Αρχείο για "Νοέμβριος, 2012"

ο ποιητής Πεσσόα!

Όσον αφορά τα όνειρα… Του Φερνάντο Πεσσόα

Αγαπάω, τα αργόσυρτα καλοκαιρινά βράδια, την ησυxία της κάτω πόλης, και προπάντων την ησυxία που η αντίθεση την κάνει ακόμη εντονότερη στα μέρη που την ημέρα σφύζουν από κίνηση.

Η Ρούα ντου Αρσενάλ, η Ρούα ντα Αλφάντεγκα, οι θλιβεροί δρόμοι που εκτείνονται προς τα ανατολικά, μετά το τέρμα της Ρούα ντα Αλφάντεγκα, οι έρημες αποβάθρες σε ευθεία γραμμή, όλα αυτά με ανακουφίζουν από τη μελαγχολία μου, αν κάποιο από εκείνα τα βράδια εισxωρήσω στη μοναξιά των διαδρομών τους. Ζω σε μια εποχή παλαιότερη από αυτή στην οποία ζω. Απολαμβάνω να νιώθω πως είμαι σύγχρονος του Σεζάριο Βέρδε, κι έχω μέσα μου όχι άλλους στίχους σαν τους δικούς του, αλλά την ίδια ουσία από την οποία είναι φτιαγμένοι οι στίχοι του. Περιφέρω, μέχρι να πέσει η νύχτα, μια αίσθηση ζωής ίδια με αυτών των δρόμων.

Τη μέρα είναι γεμάτοι από φασαρία που δεν σημαίνει τίποτα. Τη νύχτα είναι γεμάτοι από έλλειψη φασαρίας, που πάλι δεν σημαίνει τίποτα. Εγώ τη μέρα είμαι ένα τίποτα, αλλά τη νύχτα είμαι εγώ. Δεν υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα σε μένα και τους δρόμους από την πλευρά της Αλφάντεγκα, εκτός από το ότι αυτοί είναι δρόμοι και εγώ ψυχή, το οποίο μπορεί να μην έχει καμιά σημασία μπροστά στην ουσία των πραγμάτων. Υπάρχει ένα κοινό πεπρωμένο, καθότι αφηρημένο, για τους ανθρώπους και τα πράγματα – ένας εξίσου αδιάφορος ορισμός στην άλγεβρα του μυστηρίου.

Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμα… Εκείνες τις αργές και άδειες ώρες ανεβαίνει από την ψυχή στο πνεύμα μου μια θλίψη ολόκληρου του είναι μου, η πίκρα ότι όλα είναι μια αίσθηση δική μου και συνάμα ένα πράγμα εξωτερικό, που δεν είναι στο χέρι μου να το αλλάξω. Αχ, πόσες φορές τα όνειρά μου υψώνονται μπροστά μου σαν πράγματα, όχι για να υποκαταστήσουν την πραγματικότητα, αλλά για να μου πουν ότι της μοιάζουν στο ότι δεν τα θέλω, στο ότι εμφανίζονται ξαφνικά απ’ έξω, όπως το τραμ που κάνει στροφή στο βάθος του δρόμου ή όπως η φωνή του νυχτερινού ντελάλη -τι να διαλαλεί αραγε;-, που ξεχωρίζει, αραβική μελωδία, σαν απρόσμενο σιντριβάνι, στη μονοτονία του δειλινού.

Περνούν μέλλοντα ζευγάρια, περνούν μοδιστρούλες δυο δυο, περνούν νεαρoί στο κατόπι της ηδονής, καπνίζουν στο αιώνιo πεζοδρόμιό τους οι συνταξιούχοι των πάντων, πού και πού βγαίνουν στην πόρτα τους για λίγο οι ακίνητοι αλήτες που λέγονται μαγαζάτορες. Αργοί, γεροδεμένοι και καχεκτικοί, οι νεοσύλλεκτοι υπνοβατούν σε παρέες άλλοτε πολύ θορυβώδεις, άλλοτε παραπάνω κι από θορυβώδεις. Πότε πότε εμφανίζεται και κάποιος φυσιολογικός άνθρωπος. Τούτη την ώρα τα αυτοκίνητα δεν είναι πολλά. Αυτά εδώ είναι μουσικά. Στην καρδιά μου υπάρχει μια αγωνιώδης ειρήνη, και η ηρεμία μου είναι καμωμένη από παραίτηση.

