Χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες

Άγιος Βασίλης έρχεται

Ο Άι Βασίλης αποτελεί σήμερα μία διεθνή λαογραφική μορφή γνωστή σε παιδιά και ενηλίκους. Είναι κυρίαρχο πρόσωπο του εορτασμού της Πρωτοχρονιάς και των Χριστουγέννων. Η γνωστή παρουσία του με κόκκινη στολή, λευκή γενειάδα, τα γυαλιά του, πάντα χαμογελαστός με το σάκο με τα δώρα, πάνω σε έλκηθρο που το σέρνουν ζωηρά ελάφια ή τάρανδοι αποτελεί σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα τον πλέον αγαπημένο ήρωα των παιδιών τις ημέρες των εορτών, ακόμη και σε χώρες μη χριστιανικές.

Ο μύθος του Άγιου Βασίλη αποτελεί ίσως την πιο διάσημη φιγούρα, που ξεπηδά από την χριστιανική παράδοση και η οποία αναφέρεται πλέον σε όλο τον κόσμο.

Η παράδοση του γενειοφόρου με την κόκκινη κάπα και τους ταράνδους, θέλει τον εύθυμο Άγιο Βασίλη να εισβάλει στα σπίτια από τις καμινάδες την Παραμονή των Χριστουγέννων και όχι την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς όπως συμβαίνει με τα ελληνικά σπίτια.

Ο Άγιος Βασίλης του 2ου Νηπιαγωγείου Ερμούπολης……..καταφθάνει………

Η σημερινή μορφή του Άι Βασίλη έγινε δημοφιλής με το ποίημα «A Visit from St. Nicholas» (Μια επίσκεψη από τον Άγιο Νικόλαο) που δημοσιεύτηκε το 1823.[1][2][3]  Η οπτικοποιημένη εκδοχή πρωτοεμφανίστηκε στο περιοδικό «Harper’s Weekly» το 1863. Συμμετοχή στην δημοφιλία είχε και το παιδικό βιβλίο «The Life and Adventures of Santa Claus» του 1902. Η White Rock Beverages ήταν μια εταιρία αναψυκτικών που τον χρησιμοποίησε το 1915 για να πουλήσει μεταλλικό νερό, και το 1923 τζίντζερ-έιλ. Το 1931 η γνωστή αμερικάνικη εταιρεία αναψυκτικών Coca-Cola παρουσίασε τον Άι-Βασίλη με πρωτοχρονιάτικα δώρα τα προϊόντα της εταιρείας στα χρώματα βεβαίως εκείνης. Υπεύθυνος για το σχεδιασμό του ‘Αι Βασίλη με τη συγκεκριμένη μορφή ήταν ο Αμερικάνος σχεδιαστής Haddon Sundblom ο οποίος και συνεργάστηκε για δεκαετίες με την εταιρεία. Η διαφήμιση αυτή υπήρξε εμπορικά τόσο επιτυχής που έμελλε να γίνει σήμα δημοτικότητάς της ανά τον κόσμο.[4][5]  Η μακρόχρονη χρήση του σε διαφημίσεις της Coca-Cola παγίωσε την εμφάνισή του και ειδικά τα κόκκινα ρούχα, αλλά οπωσδήποτε δεν ήταν δική της εφεύρεση.[6]

Ιστορικά στοιχεία

Oλλανδός “Σιντερκλαας”

Για τους Ορθόδοξους χριστιανούς ο Άι Βασίλης είναι ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος έζησε στη Καππαδοκία που αφιέρωσε σχεδόν όλη του τη ζωή στη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο και που θεωρείται στη παγκόσμια ιστορία ως ο εμπνευστής αλλά και πρώτος δημιουργός της οργανωμένης φιλανθρωπίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μέγας Βασίλειος ήταν ψηλόλιγνος, με μαύρα μάτια και γένια[εκκρεμεί παραπομπή]. Ακόμη και ο Άγιος Νικόλαος στην Ορθόδοξη παράδοση αγιογραφείται ως ισχνός ασπρογένης γέροντας. Ο Μέγας Βασίλειος πέθανε στις 31 Δεκεμβρίου του 378. Τη 1 Ιανουαρίου του 379, ημέρα της κηδείας του, διατηρούμενη στη παράδοση, θεωρήθηκε (πρώτα) απ΄ όλους χριστιανικούς λαούς ότι φέρνει ευλογία και καλή τύχη στη νέα χρονιά[εκκρεμεί παραπομπή]. Τα κάλαντα Πρωτοχρονιάς πέρα από τα παινέματα κύριο πρόσωπο είναι ακριβώς ο Μέγας Βασίλειος για το έργο του οποίου γίνεται υπενθύμιση στον σπιτονοικοκύρη ώστε να επαναλάβει επ’ ωφελεία βεβαίως των παιδιών που ψάλλουν εκείνα.

