Βασίλης Τασινός – Εκπαιδευτικές Διαδρομές

Βίντεο από το αρχείο

του Αναστασίου Τασινού

Το βίντεο είναι από το αρχείο του δασκάλου και αδερφού μου Αναστασίου Τασινού. Διδάσκει το κεφάλαιο της Γεωγραφίας, «Προσανατολισμός, Χάρτης, Μορφή Γης», στην Ε’ Τάξη του 47ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Χρησιμοποιεί απλά εποπτικά όργανα και μέσα διδασκαλίας, κάνοντας ευχάριστη την παράδοση του μαθήματος. Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός ότι οι μαθητές στο τέλος του μαθήματος αυτοεξετάζονται, απευθύνοντας ερωτήσεις από το προηγούμενο κεφάλαιο!

Βίντεο από το αρχείο

του Αναστασίου Τασινού

Το βίντεο είναι από το αρχείο του δασκάλου και αδερφού μου Αναστασίου Τασινού. Διδάσκει το κεφάλαιο της Ιστορίας, «Άλωση της Κωνσταντινούπολης», στην Ε’ Τάξη του 47ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Η διδακτική ώρα ξεκινάει με την εξέταση του προηγούμενου μαθήματος (Οι Τούρκοι πολιορκούν την Κωνσταντινούπολη) με ερωτήσεις που τις έβγαλαν οι ίδιοι οι μαθητές και τις απευθύνουν στους συμμαθητές τους και στη συνέχεια γίνεται η παράδοση του μαθήματος με αφηγηματικό τρόπο· ακολουθούν οι ασκήσεις από το βιβλίο και στο τέλος οι μαθητές εντοπίζουν τις βασικές ερωτήσεις του διδαχθέντος κεφαλαίου. Παρατηρούμε κατά τη διάρκεια της διδακτικής ώρας ενεργή συμμετοχή των μαθητών και όχι παθητική παρακολούθηση του μαθήματος!

Βασίλης Τασινός

1 Ιουνίου 2017

Η ψυχή του σχολείου ήταν, είναι, και θα είναι, ο δάσκαλος! Αυτός είναι που παιδαγωγεί και διδάσκει, κι αυτός βρίσκεται κοντά στις ανάγκες των μαθητών! Για το λόγο αυτό, είναι χρέος της πολιτείας να στηρίζει το δάσκαλο πνευματικά, ηθικά και υλικά, κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται στο βαθμό που απαιτείται!

Παρατηρούμε στη Δημόσια Εκπαίδευση, εδώ και δεκαετίες, να έχουν συσσωρευτεί πολλά προβλήματα, όπως κακογραμμένα σχολικά βιβλία, παρωχημένα προγράμματα σπουδών, ελάχιστη επιμόρφωση, ανύπαρκτη αξιολόγηση, αποθάρρυνση στην καινοτομία, πενιχρές απολαβές, απαξίωση του εκπαιδευτικού ρόλου, κομματικοί εγκάθετοι στην εκπαιδευτική ιεραρχία, κακές απομιμήσεις πρακτικών από εκπαιδευτικά συστήματα ξένων χωρών και πολλά άλλα!

Εύλογα αναρωτιέται κανείς, αν οι υπουργοί, οι υφυπουργοί και τα άλλα στελέχη του Υπουργείου Παιδείας που έφεραν τη Δημόσια Εκπαίδευση σ’ αυτό το χάλι, ήταν πραγματικά τόσο ανίκανοι ή σκοπίμως αδιαφορούσαν για την ουσιαστική μόρφωση των μαθητών των δημοσίων σχολείων; Πάντως, δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι πολλοί πολιτικοί – και μάλιστα μερικοί εξ αυτών ηγήθηκαν και του Υπουργείου Παιδείας – δεν επέλεξαν για τη μόρφωση των παιδιών τους το δημόσιο σχολείο, αλλά το ιδιωτικό!

Παρήγορο για τη Δημόσια Εκπαίδευση είναι οι καλοί δάσκαλοι, που είναι πολλοί, και δίνουν καθημερινά τη μάχη τους στην αίθουσα διδασκαλίας· είναι αυτοί που παρόλες τις αντιξοότητες καταφέρνουν και κρατούν ακόμη όρθιο το δημόσιο σχολείο!

Για να αναβαθμιστεί η Δημόσια Εκπαίδευση θα πρέπει το Υπουργείο Παιδείας, εκτός από την ουσιαστική στήριξη του δασκάλου, να σχεδιάσει – με τη συνδρομή των άξιων επιστημόνων της Αγωγής και των άξιων εκπαιδευτικών της σχολικής πράξης – ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να ανταποκρίνεται στις ελληνικές παραδόσεις και στις ανάγκες των καιρών· με τους κομματικούς εγκάθετους σε θέσεις ευθύνης και τις κακές απομιμήσεις πρακτικών από εκπαιδευτικά συστήματα ξένων χωρών δεν πάμε πουθενά! Είναι επιτακτική ανάγκη να απλωθεί ο ιστός της αξιοκρατίας σε όλα τα επίπεδα της Εκπαίδευσης!

Ζούμε στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και δεν έχουμε, πλέον, το περιθώριο για άλλες αστοχίες και κομματικές αντιδικίες στο χώρο της Εκπαίδευσης! Οι καιροί ου μενετοί!

