογραφή διεξήχθη όταν ήταν διοικητής της Συρίας ο Κυρήνιος.

ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ο πολιτικός διοικητής της Συρίας, επειδή οι περιοχές που κατοικούσαν οι Εβραίοι τότε υπάγονταν στην ευρύτερη διοικητική περιφέρεια της Συρίας και β  ὅτι αυτή ήταν η πρώτη απογραφή, για να μην συγχέεται με την επομένη απογραφή.

Η μελέτη και έρευνα των ιουδαϊκών και ρωμαϊκών ιστορικών πηγών μας βοηθεί να διευκρινήσουμε περαιτέρω ωρισμένα θέματα για να έχουμε ασφαλή συμπεράσματα. 

2. Στην Ιουδαία Κυβερνήτης διορισμένος από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα την εποχή της γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού ήταν ο Ηρώδης ο Μέγας (37-4 π.Χ.), ο οποίος διέταξε να σφαγούν τα νήπια, όταν πληροφορήθηκε από τους σοφούς της Ανατολής, ότι γεννήθηκε ένας βασιλιάς ώστε ανάμεσα στα σφαγιασθέντα νήπια να είναι και ο Ιησούς Χριστός.

Από τον Ιουδαίο ιστορικό Ιώσηπο γνωρίζουμε πότε πέθανε ο Ηρώδης και μάλιστα ήταν νύκτα που έγινε έκλειψη της σελήνης ορατή στην περιοχή.

Η Αστρονομία μας απαντά ότι εκείνη η έκλειψη της σελήνης έγινε και άρα ο θάνατος του Ηρώδη συνέβη το 754 έτος από κτίσεως Ρώμης που αντιστοιχεί στο 4 π.Χ. Εφ’ όσον ο Ηρώδης διέταξε να σφαγούν τα νήπια από διετούς και κατωτέρω (Ματθαίος β  16) ο Κύριός μας πρέπει να είχε γεννηθεί τουλάχιστον δύο χρόνια πριν πεθάνει ο Ηρώδης. Πριν δηλαδή το 6 π.Χ. 

Διαπιστώνεται, ότι όταν τον 6ο μ.Χ. αιώνα ο Αστρονόμος Μοναχός Διονύσιος ο Μικρός, που εναρμόνισε τις αρχαίες χρονολογίες (των Ελλήνων, των Ρωμαίων, των Ιουδαίων, των Αιγυπτίων, των Βαβυλωνίων) με την χριστιανική εποχή έσφαλε στο σημείο αυτό κατά 6 έτη. 

Την Εκκλησία όμως δεν ενδιέφερε τόσο ο χρονολογικός προσδιορισμός του γεγονότος της γεννήσεως του Υιού του Θεού, όσο οι πνευματικές συνέπειες.

Γι’ αυτό και δεν διόρθωσε το λάθος, το ανέχθηκε και συνέχισε να αριθμεί τα έτη μ’ αυτό το λανθασμένο υπολογισμό.

Αυτά είναι γνωστά και δεν επηρεάζουν την πίστη μας. Στις ημέρες μας οι διάφορες χριστιανικές κοινότητες ορθόδοξες και μη δεν συνεορτάζουν την γέννηση του Υιού του Θεού.  

3. Η εποχή που γεννήθηκε ο Κύριος μας ασφαλώς δεν ήταν βαρύς χειμώνας διότι οι Ποιμένες της περιχώρου της Βηθλεέμ διενυκτέρευαν στο ύπαιθρο και φύλαγαν βάρδιες για τα κοπάδια τους (Λουκά β  8).

Τα χιόνια και η παγωνιά δεν επιτρέπουν διανυκτέρευση στο ύπαιθρο. Την πληροφορία αυτή μας την διέσωσε ο Ευαγγελιστής Λουκάς μαζί με άλλες πληροφορίες που ασφαλώς του τις εμπιστεύθηκε η Μητέρα του Κυρίου μας. 

* * * * * 

β  Τό βάπτισμα και η έναρξη του κηρύγματος η του βίου ως δημοσίου ανδρός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Από τον Ευαγγελιστή Λουκά αναφέρεται πότε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής έλαβε εντολή από τον Θεό να αρχίσει τη δράση του, να κηρύττει και να βαπτίζει (Λουκά γ  2). Ήταν το 15ο έτος της βασιλείας του αυτοκράτορα της Ρώμης Τιβερίου (14-37 μ.Χ.). Τότε υπήρξαν και οι εξής πολιτικοί άρχοντες, διοικητές των διάφορων περιοχών:

Επίτροπος της Ιουδαίας ήταν ο Πόντιος Πιλάτος, (26-36 μ.Χ.). Μετά την εκθρόνιση του Αρχελάου (6 μ.Χ.), που διαδέχθηκε τον πατέρα του Ηρώση τον Μεγάλο, η επαρχία της Ιουδαίας περιήλθε στις περιοχές που διοικούσε ο αυτοκράτορας. Επομένως σημειώθηκε διοικητική μεταβολή.

Στις περιοχές που διοικούσε ο αυτοκράτορας διόριζε ο ίδιος τον Επίτροπο. Κυβερνήτης της Γαλιλαίας ήταν ο Ηρώδης ο Αντίπας (υιός του Ηρώδου του Μεγάλου) (4 π.Χ.-40 μ.Χ.), Κυβερνήτης της Ιτουραίας και της Τραχωνίτιδας ο Φίλιππος (υιός και αυτός του Ηρώδου του Μεγάλου και αδελφός του Ηρώδη του Αντίπα) (4 π.Χ.-34 μ.Χ.), Κυβερνήτης της Αβιλινής ο Λυσσανίας.

Ο Ιώσηπος (Ιουδαίος ιστορικός της εποχής) μας πληροφορεί ότι αυτές οι περιοχές απέδιδαν στο αυτοκρατορικό ταμείο από φόρους 700 τάλαντα).

