giannisTs blog

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΡΟΥΣΗ Καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου grousis@ath.forthnet.gr
Μέρες που είναι, υπάρχει μια τάση παρά τη φτώχεια μας να νιώθουμε όλοι πιότερο αλληλέγγυοι στους πιο φτωχούς από μας και να τους συμπαραστεκόμαστε με διαφόρων ειδών δοσίματα και ελεημοσύνες.

Θα ήθελα να θυμίσω και πάλι ότι, τουλάχιστον από τις χριστιανικές της καταβολές, αυτή η μέθοδος αποτελεί εκφυλισμό των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων στις οποίες τα πάντα ήταν κοινά, στη συνέχεια παρέμειναν κοινά μόνο τα γεύματα που και αυτά με την πάροδο του χρόνου γίνονταν όλο και πιο αραιά, και τέλος όλα αυτά αντικαταστάθηκαν από την ελεημοσύνη προς τους φτωχούς.

Αυτή δεν αποτελούσε τίποτε άλλο παρά μια έμπρακτη υποχώρηση -εκφυλισμό- από τη αρχική χριστιανική θέση για μη ύπαρξη φτωχών και πλουσίων, στη συνύπαρξή τους και στην απατηλή, στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, μετατροπή του «μακάριοι οι φτωχοί» σε «μακάριοι οι φτωχοί τω πνεύματι».

Από μια άλλη σκοπιά, εκείνη των εργατικών ενώσεων του 19ου αιώνα, η οικονομική αλληλοβοήθεια και τα κοινά ταμεία των εργατών, ιδιαίτερα προς εκείνους που απεργούσαν, αποτελούσε συνήθη τακτική και θεμελιακό συστατικό μιας πρώιμης σοσιαλιστικής πρακτικής, που πολλές φορές οδηγούσε εργατικές ενώσεις ακόμη και να καθυστερούν την εκδήλωση μιας απεργίας, έτσι ώστε αυτή να μη συμπίπτει με άλλες, για να μπορεί να στηριχτεί οικονομικά από το ταμείο αλληλοβοήθειας. Ταυτόχρονα, αυτή η βοήθεια εθεωρείτο συστατικό στοιχείο μιας μελλούμενης κοινωνίας, η οποία όμως δεν αντιμετωπιζόταν ακόμη ως σοσιαλιστική, αλλά απλώς ως δικαιότερη καπιταλιστική.

Και βεβαίως ανέκαθεν υπήρχε η συμβολή των πλουσίων στην ανακούφιση των φτωχών, που οι ίδιοι και το σύστημα τους δημιουργούσαν, με κορύφωση στον τόπο μας το βιβλιάριον απόρων κορασίδων της αλήστου μνήμης Φρειδερίκης, που ανακούφιζε τόσο τον Πειναλέοντα όσο και την Ανεργίτσα του αλησμόνητου Μένη Μποστατζόγλου.

Το ζήτημα είναι να εξετάσουμε αν αυτές οι μορφές ελεημοσύνης, αλλά και άλλου είδους συμβολές στη μερική ανακούφιση των απανταχού ανά τη Γη φτωχών, μορφές που κινούνται από τον πρόσφατο αγώνα Ολυμπιακού – φίλων Ζιντάν, Ρονάλντο, μέχρι την «υιοθέτηση» μικρών παιδιών, και από τη βοήθεια σε λιμοκτονούντες, μέχρι την οικοδόμηση παιδικών νοσοκομείων, λύνουν προβλήματα ή παρατείνουν την ύπαρξή τους.

Η αλήθεια είναι ότι συμβάλλουν και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Από τη μια πράγματι συμβάλλουν στην ανακούφιση τραγικών καταστάσεων, στην άμβλυνση του πόνου, στο σώσιμο ακόμη και ζωών, συμβάλλουν στην βελτίωση συνθηκών διαβίωσης, ανεπίτρεπτων για το επίπεδο ανάπτυξης των υλικών παραγωγικών δυνάμεων της εποχής μας.