Βασίλης Τασινός

1 Μαΐου 2017

Η συχνή ανταλλαγή παιδαγωγικών και διδακτικών εμπειριών μεταξύ των δασκάλων είναι απαραίτητη, αφενός μεν για τη βελτίωση της παιδαγωγικής και διδακτικής πρακτικής, αφετέρου δε για τη βελτίωση των επιστημών της Αγωγής.

Σήμερα, μέσω του Διαδικτύου, είναι πολύ πιο εύκολη η ανταλλαγή παιδαγωγικών και διδακτικών εμπειριών, καθώς και προτάσεων και απόψεων, όχι μόνο μεταξύ των δασκάλων, αλλά και των άλλων φορέων της Εκπαίδευσης.

Ήδη κάποιοι δάσκαλοι δημοσιεύουμε στο προσωπικό μας Ιστολόγιο εμπειρίες,  απόψεις και προτάσεις, συμμετέχοντας έτσι σ’ έναν άτυπο διάλογο για την αναβάθμιση της Εκπαίδευσης.

Όμως, είναι ανάγκη περισσότεροι δάσκαλοι, ειδικά οι απόμαχοι που έχουν πολύ χρόνο στη διάθεσή τους και πολλές εμπειρίες, να «εκμεταλλευτούν» το Διαδίκτυο και να δημοσιεύσουν εκπαιδευτικά κείμενα απ’ το πεδίο της σχολικής πράξης.

Έχω διαπιστώσει ότι πολλοί νέοι δάσκαλοι, αλλά και φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, διαβάζουν τα βιωματικά κείμενα των έμπειρων δασκάλων, γιατί τους βοηθούν στη μελέτη τους γύρω από θέματα σχολικής πράξης.

Όταν ήμουν δάσκαλος, είχα την καλή συνήθεια να συζητάω με τους συναδέλφους μου διάφορα γεγονότα απ’ την αίθουσα διδασκαλίας, κι αυτό βοηθούσε πολύ το εκπαιδευτικό έργο όλων μας. Δυστυχώς, κάποια απ’ αυτά τα γεγονότα δεν τα θυμάμαι! Μακάρι να κρατούσα περισσότερες σημειώσεις από τα μάχιμα χρόνια· αν το είχα κάνει, σήμερα θα είχα ένα πολύ πιο πλούσιο αρχείο στη διάθεσή μου!

Καλό θα είναι οι δάσκαλοι από το ξεκίνημα της θητείας τους να φτιάξουν ένα αρχείο στον υπολογιστή τους και να καταγράφουν ενδιαφέρουσες παιδαγωγικές και διδακτικές εμπειρίες· αρχείο το οποίο θα μπορούν να το αξιοποιούν στο εκπαιδευτικό τους έργο, αλλά και αργότερα στην πιθανή συγγραφική τους δραστηριότητα. Τα χρόνια περνούν… και η λήθη καιροφυλακτεί!

Κλείνω το σημείωμα τούτο με μια ευχή: Περισσότεροι δάσκαλοι να αποκτήσουν το δικό τους Βήμα στο Διαδίκτυο και να δημοσιεύουν εκπαιδευτικά άρθρα με εμπειρίες, απόψεις και προτάσεις, για να συμβάλλουν έτσι στην αναβάθμιση της Εκπαίδευσης!

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Απριλίου 2017

Το Δημοτικό Σχολείο έχει ανάγκη από βιβλία που να είναι κατανοητά και ελκυστικά στους μαθητές, και καλά εργαλεία για το δάσκαλο. Δυστυχώς, εδώ και πολλές δεκαετίες, τα βιβλία μας δεν ανταποκρίνονται, ικανοποιητικά, στις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών και ούτε διευκολύνουν το δάσκαλο στο διδακτικό του έργο!

Τα περισσότερα από τα βιβλία που χρησιμοποιούνται σήμερα στα σχολεία μας είναι κακογραμμένα και κακέκτυπα αντίγραφα ξένων χωρών! Κι αυτό έγινε, γιατί οι συγγραφείς των βιβλίων αυτών, δεν επιλέχτηκαν με αξιοκρατικά κριτήρια· μπορεί να ήταν αρεστοί στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, αλλά δεν είχαν την ικανότητα να ασχοληθούν με ένα τόσο σοβαρό έργο, όπως είναι η συγγραφή των σχολικών βιβλίων.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της παρακμής, ας σκεφτούμε στα παλαιότερα χρόνια πόσο σημαντικοί συγγραφείς, παιδαγωγοί και  γλωσσολόγοι έγραψαν βιβλία για το Δημοτικό Σχολείο, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης, ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο Αλέξανδρος Δελμούζος, ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης, ο Χρίστος Τσολάκης και πολλοί άλλοι.

Γιατί λοιπόν, εδώ και πολλά χρόνια, οι ιθύνοντες του Υπουργείου Παιδείας δεν παραδειγματίζονται από ορισμένες καλές πρακτικές του παρελθόντος και δεν αναθέτουν στους άξιους ανθρώπους των Γραμμάτων – που δόξα τω Θεώ πάντα υπάρχουν στην Ελλάδα – τη συγγραφή των σχολικών βιβλίων;

Στην Πανελλαδική έρευνα που έγινε στα Δημοτικά Σχολεία για τα υπάρχοντα βιβλία από το Ινστιτούτο Παιδαγωγικών Ερευνών – Μελετών, κατόπιν πρότασης της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας, προέκυψε, ακόμη και από τα φτωχά και ελλιπή στοιχεία που ανακοίνωσαν το 2009 (!), ότι τα περισσότερα βιβλία έχουν σοβαρά προβλήματα και μάλιστα ορισμένα είχαν την ολική απόρριψη των δασκάλων! Και λοιπόν… ακόμη υπάρχουν στα σχολεία μας και δημιουργούν προβλήματα και πονοκέφαλο σε δασκάλους, μαθητές και γονείς!!!