Αυτοί ήσαν πολιτικοί διοικητές. Υπήρχαν και οι θρησκευτικοί ηγέτες οι Αρχιερείς Άννας και Καϊάφας (γαμπρός και πενθερός). 

Για το προσδιορισμό αυτού του 15ου έτους οφείλουμε να διερευνήσουμε περαιτέρω το ζήτημα από ποιό έτος αρχίζουμε να μετράμε την βασιλεία του Τιβερίου, όπως μετρούσαν οι Ρωμαίοι από κτίσεως Ρώμης, συναριθμουμένων και των δύο ετών που ήταν συναυτοκράτορας η από τότε που ήταν μονοκράτορας ;

* * * * * 

γ  Πόσο διήρκεσε η δημόσια δράση του Κυρίου;

Η απάντηση θεωρείται εύκολη, από το βάπτισμα Του μέχρι την σταύρωσή Του. Αυτή την περίοδο την μετράμε με βάση το κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο και συνάγεται, ότι ο Κύριος εόρτασε τρία Πάσχα δύο που πήγε στα Ιεροσόλυμα με τους μαθητές Του α  Πάσχα (Ιωάννου β 13-23), β  Πάσχα (Ιωάννου στ  1-4) και το τρίτο που συνελήφθηκε και σταυρώθηκε.

* * * * *

δ  Πότε πέθανε

Τα Ευαγγέλια μας πληροφορούν ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός πέθανε στις 3 το απόγευμα μιας Παρασκευής που κατά το Ιουδαϊκό Ημερολόγιο ήταν η 14η του μηνός Νισσάν (Ιωάννου ιθ  14), την παραμονή του εορτασμού του Ιουδαϊκού Πάσχα που εορταζόταν την νύκτα της 14ης προς την 15η του μηνός Νισσάν.

Η Αστρονομία  προσδιορίζει με τις μεθόδους της ότι το έτος αυτό ήταν το 30 μ.Χ. Σ’ αυτό πληρούνται και όλα τα βιβλικά και ιστορικά δεδομένα.  
* * * * *

ε  Ἡ ηλικία του Ιησού Χριστού.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς αναφέρει, επίσης, ότι όταν ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός πήγε να βαπτιστεί και μετά το βάπτισμα άρχισε την δημόσια δράση του «ενομίζετο ωσεί ετών τριάκοντα» (Λουκά γ  23).

Ο ηλικιακός αυτός προσδιορισμός έδιδε με προσέγγιση την ηλικία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού εκείνη την χρονική στιγμή. Εφαίνετο να είναι τριάντα ετών.

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει, ότι ο Κύριος όταν επισκέφθηκε τα Ιεροσόλυμα για την εορτή της Σκηνοπηγίας προ του τρίτου Πάσχα είχε ένα διάλογο με τους Ιουδαίους, στους οποίους εξηγούσε την θεία και προαιώνια καταγωγή και προέλευση Του.

Ανάμεσα στα άλλα τους είπε, ότι είναι αρχαιότερος από τον Αβραάμ τον πατέρα των Ιουδαίων. Τότε εκείνοι τον ειρωνεύτηκαν και του είπαν «Πεντήκοντα έτη ούπω έχεις και Αβραάμ εώρακας; » (Ιωάννου η  57). Άρα οι σύγχρονοι Του δεν έβλεπαν τον Κύριό μας ως πολύ νεαρό. 

* * * * *

στ  Χρονολογικός Πίνακας της ζωής  του Ιησού Χριστού.

Στηριζόμενοι στις διασωθείσες μαρτυρίες των βιβλικών και εξωβιβλικών (Ρωμαϊκών και Ιουδαϊκών) πηγών θα διαμορφώσουμε κατωτέρω τον χρονολογικό πίνακα της ζωής του Κυρίου μας για να αποδείξουμε, ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ιστορικό πρόσωπο και έδρασε ενταγμένος πλήρως στην εποχή Του με τους πολιτικούς και θρησκευτικούς άρχοντές της και την κατά σάρκα οικογένειά Του.   

1. Η γέννηση του Ιησού Χριστού τοποθετείται προ του έτους 748 από κτίσεως Ρώμης που αντιστοιχεί στο έτος 6 π.Χ.

2. Η αρχή της δράσεως του Ιωάννου του Βαπτιστού οπότε προσήλθε και ο Κύριος να βαπτισθεί, τοποθετείται κατά τις αρχές του έτους 28 μ.Χ. (η μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου του 27 μ.Χ.) 

3. Το πρώτο (Πάσχα) της δημόσιας ζωής του Ιησού Χριστού ήταν τον Μάρτιο του  έτους 28 μ.Χ. 

4. Το δεύτερο Πάσχα ήταν τον Μάρτιο -Απρίλιο του έτους 29 μ.Χ. 

5.Το τρίτο Πάσχα και ο θάνατος του Ιησού συνέβη την Παρασκευή 14 του μηνός Νισσάν που αντιστοιχεί στις 7 Απριλίου του έτους 30 μ.Χ.

