H κατασκευή μηχανών που θα μας επέτρεπαν να γνωρίζουμε με ασφάλεια τι έχει στο μυαλό του ή τι σκέφτεται ένας άνθρωπος αποτελεί, μέχρι σήμερα, άπιαστο τεχνολογικό όνειρο, ένα είδος «Ιερού Γκράαλ» για τη σύγχρονη τεχνοεπιστήμη.

Χάρη όμως στις νέες νευροαπεικονιστικές τεχνικές (τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων, λειτουργική μαγνητική τομογραφία κ.ά.), είναι πλέον εφικτός ο εντοπισμός και η ανάλυση των εγκεφαλικών δομών που εμπλέκονται και τελικά παράγουν την ανθρώπινη σκέψη.

Εκεί που οι πανάρχαιες μαντικές πρακτικές αποτυγχάνουν παταγωδώς, οι πιο πρόσφατες τεχνικές «ανάγνωσης» του ανθρώπινου εγκεφάλου αποδεικνύονται πολύ πιο αποτελεσματικές, γνωστικά παραγωγικές και βιοϊατρικά επωφελείς.

Οι νέες τεχνικές απεικόνισης των μαιάνδρων και των λειτουργιών του εγκεφάλου

O ανθρώπινος εγκέφαλος είναι μια βιολογική μηχανή που αποτελείται από περίπου 100 δισεκατομμύρια νευρώνες και άλλα τόσα νευρογλοιακά κύτταρα, χάρη στις μεταξύ τους συνάψεις οι νευρώνες σχηματίζουν μέσα στο κεφάλι μας ένα τόσο πολύπλοκο δομικά και λειτουργικά δίκτυο που ο Παγκόσμιος Ιστός, το πλανητικό Διαδίκτυο, ωχριά μπροστά του.

Στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν την πολυεπίπεδη οργάνωση και τη λειτουργία αυτού που δικαίως περιγράφεται ως η πιο περίπλοκη δομή στο γνωστό μας Σύμπαν, οι νευροεπιστήμονες χρησιμοποίησαν, κατά καιρούς, διάφορα επεμβατικά τεχνάσματα.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Αστρονόμοι παρατηρούν μία μακρινή έκρηξη όταν μία μαύρη τρύπα καταστρέφει ένα άστρο

Καλλιτεχνική απεικόνιση του γεγονότος TDE στο κέντρο του συστήματος Arp 299 το οποίο συμβαίνει όταν ένα άστρο περνά θανάσιμα κοντά από μία υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, και η οποία αντιδρά με την εκτόξευση ενός πίδακα από σωματίδια, Credit Sophia Dagnello, NRAO/AUI/NSF.

Διεθνής ομάδα αστρονόμων στην οποία συμμετέχει ο Καθ. Αντρέας Ευσταθίου, Αντιπρύτανης Έρευνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου ανακοίνωσε στο διεθνούς κύρους επιστημονικό περιοδικό Science την ανακάλυψη μιας μακρινής έκρηξης η οποία προκλήθηκε από την καταστροφή ενός άστρου από μία υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν το γεγονός με τηλεσκόπια όπως το ραδιοτηλεσκόπιo Very Long Baseline Array (VLBA) και το τηλεσκόπιο υπέρυθρης ακτινοβολίας Spitzer της NASA, σε ένα ζευγάρι συγκρουόμενων γαλαξιών που ονομάζεται Arp 299. Τέτοια γεγονότα παλιρροϊκής διαταραχής (διάρρηξης), ή tidal disruption events (TDEs), προκαλούν τον σχηματισμό ενός περιστρεφόμενου δίσκου γύρω από την μαύρη τρύπα και ενός πίδακα (jet) από σωματίδια.

«Ποτέ δεν είχαμε τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε άμεσα το σχηματισμό και την εξέλιξη ενός πίδακα από ένα από αυτά τα γεγονότα», δήλωσε ο Miguel Perez-Torres, του Αστροφυσικού Ινστιτούτου της Ανδαλουσίας στη Γρανάδα της Ισπανίας. «Τα γεγονότα TDE μπορούν να μας δώσουν μια μοναδική ευκαιρία να κατανοήσουμε τον σχηματισμό και την εξέλιξη των πιδάκων αυτών στους πυρήνες των γαλαξιών», πρόσθεσε.

Συνεχίστε την ανάγνωση

Το animation της NASA: Πώς μια μαύρη τρύπα «καταπίνει» αστέρι

Όταν ένα αστέρι πλησιάζει μια μαύρη τρύπα στο Διάστημα γίνεται «κομμάτια» από έντονες παλιρροιακές δυνάμεις.

Τα συντρίμμια του πλανήτη εξοστρακίζονται με τεράστια ταχύτητα, ενώ το υπόλοιπο του αστεριού -ό,τι έχει απομείνει- κατεβαίνει προς τη μαύρη τρύπα σαν φωτοβολίδα…

Το εξαιρετικό animation της NASA που ανάρτησε ο Guardian.

Βιβλιοπαρουσίαση

FRANK WILCZEK, Ένα όμορφο ερώτημα: Ανακαλύπτοντας το βαθύτερο σχέδιο της Φύσης, Μετάφραση: Σοφία Νικολαΐδου, εκδόσεις Κάτοπτρο, σελ. 566

Ό,τι αποκαλούμε πραγματικό αποτελείται από πράγματα που δεν μπορούν να θεωρηθούν πραγματικά

ΝΙΛΣ ΜΠΟΡ

Μια άλλη διατύπωση του ερωτήματος του τίτλου θα μπορούσε να είναι: Άραγε, ενσαρκώνει ο κόσμος όμορφες ιδέες;

Δεδομένου πως ο συγγραφέας Frank Wilczek είναι ένας από τους κορυφαίους σύγχρονους φυσικούς στον κόσμο (βραβείο Νόμπελ 2004) είναι φανερό πως εδώ έχουμε ένα έργο αισθητικής φιλοσοφίας, που αντλεί το υλικό του προβληματισμού του από τον κόσμο της Φυσικής και των Μαθηματικών. Ή, αντίστροφα, ένα πόνημα φυσικής φιλοσοφίας, που αναζητεί την «αρχή» του κόσμου σε αισθητικές προκείμενες. Στην πραγματικότητα έχουμε και τα δύο, μαζί και ταυτοχρόνως, από έναν εξαιρετικά επαρκή και διαυγή συγγραφέα.

Συνεχίστε την ανάγνωση