Στο άρθρο μου, «Τα βιβλία στο Δημοτικό Σχολείο», αναφέρομαι στα σχολικά βιβλία, όπως τα γνώρισα ως μαθητής και ως δάσκαλος, καθώς και στην ανάγκη να γραφούν νέα βιβλία για όλες τις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου.

Ελπίζω τα νέα βιβλία που κάποια στιγμή θα μπουν στα σχολεία μας να είναι καρπός ικανών συγγραφέων και ικανών επιστημόνων της Αγωγής, που θα λαμβάνουν υπόψη τους την ελληνική παράδοση, τις απόψεις των μάχιμων εκπαιδευτικών και τις ανάγκες των καιρών! Δεν μας παίρνει ο χρόνος για άλλες αστοχίες!

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Μαρτίου 2017

Η διδασκαλία, όταν προετοιμάζεται με μεράκι και αγάπη από το δάσκαλο, εξελίσσεται σε μια ευχάριστη διαδικασία με θετικά αποτελέσματα για τους μαθητές. Η μοναδική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ διδάσκοντος και διδασκομένων, είναι αυτή που παίζει τον καθοριστικό ρόλο στο παιδαγωγικό και διδακτικό έργο. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει οι δάσκαλοι να εκπαιδευτούν περαιτέρω στην τέχνη της διδασκαλίας, αξιοποιώντας και τη σύγχρονη τεχνολογία.

Συγκεκριμένα θα μπορούσαν κάποιοι έμπειροι και ικανοί δάσκαλοι, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, να καταγράψουν σε βίντεο δειγματικές διδασκαλίες τους και στη συνέχεια τα βίντεο αυτά να αναρτηθούν στο Διαδίκτυο. Έτσι, θα δίνεται η ευκαιρία στους δασκάλους, και κυρίως στους νέους, να παρακολουθούν πολύ καλές διδασκαλίες απ’ όλες τις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, και δεν θα χρειάζεται να «ανακαλύπτουν τον τροχό» σε κάθε τους βήμα. Υπάρχουν αξιόλογοι δάσκαλοι που επιθυμούν να παρουσιάσουν στην εκπαιδευτική κοινότητα τον τρόπο που παιδαγωγούν και διδάσκουν.

Θα μπορούσαν ακόμη και οι σύλλογοι δασκάλων όλης της χώρας, παράλληλα με τα συνδικαλιστικά θέματα, να ασχολούνται και λίγο περισσότερο με τα παιδαγωγικά και τα διδακτικά θέματα, αναρτώντας στο Διαδίκτυο δειγματικές διδασκαλίες καλών και έμπειρων δασκάλων της περιφέρειάς τους.

Δειγματικές διδασκαλίες κυκλοφορούν σήμερα στο YouTube με πρωτοβουλία  μερικών δασκάλων και μάλιστα αρκετά βίντεο έχουν μεγάλο παιδαγωγικό και  διδακτικό ενδιαφέρον· όμως, δεν καλύπτουν όλες τις τάξεις και όλα τα μαθήματα του Δημοτικού Σχολείου!

Κάθε ημέρα πραγματοποιούνται χιλιάδες διδασκαλίες στα σχολεία μας, και μάλιστα μερικές απ’ αυτές από χαρισματικούς δασκάλους· διδασκαλίες με έμπνευση και χιούμορ, με απλότητα και πειθαρχία, και κυρίως, με αγάπη και κατανόηση! Είναι πραγματικά κρίμα, με τις δυνατότητες που έχει σήμερα η τεχνολογία, οι διδασκαλίες αυτές να μην ξεφεύγουν από τα όρια της συγκεκριμένης αίθουσας και να μην λειτουργούν ως επιμορφωτικό υλικό, όχι μόνο για τους εν ενεργεία δασκάλους, αλλά και για τους εκκολαπτόμενους!

Εδώ και πολλά χρόνια οι φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, στα πλαίσια της πρακτικής τους εξάσκησης, παρακολουθούν για μία εβδομάδα κάποιες διδασκαλίες στα Δημοτικά Σχολεία (όποιος δάσκαλος τους τύχει καλός ή κακός δεν ασχολείται κανείς), διδάσκουν και οι ίδιοι μία εβδομάδα, και εκεί τελειώνει η ιστορία! Δεν είναι δυνατόν μ’ αυτές τις πρακτικές ασκήσεις να ετοιμάσεις τους δασκάλους στο δύσκολο έργο που τους περιμένει· χρειάζονται πολύ περισσότερα στον τομέα αυτό! Οι φοιτητές που συμμετέχουν σ’ αυτές τις ολιγοήμερες πρακτικές ασκήσεις, αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα να αλλάξουν τα πράγματα· δεν το αντιλαμβάνονται, όμως, ή δεν θέλουν να το αντιληφθούν, αυτοί που βρίσκονται σε θέσεις ευθύνης και δράσης!

