Του Αναστασίου Τασινού

Η συνθετική έκθεση είναι μία καλή πρακτική για το δάσκαλο. Τον τρόπο δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιέγραψα λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε», από το οποίο αναδημοσιεύω τη σχετική ενότητα:

«Η συνθετική έκθεση, μια καλή πρακτική για το δάσκαλο»

      «Να ακούμε τους μαθητές μας όχι μόνον όταν μιλάνε, αλλά  και όταν γράφουν.  

    Διορθώνοντας ως νέος δάσκαλος τις εκθέσεις μαθητών [“σκέφτομαι και γράφω”], διαπίστωνα ότι η έκφραση εκείνων που δεν είχαν καμιά βοήθεια στην προετοιμασία των μαθημάτων από το σπίτι, συνήθως ήταν  πιο ωραία, γιατί ήταν  αυθόρμητη και ανεπιτήδευτη. Δεν το κρύβω ότι αυτή η έκφραση με δίδαξε πολλά. Ειδικά οι εκθέσεις ορισμένων μαθητών ήταν εντυπωσιακές. Έτσι, χωρίς να το καταλάβω, ανετράπη όλο το τυποποιημένο πλαίσιο της γραπτής έκφρασης που είχα διδαχθεί ως μαθητής. Έκτοτε, παρακινούσα τους μαθητές μου να γράφουν όπως ακριβώς αισθάνονται. 

   Η γραπτή έκφραση των μαθητών παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, όταν δεν έχει επηρεασθεί από τους οδηγούς εκθέσεων που κυκλοφορούν στο εμπόριο, αλλά ούτε και από τις στερεότυπες τεχνικές των γονιών τους. Τότε γράφονται προτάσεις με ζωντάνια και αυθορμητισμό. Έχω κρατήσει αρκετές τέτοιες προτάσεις στο αρχείο μου, από τις οποίες αργότερα γεννήθηκε  και η ιδέα της συνθετικής έκθεσης, την οποία και υλοποίησα.

     Συγκεκριμένα, ανέθετα στους μαθητές μου να μου γράψουν μία έκθεση για κάποιο ενδιαφέρον θέμα. Όταν διόρθωνα αυτές τις εκθέσεις στο σπίτι, έπαιρνα από κάθε μαθητή μία ή δύο καλές προτάσεις και φρόντιζα το σύνολο των προτάσεων αυτών να συνθέτουν μία ενιαία έκθεση, χωρίς επαναλήψεις νοημάτων, με αρχή, μέση και τέλος.  Πριν τη διαβάσω στην τάξη είχε προηγηθεί ένας δημόσιος έπαινος ότι είναι η καλύτερη έκθεση απ` όλες, χωρίς όμως να αποκαλύψω το δημιουργό. Όταν τη διάβαζα ήταν πολύ διασκεδαστικό. Κάθε τόσο πετάγονταν και ένας μαθητής και έλεγε ότι ήταν δική του, αλλά αμέσως μετά το αναιρούσε. Με την ολοκλήρωση της ανάγνωσης της έκθεσης όλοι αναζητούσαν το δημιουργό, που κατά «τύχη» είχε γράψει μερικές  προτάσεις σαν τις δικές τους. Η αποκάλυψη ότι ο δημιουργός ήταν όλη τάξη, ήταν κάτι που δεν το περιμένανε. Μετά ακολουθούσε μια εποικοδομητική  συζήτηση και τους εξηγούσα, γιατί επέλεξα από κάθε μαθητή τις συγκεκριμένες προτάσεις. Χωρίς αμφιβολία καταλάβαιναν, ότι η ομορφιά των προτάσεων αυτών βρισκόταν στην αυθόρμητη αποτύπωση των συναισθημάτων τους.

     Μερικές φορές έγραφα κι εγώ έκθεση την ίδια στιγμή με τους μαθητές και πάντα τη θεωρούσα κατώτερη της συνθετικής κι αυτό το παραδεχόμουν δημόσια στην τάξη. Η τακτική αυτή τόνωνε ακόμη περισσότερο την αυτοπεποίθηση των μαθητών, εφόσον ξεπέρναγαν το δάσκαλό τους.   

    Περίπου  πέντε  συνθετικές εκθέσεις να δημιουργούνται στην τάξη κάθε σχολική χρονιά είναι αρκετές. Η πρώτη όμως έχει τη δική της μαγεία, γιατί πολλοί μαθητές διεκδικούν τη συγγραφή της. Και εν μέρει έχουν δίκιο, εφόσον συμμετέχουν στο χτίσιμο αυτής της έκθεσης.

    Ο τρόπος αυτός διδασκαλίας της γραπτής έκφρασης (με το εύρημα  της συνθετικής έκθεσης) είναι πολύ σημαντικός, γιατί έτσι οι μαθητές μαθαίνουν να εκφράζονται αυθόρμητα, έχοντας συνείδηση της αξίας των δικών τους δυνάμεων. Δυστυχώς, η καλή αυτή πρακτική μπήκε κάπως αργά στη διδασκαλία μου.»

Ιωάννινα 1 Ιουλίου 2016

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Συναυλία κλασικής μουσικής» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την παρακολούθηση συναυλίας κλασικής μουσικής στο θέατρο Απόλλων.) 

Χθες, 23 Οκτωβρίου 1995, πήγαμε σε μια συναυλία στο Δημοτικό θέατρο Απόλλων. Κατεβήκαμε απ` το πούλμαν στην πλατεία Γεωργίου και αμέσως μπήκαμε μέσα.

 Ένα μικρό παιδάκι έπαιζε με μια φούσκα πάνω στη σκηνή. Δίπλα μια γυναίκα διόρθωνε τα χαρτιά με τη μουσική. Όταν κοίταζες πάνω σου, φαινόταν πως ήταν ένας μεγάλος ναός. Στο θέατρο ο κύριος μας είπε, να σεβαστούμε το χώρο.

Μετά από λίγα λεπτά βγήκαν οι σολίστ της Πάτρας. Υποσχέθηκαν ότι θα μας χαρίσουν μία ώρα χαρά και κέφι. Η Μαριλία μόλις είδε το κύριο με την κιθάρα πέταξε από χαρά, γιατί ήταν ο δάσκαλός της.

Ο μαέστρος έκανε σήμα να ξεκινήσουν. Κάθισα καλά στην καρέκλα κι άφησα τον εαυτό μου ελεύθερο και δε σκεφτόμουν τίποτα. Ακούγοντας τη μουσική, ένιωσα κάτι ωραίο μέσα μου! Παίζανε μουσική απαλή, ήρεμη, αλλά μερικές φορές γινόταν πιο δυνατή. Ο μαέστρος κουνούσε περίεργα τα χέρια του. Αχ! να ήμουν μαέστρος και να διεύθυνα όλη αυτή τη χορωδία! Στο τέλος του κομματιού χειροκροτήσαμε με πολλή δύναμη.

Αμέσως μετά ανέβηκε στη σκηνή ένας αστείος βιολιστής και παραλίγο να πέσει κάτω. Άρχισε να μιλάει με γέλια για το βιολί, για το κοντραμπάσο, για το βιολοντσέλο και για το μαέστρο τον κύριο Δημήτρη. Εμείς όμως είχαμε ξεκαρδιστεί στα γέλια και δεν μπορούσαμε να ακούσουμε τι έλεγε. Μόλις άρχισαν τα όργανα να παίζουν Μέντελσον σταματήσαμε τα γέλια. Ξαφνικά βλέπουμε τη φούσκα του μικρού παιδιού να πέφτει στη σκηνή και δε γελάσαμε.

Στο τέλος της παράστασης τους χειροκροτήσαμε όλους. Οι μουσικοί μας ευχαρίστησαν με μια υπόκλιση. Μετά βγήκαμε έξω στην πλατεία Γεωργίου και περιμέναμε το πούλμαν.

Ο Νίκος είδε στα σκαλιά του θεάτρου ένα αδέσποτο σκυλί και του λέει: Ρε φιλαράκο, κατέβα κάτω. Μερικά παιδιά κυνηγάγανε τα περιστέρια, μα δεν μπορούσαν να πιάσουν κανένα. Ο Μιχαλιός ήθελε να πάρει πατατάκια και ζήτησε δανεικά. Εγώ πεινούσα, αλλά ντρεπόμουν να ζητήσω ένα κατοστάρικο δανεικό απ` τον κύριο. Τελικά του ζήτησα και πήρα μια τυρόπιτα.

Σε λίγο ήρθε το πούλμαν, και βιαστικά-βιαστικά μπήκαμε όλοι μέσα. Φτάσαμε στο σχολείο γεμάτοι χαρά και κοροϊδεύαμε τα παιδιά της άλλης βάρδιας που θα έκαναν μάθημα.

Πήγα στο σπίτι και είπα στη μητέρα μου για τη συναυλία και δεν το πίστευε. Ήταν μια αξέχαστη μέρα και δε θα την ξεχάσω ποτέ!

Ιωάννινα  17 Ιουλίου 2016

 Σημείωση: Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Το περήφανο κυπαρίσσι» είναι δημιούργημα της Ε`<sub>1</sub> τάξης, του 47<sup>ου</sup> Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, όταν μια μέρα απρόσμενα, απ` τα παράθυρα της τάξης έγιναν παρατηρητές ενός ασυνήθιστου γεγονότος.) 

Σήμερα στις εννέα και τέταρτο το πρωί, παρακολούθησα με τους συμμαθητές μου και το δάσκαλο ένα φρικτό θέαμα.

Καθώς κάναμε μάθημα Νέα Ελληνικά, ο κύριος είδε κάτι να γυαλίζει στο νταβάνι. Περίεργο είπε! από πού έρχεται; Τότε σηκώθηκε όλη η τάξη και κόλλησε στα τζάμια.

Η λάμψη ερχόταν απ` τον καθρέφτη ενός εκσκαφέα, που δούλευε στο απέναντι χωράφι. Πού να φανταστούμε όμως, ότι θα γινόμασταν μάρτυρες του ξεριζωμού ενός κυπαρισσιού, που ήταν φυτεμένο τόσα χρόνια και ομόρφυνε το μέρος με τη θέα του. Σήμερα τελείωσε η ζωή του από τα δόντια του εκσκαφέα. Η δαγκάνα το γκρέμισε δίχως να πάρουμε χαμπάρι. Αμέσως μετά το κουκουλώσανε με δροσερό χώμα για να μη βλέπουμε το λάθος τους. Η ψυχή όλων μας έκλαιγε. Ο κύριος μας είπε να γράψουμε ένα καλό «σκέφτομαι και γράφω».

Την ώρα του ξεριζωμού του δέντρου κάτι φούντωσε μέσα μου και είπα: Καλά τι σόι άνθρωποι είναι αυτοί; Δεν έχουνε μυαλό; Συγκινήθηκα τόσο, αλλά δεν ήθελα να κλάψω μπροστά στους άλλους. Ο άδικος χαμός του κυπαρισσιού με τάραξε πολύ. Ήθελα να πάω και να τους πω: Επ! τι γίνεται εκεί; Γιατί ρίξατε το κυπαρίσσι; Δεν μπορούσατε να πάτε πιο πέρα τα σχέδιά σας για το σπίτι;

Μετά από λίγη ώρα ο εκσκαφέας σταμάτησε. Το κυπαρίσσι είχε πέσει πια. Κάτω απ` το κυπαρίσσι υπήρχε μια καλύβα με γύφτους. Τώρα τι ν` απέγιναν οι γύφτοι εμείς δεν ξέρουμε. Όταν σχολάσουμε το μάθημα θα τρέξω να δω. Ο Άρης που ήταν από πίσω μου είπε, ότι όταν θα είδαν το κυπαρίσσι να `πεφτε με τόση φόρα θα έφυγαν. Σίγουρα τώρα δεν θα `χουν που να μείνουν. Ο Σπύρος μας είπε να πάρουμε την αστυνομία.

Αναρωτιόμουν, πως είναι δυνατόν να σκοτώνουν τα δέντρα για να φκιάξουν τσιμέντο. Όποιος κάνει μια βόλτα στην Πάτρα, θα θαυμάσει το υπέροχο τσιμέντο της. Αυτό το περιστατικό μού θυμίζει το βιβλίο της Αγγελικής Βαρελά, «Φιλενάδα μου φουντουκιά», όπου μερικά παιδιά προσπαθούν να σώσουν μια φουντουκιά. Θαύμασα μια φράση του βιβλίου που έλεγε: «Αχάριστοι άνθρωποι, αν δεν υπήρχαν τα δέντρα, θα υπήρχαμε εμείς;» Από πού θα παίρναμε οξυγόνο; Μήπως θ` αναπνέαμε καυσαέριο; Οι άνθρωποι όμως έχουν γίνει σκληρόκαρδοι και λένε: Εμείς το μισθό μας να πάρουμε και τα άλλα δεν μας νοιάζουν. Και σας ρωτάω τώρα: Πού θα οδηγηθούμε με τέτοια αδιαφορία; Έτσι καταστρέφονται χιλιάδες δέντρα κάθε μέρα! Τα γκρεμίζουν για να φκιάξουν αυθαίρετα σπίτια μέσα στο δάσος.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή αυτή, που ένα δέντρο ξεριζώθηκε!

Ιωάννινα 17 Ιουλίου 2016

Σημείωση: Τη συνθετική έκθεση «Το περήφανο κυπαρίσσι», μπορείτε να τη δείτε και σε βίντεο, από την ημέρα που έγινε η παρουσίασή της στο μάθημα της Γλώσσας. Ο τίτλος του βίντεο είναι: «ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ (Καλή πρακτική για το δάσκαλο)».

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Οικογένεια Νώε» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1998-1999. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Οικογένεια Νώε» στο θέατρο Απόλλων, που πραγματοποιήθηκε εκτός ωρολογίου προγράμματος.) 

Όταν η ώρα σήμανε τρεις, τότε σκέφτηκα αυτό που είπε ο δάσκαλος, ότι τρεισήμισι η ώρα να έρθετε στο σχολείο. Ο κύριός μας είχε κανονίσει με μερικούς πατεράδες, να μας πάνε με τα αυτοκίνητά τους στο Δημοτικό θέατρο Απόλλων. Ετοιμάστηκα και πήγα με χαρά στο σχολείο. Ήταν η πρώτη φορά που θα πηγαίναμε με την τάξη μου θέατρο και είχα πολύ περισσότερη χαρά, απ` ότι αν πήγαινα με την οικογένειά μου.

Όλα τα παιδιά είχαμε συγκεντρωθεί στο προαύλιο του σχολείου. Τα αυτοκίνητα είχαν έρθει. Εγώ πήγα στο αμάξι του κυρίου. Όλα τα παιδιά ήθελαν να πάνε μαζί του.

Ξεκινήσαμε και ο δρόμος είχε λίγο κίνηση. Ο πατέρας του Ζώη στο δρόμο μας προσπέρασε. Εμείς φωνάζαμε στον κύριο να τρέξει πιο γρήγορα. Ο κύριος μας είπε, ότι όταν τρέχουμε λιγότερο, φθάνουμε πιο γρήγορα. Αμέσως μετά, άνοιξε το ραδιόφωνο κι ακούσαμε μουσική.