Στη Δύση το πρόσωπο του Santa Claus έχει ταυτιστεί με την ιστορία του Αγίου Νικολάου που φημιζόταν για τη γενναιοδωρία του. Στην ιστορία του Αγίου Νικολάου οι βόρειοι λαοί έχουν προσθέσει στοιχεία των δικών τους παραδόσεων (τάρανδοι, έλκηθρο, άστρο του Βορρά, μεγάλες κάλτσες κλπ), μια κουλτούρα που τον συνοδεύει μέχρι και σήμερα και δημιούργησε τη σημερινή φιγούρα του Santa Claus με όλα τα χαρακτηριστικά του. Στα ελληνικά δεδομένα η μετατροπή αυτή φαίνεται να πέρασε περίπου στη δεκαετία του 1950-1960, κυρίως στον αστικό πληθυσμό, από τους Έλληνες μετανάστες που με τις ευχετήριες κάρτες τους εισήγαγαν τον «Δυτικό» Άϊ-Βασίλη.

Πηγές άρθρων:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%B9_%CE%92%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BB%CE%B7%

 https://www.iefimerida.gr/stories/i-istoria-toy-ai-basili-agios-nikolaosCF%82

 

Χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες

Χριστουγεννιάτικο έλατο

Το δέντρο των Χριστουγέννων ή χριστουγεννιάτικο δέντρο αποτελεί σήμερα διεθνές χριστουγεννιάτικο έθιμο. Ως χριστουγεννιάτικο σύμβολο – έθιμο φέρεται από τον 8ο αιώνα, όταν ο Άγιος Βονιφάτιος θέλησε περί το 750 να εξαλείψει την μέχρι τότε αποδιδόμενη ιερότητα των «ειδωλολατρών» στη βελανιδιά, αντικαθιστώντας την με το έλατο δηλαδή το δένδρο των Χριστουγέννων.

Ο στολισμός του δένδρου είναι καθαρά συμβολικός της ευτυχίας των ανθρώπων και της φύσεως με τη Γέννηση του Θεανθρώπου. Σύμφωνα με ερευνητές του αντικειμένου, το πρώτο στολισμένο δένδρο εμφανίστηκε στη Γερμανία το 1539 και τα πρώτα στολίδια ήταν συσκευασμένα φαγητά ή είδη ρουχισμού ή άλλα χρήσιμα είδη, που στο πέρασμα των χρόνων και με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου εξελίχθηκαν μόνο σε διακοσμητικά αντικείμενα. Κατά την παράδοση ο πρώτος που στόλισε δέντρο ήταν ο Μαρτίνος Λούθηρος. Έχει εκφραστεί όμως και η άποψη ότι το έθιμο έχει ανατολίτικη προέλευση. Σύμφωνα με αυτή, ο Αναστάσιος Α’ το 512 έχτισε στη Συρία έναν ναό με δύο ορειχάλκινα δέντρα[1].

Στην Ελλάδα το έθιμο αυτό του έλατου ως χριστουγεννιάτικη διακόσμηση ήρθε για πρώτη φορά με τον Βαυαρό Βασιλιά Όθωνα το 1833[1], που σημαίνει ότι είχε ήδη καθιερωθεί ως έθιμο στους βασιλικούς οίκους της Βόρειας Ευρώπης. Αρχικά στολίστηκε στα ανάκτορα του Ναυπλίου και εν συνεχεία στην Αθήνα, όπου οι κάτοικοι έκαναν ουρές για να το θαυμάσουν. Σημειώνεται ότι στη Γαλλία ως έθιμο εισήχθηκε αρκετά χρόνια μετά από ό,τι στην Ελλάδα από την Κόμισσα της Ορλεάνης.

Στην αρχαία Ελλάδα το έτος άρχιζε μεταξύ του Χειμώνα και της Άνοιξης, ενώ στην Αττική μετά το θερινό ηλιοστάσιο (21 Ιουνίου) κατά τα μέσα Ιουλίου και ο πρώτος μήνας ήταν ο Εκατομβαιών. Τραγούδια όμως θρησκευτικά τραγουδούσαν τα παιδιά και σε άλλες γιορτές μέσα στον χρόνο, όπως συνέβαινε κατά τον μήνα Πυανεψιώνα, που ξεκινούσε από τα μέσα του Οκτωβρίου μέχρι τα μέσα του Νοεμβρίου. Κατά τον μήνα αυτό υπήρχε μια γιορτή, τα Πυανέψια ή Πυανόψια ή Πανόψια (πύανα=κύαμοι, κουκιά. Πύανα+έψω=ψήνω). Η γιορτή αυτή, σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς προερχόταν από την εποχή του Θησέα, ο οποίος, όταν πήγαινε στην Κρήτη, για να σκοτώσει τον Μινώταυρο, πέρασε από τη Δήλο και έκανε τάμα στον Απόλλωνα, ότι αν θα πετύχαινε τον στόχο του, θα επέστρεφε και θα του πρόσφερε ένα κλαδί ελιάς στολισμένο, πράγμα που έγινε.

