Σχέδιο Δράσης Σχολικής Μονάδας:
Τίτλος: «ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΞΕΦΥΛΛΙΖΩ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΟΛΟ ΓΥΡΙΖΩ!» Α
Στόχος σχεδίου:
Στόχος του σχεδίου δράσης είναι η εξοικείωση του παιδιού με το βιβλίο, η αναπτυξη της φιλομάθειας και της φιλαναγνωσίας, καθώς και η αναβάθμιση της σχολικής μας βιβλιοθήκης που θα συμβάλλει στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των νηπίων.
Η ανάγκη για τον εμπλουτισμό, εκσυγχρονισμό και την καλύτερη οργάνωση της σχολικής μας βιβλιοθήκης είχε προκύψει από την προηγούμενη σχολική χρονιά, καθώς οι νηπιαγωγοί της σχολικής μας μονάδας διαπίστωσαν ότι πολλά παιδικά βιβλία έπρεπε να αποσυρθούν από τα ράφια της βιβλιοθήκης μας, αφού είχαν υποστεί φθορές από τη συνεχή χρήση τους. Επιπρόσθετα, ως εκείνη τη στιγμή, η βασική λειτουργία της δανειστικής βιβλιοθήκης του νηπιαγωγείου μας είχε κινηθεί σε μάλλον παραδοσιακές μεθόδους και οι νηπιαγωγοί ένιωθαν ότι έπρεπε να γίνουν ουσιαστικές αλλαγές. Προβληματίστηκαν έντονα κατά πόσο βοηθούσαν στη διαμόρφωση αναγνωστικής κουλτούρας και αποφάσισαν να εκπαιδεύσουν με βιωματικές δράσεις τα νήπια για την αξία της αναγνωστικής διαδικασίας, τη διασύνδεση της ανάγνωσης με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης, γραμματισμού και δημιουργικής φαντασίας και την ανάγκη διαχείρισης των βιβλίων με σεβασμό και προσοχή.
Tο σχέδιο δράσης οργανώθηκε και εξελίχθηκε ως εξής:
- Οι νηπιαγωγοί από την αρχή της σχολικής χρονιάς, ασχολήθηκαν με την τακτοποίηση των βιβλίων που υπήρχαν στο νηπιαγωγείο μας. Αποσύραμε τα βιβλία που είχαν υποστεί φθορές και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στη βιβλιοθήκη και δημιουργήσαμε από αυτά κάρτες ( τοποθέτησε την ιστορία με τη σωστή χρονική σειρά), με τις οποίες τα παιδιά θα μπορούσαν να ασχολούνται στο τραπεζάκι της βιβλιοθήκης. Καταγράψαμε, αριθμήσαμε και ομαδοποιήσαμε παλιά και καινούργια βιβλία που μας είχαν δωρίσει γονείς και φίλοι, ενώ τοποθετήσαμε πάνω τους αυτοκόλλητα, ανάλογα με το περιεχόμενο τους.
- Αγοράσαμε επίσης καινούργια βιβλία από τα χρήματα που καταβάλει ο Δήμος στις σχολικές μονάδες για τα λειτουργικά τους έξοδα
- Πραγματοποιήσαμε απογευματινή επιμορφωτική- ενημερωτική συνάντηση με τους γονείς για το σχέδιο δράσης και ζητήσαμε τις απόψεις και τις παρατηρήσεις τους. Επίσης με παραδείγματα προσπαθήσαμε να «εκπαιδεύσουμε» τους γονείς ως προς τον τρόπο ενασχόλησης στο σπίτι με το βιβλίο. Παράλληλα ζητήσαμε να συμπληρώσουν σχετικά ερωτηματολόγια, από την αποκωδικοποίηση των οποίων αναδύθηκε η ανάγκη διαμόρφωσης μιας αναγνωστικής κουλτούρας και η ανάγκη βαθύτερης καλλιέργειας της φιλαναγνωσίας και φιλομάθειας εντός του σχολικού περιβάλλοντος, καθώς διαπιστώθηκε ότι αρκετά νήπια δεν εμπλέκονταν συχνά σε διαδικασίες ανάγνωσης βιβλίων.( 95% των νηπίων «κάποιες φορές» ζητούν από τους γονείς τους να τους αγοράσουν βιβλία, 3% «πολλές φορές», ενώ 2% «ποτέ»). Ως εκ τούτου, θεωρήθηκε απαραίτητη η υποστήριξη του εγγραμματισμού των παιδιών και η επαφή τους με τα βιβλία.