Φτάσαμε νωρίς και περιμέναμε λίγο έξω. Στο προαύλιο του θεάτρου είχε πολύ κόσμο. Να τους βλέπατε όλους! ανυπόμονους να μπουν μέσα! Μόλις άνοιξαν οι πόρτες έγινε χαμός! Πολλοί έσπρωχναν, αλλά εμείς μπήκαμε αμέσως, γιατί ήμασταν πρώτοι στη σειρά.

Το θέατρο ήταν πολύ όμορφο! Πιο πολύ εντύπωση μου έκανε ο πολυέλαιος, που κρεμόταν από πάνω μας. Όταν μας έβαλαν στις θέσεις μας, μερικά παιδιά έκαναν βλακείες. Μερικοί καθίσανε ο ένας πάνω στον άλλον, γιατί δεν έφταναν οι θέσεις. Μετά από λίγο έφεραν και μερικές καρέκλες κι έτσι ξεστριμωχτήκαμε.

Το έργο άρχισε με το χαμήλωμα των φώτων. Ένας μακρύς ήχος ακούστηκε. Τα φώτα έσβησαν εντελώς. Δεν έβλεπα ούτε τη μύτη μου, αλλά μ` άρεσε. Το πλήθος ησύχασε γύρω μας. Εγώ κοίταζα ήσυχα, χωρίς να μιλάω, αλλά σκεφτόμουν πως έπαιζα κι εγώ ένα ρόλο στο θέατρο. Ένιωθα πολύ περίεργα, που δεν έχω ξανανιώσει έτσι σε άλλα θέατρα. Ένιωθα συγκίνηση!

Ήταν μια οικογένεια που ζούσε ο Νώε, ένας ηλικιωμένος άνθρωπος. Ήταν πολύ έξυπνος και είχε φκιάσει έναν καιροδείκτη, που προέβλεπε τον καιρό. Τα παιδιά του τον έλεγαν τρελό. Αυτός όμως ήξερε τι έκανε. Έφτιαχνε ένα καράβι, που το ονόμασε «Κιβωτό». Έλεγε ότι το φκιάνει για να μπούνε μέσα, γιατί θα έβρεχε τόσο πολύ, που δεν θα σταμάταγε για ένα χρόνο. Εκεί θα ζούσανε ήσυχα κι ωραία.

Ξαφνικά έπιασε μια μεγάλη μπόρα. Τα ποτάμια και οι θάλασσες πλημμύρισαν και σκέπασαν την ξηρά. Η πλημμύρα έφτανε στο σπίτι και η οικογένεια Νώε μπήκε στην Κιβωτό κι άρχισαν ένα μεγάλο ταξίδι.

Είχαν πάρει μαζί τους και μερικά ζώα για να τους δίνουν τροφή. Κάποια γεννούσαν αυγά, κάποια άλλα έβγαζαν γάλα και κάποια έτρωγαν κάποια άλλα.

Μια μέρα που ο Χαμ πήγε να δει τα ζώα, άφησε ανοιχτή την πόρτα και το Χαχούνι βγήκε έξω. Εμένα μου άρεσε πολύ αυτή η σκηνή! Το Χαχούνι είχε πλάκα και λυπήθηκα όταν πέθανε. Ήταν η πιο συγκινητική στιγμή! Εκεί που έβλεπα το θέατρο, κατάλαβα, ότι εκεί που άρχιζε το καλό, μετά άρχιζε και το κακό.

Όταν έγινε διάλλειμα, εγώ σκεφτόμουν μερικές στιγμές απ` το θέατρο. Το διάλλειμα τέλειωσε και η παράσταση συνεχίστηκε.

Το καράβι κουνιόταν πέρα-δώθε και όλοι νόμιζαν πως θα βυθιζόταν. Όταν ξημέρωσε ένιωσαν κάτι σαν σεισμό. Τα νερά είχαν εξαφανιστεί και το καράβι φράκαρε. Σε λίγο άρχισε να γέρνει πότε απ` τη μια μεριά και πότε απ` την άλλη.  Εκείνες οι στιγμές ήταν πολύ θλιβερές, εγώ όμως πρόσεχα και πάλι. Μετά όμως χάρηκα πολύ, όταν κατάλαβα ότι όλοι θα σωθούν. Πράγματι αυτό έγινε. Όλοι γελούσαν. Μάζεψαν τα πράγματά τους και βγήκαν χαρούμενοι έξω.

Ήταν συναρπαστικό έργο με πολύ γέλιο και λύπη! Ήταν μια πολύ ωραία παράσταση και μου άρεσε πολύ! Δεν ήθελα να τελειώσει ποτέ! Ένιωσα μεγάλη συγκίνηση! Και γι` αυτό κύριε, θέλω να σας ευχαριστήσω πάρα πολύ! Ήταν ένα φανταστικό έργο! Μ` άρεσε περισσότερο σε μερικά σημεία που ήταν λυπητερά και τότε μου ερχόταν να κλάψω. Τα μάτια μου δάκρυσαν. Δεν μου άρεσε στο διάλλειμα και στο τέλος που φύγαμε.

Μόλις βγήκαμε στην πλατεία Γεωργίου, οι μεγάλοι μας κέρασαν ό,τι θέλαμε. Ο κύριος μας είπε ότι είναι αργά και πρέπει να φύγουμε. Μας μέτρησε και μπήκαμε στα αυτοκίνητα. Στο αμάξι ακόμη σκεφτόμουν μερικές στιγμές απ` την παράσταση. Πραγματικά, ήταν πολύ ωραία! Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία, που δεν θα ξεχάσω ποτέ!

Ιωάννινα 18 Ιουλίου 2016

Σημείωση: Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Ολοήμερη εκδρομή Μυκήνες-Ναύπλιο-Επίδαυρο» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1995-1996. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την πραγματοποίηση της ολοήμερης εκδρομής, που οργάνωσε – εκτός ωρολογίου προγράμματος – ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων.)  

Πώς και πώς περιμέναμε αυτή την ημέρα! Γεμάτοι χαρά και κέφι ξεκινήσαμε! Παιδιά και γονείς, ένα μπουλούκι μπήκαμε στο λεωφορείο. Ο Βιλάρας, ο Νίκος κι ο Μιχαλιός, έτρεξαν σαν τρελοί για να πιάσουν θέση στη γαλαρία.

Το πρωί ο οδηγός μας φάνηκε λιγάκι νευρικός, αλλά μετά αλλάξαμε γνώμη. Μας είπε να μη τρώμε στο λεωφορείο, αλλά ο Βιλάρας έτρωγε μπανάνες. Η Χαρά, η αδελφή του Νίκου, όταν με είδε, ήθελε να κάτσουμε μαζί. Εγώ κάθισα με τη Βίκη και τη Γιώτα. Αχ! Αυτή η Γιώτα, μου χάλασε το κέφι. Ήθελα να σηκωθώ, αλλά αυτή ξάπλωσε και κοιμήθηκε στην αγκαλιά μου. Τα τραγούδια που έβαζε ο Σάκης (έτσι έλεγαν τον οδηγό) μου άναψαν το κέφι. Την ξύπνησα. Το σπουργιτάκι χασμουρήθηκε κι αποκρίθηκε : «Ελάτε να τις πάρετε, αυτές είναι μουρλές!» Σηκώθηκα και πήγα στο πίσω μέρος του λεωφορείου. Εκεί τα αγόρια ανέμιζαν πράσινα και κόκκινα κασκόλ και φώναζαν: «Κύπελλο!», «Πρωτάθλημα!», «Θα μπούμε μέσα!»… Γέλασα πολύ, όταν είδα και τον κύριο να φωνάζει μαζί τους!

Ο Βιλάρας παρακαλούσε το Σάκη, να προσπεράσει μια σακαράκα-πούλμαν που ήταν μπροστά μας. Κάποια στιγμή είδα ένα μάτσο νταλίκες στο δρόμο και είπα: Αχ! να ήταν εδώ ο Σπύρος! θα είχε τρελαθεί από τη χαρά του!

Σε ένα σημείο της εθνικής οδού, σταματήσαμε να φάμε κάτι. Αυτό δεν ήταν μαγαζί, ήταν φαρμακείο. Τον χυμό τον πούλαγε ένα πεντακοσάρικο! Και που να σφίξουν οι ζέστες είπα μέσα μου! Ο κύριος πήρε έναν καφέ πρώτης ποιότητας. Έφαγε κι ένα σάντουιτς που του έδωσε η Γεωργία. Την κάμερα όμως, δεν την άφηνε από τα χέρια του. Σε μια στιγμή είδα ένα χελιδόνι να κάθεται σε ένα κλαρί. Κύριε, κύριε, φώναξα! Ένα ωραίο χελιδόνι! Ο κύριος γέλασε, έστρεψε την κάμερα, αλλά το χελιδόνι πέταξε.

Αφού φάγαμε το κολατσιό μας, μπήκαμε στο λεωφορείο για τις Μυκήνες. Ο Σάκης μάς έβαλε τραγούδια και μας ξεσήκωσε. Η Πόπη, η Γεωργία κι εγώ, κάναμε τις τραγουδίστριες. Το κέφι άναψε για τα καλά και όλο το λεωφορείο τραγουδούσε! Ο κύριος κάποια στιγμή έκλεισε τα μάτια του. Κάτι μικρά διδυμάκια γελούσαν μαζί του. Που να κοιμηθεί ο άνθρωπος με τέτοια φασαρία!

Σε δύο περίπου ώρες φτάσαμε στις Μυκήνες. Ο Νίκος, ο Βιλάρας κι εγώ, μόλις είδαμε μια βρύση τρέξαμε να ξεδιψάσουμε. Ο κύριος τράβαγε με την κάμερα το Βιλάρα που έπινε νερό. Εγώ τράβαγα αυθόρμητα φωτογραφίες, ό,τι μου άρεσε. Έτσι βγαίνουν καλύτερα.

Όλοι μαζί πήραμε τον ανήφορο για την ακρόπολη των Μυκηνών. Μου έκαναν μεγάλη εντύπωση τα πελώρια Κυκλώπεια τείχη! Μόλις πέρασα από την πύλη των Λεόντων, είδα έναν τεράστιο βράχο! Ένα πράγμα δεν μπορούσα να καταλάβω! Πώς οι Μυκηναίοι μπόρεσαν να σηκώσουν αυτές τις πελώριες και βαριές πέτρες, αφού παλιά δεν υπήρχαν μηχανήματα;

Πάνω στην ακρόπολη είδα μια γούβα και λέω: Αυτή ήταν η πισίνα του Αγαμέμνονα. Μόλις φθάσαμε στην κορφή της ακρόπολης, η θέα ήταν φανταστική! Μια πανέμορφη πεδιάδα απλωνόταν μπροστά μας! Ο κύριος μας παρακάλεσε να κάνουμε ησυχία για να μας εξηγήσει μερικά πράγματα. Από την κορυφή της ακρόπολης πήρα κι ένα πετραδάκι για ενθύμιο.

Μετά, σιγά-σιγά κατηφορίσαμε προς τον τάφο του Αγαμέμνονα. Μόλις μπήκαμε μέσα, μου έκανε εντύπωση, πως δεν έπεφταν οι πέτρες από το θόλο δίχως τσιμέντο! Η Ελένη πήρε έναν αναπτήρα και μπήκε στο πιο μέσα δωμάτιο, που ήταν σκοτεινό. Σε μια στιγμή ακούω ένα γκαπ! Τι να ήταν; Όλα τα παιδιά τρόμαξαν! Η Ελένη πήγε το φως προς τα εκεί που ακούστηκε ο θόρυβος. Τι να δούμε! Ο Θεοχάρης είχε πέσει κάτω! Το τι γέλιο έπεσε, δε λέγεται! Σταματήσαμε, γιατί ο κύριος ζήτησε ησυχία για να μας πει μερικά λόγια γι` αυτά που βλέπαμε. Έμεινα με το στόμα ανοιχτό, όταν μας είπε ότι το εσωτερικό πρέκι του τάφου ζυγίζει περίπου 120 τόνους!

Βγήκα έξω κι έτρεξα να πάρω παγωτό. Μόλις με είδε ο Σάκης να μπαίνω στο λεωφορείο,  μου είπε να μείνω έξω.  Φτου! Τι ατυχία! Δεν πρόλαβα να το φάω και το πέταξα!

Χωρίς καθυστέρηση ξεκινήσαμε για το φρούριο του Ναυπλίου.  Όλα τα παιδιά φωνάζαμε στο Σάκη να μας βάλει τραγούδια. Ο Σάκης μας έβαλε Καίτη Γαρμπή. Όλοι τραγουδούσαμε και το κέφι άρχισε να φουντώνει. Σε πέντε λεπτά ο κύριος είχε αποκοιμηθεί. Πήρα τη φωτογραφική μηχανή και του έβγαλα μια φωτογραφία. Η ώρα πέρασε με χαρές και ξεφάντωμα.

Σε λίγο φθάσαμε στο φρούριο του Ναυπλίου. Εκεί ο Μιχαλιός γνώρισε ένα κορίτσι που το λέγανε Γιώτα. Αυτό το κορίτσι του άρεσε πολύ! Το ίδιο και του Αλέκου! Πηγαίνανε δίπλα της και της έλεγαν ανέκδοτα.

Στο φρούριο δεν ξέραμε που να στρίψουμε, για να πάμε στη φυλακή του Κολοκοτρώνη. Ο κύριος δε θυμότανε. Στο δρόμο συναντήσαμε ένα εκκλησάκι. Ήταν του Αγίου Ανδρέα. Μπήκαμε μέσα κι ανάψαμε ένα κεράκι. Βγαίνοντας έξω,  πήραμε την ανηφόρα κι ευτυχώς είδαμε μια πινακίδα που έγραφε: Προς φυλακή Κολοκοτρώνη. Ακολουθήσαμε την πινακίδα και μας έβγαλε στην πόρτα της φυλακής. Μπήκαμε μέσα. Περπατήσαμε ένα σκοτεινό και χαμηλό διάδρομο, που στο τέρμα ήταν το κελί της φυλακής. Στη γωνία του κελιού είχε μια πέτρα. Εκεί θα καθόταν ο ήρωας του 21! Σου πιανόταν η αναπνοή εκεί μέσα. Βρωμούσε. Ήθελα να ήξερα, πως ζούσε ο άνθρωπος εκεί μέσα, με τόσο λίγο οξυγόνο! Θα είχε περάσει πολλά βάσανα!  Θύμωσα πολύ, γιατί οι Έλληνες τον είχαν φυλακίσει εκεί! Ο κύριος μας είπε ότι η διαμάχη πολιτικών και στρατιωτικών που υπήρχε τότε, καθυστέρησε πολλά χρόνια την απελευθέρωση της υπόλοιπης Ελλάδας!

Βγήκαμε έξω από το κελί κι αναπνεύσαμε καθαρό αέρα. Η θέα από το φρούριο ήταν το κάτι άλλο! Μου άρεσε πολύ να βλέπω το πανέμορφο γαλάζιο λιμάνι!