Όλα περνούν και τίποτα απ’ όλα αυτά δεν μου λέει τίποτα, όλα είναι ξένα στο πεπρωμένο μου, ξένα στο ίδιo τους το πεπρωμένο -ανεμελιά, βρισιές απρόβλεπτες, όταν η μοίρα πετάει πέτρες, αντίλαλοι αγνώστων φωνών-, συλλoγική σαλάτα της ζωής.

Αντιμετωπίζω με ηρεμία, χωρίς τίποτα περισσότερο απ’ ό,τι είναι για την ψυχή ένα χαμόγελο, το ενδεχόμενο να κλείσω για πάντα τη ζωή μου σ’ αυτή τη Ρούα ντος Ντοραδόρες, σ’ αυτό το γραφείο, σ’ αυτή την ατμόσφαιρα τούτων των ανθρώπων. Νά ‘χω κάτι για να τρώω και να πίνω, και κάπου να μένω, και λίγο ελεύθερο χρόνο για να ονειρεύομαι, να γράφω, να κοιμάμαι’ τι άλλο μπορώ να ζητήσω από τους θεούς ή να ελπίσω από τη μοίρα;

Είχα μεγάλες φιλοδοξίες και υπέρμετρα όνειρα – αλλά τα ίδια είχαν και το παιδί για τα θελήματα και η μοδίστρα, γιατί όνειρα έχει όλος ο κόσμος. Αυτό που μας διαφοροποιεί είναι η δύναμη να τα υλοποιούμε ή η τύχη να τα βλέπουμε να υλοποιούνται για μας.

Όσον αφορά τα όνειρα, είμαι όμοιος με το παιδί για τα θελήματα ή τη μοδίστρα. Το μόνο στο οποίο διαφέρω είναι ότι ξέρω να γράφω. Ναι, είναι μια πράξη, μια δική μου πραγματικότητα που με κάνει να διαφέρω από αυτούς. Στην ψυχή είμαι όμοιός τους.

(Απόσπασμα από Το βιβλίο της ανησυχίας (του Μπερνάντο Σοάρες) – Τόμος Α – εκδ. Εξάντας, 2004, δημοσιευμένο στο http://k-m-autobiographies.blogspot.gr. Αποσπάσματα προδημοσιεύθηκαν στο περιοδικό ΠΟΙΗΣΗ – τ.23, 2004. Η μετάφραση είναι της Μαρίας Παπαδήμα)

Ο Φερνάντο Αντόνιο Νογκέιρα Πεσσόα (1888-1935), γεννήθηκε στη Λισαβόνα στις 13 Ιουνίου 1888 και πέθανε στις 30 Νοεμβρίου 1935. Την παραμονή του θανάτου του, σημειώνει από την κλίνη του νοσοκομείου: «I Know not what tomorrow will bring». Αυτό που το μέλλον έφερε αναμφισβήτητα είναι η καταξίωση του ως ενός από τους σημαντικότερους ποιητές του εικοστού αιώνα. Ο Πεσσόα είναι ταυτόχρονα ποιητής και μύθος ποιητικός. Έζησε τη ζωή του στα όρια της ανυπαρξίας, δημοσίευσε ελάχιστο μέρος του τεράστιου έργου του, ενός έργου ανολοκλήρωτου και πολλαπλού, το οποίο κληροδότησε στις μέλλουσες γενιές κλεισμένο στο περίφημο μπαούλο, εξασφαλίζοντας έτσι την υστεροφημία του.