Είναι καιρός να υλοποιήσουμε κάποιες ουσιαστικές καινοτομίες στην Εκπαίδευση, όπως είναι η ανάρτηση δειγματικών διδασκαλιών στο Διαδίκτυο.

Ακόμη, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, θα μπορούσαν να αναρτηθούν στο Διαδίκτυο και βίντεο με επιλεγμένες πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις από το Δημοτικό Σχολείο.

Εν κατακλείδι, αν το Υπουργείο Παιδείας, μέσα από αξιοκρατικές διαδικασίες, αναρτήσει στο Διαδίκτυο αξιόλογα βίντεο με δειγματικές διδασκαλίες και άλλες δραστηριότητες ικανών και έμπειρων δασκάλων, είναι σίγουρο ότι θα βοηθήσει ουσιαστικά τους νέους δασκάλους στο εκπαιδευτικό τους έργο, αλλά και τους φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης στη μελέτη τους γύρω από θέματα σχολικής πράξης.

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Φεβρουαρίου 2017

Σε παλαιότερα άρθρα μου έχω γράψει για την ανάγκη ουσιαστικής επιμόρφωσης των νέων δασκάλων, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στο ξεκίνημά τους, καθώς και για το δικό μου δύσκολο ξεκίνημα. Θα ήθελα, όμως, να γράψω και κάτι παραπάνω γι’ αυτά τα θέματα, και να επαναλάβω και κάποια πράγματα που τα θεωρώ πολύ σημαντικά για την επιτυχία του παιδαγωγικού και διδακτικού έργου.

Είναι γεγονός ότι οι νεοδιόριστοι δάσκαλοι δεν στηρίζονται επαρκώς στο εκπαιδευτικό τους έργο, με αποτέλεσμα, συχνά, να αμφιβάλλουν για τις ενέργειές τους, να αντιμετωπίζουν δυσκολίες που τις θεωρούν αξεπέραστες και να απογοητεύονται! Όλοι οι δάσκαλοι πέρασαν απ’ αυτό το στάδιο της μοναξιάς και της ανασφάλειας, μέχρι να προσαρμοστούν, τελικά, στο «επάγγελμα» που επέλεξαν. (Το «επάγγελμα» το βάζω σε εισαγωγικά, γιατί είναι κάτι παραπάνω από επάγγελμα· είναι λειτούργημα· κι ας μην το βλέπουν έτσι  οι περισσότεροι πολιτικοί και συνδικαλιστές, όπως αποδεικνύουν διαχρονικά με τις πράξεις τους!)

Το έλλειμμα που έχουν στην παιδαγωγική και διδακτική πράξη οι νεοδιόριστοι δάσκαλοι, μπορεί εγκαίρως να καλυφθεί με την αξιοποίηση των ικανών και έμπειρων δασκάλων, καθώς και των καλών σχολικών συμβούλων. Είναι κρίμα η εμπειρία τους να μην μεταβιβάζεται με έναν οργανωμένο τρόπο στους νεότερους!

Είχα την τύχη, στο ξεκίνημα της διδασκαλικής μου θητείας να δεχθώ μία σπάνια και απρόσμενη βοήθεια, παρακολουθώντας τον επιθεωρητή να διδάσκει στην τάξη μου! Πραγματοποίησε μία πάρα πολύ καλή διδασκαλία που με βοήθησε, εκτός των άλλων, να συνειδητοποιήσω ότι θα πρέπει να συμβουλεύομαι τους έμπειρους και ικανούς δασκάλους! Γι’ αυτό και δεν δίσταζα τα πρώτα χρόνια, όταν δυσκολευόμουν σε παιδαγωγικά ή διδακτικά θέματα, να απευθύνομαι στους καλούς δασκάλους· όπως δεν δίσταζα και τα επόμενα χρόνια, όταν δυσκολεύονταν οι νέοι συνάδελφοί μου να μοιράζομαι μαζί τους την εμπειρία που απέκτησα. Γνωρίζω, λοιπόν, από πρώτο χέρι τι σημαίνει ουσιαστική βοήθεια σε πρακτικό επίπεδο, και γι’ αυτό επιμένω και με το παρόν άρθρο μου στην ανάγκη αξιοποίησης των έμπειρων και ικανών δασκάλων.

Πρότασή μου είναι να οριστούν ως επιμορφωτές, στα Περιφερειακά Επιμορφωτικά Κέντρα των νεοδιόριστων δασκάλων, και οι έμπειροι και ικανοί δάσκαλοι, για να πραγματοποιείται ένα μεγάλο μέρος της επιμόρφωσης στις αίθουσες των Δημοτικών Σχολείων, όπου οι δάσκαλοι – επιμορφωτές, παρουσία των επιμορφούμενων, θα διδάσκουν στην τάξη τους· στη συνέχεια, οι δειγματικές αυτές διδασκαλίες, θα γίνονται αντικείμενο γόνιμης και εποικοδομητικής συζήτησης μεταξύ τους.

Όσον αφορά τους σχολικούς συμβούλους, πρότασή μου είναι να διδάσκουν και οι ίδιοι, υποχρεωτικά, στις τάξεις των νεοδιόριστων δασκάλων, για να τους καθοδηγούν με συγκεκριμένες παιδαγωγικές και διδακτικές πρακτικές· αυτή θα είναι μια ουσιαστική βοήθεια προς τους νεοδιόριστους δασκάλους που σήμερα, δυστυχώς, δεν προσφέρεται από τους περισσότερους σχολικούς συμβούλους!