Από την άλλη όμως λειτουργούν ως άλλοθι συνειδήσεων, ως ασπιρίνες στον καρκίνο, και τελικά ως επιβεβαίωση της φυσικότητας της συνύπαρξης του αμύθητου πλούτου με την εξίσου αμύθητη φτώχεια, της απέραντης ευτυχίας με την απέραντη δυστυχία, της συνύπαρξης της άνω πλευράς του Μανχάταν με την κάτω πλευρά του, δηλαδή με τους άστεγους που «ζούνε» στις στοές της Νέας Υόρκης σε απόσταση αναπνοής ο ένας από τον άλλο, οι μεν παρέα με τα τρωκτικά και οι δε με τη χλιδή τους.

Με άλλα λόγια, συμβάλλουν στη διαιώνιση μιας τάξης πραγμάτων που είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία τους, πόσο μάλλον όταν, εκτός των άλλων, οι πράξεις ελεημοσύνης χρησιμοποιούνται για να καταστήσουν συμπαθή ως άτομα εκπροσώπους του κεφαλαίου, διαχωρίζοντάς τα από αυτή τη συστατική για την οντότητά τους ιδιότητα του κεφαλαιοκράτη, και ξεχνώντας ότι τα ίδια αυτά τα άτομα με αυτήν τους την ιδιότητα, είναι εκείνα που δημιουργούν τα προβλήματα, τα οποία, στη συνέχεια, προσπαθούν να αντιμετωπίσουν μερικώς.

Εξ ου και το συμπέρασμα είναι: ναι στην ελεημοσύνη, ταυτόχρονα όμως ναι στην αποκάλυψη του κάθε άλλο παρά φυσικού χαρακτήρα της, ναι στην αποκάλυψη των πραγματικών ενόχων που δημιουργούν τις συνθήκες που οδηγούν σε αυτήν, και κυρίως ναι στην αποκάλυψη σε όσους είναι αποδέκτες της, της πραγματικής διεξόδου από τη δυστυχία τους που δεν είναι άλλη από την απαλλαγή τους από το βάρβαρο σύστημα που τους οδηγεί στο να την έχουν ανάγκη. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι το δένδρο αλλά το δάσος, δεν είναι το μέρος αλλά το όλο, δεν είναι τελικά η μεταρρύθμιση που αμβλύνει τον πόνο αν δεν τον καθιστά γλυκό, αλλά η επανάσταση που καταργεί την αρρώστια που τον δημιουργεί.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Η σημερινή κοινωνικοπολιτική κατάσταση περιγράφεται ανάγλυφα από μια φράση του Χατζηδάκη που πολλοί Έλληνες και ξένοι ηγέτες έχουν επαναλάβει κατά κόρον : «η Ελλάδα επιζεί ακόμα, επιζεί νομίζω μέσα από διαδοχικά θαύματα» .

Τα θαύματα όμως, δεν ήταν ποτέ μόνο οικονομικά: από τη σύσταση του Ελληνικού κράτους, από τον Καποδίστρια μέχρι και σήμερα, η χώρα μας έχει ζήσει σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία πέντε φορές τον εφιάλτη της Χρεωκοπίας.

Η πρώτη πτώχευση έγινε μόλις μετά τη σύσταση του Ελληνικού κράτους και επί Κυβερνήσεως του Ιωάννη Καποδίστρια. Τα δάνεια δεν τα είχε ζητήσει εκείνος, όμως βάραιναν το Ελληνικό κράτος αφού είχαν ζητηθεί από τους Έλληνες στην Επανάσταση.

Η δεύτερη πτώχευση έγινε επί Όθωνα ,ο οποίος ήταν Βαυαρός και οι Μεγάλες Δυνάμεις τον έστειλαν «τοποτηρητή» των συμφερόντων τους στην Ελλάδα. Ενώ ο Όθωνας είχε υποβάλει για δέκα χρόνια λιτότητα με ένα μνημόνιο – που τόσο μοιάζει με το σημερινό!- το οποίο είχε συντάξει με τις Μεγάλες Δυνάμεις, μειώνοντας μισθούς και δαπάνες σημαντικές για τον Ελληνικό πληθυσμό, δεν κατάφερε να αποφύγει την πτώχευση.

Η τρίτη πτώχευση συνέβη επί Κυβερνήσεως του Χαρίλαου Τρικούπη. Αυτός αν και περιέκοψε δαπάνες, προχώρησε σε εξορθολογισμό των μισθών αλλά τελικά δεν τα κατάφερε, με αποτέλεσμα το 1893 να δηλώσει στη βουλή το ιστορικό εκείνο «Κύριοι δυστυχώς επτωχεύσαμεν».