Έτσι καθιερώθηκε το στόλισμα του δέντρου ελιάς, που το τοποθετούσαν μπροστά στην πόρτα του σπιτιού. Το στόλισμα περιλάμβανε κλωστές από μαλλί, διάφορα φρούτα και καρπούς, σύκα, χουρμάδες, κορδέλες λευκές και κόκκινες, μπισκοτάκια με μέλι κτλ. Το κλαδί της ελιάς ονομαζόταν Ειρεσιώνη (είριον=έριον=μαλλί) και το κρατούσαν μέχρι την επόμενη χρονιά. Τα παιδιά γυρνούσαν τα σπίτια και τραγουδούσαν:

εἰρεσιώνη σῦκα φέρει καὶ πίονας ἄρτους καὶ μέλι ἐν κοτύλῃ καὶ ἔλαιον ἀποψήσασθαι καὶ κύλικ’ εὔζωρον, ὅπως μεθύουσα καθεύδῃς (η ειρεσιώνη έχει πάνω της σύκα και ψωμιά παχιά και μέλι σε ποτήρι και λάδι για σπόγγισμα (του προσώπου) και φιάλη με καλό κρασί, ώστε να κοιμηθείς μεθυσμένη).

Όταν κατά την ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδο απαγορεύτηκαν οι ειδωλολατρικές γιορτές, για να μη χαθεί το έθιμο το επένδυσαν οι χριστιανοί με στίχους χριστιανικούς και έφτασε το έθιμο μέχρι τις μέρες μας με τη μορφή των καλάντων, που είναι ευχετήρια και εγκωμιαστικά τραγούδια. Ψάλλονται κυρίως τις παραμονές των γιορτών των Χριστουγέννων, της πρωτοχρονιάς, των Θεοφανίων και του Λαζάρου.

Ο στολισμός του δέντρου, επειδή στο θεοκρατικό Βυζάντιο θεωρήθηκε συνδεδεμένος με ειδωλολατρικά έθιμα απαγορεύτηκε. Όμως οι Έλληνες που μετακινήθηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες μετέδωσαν το έθιμο στους βόρειους λαούς, οι οποίοι ελλείψει ελαιοδένδρων χρησιμοποίησαν τα έλατα, που είχαν σε αφθονία. Έπειτα από αιώνες, στην εποχή του Όθωνα ξαναγύρισε στην Ελλάδα, ως δικό τους χριστουγεννιάτικο έθιμο.

Ρίζες από την Ανατολή

Σε χειρόγραφο του Βρετανικού Μουσείου, του 13ου αιώνα, αναφέρεται πως το έτος 512 ο αυτοκράτορας Αναστάσιος Α΄ έκτισε έναν ναό στο Τουρ Αμπντίν της Συρίας στον οποίο προσέφερε δύο ορειχάλκινα δένδρα στημένα εκατέρωθεν της Ωραίας Πύλης του Ιερού Βήματος, τα οποία είχαν θέσεις για φώτα.

Επίσης και στον Ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη υπήρχαν επί Βυζαντίου, στο επιστύλιο του τέμπλου, μεταλλικά δένδρα σε σχήμα κώνου (πυρσόμορφα δένδρα) όμοια με κυπαρίσσια, όπου αντί για καρπούς έφεραν φώτα σε σχήμα κωνοειδές. Βεβαιώνεται επιπλέον η χρήση πολυκάνδηλων σε σχήμα δένδρου σε όλο τον ναό.

Μάλιστα σε διάφορα μέρη όπως στο Λιτόχωρο Πιερίας και τα Επτάνησα στόλιζαν δένδρα στο μέσο των Εκκλησιών με φρούτα ή και καρπούς. Στην Καππαδοκία στόλιζαν μέσα στα σπίτια κατά το Δωδεκαήμερο κλαδιά κωνοφόρων ή άλλων δένδρων με ξηρούς καρπούς και αυτοσχέδια στολίδια.[4]

Πηγή άρθρου: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%AD%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%A7%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CF%89%CE%BD

Χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες

Με το στολισμένο μας καραβάκι τραγουδάμε τα κάλαντα και ευχόμαστε ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Τα παιδιά του 2ου Νηπιαγωγείου Ερμούπολης εύχονται Καλά Χριστούγεννα με Υγεία, μαζί με τα στολισμένα χριστουγεννιάτικα χειροποίητα καραβάκια τους σαν καλαντιστές με τη συνοδεία των φωνών των αγαπημένων μας νηπίων και πλέον μαθητών της Γ’ τάξης του 6ου Δημοτικού Σχολείου Ερμούπολης που τα τραγούδησαν την σχολική χρονιά 2015-2016.

σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου μας https://blogs.sch.gr/2nipermoup/wp-admin/post.php?post=272&action=edit

Χριστουγεννιάτικες δραστηριότητες

Οι καλικάντζαροι ξεναγούν τον Μπισκοτένιο στην Σύρο!