- Στη συνέχεια οργανώσαμε τη γωνιά της βιβλιοθήκης στο νηπιαγωγείο μας. Η βιβλιοθήκη βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της τάξης. Το ένα τμήμα της βιβλιοθήκης εμπλουτίστηκε με βιβλία από διαφορετικές κατηγορίες (παραμύθια, μυθολογία, μύθοι του Αισώπου, Κόμικ, βιβλία μόνο με εικόνες, λεξικά…), ενώ το άλλο τμήμα της, μετά από συμφωνία με τα παιδιά, εμπλουτιζόταν με βιβλία που τα διαβάζαμε με κάθε αφορμή και στη συνέχεια μπορούσαν να ασχοληθούν με αυτά τα νήπια.
- Στην συνέχεια, μέσα από πλούσιο εποπτικό υλικό, παρουσιάσαμε στα παιδιά τα δικαιώματα του μικρού αναγνώστη και δόθηκαν βασικές οδηγίες , όπως για παράδειγμα: «Προσέχω πώς κρατώ το βιβλίο»,«Αποφεύγω να κάθομαι πάνω στα βιβλία», «Δε μουντζουρώνω και δε ζωγραφίζω μέσα στα βιβλία», κ.τ.ό. Οι οδηγίες συμφωνήθηκαν από κοινού και πήραμε αποφάσεις για τον τρόπο λειτουργίας της βιβλιοθήκης ( πόσα παιδάκια θα επισκέπτονταν καθημερινά τη γωνιά, που έπρεπε να τοποθετούν το όνομά τους, τι μπορούσαν να κάνουν με το βιβλίο που επέλεγαν, πως θα έβαζαν το βιβλίο στη σωστή θέση μετά την ενασχόληση…)
6.Μετά από μία εβδομάδα λειτουργίας της βιβλιοθήκης, διαπιστώσαμε ότι τα παιδιά προτιμούσαν να ξαπλώνουν στο χαλάκι ή να κάθονται στην παρεούλα για να διαβάσουν τα αγαπημένα τους παραμύθια και έτσι τα ρωτήσαμε πως θα μπορούσαμε να κάνουμε πιο άνετη τη γωνιά. Αποφασίστηκε να τοποθετήσουμε μαξιλαράκια περιμετρικά της βιβλιοθήκης και τα παιδιά ενθουσιάστηκαν.
7.Ανάλογα με το θέμα που εξετάζαμε, εμπλουτίζαμε το τραπεζάκι της βιβλιοθήκης με σχετικά βιβλία, που έφερναν εκπαιδευτικοί και παιδιά, ώστε τα νήπια να μπορούν να αντλούν ιδέες από αυτά
8.Για να κάνουμε πιο ενδιαφέρουσα την ανάγνωση στα νήπια και να τραβήξουμε το ενδιαφέρον τους, επιλέγαμε βιβλία που οι ήρωες «ζωντάνευαν» και μας επισκέπτονταν στο νηπιαγωγείο, προκειμένου να μας πουν την ιστορία τους. Έτσι δεχτήκαμε επίσκεψη από τον Βάσω τον βάτραχο, τον Ρίκο τον παπαγάλο..Τα παιδιά κρατώντας τις κούκλες, καλλιεργούσαν τον προφορικό τους λόγο και τη φαντασία τους, φτιάχνοντας φανταστικούς διαλόγους και αλλάζοντας πολλές φορές την πλοκή της ιστορίας.
9. Έτσι τα νήπια έμαθαν σταδιακά την έννοια των λέξεων συγγραφέας, εικονογράφος, εκδοτικός οίκος, τίτλος, εξώφυλλο, οπισθόφυλλο,ράχη…Τα παιδιά κάθε πρωί μπορούσαν να επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη και να πραγματοποιούν δραστηριότητες, όπως να συνθέτουν τα εξώφυλλα των βιβλίων υπό τη μορφή παζλ.
10.Ορίσαμε με τα νήπια δύο ημέρα της εβδομάδας (Δευτέρα-Παρασκευή) όπου διαβάζαμε σχετικά βιβλία με αφορμή κάποιο project, ή κάποιο θέμα που εξετάζαμε και συμπληρώναμε φύλλα εργασίας που ανέπτυσσαν τη δημιουργικότητα, τη φαντασία, την κριτική σκέψη και τη συνεργασία (Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής )
11.Με αφορμή ένα βιβλίο μάθαμε τραγούδια, παροιμίες, παίξαμε κινητικά παιχνίδια, δουλέψαμε ομαδικά, παίξαμε κουκλοθέατρο.