Ελάχιστα γεγονότα συνθέτουν τη βιογραφία του: θάνατος του πατέρα του, μετακίνηση μαζί με τη νέα του οικογένεια στο Ντέρμπαν της Αφρικής, αγγλική παιδεία, επιστροφή στη Λισαβόνα, βιοπορισμός ως αλληλογράφος σε εμπορικούς οίκους, ένας λευκός έρωτας, πολλή μοναξιά.

Η πολυσχιδής ποιητική ζωή του βρίσκεται στους αντίποδες της βιογραφίας του. Ο Πεσσόα, ο οποίος υπογράφει το έργο του με το όνομα του αλλά και με τα 72 καταγεγραμμένα ετερώνυμά του, συνιστά μοναδικό παράδειγμα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Κύριοι συντελεστές σε πρωτοτυπία αλλά και παραγωγικότητα οι εξής τέσσερις ετερώνυμοί του: ο δάσκαλος όλων Αλμπέρτο Καέιρο, ποιητής του «Φύλακα των κοπαδιών», ο εκκεντρικός ναυπηγός μηχανικός Άλβαρο ντε Κάμπος, ποιητής της «Θαλασσινής ωδής» και του «Καταστήματος φιλικών», ο επικούρειος, στωικός κλασικιστής συνθέτης ωδών Ρικάρντο Ρέις και, τέλος, ο Μπερνάρντο Σοάρες, συγγραφέας του «Βιβλίου της ανησυχίας». Αριστοτεχνικός διευθυντής αυτής της ιδιόμορφης ορχήστρας ο ίδιος ο Φερνάντο Πεσσόα, ο ποιητής του «Μηνύματος», ο διηγηματογράφος του «Αναρχικού τραπεζίτη», ο ακάματος δοκιμιογράφος επί παντός του επιστητού, ο θεατρικός συγγραφέας ενός ανολοκλήρωτου «Φάουστ», ο οποίος ορίζει την τέχνη του λέγοντας: «Προσποίηση είναι του ποιητή η τέχνη».

αναδημοσίευση από tvxs

Μια νύχτα καλοκαιρινή, υγρή στη Λισσαβόνα,

ονειροπόλος ποιητής χαϊδεύει τη σιωπή·

-ο φόρος της διάνοιας πληρώνεται μ’ αγρύπνια-

αγρίμι είναι και κρύβεται σε σώμα λογιστή.


Απ’ τ’ ανοιχτό παράθυρο κοιτά τους άδειους δρόμους.

Τη μέρα ειν’ ένα τίποτα. Το βράδυ ειν’ «εγώ»,

που κάθεται καρτερικά στην έρημη αποβάθρα,

να πάρει την κλινάμαξα που πάει στην άβυσσο.


Ανακαλεί τη θλίψη του, την αστραπή της γνώσης,

για κάθε του παρόρμηση που άφησε κρυφή

κι απ’ το βιβλίο του Ιώβ χειροκροτά τη φράση:

«Κουράστηκε η ψυχή μου απ’ τη ζωή».


Γλυκά θ’ ανοίξει η κλειδαριά της πόρτας για το Σύμπαν,

ο υπάλληλος Πεσόα θ’ αφήσει τις σκιές

και μένα, που ξαγρύπνησα, με πιάνει η ανησυχία,

αν είναι οι αναμνήσεις μου ψεύτικες ή σωστές.

viva la libertad!

και στο μονοδένδρι!

