Βασίλης Τασινός – Εκπαιδευτικές Διαδρομές

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 1 Αυγούστου 2015

Στις 15 Ιουνίου του 2013, συναντήθηκα στα Γιάννενα με τη Δέσποινα, τη Ζωή, τη Ντίνα και την Τασούλα, μαθήτριές μου για δύο χρόνια στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας (σχολικό έτος 1991-1992 Ε` τάξη και σχολικό έτος 1992-1993 ΣΤ` τάξη). Το αντάμωμα αυτό το περιγράφω στο άρθρο μου «Καλώς ανταμωθήκαμε».
Με το παρόν σημείωμα, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα ωραίο περιστατικό που μου θύμισε η Δέσποινα από τα μαθητικά τους χρόνια, την ημέρα της συνάντησή μας.
Στην ΣΤ` τάξη, στο μάθημα της Μουσικής, τους είχα μάθει το τραγούδι «Ο Κουταλιανός». Τα αγόρια τραγουδούσαν τους στίχους που αναφέρονται στη ρώμη του Κουταλιανού και τα κορίτσια τραγουδούσαν τους στίχους που αναφέρονται στο πόσο πολύ φοβάται ο Κουταλιανός τη γυναίκα του. Πάντα κατά την εκτέλεση του τραγουδιού, υπήρχε μια όμορφη κόντρα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών για το ποια ομάδα θα κατάφερνε να ακουστεί πιο δυνατά, τραγουδώντας τους στίχους που την αφορούσε, κάτι ανάλογο με το τραγούδι «Ήταν ένα μικρό καράβι», που τραγουδιέται εδώ και πολλές δεκαετίες στα σχολεία μας. Τον Κουταλιανό τον τραγουδούσαμε πολλές φορές στην τάξη, γιατί το «απαιτούσαν» οι μαθητές μου και το απολάμβαναν πολύ, όπως κι εγώ φυσικά. Μια μέρα με ρωτάει η Δέσποινα: «Γιατί, κύριε, ο Κουταλιανός που είναι πάρα πολύ δυνατός άντρας, φοβάται τόσο πολύ τη γυναίκα του;» Της απάντησα: «Την ερώτηση αυτή δεν θα σου την απαντήσω τώρα, αλλά όταν θα συναντηθούμε μετά από δέκα ή είκοσι χρόνια, αν φυσικά εξακολουθείς να έχεις και τότε την ίδια απορία».
Τα χρόνια πέρασαν και η ερώτηση μού ετέθη εκ νέου από τη Δέσποινα με πολλά γέλια…

Ο Κουταλιανός
Σίδερα μασάει ο Κουταλιανός
τρένα σταματάει ο Κουταλιανός
πέτρες ροκανίζει ο Κουταλιανός
και βουνά γκρεμίζει ο Κουταλιανός.

Κι αν μασάει σίδερα και κάνει το λιοντάρι,
στο τσαρδί του ο Κουταλιανός
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αχ πώς τη φοβάται ο φτωχός Κουταλιανός,
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αλλά μην του πείτε κανενός.

Δένεται σε κόμπους ο Κουταλιανός
καταπίνει γλόμπους ο Κουταλιανός
είναι παλληκάρι ο Κουταλιανός
τίγρη και λιοντάρι ο Κουταλιανός.

Κι αν μασάει σίδερα και κάνει το λιοντάρι,
στο τσαρδί του ο Κουταλιανός
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αχ πώς τη φοβάται ο φτωχός Κουταλιανός,
τρέμει σαν το ψάρι στην κυρά του μπρος
αλλά μην του πείτε κανενός.

Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Μάνος Λοΐζος

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 3 Ιουλίου 2015

Τα εκπαιδευτικά άρθρα που δημοσίευσα στο Ιστολόγιό μου από το Δεκέμβριο του 2013 μέχρι σήμερα, γράφτηκαν μέσα στη σκοτοδίνη της πολύπλευρης κρίσης που βιώνουμε. Εκ των πραγμάτων, λοιπόν, «αναγκάστηκα» να γράψω και δύο μη εκπαιδευτικά άρθρα: «Τα νιάτα τα γραμμένα», που αναφέρεται στην τραγωδία της Ελλάδας να διώχνει τα παιδιά της στο εξωτερικό προς αναζήτηση εργασίας (δημοσιεύτηκε την 1η Ιανουαρίου 2014) και το παρόν άρθρο, « Η Δημοκρατία σήμερα», που αναφέρεται στην πίεση που υφίσταται η κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία από τις τράπεζες και τις αγορές, καθώς και από τους «εταίρους μας» -δανειστές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι η κοινοβουλευτική Δημοκρατία πλήττεται σε παγκόσμιο επίπεδο από τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό, εδώ και πολλά χρόνια. Η λιτότητα έχει πλήξει όλους τους ευρωπαίους και η «τραπεζική δημοκρατία» έχει πάρει το πάνω χέρι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεφύγει από τους κανόνες και τις αρχές της αλληλεγγύης των ιδρυτών της. Καταργούνται κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου, πλήττεται το κοινωνικό κράτος, αυξάνεται δραματικά η ανεργία και δεν δίνεται η πρέπουσα σημασία στην αναπτυξιακή προοπτική. Βλέπουμε τα δυσάρεστα αυτά γεγονότα να εξελίσσονται μπροστά στα μάτια μας, ειδικά, τα τελευταία χρόνια! Η Ευρώπη των λαών, μετατρέπεται σε Ευρώπη των τραπεζών!
Όμως, εμείς εδώ στην Ελλάδα, την κρίση τη βιώνουμε πολύ πιο έντονα, λόγω της χρόνιας παθογένειας του πολιτικού μας συστήματος με τις πελατειακές σχέσεις, τη διαφθορά, την ατιμωρησία, τη διαπλοκή και την αναξιοκρατία.
Εδώ και αρκετά χρόνια, πολλοί Έλληνες επιστήμονες δεν ευδοκιμούν στην πατρίδα μας, όχι με δική τους ευθύνη. Τα ανεπτυγμένα κράτη, τέτοιες ευκαιρίες δεν τις αφήνουν να πάνε χαμένες και τους προσφέρουν «γη και ύδωρ» για να τους εντάξουν στο δυναμικό τους! Μεταναστεύουν τα πιο φωτεινά μυαλά, κι αυτή η απώλεια, είναι η σημαντικότερη όλων με ανυπολόγιστο κόστος!
Από την άλλη μεριά, όλοι αυτοί που διαχρονικά απομυζούν την ελληνική κοινωνία, βλέπουμε σήμερα να υπερασπίζονται τα «κεκτημένα» τους, τη στιγμή που ο λαός δεινοπαθεί. Έβγαλαν τα λεφτά τους στο εξωτερικό, ενώ τα απέκτησαν στην Ελλάδα και δεν έχουν πληρώσει τους ανάλογους φόρους, και προσπαθούν να εμποδίσουν κάθε βήμα προόδου που θα θίξει την οικονομική τους ασυδοσία.