Τώρα άρχιζαν τα δικά μας βάσανα. Πού να κατέβουμε 999 σκαλοπάτια! Εγώ κι ο Βιλάρας τα μετρούσαμε, να δούμε αν πράγματι ήταν τόσα πολλά! Σε μια στιγμή ζαλίστηκα και κρατιόμουν από τον κύριο να μην πέσω κάτω. Μόλις τα κατεβήκαμε, τα πόδια μου έτρεμαν. Ξεποδαριάστηκα! Απ` το πολύ τρέμουλο έχασα και το μέτρημα.

Μπροστά μας τώρα,  απλωνόταν η πόλη του Ναυπλίου. Μπήκαμε σε ένα μαγαζί κι αγοράσαμε βραχιόλια από κλωστή και διάφορες μινιατούρες. Η κοιλιά μου άρχισε να γουργουρίζει. Είχε έρθει η ώρα για το μεσημεριανό φαγητό.

Πήγαμε σε ένα ωραίο μαγαζί! Εκεί πέσαμε σε ένα μεγάλο τραπέζι με νιόπαντρους. Οι καλεσμένοι χόρευαν ασταμάτητα μέσα στο μαγαζί. Εμείς καθίσαμε απ` έξω, που είχε παχύ ίσκιο και δροσιά, και στήσαμε το δικό μας τραπέζι. Ακούσαμε καλαματιανό κι ήρθαμε στο κέφι. Ο κύριος μας ρωτούσε έναν-έναν τι θέλαμε να φάμε. Εγώ διάλεξα μακαρονάδα και η αδερφή μου η Ανδριάνα πίτσα ατομική. Η κοιλιά μου σταμάτησε να γουργουρίζει.

Ο κύριος έστησε την κάμερα στο τρίποδο και πήγε κι αυτός να χορέψει στο δικό μας χορό. Καλά έκανε, όλο εμάς τραβούσε μέχρι εκείνη την ώρα. Η κυρία Όλγα μάς σήκωσε όλους για χορό. Ένας γεράκος ήρθε με το μηχανάκι του και φώναζε: «Τρία ματσάκια κρίνα ένα χιλιάρικο». Του λέω, «δώσε μου ένα ματσάκι κρίνα για τη μητέρα μου, αλλά με τρία κατοστάρικα». Μου έδωσε.

Το μαγαζί είχε και κούνιες. Εκεί κάναμε διαγωνισμό, ποιος θα ακουμπήσει με την κούνια του τα φύλλα του δέντρου που ήταν μπροστά. Δεν μπορούσα να τα ακουμπήσω. Ο Νίκος έκοψε ένα κλαρί από το δέντρο και το έφερε κοντά στην κούνια. Το ακούμπησα κι άρχισα να ζητωκραυγάζω!

Δίπλα μας ήταν ένα ρυάκι που κολυμπούσαν πάπιες. Ο κύριος μας λέει: «Πώς κάνουν οι πάπιες;»  «Πα! πα! πα!» είπαμε γελώντας!

Ύστερα από λίγο ξεκινήσαμε για το θέατρο της Επιδαύρου. Ο κύριος μας είπε, ότι εκεί θα δούμε ένα από τα καλύτερα θέατρα τους κόσμου. Μας είπε ακόμη, ότι θα μας κάνει ένα πείραμα, που θα αποδεικνύει πόσο καλή ακουστικότητα έχει! Σε λίγη ώρα το θέατρο ήταν μπροστά μας! Ένα αδέσποτο σκυλί ήρθε κοντά μας να παίξει, αλλά δεν του δώσαμε σημασία. Το μυαλό μας ήταν στο πείραμα.

Ανεβήκαμε στις τελευταίες θέσεις του θεάτρου. Εκεί ο κύριος μας μίλησε για το αρχαίο θέατρο και για το ιερό του Ασκληπιού. Μετά πήγε στο κέντρο του θεάτρου και ζήτησε απόλυτη ησυχία. Ακόμη και οι τουρίστες έκαναν ησυχία. Πώς το κατάλαβαν; Ανυπομονούσα να κάνει το πείραμα που μας είχε υποσχεθεί. Θα έσπαγε ένα πολύ λεπτό ξυλαράκι και μετά θα έριχνε ένα κέρμα στο κέντρο του θεάτρου. Μας είπε ότι θα ακουγόταν και οι δύο θόρυβοι πεντακάθαρα, στις τελευταίες θέσεις που ήμασταν εμείς. Εγώ δεν το πίστευα. «Αν ακουστούν αυτοί οι θόρυβοι, εγώ θα γίνω αεροπόρος!»  φώναξε ο Μιχαλιός.

Κι όμως ακούστηκαν πεντακάθαρα και το κλαράκι και το δεκάρικο! Απίστευτο κι όμως αληθινό! Δεν πιστεύαμε στα αυτιά μας! «Τ` ακούσατε;» φώναξε ο κύριος. «Ναι!» φωνάξαμε όλοι ενθουσιασμένοι! Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα, πόσο μεγάλοι ήταν οι αρχαίοι Έλληνες!

Μετά τρέξαμε προς τα σκαλιά για να κατεβούμε κάτω. Θα πηγαίναμε να δούμε το μουσείο, που ήταν δίπλα από το θέατρο. Το μουσείο είχε πολλά αρχαία αγάλματα και μερικά αντίγραφα. Πιο κάτω γινόταν αναστήλωση στο ιερό του Ασκληπιού. Είδαμε στα γρήγορα το μουσείο και βγήκαμε έξω.

Ο Σάκης μάς είπε ότι θα μας πήγαινε σε μια πολύ καλή καφετέρια! Τελικά, μας «υποχρέωσε»! Μας πήγε εκεί, που μας περίμενε ένας καφετζής, που δεν ήθελε παιδιά. Μας είπε να φύγουμε, γιατί θα ερχόταν τουρίστες. Τον άχρηστο! Θέλει να λέγεται κι  επαγγελματίας! Μετά πήγαμε σε άλλη καφετέρια. Εκεί ήταν ωραία! Ψώνισα ένα κιτρινόμαυρο κασκόλ κι ένα καπέλο της ΑΕΚ. Έφαγα κι ένα παγωτό κύπελλο, αλλά ήταν λιωμένο και έπρεπε να το πίνω. Μετά κάναμε τσουλήθρα. Σε λίγο μας φώναξαν οι γονείς μας και μπήκαμε στο λεωφορείο. Ο κύριος έκανε έλεγχο, αν οι  μαθητές που συνόδευε ήταν μέσα. Όλοι καθόταν στη θέση τους.

Ο Σάκης άρχισε να μας λέει ανέκδοτα από το μικρόφωνο. Ξεραθήκαμε στα γέλια! Το καλύτερο όμως ήταν του Βιλάρα! Εγώ δεν είχα πολύ όρεξη για ανέκδοτα. Η κυρία Όλγα μού είπε να παίξουμε «μπιζ» και δεν της χάλασα το χατίρι.

Ξαφνικά, βλέπω το λιμάνι της Πάτρας μπροστά μου. Η εκδρομή είχε φτάσει στο τέλος. Στεναχωρήθηκα πολύ! Χαιρετήσαμε το Σάκη και πήραμε το δρόμο για τα σπίτια μας. Πιστεύω να ξαναπάμε μια τέτοια υπέροχη εκδρομή!

 Ιωάννινα 31 Ιουλίου 2016

Σημείωση: Την εν λόγω ολοήμερη εκδρομή μπορείτε να δείτε και στο βίντεο: ΜΥΚΗΝΕΣ-ΝΑΥΠΛΙΟ-ΕΠΙΔΑΥΡΟ (Σχολική εκδρομή)

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Επίσκεψη στο σπίτι του δασκάλου» είναι δημιούργημα της Ε`₁ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1998-1999. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά την επίσκεψη στο σπίτι μου, στις 22 Ιανουαρίου 1999, ημέρα της ονομαστικής μου εορτής, για να μου ευχηθούν Χρόνια Πολλά.) 

Χθες, 22 Ιανουαρίου 1999, ήταν η γιορτή του Αγίου Αναστασίου. Γιόρταζε ο κύριός μας. Την πρώτη ώρα είχαμε Αγγλικά, γι` αυτό κι ο κύριος δεν είχε έρθει ακόμη. ‘Όταν τελειώσαμε τα Αγγλικά, είπαμε στην κυρία να περιμένει λίγο στην τάξη, για να μην μπει ο κύριος μέσα. Όσο η κυρία περίμενε, εμείς κρυβόμασταν κάτω από τα θρανία. Είχαμε κλείσει  και τα φώτα και τις κουρτίνες για εορταστική ατμόσφαιρα!

Τότε, ένα χέρι άνοιξε την πόρτα. Ήταν ο κύριός μας. Εμείς σηκωθήκαμε απότομα και χορωδιακά του είπαμε: «Χρόνια Πολλά, κύριε Τάσο!» Μας είπε με ένα πλατύ χαμόγελο «ευχαριστώ» και μας κέρασε σοκοφρέτες και αναψυκτικά. Μετά μας είπε να ζωγραφίσουμε ένα ελεύθερο θέμα, γιατί αυτός θα πήγαινε να ετοιμάσει κάτι για τους δασκάλους.

Μόλις έφυγε, εμείς κανονίζαμε την επίσκεψη που θα κάναμε στο σπίτι του. Όταν ερχόταν στην τάξη για να δει τι κάνουμε, εμείς κάναμε πως ζωγραφίζουμε και μόλις έφευγε, συνεχίζαμε την κουβέντα.

Μόλις τέλειωσε το σχολείο, πήγαμε στο σπίτι της Αναστασίας και ξηλωθήκαμε ό,τι είχε ο καθένας από χαρτζιλίκι. Μου άρεσαν πάρα πολύ τα δώρα που πήραμε, αλλά δεν ήξερα αν τα δεχτεί, γιατί γνωρίζαμε ότι δε δέχεται δώρα.

Το απόγευμα συγκεντρωθήκαμε στις έξι παρά τέταρτο στο σχολείο. Όσο για τα κορίτσια, πάντα καθυστερημένα. Έτσι είναι, ακόμη και στην πιο ευτυχισμένη στιγμή που ζούνε, το γάμο, πάλι καθυστερούνε και στήνουν το γαμπρό.

Ένιωθα μεγάλη χαρά για τη συμμετοχή μου σε αυτήν την έκπληξη!  Όταν φθάσαμε κοντά στο σπίτι του κυρίου, ακούσαμε ένα σκυλί να γαυγίζει. Φοβηθήκαμε! Τρέξαμε λίγο πιο πίσω, από εκεί που ήμασταν, να μη μας φάει. Ξαφνικά, πετάγεται το σκυλί πάνω μου! Ευτυχώς δε μου έφαγε κανένα χέρι. Μου άφησε μόνον μια τρύπα στο μπουφάν. Τότε άρχισα να τρέχω. Όλοι γελούσαν με μένα. Η Αντιγόνη μου είπε: «Καλά σου έκανε, γιατί έκανες το μάγκα.»

Ύστερα από λίγα λεπτά, ξεκινήσαμε τη δεύτερη προσπάθεια να πλησιάσουμε το σπίτι του κυρίου. Του φωνάζαμε, αλλά αυτός δεν άκουγε. Ευτυχώς που δεν άκουγε, γιατί η έκπληξη θα χαλούσε. Αναρωτιόμουν, μήπως το παλιόσκυλο με έβαλε στο μάτι και με ξαναφάει. Τελικά, χάθηκε από τα μάτια μας. Έτσι, ήσυχα-ήσυχα, φθάσαμε έξω από την πόρτα του κυρίου. Χτυπήσαμε το κουδούνι. Ο κύριος άνοιξε την πόρτα κι έμεινε έκπληκτος! Δε μας περίμενε! Εμείς σκύψαμε να μη μας δει. Ήταν πολύ συγκινημένος και χαρούμενος! Του είπαμε, Χρόνια Πολλά, για άλλη μια φορά. «Ώστε αυτή ήταν η μουρμούρα και η ανησυχία που είχατε αυτές τις ημέρες», μας είπε. Εμείς του είπαμε ότι δεν ήταν μόνον αυτή η έκπληξη και του δώσαμε τα δώρα. Ο κύριος ξαφνιάστηκε, γιατί μας είχε πει ότι δε δέχεται δώρα. Το είχε πει και στις άλλες τάξεις παλαιότερα και το είχανε τηρήσει. Εμείς όμως κύριε Τάσο, σας αγαπάμε τόσο πολύ, που δεν μπορούσαμε να μην σας πάρουμε δώρα!

Το σπίτι του κυρίου, παρόλο ήταν μικρό, μου άρεσε πολύ! Ήταν γεμάτο βιβλία, βιβλία, βιβλία! Είχε κι ένα τζάκι ψεύτικο. Με τα ηλεκτρικά κάρβουνα που άναψε, έμοιαζε αληθινό. Το τζάκι αυτό το θυμάμαι, γιατί το είχε χρησιμοποιήσει στο θέατρο «Να ζει το Μεσολόγγι», που έπαιξε η περσινή του τάξη την 25^η Μαρτίου.

Και να βλέπατε πως μας περιποιήθηκε! Μας έφερε σοκολατάκια, κοκακόλες, πορτοκαλάδες και λεμονάδες! Ό,τι ήθελε ο καθένας! Μου φαινόταν όλα αυτά τόσο παράξενα! Είχα συνηθίσει τον κύριο να μου κάνει μάθημα, όχι να με σερβίρει!

Του ζητήσαμε όλοι μαζί να ανοίξει τα δώρα. Τα άνοιξε κι ένιωσα πολύ όμορφα που τα δέχτηκε! Τα δώρα ήταν: μια εικόνα του Χριστού, το βιβλίο «Η κόμη της Βερενίκης», δύο περικάρπια για να τα φοράει όταν θα παίζει τένις και ένα πορτοφόλι με το σήμα της ΑΕΚ. Του άρεσαν πολύ! Μας είπε όμως, ότι δεν ήταν ανάγκη να κάνουμε αυτά τα έξοδα, γιατί δε δουλεύουμε. Βέβαια, για μας ήταν ανάγκη, γιατί μας έκανε αστέρια με όλη τη σημασία της λέξης.

Του ζητήσαμε να μας βάλει μουσική «Το φανταράκι» και το χορέψαμε. Μετά του είπαμε να μας ανοίξει την τηλεόραση να δούμε το Στάθη Θεοχάρη. Μόλις τελείωσε το επεισόδιο, μας έβαλε βίντεο και είδαμε τις παλιές του τάξεις. Ξεκαρδιστήκαμε στα γέλια, όταν είδαμε ένα Αποκριάτικο πάρτι! Ένας παλιός μαθητής του, την ώρα που χόρευε, έκανε τον τροχό, και κατά λάθος χτύπησε με κλωτσιά στο κεφάλι έναν συμμαθητή του. Ήταν τόσο δυνατή η κλωτσιά, που ζαλίστηκε κι έπεσε κάτω! Παρόλο που ο καημένος πονούσε, εμείς γελούσαμε.