12.Τοποθετήσαμε στη βιβλιοθήκη μας ακουστικά παραμύθια, ενώ τα νήπια μπορούσαν να ακούνε παραμύθια από cd player, φορώντας ακουστικά για να μην ενοχλούν τους υπόλοιπους και στη συνέχεια διάλεγαν σχετικές δραστηριότητες (ζωγραφική, κουκλοθέατρο, δραματοποίηση…)
13.Τα παιδιά είχαν επίσης τη δυνατότητα να διαβάσουν στον υπολογιστή παραμύθια,(ψηφιακή βιβλιοθήκη) μέσω του «Μικρού Αναγνώστη», αλλά και διάφορα άλλα δωρεάν ebooks, που εγκαταστήσαμε.
14.Προσκαλέσαμε μητέρες νηπίων στο σχολείο μας, οι οποίες μας επισκέφθηκαν και μας διάβασαν βιβλία σχετικά με το θέμα που διαπραγματευόμασταν.
15.Είδαμε παραμύθια να γίνονται θεατρικές παραστάσεις και συμμετείχαμε σε αυτές δημιουργικά
16.Δημιουργήσαμε τα δικά μας βιβλία, γίναμε συγγραφείς και εικονογράφοι, ενώ χησιμοποιώντας την εφαρμογή Storyjumper ( https://www.storyjumper.com/book/read/179730611/67c49bbae5cbf) φτιάξαμε ένα ψηφιακό βιβλίο, μέσα από τα εργαστήρια δεξιοτήτων
17.Με αφορμή «τον κύκλο του νερού» φτιάξαμε μικρά βιβλία (τεχνική παιδαγωγικής Φρενέ)
18.Το επιστημονικό προσωπικό του Κέντρου Κοινότητας Δήμου Σπάρτης, επισκέφτηκε το νηπιαγωγείο μας και υλοποίησε δράσεις με τα παιδιά. Με αφορμή το παραμύθι «Τα πιο νόστιμα χριστουγεννιάτικα μπισκότα», τα παιδιά μίλησαν για την αξία της προσφοράς και στόλισαν το δέντρο των ευχών, γράφοντας τη δική τους ευχή για τον νέο χρόνο
19.Σε συνεργασία με το Κέντρο Κοινότητας Δήμου Σπάρτης, το σχολείο μας επισκέφθηκε κοινωνική λειτουργός, η οποία παρουσίασε στα νήπια το βιβλίο των συναισθημάτων και πραγματοποίησε σχετικές δραστηριότητες
20.Με τη νέα χρονιά οργανώσαμε τη δανειστική μας βιβλιοθήκη με τη βοήθεια των παιδιών. Τα νήπια στόλισαν τη «γωνίτσα» της δανειστικής βιβλιοθήκης και επέλεξαν τα παραμύθια που ήθελαν να βρίσκονται σε αυτή, μέσα από ένα μουσικοκινητικό παιχνίδι. Στη συνέχεια αντιστοίχισαν τα πλαστικοποιημένα εξώφυλλα των βιβλίων με τα βιβλία και τα τοποθέτησαν σωστά στις θήκες της βιβλιοθήκης.Ζωγράφισαν και έκοψαν το αγαπημένο τους εξώφυλλο και το τοποθέτησαν πάνω στο «βιβλιόδεντρο» της τάξης, ενώ κατασκεύασαν μικρές κουκουβάγιες που πάνω τους έγραψαν (τώρα πια μπορούσαν) τους κανόνες του καλού αναγνώστη αλλά και τους κανόνες δανεισμού
21.Τα νήπια υπέγραψαν το συμβόλαιο δανεισμού
22.Εφαρμόσαμε νέο σύστημα δανεισμού, πιο προσιτό στα παιδιά
23.Με τη βοήθεια των γονέων κατασκευάσαμε τσαντούλες για τη δανειστική βιβλιοθήκη. Η εκτύπωση της εικόνας πάνω στην τσάντα δανεισμού έγινε δωρεά από τοπικό κατάστημα, στο οποίο τα παιδιά απέστειλαν ευχαριστήριο
24.Αποφασίσαμε με τα παιδιά να δημιουργήσουμε ξεχωριστό φάκελο για τη βιβλιοθήκη, όπου εκεί συγκεντρώναμε υλικό από τις δραστηριότητες που πραγματοποιούσαμε με αφορμή ένα βιβλίο