Σήμερα παρατηρούμε αρκετούς πολιτικούς αλλά και δημοσιογράφους μεγάλων καναλιών και εφημερίδων, καθημερινά, να τρομοκρατούν και να διχάζουν το λαό, διακηρύσσοντας τη «μοναδική αλήθεια» και το «μοναδικό δρόμο» για τη σωτηρία της Ελλάδας, που γι` αυτούς δεν είναι άλλος από την εξοντωτική λιτότητα και την υποταγή στους δανειστές.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δείχνουν σήμερα το πιο σκληρό, άδικο και αντιδημοκρατικό τους πρόσωπο απέναντι στον ελληνικό λαό. Ενορχηστρωμένα μας επιτίθενται και μας εκβιάζουν, υποβοηθούμενοι κι από τους δούρειους ίππους εντός των τειχών (που είναι οι κατ` εξοχήν υπεύθυνοι για το σημερινό μας κατάντημα ) και προκαλούν ασφυξία στην ελληνική οικονομία. Έπαψαν, πλέον, να ενεργούν με την αλληλεγγύη και τον σεβασμό που αρμόζει στην Ενωμένη Ευρώπη. Εξάλλου, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θέλουν ουσιαστικά να βοηθήσουν τον ελληνικό λαό, γιατί έχουν κατά νου να τον εξαθλιώσουν ακόμη περισσότερο, ώστε να ξεπουλήσει τη Δημόσια και Ιδιωτική περιουσία του και να την αγοράσουν «αντί πινακίου φακής». Αν έχεις τέτοιους «φίλους», τι να τους κάνεις τους εχθρούς!
Ο Οδυσσέας Ελύτης στον Ψαλμό Ζ` του «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» γράφει:
« Ήρθαν
ντυμένοι “φίλοι”
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας.
Και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με την φτέρνα τους.»
και ο Ανδρέας Κάλβος στην Ωδή του «ΑΙ ΕΥΧΑΙ» γράφει:
«Καλύτερα, καλύτερα
διασκορπισμένοι οι Έλληνες
να τρέχωσι τον κόσμον
με εξαπλωμένην χείρα
ψωμοζητούντες,
Παρά προστάτας να `χωμεν.»
Πόσο αληθινοί, πατριωτικοί και επίκαιροι είναι αυτοί οι στίχοι!!!
Η αντιμετώπιση λοιπόν της μεγάλης κρίσης πέφτει, βασικά, στις πλάτες του Ελληνικού λαού. Είναι σίγουρο ότι ο λαός μας θα τα καταφέρει, γιατί στο διάβα της Ιστορίας του έχει αντιμετωπίσει πολύ πιο δύσκολες καταστάσεις.
Η χώρα μας απειλείται σήμερα να μετατραπεί σε αποικία χρέους και οι εργασιακές σχέσεις έχουν πάρει την πιο άγρια μορφή εκμετάλλευσης. Καθώς φαίνεται, άρχισε η προσπάθεια υποδούλωσης του λαού μας, όχι με τη δύναμη των όπλων, αλλά με τη δύναμη των αγορών. Ποιες είναι τέλος πάντων αυτές οι αγορές και πόσο δυνατές είναι, ώστε να περιφρονούν τη λαϊκή ετυμηγορία!!! Αυτή η παρεκτροπή μπορεί να ανατραπεί μόνο με την ενότητα και την αλληλεγγύη των λαών, που θα πρέπει από κοινού να υπερασπιστούν τη Δημοκρατία και το Διεθνές Δίκαιο, που σήμερα παραβιάζονται κατ` εξακολούθηση. Δεν μπορεί οι τράπεζες να αλώνουν τα κοινοβούλια και να τα αναγκάζουν να νομοθετούν εκτός του Συντάγματος και της Διεθνούς Νομιμότητας, και πέρα απ` τη λαϊκή βούληση! Η Δημοκρατία, όμως, είναι ριζωμένη σε τούτον τον τόπο, και θα νικήσει!
Ένα κράτος κυρίαρχο, δημοκρατικό και ευνομούμενο, έχει την υποχρέωση να κρατά υπό πλήρη έλεγχο τους στρατηγικούς τομείς της οικονομίας (ενέργεια, νερό, τηλεπικοινωνίες, τράπεζες κ.τ.λ.), και να φροντίζει για την υγεία, την παιδεία και την ασφάλεια του λαού. Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στην υγιή επιχειρηματικότητα να αναπτύσσεται. Το νόμιμο επιχειρηματικό κέρδος είναι η ατμομηχανή της οικονομίας και δεν πρέπει να ενοχοποιείται. Γι` αυτό, οι αφορισμοί από μερικά πολιτικά κόμματα εναντίον των επιχειρηματιών, είναι εκτός τόπου και χρόνου και δεν βοηθούν την ανάπτυξη της οικονομίας, παρά μόνο στη δική τους ισχνή κομματική επιβίωση. Την «ανάπτυξη» με αποκλειστικό επιχειρηματία το κράτος την είδαμε στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού και τα αρνητικά αποτελέσματα είναι γνωστά.
Στην Ελλάδα, πριν αρκετές δεκαετίες, ο σπουδαίος οικονομολόγος, ακαδημαϊκός και πρώην πρωθυπουργός Ξενοφών Ζολώτας, μίλησε για την αναγκαιότητα της σύγκλισης των δύο πολιτικοοικονομικών συστημάτων, του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού. Στο βιβλίο του «Δημιουργικός σοσιαλισμός» που κυκλοφόρησε το 1943, αναφέρεται στο συνδυασμό ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους με την αγορά και την επιχειρηματική καινοτομία, που δεν έχει καμία σχέση με την αρρύθμιστη ή όπως τη λέμε σήμερα νεοφιλελεύθερη αγορά. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι αργά ή γρήγορα, οι ιδέες του Ξενοφώντα Ζολώτα θα δικαιωθούν.
Η αρχαία Ελλάδα γέννησε τη Δημοκρατία, η σημερινή Ελλάδα έχει την υποχρέωση να την αναγεννήσει! Έχουμε δείξει οι Έλληνες, στο πέρασμα των αιώνων, τις μεγάλες μας ικανότητες και τη μεγάλη μας αγωνιστικότητα. Ήρθε η στιγμή να το αποδείξουμε και σήμερα και να μην υποκύψουμε στις παράλογες απαιτήσεις των «εταίρων» – δανειστών! Το χρωστάμε όχι μόνο στην Ιστορία μας, στους εαυτούς μας και τα παιδιά μας, αλλά και στους αγέννητους Έλληνες! Αλλά, όμως, θα πρέπει να προσέξουμε και κάποια διαχρονικά ελαττώματά μας για να αποφύγουμε τον εθνικό διχασμό, που σήμερα το φάντασμά του πλανάται πάλι πάνω από την Ελλάδα και ενισχύεται από τους ντόπιους και ξένους, που υπερασπίζονται τα παράνομα και προκλητικά τους προνόμια.
Εν κατακλείδι, για να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση και για να γίνουν οι απαραίτητες και μεγάλες αλλαγές στην κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία, απαιτούνται λαϊκοί αγώνες, ανεξάρτητοι από τα κομματικά κατεστημένα. Οι αγώνες αυτοί, με τη βοήθεια του Διαδικτύου, άρχισαν τα τελευταία χρόνια να εκδηλώνονται μαζικά κι αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Επίσης, ενθαρρυντικό είναι και το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί, παρόλη την προπαγάνδα που υφίστανται από τις κυβερνήσεις τους, διαδηλώνουν υπέρ του ελληνικού λαού!
Θα ήθελα να κλείσω το άρθρο τούτο με τα λόγια του Ιταλού φιλόσοφου και συγγραφέα, Αντόνιο Γκράμσι: «Το νέο πάει να γεννηθεί, το παλιό αρνείται να πεθάνει, είναι η ώρα των τεράτων».