Παίξαμε και λίγο με τα βελάκια, που τα ρίχναμε σε έναν κιτρινόμαυρο στόχο. Ο κύριος όμως μας τα έπαιρνε, γιατί ήταν επικίνδυνο να βγάλουμε κανένα μάτι.

Αφού πέρασε η ώρα, ο κύριος μας είπε ότι έπρεπε να πάμε στα σπίτια μας, γιατί θα ανησυχούσαν οι γονείς μας. Μας συνόδεψε ως την εξώπορτα για να μην μας φάνε τα σκυλιά. Του είπαμε πάλι, Χρόνια Πολλά, και τραβήξαμε για τα σπίτια μας. Αυτή η ημέρα, από την αρχή έως το τέλος, θα μου μείνει αξέχαστη!

Μόλις πήγα σπίτι, τα διηγήθηκα όλα στους γονείς μου. Ήταν μια πολύ ωραία και θαυμάσια ημέρα! Η τάξη μου, ποτέ δεν είχε ξανακάνει τέτοια έκπληξη, σε σπίτι άλλου κυρίου! Θα ήθελα να τον έχουμε και του χρόνου, για να τα περάσω φανταστικά, όπως και φέτος!

Ήμασταν στο σπίτι του κυρίου όλοι οι μαθητές, εκτός από τη Γεωργία. Ακόμη, ήρθαν και μερικά παιδιά από την παλιά του τάξη. Όταν βρήκα τη Γεωργία, μου είπε: «Πολύ λυπήθηκα, γιατί ήθελα να έρθω κι εγώ! Δεν ήθελα να πάω Αγγλικά. Αλλά τα δώρα που πήρατε, ήταν κι από μένα!»

Ιωάννινα 1 Αυγούστου 2016

Σημείωση: Στην ονομαστική μου γιορτή, στις 22-1-1997, πάλι είχα δεχτεί στο σπίτι μου οργανωμένη επίσκεψη από την ΣΤ`1 τάξη. Αυτή την επίσκεψη μπορείτε να δείτε στο βίντεο:  «ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ».

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(Η συνθετική έκθεση «Ένα χρόνο με τον κύριο Τάσο» είναι δημιούργημα της ΣΤ`₂ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών,  το σχολικό έτος 1997-1998. Το θέμα   έγραψαν οι μαθητές μου με τη λήξη των μαθημάτων.)

  Αρχίζοντας τη νέα σχολική χρονιά με τον Αγιασμό, κατάλαβα ότι οι διακοπές και η διασκέδαση του καλοκαιριού είχαν τελειώσει. Έπρεπε πλέον να στρωθώ στο διάβασμα. Τη δεύτερη μέρα που πήγαμε στο σχολείο, μόλις μας είπανε σε ποια τάξη να πάμε, όλα τα παιδιά έτρεξαν να πιάσουν θρανίο. Αγωνία μάς είχε πιάσει, γιατί δεν ξέραμε ποιο δάσκαλο θα έχουμε. Τα μάτια όλων μας ήταν στραμμένα στην πόρτα.

Ξαφνικά, βλέπουμε έναν κύριο ψηλό με μαύρα γυαλιά. Αμάν! λέω, αυτός είναι! Θα μας κάνει τη ζωή δύσκολη! Μας έπιασε φόβος και τρόμος μαζί! Τον ξέραμε έξω απ` την τάξη, που έδειχνε αυστηρός και σοβαρός. Για πρώτη φορά θα είχα δάσκαλο κι όχι δασκάλα και προβληματίστηκα λίγο μ` αυτό.

Μας είπε καλημέρα, έβγαλε τα γυαλιά, μας έψαξε λίγο με τα μάτια και μας ρώτησε: «Γνωρίζετε ποιον δάσκαλο θα έχετε φέτος;» Όλοι μαζί απαντήσαμε: «Ναι, εσάς». Χαμογέλασε, κούνησε το κεφάλι του και μας είπε: «Καλά θα περάσετε!» Τον πίστεψα! Ο πάγος έσπασε! Όλες οι ανησυχίες μου εξαφανίστηκαν. Το χαμόγελο και η ζεστασιά του μ` έκαναν να ξεχάσω τους φόβους μου. Με μια ευχάριστη διάθεση μας συστήθηκε: «Με λένε Τάσο Τασινό και είμαι από τα Γιάννενα». Μετά ζήτησε να του πούμε τα δικά μας ονόματα και τον τόπο καταγωγής μας. Τέλος, μας μοίρασε τα βιβλία και φύγαμε. Στο δρόμο διαπίστωσα, ότι και τα άλλα παιδιά είχαν σχηματίσει καλή εντύπωση για τον κύριο.

Την άλλη μέρα, μας μίλησε για το πώς θα δουλέψουμε αυτή τη χρονιά, και τι πρέπει να αγοράσουμε. Αφού μας ζήτησε τα συνηθισμένα τετράδια και ένα λεξικό, τον ακούσαμε να μας ζητάει και δύο περίεργα πράγματα: Ένα τετράδιο «Βασικών σημειώσεων» και ένα τετράδιο «Βασικών ερωτήσεων». Όλα τα παιδιά λέγαμε: «Τι είναι αυτά;»

Ο κύριος μας εξήγησε ότι το τετράδιο «Βασικών σημειώσεων» θα είναι 4 θεμάτων, όπου αυτού θα γράφει ο καθένας, με το δικό του τρόπο, τις σημειώσεις που θεωρεί βασικές απ` τις παραδόσεις των μαθημάτων. Μας συνέστησε την προσοχή, να μην το μετατρέψουμε σε πρόχειρο. Για το τετράδιο «Βασικών ερωτήσεων» μας είπε ότι θα είναι 60 φύλλων, όπου αυτού πάλι θα γράφει ο καθένας,  με το δικό του τρόπο, τις ερωτήσεις που θεωρεί βασικές απ` το κάθε μάθημα.

Μας εξήγησε ακόμη, ότι κάθε διδακτική ώρα θα έχει τρία μέρη: Στο Α` μέρος θα γίνεται μια σύντομη εξέταση του προηγούμενου μαθήματος με βασικές ερωτήσεις. Στο Β` μέρος θα γίνεται η παράδοση του νέου μαθήματος. Και στο Γ` μέρος θα γίνεται ο εντοπισμός των βασικών ερωτήσεων του νέου μαθήματος.

Αργότερα ο κύριος μας είπε: «Θέλετε να ιδρύσουμε δανειστική βιβλιοθήκη στην τάξη;» Όλα τα παιδιά φωνάξαμε: «Ναι!» Έπρεπε όμως να φέρουμε λίγα βιβλία απ` τα σπίτια μας. Έτσι κι έγινε! Με ψηφοφορία που κάναμε στην τάξη, βγήκαν δύο υπεύθυνοι  βιβλιοθήκης, η Μαριλένα κι η Κατερίνα. Τα παιδιά δανειζόταν τα βιβλία, τα διάβαζαν και τα παρουσίαζαν απ` την έδρα της τάξης.

Εκείνο που μου άρεσε φέτος ήταν, ότι σε όλα τα μαθήματα ο κύριος έδινε σημασία. Στις ώρες της Αισθητικής Αγωγής κάναμε ξύλινες κατασκευές με μανταλάκια, κορνίζες με κλωστές και αγαλματάκια με γύψο. Ήταν η πρώτη φορά που στο σχολείο ασχολήθηκα σοβαρά με τη Χειροτεχνία. Ακόμη, μου άρεσε πολύ, που μας μάθαινε με το μαγνητόφωνο τραγούδια, λαϊκά, δημοτικά και  έντεχνα. Μερικές φορές βλέπαμε και κάποια βίντεο στην αίθουσα προβολών, σχετικά με τα μαθήματα. Στην τάξη λέγαμε και αρκετά αστεία! Πολλά άλλαξαν φέτος με τον κύριο Τάσο!

Καινούρια πράγματα για μένα, όπως οι ομάδες, όπως να κρατάω βασικές σημειώσεις και να εντοπίζω τις βασικές ερωτήσεις των μαθημάτων. Πρωτόγνωρα πράγματα, που άρχισαν σιγά – σιγά να ακονίζουν το μυαλό μου. Οι πρωτοβουλίες, όπως η παρουσίαση βιβλίων και διαφόρων κοινωνικών θεμάτων από την  έδρα του κυρίου, το θέατρο, όλα αυτά με έκαναν να νιώθω σημαντική. Η τάξη μας ήταν μια δημιουργία. Δεν ήταν μόνο ξερά πράγματα, ήταν γνώση αληθινή. Παρατήρησα όλη τη χρονιά ότι πολλά παιδιά βελτιώθηκαν στην ομιλία τους, στην έκθεσή τους, στον τρόπο συμπεριφοράς τους. Αυτά που στην αρχή μας φάνηκαν τόσο περίεργα, διαπίστωσα ότι άφηναν τα παιδιά να δείξουν τον εαυτό τους. Μέχρι τώρα μαθαίναμε, από αυτή τη χρονιά κατάλαβα πώς είναι να ζεις το μάθημα.

Ένα σημαντικό προτέρημα του κυρίου ήταν, ότι άφηνε τα παιδιά να δείξουν τον εαυτό τους. Μας έμαθε να έχουμε θάρρος και να είμαστε αυθόρμητοι στις εκθέσεις που γράφουμε.

Ο κύριος μας έβαζε και κάποια τεστ στα μαθήματα, που τα ονόμαζε τσεκ-απ. Ήθελε να γνωρίζει, ανά πάσα στιγμή, αν έχουμε αφομοιώσει τις βασικές γνώσεις που μας δίδασκε. Αν κάτι δεν πήγαινε καλά, μας έκανε επαναλήψεις.

Ο κύριος μας μίλησε και για τους κινδύνους που μας παραμονεύουν στη ζωή. Για το μεγαλύτερο κίνδυνο τα ναρκωτικά, μας έκανε ένα πολύ ενδιαφέρον μάθημα. Μας επισήμανε ότι πρέπει να αγωνιζόμαστε στις δυσκολίες της ζωής, γιατί αλλιώς θα πάμε χαμένοι. Να είμαστε αφοσιωμένοι στα μαθήματα και στους στόχους που βάζουμε. Να προσπαθούμε κάθε μέρα να γινόμαστε καλύτεροι.  Μας τόνισε ιδιαίτερα, να κοιτάμε τις πράξεις των ανθρώπων κι όχι τα λόγια που λένε και τα ρούχα που φοράνε. Να μην είμαστε ευκολόπιστοι, γιατί οι επιτήδειοι μας περιμένουν στη γωνία.

Ξεχώρισε όμως φέτος για όλους μας, το θέατρο που παίξαμε στη γιορτή της 25^ης Μαρτίου στο σχολείο. Είχαμε τόσο πολλή όρεξη, που από την πρώτη κιόλας ημέρα της χρονιάς, είχαμε ρωτήσει τον κύριο, αν θα παίζαμε θέατρο την 25^η Μαρτίου. Μας απάντησε ότι είναι πολύ νωρίς για να ρωτάμε τέτοια θέματα και ότι ακόμη δεν είχαμε γνωριστεί καλά-καλά. Όμως εμείς δε σταματήσαμε, ούτε στιγμή, να ρωτάμε γι` αυτό το θέμα, γιατί ήταν το μεγαλύτερο όνειρο όλων μας. Ο κύριος  κατάλαβε τη μεγάλη μας επιθυμία για το θέατρο και δε μας χάλασε το χατίρι.

Το θεατρικό έργο λεγόταν «Να ζει το Μεσολόγγι» και  δώσαμε όλη μας την ψυχή και εμείς και ο κύριός μας. Δώσαμε δύο παραστάσεις στο σχολείο. Μία το πρωί για τους μαθητές και μία το βράδυ για τους γονείς. Μας έμεινε όμως η πίκρα, επειδή είχαμε ενθουσιαστεί με την ιδέα, ότι θα δίναμε και μία τρίτη παράσταση στο δημοτικό θέατρο Απόλλων, κάτι που δεν έγινε. Ευτυχώς όμως, βιντεοσκοπήσαμε το θέατρο και μπορούμε να το βλέπουμε, όποτε θέλουμε.

Τώρα, τις τελευταίες ημέρες άρχισα να αναπολώ τις όμορφες στιγμές αυτής της χρονιάς! Με τις πρόβες, τη φασαρία και την προσπάθειά μας για το μεγάλο αυτό σκοπό. Για το μεγάλο αυτό όνειρο: Το θέατρο! Πόσο θα ήθελα να γίνονταν όλα πάλι απ` την αρχή! Τώρα θα βαριέμαι στο σπίτι. Θα έχω όλη τη μέρα δική μου και δε θα ξέρω τι να την κάνω. Χθες το απόγευμα πέρασα έξω απ` το σχολείο. Θυμήθηκα τις πρόβες που κάναμε τα Σαββατοκύριακα! Όλα τα παιδιά ήμασταν σαν μια οικογένεια. Δέθηκα τόσο πολύ με τους συμμαθητές μου! Τώρα, η μοναξιά περιμένει στη γωνία. Ίσως βέβαια, να βρίσκω κάτι για να περνάει η ώρα μου, μα η μέρα δε θα `χει ψυχή. Η πρόβα ήταν η προσπάθεια. Η προσπάθεια ήταν για το σκοπό. Ο σκοπός ήταν το όνειρο. Το όνειρο δεν υπάρχει πια. Έσβησε. Το μόνο που υπάρχει είναι η ανάμνηση βαθιά μες την καρδιά, στο άσβηστο χαρτί της, και θα υπάρχει για πάντα! Οι μέρες από δω και πέρα θα έχουν μοναξιά, μα θα προσπαθώ πάντα να την ξεπερνώ, αν κι αυτό είναι πάνω απ` τις δυνάμεις μου.

Εκείνο πάλι που με ενθουσίασε πολύ και το ευχαριστήθηκα, ήταν η ολοήμερη εκδρομή στην Αρχαία Ολυμπία. Όλα τα κορίτσια απ` την προηγούμενη ημέρα συζητάγαμε τι ρούχα θα φορέσουμε και τι τραγούδια θ` ακούσουμε.

Ο κύριος φρόντισε ν` απαγγείλουμε και τρία ποιήματα, στο ιερό άλσος Άλτης  της Ολυμπίας. Η Κατερίνα απήγγειλε το «Φως της Ολυμπίας», η Μαριλένα την «Καλλιπάτειρα» και η Κωνσταντίνα τον «Ολυμπιακό Ύμνο». Ήταν ο ιδανικότερος τόπος ν` ακουστούν αυτές οι απαγγελίες! Όλα τα παιδιά και οι τουρίστες μάς χειροκρότησαν.

Η εκδρομή ήταν υπέροχη, όπως και όλη αυτή η χρονιά! Ο κύριος προσπάθησε να μας κάνει να ζήσουμε την εποχή εκείνη! Να φανταστείτε ότι τρέξαμε στο Αρχαίο Στάδιο μία ολόκληρη στροφή! Ο κύριος μας είπε ότι το αγώνισμα αυτό στην αρχαιότητα λεγόταν «Στάδιο». Ένιωσα ρίγη συγκίνησης, τρέχοντας στο ίδιο χώμα που έτρεξαν και `κείνοι, για ένα στεφάνι αγριελιάς, τον «κότινο».