Μια μαρτυρία του Μιχάλη Τσιγκάκου

Νοέμβρης του 1943, Σπάρτη. Σε μια αποθήκη, στο κέντρο της πόλης, μια παρέα μεροκαματιάρηδων μόλις έχει ξεφορτώσει ένα φορτηγό σύκα από το Γύθειο. Ο οδηγός τούς πηγαίνει σ’ ένα μαγαζί που φτιάχνει, δυσεύρετο για εκείνη την εποχή, καφέ. Οι περισσότεροι ενθουσιάζονται. Εκτός από έναν 13χρονο πιτσιρίκο…

Παρ’ όλ’ αυτά κατεβαίνει πρώτος από το φορτηγό. Περνάει απέναντι τον δρόμο και πέφτει πάνω σε ένα γερμανό στρατιώτη που συνοδευόταν από έναν έλληνα διερμηνέα. Χωρίς να το πολυκαταλάβει, τον αρπάζουν και τον ρίχνουν σε ένα στενόμακρο φορτηγό στο οποίο ήταν άλλοι 15-20 Έλληνες. Νομίζει ότι τους μαζεύουν για καμιά αγγαρεία.

Δεν υποψιάζεται το μέγεθος της ναζιστικής θηριωδίας που θα βιώσει. Αν κι έχουν περάσει σχεδόν 61 χρόνια από τότε, ο Μιχάλης Τσιγκάκος θυμάται σχεδόν με κάθε λεπτομέρεια τις εκτελέσεις που έκαναν οι Γερμανοί στο Μονοδένδρι Λακωνίας στις 26 Νοεμβρίου του 1943, με τις οποίες αφαίρεσαν την ζωή 118 αθώων ανθρώπων.

«Δεν πρόλαβα»

Ηταν ο μικρότερος από τους συλληφθέντες που στήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ανάμεσά τους, ευυπόληπτοι πολίτες της Λακωνίας, σχεδόν ολόκληρες οικογένειες, τους οποίους οι κατακτητές -με την αγαστή συνεργασία των Ταγμάτων Ασφαλείας- έπιασαν ομήρους προκειμένου να εκβιάσουν την Αντίσταση και να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους.

«Κατάγομαι από τη Νύφη Λακωνίας. Η μητέρα μου, δασκάλα και επιθεωρήτρια σχολείων, είχε πεθάνει. Ο πατέρας ήταν καπετάνιος επιταγμένος από τους Γερμανούς σε ένα καράβι που μετέφερε καύσιμα από τα Πλύτρα στην Κρήτη. Ετσι, μαζί με τον αδελφό μου περιφερόμασταν από τον ένα συγγενή στον άλλο», διηγείται ο κυρ-Μιχάλης.

Στα κάθε είδους μεροκάματα που έκαναν, πολλές φορές η αμοιβή ήταν σε είδος: «Την ημέρα που με συνέλαβαν θα έπαιρνα 15 οκάδες σύκα. Δεν πρόλαβα όμως. Οι άλλοι που ήταν μαζί μου είδαν το περιστατικό. Παράτησαν το φορτηγό και την κοπάνησαν τρέχοντας».

Τους πήγαν σε ένα χώρο όπου βρίσκονταν δεκάδες κρατούμενοι. «Ορισμένοι ψιθύριζαν ότι μας έπιασαν για αντίποινα. Κάποιους είχαν σκοτώσει οι αντάρτες. Το απόγευμα έξω από το κτίριο είχαν μαζευτεί γυναίκες που, κλαίγοντας, ζητούσαν να δούν τους ανθρώπους τους. Ομως οι γερμανοί δεν επέτρεψαν την παραμικρή επαφή».

Ανάμεσα στους συλληφθέντες ο γιατρός Καρβούνης, γνωστός στη Λακωνία, αφού χειρουργούσε πολλές δύσκολες παθήσεις. Ολοι είχαν πέσει πάνω του να τους σώσει.