agiameteora

Γέροντος ἱερομ. Πετρωνίου Τανάσε

Τό 1986 καθιερώθηκε ἀπό τόν Ὀργανισμό Ἡνωμένων Ἐθνῶν σάν «ἔτος τῆς εἰρήνης». Ὁπότε εἶναι φυσικό ἡ ἀνθρωπότης νά δώση ἰδιαίτερη προσοχή στήν εἰρήνη. Συγκλήθηκαν πολιτικά καί ἐκκλησιαστικά συνέδρια γιά τήν εἰρήνη, ἔγιναν  προτάσεις καί ἐλήφθησαν σχετικές ἀποφάσεις γι᾿ αὐτό τόν σκοπό. Μερικές χῶρες ἐξέδωκαν σειρά ταχυδρομικῶν γραμματοσήμων γιά τό ἔτος τῆς εἰρήνης, προτάθηκε ἀκόμη νά γίνη μία σύναξις γιά τήν εἰρήνη ὅλων τῶν χριστιανῶν τοῦ κόσμου, ὑπό τήν προεδρία τοῦ πάπα τῆς Ρώμη
Ἄρα γε θά φθάση ἡ ἀνθρωπότης στήν πολυπόθητη εἰρήνη, τήν ὁποίαν θέλει νά ἑορτάση τώρα σ᾿ αὐτό τό ἔτος τῆς εἰρήνης;
Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία προσεύχεται διά μέσου τῶν αἰώνων: «Ὑπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης, ὑπέρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου…». Οἱ πρῶτες καί οἱ τελευταῖες σελίδες τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου ὁμιλοῦν γιά τήν εἰρήνη. Ὁ Σωτήρας μας Χριστός δοξάσθηκε ἀπό τούς Προφῆτες σάν «ὁ Ἄρχων τῆς εἰρήνης», τῆς «ἄνευ συνόρων εἰρήνης» (Ἡσαΐας). Στήν γέννησί Του οἱ ἄγγελοι ἔψαλλαν «…καί ἐπί γῆς εἰρήνη…», ἐνῶ μετά τήν ἀνάστασι καί πρίν ἀπό τήν ἀνάληψί Του στόν Πατέρα, Αὐτός μᾶς εὐλογοῦσε λέγοντας: «Εἰρήνη πᾶσι» «εἰρήνη τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν», καί  μᾶς ὑποσχέθηκε ὅτι θά μένη μαζί μας μέχρι συντελείας τῶν αἰώνων.