Για να υλοποιηθούν, όμως, οι πιο πάνω προτάσεις, απαιτείται αξιολόγηση στην Εκπαίδευση, που ακόμη είναι το ζητούμενο για το Υπουργείο Παιδείας! Ο νεοδιόριστος δάσκαλος, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, δεν έχει άλλη επιλογή, από το να δώσει μόνος του τη μάχη στην αίθουσα διδασκαλίας! Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να το πάρει απόφαση ότι μόνος του θα πορεύεται με τους μαθητές του, μόνος του θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα που θα παρουσιάζονται, μόνος του θα αναζητεί τη βοήθεια των καλών και έμπειρων δασκάλων, αλλά και μόνος του πολλές φορές θα ανακαλύπτει καινούργια μονοπάτια που θα τον οδηγούν σε ένα καλό παιδαγωγικό και διδακτικό αποτέλεσμα! Βασική, όμως, προϋπόθεση για να εμπνέεται και να καινοτομεί, είναι να αγαπάει τα παιδιά· κι η αγάπη, πάντα λειτουργεί αμφίδρομα στην εκπαιδευτική διαδικασία!

Ακόμη, θεωρώ πολύ βασικό για το δάσκαλο – το έχω γράψει και σε άλλα άρθρα μου, αλλά αισθάνομαι την ανάγκη να το ξαναγράψω – την πολύ καλή προετοιμασία που πρέπει να κάνει, πριν μπει στην αίθουσα να διδάξει. Πάντα προετοίμαζα πολύ καλά τα μαθήματα, από την πρώτη διδασκαλία μου ως αναπληρωτής, έως και την τελευταία ως έμπειρος.

Αλλά, εκτός από την καλή προετοιμασία, απαιτείται και υπομονή προς τους μικρούς μαθητές, που είναι βασικό στοιχείο επιτυχίας για το δάσκαλο. Είναι γεγονός ότι ο ανυπόμονος δάσκαλος αγχώνει το μαθητή και δεν τον αφήνει να λειτουργήσει κανονικά. Όταν ο μαθητής λειτουργεί υπό την πίεση και το φόβο του λάθους, δεν μπορεί να συγκεντρωθεί, δεν μπορεί να αποδώσει, και ούτε του είναι ευχάριστη η παραμονή του στην αίθουσα διδασκαλίας!

Η καλή προετοιμασία για τη διδασκαλία είναι εφικτή από όλους τους δάσκαλους, αρκεί να το θέλουν· όπως και η υπομονή με αρκετή προσπάθεια· όμως, η αγάπη προς όλους ανεξαιρέτως τους μαθητές, δεν είναι επίκτητη ιδιότητα! Ή την έχει ο δάσκαλος στο χαρακτήρα του ή δεν την έχει! Κι αν δεν την έχει, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα! Θα βλέπει τη διδασκαλία σαν αγγαρεία και θα βιάζεται να γεράσει για να βγει στη σύνταξη και να απαλλαγεί οριστικά από τους «κακούς» μαθητές!

Κάποτε, όταν ήμουν δάσκαλος, με ρώτησε μία αναπληρώτρια δασκάλα, μόλις είχε βγει αγανακτισμένη από την τάξη της: «Με πόσα χρόνια υπηρεσίας μπορώ να κατοχυρώσω σύνταξη»; Της απάντησα: «Ακόμη δεν ξεκίνησες την θητεία σου και βιάζεσαι να γεράσεις»! Και μου ανταπαντάει: «Καλά λες, τι ήταν αυτό που σε ρώτησα»!

Είναι δυνατόν ο δάσκαλος να έχει μια δημιουργική και ήρεμη ζωή, αν δεν συμβιβαστεί (με την καλή έννοια το γράφω) με το «επάγγελμα» που επέλεξε να κάνει; Είναι δυνατόν να περιμένει πότε θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου για να συνταξιοδοτηθεί; Θα φθαρεί πριν την ώρα του και θα την πληρώσει· αλλά μαζί του θα την πληρώσουν και οι μικροί μαθητές!

Εν κατακλείδι, για να υπάρχει αξιόλογο διδακτικό προσωπικό στα σχολεία μας θα πρέπει, αφενός μεν οι ίδιοι οι δάσκαλοι να αγαπάνε τα παιδιά και την Εκπαίδευση (εδώ ούτε το Πανεπιστήμιο ούτε και το Υπουργείο Παιδείας μπορεί να κάνει κάτι!), αφετέρου δε να στηρίζονται και να καθοδηγούνται από το ξεκίνημά τους, να επιμορφώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και φυσικά να αξιολογούνται για το εκπαιδευτικό τους έργο!

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Ιανουαρίου 2017

Ο επαγγελματικός μου προσανατολισμός στο 18^ο έτος της ηλικίας μου ήταν κάπως ασυνήθιστος. Μόλις τελείωσα το εξατάξιο Γυμνάσιο, ήθελα να γίνω αεροπόρος, αλλά δεν μου  επετράπη την εποχή εκείνη, αμέσως μετά την πτώση της χούντας, λόγω «ανεπίληπτης διαγωγής», όπως κομψά είχε μετονομάσει η πρώτη μεταχουντική κυβέρνηση τα «κοινωνικά  φρονήματα», δηλαδή τις πολιτικές πεποιθήσεις της οικογένειας για να καταλαβαίνουν οι νεότεροι! Δεν έδωσα, λοιπόν, εξετάσεις στη Σχολή Ικάρων· έδωσα, όμως, εξετάσεις για ασυρματιστής στη Σχολή του Εμπορικού Ναυτικού και για δάσκαλος στην Παιδαγωγική  Ακαδημία, το καλοκαίρι του 1974 (με διαφορά ολίγων ημερών), και είχα επιτυχία και στις δύο Σχολές.

