kantonopou’s blog

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ

Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ματθαίος (16 Νοεμβρίου)

Συγγραφέας: kantonopou στις Νοέμβριος 16, 2012

Ο απόστολος και ευαγγελιστής Ματθαίος. Μικρογραφία από βυζαντινό Ευαγγέλιο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.
Ο άγιος Ματθαίος. Μικρογραφία από βυζαντινό Ευαγγέλιο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.

Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει και τιμά την ιερή μνήμη του αγίου αποστόλου και ευαγγελιστή Ματθαίου. Ο Ματθαίος, που λεγότανε και Λεβίς, είναι ο όγδοος στη σειρά των δώδεκα Αποστόλων και ο θεόπνευστος συγγραφέας του πρώτου Ευαγγελίου. Ήταν τελώνης το επάγγελμα, κι ο Ιησούς Χριστός περνώντας τον κάλεσε και του είπε· «Ακολουθεί μοι». Τότε ο Ματθαίος «αναστάς ηκολούθησεν αυτώ». Ο ευαγγελιστής Λουκάς, που στο Ευαγγέλιο του αναφέρει επίσης για την κλήση του Ματθαίου, λέγει ότι «καταλιπών άπαντα ηκολούθησεν αυτώ». Κι ακόμη ότι «εποίησε δοχήν μεγάλην αυτώ εν τη οικία αυτού». Όλα αυτά μας δίνουν να εννοήσουμε τί άνθρωπος ήταν ο τελώνης Λεβίς, ο έπειτα απόστολος και ευαγγελιστής Ματθαίος.

Ακόμα όμως η ευαγγελική διήγηση για την κλήση του τελώνη στο αποστολικό αξίωμα μας δείχνει τον ανεξιχνίαστο τρόπο, με τον οποίο ο Θεός καλεί τους ανθρώπους, καθώς και πόση είναι η ανακαινιστική δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Ο Ιησούς Χριστός δεν κάλεσε για να κάμει αποστόλους μόνο αγράμματους ψαράδες, αλλά και αμαρτωλούς τελώνες. Πώς προγνωρίζει ο Θεός τους εκλεκτούς και ανακαλύπτει μέσα στον τελώνη τον ευαγγελιστή, αυτό δεν φτάνει και δεν μπορεί να το καταλάβει νους άνθρωπου. Όμως ο απόστολος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους επιστολή γράφει για ποιό λόγο ο Θεός εξέλεξε άσημους ανθρώπους για αποστόλους· «όπως μη καυχήσηται πάσα σαρξ ενώπιον τον Θεού», για να μην καυχηθεί κανένας άνθρωπος μπροστά στο Θεό.

Ένας από τους αρχαίους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, ο Παπίας επίσκοπος Ιεραπόλεως, το 130 μετά Χριστόν, μας δίνει την πληροφορία ότι «Ματθαίος… τη εβραΐδι διαλέκτω τα λόγια συνεγράψατο, ηρμήνευσε δε αυτά ως ην δυνατός έκαστος». Δηλαδή το «κατά Ματθαίον» Ευαγγέλιο γράφτηκε πρώτα στα εβραϊκά κι ύστερα μεταφράστηκε στα ελληνικά. Στο Ευαγγέλιο του ο Ματθαίος αναφέρει πολύ συχνά τη φράση «βασιλεία των ουρανών», γι’ αυτό και το «κατά Ματθαίον» Ευαγγέλιο ονομάζεται Ευαγγέλιο της βασιλείας. Στα κεφάλαια 5 και 7 είναι η περιώνυμη «επί του όρους» ομιλία, που την διαβάζουν και πολλοί που δεν είναι χριστιανοί, όπως ο μεγάλος Ινδός πολιτικός Μαχάτμα Γκάντι.

Η παράδοση της Εκκλησίας λέγει ότι ο Ματθαίος κήρυξε για μερικά χρόνια στην Παλαιστίνη κι ύστερα σε ξένους λαούς και μάλιστα στους Πάρθους, δηλαδή στη σημερινή Περσία. Δεν φαίνεται πως ο ευαγγελιστής Ματθαίος είχε μαρτυρική τελείωση, αλλά μάλλον πως ετελεύτησε τον βίο του ειρηνικά. Η μόνη λέξη, που ο ευαγγελιστής Ματθαίος λέγει στο Ευαγγέλιο του για τον εαυτό του, είναι ότι ήταν τελώνης, ένα επάγγελμα δηλαδή για την εποχή εκείνη όχι και πολύ τίμιο και καθαρό. Αυτό δείχνει πως ο Ματθαίος ήταν άνθρωπος με ταπεινοσύνη, που δεν δίσταζε να πει τί ήταν πρώτα. Μα και άνθρωπος με βαθειά συνείδηση της μεγάλης μεταβολής που είχε γίνει μέσα του με τη θεία χάρη· «Ευαγγελιστής από τελώνου… μετεσκεύασται», καθώς ψάλλει στην εορτή του η Εκκλησία.

Δεν ξέρομε λοιπόν πολλά για το βίο και την ιεραποστολική δράση του ευαγγελιστή Ματθαίου, έχομε όμως μεγάλο θησαυρό στην Εκκλησία το Ευαγγέλιό του. Είναι το πρώτο βιβλίο της Καινής Διαθήκης και το μεγαλύτερο σε έκταση, μαζί με τις Πράξεις των Αποστόλων· το «κατά Ματθαίον» Ευαγγέλιο και οι Πράξεις των Αποστόλων είναι δυό ιερά και θεόπνευστα βιβλία από 28 κεφάλαια το καθένα. Το «κατά Ματθαίον» Ευαγγέλιο διαβάζεται στην Εκκλησία σε δεκαεπτά Κυριακές μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, καθώς και σε δυό ακόμα Κυριακές, της Απόκρεω δηλαδή και της Τυροφάγου. Αλλά και στις καθημερινές άλλων τόσων σχεδόν εβδομάδων, διαβάζονται περικοπές από το «κατά Ματθαίον», καθώς και σε Δεσποτικές εορτές και πολλές εορτές Αγίων.

Κι άλλη φορά το είπαμε ότι τα Ευαγγέλια δεν είναι συστηματικά ιστορικά συγγράμματα, αλλά «υπομνήματα», καθώς λέγονται, των Αποστόλων. Έτσι λοιπόν βλέπομε ότι εικοσιεννέα σημεία από τη διδαχή και τα θαύματα του Ιησού Χριστού αναφέρονται μόνο από τον ευαγγελιστή Ματθαίο. Μερικά απ’ αυτά είναι· η προσκύνηση των μάγων, η φυγή της αγίας οικογένειας στην Αίγυπτο, η σφαγή των νηπίων, το εγκώμιο για τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, η παραβολή του κακού δούλου, η παραβολή των εργατών του αμπελώνα, ο ταλανισμός των φαρισαίων, η παραβολή των δέκα παρθένων, η δευτέρα παρουσία και η καθολική κρίση. «Ταις του αποστόλου και ευαγγελιστού Ματθαίου πρεσβείαις, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς». Αμήν.

vatopaidi

Αφήστε μια απάντηση