Μετά την εκδρομή άρχισαν να τελειώνουν και τα μαθήματα. Μια υπέροχη χρονιά έφθανε στο τέλος της. Δε θέλω να πάω στο Γυμνάσιο, αλλά πρέπει. Δεν θέλω να χάσω τους συμμαθητές μου, αλλά πρέπει. Ήμασταν όλοι τόσο δεμένοι! Απ` αυτή την τάξη θα έχω τις καλύτερες αναμνήσεις! Αλλά, όπως λέει κι ο κύριός μας, πρέπει να κοιτάμε πάντα μπροστά κι όχι πίσω. Κι αν είναι πίσω, πάντα τα καλύτερα!

Τις δύο τελευταίες εβδομάδες κάναμε συνέχεια επαναλήψεις και κουβεντιάζαμε τις ευχάριστες στιγμές που ζήσαμε! Σήμερα είναι Παρασκευή και θα γίνει ο αποχαιρετισμός με τον κύριό μας. Τη Δευτέρα θα πάρουμε τους βαθμούς και μετά μας περιμένει  ένα αφάνταστο μπουγέλο!

Πόσο λίγα είναι αυτά που γράφω σ` αυτό το χαρτί. Άλλα τόσα και περισσότερα, είναι γραμμένα στην καρδιά μου, που δε λέγονται με λέξεις. Λυπάμαι πάρα πολύ που θα χωριστώ με τους συμμαθητές μου και τον κύριό μου, αλλά μερικές φορές με πιάνει και χαρά μεγάλη, που θ` ανέβω ένα ακόμη σκαλοπάτι μόρφωσης, το Γυμνάσιο. Εκεί, θα προσπαθήσω να δείξω, πόσα πολλά πράγματα έμαθα στο Δημοτικό! Η χρονιά ήταν ανεπανάληπτη! Ο κύριος Τάσος ήταν εξαιρετικός! Στα χείλη του πάντα ένα χαμόγελο! Δεν πιστεύω ποτέ να μου τύχει άλλος τέτοιος κύριος! Νιώθω την ανάγκη να τον ευχαριστήσω, για ό,τι μας έδωσε. Του εύχομαι να έχει πάντα υγεία και να συνεχίσει, με τον ίδιο τρόπο και ζήλο, την προσφορά του σε όλα τα παιδιά, που θα ακολουθήσουν μετά από μένα.

Ετοιμάζοντας τον εαυτό μου για το άλμα στο Γυμνάσιο, νομίζω ότι έχω όλα τα εφόδια, χάρη στους δασκάλους μου και ιδίως στον κύριο Τάσο. Μας έχει μάθει τόσα πολλά σ` ένα χρόνο, που ξεχειλίζουν απ` τα κεφάλια μας. Μας έμαθε να σκεφτόμαστε και να είμαστε υπεύθυνοι.

Αυτή την έκθεση τη γράφω με βουρκωμένα μάτια. Νιώθω την ωραιότερη χρονιά στο Δημοτικό Σχολείο να σβήνει. Κύριε, ελπίζω να μην μας ξεχάσετε και κάποια μέρα να ξαναϊδωθούμε όλη η τάξη! Εμείς θα σας θυμόμαστε πάντα, αλλά κάπου-κάπου να μας θυμάστε και εμάς.

Αντίο αγαπημένε δάσκαλε!

Σ` ευχαριστούμε πολύ!

Καλό καλοκαίρι!

Ιωάννινα 25 Αυγούστου 2016

Σημείωση: Οι σχολικές δραστηριότητες που αναφέρονται στη συνθετική έκθεση, αναρτήθηκαν και σε βίντεο στο κανάλι μου στο YouTube και στο Ιστολόγιό μου.

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

 (Η συνθετική έκθεση «Να ζει το Μεσολόγγι» είναι δημιούργημα της ΣΤ`₂ τάξης, του 47^ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, το σχολικό έτος 1997-1998. Το θέμα έγραψαν οι μαθητές μου, μετά τη γιορτή της  25^ης Μαρτίου στο σχολείο.)  

 Από την Πρώτη τάξη του Δημοτικού είχα ένα μεγάλο όνειρο: Να παίξω στην Έκτη τάξη θέατρο! Κάθε χρόνο τα παιδιά της Έκτης τάξης παίζανε θέατρο στη γιορτή της 25^ης Μαρτίου στο σχολείο. Αχ! πόσο ζήλευα!  Έλεγα μέσα μου: Πότε θα έρθει και για μένα, αυτή η ευλογημένη ημέρα! Έπρεπε να περιμένω έξι ολόκληρα χρόνια! Έτσι, μεγάλωνε ο πόθος μου! Και τώρα που έφθασα στην Έκτη τάξη, δε με σταματούσε κανείς!

Είχαμε γίνει “τσιμπούρια” στο δάσκαλό μας από την πρώτη ημέρα που τον γνωρίσαμε. Μας αποκάλεσε «φαινόμενα», γιατί συνέχεια τον ζαλίζαμε με το θέατρο της 25^ης Μαρτίου. Για να γλυτώσει λιγάκι ο κύριος από εμάς, είπε ότι θα σκεφτεί αυτό το θέμα στις διακοπές των Χριστουγέννων, και όταν γυρίσουμε θα μας πει τις σκέψεις του. Ήθελα να τελειώσουν γρήγορα οι διακοπές, μόνο και μόνο, για να πάρω ένα ρόλο στο θέατρο.

Μετά τις διακοπές, ο κύριος μπήκε στην τάξη μ` ένα χαμόγελο πολύ ύποπτο. Μας κοίταζε όλους στα μάτια και έκανε πως σκεφτόταν. Ξαφνικά, τον ακούσαμε να λέει: «Να ζει το Μεσολόγγι!» Ήταν το θεατρικό έργο του Βασίλη Ρώτα, που επέλεξε για να παίξουμε. Έγινε «το έλα να δεις!» Όλοι  πεταχτήκαμε σαν ελατήρια! Τι ευτυχία ! Ξεφωνήματα χαράς ακούγονταν στην τάξη! Πώς να κρατηθούμε; Χρόνια ολόκληρα περιμέναμε αυτή τη στιγμή! Επιτέλους ήρθε! Ήρθε, με διπλάσια, τριπλάσια, τετραπλάσια χαρά, απ` ότι περιμέναμε!

Την ημέρα που ο κύριος μας μοίρασε τους ρόλους, θα τη θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή! Μας διάβασε πρώτα το θεατρικό έργο «Να ζει το Μεσολόγγι» και μετά μας είπε: «Η γιορτή θα περιλαμβάνει δύο μέρη: Το ποιητικό και το θεατρικό μέρος. Δε γίνεται όμως να επιλέξετε όλοι το θεατρικό μέρος. Πρέπει να τα βρούμε μεταξύ μας, γιατί αν αρχίσουν οι μουρμούρες και τα κλάματα, θα πάρετε όλοι από ένα ποίημα.»

Άντε τώρα, να δούμε ποιοι θα υποχωρήσουν. Τον καταλάβαινα τον κύριο. Δυσκολευόταν να ανακοινώσει τους ρόλους, γιατί όλα τα παιδιά ήθελαν να παίξουν θέατρο. Τη Γεωργία προσπαθούσε να την πείσει να πάρει ένα ποίημα, αλλά εκείνη ανένδοτη ήθελε ρόλο. Από το πείσμα της και μόνον, τα κατάφερε.  Την Κωνσταντίνα την έπεισε να γίνει παρουσιάστρια και υποβολέας, ενώ ήθελε κι αυτή ένα ρόλο. Μερικά παιδιά, ευτυχώς,  έκαναν πίσω και πήραν ποίημα, ενώ άλλα ήταν ανένδοτα και ήθελαν ρόλο. Δεν καταλάβαιναν τίποτε! Η θέση του κυρίου ήταν πολύ δύσκολη! Δεν ήθελε να στεναχωρηθεί κανένα παιδί. Προσπαθούσε να πείσει τον καθέναν, ότι κάνει για το ρόλο που τον επέλεξε.

Ο κύριος πριν ανακοινώσει τη θεατρική ομάδα, μας μίλησε για τα χαρακτηριστικά όλων των ρόλων. Τότε κατάλαβα το ρόλο που θα μου δώσει. Του ξέφυγε κάτι, εγώ όμως έδωσα μεγάλη σημασία και δεν έπεσα έξω.

Δεν πίστευα στα μάτια μου, όταν άρχισα να διαβάζω το ρόλο μου. Ένας ρόλος με πολύ τρυφερότητα! Ο κύριος μου είπε, ότι είναι ένας πολύ δύσκολος ρόλος. Ένιωσα μεγάλη ευθύνη γι` αυτό και  μεγάλη περηφάνια που θα έπαιρνα μέρος στη θεατρική παράσταση.

Δε θα ξεχάσω ποτέ τα παιδιά του ποιητικού μέρους της γιορτής, που ενώ ήθελαν να παίξουν θέατρο, παραχώρησαν τη θέση τους σε μας. Με τις συζητήσεις που έκαναν με τον κύριο, πείστηκαν  να πάρουν ποίημα.

Στην πρώτη πρόβα που κάναμε, ένιωθα περίεργα. Όλα τα παιδιά καθίσαμε γύρω απ` το δάσκαλό μας κι ακούγαμε προσεκτικά τα λόγια του. Μας μίλησε για την ιστορία του θεάτρου, που ξεκίνησε από την Αρχαία Ελλάδα. Μας τόνισε ιδιαίτερα, ότι για να γίνει μία καλή παράσταση, χρειάζεται ιδρώτας και το κυριότερο αγάπη για το θέατρο. Μας μίλησε για την ηρωική  Έξοδο του Μεσολογγίου. Ήθελε να νιώσουμε καλά αυτά τα γεγονότα, για να μπορούμε να τα παίξουμε στη σκηνή, δίχως να γελάμε.

Την πρώτη φορά που έπαιξα το ρόλο μου, έτρεμα. Είχα πολλά προβλήματα. Έβλεπα μπροστά μου πολλή δουλειά. Σιγά-σιγά όμως, βρήκα τα πατήματά μου, όπως και τα άλλα παιδιά. Είχαμε μεγάλη όρεξη για το θέατρο και στρώσαμε γρήγορα. Ο κύριος φοβήθηκε, μήπως με το θέατρο παραμελήσουμε τα μαθήματα και τα φορτώσουμε στον κόκορα. Έπεσε όμως έξω. Γράψαμε πέντε επαναληπτικά τεστ και τα πήγαμε καλύτερα απ` ότι στο πρώτο τρίμηνο.

Στις πρόβες προσπαθούσαμε να ήμαστε σοβαροί. Οι μέρες περνούσαν ευχάριστα. Το ενδιαφέρον όλων μεγάλωνε. Όταν είδαμε το τζάκι και το φωτισμό της σκηνής και ακούσαμε τη μουσική του έργου, τρελαθήκαμε!

Ο κύριος πόσες φορές μας έβαλε τις φωνές, γιατί γελούσαμε, δε θυμάμαι. Πόσες φορές επαναλάβαμε μία σκηνή, πόσες φορές σταματήσαμε για παρατηρήσεις, πόσες φορές πλημμυρίσαμε από χαρά όταν ανέβαινε η απόδοσή μας, πάλι δε θυμάμαι.

Όλα τα Σαββατοκύριακα είχαν αφιερωθεί σ` αυτό το όνειρο! Σε κάθε πρόβα μαθαίναμε και κάτι καινούργιο. Δουλεύαμε εντατικά στο ύφος και στις παύσεις, που έπρεπε να έχουν τα λόγια μας. Το θέατρο είχε μπει πλέον στις λεπτομέρειες. Ο κύριος έβαλε τα δυνατά του, να παίξουμε όσο το δυνατόν καλύτερα. Αισθανόμασταν όλοι, λες και ήμασταν στο Μεσολόγγι, πολιορκημένοι απ` τους Τούρκους.

Η μεγάλη ώρα έφτανε! Πλησίαζε! Το απόγευμα της Δευτέρας δεν πήγαμε φροντιστήριο στα Αγγλικά, γιατί είχαμε την πρόβα τζενεράλε. Πήγαμε στο σχολείο φορώντας τις στολές της παράστασης. Ο κύριος, παρόλο ότι μας είπε, ότι στην τελευταία πρόβα δεν γίνονται παρατηρήσεις, πάλι μας έκανε μερικές. Ήθελε να γίνουν όλα όπως τα είχαμε διδαχθεί.

Όσο πλησίαζε η μέρα της γιορτής, η αγωνία μου κορυφωνόταν. Θεέ μου, τι ευτυχία! Η νύχτα της Δευτέρας μου φάνηκε ατέλειωτη! Οι ώρες φαινόταν ότι δε θα περάσουν ποτέ! Δεν το πίστευα ότι αύριο θα παίξουμε θέατρο! Ήρθε το αύριο! Η μέρα που σημάδεψε τη ζωή μου στο Δημοτικό Σχολείο! Ντύθηκα με τη στολή της παράστασης και τρέχοντας πήγα στο σχολείο, για να βοηθήσω να γίνουν όλα στην εντέλεια. Είδα τον κύριο να φκιάνει κάτι στη σκηνή και τον ρώτησα αν θέλει βοήθεια. Τον καημένο κι αυτόν, τον κουράσαμε πάρα πολύ!

Τρίτη, 24 Μαρτίου 1998, ημέρα θρυλική! που θα μείνει στην ψυχή μου, στους αιώνες των αιώνων! Την ημέρα αυτή δώσαμε δύο παραστάσεις. Η πρωινή παράσταση ήταν για τους μαθητές του σχολείου. Ήρθαν όμως και γονείς. Όλα κύλησαν ομαλά, όπως τα είχαμε σχεδιάσει. Παίξαμε πολύ καλά! Ήμασταν πολύ σοβαροί! Η παράσταση είχε μεγάλη επιτυχία! Οι μαθητές και οι γονείς μάς χειροκρότησαν θερμά! Ξαφνιάστηκα, όταν είδα ένα παιδί του Νηπιαγωγείου δακρυσμένο. Δεν περίμενα ποτέ ότι θα καταλάβαινε την υπόθεση του έργου.

Μετά την  πρωινή παράσταση πήγα στο σπίτι να ξεκουραστώ λίγο, γιατί θ` ακολουθούσε η βραδινή παράσταση για τους μεγάλους. Ποτέ δε φανταζόμουν, ότι θα έπαιζα δύο παραστάσεις σε μία ημέρα!

Το πρωί δεν είχα και τόση αγωνία. Καθώς όμως πλησίαζε το βράδυ, τα πράγματα άλλαξαν. Δεν ήξερα τι να πρωτοκάνω. Η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά. Φόρεσα τη στολή της παράστασης και περίμενα τα άλλα παιδιά να έρθουν σπίτι μου, για να πάμε όλοι μαζί στο σχολείο. Καθίσαμε στα παρασκήνια, ενώ έξω οι θεατές όλο και πλήθαιναν. Η απίστευτη βραδιά έφθανε στην τελική της ευθεία! Θα τα δίναμε όλα! Ανεβήκαμε στη σκηνή κι ετοιμαστήκαμε. Το σκηνικό, ο φωτισμός, το τζάκι, όλα ήταν υπέροχα! Η σκηνή έμοιαζε με αληθινό σπίτι! Ο κόσμος δε χωρούσε στην αίθουσα και μερικοί κοιτούσαν απ` τα παράθυρα. Καρφίτσα δεν έπεφτε.