Η τέταρτη πτώχευση σημειώθηκε επί Ελευθερίου Βενιζέλου. Ο Βενιζέλος κήρυξε πτώχευση, έκανε στάση πληρωμών εξωτερικού χρέους και επέβαλλε εξευτελιστικά μεροκάματα. Το αποτέλεσμα ήταν να βγουν κερδισμένοι οι μεγάλοτσιφλικάδες γαιοκτήμονες αφού εξαγόραζαν την περιουσία των μικρότερων σε εξευτελιστικές τιμές: έτσι έγινε η αρχή για να οδηγηθούμε στη δικτατορία Μεταξά.

Η πέμπτη πτώχευση συνέβη επί Ιωάννη Μεταξά: ο Μεταξάς, αν και κατέφυγε στην Κοινωνία των Εθνών, ζητώντας να μην πτωχεύσει η Ελλάδα γιατί «αυτό θα διέλυε το λαό του», δε μπόρεσε να αποφύγει τη χρεωκοπία.

Το χειρότερο λοιπόν για τη χώρα δεν είναι τα οικονομικά δεδομένα :σήμερα, όπως και σε κάθε μια από τις παραπάνω περιπτώσεις , η Ελλάδα,πριν πτωχεύσει οικονομικά , πτώχευε ηθικά.

Υπεύθυνοι γι’ αυτό ,οι πολιτικοί άρχοντες του τόπου: οι ίδιοι που πάντα δανειζόντουσαν υπέρμετρα από το εξωτερικό ,από τις ίδιες πάντα «Μεγάλες Δυνάμεις» (που λόγω του ότι η χώρα μας έχει θέση κλειδί για τα γεωστρατηγικά τους συμφέροντα, προσπαθούν να μας έχουν πάντα υπόχρεους) .

Αν όμως στο παρελθόν, υπήρχε το δεδομένο ότι η πολιτική ηγεσία ήταν σχεδόν πάντα διορισμένη από ξένα κέντρα εξουσίας, δεν θα έπρεπε σήμερα η χώρα μας να είναι έρμαιο στις διαθέσεις του οποιουδήποτε μηχανισμού, όπως το ΔΝΤ. Η γενική αίσθηση του Έλληνα πολίτη είναι ότι οι πελατειακές σχέσεις, η αδιαφάνεια, η διαφθορά, η ασυνέχεια του Ελληνικού κράτους είναι οι αιτίες που μας οδήγησαν εκτός όλων των άλλων εδώ.

Ο Έλληνας σήμερα έχει την πεποίθηση ότι οι πολιτικοί , πολλές φορές και αποδεδειγμένα, χρηματοδοτούνται από ξένα οικονομικά συμφέροντα τα οποία ξεπληρώνουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μόλις εκλέγονται, ενώ παράλληλα κατασκευάζουν κομματική «πελατεία» διορίζοντας κόσμο στο Δημόσιο. Και είναι οι ίδιοι πολιτικοί από τους οποίους ζητείται σήμερα να ορθώσουν το ανάστημα τους σε διεθνές επίπεδο , όχι εκλιπαρώντας βοήθεια από τους ξένους , αλλά με κίνητρο το γνήσιο εθνικό συμφέρον .

Μόνο αν βρεθεί κάποιος, με συναφείς ηθικές αξίες, που θα έχει ΟΡΑΜΑ και τη δύναμη να εμπνεύσει το λαό, που θα ασκεί πολιτική για την Χώρα και όχι για τον εαυτό του, τότε η Ελλάδα θα κερδίσει την χαμένη της αξιοπρέπεια. Τότε η Ελλάδα δεν θα πετύχει ένα ακόμα διαδοχικό θαύμα αλλά ένα διαχρονικό, το οποίο θα της επιτρέψει να έχει τη θέση που της αρμόζει και της αξίζει στη διεθνή πραγματικότητα, χωρίς τη βοήθεια άσπονδων εχθρών και φίλων .

Μανόλης Καλαμπόκας
Ιατρός

http://www.healthierworld.gr