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 1 Ιουνίου 2015

Στα χρόνια της αυταρχικής εκπαίδευσης, η ενδοσχολική βία αφορούσε περισσότερο την επιθετικότητα των εκπαιδευτικών απέναντι στους μαθητές και λιγότερο τις αντιδικίες μεταξύ των μαθητών. Αρκετοί μαθητές τα πέτρινα εκείνα χρόνια διέκοπταν τη φοίτηση από το σχολείο, λόγω της βίαιης συμπεριφοράς ορισμένων εκπαιδευτικών. Τα μαθητικά μου χρόνια συμπίπτουν με την αυταρχική εκπαίδευση και γνωρίζω από πρώτο χέρι τη βία που ασκούσαν οι εκπαιδευτικοί στους μαθητές και μάλιστα και εκτός του σχολείου.
Με την πάροδο του χρόνου, η ενδοσχολική βία άλλαξε πρωταγωνιστές. Εδώ και αρκετά χρόνια, παρατηρούμε σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, αυξητικά φαινόμενα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού μεταξύ των μαθητών και μάλιστα μερικές φορές με ιδιαίτερη αγριότητα. Οι λόγοι είναι πολλοί (κοινωνικοί, οικονομικοί, οικογενειακοί, τηλεόραση, διαδίκτυο, βιντεοπαιχνίδια κ.τ.λ. ) και η αντιμετώπιση δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Κανένα, όμως, από τα δυσάρεστα ενδοσχολικά γεγονότα δεν ξεσπάει ως «κεραυνός εν αιθρία». Δεν πρόκειται για ατυχήματα, αλλά για γεγονότα που εξελίσσονται σιγά – σιγά με την ανοχή, την αδιαφορία ή και την ανικανότητα ορισμένων εκπαιδευτικών και διευθυντών σχολικών μονάδων.
Ο διευθυντής από την πρώτη συνεδρίαση του Συλλόγου Διδασκόντων, πριν αρχίσουν τα μαθήματα, θα πρέπει να θέσει προς συζήτηση το θέμα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, και να ζητήσει από τους εκπαιδευτικούς να τον ενημερώνουν για φαινόμενα ομαδικής και συστηματικής παρενόχλησης αδύναμων μαθητών. Είναι γεγονός ότι οι αδύναμοι μαθητές, ενώ δεν πειράζουν κανέναν, συνήθως, γίνονται ο εύκολος στόχος.
Ο δάσκαλος θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στους ευαίσθητους και φοβισμένους μαθητές. Δεν χρειάζεται να περιμένει τη διαμαρτυρία τους για να δράσει, αλλά με τις κατάλληλες παρεμβάσεις του να προλαμβάνει τη δημιουργία δυσάρεστων καταστάσεων.
Η εφημερία των εκπαιδευτικών είναι ανάγκη να αναβαθμιστεί – με περισσότερους ίσως εκπαιδευτικούς – για να αντιμετωπίζονται εν τη γενέσει τους οι επιθέσεις σε αδύναμους μαθητές στην αυλή του σχολείου.
Δεν υπάρχει δάσκαλος που να μην έχει γίνει δέκτης παραπόνων από μαθητές που δέχονται παρενοχλήσεις και προπηλακισμούς από άλλους μαθητές. Ακόμη και οι γονείς διαμαρτύρονται συχνά για παρενοχλήσεις των παιδιών τους στο δάσκαλο της τάξης και στο διευθυντή του σχολείου. Όμως, μερικοί εκπαιδευτικοί κάνουν το λάθος να υποβαθμίζουν τις διαμαρτυρίες και να μην δίνουν την πρέπουσα σημασία, ειδικά, όταν ενοχλείται κατά συρροή κάποιος μαθητής. Οι επιθετικοί μαθητές βλέποντας να γίνεται ανεκτή η συμπεριφορά τους και να μην έχουν συνέπειες για τις πράξεις τους, συνεχίζουν με μεγαλύτερο θράσος τις απρέπειες τους. Αν οι καταστάσεις αυτές δεν αντιμετωπίζονται εγκαίρως, αποκτούν μια δυσάρεστη δυναμική, που γίνεται ανεξέλεγκτη, και κάποια στιγμή ξεσπάει το κακό και τότε όλοι «πέφτουν από τα σύννεφα»!!!
Σε κάθε τάξη, πάντα θα συνυπάρχουν οι «ευάλωτοι» μαθητές (ευγενικοί, ευαίσθητοι, φοβικοί) με τους «νταήδες» (επιθετικοί, θρασείς, αγενείς). Ας μην ξεχνάμε, όμως, ότι και οι «νταήδες» είναι παιδιά. Και είναι παιδιά που, συνήθως, έχουν βιώσει την παραμέληση – ίσως και την απόρριψη – τόσο στην οικογένεια όσο και στο σχολείο. Ας μου επιτραπεί να γράψω ότι οι μαθητές αυτοί, ήταν πάντα πρόκληση για εμένα, γιατί κατά βάθος το μόνο που επιζητούσαν ήταν η αγάπη και το ενδιαφέρον του δασκάλου τους. Δεν έχει το δικαίωμα ο δάσκαλος να τους αφήνει στην τύχη τους ή να τους προσβάλει ποικιλοτρόπως στην τάξη. Το «μαγικό ραβδί» για τους μαθητές που δημιουργούν προβλήματα, είναι να παίρνουν στην τάξη το χρόνο που τους αναλογεί και λίγο παραπάνω. Οι μαθητές, όταν νιώθουν καθημερινά τη φροντίδα, την αγάπη και την ενθάρρυνση του δασκάλου τους, τον εμπιστεύονται και απελευθερώνουν τεράστιες δυνάμεις που καθορίζουν και τη συμπεριφορά τους και την επίδοση τους στα μαθήματα.
Κατά το πλείστον, οι απείθαρχοι μαθητές έχουν μαθησιακά προβλήματα και δεν μπορούν εύκολα να παρακολουθήσουν το ρυθμό της τάξης, ειδικά, στα λεγόμενα βασικά μαθήματα. Για το λόγο αυτό, ο δάσκαλος θα πρέπει να ασχοληθεί λίγο περισσότερο με αυτούς τους μαθητές και να καταρτίσει ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα για να καλύψουν τα βασικά κενά που έχουν στη διδακτέα ύλη των προηγούμενων ετών. Όταν ο δάσκαλος δεν ασχολείται μαζί τους, φυσικό και επόμενο είναι, και τον ίδιο να ενοχλούν, και τους συμμαθητές τους.
Μερικοί εκπαιδευτικοί, αρκούνται μόνο να καλούν τους γονείς των μαθητών που δημιουργούν προβλήματα στο σχολείο, για να τους εκφράσουν τη δυσφορία τους και να απαιτήσουν τη βοήθειά τους. Δεν λέω ότι αυτό δεν χρειάζεται να γίνει, αλλά με φειδώ. Η συνεργασία με τους γονείς είναι απαραίτητη, αλλά θα πρέπει να συνδυάζεται και με άλλες ενέργειες του δασκάλου. Με το να καλείς κάθε λίγο και λιγάκι τους γονείς στο σχολείο μόνο και μόνο για να τους εκφράσεις τα παράπονά σου, επί της ουσίας δεν έχεις θετικά αποτελέσματα. Θετικά αποτελέσματα έχεις, όπως προανέφερα, όταν ασχολείσαι καθημερινά με τους μαθητές αυτούς και αναδύεις από τα μέσα τους τις δημιουργικές δυνάμεις και τα καλά στοιχεία του χαρακτήρα τους.
Κάποια στιγμή, ο δάσκαλος θα αναγκαστεί να τιμωρήσει και κάποιους μαθητές, οι οποίοι κατ` εξακολούθηση έχουν παραβατική συμπεριφορά. Οι ποινές, όμως, που θα τους επιβάλει, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να έχουν σχέση με τη σωματική ή τη λεκτική βία και ούτε πρέπει να είναι προσβλητικές. Ο μαθητής, όταν είναι δίκαια η τιμωρία που του επιβάλλεται, την αποδέχεται, για να μην πω ότι την επιδιώκει για να εξιλεωθεί. Όσες φορές χρειάστηκε να επιπλήξω ή και να τιμωρήσω κάποιους μαθητές (χωρίς φυσικά η ποινή να μειώνει την προσωπικότητά τους), δεν θυμάμαι ποτέ να δυσανασχέτησαν· το αντίθετο μάλιστα, με τη στάση τους έδειχναν ότι συμφωνούσαν με την τιμωρία που τους είχε επιβληθεί. «Το μαστίγιο και το καρότο» θα πρέπει να έχει σωστή εφαρμογή στην τάξη. Έτσι, κάποια στιγμή είναι βέβαιο ότι οι αμοιβές για τους μαθητές θα είναι ο κανόνας και οι ποινές οι εξαιρέσεις.
Μια πολύ δύσκολη και περίπλοκη περίπτωση (κατά την άποψή μου η δυσκολότερη), που δημιουργεί εντάσεις και προβλήματα στην τάξη και καλείται συχνά να αντιμετωπίσει ο δάσκαλος, είναι η κακή συμπεριφορά ορισμένων μαθητών που έχουν την υπερπροστασία της οικογένειας. Οι μαθητές αυτοί, κουβαλώντας από το σπίτι την κακή ανατροφή, δυσκολεύονται πολύ να προσαρμοστούν στη μαθητική κοινότητα, τα θέλουν μονά – ζυγά δικά τους, είναι συνήθως δύσπιστοι, δεν μπορούν εύκολα να αποκτήσουν φίλους, διαπληκτίζονται συχνά με τους συμμαθητές τους και πάντα εκφράζουν παράπονα ότι αδικούνται. Ακόμη, οι γονείς αυτών των μαθητών δεν είναι συνεργάσιμοι, «τα ξέρουν όλα», δικαιολογούν την κακή συμπεριφορά των παιδιών τους και χωρίς να το αντιλαμβάνονται, υποσκάπτουν τις προσπάθειες του δασκάλου. Πάντως, και οι υπερπροστατευόμενοι μαθητές δεν πρέπει να θεωρούνται χαμένη υπόθεση, και μπορεί ο δάσκαλος με σωστές παρεμβάσεις – σε βάθος χρόνου – να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους και να επιδράσει θετικά στο χαρακτήρα τους.
Οι ενδοσχολικές διενέξεις των μαθητών πολλές φορές μεταφέρονται και εκτός του σχολείου, στην παιδική χαρά, στην πλατεία, στο δρόμο, στο γήπεδο και αλλού. Για το λόγο αυτό, ο δάσκαλος – χωρίς καθυστέρηση – οφείλει να γεφυρώνει τις διαφορές των μαθητών, να αμβλύνει τις αντιθέσεις τους και να μην περιμένει να λυθούν από μόνα τους τα προβλήματα.
Εν κατακλείδι, η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός αντιμετωπίζονται, κυρίως, με τις σωστές ενέργειες του δασκάλου της τάξης και του διευθυντή του σχολείου. Η αδιαφορία, η αποποίηση των ευθυνών και η απραξία των εκπαιδευτικών σε παραβατικές συμπεριφορές, είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι για τη μόνιμη εγκατάσταση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία. Βέβαια και οι γονείς των βίαιων μαθητών θα πρέπει να συνεργάζονται με τους εκπαιδευτικούς και το διευθυντή του σχολείου για να αντιμετωπίζεται από κοινού το πρόβλημα – το οποίο εν πολλοίς οφείλεται στους ίδιους – αλλά, δυστυχώς, για πολλούς λόγους, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό.
Ακόμη, το Υπουργείο Παιδείας, οφείλει να επιμορφώνει τους εκπαιδευτικούς στον τομέα της ενδοσχολικής βίας και του εκφοβισμού, κάτι που δεν γίνεται στο βαθμό, που οι καιροί το απαιτούν.

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 26 Μαΐου 2015

Τα δύο τραγούδια που εμπεριέχονται στο παρόν βίντεο, είναι από το θεατρικό έργο του Βασίλη Ρώτα «Να ζει το Μεσολόγγι».

Το τραγούδι, «Να ζει το Μεσολόγγι», ηχογραφήθηκε στη σχολική γιορτή της 25^ης Μαρτίου, στο 7^ο Δημοτικό Σχολείο Περάματος, το 1985. Το ερμήνευσαν εκπληκτικά οι μαθήτριές μου, Διαμάντω και Πετρούλα (ΣΤ` τάξη), που στο ομώνυμο θεατρικό έργο, υποδύονταν τη Γιώργαινα και τη Φωτεινή αντίστοιχα.

«Το τραγούδι της Χρυσούλας», ηχογραφήθηκε το Μάρτιο του 1994 στην Παιανία. Το ερμήνευσε πολύ ωραία ο μουσικός του Γυμνασίου Παιανίας, κ. Παπασπύρου, ο οποίος με μεγάλη προθυμία με βοήθησε να προετοιμάσω το συγκεκριμένο τραγούδι για τη σχολική παράσταση.

Το παρόν βίντεο μπορεί να φανεί χρήσιμο στα σχολεία που επιθυμούν να ανεβάσουν τη θεατρική παράσταση, «Να ζει το Μεσολόγγι».

ΝΑ ΖΕΙ ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ

Για πέστε το άλλη μια φορά, πέστε το τρεις και πέντε,

να ζει το Μεσολόγγι,

το θλιβερό τραγούδι μας και χιλιοειπωμένο,

εμείς τ` αποφασίσαμε κι όλοι είμαστε ορκισμένοι,

για Λευτεριά για Θάνατο, να ζει το Μεσολόγγι.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ

Η μάνα μου κοιμήθηκε

μέσα στα χαμομήλια

κι έσκυψα και τη φίλησα

στα μάτια και τα χείλια.

Ξύπνα μανούλα, σάλεψε

και γλυκοκοίταξέ με,

στην αγκαλιά σου πάρε με

και κανακάρισέ με.