Η ομιλία του κυρίου μας, ήταν η έναρξη των δικών μας Ολυμπιακών Αγώνων. Η γιορτή άρχισε με το απολυτίκιο «Σήμερον της σωτηρίας ημών το κεφάλαιο». Στη συνέχεια η Κωνσταντίνα, παρουσίασε ένα-ένα τα ποιήματα και τα τραγούδια της χορωδίας. Μη νομίσετε ότι τα παιδιά που απήγγειλαν τα ποιήματα δεν είχαν τρακ. Όλοι είχαμε τρακ, απ` τον πολύ κόσμο! Το ποιητικό μέρος της γιορτής ήταν τέλειο! Όλα τα παιδιά είπαν το ποίημα τους αργά και δυνατά! Οι πρόβες δεν πήγαν χαμένες.

Ήρθε η στιγμή του θεάτρου. Πριν ανοίξει η σκηνή, όλα τα παιδιά έκαναν το σταυρό τους, να παιχτεί καλά το θέατρο. Ο Παναγιώτης προσευχόταν στην εικόνα της Παναγίας, που ήταν πάνω στο τζάκι.

Θεέ μου, τι αγωνία είχα! Κάθε στιγμή σκεφτόμουν τόσα πολλά! Είχα την ετοιμότητα να βοηθήσω όποιον χρειαστεί, να μπαλώσω αν γίνει κάτι στραβό. Ο δάσκαλος δεν ήταν πλέον δίπλα μας. Απολάμβανε την παράσταση ως θεατής. Είδα το Θανάση που  κράταγε το όπλο του και το χέρι του έτρεμε. Όμως στη συνέχεια το ξεπέρασε, αφού συγκεντρώθηκε στο ρόλο του.

Το άνοιγμα της σκηνής ήταν εντυπωσιακό! Το μοιρολόι ξεκίνησε. Το μόνο που σκεφτόμουν εκείνη την ώρα, ήταν ο ρόλος μου. Όσο κυλούσαν τα δευτερόλεπτα, τόσο πιο γρήγορα χτυπούσε η καρδιά μου. Η αυλαία άνοιγε σιγά-σιγά με το μοιρολόι. Ο φωτισμός αυξανόταν σταδιακά. Το τζάκι σαν αληθινό να φωτίζει τη σκηνή. Οι προβολείς να σκορπίζουν το φως και να φωτίζουν τα αγωνιώδη πρόσωπα των παιδιών. Η μουσική να χαμηλώνει. Ο παπα-Γιώργης να αρχίζει τα λόγια του. Κάθε λέξη κι ένα δάκρυ. Κάθε παιδί και μια διαφορετική νότα στην παράσταση. Ο ενθουσιασμός να μεγαλώνει… Τα λόγια να βγαίνουν από τα μέσα μας.

Με την Κωνσταντίνα υποβολέα στα παρασκήνια, νιώθαμε μεγάλη ασφάλεια. Με το θεατρικό έργο στα χέρια της, παρακολουθούσε κάθε μας λέξη, έτοιμη να επέμβει, αν κάποιο παιδί ξεχνούσε τα λόγια του. Στα παρασκήνια ήταν κι ο Παναγιώτης, που ρύθμιζε τη μουσική, το φωτισμό  και τις κανονιές της παράστασης.

Όλα πήγαν όπως τα θέλαμε. Τέλεια! καταπληκτικά!  φανταστικά! Όλα τα παιδιά έδωσαν το καλύτερό τους εαυτό. Ο κόσμος είχε ενθουσιαστεί με την απόδοσή μας. Κατά τη διάρκεια της γιορτής, δεν ακουγόταν ανάσα. Όπως λέει κι ο κύριος, ο κόσμος εκτιμάει το ωραίο! Κι αυτή η γιορτή είχε κάτι το πολύ ωραίο! Ήταν η μεγαλύτερη γιορτή που έγινε ποτέ στο σχολείο! Κι όλο αυτό, χάρη στον κύριο Τάσο.

Με το κλείσιμο της σκηνής ακούστηκε ένα δυνατό χειροκρότημα! Ο ενθουσιασμός μου δεν περιγράφεται! Εκείνη την ώρα βρέθηκα στον έβδομο ουρανό! Ένιωθα υπέροχα! Ο κόσμος μάς έκανε να πετάξουμε, να φύγουμε απ` την πραγματικότητα και να χαθούμε σ` έναν κόσμο χαράς, ενθουσιασμού και συγκίνησης!

Η σκηνή ξανάνοιξε. Ο κόσμος χειροκροτούσε συνέχεια! Ο κύριος Τάσος ανέβηκε στη σκηνή και όλοι μαζί υποκλιθήκαμε στο χειροκρότημα. Ήταν η πρώτη φορά που κοίταζα τον κόσμο. Την ώρα που έπαιζα, δε σήκωσα τα μάτια μου απ` τη σκηνή, γιατί φοβόμουν μήπως ξεχάσω τα λόγια μου. Η αίθουσα εκδηλώσεων ήταν ασφυκτικά γεμάτη, όπως ακριβώς μας είχε πει ο κύριος ότι θα είναι.

Κάτι που μου έκανε εντύπωση ήταν μια δακρυσμένη κυρία, που μόλις με είδε, άρχισε να μου λέει συγχαρητήρια και πως έκανα τον κόσμο να δακρύσει. Δεν την ήξερα, όμως μου μίλησε, σαν να με ήξερε χρόνια! Κάποια άλλη κυρία μάς είπε ότι παίξαμε σαν πραγματικοί ηθοποιοί!

Το πιο ωραίο ήταν, όταν μετά την παράσταση μας μοίρασαν από ένα τριαντάφυλλο, γιατί λέει “ξεπεράσαμε τους εαυτούς μας”. Το λουλούδι αυτό θα το αποξηράνω και θα το κρατήσω για όλη μου τη ζωή. Τα συγχαρητήρια του κόσμου δεν τα προλαβαίναμε. Όλοι περνούσαν απ` τη σκηνή για να μας σφίξουν το χέρι. Ήταν η δική μας ώρα! Η ώρα της επιβράβευσης! Ο κύριος έλαμπε από χαρά! Ο ιδρώτας που ρίξαμε όλοι, δεν πήγε χαμένος. Έπιασε τόπο. Πράγματι, αυτή η δουλειά άξιζε τα πολλά συγχαρητήρια που μας έδωσαν!  Χαλάλι, οι θυσίες που κάναμε!

Αυτό το θέατρο μ` έμαθε, ότι για να γίνει κάτι καλό, πρέπει να το νιώσεις και να το αγαπάς. Να έχεις όση υπομονή χρειάζεται. Να πιστεύεις σ` αυτό που κάνεις και να προσπαθείς.

Η γιορτή είχε επιτυχία, γιατί όλα τα παιδιά ήμασταν αγαπημένα, δίχως να ζηλεύουμε ο ένας τον άλλον. Για παράδειγμα, η Εύη, ο Γιώργος και η Γεωργία, ενώ έπαιζαν έναν βουβό ρόλο, στις πρόβες έδιναν τον καλύτερό τους εαυτό. Μπορεί να μη μιλάγανε, αλλά δε σημαίνει ότι δεν έκαναν και τίποτε. Μιλούσαν με τις γκριμάτσες, έφκιαναν τα φυσέκια και παρακολουθούσαν τα λόγια των άλλων. Ακόμη, η γιορτή μας πέτυχε, γιατί υπήρχε τέλεια συνεργασία  γονέων, μαθητών και δασκάλου.

Όταν γύρισα στο σπίτι, ένιωθα μεγάλη χαρά και περηφάνια, που τελικά πραγματοποιήθηκε το όνειρό μου. Η βραδιά ήταν δική μου. Το σπίτι δε με κρατούσε μέσα. Βγήκα έξω να γιορτάσω την εκπλήρωση του ονείρου μου.

Το βράδυ κοιμήθηκα σε πελάγη ευτυχίας. Το πρωί όμως που ξύπνησα, ένιωσα θλίψη. Θυμήθηκα τις πρόβες, τις προσπάθειές μας, τα πάντα. Ξαφνικά συνειδητοποίησα, ότι το μεγάλο όνειρο είχε τελειώσει. Πόσο θα ήθελα να γινόταν όλα πάλι απ` την αρχή!  Αχ! να μπορούσαμε να κάνουμε μια τέτοια εκδήλωση και το Καλοκαίρι! Τι θα κάνω τώρα τα Σαββατοκύριακα; Κάθε ημέρα ξυπνούσα μ` ένα σκοπό. Τώρα πια… όλα τελείωσαν. «Ό,τι αρχίζει ωραίο, τελειώνει με πόνο!» Τώρα κατάλαβα, τι πάει να πει αυτή η φράση!

Μετά τη γιορτή, οι συζητήσεις έδιναν κι έπαιρναν στην τάξη. Μερικά παιδιά το μετάνιωσαν, που έκαναν πίσω στο θέατρο και πήραν ποίημα.

Ιωάννα:  « Είμαι πολύ λυπημένη  και μετανιωμένη που δε θέλησα να παίξω κι εγώ θέατρο. Θα ήθελα να παίξουμε άλλη μια φορά θεατρικό και να παίξω και εγώ. Ακόμη κι αν δεν γίνει αυτό, θέλω να ονειρευτώ ότι παίζω και δίνω τον καλύτερο εαυτό μου….»

Παναγιώτα: «Το όνειρό μου ήταν να πάω στο θεατρικό, αλλά επειδή πήγαν πολλά παιδιά, επέλεξα το ποιητικό μέρος της γιορτής.»

Φωτεινή: «Εγώ στεναχωρήθηκα που πήρα ποίημα, γιατί ήθελα να παίξω ένα ρόλο. Αλλά μετά, είπα στον εαυτό μου ότι αυτό που έκανα ήταν το σωστό, γιατί δεν μπορούσαν να πάνε όλα τα παιδιά στο θεατρικό.»

Κωνσταντίνα: «Μερικά παιδιά το μετάνιωσαν που δεν έπαιξαν θέατρο. Εγώ δε θέλω να απαντήσω αν το μετάνιωσα, γιατί αν το κάνω, τι θα βγει;»

Αυτή τη στιγμή τα μάτια μου έχουν βουρκώσει. Θεέ μου, γιατί όσα αγαπάς να τελειώνουν τόσο γρήγορα! Γιατί να βγαίνουν πάντα αλήθεια, αυτά  που είχαν πει, πριν χιλιάδες χρόνια οι σοφοί. Τόσα χρόνια περίμενα αυτή τη γιορτή και τώρα έχει τελειώσει. Σε λίγο καιρό θα έρθει το Καλοκαίρι. Θα πάω στο Γυμνάσιο. Οι εικόνες όμως του θεάτρου, θα μένουν ζωντανές αναμνήσεις μες την καρδιά μου!

Την εξαιρετική αυτή γιορτή, τη γράψαμε και σε βίντεο. Ο κύριος μας είπε, ότι απ` τα παιδικά του χρόνια έχει τρεις φωτογραφίες που παίζει θέατρο και χαίρεται γι` αυτό! Κι εγώ θα έχω μια ολόκληρη κασέτα! Όσος καιρός κι αν περάσει, θα φυλάω αυτή την κασέτα, σαν τον πολυτιμότερο θησαυρό! Θα την βλέπουν τα παιδιά μου, τα εγγόνια μου, τα παιδιά των εγγονών μου και πάει λέγοντας.

Τώρα νιώθω μεγάλη λύπη, γιατί πιστεύω ότι δεν θα ξαναπαίξω θέατρο. Εγώ που έπαιξα θέατρο, δίνω πολλά συγχαρητήρια στα παιδιά που είπαν τα ποιήματα, γιατί αν δεν υποχωρούσαν, όλοι θα παίρναμε από ένα ποίημα και θα τέλειωνε η ιστορία! Η γενναιοδωρία τους ήταν συγκινητική!

Γκαπ ! Γκουπ ! Αχ ! σήμερα χαλάνε τη σκηνή [το σχολείο δεν είχε μόνιμη σκηνή] και όλα τα παιδιά, με πόνο στην καρδιά και  βουρκωμένα τα μάτια, κάνουμε μάθημα. Είναι θλιβερό,  δεν μπορώ να το ακούω.

Σήμερα, ο κύριος μας ανακοίνωσε ότι θα γράψουμε μερικά επαναληπτικά τεστ. Θέλει να δει, αν έχουμε αφομοιώσει βασικούς κρίκους των μαθημάτων. Σίγουρα θα διαπιστώσει, ότι το θέατρο δεν μας επηρέασε αρνητικά. Ίσα-ίσα. Ήταν μια όαση στην καθημερινότητα των μαθημάτων. Ένα οξυγόνο, που μας έκανε καλύτερους, απ` ότι ήμασταν στο πρώτο τρίμηνο.

Το θέατρο «Να ζει το Μεσολόγγι» θα είναι για μένα, μια αξέχαστη, ανεπανάληπτη και συναρπαστική εμπειρία. Θα μείνει για πάντα στη μνήμη μου! Σας ευχαριστώ κύριε Τάσο, που με βοηθήσατε να πραγματοποιηθεί το όνειρό μου! Δεν θα σας ξεχάσω ποτέ!

Ιωάννινα 16 Σεπτεμβρίου 2016

Σημείωση: Τη γιορτή στην οποία αναφέρεται η συνθετική έκθεση, μπορείτε να τη δείτε στο κανάλι μου στο YouTube. Οι τίτλοι των βίντεο είναι: 1) ΝΑ ΖΕΙ ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ (Θεατρική παράσταση) 2) ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Του Αναστασίου Τασινού

(136^ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών, τάξη ΣΤ`, σχολικό έτος 1984-1985. Οι μαθητές μου στις 3 Απριλίου 1985, παρακολούθησαν στο θέατρο Αλάμπρα την παράσταση «Βασικά με λεν Θανάση». Την άλλη ημέρα έγραψαν μια έκθεση στην τάξη για την εμπειρία τους αυτή. Κράτησα τις εκθέσεις αυτές στο αρχείο μου και τις ανέσυρα 35 χρόνια μετά, προκειμένου να φτιάξω τη συνθετική έκθεση που ακολουθεί, εκτιμώντας ότι έχει κάποιο ενδιαφέρον. Η εν λόγω η συνθετική έκθεση έπρεπε να είχε γίνει τότε, ώστε να διδάξει τους μαθητές. Τότε όμως, έλειπε από τη διδασκαλία μου η καλή αυτή πρακτική.)