Ξεκίνησα τη φοίτησή μου από τη Σχολή του Εμπορικού Ναυτικού, αλλά δεν μου άρεσε, και σε λίγες ημέρες τα παράτησα για να σπουδάσω δάσκαλος στην Παιδαγωγική  Ακαδημία. Έτσι από τον αέρα βρέθηκα στη θάλασσα, και από τη θάλασσα στη στεριά! Έγινα δάσκαλος, χωρίς να είναι η πρώτη μου επιλογή, αλλά ούτε και η δεύτερη!

Δεν μπορώ, λοιπόν, να ισχυριστώ ότι το όνειρό μου ήταν να γίνω δάσκαλος. Όμως, η παιδαγωγική και η διδακτική ευθύνη που ανέλαβα, με προσγείωσαν γρήγορα στο χώρο της Εκπαίδευσης! Η διδασκαλία, ημέρα την ημέρα με κέρδιζε, γιατί είχα απέναντί μου τους μικρούς μαθητές, που περίμεναν πολλά από εμένα!

Το «επάγγελμα» του δασκάλου μού έδωσε μεγάλη ικανοποίηση και δυνατές συγκινήσεις· ευτυχώς, στα δεκαοκτώ μου χρόνια, έκανα τη σωστή επιλογή, αν και δεν το είχα καταλάβει στο ξεκίνημα της διδασκαλικής μου θητείας!

Στη μακρά εκπαιδευτική μου διαδρομή και στη βραχεία συγγραφική μου δράση, πολύτιμη στάθηκε η αγάπη των μαθητών μου· την αισθανόμουν στο κάθε εκπαιδευτικό μου βήμα και την αισθάνομαι στην κάθε συγγραφική μου δραστηριότητα!

Σήμερα, ως βετεράνος της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, νοσταλγώ πολύ τα χρόνια που δίδαξα στο Δημοτικό Σχολείο κι αυτός είναι ένας επιπρόσθετος λόγος που συνεχίζω να γράφω κείμενα «απ’ το πεδίο της μάχης»!

Γράφω ακόμη – ας μη θεωρηθεί εγωιστικό – για να αφήσω στους νέους δασκάλους κάποια βιώματά μου από την πορεία μου στη  Δημόσια Εκπαίδευση, γιατί έχω την αίσθηση ότι κάτι μπορούν να προσφέρουν.

Για όλα τα παραπάνω, το παρόν σημείωμα θα ήθελα να το αφιερώσω στους νεοδιόριστους δασκάλους που βρέθηκαν από σπόντα στον χώρο της Εκπαίδευσης, όπως κι εγώ, και να τους επισημάνω ότι θα πρέπει να έχουν υπομονή και να μην απογοητεύονται, γιατί η διδασκαλία είναι μία διαδικασία που μπορεί – σε λίγο σχετικά χρόνο – να σε κερδίσει οριστικά!

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Δεκεμβρίου 2016

Ο δάσκαλος στην εκπαιδευτική του διαδρομή επαναλαμβάνεται όσον αφορά τη διδακτέα ύλη, όμως, ανία δεν υπάρχει γι’ αυτόν που αγαπάει την Εκπαίδευση, γιατί κάθε τάξη έχει τη μοναδικότητά της. Οι μαθητές, ως ανεπανάληπτες προσωπικότητες, αφήνουν το δικό τους αποτύπωμα στην ψυχή του καλού δασκάλου, όπως και το αντίθετο συμβαίνει, και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό!

Είναι στη φύση των μαθητών να επιδιώκουν την καλή επικοινωνία με το δάσκαλο τους και να τον έχουν κοντά τους σε όλα τους τα προβλήματα. Αισθάνονται ασφάλεια και αυτοπεποίθηση, όταν τον βλέπουν με υπομονή και κατανόηση να ασχολείται μαζί τους. Και οι παιδαγωγικές σχέσεις, όταν οικοδομούνται στην καλή επικοινωνία, σημαίνει ότι υπάρχει και αμοιβαία αγάπη, αμοιβαίος σεβασμός, αμοιβαία εκτίμηση αλλά και αμοιβαία ψυχική ευφορία· κι όλα αυτά έχουν άμεσο αντίκτυπο στην πρόοδο των μαθητών!

Συχνά, ως απόμαχος της Εκπαίδευσης, κάνω κάποια γυρίσματα στο χρόνο, ανοίγω τα αρχεία μου από τα σχολεία που υπηρέτησα και φέρνω στη μνήμη μου αρκετά περιστατικά με τους μαθητές μου, που τα αξιοποιώ στο συγγραφικό μου έργο. Υπάρχουν όμως και τα περιστατικά εκείνα, τα οποία έχουν καταγραφεί τόσο έντονα στη μνήμη μου, που δεν πρόκειται ποτέ να τα σβήσει ο χρόνος και πάντα θα με ακολουθούν στη ζωή μου!