Φέτος τα μικρά καλικαντζαράκια ξεναγούν τον Μπισκοτένιο στην όμορφη Σύρο μας. Στην πλατεία, στον Γαλησσά, στην άνω Σύρο, στην Ποσειδωνία, στην παιδική χαρά, στο νηπιαγωγείο μας, σε όλη την Σύρο!!!

Μάθαμε για τα μικρά πλασματάκια, τα ζωγραφίσαμε, τα βαφτίσαμε και αφού φτιάξαμε με τον δικό μας μοναδικό τρόπο τον Μπισκοτένιο, τον ξεναγήσαμε στην Σύρο μας.

Χριστουγεννιάτικα Έθιμα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΥΡΟΥ ΚΑΙ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

               

Σε προηγούμενη ανάρτηση αναφερθήκαμε στο χριστουγεννιάτικο έθιμο των καλάντων. Μπορείτε να το διαβάστε εδώ

https://blogs.sch.gr/2nipermoup/wp-admin/post.php?post=257&action=edit

Στη Σύρο κάθε χρόνο τραγουδάμε τα δικά μας Χριστουγεννιάτικα και Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα αλλά και τα Κυκλαδίτικα!!!!

Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΑΣ είναι να μάθουμε τα κάλαντα και να τα τραγουδήσουμε όλοι μαζί

 

 

Πώς θα τα μάθουμε; Τα παιδιά του 6ου Δημοτικού Σχολείου Ερμούπολης τραγουδούν.

Ας απολαύσουμε τα παλιά μας μαθητούδια να τα τραγουδούν όταν ήταν στο δημοτικό σχολείο!!

Τα  Συριανά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς

Τα  Συριανά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς

Και τα Κυκλαδίτικα παραδοσιακά κάλαντα Πρωτοχρονιάς

 

Κάλαντα Κυκλάδων

Για σένα κόρη όμορφη
ήρθαμε να τα πούμε,
και τα καλά Χριστούγεννα
για να σου ευχηθούμε.

Φέρτε μας  να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.

Αν έχεις κόρη όμορφη
βάλε τη στο τσιμπίδι,

και κρέμασε την αψηλά
να μην τη φαν οι ψύλλοι.

Φέρτε μας  να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.

Σ’ αυτό το σπίτι  που ‘ρθαμε
καράβια ‘ν’ ασημένια,
του χρόνου σαν και σήμερα
να ‘ναι μαλαματένια.

Φέρτε μας  να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας  να πιούμε.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Χριστουγεννιάτικα Έθιμα

ΚΑΛΑΝΤΑ

Κάθε χρόνο την παραμονή των Χριστουγέννων, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και την παραμονή των Φώτων λέμε τα κάλαντα. Συνήθως τα παιδιά από σπίτι σε σπίτι με τα τριγωνάκια τους ή/και με τα καραβάκια τους αλλά και με άλλα όργανα ρωτούν “να τα πούμε;” αφού χτυπήσουν πρώτα την πόρτα του σπιτιού ή το κουδούνι και τραγουδούν. Οι νοικοκυραίοι μετά προσφέρουν στους καλαντιστές χρήματα ή καλούδια για τα όμορφα καλά λόγια που άκουσαν.

«Να τα πούμε;» Και ποιος δεν έχει πει αυτή τη φράση παραμονές Χριστουγέννων; Γιατί, όμως, λέμε τα κάλαντα κάθε χρόνο τις γιορτές; Πώς ξεκίνησε το έθιμο αυτό και τι συμβολίζει;

 

Τα κάλαντα, τα οποία στην ουσία είναι δημοτικά ευχητικά τραγούδια με εγκωμιαστικούς στίχους, συχνά αναφέρονται ως εθιμικά τραγούδια, καθώς είναι ένα από εκείνα τα έθιμα που διατηρούν τη ζωντάνια τους ως τις μέρες μας που ψάλλονται εθιμικά κατ΄ έτος κυρίως την παραμονή μεγάλων θρησκευτικών εορτών όπως των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς (Αγ. Βασιλείου), των Θεοφανείων, ακόμη και των Βαΐων (ή του Λαζάρου), με εξαίρεση εκείνων της Μεγάλης Παρασκευής που είναι κατανυκτικά. Κύρια παραδοσιακά μουσικά όργανα που συνοδεύουν τα κάλαντα είναι το τρίγωνο, το λαούτο, το νταούλι η τσαμπούνα, η φλογέρα κ.ά.Οι τραγουδιστές – οργανοπαίκτες των καλάντων ονομάζονται “καλαντιστές”.