Συνεπῶς, ἦλθε ἐπί τῆς γῆς ὁ Ἄρχων τῆς εἰρήνης, μᾶς ἔφερε τήν ἀδιάκοπη εἰρήνη καί εὑρίσκεται ἐν μέσῳ ἡμῶν ὁ δημιουργός τῆς εἰρήνης. Ἀλλά γιατί δέν ὑπάρχει εἰρήνη στόν κόσμο; Γιατί ὁ κόσμος, ὡσάν νά μή τήν ἔλαβε ποτέ, τήν ἀναζητεῖ, τήν ἐπιθυμεῖ καί στενάζει μέσα στήν εἰρήνη;
Ἀλλά πῶς κατανοεῖ ὁ κόσμος τήν εἰρήνη;
Ὁ εἰδωλολατρικός κόσμος πρό Χριστοῦ, ἰδιαιτέρως οἱ Ρωμαῖοι, εἶχαν κάποιο σύνθημα γιά τήν εἰρήνη: «Ἐάν θέλης εἰρήνη, προετοιμάσου γιά πόλεμο». Κι αὐτός ὁ νόμος ἔμεινε σέ τιμητική θέσι μέχρι σήμερα στίς καρδιές τῶν μεγάλων τῆς γῆς. Ὅταν στίς χῶρες τῶν λαῶν γίνονται φοβεροί ἐξοπλισμοί, προετοιμάζονται πόλεμοι, «γιά τόν ἐκφοβισμό τῶν ἀντιπάλων», γιά τήν «προστασία τῆς εἰρήνης».
Ἐάν στόν κόσμο πρό Χριστοῦ αὐτή ἡ ἔννοια εἶχε μία δικαιολογία: ἡ ἀπαιδευσία καί ἡ ποικίλη ἁμαρτία τῆς ἡγεμονίας, ἀλλά μετά τήν ἔλευσι τοῦ Ἄρχοντος τῆς εἰρήνης στόν κόσμο, αὐτά εἶναι ἀναχρονικά καί στεροῦνται νοήματος. Πῶς νά φέρης εἰρήνη, κατασκευάζοντας ἐργαλεῖα γιά τόν πόλεμο; Πῶς θά γίνης ὑγιής παίρνοντας δηλητήρια τά ὁποῖα προκαλοῦν τήν ἀρρώστεια;
Μερικοί ἄνθρωποι περιμένουν τήν εἰρήνη ἀπό κάποια πολιτικά συστήματα, ἀπό κάποιον μεγαλοφυῆ ἡγέτη τοῦ λαοῦ. Εἶναι φυσικόν λοιπόν νά ἐρωτοῦμε: «Ποιοί ἄνθρωποι μποροῦν νά φέρουν τήν εἰρήνη στόν κόσμο, καί ποιά πολιτικά συνέδρια μποροῦν νά ἐγκαθιδρύσουν τήν εἰρήνη ἐπί τῆς γῆς;
Τό ἅγιο Εὐαγγέλιο μᾶς λέγει ὅτι αὐτοί πού πιστεύουν στό Ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τούς δόθηκε ἡ δύναμις νά γίνουν παιδιά τοῦ Θεοῦ (Ἰωάν.1,12). Καί σέ ἄλλο χωρίο διαβάζουμε: «Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί ὅτι αὐτοί Θεοῦ κληθήσονται» (Ματ.5,9). Ὁπότε τό πρᾶγμα εἶναι ἁπλό: «Δημιουργοί τῆς εἰρήνης», εἶνα μόνο οἱ υἱοί τοῦ Θεοῦ, δηλαδή ὅσοι πιστεύουν σ᾿ Αὐτόν. Μποροῦν καί ἄλλοι νά τήν φέρουν; Μᾶς ἀπαντᾶ ὁ Ἴδιος ὁ Κύριός μας Χριστός: «Ἄνευ ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν».(Ἰωάν.15,5).
Κατόπιν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς λέγει ὅτι ἡ εἰρήνη δέν εὑρίσκεται ὁπουδήποτε, ἀλλά εἶναι πνευματικό ἔργο καί καρπός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στόν κόσμο καί στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων: «Ὁ καρπός τοῦ Πνεύματος ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη…»(Γαλ.5,22).
Εἶναι σαφές ὅτι ἐκεῖ, ὅπου ὑπάρχει τό Ἅγιο Πνεῦμα, πηγάζουν καί οἱ καρποί Του. Ἀλλά ξέρουμε ὅτι μέσῳ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος καί τοῦ Χρίσματος κάθε χριστιανός γίνεται δοχεῖον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί  πλῆρες ἀπό τούς καρπούς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος,…καί τῆς εἰρήνης.
Ἀλλά, ὑπάρχει ἄραγε εἰρήνη στήν ψυχή τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου; Ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει καί ἀπαντᾶ ὅτι δέν ὑπάρχει!  Ὁ σημερινός ἄνθρωπος εἶναι νευρασθενής, βασανισμένος, ταραγμένος, δέν ἔχει ἐσωτερική εἰρήνη. Τήν ἀναζητεῖ παντοῦ καί δέν τήν εὑρίσκει. Ὁ τουρισμός, τά σπόρ, τά ναρκωτικά καί ἄλλα, τί εἶναι παρά μία ἔκφρασις αὐτῆς τῆς ματαίας ἀναζητήσεως τῆς εἰρήνης. 
Καί δέν τήν εὑρίσκει ὁ ἄνθρωπος, διότι τήν ἀναζητεῖ ἐκεῖ, ὅπου δέν ὑπάρχει. Τήν ἀναζητεῖ στήν καταδίωξι τοῦ χρήματος, στίς κοσμικές ἀπολαύσεις καί στίς δόξες καί σέ ἄλλα παρόμοια, τά ὁποῖα ὅμως δέν εἶναι καρποί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλά κάποιου ἄλλου πνεύματος, τοῦ πνεύματος αὐτοῦ τοῦ αἰῶνος, τοῦ πνεύματος τῆς ταραχῆς, τοῦ σατανᾶ. Καί, ἐάν δέν ὑπάρχει εἰρήνη στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων, δέν ὑπάρχει οὔτε καί ἔξω ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους. Πῶς εἶναι δυνατόν νά καρποφορήση τό πνεῦμα τοῦ σατανᾶ τούς καρπούς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; 
Ἡ Ἁγία Γραφή μᾶς λέγει ὅτι στήν ἀρχή τοῦ κόσμου ἦταν τό Ἅγιο Πνεῦμα καί Αὐτός εἶναι «ὁ χορηγός τῆς ζωῆς», καί ὅτι ἐπεφερόταν ἐπάνω ἀπό τά νερά (Βλέπε Γέν.1,2).
Ἐπιφέρεται ἄραγε καί στόν αἰθέρα τοῦ σημερινοῦ κόσμου τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, Δημιουργοῦ τῆς ζωῆς καί τῆς εἰρήνης; Ναί, ἐπιφέρεται, ἀλλά ξέρουμε ποιό πνεῦμα εἶναι αὐτό: τό πνεῦμα τῶν  νεκρῶν, οἱ ἀστραπές τῶν νεφῶν, τά πυρηνικά ἐκρηκτικά ὅπλα, οἱ σπαρακτικές κραυγές πονεμένων ἀνθρώπων, τά ὁποῖα κατεσκεύασε ὁ ἄνθρωπος καί συνεχίζει νά τά δημιουργῆ. Καί οἱ καρποί αὐτοῦ τοῦ πνεύματος; 