Μερικές φορές κάποιοι παλιοί μαθητές μου με ρωτούν με ποια τάξη δέθηκα περισσότερο, και η απάντηση μου είναι: «εξίσου με όλες, ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα που δίδαξα»! Βέβαια, όταν είχα τους ίδιους μαθητές για δύο συνεχόμενα διδακτικά έτη, εκ των πραγμάτων, είχα την ευκαιρία να κάνω περισσότερες καινοτομίες στην προσπάθειά μου να παρουσιάσω κάτι διαφορετικό στην τάξη· αυτή ήταν και η μόνη διαφορά με τις άλλες τάξεις που δίδαξα για λιγότερο χρόνο.

Στα περιστατικά που θα αναφέρω παρακάτω – γνωστά και από προηγούμενα άρθρα μου – θα φανούν οι καλές παιδαγωγικές σχέσεις που είχα με τους μαθητές μου, ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα που με είχαν δάσκαλο.

Το σχολικό έτος 1982-1983, διορίστηκα στο μονοθέσιο Δημοτικό Σχολείο του Γάλαρου, του Νομού Αχαΐας. Μετά από δύο μήνες δέχτηκα την αμοιβαία απόσπαση που μου πρότεινε ένας συνάδελφός μου και βρέθηκα στο 3^ο  Δημοτικό Σχολείο Πειραιά. Τόσα χρόνια πέρασαν κι ακόμη δεν μπορώ να ξεχάσω τα θλιμμένα βλέμματα των μαθητών μου, την αμηχανία μου και τη στεναχώρια μου, όταν τους ανακοίνωσα τη φυγή μου από το σχολείο! Παρέμεινα στο Γάλαρο μόνο για δύο μήνες, κι όμως δέθηκαν μαζί μου οι μαθητές, κι εγώ δέθηκα μαζί τους, αλλά και με τους κατοίκους του χωριού είχα πολύ καλές σχέσεις, όπως φαίνεται και στο άρθρο μου, «Αναμνήσεις από το Γάλαρο Αχαΐας».

Δεν μπορώ ποτέ να ξεχάσω και το συγκινητικό περιστατικό με τη μαθήτριά μου την Ευδοξία που μου φίλησε τα χέρια, γιατί την έμαθα να διαβάζει και να γράφει στην ΣΤ’ Τάξη του 7^ου Δημοτικού Σχολείου Περάματος, το σχολικό έτος 1984-1985, όπως αναλυτικά περιγράφω το γεγονός στο άρθρο, «Η ευγνωμοσύνη της Ευδοξίας».

Το σχολικό έτος 1993-1994, υπηρετούσα στο 1^ο Δημοτικό Σχολείο Παιανίας και είχα αναλάβει την ΣΤ’ Τάξη. Μετά από έξι μήνες, χωρίς να το περιμένω,  αποσπάστηκα από την υπηρεσία για τρεις μήνες στο Περιφερειακό Επιμορφωτικό Κέντρο Κηφισιάς. Ήταν ξαφνικό και μας στενοχώρησε όλους, και μάλιστα οι μαθητές μου αντέδρασαν με «ακραίο» και συγκινητικό τρόπο, ερχόμενοι στο σπίτι μου με πανό που έγραφε «Βασίλης Τασινός ήταν ο πιο καλός», διεκδικώντας δυναμικά το δάσκαλό τους μέχρι το τέλος του διδακτικού έτους, όπως περιγράφω αναλυτικά το γεγονός στο άρθρο, «Διαδήλωση στο σπίτι».

Ακόμη, συγκινητικά ήταν και τα λόγια που μου έγραψε η Ηλιάνα – μόλις έμαθε ανάγνωση και γραφή – στην Α’ Τάξη του 5^ου Δημοτικού Σχολείου Ιωαννίνων, το σχολικό έτος 2000-2001: «Αγαπητέ κύριε, σας ευχαριστώ πολύ που με μαθαίνετε γράμματα. Σας αγαπώ πολύ, θέλω να είστε καλά και ποτέ να μην αρρωστήσετε.»! Τα λόγια αυτά τα έγραψα και στα δύο προηγούμενα άρθρα μου, «Η πρώτη Έκθεση της Ηλιάνας» και «Τα πρωτάκια μου».

Υπάρχουν και πολλά άλλα περιστατικά αγάπης και εκτίμησης με πρωταγωνιστές τους μαθητές μου· όμως, επέλεξα να γράψω τα ίδια, για να καταδείξω, μέσα από τα ασυνήθιστα αυτά γεγονότα, τη μεγάλη τους αγάπη, που ήταν απόρροια των καλών παιδαγωγικών σχέσεων· ελπίζω να μην μου αποδοθεί έπαρση ή εγωισμός για την επιλογή μου αυτή· εξάλλου, το γράψιμό μου είναι κυρίως βιωματικό, και αναπόφευκτα θα περιλαμβάνει και τέτοια γεγονότα.