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 2 Μαΐου 2015

Ένα σημαντικό κεφάλαιο που αφορά την ψυχαγωγία αλλά και τη μόρφωση των μαθητών, είναι οι σχολικές εκδρομές και οι διδακτικές επισκέψεις. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να προγραμματίζονται από την αρχή του διδακτικού έτους από το Σύλλογο Διδασκόντων – σύμφωνα με την εκπαιδευτική νομοθεσία – και να προετοιμάζονται καταλλήλως από τους συνοδούς εκπαιδευτικούς.
Ο δάσκαλος, όπως προετοιμάζεται καθημερινά για τα μαθήματα που θα διδάξει, έτσι θα πρέπει να προετοιμάζεται και για μια διδακτική επίσκεψη. Έχει την υποχρέωση να ενημερώνει τους μαθητές του με μια μικρή και περιεκτική εισήγηση γι` αυτά που πρόκειται να ιδούν στους συγκεκριμένους χώρους που θα επισκεφτούν (αρχαία μνημεία, μουσεία, σπήλαια, εκθέσεις, βουλή κ.τ.λ.) και στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, να είναι σε θέση να απαντά στις περισσότερες ερωτήσεις τους.
Η ολοήμερη εκδρομή έχει γίνει θεσμός σχεδόν σε όλα τα σχολεία και την προσμένουν με μεγάλη χαρά οι μαθητές με τη λήξη του διδακτικού έτους. Για να μη γίνεται όμως κουραστική, επειδή οι ώρες είναι πολλές, οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να την οργανώνουν κατά τέτοιο τρόπο, ώστε οι μαθητές να παίζουν, να διασκεδάζουν αλλά και να επισκέπτονται αξιοθέατα, τα οποία είναι σίγουρο ότι θα μείνουν για πάντα στη μνήμη τους. Οι γονείς των μαθητών που επιθυμούν να συμμετάσχουν στην ολοήμερη εκδρομή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποκλείονται. Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω, γιατί ορισμένοι εκπαιδευτικοί δεν επιθυμούν τη συμμετοχή των γονέων στην ολοήμερη εκδρομή!
Όσον αφορά τους απρογραμμάτιστους σχολικούς περιπάτους, που είθισται να πραγματοποιούν όλα τα σχολεία, θα πρέπει να επιλέγονται τα πιο κατάλληλα μέρη για να παίζουν με άνεση και ασφάλεια οι μαθητές. Οι δάσκαλοι θα πρέπει να περιφέρονται στο χώρο και να επιβλέπουν τους μαθητές και όχι μόνο εκείνοι που έχουν εφημερία τη συγκεκριμένη ημέρα. Η παρουσία του διευθυντή στην εκδρομή είναι απαραίτητη αλλά, δυστυχώς, αρκετοί διευθυντές την ημέρα αυτή ασχολούνται με την γραφειοκρατία του σχολείου.
Οι μαθητές έχουν μεγάλη ανάγκη τους σχολικούς περιπάτους. Την ανάγκη τους αυτή πολλές φορές την διεκδικούν στην πρωινή συγκέντρωση, πριν την προσευχή, με την ρυθμική και επαναλαμβανόμενη ιαχή: «εκ-δρο-μή»! Ας αναλογισθεί ο κάθε μας από τα μαθητικά του χρόνια παρόμοιες διεκδικήσεις, καθώς και την έκρηξη χαράς που πλημύριζε το σχολείο τη στιγμή εκείνη κατά την οποία ο διευθυντής, ενώπιον όλων των μαθητών, ανακοίνωνε την πραγματοποίηση μιας εκδρομής!
Στο πλαίσιο της θεατρικής αγωγής και της ψυχαγωγίας των μαθητών, θα ήθελα να αναφερθώ και στην αναγκαιότητα να πηγαίνουν οι μαθητές με τους δασκάλους τους στο θέατρο και στον κινηματογράφο και να παρακολουθούν ωραίες παραστάσεις και ταινίες. Οι θεατρικές παραστάσεις που δίνουν οι διάφοροι περιοδεύοντες θίασοι στα σχολεία, είναι – κατά κανόνα – πρόχειρες και δεν συμβάλλουν στη θεατρική αγωγή των μαθητών. Τουναντίον θα έλεγα.
Ακόμη, θα πρέπει να πραγματοποιούνται επισκέψεις σε εργοστασιακούς χώρους (αρκετά εργοστάσια δέχονται προγραμματισμένες επισκέψεις σχολείων), για να έρχονται σε επαφή οι μαθητές με την παραγωγική διαδικασία.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι εκπαιδευτικοί δεν πρέπει ποτέ να παραβλέπουν τη μεγάλη ανάγκη των μαθητών να ξεφεύγουν για λίγο από το καθημερινό πρόγραμμα των μαθημάτων και να επισκέπτονται – ανά τακτά χρονικά διαστήματα – κάποιους τόπους και χώρους, όπου θα παίζουν, θα ψυχαγωγούνται, αλλά και θα μαθαίνουν.

Βασίλης Τασινός
Ιωάννινα 4 Απριλίου 2015

Ο δάσκαλος, μόλις αναλάβει την νέα του τάξη, θα πρέπει να προετοιμάσει κατάλληλα την αίθουσα διδασκαλίας για να ανταποκρίνεται τόσο στην καλή αισθητική, όσο και στις ανάγκες του διδακτικού έργου.
Κατ` αρχήν, ο πίνακας θα πρέπει να είναι σε πολύ καλή κατάσταση και ο δάσκαλος να φροντίζει να έχει κιμωλίες διαφόρων χρωμάτων.
Ακόμη, θα πρέπει να υπάρχει και ένας πίνακας ανακοινώσεων, όπου οι μαθητές με δική τους πρωτοβουλία θα αναρτούν εργασίες, ζωγραφιές, ανακοινώσεις κ.τ.λ.
Στις αίθουσες όλων των τάξεων είναι αναγκαίο να βρίσκονται, μονίμως, αναρτημένοι κάποιοι χάρτες. Για τις μεγάλες τάξεις απαραίτητοι χάρτες είναι της Ελλάδας, της Ευρώπης και ο Παγκόσμιος και για τις μικρές τάξεις, επίσης, της Ελλάδας, των γεωγραφικών όρων και των τεσσάρων εποχών. Περιστασιακά, για τις ανάγκες συγκεκριμένων μαθημάτων, θα αναρτώνται και άλλοι χάρτες, όπως του Νομού που βρίσκεται το σχολείο, των Ηπείρων, ιστορικοί κ.τ.λ.
Οι χάρτες, εκτός του ότι λειτουργούν ως εργαλεία μάθησης, διακοσμούν και τους τοίχους της αίθουσας. Είναι πολύ άσχημο να βλέπεις την αίθουσα διδασκαλίας με κενούς τους τοίχους!
Απαραίτητο είναι οι τοίχοι να διακοσμούνται με αφίσες από την πανέμορφη ελληνική φύση και από τα ιστορικά μας μνημεία.
Αρχαία ρητά, καλό είναι, να βρίσκονται στους τοίχους της αίθουσας, για να έρθουν σε επαφή οι μαθητές από τα πρώτα τους χρόνια με τον περιεκτικό και διαχρονικό λόγο των αρχαίων Ελλήνων.
Ο εορταστικός στολισμός της αίθουσας είναι απαραίτητος, γιατί οι μαθητές βιώνουν πολύ καλύτερα τις εορτές και ευχαριστιούνται συμμετέχοντας στον καλλωπισμό.
Σε όλες τις αίθουσες είναι αναγκαίο να υπάρχει μία προθήκη, όπου θα εκτίθενται τα έργα χειροτεχνίας των μαθητών.
Στις αίθουσες των μεγάλων τάξεων θα πρέπει να δημιουργηθεί μία δανειστική βιβλιοθήκη με λογοτεχνικά βιβλία, που θα φέρνει ο κάθε μαθητής στην αρχή του διδακτικού έτους και θα τα παραλαμβάνει με τη λήξη του.
Μέσα στις υποχρεώσεις του δασκάλου είναι και η διατήρηση της καθαριότητας της αίθουσας κατά τη διάρκεια των μαθημάτων. Υπάρχουν αίθουσες διδασκαλίας που το καλάθι των αχρήστων είναι διακοσμητικό και τα χαρτιά και τα ξυσίματα από τα μολύβια βρίσκονται κάτω απ` τα θρανία. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι καθαρίστριες διαμαρτύρονται στο διευθυντή του σχολείου για κάποιες τάξεις που δεν χρησιμοποιούν το καλάθι των αχρήστων. Ακόμη, με την ανοχή κάποιων δασκάλων, μερικοί μαθητές χρησιμοποιούν την επιφάνεια των θρανίων ως πρόχειρο τετράδιο. Πολλές φορές αναρωτήθηκα, πώς μπορούν κάποιοι εκπαιδευτικοί να  κάνουν μάθημα σε ένα βρώμικο περιβάλλον;!
Η καλή εμφάνιση της αίθουσας διδασκαλίας δεν εξαρτάται μόνο από το δάσκαλο της τάξης, αλλά και από το διευθυντή του σχολείου, ο οποίος θα πρέπει να διαθέτει από το σχολικό ταμείο τα λίγα χρήματα που απαιτούνται για το σκοπό αυτό.
Ακόμη, ο διευθυντής θα πρέπει να φροντίζει για να εξοπλίζεται το σχολείο με εποπτικά μέσα διδασκαλίας (τα περισσότερα χορηγούνται δωρεάν από το Υπουργείο Παιδείας), όπως όργανα Φυσικών και Μαθηματικών, συσκευές αναπαραγωγής ήχου και εικόνας, προτζέκτορα, οθόνη προβολής, CD και DVD με επιμορφωτικό και ψυχαγωγικό περιεχόμενο, χάρτες, υδρόγειο σφαίρα, εικόνες ηρώων κ.τ.λ., τα οποία εκ περιτροπής θα χρησιμοποιούνται από τους δασκάλους για τις ανάγκες του διδακτικού έργου.
Όσον αφορά τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό, καιρός είναι να τοποθετηθεί σε όλες τις αίθουσες διδασκαλίας ένας υπολογιστής συνδεδεμένος με το Διαδίκτυο, και μέσω ενός προτζέκτορα να παρέχεται περισσότερη πληροφόρηση επί της διδακτέας ύλης.
Ο σχολικός σύμβουλος θα πρέπει να ελέγχει την εμφάνιση της αίθουσας διδασκαλίας και την επάρκεια του σχολείου σε εποπτικά μέσα, κι όταν διαπιστώνει ελλείψεις να νουθετεί τους δασκάλους και το διευθυντή.
Ο δάσκαλος λοιπόν της τάξης, με αρωγό το διευθυντή του σχολείου, θα πρέπει μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου να διαμορφώσει την καλή αισθητική και την καλή λειτουργικότητα της αίθουσας διδασκαλίας, ώστε το διδακτικό του έργο να πραγματοποιείται σε ένα ωραίο περιβάλλον.