Οἱ ἀσταμάτητοι πόλεμοι μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν τό μῖσος τῶν ἀνθρώπων μεταξύ τους καί νομιμοποιοῦν τίς κατώτερες ἀδυναμίες καί ἁμαρτωλές ἐπιθυμίες τῶν ἀνθρώπων, τά πελώρια ἐργοστάσια, στά ὁποῖα κατασκευάζουν ἡμέρα καί νύκτα τά ἐργαλεῖα τοῦ θανάτου τῶν λαῶν! Αὐτό τό ὁπλοστάσιο τοῦ μίσους, τῆς ἐχθρότητος, τῆς καταστροφῆς, τῆς ἁμαρτίας πῶς νά καρποφορήση τήν εἰρήνη στόν κόσμο;
Ἡ Ἐκκλησία μας προσεύχεται ἡμέρα καί νύκτα γιά τήν εἰρήνη ὅλου τοῦ κόσμου. Ὁ κόσμος συγκαλεῖ συνέδρια, ὁμιλεῖ, γράφει «πόλεμος» γιά τήν προστασία τῆς εἰρήνης καί παρ᾿ ὅλα αὐτά δέν ἔρχεται ἡ εἰρήνη στόν κόσμο, ἀλλά ἀντιθέτως ὁ κόσμος ἀπειλεῖται ἀπό ἕνα ἀποκαλυπτικό πόλεμο.
Ἡ Ἐκκλησία προσεύχεται γιά τήν εἰρήνη, ἀλλά ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία εἶναι διαιρημένη καί ὁ διχασμός εἶναι τό πιό ἔκδηλο σημεῖο ἀπουσίας τῆς εἰρήνης. Καί, ἐάν δέν ἔχει τήν εἰρήνη, πῶς νά τήν προσφέρη στόν κόσμο;
Ἕνας ἱερεύς κάποτε ταξίδευε μέ τό τραῖνο. Ἕνας κύριος εὑρισκόταν στό ἴδιο δωμάτιο μ᾿ αὐτόν καί τόν ἐρώτησε μέ κάποια εἰρωνεία: «Ποιοῦ εἶσθε, πάτερ, τοῦ Ἀνδρέα;» Ὁ ἱερεύς δέν τοῦ ἔδωσε καμμία ἀπάντησι. Ὁ κύριος αὐτός ὅμως ἐπέμενε καί πάλι καί τόν ἐρωτᾶ: «Ποιοῦ εἶσαι; Μήπως εἶσαι τοῦ πατρός Γεροντίου;» Ὁ ἱερεύς συνέχιζε νά σιωπᾶ. Βλέποντας τήν προκλητική σιωπή τοῦ ἱερέως τόν ἐρώτησε καί πάλι ἐπίμονα: «Μίλησέ μου μιά φορά πάτερ, ποιοῦ εἶσαι;» καί ὁ ἱερεύς τοῦ ἀπήντησε: «Εἶμαι τοῦ Χριστοῦ, κύριε».
Παρόμοια ἡ ἀνθρωπότητα μάχεται γιά τήν εἰρήνη, μάχεται γιά τήν ἐπικράτησι τῆς εἰρήνης, συγκαλεῖ συνέδρια καί ὁμιλεῖ γιά τήν εἰρήνη, ἀλλά ὅλα αὐτά δέν φέρουν καμμία μορφή τῆς εἰρήνης στόν κόσμο, διότι εἶναι θεμελιωμένα ἐπάνω στήν ἀνθρώπινη λογική. Εἶναι ἕνα στοιχειῶδες ἔργο, γνωστό σέ ὅλο τόν κόσμο: στό θεμέλιο ἑνός μίσους, μιᾶς ἀσθενείας, μιᾶς ἀκαταστασίας εὑρίσκονται μερικές αἰτίες πού προκαλοῦν τό κακό καί τήν ἀρώστεια. Ἐάν αὐτές οἱ αἰτίες εἶναι μικρές, τό κακό ἐξαφανίζεται μόνο του. Οἱ Ρωμαῖοι ἔλεγαν: «Παραμέρισε τήν αἰτία καί ἐξαφανίζεται τό πρόβλημα». Ἔτσι μπορεῖ νά γίνη καί μέ τήν εἰρήνη. 
Τό μῖσος, οἱ λογομαχίες, ἡ ταραχή, τά ὁποῖα διώχνουν τήν εἰρήνη, εἶναι καρπός τῆς ἁμαρτίας καί ἔργο τοῦ σατανᾶ. Καί ὁ κόσμος, ἀντί νά καταπολεμῆ τίς αἰτίες, πού ἐκμηδενίζουν τήν εἰρήνη, βυθίζεται περισσότερο στό βάθος τῆς ἁμαρτίας καί στήν  καταστροφή.
Ἡ Ἐκκλησία προσεύχεται ἀκατάπαυστα γιά τήν εἰρήνη, πρᾶγμα τό ὁποῖον σημαίνει ὅτι τήν εἰρήνη τήν προσφέρει Κάποιος ἀπό τό Ὁποῖον τήν ζητᾶμε, γι᾿ αὐτό καί λέγομεν: «Ὑπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης», δείχνοντας ἔτσι ὅτι ἡ πηγή τῆς εἰρήνης δέν εἶναι στήν γῆ, ἀλλά τήν ζητᾶμε ἀπό τόν Θεό. Καί ὁ κόσμος, ἀντί νά τρέχη στήν Πηγή τῆς εἰρήνης, στόν Θεό, ἀρνεῖται τόν Θεό, ἀρνεῖται τούς νόμους τοῦ Θεοῦ καί κατασκευάζει τόν ἀθεϊσμό καί τό μῖσος ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους. Μέ τά ἔργα τοῦ σατανᾶ θέλει νά ἀποκτήση τήν εἰρήνη, ἐνῶ αὐτή εἶναι χάρισμα τοῦ Θεοῦ.
Νά εἴμεθα συνεπεῖς! Ἐάν θέλουμε ἀληθινά τήν εἰρήνη ἐπί τῆς γῆς, τότε νά τήν ἀναζητήσουμε ἐκεῖ πού εὑρίσκεται, νά τρέξουμε  στήν Πηγή τῆς εἰρήνης. Ὄχι, «μάχη γιά τήν προστασία τῆς εἰρήνης», πρᾶγμα πού δέν γίνεται, διότι ἡ ἴδια ἡ φράσις εἶναι παραλογισμός. Δηλαδή, νά φθάσουμε στήν εἰρήνη μέ τήν βοήθεια τῆς ταραχῆς; Ὄχι, ἀλλά, μάχη ἐναντίον ὅλων τῶν κακῶν, τά ὁποῖα καταστρέφουν τήν εἰρήνη.
Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ εὑρίσκεται καί σήμερα στόν κόσμο, διότι εἶναι πανταχοῦ παρών καί τά πάντα πληρῶν, ἀλλά δέν καρποφορεῖ τήν εἰρήνη ἐξ αἰτίας τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν καί πτώσεων. Ἄς ἀναγνωρίσουμε μέ ταπείνωσι τά λάθη μας καί τήν ἀποξένωσί μας ἀπό τόν Θεό, διότι ὅλα τά κακά τά ὁποῖα κτυποῦν σήμερα τόν κόσμο, ἔλεγε δικαίως ἕνας μεγάλος ἀπόστολος τῆς εἰρήνης, ὁ Σολζενίτσιν, ἀπό ἐδῶ προέρχονται, διότι ὁ κόσμος ἀπομακρύνθηκε ἀπό τόν Θεόν.
Στήν ἑορτή τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου, ἡ Ἐκκλησία μας εὔχεται: «Μή ἀφήσης ἡμᾶς ὀρφανούς, Κύριε, ἄς ἔλθη τό Πνεῦμα Σου, φέροντας τήν εἰρήνη στόν κόσμο» (Τροπάριο Λιτῆς). Λοιπόν, ἄς ἐπιστρέψουμε στόν Θεό μέ μετάνοια καί προσευχή: «Κύριε, ἄς ἔλθη τό Πνεῦμα Σου γιά νά φέρη τήν εἰρήνη στόν κόσμο»!
 Καί ἡ εἰρήνη θά ἔλθη χωρίς ἀργοπορία.
Ἡ ἀλήθεια τοῦ Κυρίου μένει στόν αἰῶνα! «Χωρίς Ἐμένα δέν ἠμπορεῖτε νά κάνετε τίποτε». Εἰρήνη χωρίς Χριστό καί χωρίς ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δέν εἶναι δυνατόν. Ἡ ἄλλη ὁδός; Ματαιότης εἶναι ὅλα τά ἀνθρώπινα ἔργα γιά τήν ἀπόκτησι τῆς εἰρήνης, διότι ἡ εἰρήνη δέν θά ἔλθη. Καί θά συμβῆ καί σ᾿ ἐμᾶς ὁ λόγος τοῦ Προφήτου: «Εἰρήνη, εἰρήνη καί τελικά θά ἔλθη ἡ ἀπώλεια! Καί πῶς νά μή γίνη αὐτό! 