Η ονομασία τους προέρχεται από τη λατινική λέξη «calenda», που σημαίνει αρχή του μήνα, η οποία διαμορφώθηκε από το ελληνικό ρήμα «καλώ». Αναλλοίωτο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου εθίμου είναι και το γνωστό σε όλους φιλοδώρημα, το οποίο σήμερα είναι συνήθως κάποιο χρηματικό ποσό. Παλαιότερα, όμως, ήταν κυρίως φαγώσιμα, όπως γλυκά, πίτες, αυγά, λουκάνικα, κότες, αμύγδαλα, ρόδια, κρασί, τραχανάς, αλεύρι κ.ά. Ακριβώς για αυτό οι καλαντιστές προσπαθούσαν να πουν όσο το δυνατόν περισσότερα και καλύτερα παινέματα, ώστε να πάρουν και καλύτερο φιλοδώρημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα κάλαντα όλων των νησιών, όπου οι καλαντιστές αφιέρωναν περισσότερο χρόνο από το τραγούδι τους για να παινέσουν, παρά για εξιστορήσουν τα γεγονότα.

    Τα κάλαντα ψάλλονται κυρίως από παιδιά αλλά και από ενήλικα άτομα, είτε μεμονωμένα είτε καθ’ ομάδας, που περιέρχονται οικίες, καταστήματα, δημόσιους χώρους κ.λπ. με τη συνοδεία του πατροπαράδοτου σιδερένιου τριγώνου, αλλά ενίοτε και άλλων μουσικών οργάνων (φυσαρμόνικας, ακορντεόν, τύμπανου,φλογέρας κ.λπ.). Τα παιδιά ρωτούν συνήθως «Να τα πούμε;» και περιμένουν την απάντηση «Να τα πείτε».

Τα κάλαντα ξεκινούν κυρίως με χαιρετισμό στη συνέχεια αναγγέλλουν τη μεγάλη χριστιανική εορτή που φθάνει και καταλήγουν σε ευχές. Χαρακτηριστικό σημείο είναι η γλώσσα στην οποία αυτά ψάλλονται, στη καθαρεύουσα, καταδηλούντα την άμεση καταγωγή τους από τους Βυζαντινούς χρόνους τις Καλένδες του Ιανουαρίου που γιορτάζονταν με ιδιαίτερη λαμπρότητα.Κύριος σκοπός των τραγουδιών αυτών είναι μετά τις αποδιδόμενες ευχές τα “Χρόνια Πολλά” το φιλοδώρημα είτε σε  χρήματα (σήμερα) είτε σε προϊόντα (παλαιότερα). Σχετική μ’ αυτό είναι και η παρασκευή “κουλούρας” ονομαζόμενη “κολλίκι” (Βέροια) ή “κουλιαντίνα” (Σιάτιστα) και εξ αυτών οι φέροντες αυτά ονομάζονται “Κουλουράδες” ή “Φωτάδες”. Πολλές φορές όταν δεν υπήρχε φιλοδώρημα ή ήταν ευτελές τότε τα παιδιά συνέχιζαν με πολύ δυνατή φωνή έξω από την οικία δίστιχα σκωπτικά, επαναλαμβανόμενα:
«Αφέντη μου στη κάπα σου χίλιες χιλιάδες ψείρες,
άλλες γεννούν, άλλες κλωσούν κι άλλες αυγά μαζώνουν! Αυτές οι απειλές έχουν την αφετηρία τους τα κάλαντα της αρχαιότητας. Στα χελιδονίσματα της αρχαίας Ελλάδας (κάλαντα της εαρινής πρωτοχρονιάς) τα παιδιά, αφού έλεγαν το άγγελμα της πρωτοχρονιάς και τις ευχές τους, χωρίς θρησκευτικές αναφορές, διατύπωναν τις απαιτήσεις τους για φιλοδώρημα κι ύστερα περνούσαν στις απειλές των νοικοκυραίων. “…αν όμως δεν μας δώσεις δεν θα περάσει έτσι την αυλόπορτά σου σηκώνουμε ή το στέγαστρό της, …” [1] [2] Το ίδιο γινόταν και στα κόλιντα (τα παραδοσιακά κάλαντα) της Βισαλτίας στη Μακεδονία, τότε που τα παιδιά βροντούσαν τις εξώπορτες με τις τοπούζες (ραβδιά με σφαιρικές απολήξεις) φωνάζοντας.

Ο μεγάλος αριθμός των διαφόρων παραλλαγών εξανάγκασε να διακρίνονται αυτά σε εθνικά ή αστικά και στα τοπικά ή παραδοσιακά (κατά περιοχή). Στα χριστουγεννιάτικα κάλαντα έχουν καταμετρηθεί περισσότερες από τριάντα παραλλαγές μόνο στον Ελλαδικό χώρο. Σήμερα εκτός των παραπάνω έχουν εισαχθεί και διάφορα αγγλοσαξωνικά χριστουγεννιάτικα τραγούδια, μερικά από τα οποία έχουν μεταγλωττιστεί στα ελληνικά και χρησιμοποιούνται κάποιες φορές επιπρόσθετα με τα παραδοσιακά.