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 15 Μαρτίου 2015

 Σε όλα τα σχολεία άτυπες συζητήσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών για παιδαγωγικά και διδακτικά θέματα γίνονται καθ` όλη τη διάρκεια του διδακτικού έτους. Οι εκπαιδευτικοί πάντα αισθάνονται την ανάγκη να συζητούν κάποια γεγονότα που συμβαίνουν στην τάξη τους. Επίσης συχνά γίνονται συζητήσεις για τις αδυναμίες των σχολικών εγχειριδίων, την αναγκαιότητα διόρθωσή τους ή και την αντικατάστασή τους. Ως μάχιμος δάσκαλος ένιωθα ιδιαίτερη χαρά να λαμβάνω μέρος σε τέτοιες συζητήσεις. Πολλές φορές στα διαλείμματα αντάλλασα απόψεις με καλούς δασκάλους και μου άρεσε να ακούω διάφορα περιστατικά από την τάξη τους. Γιατί, όμως, οι συζητήσεις αυτές να μη γίνονται οργανωμένα στο Σύλλογο Διδασκόντων;

Για να γίνει μια ουσιαστική ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εκπαιδευτικών, καλό θα είναι ο κάθε δάσκαλος να κρατά σημειώσεις στο προσωπικό του ημερολόγιο για τα λάθη που εντόπισε στα σχολικά βιβλία, για τον τρόπο που χειρίστηκε κάποια ενδιαφέροντα παιδαγωγικά, διδακτικά και πειθαρχικά θέματα στην τάξη του, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε και τα αποτελέσματα που είχε. Στη συνέχεια θα πρέπει να παρουσιάζονται τα θέματα αυτά στο Σύλλογο Διδασκόντων (τουλάχιστον στο τέλος του κάθε Τριμήνου), για να εκφράζονται και οι απόψεις των άλλων εκπαιδευτικών και έτσι από τη σύνθεση των απόψεων να προκύπτουν οι καλύτερες παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές, καθώς και οι καλύτερες προτάσεις για τη βελτίωση των σχολικών βιβλίων.

Συνεπώς, οι οργανωμένες αυτές συζητήσεις θα είναι πρακτικά χρήσιμες στους εκπαιδευτικούς και προπάντων στους νέους. Κι αν ακόμη δεν ενεργήσει σωστά κάποιος έμπειρος δάσκαλος σε ένα παιδαγωγικό ή διδακτικό θέμα, κι αυτό θα αποτελέσει μάθημα για το νέο εκπαιδευτικό. Πολύ σημαντικό είναι και το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τους μαθητές που εμπλέκονται στις αφηγήσεις των συναδέλφων τους.

Με ευθύνη του διευθυντή του σχολείου θα πρέπει να κρατούνται πρακτικά των συζητήσεων αυτών, για να έχουμε στο τέλος του διδακτικού έτους ένα αξιόλογο υλικό, το οποίο θα είναι χρήσιμο και στους επόμενους εκπαιδευτικούς του σχολείου, αλλά και στο έργο των σχολικών συμβούλων. Ο μονότονα θεωρητικός λόγος αρκετών σχολικών συμβούλων στα σεμινάρια που διοργανώνουν, όχι μόνο κουράζει, αλλά και απογοητεύει τους εκπαιδευτικούς!

Συνοψίζοντας θα έλεγα ότι η ενδοσχολική επιμόρφωση έχει ανάγκη και την πρόταση που μόλις ανέπτυξα, γιατί εκτός από τα θετικά που προκύπτουν από την ανταλλαγή εμπειριών, βελτιώνονται και οι διαπροσωπικές σχέσεις των εκπαιδευτικών. Εξάλλου, άτυπα γίνεται η επιμόρφωση αυτή στα σχολεία, με τη διαφορά ότι δεν συμμετέχουν όλοι οι εκπαιδευτικοί και δεν κρατούνται πρακτικά των συζητήσεων αυτών.

Είναι πραγματικά κρίμα να μην αξιοποιείται στα σχολεία μας με θεσμοθετημένο τρόπο η εμπειρία των καλών δασκάλων και να μην καταγράφονται οι αξιόλογες παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές.

Του Αναστασίου Τασινού

Εισαγωγή

Το παρόν άρθρο αναφέρεται στη μοναξιά του τελευταίου θρανίου και  στη μεγάλη σημασία που έχει για την ποιοτική λειτουργία της τάξης η τοποθέτηση των μαθητών στα θρανία με βάση παιδαγωγικά και διδακτικά κριτήρια. Έτσι δημιουργείται καλή παιδαγωγική ατμόσφαιρα στην τάξη, αναπτύσσονται αλληλοβοήθειες μεταξύ των μαθητών και ανοίγει ο δρόμος για όσους δασκάλους θα ήθελαν να εφαρμόσουν περισσότερες μορφές διδασκαλίας.

Επιπροσθέτως,  γίνεται λόγος και στην αρετή του δασκάλου να διαπαιδαγωγεί διά του παραδείγματος και όχι διά του κηρύγματος.

Η μοναξιά του τελευταίου θρανίου

Το τελευταίο θρανίο στα δικά μου μαθητικά χρόνια είχε μεγάλη μοναξιά. Πήγαινε πακέτο με τον αδύνατο και μερικές φορές επιθετικό μαθητή, που ούτε ο δάσκαλος ούτε και οι συμμαθητές ασχολούνταν μαζί του. Πολλές φορές η μοναξιά του μαθητή μεταφερόταν και στην αυλή του σχολείου, εφόσον κανείς δεν ήθελε να παίξει μαζί του. Ο μαθητής άλλοτε αντιδρούσε επιθετικά και άλλοτε κλεινόταν περισσότερο στον εαυτό του.

Την ίδια κατάσταση παρατηρούσα και ως δάσκαλος στην αρχή της σχολικής χρονιάς, όταν οι μαθητές επέλεγαν τις θέσεις τους στα θρανία. Φρόντιζαν, συνήθως, να παίρνουν αποστάσεις από «το μαύρο πρόβατο» της τάξης, που καθόταν στο τελευταίο θρανίο. Μερικές φορές και οι γονείς διαμαρτύρονταν, όταν το παιδί τους καθόταν στο τελευταίο θρανίο με τον ανεπιθύμητο μαθητή.

Από τα παλιά χρόνια, έως και σήμερα, το τελευταίο θρανίο ήταν και είναι παρεξηγημένο, γι` αυτό και μερικές φορές χρησιμοποιείται για να «φιλοξενεί» τιμωρημένους μαθητές. Ο δάσκαλος αν αφήσει τους μαθητές να καθίσουν όπου αυτοί θέλουν, παρατηρούμε συνήθως ότι οι άριστοι κάθονται μαζί, οι μέτριοι μαζί και οι αδύνατοι πάλι μαζί. Αν υπάρχει ανεπιθύμητος μαθητής στην τάξη, τον βλέπουμε μόνο του στο τελευταίο θρανίο. Αυτήν, όμως, την αυθόρμητη επιλογή των θέσεων από τους μαθητές, δε σημαίνει ότι ο δάσκαλος αμέσως θα πρέπει να την αντικαταστήσει, δίχως πρώτα να γίνουν μερικές απαραίτητες ενέργειες, που θα αναφερθούν πιο κάτω.

Τοποθέτηση των μαθητών στα θρανία

Η σταθεροποίηση των θέσεων των μαθητών στα θρανία, απαιτεί να έχει προηγηθεί μια συγκεκριμένη παιδαγωγική και διδακτική διαδικασία διάρκειας δέκα περίπου ημερών. Αρχικά ο δάσκαλος θα πρέπει να κάνει το «κοινωνιογράφημα της τάξης» και αμέσως μετά το «διδασκαλικό τσεκ-απ», ώστε να γνωρίζει από τις πρώτες ημέρες της σχολικής χρονιάς το επίπεδο των μαθητών του. (Το κοινωνιογράφημα της τάξης και το διδασκαλικό τσεκ-απ τα περιγράφω αναλυτικά στο εκπαιδευτικό μου άρθρο «Καλές πρακτικές για το δάσκαλο»). Κυρίως, όμως, θα πρέπει να συζητήσει με όλους τους μαθητές, ώστε να είναι έτοιμοι να αποδεχτούν το ενδεχόμενο να καθίσουν στο ίδιο θρανίο με κάποιον συμμαθητή τους, που δεν είναι δική τους επιλογή. Η συζήτηση αυτή σημαίνει πολλά για την ποιοτική λειτουργία της τάξης. Εννοείται, όμως, ότι ο δάσκαλος θα λάβει υπόψη – όσο μπορεί – και  τις προτιμήσεις των μαθητών, όπως αυτές εκδηλώθηκαν τις πρώτες δέκα ημέρες.

Μέχρι, όμως, να ολοκληρωθεί η παραπάνω διαδικασία οι μαθητές κάθονται στα θρανία, όπως οι ίδιοι επιθυμούν.