Το μεγαλύτερο ίσως σκάνδαλο ενάντια στη θρησκευτική πίστη είναι ο θάνατος των παιδιών. «Τι Θεός είν’ αυτός, που αφήνει τα παιδιά να πεθαίνουν;».

Φωτο από εδώ

 «Το παιδί μου είναι δικό μου, ΑΝΗΚΕΙ ΣΕ ΜΕΝΑ, ΟΧΙ ΣΤΟ ΘΕΟ. Το θέλω εδώ, κοντά μου, μαζί μου, να το βλέπω και να το νιώθω. Δεν του δίνω κανένα δικαίωμα να μου το πάρει. Ακόμα κι αν ήξερα ότι θα το έβαζε στον παράδεισο, να είναι αιώνια ευτυχισμένο μαζί με το Χριστό, την Παναγία και τους αγίους, πάλι δεν του το δίνω – είναι δικό μου και το θέλω εδώ, μαζί μου».

Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη: τρία κορίτσια, που βασανίστηκαν μέχρι θανάτου από τους Ρωμαίους και αγίασαν, μαζί με τη μητέρα τους, την αγία Σοφία (κλικ εδώ).

«Όχι» απάντησε ο π. Σεραφείμ. «Πήγε στον ουρανό». Ο Θωμάς δεν ήθελε να κλάψει, αλλά ο π. Σεραφείμ τον αγκάλιασε και του είπε: «Αν θέλεις να κλάψεις, κλάψε». Με αυτό, ο π. Σεραφείμ άρχισε ο ίδιος να κλαίει και τα δάκρυά του μοιράστηκαν το αγόρι και ο π. Γερμανός.

Ο άγιος Αρτέμιος του Βέρκολα (Ρωσία), πιστό και σοφό παιδί, σκοτώθηκε από κεραυνό 12 ετών και στη συνέχεια έδειξε μεγάλα σημάδια της αγιότητάς του (από εδώ και εδώ).

Η Μάγκυ δεν έμεινε μόνη της κατά τη διάρκεια της νύχτας· το Ψαλτήρι διαβαζόταν χωρίς διακοπή από τους πατέρες και την οικογένεια.

Η αγία Μαρίνα, μία από τις μεγαλύτερες και πιο αγαπητές στο λαό αγίες της Ορθοδοξίας, βασανίστηκε μέχρι θανάτου από τους Ρωμαίους σε ηλικία 15 ετών (κλίκ).

Η ΑΓΙΑ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΣ ΕΥΓΕΝΙΑ (24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ) 