πηγή άρθρων:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1

http://ikivotos.gr/post/1144/ta-paradosiaka-xristoygenniatika-kalanta-kathe-perioxhs

https://www.in.gr/2019/12/24/plus/na-ta-poume-giati-leme-simera-ta-kalanta/

 

 

 

Χριστουγεννιάτικα Έθιμα

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΣΤΟΛΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΙΟΥ στην Ελλάδα και στη Σύρο

Η χώρα μας έχει την ευλογία να απολαμβάνει τις χάρες και τις χαρές του βουνού αλλά και της θάλασσας. Το χερσαίο τμήμα της αγκαλιάζεται από το Αιγαίο, το Ιόνιο, το Κρητικό, το Ικάριο, το Καρπάθιο, το Μυρτώο και το Θρακικό πέλαγος. Θάλασσα γαλάζια, ζωοδότρα, χιλιοτραγουδισμένη, ανοίγει δρόμους εμπορικούς, πολιτιστικούς, πολιτισμικούς, πνευματικούς, γεφυρώνει διαφορετικούς πολιτισμούς, εξελίσσει.

Οι Έλληνες αγαπήσαμε από νωρίς τα μυστήρια και τα μυστικά της και βαλθήκαμε να την κατακτήσουμε. Έτσι, η Ελλάδα υπήρξε, ιστορικά, χώρα ναυτικών. Και είναι ακόμα, έχοντας βιώσει έντονα όσα καλά, αλλά και κακά φέρνει η θάλασσα, στο πέρασμα των χρόνων.

Λογικό ήταν, λοιπόν, η καθημερινότητα των κατοίκων της να περιστρέφεται γύρω από το υγρό στοιχείο. Γεγονός που ήταν, μάλιστα, εντονότερο πριν αρκετές δεκαετίες, όταν σχεδόν από κάθε σπίτι, θα έλεγε κανείς, ο πατέρας ή ο γιος – πολλές φορές και οι δύο – έλειπαν “στα καράβια”, παλεύοντας για το ψωμί της οικογένειας. Και τα Χριστούγεννα δεν μπορούσαν να διαφέρουν.

Το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της χώρας μας, που τα παιδιά με αγάπη, χαρά και δημιουργικό νου κατασκεύαζαν τα παιχνίδια τους. Αποτελούσε, όμως, και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς, που επέστρεφαν από τα ταξίδια τους.

Τα παιδιά που έμεναν πίσω, οπλισμένα με πολλή φαντασία, συνήθιζαν να κατασκευάζουν μόνα τα παιχνίδια τους, χρησιμοποιώντας ό,τι είχαν πρόχειρο· συνήθως, ξύλο και λίγο χαρτί ή κουρέλια. Τα περισσότερα κατέληγαν να φτιάχνουν το παραδοσιακό, πλέον, καραβάκι, εμπνευσμένα από τα μακρινά ταξίδια των αγαπημένων τους προσώπων και τη νοσταλγία να τα ξαναδούν.

Ως χώρα της θάλασσας η Ελλάδα είχε το έθιμο του στολισμού του καραβιού. Δεν μας είναι ξένη η εικόνα παιδιών (ή και μεγαλύτερων) να γυρνάνε από πόρτα σε πόρτα για να πούνε τα κάλαντα, κρατώντας στα χέρια ένα τέτοιο, χειροποίητο καραβάκι. Στολισμένο με χρωματιστά χαρτιά και σχοινιά, γέμιζε από γλυκά και χριστόψωμα από τους γείτονες.

 

 

 

 

Το καράβι συμβολίζει την καινούργια πλεύση του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Χριστού και ενδεχομένως να συμβόλιζε, όχι μόνο την προσμονή των παιδιών για αντάμωση με τους συγγενείς τους, αλλά και τη δική τους αγάπη για τη θάλασσα. Παράλληλα, μικρά καραβάκια είχαν τον ρόλο και ενός τιμητικού καλωσορίσματος για τους Έλληνες θαλασσοπόρους που επέστρεφαν στα σπίτια και τις οικογένειές τους, καθώς και τάματος για να είναι ασφαλείς στα άγρια κύματα.

Το ελληνικό παραδοσιακό καραβάκι αποτελεί παράδοση των παλαιών εποχών της χώρας μας, που τα παιδιά με αγάπη, χαρά και δημιουργικό νου κατασκεύαζαν τα παιχνίδια τους. Αποτελούσε, όμως, και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς, που επέστρεφαν από τα ταξίδια τους.

Η Σύρος μας ανήκει στην νησιωτική Ελλάδα, στις Κυκλάδες, στο Νότιο Αιγαίο με παράδοση Κυκλαδίτικη, ναυτική, ταξιδιάρικη, γεμάτη χαρές και λύπες, ξενιτιά και νοσταλγία, χορούς και τραγούδια, ήθη και έθιμα θαλασσινά.

Τα κάλαντα με τη συνοδεία στολισμένου καραβιού, στη Σύρο, παραμονή Χριστουγέννων.     Τα κάλαντα με τη συνοδεία στολισμένου καραβιού, στη Σύρο, παραμονή Χριστουγέννων.