Γνώρισα αρκετούς δασκάλους, που ουδέποτε ενδιαφερόταν για την τοποθέτηση των μαθητών τους στα θρανία με βάση παιδαγωγικά και διδακτικά κριτήρια, ενώ άλλους που αυταρχικά όριζαν που θα καθίσει ο κάθε μαθητής. Και οι δύο αυτές περιπτώσεις δημιουργούν προβλήματα στην ποιοτική λειτουργία της τάξης. Εδικά, όταν ο δάσκαλος έχει συμπεριλάβει στη διδακτική του πρακτική και  την ομαδοκεντρική μορφή διδασκαλίας ή όταν οι μαθητές υλοποιούν σχέδια εργασίας (projects), η σωστή τοποθέτησή τους στα θρανία είναι βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των στόχων.

Ο δάσκαλος ποτέ δεν πρέπει να ξεχνά ότι το μονοπώλιο δεν ανήκει σε καμία μέθοδο διδασκαλίας, όσο καλή και να είναι. (Περισσότερα γι` αυτό το θέμα γράφω στο εκπαιδευτικό μου άρθρο «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!») Η εναλλαγή των μεθόδων διδασκαλίας αναζωογονεί την τάξη και δημιουργεί νέα κίνητρα και νέα ενδιαφέροντα στους μαθητές. Αυτή, όμως, η εναλλαγή των μεθόδων διδασκαλίας περνάει μέσα από τη σωστή τοποθέτηση των μαθητών στα θρανία.

Ο Μιχάλης του τελευταίου θρανίου

Θυμάμαι το Μιχάλη, μαθητή της Γ` Δημοτικού, που «απολάμβανε» τη μοναξιά του τελευταίου θρανίου, όταν ως νέος δάσκαλος ανέλαβα την τάξη του στα μέσα της σχολικής χρονιάς. Το κοινωνιογράφημα που αργότερα έκανα στην τάξη, απλώς επιβεβαίωσε τη μοναξιά του μαθητή, που από την πρώτη ματιά ήταν ολοφάνερη. Ο Μιχάλης ήταν ντροπαλός, ήσυχος, λιγάκι ψευδός και είχε μαθησιακές δυσκολίες. Φορούσε, συνήθως, ρούχα  μεγαλύτερα από το νούμερό του και τα μανίκια του μερικές φορές σκέπαζαν τα δάκτυλα, ενώ τα μπατζάκια του σερνόταν στο δάπεδο. Κανείς δεν ήθελε να καθίσει μαζί του στο θρανίο, ούτε και να τον κάνει παρέα.  Στα διαλείμματα περιφερόταν μόνος στην αυλή του σχολείου, παρόλο που δεν ήταν επιθετικός μαθητής.

Με ενοχλούσε αυτή η κατάσταση, γι` αυτό και μέριμνά μου ήταν με κατάλληλες παιδαγωγικές ταχτικές και όχι με κηρύγματα να σπάσω την απομόνωση του μαθητή. Συγκεκριμένα, όταν γινόταν η εξέταση του προηγούμενου μαθήματος με βασικές ερωτήσεις, καθόμουν στο θρανίο του Μιχάλη. Με αυτή την ταχτική έστρεφα όλα τα βλέμματα των μαθητών στο τελευταίο θρανίο. Ο Μιχάλης χαιρόταν πολύ και  απολάμβανε το γεγονός ότι ο δάσκαλος καθόταν δίπλα του. Στα διαλείμματα πάλι η ίδια ταχτική. Επέλεγα να πηγαίνω εκεί που βρισκόταν ο Μιχάλης, συμπαρασύροντας – με έμμεσο τρόπο – και αρκετούς συμμαθητές του, που ήθελαν εκείνη τη στιγμή να μιλήσουν μαζί μου. Το κυριότερο, όμως, ήταν ότι ποτέ δεν τον εγκατέλειψα στα μαθήματα. Πάντα του ανέθετα τη δική του ύλη, που ήταν ανάλογη των δυνατοτήτων του, εφόσον αδυνατούσε να συμπορευτεί στο ρυθμό της τάξης. Και για να μη τα πολυλογώ, όταν ακούστηκε η φράση στην τάξη από έναν συμμαθητή του, «δάσκαλε, να καθίσω με το Μιχάλη στο τελευταίο θρανίο;» ένιωσα να εισπράττω την πιο καλή αμοιβή  των προσπαθειών μου.

Αλληλοβοήθειες μαθητών

Ο δάσκαλος, όταν διαπαιδαγωγεί δια του παραδείγματος και όχι δια του κηρύγματος, πολλά θετικά πράγματα μπορεί να καταφέρει στην τάξη. Τα λόγια δίχως πράξη θυμίζουν αυτό που λέει ο λαός, «δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις».

Πάντα ως δάσκαλος αξιοποιούσα τους ηγέτες-μαθητές, οι οποίοι οικειοθελώς δεχόταν να βοηθήσουν στην ένταξη των απομονωμένων συμμαθητών τους. Επίσης αξιοποιούσα και τους άριστους μαθητές, οι οποίοι και αυτοί οικειοθελώς συνεργαζόταν και βοηθούσαν όσους είχαν μαθησιακές δυσκολίες. Και οι αλληλοβοήθειες αυτές προσφερόταν πολύ εύκολα, γιατί υπήρχε καλή παιδαγωγική ατμόσφαιρα στην τάξη.

Με τις ανάλογες παιδαγωγικές ενέργειες του δασκάλου οι άριστοι μαθητές σύντομα καταλαβαίνουν ότι πρέπει να κάθονται στο θρανίο με αδύνατους μαθητές, ώστε να γίνονται «μικροί δάσκαλοι», όταν οι ανάγκες το απαιτούν. Οι βοήθειες αυτές έχουν θετικές επιδράσεις όχι μόνον στους  αδύνατους μαθητές, αλλά και στους «μικρούς δασκάλους», που εμπεδώνουν καλύτερα τη διδακτέα ύλη, νιώθοντας ταυτόχρονα και τη χαρά της προσφοράς. Επιπλέον, επιτυγχάνεται και η καλυτέρευση των διαμαθητικών σχέσεων, που είναι και το ζητούμενο για τη δημιουργία μιας καλής παιδαγωγικής ατμόσφαιρας στην τάξη.

Επιτρέψτε μου να γράψω ότι οι καλές παιδαγωγικές και διαμαθητικές σχέσεις, που υπήρχαν στις τάξεις που εργάστηκα, γινόταν ο καταλύτης για τη βελτίωση της αρνητικής συμπεριφοράς δύσκολων μαθητών. Μια επιτυχία που με γέμιζε με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση!

Ιωάννινα 17 Ιουνίου 2013

Του Αναστασίου Τασινού

Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στις 12 Σεπτεμβρίου 1999, η δημοσιογράφος Ολυμπία Λιάτσου, στο άρθρο της “Πολιτικέ, που δίδασκες”, έγραψε: «Από τα έδρανα της Βουλής βγάζουν “μαχαίρια” για το καλό της δημόσιας εκπαίδευσης. Στην πράξη όμως αυτοδιαψεύδονται, αφού δεν εμπιστεύονται οι ίδιοι το δημόσιο σχολείο: Ανεξαρτήτως παράταξης, οι πολιτικοί, κατά παράδοση, όταν πρόκειται για το μέλλον των παιδιών τους ψηφίζουν χωρίς δεύτερη σκέψη ναι στα ιδιωτικά σχολεία…..»

Στη συνέχεια του άρθρου αναφέρονται οι πολιτικοί των τεσσάρων κομμάτων  της εποχής εκείνης (μηδέ εξαιρουμένου και του τότε Υπουργού Παιδείας), που για την εκπαίδευση των  παιδιών τους  είχαν επιλέξει το Ιδιωτικό Σχολείο. Στο τέλος του άρθρου αναφέρεται και η μειοψηφία των πολιτικών, που είχαν επιλέξει το Δημόσιο Σχολείο.

Θα ήθελα παρακάμπτοντας την ονοματολογία να σχολιάσω την ουσία αυτού του άρθρου. Πιστεύω ότι οι πολιτικοί, ανεξαρτήτως αν ανήκουν στην κυβερνητική παράταξη ή στην αντιπολίτευση, θα έπρεπε να σέβονται έναν άγραφο νόμο, που θέλει τα παιδιά τους να βρίσκονται στη Δημόσια Εκπαίδευση από το Νηπιαγωγείο έως το Πανεπιστήμιο. Η τήρηση αυτού του άγραφου νόμου προσδίδει στη Δημόσια Εκπαίδευση μεγαλύτερο κύρος και επιπλέον καλυτερεύουν και οι σχέσεις των πολιτικών με τους πολίτες.

Η αντίφαση ότι αγωνίζομαι ως πολιτικός για το Δημόσιο Σχολείο, αλλά το παιδί μου το στέλνω ως γονέας στο Ιδιωτικό Σχολείο, δεν περνάει απαρατήρητη από τους πολίτες. Σε μια τέτοια περίπτωση ο λόγος των πολιτικών γίνεται αδύναμος, πλήττεται η αξιοπιστία του, ανεξαρτήτως των καλών προθέσεων που μπορεί να έχει.

Αν όλοι οι πολιτικοί επέλεγαν το Δημόσιο Σχολείο για τα παιδιά τους, πιστεύω ότι η Δημόσια Εκπαίδευση σήμερα θα ήταν σε καλύτερο δρόμο. Θα βίωναν και οι ίδιοι από πρώτο χέρι τα κακώς κείμενα και θα είχαν κι ένα λόγο παραπάνω να ενδιαφερθούν για τη διόρθωσή τους. Διαχρονικά, όμως, οι περισσότεροι πολιτικοί προτιμούν τα Ιδιωτικά Σχολεία για τα παιδιά τους.

Σε καμιά περίπτωση δεν τάσσομαι κατά της Ιδιωτικής Εκπαίδευσης. Τη θεωρώ, όμως, λαθεμένη οικογενειακή επιλογή για τους πολιτικούς, οι οποίοι πρέπει να διδάσκουν τους πολίτες διά του παραδείγματος. Το δρόμο που οι ίδιοι χαράσσουν στη Δημόσια Εκπαίδευση, πρέπει πρωτίστως να τον εμπιστεύονται για τα παιδιά τους.