Τα χρόνια λοιπόν που ήμουν δάσκαλος, είχα μια καλή επικοινωνία με τους μαθητές μου, οι οποίοι με ένιωθαν σαν έναν πολύ δικό τους άνθρωπο και εκδήλωναν την αγάπη τους ποικιλοτρόπως! Η καλή επικοινωνία συνεχίζεται και σήμερα, με αρκετούς από τους ενήλικες πλέον μαθητές μου, είτε με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, είτε με το τηλέφωνο, είτε δια ζώσης, όπου αναπολούμε με πολλή αγάπη το χρονικό διάστημα που ήμασταν μαζί στην τάξη! Ακόμη, η επικοινωνία με τους παλιούς μαθητές μου με βοηθάει να βγάζω από μέσα μου το παιδαγωγικό και διδακτικό υλικό που βρίσκεται εν υπνώσει, και έτσι να συνεχίζω τη συγγραφική μου δραστηριότητα! Δεν το κρύβω, ότι αρκετά κείμενα που έχω γράψει τα οφείλω στην επικοινωνία αυτή, στην οποία μάλιστα συμμετέχουν μαθητές από τις περισσότερες τάξεις που έχω διδάξει!

Κάθε τάξη είχε και το άρωμά της!!!

Βασίλης Τασινός

Ιωάννινα 1 Νοεμβρίου 2016

Ένα σημαντικό κεφάλαιο στα μαθητικά δρώμενα του Δημοτικού Σχολείου, είναι οι πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις. Οι εκδηλώσεις αυτές έχουν την καθολική αποδοχή των μαθητών, όχι όμως και την πρέπουσα αντιμετώπιση, διαχρονικά, από το Υπουργείο Παιδείας.

Σήμερα, οι πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις επαφίενται μόνο στην καλή θέληση των εκπαιδευτικών!

Τα αναλυτικά προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας θα πρέπει στον τομέα του πολιτισμού και του αθλητισμού να καθορίσουν ένα υποχρεωτικό και συγκεκριμένο πακέτο δραστηριοτήτων που θα υλοποιείται, κυρίως, από τους εκπαιδευτικούς της Αισθητικής και της Φυσικής Αγωγής. Ακόμη, θα πρέπει σε όλα τα σχολεία να υπάρχει χορωδία, χορευτική ομάδα, θεατρική ομάδα, εικαστική ομάδα και αθλητική ομάδα, για να καλλιεργούνται οι κλίσεις των μαθητών και συγχρόνως να παρουσιάζονται αξιόλογες εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους.

Οι σχολικές εορτές είναι καλές ευκαιρίες για το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία, γιατί δίνεται η δυνατότητα στις μαθητικές ομάδες να παρουσιάζουν σ’ ένα ευρύτερο κοινό τα τραγούδια, τους χορούς, τις θεατρικές παραστάσεις, τους αθλητικούς αγώνες, τις εκθέσεις ζωγραφικής και χειροτεχνίας κ.α. Όσοι ενήλικες συμμετείχαν ως μαθητές σε τέτοιες εκδηλώσεις, τις θυμούνται με μεγάλη νοσταλγία!

Οι αθλητικοί αγώνες εντός του σχολείου ή εκτός του σχολείου με ομάδες γειτονικών σχολείων (ποδοσφαίρου, μπάσκετ, βόλεϊ, στίβου κτλ),  καθώς και οι πολιτιστικές δραστηριότητες, είναι ισχυρά κίνητρα για να ασχοληθούν οι μαθητές και μετά τη σχολική τους ζωή με τον αθλητισμό και τον πολιτισμό.

Ο ενήλικας που αγαπάει το καλό θέατρο, την καλή μουσική, τον αθλητισμό, το χορό κτλ, μπολιάστηκε από τα πρώτα χρόνια της ζωής του από την οικογένεια και κατόπιν από το σχολείο με τέτοιες παραστάσεις. Έτσι, έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει με μεγάλη ευκολία το καλό πολιτιστικό υλικό που υπάρχει εν αφθονία σε διάφορους χώρους, προσπερνώντας το κακό που επίσης υπάρχει εν αφθονία.

Παρεμπιπτόντως, θα ήθελα να αναφερθώ στη σπουδαία δουλειά που γίνεται εδώ και πολλά χρόνια στον τομέα του πολιτισμού στο Μουσικό Σχολείο Βόλου, γνωστό πλέον σε όλη την Ελλάδα για την αρτιότητά του και το υψηλό επίπεδο των παρεχόμενων γνώσεων. Έγινε παράδειγμα προς μίμηση για όλα τα Μουσικά Σχολεία και όχι μόνο! Βλέπεις τη δουλειά τους στην τηλεόραση ή στο YouTube και καμαρώνεις και τους μαθητές και τους δασκάλους τους! Είναι δυνατόν αυτά τα παιδιά να μην ακολουθήσουν σωστή πορεία στη ζωή τους!

Αν οι μαθητές σε όλα σχολεία της χώρας, και όχι μόνο στα Μουσικά Σχολεία, αποκτήσουν με τη βοήθεια των αναλυτικών προγραμμάτων και των εκπαιδευτικών ουσιαστική πρόσβαση στον πολιτισμό, θα μιλάμε για μια άλλη Ελλάδα! Κι αυτό δεν είναι ακατόρθωτο να γίνει!

Είναι γεγονός ότι τα προσχολικά και τα μαθητικά χρόνια, είναι καθοριστικά για τη ζωή του κάθε ανθρώπου. Για το λόγο αυτό θα πρέπει το Υπουργείο Παιδείας να βοηθήσει ουσιαστικά τους μαθητές στην τρυφερή τους ηλικία, με τη στελέχωση των σχολείων με κατάλληλο διδακτικό προσωπικό ειδικοτήτων και με την αναδιάρθρωση των αναλυτικών προγραμμάτων, για να αναπτύξουν πολύπλευρα την προσωπικότητά τους.