ΑΠΟΣΤΟΛΗ: Το δικό μας χριστουγεννιάτικο καραβάκι
  1. Θα ψάξουμε σε βιβλία, στο διαδίκτυο, ή ακόμα και στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς να βρούμε πώς μπορούμε να φτιάξουμε το δικό μας ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΟ καραβάκι.
  2. Αφού βρούμε πώς θα το φτιάξουμε τότε θα μαζέψουμε τα υλικά μας. Μπορούμε να το φτιάξουμε από χαρτί ή από χαρτόνι ή από χαρτοπετσέτα ή από μπουκάλι ή από ξύλα ή από ξυλάκια ή από πλαστελίνη ή από ζυμάρι ή από πέτρες ή από πηλό ή από υφάσματα ή από όποιο άλλο υλικό θέλουμε και μας εμπνεύσει!
  3. Και μετά θα το στολίσουμε χριστουγεννιάτικα!!!!!!!!!
  4. Φυσικά θα το βάλουμε όπως είναι  στολισμένο στο σαλόνι ή στο δωμάτιό μας  και θα το φωτογραφήσουμε.

Η αποστολή ολοκληρώνεται την Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου

Αν θέλουμε μπορούμε να φτιάξουμε και ένα φαγώσιμο γλυκό χριστουγεννιάτικο καραβάκι!!!!! https://akispetretzikis.com/el/categories/mpiskota/christoygenniatiko-karavi

 

 «Το Καραβάκι» – Ένα διαχρονικό έθιμο της Σύρου!

Από Γιώργος Σολάρης     29 Δεκεμβρίου 2017

Το Καραβάκι , διαχρονικό, έθιμο , Σύρου, Πρωτοχρονιάτικο έθιμο, Σύρου

«Το Καραβάκι» ήταν ένα πολεμικό πλοίο μήκους δύο με τέσσερα μέτρα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Γιώργου Σολάρη τους έδιναν ονόματα πολεμικών πλοίων  ανάλογα  ποιο ήταν το πιο  γνωστό της κάθε εποχής. Καραβάκια που είχαν βγει στην Ερμούπολη είχαν ονόματα όπως : ΚΙΛΚΙΣ, ΛΗΜΝΟΣ, ΑΒΕΡΩΦ ΚΑΙ ΕΛΛΗ . Κάθε χρόνο δύο με τρεις μήνες πριν την πρωτοχρονιά πήγαιναν στον ιδιοκτήτη (καραβοκύρη) του καραβιού για να γραφτούν σαν πλήρωμα. (που θα βγουν με το καραβάκι να πουν τα κάλαντα). Του έλεγαν: «γράψε και εμένα μην με ξεχάσεις», όταν όμως συμπλήρωναν τον αριθμό,  τους έλεγε ο καραβοκύρης, ”παιδιά τέρμα συμπληρώσαμε , φτιάξαμε το πλήρωμα , άντε και του χρόνου πρώτα ο Θεός”. Το πλήρωμα αποτελούνταν από 10 – 15 άτομα: τέσσερα άτομα που σήκωναν το  καραβάκι, τέσσερα άτομα αναπληρωματικοί , δύο με τρία άτομα που κρατούσαν μπουρούδες, δύο με τρία άτομα ορχήστρα, ένα άτομο που ήταν ο κεντρικός ταμίας και τέλος ο ιδιοκτήτης (καραβοκύρης). Μπουρούδες : Ήταν μεγάλα κοχύλια κομμένα στην άκρη. Τις μπουρούδες κρατούσαν άτομα που μπορούσαν να σφυρίξουν.  Ορχήστρα : Η ορχήστρα αποτελείτο από μια, με δύο φλογέρες και ένα τουμπί, παρόμοιο  με αυτό που είχαν οι Ζαμπουνιέρηδες .Ταμίας: Ταμίας ήταν πάντα ένας έμπιστος γνωστός του ιδιοκτήτη, οποίος κρατούσε ένα μεγάλο γκαζοντενεκέ όπου εκεί συγκεντρωνόντουσαν τα χρήματα.