Το μέλλον της πατρίδας μας ακουμπά στην Εκπαίδευση και η ενδυνάμωσή της αποτελεί την καλύτερη επένδυση για το έθνος μας. Μετά, όπως λέει ο λαός,  «το νερό θα μπει στ` αυλάκι».

Η σημερινή πολύπλευρη κρίση βαραίνει λίγο-πολύ τους περισσότερους της γενιάς της μεταπολίτευσης, που είχαν θέσεις ευθύνης στο δημόσιο βίο. Σε συνδυασμό βέβαια και με άλλες συγκυρίες, που δεν είναι του παρόντος άρθρου να αναφερθούν, μας έφεραν στη σημερινή δύσκολη κατάσταση.  Το μάρμαρο όμως της κρίσης το  πληρώνουν, ως συνήθως, αυτοί που δε φταίνε.

Είναι ολοφάνερο ότι οι χρόνιες παθογένειες της Δημόσιας Εκπαίδευσης, όπως ο κομματισμός, ο παραταξιακός συνδικαλισμός, η αναξιοκρατία, το μονοπώλιο του ενός βιβλίου (πολλές φορές κακογραμμένου) και οι καταλήψεις, την έχουν οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο. Η συντεχνιακή αυτή λογική κυριάρχησε για δεκαετίες σε όλο το δημόσιο τομέα, πλήττοντας τη συνοχή του κοινωνικού ιστού. Είναι ανεπίτρεπτο τα στελέχη των δημόσιων οργανισμών  να επιλέγονται με πελατειακές σχέσεις!!! Καιρός να εκσυγχρονίσουμε το κράτος μας. Δεν πάει άλλο!

Επιτέλους τα πολιτικά κόμματα πρέπει να αφήσουν τη Δημόσια Εκπαίδευση έξω από το πεδίο των κομματικών αντιπαραθέσεων. Από κοινού να επεξεργαστούν ένα εθνικό σχέδιο ανόρθωσής της, που απαραιτήτως να περνάει μέσα από την αξιολόγηση και την αξιοκρατία. Διαφορετικά δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα στη Δημόσια Εκπαίδευση. Γνωρίζω πολύ καλά ότι η υπερκομματική αυτή πρόταση ακούγεται για τη σημερινή πραγματικότητα ανεδαφική και ρομαντική. Για το όραμα, όμως, μιας καλύτερης αυριανής Ελλάδας ακούγεται ρεαλιστική και απαραίτητη.

Αργήσαμε πολύ να υλοποιήσουμε τις αυτονόητες μεταρρυθμίσεις, που απαιτεί η Δημόσια Εκπαίδευση. Το τρένο της Ευρώπης προχωρά και εμείς αμπελοφιλοσοφούμε στον παλαιοκομματικό σταθμό. Τουλάχιστον να μη χάσουμε άλλο χρόνο! Μας αξίζει μια καλύτερη Δημόσια Εκπαίδευση! Μπορούμε να την οικοδομήσουμε όλοι μαζί!

Ιωάννινα 1 Νοεμβρίου 2013

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 17 Δεκεμβρίου 2014

Ένα θέμα που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες στη Δημόσια Εκπαίδευση ή ακριβέστερα ένα θέμα που δεν έχει αντιμετωπιστεί ποτέ στις σωστές του διαστάσεις, είναι η αξιολόγηση. Από την τρομοκράτηση των εκπαιδευτικών για πολλά χρόνια από τους Επιθεωρητές, περάσαμε στην απραξία των Σχολικών Συμβούλων και τον μηδενικό έλεγχο όλων. Σήμερα επανερχόμαστε ξανά στην τρομοκράτηση των εκπαιδευτικών (ίσως και να αποδειχθεί χειρότερη και απ` αυτήν των Επιθεωρητών, αν δεν ανατραπεί) με τη μόνη διαφορά που τώρα αυτοί που θα βαθμολογούν δεν θα αποκαλούνται Επιθεωρητές… Η αξιολόγηση, λοιπόν, από συστάσεως του νεοελληνικού κράτους κινείται στα δύο άκρα. Έτσι το θέλανε και έτσι το θέλουν, καθώς φαίνεται, αυτοί που χαράσσουν την εκπαιδευτική πολιτική.

Είναι πιστεύω, πέραν κάθε αμφισβήτησης, αναγκαία η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, όπως και όλων των υπαλλήλων του Δημοσίου, για να προχωρήσει μπροστά η κοινωνία. Πολλοί εκπαιδευτικοί έχουν συνειδητοποιήσει εδώ και πολλά χρόνια – εν αντιθέσει με τους πολιτικούς – ότι δεν τραβάει άλλο αυτή η κατάσταση και πρέπει να αντιμετωπιστεί το χρόνιο πρόβλημα της αξιολόγησης, προς όφελος όλων.

Όμως, προσφέρεται το Προεδρικό Διάταγμα 152/2013 που τέθηκε σε ισχύ να αντιμετωπίσει με ορθό τρόπο την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών; Σίγουρα όχι! Είναι ένα νομοθέτημα, χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες για τον εκπαιδευτικό, που διακρίνεται για τη θολούρα των κριτηρίων αξιολόγησης και την έλλειψη σαφήνειας στο μεγαλύτερο μέρος του^. αλλά, είναι σαφέστατο, όσον αφορά την τρομοκράτηση των εκπαιδευτικών! Κι αυτό φαίνεται καθαρά από τον τρόπο που θα αξιολογούνται οι εκπαιδευτικοί^. δηλαδή, θα υπόκεινται στην κρίση του Σχολικού Συμβούλου, ο οποίος κατά το δοκούν θα εφαρμόζει τα ασαφή κριτήρια αξιολόγησης και θα συντάσσει την αξιολογική έκθεση. Και η «προστασία» που παρέχει το Προεδρικό Διάταγμα για τους εκπαιδευτικούς που αδικούνται, είναι η υποβολή ένστασης η οποία, όμως, κατά το άρθρο 20 θα «πρέπει να περιλαμβάνει αναλυτικά τα συγκεκριμένα στοιχεία και τα πραγματικά περιστατικά  στα οποία ο αξιολογούμενος θεμελιώνει τους ισχυρισμούς του καθώς και τα στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν την ανακρίβεια του περιεχομένου της έκθεσης». Πώς θα τα αποδείξει όλα αυτά ο εκπαιδευτικός, όταν ο Σχολικός Σύμβουλος θα ισχυρίζεται τα αντίθετα; Και την ένταση ποιος θα την εξετάσει τελικά; Ένας άλλος Σχολικός  Σύμβουλος που θα οριστεί από τον Περιφερειακό Διευθυντή!! Όμως, έχει και άλλη ανάγνωση το θέμα της ένστασης: Αν κάποιες αξιολογικές εκθέσεις δεν είναι ικανοποιητικές για τους ημέτερους της εξουσίας, πολύ εύκολα ανατρέπονται με τη διαδικασία της ένστασης, στέλνοντας παράλληλα και το μήνυμα στους Σχολικούς Συμβούλους να είναι πιο προσεκτικοί!! Η ένσταση, δυστυχώς, είναι ασφαλιστική δικλείδα μόνο γι` αυτούς που το σύστημα θέλει να προστατέψει και όχι για τους υπολοίπους!!!

Είναι φανερό ότι το Υπουργείο Παιδείας δεν θέλει ένα αξιόπιστο αξιολογικό σύστημα που θα βγάζει στην κορυφή της πυραμίδας τους άξιους εκπαιδευτικούς, αλλά ένα σύστημα χειραγώγησης και τρομοκράτησης των εκπαιδευτικών^. γι` αυτό, αυτοί που θα επιλέγονται στη θέση των αξιολογητών θα έχουν  κατά κανόνα και τα ανάλογα κομματικά «προσόντα». Κι αν τους ξεφύγουν και κάποιοι Σχολικοί Σύμβουλοι από τον κόσκινο της επιλογής και δεν θα ενεργούν  «συμφώνως προς τας υποδείξεις», θα υφίστανται κι αυτοί τις συνέπειες. Ήδη άρχισαν και βαράνε τα βιολιά και για τους «ανυπάκουους» Σχολικούς Συμβούλους, όπως διαβάζουμε στον τύπο^. τρομοκρατία προς πάσα κατεύθυνση! Αυτό φαίνεται ότι είναι το νέο δόγμα που πάει να υλοποιηθεί με το Προεδρικό Διάταγμα 152/2013, που μάλιστα είναι περιτυλιγμένο και με μεγάλα λόγια περί αναβάθμισης της Εκπαίδευσης.

Αν ήθελαν ουσιαστική αξιολόγηση θα έφτιαχναν με τη συνδρομή των μάχιμων εκπαιδευτικών έναν Νόμο λιτό, σαφή, λειτουργικό και με ασφαλιστικές δικλείδες που δεν θα προστάτευε μόνο τους εκπαιδευτικούς από ενδεχόμενες αυθαιρεσίες αλλά γενικότερα το Δημόσιο Σχολείο.

Τι κάνουμε στην Ελλάδα για τη Δημόσια Εκπαίδευση εδώ και πολλές δεκαετίες; Δυστυχώς, αντιγράφουμε από ξένες χώρες τη μεθοδολογία των σχολικών τους εγχειριδίων, τα εκπαιδευτικά τους προγράμματα και τώρα και τον τρόπο αξιολόγησης! Σταματήσαμε πλέον σαν Έλληνες να παράγουμε Παιδεία και εισάγουμε ό,τι το χειρότερο κυκλοφορεί στην «αγορά».