Το Αναγνωστικό της ΣΤ` τάξης έχει  πολύ ωραία κείμενα, τα οποία μας δίνουν την αφορμή να συζητάμε με τον κύριό μας διάφορα ενδιαφέροντα θέματα. Έχουμε συζητήσει για το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη μουσική, το χορό, τη βία στα γήπεδα, την υγεία, την τεχνολογία, την παγκόσμια ειρήνη, τους Ολυμπιακούς αγώνες κ.τ.λ.)

Μια μέρα εκεί που συζητούσαμε για το θέατρο, ο κύριος μας ρώτησε: «Θέλετε να δούμε μία παράσταση σε κεντρικό θέατρο των Αθηνών;» Όλοι ενθουσιαστήκαμε! Το Μαθητικό Συμβούλιο της τάξης ανέθεσε αμέσως στον κύριο να επιλέξει το θέατρο.

Την άλλη ημέρα ο κύριος ήρθε χαμογελαστός στην τάξη. Φαινόταν ότι κάτι ευχάριστο είχε να μας πει. Μας ρώτησε, αν συμφωνούμε να δούμε την παράσταση «Βασικά με λεν Θανάση» στο θέατρο Αλάμπρα.  Όλοι πεταχτήκαμε απ` τη χαρά!  Στη συνέχεια μας μίλησε για το θέατρο που γεννήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα. Αυτή την ημέρα έμαθα ότι ένα θεατρικό έργο για να είναι καλό πρέπει να έχει μορφή και περιεχόμενο. Η μορφή στο έργο είναι οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας, η πλοκή του έργου, ο τρόπος που παίζει το ρόλο του ο ηθοποιός, τα σκηνικά του θεάτρου κ.τ.λ. Το περιεχόμενο είναι η ουσία του έργου, είναι τα μηνύματα που σου δίνει και οι εντυπώσεις που σου μένουν. Όταν το έργο έχει μορφή χωρίς περιεχόμενο, τότε το έργο λέμε ότι δεν είναι καλό, διότι δεν έχει ουσία. Αντιθέτως, όταν το έργο έχει περιεχόμενο χωρίς μορφή, πάλι δεν είναι καλό, γιατί τα μηνύματα σου τα μεταβιβάζει ξερά, χωρίς να σου δημιουργεί εντυπώσεις. Το έργο που έχει και τα δύο, το χαρακτηρίζουμε άριστο. Αυτές τις σκέψεις είχαμε κατά νου, πριν πάμε στο θέατρο. Ο κύριός μας είχε επικοινωνήσει με τους υπευθύνους του θεάτρου  και μας μείωσαν το εισιτήριο από 400 δραχμές σε 300 δραχμές.

Στις 3 Απριλίου 1985, ημέρα Τετάρτη και ώρα 17:30 συγκεντρωθήκαμε στην αυλή του σχολείου.  «Καλά που θα πάτε;» μας ρωτάει ένα παιδί της άλλης βάρδιας. Στο θέατρο Αλάμπρα του απαντάμε. «Α! τυχεράκηδες», μας λέει. Αμέσως φτιάξαμε δυάδες και ξεκινήσαμε με τα πόδια για το θέατρο. Στο δρόμο είχαμε σιδερένια πειθαρχία. Και να σας πω και κάτι; Εκεί που περπατάγαμε ο κύριός μας έκανε τον τροχονόμο. Εμείς δεν κάναμε βλακείες και δεν πείραζε ο ένας τον άλλον. Ο κύριος μας καμάρωνε. Δεν έκανε σε κανέναν παρατήρηση. Περάσαμε την αερογέφυρα και αφού περπατήσαμε λίγο ακόμη, φθάσαμε στην οδό Στουρνάρα, όπου ήταν το θέατρο Αλάμπρα. Στο ταμείο γινόταν σκοτωμός για τα εισιτήρια. Αφού πληρώσαμε, πιάσαμε μερικές θέσεις και περιμέναμε ν` αρχίσει η παράσταση. Ύστερα από λίγο έσβησαν τα φώτα κι άναψαν οι προβολείς της σκηνής. Οι πρωταγωνιστές ήταν δύο γνωστοί ηθοποιοί: ο Θύμιος Καρακατσάνης  και η Άννα Φόνσου, που στο έργο έπαιζαν το Θανάση και την Ολυμπία.

Πρώτος βγήκε στη σκηνή  ο Θανάσης και μας ρώτησε  αν ψηφίσαμε Πασόκ ή Νέα Δημοκρατία. Δεν έπρεπε όμως να μας πει τίποτε για τα πολιτικά κόμματα. Στη συνέχεια μας παρουσίασε τους ηθοποιούς και αμέσως άρχισε το έργο. Αχ! τι έργο ήταν αυτό; Παναγία μου! Αν ξέρατε τι παλιοκουβέντες λέγανε! Πα, πα, πα, πα! Και έκαναν και τολμηρές κινήσεις! Ντροπή! Κύριε σεναριογράφε, πως δίνεις τέτοια πράγματα να παίζουν οι ηθοποιοί; Αμ το άλλο! Είχαν και ακατάλληλες φωτογραφίες κρεμασμένες στη σκηνή. Δεν τους  ένοιαζε καθόλου που στο θέατρο ήταν και παιδιά. Με εκνεύρισαν και δύο κυρίες που καθόταν μπροστά μου. Άκουγες συνέχεια  χρατς – χρουτς και τσικ – τσικ από τα γαριδάκια και τα σποράκια που έτρωγαν.

Οι μεγάλοι γελούσαν με τις παλιοκουβέντες, ενώ εμείς τα παιδιά όταν γελούσαμε με πραγματικά αστεία, μας φώναζαν σουτ! και σουτ! Αυτά τα ακατάλληλα πράγματα έπρεπε να τα κόψουν απ` την παράσταση. Ξέρω όμως γιατί τα άφησαν. Γιατί άρεσαν στους μεγάλους κι έτσι γέμιζαν τις τσέπες τους.

Για να πούμε όμως και του στραβού το δίκιο, γελάσαμε και εμείς με μερικές πλάκες των ηθοποιών. Όπως για παράδειγμα, όταν η Ολυμπία διηγούταν τη ζωή της στο Θανάση κι έκλαιγε, αντί για μαντήλι πήρε το καπέλο του Θανάση για να σκουπίσει τα δάκρυά της. Αυτό ήταν ένα νόστιμο αστείο που πέρασε απαρατήρητο απ` τους μεγάλους. Ενώ με τις παλιοκουβέντες χα και χου τα γέλια.

Όταν τέλειωσε το πρώτο μέρος της παράστασης άναψαν τα φώτα. Πήγαμε στο κυλικείο για να φάμε κανένα σάντουιτς και βρήκαμε μόνον πορτοκαλάδες χωρίς πορτοκάλι! Ένα ποτήρι με λίγο πορτοκαλάδα και μέχρι πάνω νερό. Και ξέρετε πόσο την είχαν; 50 δραχμές! Είπαμε στον κύριο να βγούμε έξω από το θέατρο που είχε ένα μαγαζί με τοστ, αλλά δεν μας άφησε. Και καλά έκανε, γιατί είχαμε συμφωνήσει ότι δεν θα βγει κανένας στο δρόμο. Σε λίγο ακούστηκε το κουδούνι, που μας καλούσε να δούμε το δεύτερο μέρος.

Το τι βρισίδι και τι παλιοκουβέντες έπεσαν και στο δεύτερο μέρος, δεν μπορώ να σας πω. Σε κάποια στιγμή χτύπησε το τηλέφωνο και η Ολυμπία βγήκε στη σκηνή με το κομπινεζόν, χωρίς καλά-καλά να βάλει το φόρεμά της. Τι ήθελε να μας δείξει ότι έχει ωραίο σώμα; Αμ το άλλο! ο Θανάσης βγήκε στη σκηνή φορώντας ένα σώβρακο μέχρι το γόνατο. Σας τα κάνω έτσι λιανά για να καταλάβετε, γιατί δεν μου άρεσε αυτό το έργο.

Ο Θανάσης ήταν ένας καταπιεσμένος εργαζόμενος, ήταν παντρεμένος και είχε δύο παιδιά. Χώρισε από την πρώτη γυναίκα του την Ευανθία που ήταν λίγο χαζούλα και παντρεύτηκε μια χωρισμένη με δύο παιδιά την Ολυμπία, που ήταν λίγο αλήτισσα. Το ένα παιδί του Θανάση την έβρισκε με την ταχύτητα της μοτοσυκλέτας, ώσπου μια μέρα τραυματίστηκε και βρέθηκε στο νοσοκομείο. Το άλλο παιδί, ενώ τέλειωσε το Πανεπιστήμιο, δούλευε σερβιτόρος κι έμπλεξε με το χασίσι που οδηγεί στην καταστροφή. Στη συνέχεια ο Θανάσης άφησε την Ολυμπία και ξαναπήγε στην Ευανθία. Πολύ μπερδεμένη κατάσταση. Έπρεπε ο συγγραφέας να βάλει κι ένα παιδί να παίρνει τον καλό δρόμο, ώστε να μας δείξει και μια φωτεινή πλευρά της ζωής.

Στο έργο έπαιζε κι ο Μπάμπης, ένας αληταράς και βρομόστομος απ` τα Εξάρχεια. Πολύ ωραία έπαιζε και η πεθερά του Θανάση. Εκεί που γέλασα πολύ ήταν, όταν ο γιατρός πήρε το φακελάκι απ` το Θανάση με φακιρικό τρόπο.

Ο Θανάσης καταπιεζόταν πολύ στη δουλειά του και ξέσπαγε στα πρόσωπα που είχαν μπει στη ζωή του με άσχημα λόγια και χειρονομίες. Το τι βρισιές και τι παλιοκουβέντες έλεγε! Αυτά τα λόγια μάς άφησαν κακές εντυπώσεις. Ο Θανάσης έδειχνε απελπισμένος απ` τη ζωή  και διαρκώς επαναλάμβανε τη φράση «Βασικά με λεν Θανάση». Στο τέλος τον βλέπουμε να φωνάζει: «Είναι ζωή αυτή; είναι ζωή;»

Τα σκηνικά του έργου ήταν ασύνδετα με την υπόθεση του έργου. Δεν άλλαζαν, ανάλογα με το περιβάλλον. Στην αρχή το σκηνικό ήταν μια φτωχογειτονιά με ξύλινα παντζούρια κι απλωμένη μπουγάδα και όλα ταίριαζαν με την υπόθεση του έργου. Όταν η υπόθεση  μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο και μετά σε ένα καφενείο, πάλι είχε τα ίδια σκηνικά. Γίνεται διαφορετικές σκηνές να έχουν τα ίδια παντζούρια και τα ίδια απλωμένα ρούχα; Δε γίνεται βέβαια. Άσε το άλλο! Οι άνθρωποι του θεάτρου άλλαζαν το σκηνικό μπροστά στα μάτια μας. Θα έπρεπε όμως, όταν μετέφεραν τις καρέκλες και τον καναπέ να κλείνουν τις κουρτίνες της σκηνής για να μην τους βλέπουμε.

Αυτό όμως που έκανε το έργο, κατά κάποιο τρόπο, δύσκολο να το καταλάβεις ήταν η ροή του. Δεν είχε λογική σειρά. Μας γύρναγε μερικές φορές σε περασμένα γεγονότα και μας μπέρδευε. Πρώτα μας έδειξε το Θανάση που ήταν με την Ολυμπία τη δεύτερη γυναίκα του και μετά μας έδειξε που ήταν με την Ευανθία την πρώτη γυναίκα του. Παρόλα αυτά, οι ηθοποιοί  κατάφεραν να δώσουν σωστή ερμηνεία στο ρόλο τους. Άλλες φορές γελούσαμε, άλλες φορές στεναχωριόμασταν κι άλλες φορές ξαφνιαζόμασταν απ` τις παλιοκουβέντες. Μου άρεσε πολύ, όταν ο Θανάσης κατέβηκε απ` τη σκηνή κι έκανε αστεία με τους θεατές. Σε μας όμως δεν ήρθε.

Το έργο αυτό, όπως είπε και στο τέλος ο Θύμιος Καρακατσάνης, μας έδειξε την κατάντια κάθε Έλληνα πολίτη που χάνει με τον καιρό την ταυτότητά του. Μας έδειξε την κατάντια του αντρόγυνου και τα παιδιά που θα βγουν απ` αυτό, που δεν σέβονται τους γονείς τους. Γενικότερα είδαμε τις κακές συνήθειες της νεολαίας. Δεν μας έδειξε όμως, την άλλη πλευρά του νομίσματος, για τον Έλληνα πολίτη που μένει για πάντα με τη δικιά του ταυτότητα, για το καλό αντρόγυνο και για την νεολαία που αγωνίζεται. Κι αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να φύγουμε από το έργο με μια απαισιοδοξία και όχι αισιοδοξία όπως θα έπρεπε. Είδαμε δηλαδή μόνον τη μαύρη πλευρά της ζωής. Πολλά προβλήματα, χωρίς καμιά ελπίδα και διέξοδο. Τότε σκέφτηκα αυτό που μας είπε ο κύριος, ότι δεν φτάνει μόνον το ταλέντο των ηθοποιών για να είναι καλό ένα έργο. Χρειάζεται και ένα καλό σενάριο.

Με λίγα λόγια περίμενα το έργο να είναι καλύτερο, γιατί έπαιζαν πολύ καλοί ηθοποιοί. Απορώ πως παιζόταν δύο συνεχόμενα χρόνια. Όμως, οι περισσότεροι από τους θεατές φεύγοντας έδειχναν ικανοποιημένοι, γιατί μάλλον είχαν συνηθίσει στο να βλέπουν τέτοια έργα. Εμένα η γνώμη μου είναι ότι αν παρέλειπαν τις παλιοκουβέντες και τις απρεπείς χειρονομίες το έργο θα ήταν καλύτερο. Τα άφησαν όμως και το έργο χάλασε.

Όταν βγήκαμε έξω από το θέατρο έφαγα ένα περιποιημένο σάντουιτς. Χωρίς καθυστέρηση φτιάξαμε δυάδες και πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Μερικά παιδιά έφυγαν με τους γονείς τους, που ήταν έξω από το θέατρο. Οι περισσότεροι επιστρέψαμε με τον κύριό μας στην πλατεία, όπου μας περίμεναν οι γονείς μας. Μερικά παιδιά που δεν ήρθαν οι γονείς τους, τα πήγε ο κύριος στα σπίτια τους.

Την άλλη ημέρα στην τάξη κάναμε μια φοβερή κριτική του έργου. Ο κύριος μας άκουγε προσεκτικά, δίχως να μιλάει. Στο τέλος παραδέχτηκε, για άλλη μια φορά, ότι έκανε λάθος που μας πήγε σε αυτό το έργο, δίχως πρώτα να το έχει δει. Έτσι που λέτε την πατήσαμε.

Βασικά, εμένα δεν μου άρεσε το έργο «Βασικά με λεν Θανάση», παρόλο που είχε και μερικές καλές σκηνές. Μου άρεσε όμως, που μιλήσαμε στην τάξη για τη μορφή και το περιεχόμενο του έργου. Αυτή η συζήτηση ήταν πολύ διδακτική. Ήταν η πρώτη φορά που πήγαμε σε κανονικό θέατρο και ο κύριός μας στεναχωρήθηκε που δεν το ευχαριστηθήκαμε. Μακάρι να ξαναπάμε στο θέατρο, αλλά αυτή τη φορά να προσέξουμε τι έργο θα επιλέξουμε.