       «Ως ευσεβής κλάδος ευγενούς ρίζας βγήκε η Ευγενία, η δόξα του γένους της. Γεννήθηκε στην παλαιά πόλη της Ρώμης και ο πατέρας της έλαβε την τιμή από τον βασιλιά να γίνει έπαρχος της Αλεξανδρείας, οπότε πήγε εκεί μαζί με την Ευγενία και τη σύζυγό του. Η Ευγενία κάποια στιγμή έφυγε κρυφά νύκτα μαζί με δύο υπηρέτες και πήγε σε κάποιον από τους επισκόπους, με εμφάνιση άνδρα, κι αφού βαπτίστηκε και έγινε χριστιανή, κάρηκε μοναχή, παίρνοντας το όνομα Ευγένιος. Πήγε λοιπόν γρήγορα το πρωί σε μοναστήρι και εξάσκησε εκεί κάθε αρετή με ασκητικούς κόπους και αγώνες και με αγρυπνίες. Τόσο πολύ έλαμψε στη Μονή, σαν μεγάλος ήλιος, ώστε όταν ο προεστώς της Μονής έφυγε από τη ζωή αυτή, οι αδελφοί τον παρακαλούσαν να αναλάβει αυτός την ευθύνη και την προστασία της. Η αγία, που φαινόταν ως μοναχός Ευγένιος, συμφώνησε, χωρίς να το θέλει, από τη βία του πόθου και των παρακλήσεων των μοναχών, και έτσι ο Ευγένιος αναδείχτηκε σε όλους λαμπρότατος και μέγας στην πράξη και όχι στα λόγια. Η ασκητική αυτή πράξη του, που είναι ο δρόμος για τη μοναδική θεωρία του Θεού, τράβηξε όλους κατά παράδοξο τρόπο, όπως τραβάει ο μαγνήτης το σίδερο, ώστε όλοι να απολαμβάνουν στο πρόσωπό του την ιδέα του καλού. Μία μοναχή όμως, Μελανθία στο όνομα και στην ψυχή, που ζούσε με κοσμικό φρόνημα – αλλοίμονο για την ακαθαρσία της ψυχής – καθώς είδε τον Ευγένιο όμορφο από φυσικού του, καταλήφθηκε από φοβερό σαρκικό έρωτα γι’ αυτόν, και τον πίεζε, με πονηρή πρόφαση μία τάχα ανίατη αρρώστια που είχε, να του μιλήσει κρυφά και κατά μόνας, διότι διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να απαλλαγεί από την αρρώστια. Ο Ευγένιος, με συντριμμένη την καρδιά και απονήρευτη διάθεση, υποχώρησε, όπως αγαπά ο Θεός, στα απατηλά λόγια της Μελανθίας, αγνοώντας τον δόλο της. Όταν λοιπόν ο ακόλαστος οίστρος της Μελανθίας της άναψε σαν φωτιά τον έρωτα της καρδιάς, τυφλωμένη και καιομένη από το πάθος της, επεχείρησε να του επιτεθεί αμαρτωλά. Ο Ευγένιος αμέσως αντέδρασε και την έκανε πέρα, χωρίς έτσι αυτή να πετύχει τους σκοπούς της. Οπότε αυτή συκοφάντησε τον θεωρούμενο Ευγένιο. Ότι δηλαδή ο θείος προστάτης της τάδε Μονής, θρασύς πόρνος στην πραγματικότητα, απατώντας με δόλια λόγια αγνές γυναίκες, ήλθε και σε εμένα. Ο έπαρχος λοιπόν και πατέρας της κόρης Ευγενίας, όταν άκουσε τις κατηγορίες, εξοργίστηκε και κάλεσε, ως κατηγορούμενους και δέσμιους, τον ηγούμενο Ευγένιο και τους μοναχούς της Μονής – ψευδολάτρες ή καλύτερα κακεργάτες κατ’ αυτόν – να παρουσιαστούν  γρήγορα ενώπιόν του και να απολογηθούν. Καθώς λοιπόν παρέστησαν τα δύο μέρη στη δίκη, άρχισε αμέσως να ομιλεί η Μελανθία, υβρίζοντας τον θείο προστάτη της Μονής, κοροϊδεύοντας και διακωμωδώντας τον Ευγένιο και τους μοναχούς του με σκληρά λόγια, δείχνοντας και στους φίλους ότι είναι εργάτης της αμαρτίας. Με μεγάλη φωνή μάλιστα έλεγε περίπου τα εξής: Ακούστε με όλοι, λέω την αλήθεια – ω, για την ανοχή σου, Δέσποτα παντοκράτορ! Τότε ο Ευγένιος σηκώθηκε και έσκισε τον χιτώνα του και αμέσως έδειξε ότι ήταν γυναίκα – θαύμα φρικτό και παράξενο! Και μίλησε με θάρρος στους παρευρισκομένους: «Έπρεπε να ευχαριστούμε τον Θεό και να υποφέρουμε τις ύβρεις, τις κοροϊδίες και τα κτυπήματα των σωμάτων. Αλλά για να μη γίνεται αντικείμενο γέλωτος το σχήμα του μοναχού, εγώ είμαι γυναίκα κατά τη φύση, είμαι θυγατέρα του δικαστή πατέρα μου και κριτή δικού μου. Έχω δε μητέρα τη σύζυγό του που με γέννησε. Όλοι αυτοί δε που κατηγορούνται είναι αδελφοί και δεν τους ονομάζω δούλους». Ενώ έλεγε αυτά η καλή Ευγενία, όλοι έπεσαν σε έκπληξη, ενώ η θεία δίκη τιμώρησε  τη Μελανθία, με  τρόπο που αν το ακούσει κανείς, θα θαυμάσει.  Ο πατέρας της λοιπόν, που ήταν ειδωλολάτρης, αμέσως δέχεται τη χάρη του Θεού και αναγεννάται πνευματικά, εγκαταλείποντας την ανθρώπινη δόξα, τον πλούτο και τον φαντασμένο τρόπο ζωής. Γίνεται δε πιστός ποιμένας των ανθρώπων της πόλεως, γεγονός που έκανε τους ειδωλολάτρες να αντιδράσουν και να τον οδηγήσουν σε μαρτύριο, οπότε από τα σκληρά κτυπήματά τους απήλθε στις ουράνιες μονές. Η μητέρα όμως της Ευγενίας, μαζί με αυτήν, εγκατέλειψαν γρήγορα την Αλεξάνδρεια και κατέφυγαν πάλι στην αγαπημένη τους πόλη, τη Ρώμη. Κι όταν βγήκε διαταγή  του βασιλιά οι χριστιανοί να θυσιάζουν στα είδωλα, διαφορετικά θα πεθαίνουν με πολύ κακό τρόπο, έλαμψε σε όλους η πίστη της Ευγενίας. Διότι από τον πόθο του Χριστού ομολόγησε την πίστη της, γι’ αυτό και προσδέθηκε σε πολύ βαρύ λίθο και ρίχτηκε στο νερό. Κι επειδή κατά παράδοξο τρόπο δεν έπαθε τίποτε, της απέκοψαν το κεφάλι, οπότε με χαρά πορεύτηκε στον αγαπημένο της Νυμφίο Χριστό».

      Η αγία Ευγενία υπήρξε όχι μόνον ευγενής ως προς την καταγωγή της, αλλά ευγενής και από χαρακτήρος. Αυτήν τη φυσική της ευγένεια προβάλλει καταρχάς μεταξύ άλλων και ο υμνογράφος της, άγιος Θεοφάνης, ο οποίος όμως σχετίζει αυτήν με τον πόθο και την αγάπη του Χριστού, προκειμένου να παραμείνει η ευγένειά της σταθερή και ολόκληρη. «Την του κόσμου πρόσκαιρον φυγούσα δόξαν, τον Χριστόν επόθησας, το ευγενές σου της ψυχής αδιαλώβητον σώζουσα, μάρτυς θεόφρον, Ευγενία πανεύφημε». (Απέφυγες την πρόσκαιρη κοσμική δόξα, Ευγενία πανεύφημε, γι’ αυτό και πόθησες τον Χριστό, κρατώντας έτσι χωρίς πληγές την ευγένεια της ψυχής σου). Κι ακόμη: όχι μόνο να παραμείνει η ευγένεια αυτή σταθερή, αλλά να προχωρήσει στην υψηλή της κατάσταση. «Υμνωδίας, Νύμφη του Χριστού, θείας επακούσασα, προς υψηλήν επτερώθης ευγένειαν» (Άκουσες θεϊκή υμνωδία, νύμφη του Χριστού, κι απέκτησες φτερά για την υψηλή ευγένεια).  Ο υμνογράφος με απέριττο και σαφή λόγο εκφράζει στα τροπάρια αυτά μία από τις μεγαλύτερες αλήθειες: η πίστη και η αγάπη του Χριστού, η στροφή προς Εκείνον κάνει τον άνθρωπο να οδηγείται στην αληθινή ευγένεια, δηλαδή να ζει με υγεία ψυχής. Και αντιθέτως: όταν ο άνθρωπος στρέφεται εμπαθώς προς τον κόσμο, εκζητώντας τη δόξα του κόσμου, τότε δυστυχώς πληγώνεται στην ψυχή, χάνεται η ομορφιά αυτής και ο άνθρωπος γίνεται δύσμορφος. Αιτία γι’ αυτό βεβαίως είναι ότι η σχέση με τον Θεό, τον αληθινό εν Χριστώ Θεό, συνιστά τη φυσιολογία του ανθρώπου. Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από τον Θεό για να ζει με τον Θεό και να κατατείνει προς Εκείνον. «Ότι εξ Αυτού και δι’ Αυτού και εις Αυτόν τα πάντα», που σημειώνει και ο απόστολος Παύλος. Η ευγενής αγία Ευγενία λοιπόν προβάλλεται καταρχάς ως τύπος του αληθινού και φυσιολογικού ανθρώπου.