Το Προεδρικό Διάταγμα 152/2013 προσωπικά πιστεύω ότι δεν έχει πολλή ζωή. Σύντομα θα καταπέσει! Αν όμως, υπήρχε ένας υγιής και ακομμάτιστος συνδικαλισμός, ποτέ δεν θα τολμούσε το Υπουργείο Παιδείας να το θέσει σε ισχύ. Την ευθύνη, όμως, για τη σημερινή κατάσταση  την έχει και ένα μεγάλο μέρος των εκπαιδευτικών το οποίο εδώ και πολλές δεκαετίες όχι μόνο ανέχεται αλλά και στηρίζει τον κομματικό συνδικαλισμό!

Οι απορίες υπό τη μορφή ερωτήσεων που άκουγα από πολλούς εκπαιδευτικούς όλα τα χρόνια που εργαζόμουν στη Δημόσια Εκπαίδευση, που είναι βεβαίως και δικές μου ερωτήσεις, είναι: «ποιοι είναι αυτοί που θα μας αξιολογήσουν;», «ποια είναι τα προσόντα τους;», «ως δάσκαλοι ήταν επιτυχημένοι;», «έχουν πλούσια διδακτική εμπειρία;», «μπορούν να κάνουν δειγματικές διδασκαλίες στους νέους εκπαιδευτικούς;» κ.τ.λ. Οι ίδιες απορίες εκφράζονται και σήμερα στα σχολεία, γιατί  είναι γεγονός ότι  οι επιλογές των στελεχών της Εκπαίδευσης, διαχρονικά, γίνονται από ένα μη αξιόπιστο σύστημα. Αρκετοί από τους εκπαιδευτικούς που αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης στη Δημόσια Εκπαίδευση, είναι παιδιά του κομματικού σωλήνα και των πανεπιστημιακών διασυνδέσεων και έχουν πολλά χρόνια να ιδρώσουν στην αίθουσα διδασκαλίας. Πώς μπορεί σήμερα ο δάσκαλος να δεχθεί να αξιολογηθεί από τέτοιους εκπαιδευτικούς και να νιώθει ασφαλής για την κρίση τους; Για το λόγο αυτό οι εκπαιδευτικοί δικαιολογημένα προβάλλουν διαφωνίες και σ` αυτόν τον τομέα της αξιολόγησης και δέχονται άδικες επιθέσεις – καλόπιστες θα έλεγα – από μέρος της ελληνικής κοινωνίας, που επηρεάζεται από την κυβερνητική προπαγάνδα και δεν αντιλαμβάνεται ότι η αξιολόγηση αυτής της μορφής, δεν συνιστά πρόοδο και αναβάθμιση του Δημόσιου Σχολείου. Εκείνοι τελικά που δεν κινδυνεύουν από την αξιολόγηση αυτή, είναι μόνον οι ανεπαρκείς εκπαιδευτικοί οι οποίοι και σαν προνοητικοί που είναι, σηκώνουν ψηλά τα κομματικά λάβαρα… Αντιθέτως, οι εκπαιδευτικοί που δεν θα σκύβουν το κεφάλι στην αυθαιρεσία και θα λένε με παρρησία τη γνώμη τους για τα κακώς κείμενα της Εκπαίδευσης – ακόμη κι αν είναι στελέχη της Εκπαίδευσης – θα κρέμεται πάνω από το κεφάλι τους η δαμόκλειος σπάθη της «αξιολόγησης».

Εκείνο, λοιπόν, που είναι το ζητούμενο και επιθυμεί η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών, είναι η αντικειμενική αξιολόγηση που θα αναβαθμίσει την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου και θα αναδείξει τους άξιους δασκάλους στις θέσεις ευθύνης.

Αν στο μέλλον εφαρμοστεί αξιοκρατία στο χώρο της Εκπαίδευσης, ίσως να φανούν χρήσιμες μερικές από τις παρακάτω σκέψεις μου για την αξιολόγηση και για τα προσόντα που πρέπει να έχουν οι υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι – Αξιολογητές.

Κατ` αρχήν οι υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον είκοσι ατόφια διδακτικά χρόνια υπηρεσίας (ακόμη και τα χρόνια τού Διευθυντή να υπολογίζονται διδακτικά μόνο ως προς το ποσοστό των ωρών που διδάσκουν, ενώ οι υπόλοιπες ώρες να προσμετρούνται στα διοικητικά τους προσόντα). Σήμερα παρατηρείται το θλιβερό φαινόμενο δάσκαλοι που δεν έχουν επαρκή διδακτική εμπειρία, γιατί ο νόμος το επιτρέπει,  να έχουν αναλάβει τη θέση του Σχολικού Συμβούλου. Είναι δυνατόν με άπειρους εκπαιδευτικούς να λειτουργήσει σωστά η αξιολόγηση; Φανερά, λοιπόν, στο Διαδίκτυο για τον υποψήφιο Σχολικό Σύμβουλο τα μάχιμα εκπαιδευτικά του χρόνια και σε ποια σχολεία τα υπηρέτησε!

Αφού λοιπόν ο υποψήφιος έχει τα είκοσι διδακτικά χρόνια υπηρεσίας, στη συνέχεια να κρίνεται από τις αξιολογικές εκθέσεις που θα έχει στον προσωπικό του φάκελο, που θα είναι βεβαίως προϊόν αξιοκρατίας. Έτσι θα βρίσκονται οι καλύτεροι εκπαιδευτικοί που θα στελεχώνουν τη Δημόσια Εκπαίδευση. (Από το 1981 μέχρι και σήμερα δεν υπάρχουν αξιολογικές εκθέσεις εκπαιδευτικών!!!)

Ακόμη, να υπολογίζονται στα προσόντα τους τα διδακτορικά και τα μεταπτυχιακά εκείνα, που το θέμα τους είναι σχετικό με  την Παιδαγωγική και τη Διδακτική επιστήμη, καθώς και η μετεκπαίδευση και η γνώση μιας ξένης γλώσσας. Όλα τα άλλα να είναι το πολύ συνεκτιμώμενα. Δεν είναι δυνατόν ένας δάσκαλος που συλλέγει πτυχία ξένων γλωσσών ή άσχετα πτυχία με την Παιδαγωγική και τη Διδακτική επιστήμη (δικαίωμά του βέβαια) να πριμοδοτείται γι` αυτό!!! Πότε αυτός ο άνθρωπος ασχολείται με την προετοιμασία της τάξης του;;; Γνώρισα περιπτώσεις εκπαιδευτικών που έκλεβαν μέρος της διδακτικής ώρας των μαθητών τους για να προετοιμάζονται για τις εξετάσεις που έδιναν για την απόκτηση των πτυχίων αυτών!

Το νομικό πλαίσιο που θα καθορίζει τα καθήκοντα των Σχολικών Συμβούλων πρέπει κατά τη γνώμη μου να λάβει υπόψη και τα παρακάτω:

α) Να αναιρούνται οι αξιολογικές εκθέσεις των Σχολικών Συμβούλων, όταν  δεν είναι δίκαιες. Γι` αυτό θα πρέπει να θεσμοθετηθεί σε κάθε νομό μία ανεξάρτητη τριμελής επιτροπή από πολύ έμπειρους και ικανούς δασκάλους (όχι Σχολικούς Συμβούλους) στην οποία θα προσφεύγουν όσοι αισθάνονται αδικημένοι. Η επιτροπή αυτή θα εξετάζει τις ενστάσεις και παρακολουθώντας τους δασκάλους στην αίθουσα διδασκαλίας θα επικυρώνει ή θα διορθώνει τη βαθμολογία των Σχολικών Συμβούλων.

β) Να μπορούν να εξαιρούνται οι Σχολικοί Σύμβουλοι με πρωτοβουλία τους ή με πρωτοβουλία της υπηρεσίας από τη σύνταξη αξιολογικών εκθέσεων συγγενών και φίλων για να μην έρχεται κανείς σε δύσκολη θέση και να μην υπάρχει φυσικά καχυποψία και αμφισβήτηση.

γ) Να κάνουν υποχρεωτικά δειγματικές διδασκαλίες οι Σχολικοί Σύμβουλοι στους νέους εκπαιδευτικούς. Δεν υπάρχει πιο σημαντική βοήθεια για έναν νεοδιόριστο από το να παρακολουθήσει στην τάξη του έναν έμπειρο εκπαιδευτικό να διδάσκει! (Αλήθεια, γιατί κανένα νομοθέτημα μέχρι σήμερα δεν προβλέπει μια διάταξη που να επιβάλει στους Σχολικούς Συμβούλους να διδάσκουν στις τάξεις των νέων εκπαιδευτικών;)

δ) Να οργανώνουν οι Σχολικοί Σύμβουλοι στην αρχή και το τέλος του διδακτικού έτους σεμινάρια απ` το πεδίο της σχολικής πράξης, με τη βοήθεια των έμπειρων εκπαιδευτικών.

Τελειώνοντας θα ήθελα να επισημάνω και στο άρθρο τούτο ότι αν δεν χαραχθεί μια εθνική πολιτική για την Παιδεία με κεντρικό άξονα την αξιοκρατία, ημέρες καλύτερες δεν μας περιμένουν. Όλα τα θέματα που αφορούν την αξιολόγηση μπορούν εύκολα να λυθούν, αρκεί να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους οι άξιοι εκπαιδευτικοί. Σήμερα, ένα μεγάλο μέρος των στελεχών της Εκπαίδευσης κατέχουν τις θέσεις ευθύνης όχι με την αξία τους, αλλά αναρριχόμενοι σαν «του κισσού το πλάνο ψήλωμα σε ξένα αναστηλώματα δεμένο», όπως λέει ο ποιητής Γεώργιος Δροσίνης^. και να θέλουν να προσφέρουν, δεν μπορούν…