Ιωάννινα 30 Νοεμβρίου 2020

Σημειώσεις:

1) Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

2) Στο άρθρο μου «Στο θέατρο Αλάμπρα» περιγράφω κι εγώ την παράσταση «Βασικά με λεν Θανάση».

Του Αναστασίου Τασινού

 (Το σχολικό έτος 1982-1983 ήμουν δάσκαλος στο διθέσιο Δημοτικό Σχολείο Χαβδάτων Κεφαλονιάς, στις τάξεις Δ`, Ε` και ΣΤ`. Στις 5 Ιουνίου 1983, με τη λήξη της σχολικής χρονιάς, τρία δημοτικά σχολεία της περιοχής Ληξουρίου παρουσιάσαμε από κοινού μια εκδήλωση, που ήταν αφιερωμένη στην παγκόσμια ειρήνη. Οι μαθητές μου έπαιξαν θέατρο και απήγγειλαν ποιήματα. Την άλλη μέρα στην τάξη έγραψαν μια έκθεση για την εκδήλωση αυτή. Κράτησα τις εκθέσεις αυτές στο αρχείο μου και τις ανέσυρα, 37 χρόνια μετά, προκειμένου να φτιάξω τη συνθετική έκθεση που ακολουθεί, εκτιμώντας ότι έχει κάποιο ενδιαφέρον. Η εν λόγω συνθετική έκθεση έπρεπε να είχε γίνει τότε, ώστε να διδάξει τους μαθητές. Τότε όμως, δεν υπήρχε η καλή αυτή πρακτική στη διδασκαλία μου).

Ειρήνη με δυο λόγια λέμε τη φιλία όλων των λαών. Αγαπώ την ειρήνη και θα ήθελα να βασιλεύσει σε όλον τον κόσμο. Αν όμως, η πατρίδα μου δεχθεί επίθεση από κάποιο άλλο κράτος τότε είμαι με τον πόλεμο. Όπως μας είπε και ο δάσκαλός μας στις εθνικές γιορτές, τότε οφείλουμε να υπερασπιστούμε την πατρίδα μας μέχρι την τελευταία σταγόνα του αίματός μας. Έτσι έκαναν και οι πρόγονοί μας για να είμαστε εμείς σήμερα λεύτεροι. Χωρίς λευτεριά, η ειρήνη είναι σκλαβιά. Με τους κατακτητές δεν μπορείς να έχεις ποτέ ειρήνη. Αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω αυτόν τον πρόλογο, πριν μπω στο κυρίως θέμα.

Χθες, 5 Ιουνίου 1983, ημέρα Κυριακή, στο Δημοτικό Σχολείο Χαβδάτων, κάναμε μια μεγάλη γιορτή με τη λήξη της σχολικής χρονιάς, που ήταν αφιερωμένη στην παγκόσμια ειρήνη. Στη γιορτή πήραν μέρος οι μαθητές από τα Χαβδάτα, τα Φαβατάτα και τα Μαντζαβινάτα. Ήρθαν όμως και μερικά παιδιά από τα Καμιναράτα, και τους Σουλλάρους. Εμείς, που ήμασταν οι οικοδεσπότες της γιορτής, υποδεχτήκαμε τα άλλα παιδιά με  μεγάλη χαρά! Τα πήραμε αμέσως στην παρέα μας.

Ο δάσκαλός μας φρόντισε από το Μάρτιο κι έφτιαξε μια όμορφη θεατρική σκηνή με κουρτίνες μπορντό, που άνοιγαν κι έκλειναν με τροχαλίες. Αυτή η σκηνή μάς έδωσε μεγάλη χαρά. Αυτού παίξαμε και το θέατρο «Φιλική Εταιρεία» την 25^η Μαρτίου.

Στη γιορτή της ειρήνης το σχολείο μου έπαιξε θέατρο και απήγγειλε ποιήματα. Όλα τα παιδιά είχαν μάθει πολύ καλά τα λόγια τους. Δουλέψαμε πολύ σκληρά στο σχολείο και στο σπίτι και μέσα σε λίγες μέρες ήμασταν έτοιμοι.

Η εκδήλωση άρχισε με την ομιλία του δασκάλου μας, που αναφέρθηκε στα πυρηνικά όπλα και την ειρήνη. Αμέσως μετά άρχισε το θέατρο. Ο δάσκαλός μας καθόταν στο παρασκήνιο με τα χαρτιά στο χέρι και πρόσεχε, αν κομπιάσουμε να μας βοηθήσει.

Το θέατρο λεγόταν «Ειρήνη» και είχε τρεις μεγάλες πράξεις. Η πρώτη πράξη είχε σκηνικό ένα  σπίτι, η δεύτερη ένα καφενείο και η τρίτη ένα λιμάνι. Κάθε φορά που αλλάζαμε το σκηνικό οι κουρτίνες έκλειναν. Μέχρι να αρχίσει η επόμενη πράξη, μερικά παιδιά που δεν έπαιζαν θέατρο απήγγειλαν ποιήματα.

Όταν πρωτοανέβηκα στη σκηνή κι είδα ένα πλήθος κόσμου να με κοιτάει, είχα λίγο τρακ. Ύστερα από λίγο το τρακ μού πέρασε. Οι περισσότεροι θεατές μού ήταν άγνωστοι. Έκανα από μέσα μου το σταυρό μου κι άρχισα να μιλάω. Φοβόμουν μήπως γελάσω, ειδικά όταν κοίταζα τον κόσμο. Κρατήθηκα όμως.

Η πρώτη πράξη έδειχνε έναν πατέρα και μια μάνα να συζητάνε με τα δυο παιδιά τους στο σπίτι. Τα παιδιά σπούδαζαν στην Αθήνα και ήρθαν για διακοπές το καλοκαίρι  στο χωριό. Όλοι οι μαθητές ξεκίνησαν σοβαρά το ρόλο τους, χωρίς γέλια και βλακείες, γι` αυτό και η πρώτη πράξη είχε μεγάλη επιτυχία.

Η δεύτερη πράξη έδειχνε τους νέους του χωριού να συζητάνε στο καφενείο. Ο κόσμος γέλαγε με τα αστεία που έλεγαν, άλλα όταν μίλαγαν για τα πυρηνικά όπλα, τους άκουγε προσεκτικά. Και η δεύτερη πράξη είχε μεγάλη επιτυχία.

Η τρίτη πράξη ήταν η πιο όμορφη απ` όλες! Έδειχνε μια πορεία ειρήνης στο λιμάνι. Είχε ωραίους ποιητικούς διαλόγους και πολύχρωμα πανό ειρήνης. Στο τέλος βγήκαν και οι δάσκαλοί μας στη σκηνή και όλοι μαζί υποκλιθήκαμε στον κόσμο. Τότε πήραμε και τα πιο πολλά χειροκροτήματα. Ένιωσα μια μεγάλη ικανοποίηση, που κατάφερα και είπα το ρόλο μου δυνατά, καθαρά και το κυριότερο σοβαρά.

Μόλις τέλειωσε το θέατρο, βγήκαμε στην αυλή του σχολείου για να συνεχιστεί η γιορτή μας. Στην αυλή είχαμε στήσει μια μικρή εξέδρα, όπου οι μικροί μαθητές απήγγειλαν τα ποιήματά τους. Κάτω από τον πλάτανο υπήρχε μια έκθεση βιβλίου και κάτω από τις αμυγδαλιές υπήρχε ένας πάγκος που πουλούσε λεμονάδες, μπύρες και κοκακόλες. Στον πέτρινο τοίχο της αυλής οι μαθητές από τα Φαβατάτα είχαν στήσει τη δική τους έκθεση ζωγραφικής.

Μετά από τις απαγγελίες ποιημάτων, άρχισαν οι παραδοσιακοί χοροί. Πρώτα χόρεψε το Δημοτικό Σχολείο Μαντζαβινάτων, μετά η Χοροπούλα και τέλος ο χορευτικός σύλλογος Καμιναράτων. Ο κόσμος χειροκρότησε θερμά και τα τρία χορευτικά.

Άλλοι μαθητές παρακολουθούσαν τους χορούς,  άλλοι ξεφύλαγαν τα βιβλία της έκθεσης και άλλοι έπιναν λεμονάδες. Ήταν ένα πανηγύρι! Στο τέλος ο δάσκαλός μας αμόλησε στον ουρανό πέντε λευκά περιστέρια! Ήταν μια ωραία φάση!

Η γιορτή κράτησε περίπου τρεις ώρες και ο κόσμος δεν έλεγε να φύγει. Βαρεθήκαμε να ακούμε συγχαρητήρια για την ωραία μας γιορτή και για την όμορφη αυλή μας. Κάθε δέντρο είχε και το σήμα της ειρήνης. Μάλιστα ο τοίχος του υδραγωγείου είχε γραμμένο το σύνθημα «Ειρήνη στον κόσμο». Ακόμη, στον τοίχο του σχολείου, μέσα και έξω, είχαμε βάλει αφίσες για την ειρήνη. Αυτή η μέρα θα μου μείνει αξέχαστη! Η γιορτή είχε μεγάλη επιτυχία! Ο κόσμος ευχαριστήθηκε! Ένιωσα πάρα πολύ ωραία που συμμετείχα κι εγώ σε αυτή τη γιορτή και θα ήθελα να την επαναλάβουμε και του χρόνου.

Ο δάσκαλός μας ήταν γεμάτος χαρά. Μας έδωσε πολλά συγχαρητήρια και μας είπε να κρατηθούμε σε φόρμα, γιατί το Σάββατο, 11 Ιουνίου 1983,  θα παρουσιάσουμε το θέατρο και τα ποιήματα και στο Ληξούρι, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου. Τότε ήταν που πετάξαμε απ` τη χαρά μας! Να δούμε τώρα, πως θα τα πάμε και στο Ληξούρι;

Αυτή τη χρονιά ένιωσα τη μεγάλη σημασία της ειρήνης κι έμαθα για τα πυρηνικά όπλα, που δεν ήξερα τίποτε. Έμαθα ότι στο τέλος του 2^ου παγκοσμίου πολέμου οι Αμερικάνοι έριξαν μία πυρηνική βόμβα στη Χιροσίμα και μία στο Ναγκασάκι της Ιαπωνίας. Το αποτέλεσμα ήταν να πεθάνουν χιλιάδες άνθρωποι απ` τη ραδιενέργεια. Με τα πυρηνικά όπλα δεν χρειάζεται να σε χτυπήσει μια σφαίρα για να πεθάνεις. Αρκεί να αναπνεύσεις μολυσμένο αέρα ή να καταναλώσεις μολυσμένη  τροφή ή να έρθεις σε επαφή με τη ραδιενέργεια για να αρρωστήσεις βαριά και να πεθάνεις. Αν βρεθείς κοντά στην έκρηξη καίγεσαι. Το έδαφος για πολλά χρόνια μολύνεται και είναι επικίνδυνο για καλλιέργειες. Όσοι προσβληθούν απ` τη ραδιενέργεια και επιζήσουν, μπορεί να γεννήσουν παραμορφωμένα παιδιά. Είναι απάνθρωπο να σε πεθαίνουν πριν προλάβεις να γεννηθείς. Ο σημερινές πυρηνικές βόμβες είναι περισσότερες και μεγαλύτερες σε δύναμη. Οι επιστήμονες λένε ότι, αν χρησιμοποιηθούν, μπορούν να καταστρέψουν όλον τον πλανήτη. Αυτά που μόλις σας έγραψα, τα είπα και στο ρόλο μου στο θέατρο.

Μερικοί άνθρωποι στην Ευρώπη και την Αμερική, επειδή φοβούνται τον πυρηνικό πόλεμο, έφτιαξαν τσιμεντένια καταφύγια κάτω από τη γη, νομίζοντας ότι θα σωθούνε από μια πυρηνική έκρηξη. Τι θα φάνε όμως, όταν θα βγουν απ` τις τρύπες τους, που όλα θα είναι μολυσμένα; Αυτό δεν το σκέφτονται;

Ο μόνος δρόμος για να σωθεί η ανθρωπότητα είναι να σβήσει η έχθρα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Δηλαδή, της Σοβιετικής Ένωσης και της Αμερικής. Η έχθρα αυτή λέγεται «Ψυχρός πόλεμος, ενώ θα έπρεπε να λέγεται «Θερμός πόλεμος», γιατί οι πυρηνικές βόμβες καίνε τα πάντα. Εγώ πιστεύω ότι ένα παγκόσμιο φιλειρηνικό κίνημα, μπορεί να ανοίξει το δρόμο της ειρήνης και της φιλίας σε όλα τα κράτη.

Φτάνει πια! Δεν θέλουμε άλλο πόλεμο. Αρκετά εκατομμύρια άνθρωποι χάθηκαν στους δύο φοβερούς παγκοσμίους πολέμους. Γνωρίζουμε τα καταστροφικά τους αποτελέσματα.   Δεν υποστηρίζουμε τη θεωρία τού «δεν τρέχει τίποτα». Ξέρουμε ότι ο φόβος του 3^ου παγκοσμίου πολέμου πλανάται πάνω απ` τα κεφάλια μας. Οι δύο υπερδυνάμεις πρέπει να λύσουνε ειρηνικά τις διαφορές τους κι όχι πολεμώντας η μία την άλλη. Ας κάτσουν επιτέλους στο τραπέζι της ειρήνης σοβαρά και όχι για αγγαρεία.

Τα λεφτά που σπαταλιούνται κάθε λεπτό της ώρας για μέσα ολέθρου, μπορούν να θρέψουν εκατομμύρια πεινασμένα παιδιά. Οι δύο υπερδυνάμεις πρέπει να ακούσουν τη συμβουλή του Αϊνστάιν: «Σταματήστε τον πυρηνικό ανταγωνισμό, πριν οι άνθρωποι ξαναγυρίσουν  στα σπήλαια και στα τόξα».

Φέτος έμαθα πολλά πράγματα για την ειρήνη. Ακόμη, χάρηκα πολύ, που το σχολείο μου έβαλε ένα μικρό λιθαράκι στο μεγάλο φράγμα, που θα σταματήσει το θεριό του πολέμου. Από δω και πέρα θα είμαι κι εγώ οπαδός της ειρήνης και δεν θα ξαναπαίξω πολεμικά παιχνίδια. Ζήτω η Ειρήνη!

Ιωάννινα 25 Δεκεμβρίου 2020

      Σημειώσεις:

Ο τρόπος δημιουργίας της συνθετικής έκθεσης περιγράφεται λεπτομερώς στο άρθρο μου «Άκου όταν μιλάς δάσκαλε!».

Στο YouTube έχω ανεβάσει κι ένα βίντεο με τη γιορτή της ειρήνης στα Χαβδάτα Κεφαλονιάς.

Το θέατρο και τα ποιήματα της γιορτής της ειρήνης τα παρουσιάσαμε και στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου Ληξουρίου.