Η διαφύλαξη της ευγένειάς της με τον θερμό πόθο που είχε για τον Χριστό ήταν ευνόητο ότι πέρασε και από πειρασμούς. Δεν είναι δυνατόν ο άνθρωπος του Θεού να πορεύεται κατά το θέλημα του Θεού χωρίς να υφίσταται δαιμονικές επιθέσεις. Αν ο ίδιος ο Κύριος δέχτηκε την επήρεια των πειρασμών, πολύ περισσότερο ο κάθε άνθρωπος, μάλιστα ο πιστός. Κι ένας από τους πειρασμούς της αγίας ήταν βεβαίως ο αναφερόμενος στο συναξάρι με την ταλαίπωρη Μελανθία. Ο άγιος υμνογράφος μάλιστα θεωρεί τη Μελανθία ως όργανο του διαβόλου. Εκείνος ως ο αρχαίος όφις κρυβόταν πίσω από τις κακές ενέργειές της. «Δρόμον τον σον ευθυνούμενον βλέπων προς σωτηρίαν όφις ο ψυχόλεθρος, αθληφόρε, αναρριπίζει πειρασμούς σοι ποικίλους, τον σον τόνον λύειν πειρώμενος, τούτον δε, θεόφρον αγνή, κατεπάτησας» (Ο καταστροφέας των ψυχών, ο όφις διάβολος, βλέποντας τον δρόμο της ζωής σου να βρίσκεται στην κατεύθυνση της σωτηρίας, σου δημιουργεί ποικίλους πειρασμούς, προσπαθώντας να χαλαρώσει τη δύναμη της ψυχής σου. Αυτόν όμως, θεόφρον αγνή, τον κατεπάτησες). Ο διάβολος λοιπόν κάνει τη «δουλειά» του: να γίνεται εμπόδιο στην πορεία μας προς τον Θεό. Μπορούμε όμως και τον καταπατάμε, σαν την αγία, αν μένουμε σταθεροί στο θέλημα Εκείνου. Στη σταθερότητα αυτή διαπιστώνουμε την αδυναμία τελικώς του διαβόλου.

Ο άγιος Θεοφάνης επιμένει πολύ βεβαίως στην ομορφιά και την ωραιότητα του βίου της αγίας, καθώς διαπιστώνει τη σκληρή πνευματική της άσκηση, η οποία επιστεγάστηκε και με τη δοξασμένη άθλησή της («Κοσμίως σου και ωραίως τον βίον εφαίδρυνας, ασκήσει το πρότερον σαρκός τα πάθη μαράνασα∙ ύστερον αθλήσει δε περιφανώς, Ευγενία, διαλάμψασα» (Λάμπρυνες τον βίο σου με κόσμιο και ωραίο τρόπο, αφού μάρανες τα αμαρτωλά πάθη προηγουμένως με την άσκησή σου, κι ύστερα έλαμψες  με τη δοξασμένη άθλησή σου, Ευγενία). Αναφέρεται όμως και στην αρχή της μεταστροφής της στον Θεό, τότε που κινούμενη από τη χάρη του Θεού εγκατέλειψε τα εγκόσμια, για να αφιερωθεί ολοκληρωτικά σ’ Εκείνον. Και κάνει εντύπωση η επισήμανσή του ότι η μεταστροφή της αυτή – πέραν της μελέτης των θεοπνεύστων επιστολών του αποστόλου Παύλου, οι οποίες την σαγήνευσαν – σχετίστηκε με την υμνολογία της Εκκλησίας μας, το θεολογικό περιεχόμενό της. «Υμνωδίας, Νύμφη του Χριστού, θείας επακούσασα, προς υψηλήν επτερώθης ευγένειαν∙ ως γαρ φως ενήστραψε τη καρδία σου των ασμάτων του Πνεύματος η θεολογία, πάσαν αθεότητα διώκουσα» (Η θεϊκή υμνωδία που άκουσες, νύμφη του Χριστού, σου έδωσε φτερά για να ανέβεις στην υψηλή ευγένεια. Διότι σαν φως άστραψε στην καρδιά σου η θεολογία των ασμάτων του Πνεύματος, διώχνοντας έτσι κάθε αθεότητα).

Το τροπάριο  αυτό του αγίου Θεοφάνους συνιστά ύμνο κυριολεκτικά στην υμνολογία. Διότι αφενός τονίζει ότι οι ύμνοι της Εκκλησίας περιέχουν όλη τη θεολογία της, κατ’  έμπνευση του αγίου Πνεύματος, αφετέρου η ίδια η υμνωδία, ως τρόπος ασματικός, γίνεται όργανο αναγωγής προς τον Θεό, κατανύξεως της καρδίας. Πόση μεγάλη είναι η ευθύνη των ψαλτών της Εκκλησίας μας, οι οποίοι έχουν τον κλήρο και το χάρισμα να μεταφέρουν με ασματικό τρόπο την πίστη της Εκκλησίας. Γίνονται πραγματικά τα όργανα του Θεού για να ανεβάζουν τις ανθρώπινες ψυχές, να δημιουργούν κατάνυξη με τη σωστή εκφορά των ύμνων και με την προσευχητική διάθεσή τους. Μακάρι όλοι οι ψάλτες μας να είχαν την επίγνωση και τη συναίσθηση αυτή.