Το καραβάκι έβγαινε μόνο στην Ερμούπολη την παραμονή και ανήμερα της πρωτοχρονιάς,  ενώ υπήρχαν χρονιές που έβγαιναν και δύο καραβάκια.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς: Το έθιμο συνήθως ξεκινούσε από την Καποδιστρίου κατά τις τέσσερις με πέντε το  πρωί, με πρώτη  στάση στο Δεσποτικό. Το ξεκίνημα γίνονταν τόσο πρωί, διότι υπήρχε το έθιμο ότι όποιος έψελνε τα κάλαντα πρώτος στον Δέσποτα, έπαιρνε και τα περισσότερα χρήματα. Ακολουθούσε το Δεσποτικό, τα μαγαζιά, οι δημόσιες υπηρεσίες και τα Εργοστάσια με την συνοδεία της  παραδοσιακής ορχήστρας και το χαρακτηριστικό ήχο των μπουρούδων. Το σφύριγμα  των μπουρούδων είχε το νόημα από την μια ότι σφυρίζει το καράβι και από την άλλη να ακούσει ο κόσμος και να βγει στις πόρτες, τα παράθυρα και τα μπαλκόνια. Επίσης οι μπουρούδες είχαν και  ένα  άλλο σκοπό. Να πλησιάζουν τον κόσμο να του ευχηθούν Χρόνια Πολλά, να γυρίζουν ανάποδα την μπουρού και για να ρίξουν μέσα τα χρήματα. Στη  συνέχεια,   μετά  από τις μπουρούδες τα χρήματα πήγαιναν στον κεντρικό ταμία που κρατούσε τον γκαζοντενεκέ και αφού τελείωναν την περιοδεία έκαναν τη μοιρασιά των χρημάτων.

Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς: Την επόμενη ημέρα της πρωτοχρονιάς το «ΚΑΡΑΒΑΚΙ» ξεκινούσε από τα Λαζαρέτα και πήγαινε στην περιοχή των Καμινίων, τις περιοχή του Βροντάδου, του Ξηρόκαμπου και γενικά σε όλα τα σπίτια της Σύρου. Όταν ολοκλήρωναν την πορεία τους αργά το βράδυ, γίνονταν πάλι η μοιρασιά. Μάλιστα ανήμερα της πρωτοχρονιάς εκτός από χρήματα οι νοικοκυρές συνήθιζαν να προσφέρουν ποτό, αμύγδαλα και καρύδια. Από μαρτυρίες μας είπαν ότι κάποιες χρονιές  αφού είχαν εξασφαλίσει  την δωρεάν μεταφορά του καραβιού και του πληρώματος από την εταιρεία του κ. Φουστάνου πήγαιναν στο Πειραιά. Έφευγαν νύχτα παραμονή της Πρωτοχρονιάς από το νησί της Σύρου και κατευθείαν το πρωί ξεκινούσαν και  έλεγαν τα Συριανά κάλαντα με το καραβάκι σε όλους τους δρόμους του Πειραιά.

Την έρευνα έκανε εδώ και χρόνια ο δάσκαλος χορού επί 43 χρόνια στο Λύκειο Ελληνίδων Σύρου και πλέον δάσκαλος στο Παραδοσιακό εργαστήρι Σύρου «ΑΡΩΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ» Νίκος Σολάρης.

ΠΗΓΕΣ:

https://antikleidi.com/2014/12/17/karabi-xristougenna/

https://cyclades24.gr/2017/12/karabaki-diaxroniko-ethimo-syros/

http://ellinwnparadosi.blogspot.com/2011/12/blog-post_13.html

https://www.helppost.gr/xristougenna/ethima-xristougennon/karavi-stolismeno/

 

 

 

 

 

 

 

 

11 Δεκεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

“ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΙΟ-ΒΑΣΙΛΗ”

Στις 11 Δεκεμβρίου τα παιδιά όλου του κόσμου, ανεξαρτήτου χρώματος, φύλου, θρησκείας, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, γλώσσας, φυλής, γιορτάζουν.
Στην Ελλάδα η Ημέρα του παιδιού γιορτάζεται την 11η Δεκεμβρίου – γενέθλια ημέρα της UNICEF – United Nations Children’s Fund (Ταμείο Παιδιών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών) που ιδρύθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1946 για να βοηθήσει αρχικά τα παιδιά της Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Κίνας μετά το τέλος του Β’ παγκοσμίου Πολέμου.
Ο παγκόσμιος ετήσιος εορτασμός της ημέρας αυτής, αντικατοπτρίζει τη σημασία που η Διεθνής Κοινότητα αποδίδει στα παιδιά όλου του κόσμου, καθώς και την ανησυχία της σχετικά με την κατάστασή τους.
Κάθε τέτοια μέρα έρχονται οι γονείς στο Νηπιαγωγείο μας και μαζί με τα παιδιά τους δρουν, αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό μέσα σε γιορτινό κλίμα χαράς.
Φέτος, όλη αυτή η δράση και δραστηριότητα έγινε από το σπίτι τους στο πλαίσιο της Σύγχρονης και Ασύγχρονης Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης.
Το κάθε παιδάκι μαζί με τον γονέα του, αφού έφτιαξε το εξώφυλλο του βιβλίου του, ζωγράφισε εναλλάξ τις σελίδες του και συνέθεσε δημιουργικά μια ολοκληρωμένη ιστορία με θέμα τον Άγιο Βασίλη, την οποία έγραψε ο γονιός του.
Πατώντας πάνω στον σύνδεσμο μπορείτε να διαβάσετε τις

“Ιστορίες με τον Άγιο-Βασίλη” https://www.storyjumper.com/book/read/94720546/5fd6bb20b05ec