Οι ιερές ακολουθίες
Συγγραφέας: kantonopou στις 10 Φεβρουαρίου, 2009
Η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η κατ? εξοχήν κατανυκτική περίοδος του έτους. Η Εκκλησία προσπαθεί να συγκινήσει τις ψυχές των ανθρώπων και να δημιουργήσει το κατάλληλο πνευματικό κλίμα, που θα τους οδηγήσει πιο κοντά στον Θεό.
Είναι περίοδος έντασης της λειτουργικής ζωής. Οι λατρευτικές ευκαιρίες πολλαπλασιάζονται. Ασφαλώς, ο κάθε Χριστιανός στο «ταμιείον» του έχει τη δυνατότητα να καλλιεργήσει περισσότερο των «έσω άνθρωπο» και να βρεθεί ενώπιος ενωπίω με τον Θεό. Ωστόσο οι καμπάνες των εκκλησιών, στις μονές αλλά και στον κόσμο, ηχούν τακτικότερα και προσκαλούν τους πιστούς στην κοινή Λατρεία, την επ? Εκκλησίας.
Δεν αρκεί ο προσωπικός αγώνας. Η θεοευλόγητη εμπειρία της κοινωνίας των προσώπων συνιστά στήριγμα απαραίτητο και μοναδικό για τον αγωνιζόμενο άνθρωπο. Άσκηση εκτός Εκκλησίας και προσευχή αποκλειστικά ατομική, ξεκομμένη από την κοινή λειτουργική σύναξη μοιάζουν με? συμμετοχή σε πρωτάθλημα χωρίς αντιπάλους, με αγώνα δρόμου έξω απ? τον στίβο και με γυμναστικές ασκήσεις δίχως τα απαραίτητα όργανα.
Η λειτουργική ζωή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι η πνευματική τροφή του αγωνιζόμενου Χριστιανού. Ευωδιάζουν οι ναοί απ? το θυμίαμα που χρησιμοποιείται πιο συχνά στις ιερές ακολουθίες. Ηρεμούν οι εκκλησιαζόμενοι με το ιλαρό φως των καντηλιών και των κεριών. Περισσότερες και με ιδιαίτερο χρώμα οι ιερές ακολουθίες γαληνεύουν τις ψυχές και αναπτερώνουν το νου. Η λειτουργική τάξη τώρα τηρείται με ακρίβεια ακόμη και στις ενορίες, όπου τον υπόλοιπο χρόνο οι ακολουθίες συντομεύονται και εν πολλοίς περικόπτονται για να οικονομηθούν οι εν τω κόσμω Χριστιανοί, με τον ελάχιστο διαθέσιμο χρόνο και τις πολλές βιοτικές μέριμνες.
Στην ακολουθία του Όρθρου διαβάζονται οι «βασιλικοί ψαλμοί» (Επακούσαι σου Κύριος εν ημέρα θλίψεως? Κύριε, σώσον τον βασιλέα?). Με τις εννέα βιβλικές ωδές, που περιέχονται σε διάφορα βιβλία της Αγ. Γραφής και διαβάζονται κατά την καθορισμένη τάξη, δοξολογείται το όνομα του Θεού, διότι: α) έσωσε τον Ισραήλ απ? τη δουλεία τον Αιγυπτίων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, β) έδωσε το Νόμο Του στον θεόπτη Μωϋσή, γ) η στείρα Άννα απέκτησε γιο, τον προφήτη Σαμουήλ, δ) φανερώθηκε στους προφήτες Αββακούμ και Ησαΐα, ε) διέσωσε τον προφήτη Ιωνά στην κοιλία του κήτους, στ) έσωσε τους Αγίος Τρεις Παίδες στο πυρωμένο καμίνι, ζ) είναι δημιουργός του κόσμου, όπως Τον ανύμνησαν οι Τρεις Παίδες και η) αξίωσε τον ιερέα Ζαχαρία να αποκτήσει γιο, τον Πρόδρομο Ιωάννη.
Ακολουθούν λιτές οι ακολουθίες των Ωρών, που τελούνταν κανονικά τέσσερις φορές την ημέρα, σύμφωνα με το ιουδαϊκό σύστημα διαίρεσης της μέρας: την α΄ ώρα (6 π.μ.), την γ΄ ώρα (9 π.μ., οπότε έγινε και η Πεντηκοστή), την στ΄ ώρα (12 μεσημ., οπότε ο Χριστός προσηλώθηκε στον Σταυρό) και την θ΄ ώρα (3 μ.μ., οπότε ο Χριστός, πάνω στον Σταυρό, παρέδωσε το πνεύμα Του).
Ο Εσπερινός την Μεγάλη Τεσσαρακοστή έχει ιδιαίτερο χρώμα. Απλός τις καθημερινές, με περισσότερους ύμνους τις Κυριακές. Τις Κυριακές ψάλλονται κατανυκτικοί ύμνοι, που προτρέπουν τους πιστούς προς τη μετάνοια. Επίσης,ψάλλονται τα «μεγάλα προκείμενα»: «Μη αποστρέψης το πρόσωπόν Σου από του παιδός Σου, ότι θλίβομαι. Ταχύ επάκουσόν μου, πρόσχες τη ψυχή μου και λύτρωσαι αυτήν» και «Έδωκας κληρονομίαν τοις φοβουμένοις το Όνομά Σου, Κύριε». Στον πρώτο κατανυκτικό εσπερινό (Κυριακή της Τυρινής), «της Συγγνώμης» όπως λέγεται, κλήρος και λαός δίνουν τον εν Κυρίω ασπασμό, για να προχωρήσουν ειρηνικοί και συγχωρεμένοι στην Μεγ. Τεσσαρακοστή. Στη Λευκάδα, κάθε Κυριακή τελείται ένας μόνο κατανυκτικός εσπερινός στο ναό του Αγ. Νικολάου και ακολουθεί θ. κήρυγμα.
Τα απογεύματα τελείται το Μέγα Απόδειπνο, με πολλούς ψαλμούς, ευχές και σύντομους ύμνους («Μεθ? ημών ο Θεός γνώτε έθνη και ηττάσθε, ότι μεθ? ημών ο Θεός» κ.ά. κατανυκτικά τροπάρια). Στα απόδειπνα της Α΄Εβδομάδας των Νηστειών ψάλλεται ο Μ. Κανόνας, χωρισμένος σε τέσσερα μέρη.
Για την Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία, τους Χαιρετισμούς και τον Μ. Κανόνα θα γίνει ιδιαίερη αναφορά σε επόμενα κείμενα.
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.