«Αν είναι να τη γλιτώσω μόνο εγώ, τότε θα πάω πρώτος» τους απαντούσε. Το εννοούσε. Θα μπορούσε να είχε φύγει παραπάνω από μία φορά. Οι Γερμανοί ήξεραν καλά πόσο αγαπητός ήταν στους κατοίκους. Την επόμενη μέρα το πρωί μάς έβαλαν σε ένα φορτηγό για το Μονοδένδρι. Εκεί που μας κατέβασαν υπήρχαν δεκάδες γερμανοί στρατιώτες. Σε κάτι λάκκους διέκρινα πεθαμένους. «Ωχ», κάνει ένας. «Μας έφεραν για εκτέλεση»…

Τους βάζουν στη σειρά και αρχίζουν να πιέζουν έντονα τον Καρβούνη να φύγει: «Αυτός αρνιόταν. «Εδώ στη Σπάρτη ο αρχαίος νόμος λέει, ή όλοι ή κανένας» απαντά. Κάποιος προσπαθεί να τον τραβήξει με το ζόρι. Του ρίχνει μια κλοτσιά. «Γουρούνι!» του λέει ο γιατρός στα γερμανικά, καθώς σηκώνεται. Ο ναζί αφηνίασε. Του πιάνει το χέρι και του το γυρίζει ώσπου του το έσπασε. Συνέχισαν να τον πιέζουν να φύγει. Αρνήθηκε πεισματικά, παρά τους πόνους που είχε».

Γύρω στους 35-40 στρατιώτες παρατάσσονται απέναντι από τους συλληφθέντες. «Είχε μουντό συννεφιασμένο καιρό. Οι περισσότεροι κατάλαβαν τι τους περίμενε». Ενας στρατιώτης άρχισε να μοιράζει μαύρες κορδέλες. «Νιξ!» του κάνει ο 13χρονος Μιχάλης με το περίσσιο θράσος της ηλικίας του αλλά και συγκινημένος από τη στάση του γιατρού.

«Ο Καρβούνης ζήτησε ως τελευταία επιθυμία να μας επιτρέψουν να τραγουδήσουμε τον εθνικό ύμνο και το «Έχε γεια καημένε κόσμε». Όπως και έγινε. Ορισμένοι άρχισαν να κλαίνε.

»Τότε ένας που ήταν δεξιά μου, μου λέει, «Καλά εμείς, αλλά κι εσένα ρε Μιχαλάκη;».

»Δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει και ακούγεται το πρόσταγμα «Φάιαρ». Όπως γύρισα να τον κοιτάξω ένιωσα ένα τσούξιμο στο μέτωπό μου, σαν κάψιμο από τσιγάρο, κι έπεσα χάμω. Πάνω στην ωμοπλάτη μου έπεσε ένας υψηλόσωμος. Το πρόσωπό μου γέμισε με χυμένα μυαλά και αίματα. Έμεινα ακίνητος, παγωμένος…»

Άρχισαν να πυροβολούν όσους βόγκαγαν από τους πόνους, ώσπου επικράτησε απόλυτη σιωπή: «Έμεινα ακίνητος, μπορεί και μια ώρα. Μόλις έφυγαν τα αυτοκίνητα, περίμενα λίγο και έκανα να φύγω. Σηκώθηκα και αντίκρισα την πιο εφιαλτική εικόνα της ζωής μου. Όλοι κείτονταν νεκροί», περιγράφει.

«Η κυρα-Παναγιώτα»

Έφυγε γεμάτος φόβο προς το πουθενά. Περπάτησε μισό χιλιόμετρο περίπου και έφτασε σε ένα μαντρί. Μόλις τον βλέπει ο βοσκός που ήταν εκεί νόμισε ότι είδε φάντασμα και πήγε να του επιτεθεί. Τον πρόλαβε η γυναίκα του. «Τι έπαθες παιδάκι μου;» με ρωτάει αλαφιασμένη». Τους εξήγησε και τον πήραν στο σπίτι.

«Η κυρα-Παναγιώτα μού έδεσε και μου φρόντισε τις πληγές και μου έδωσε καθαρά ρούχα. Την επόμενη ημέρα έφερε γιατρό. Επειδή φοβόντουσαν μην το μάθουν οι Γερμανοί, με είχε δασκαλέψει να του πω ότι ήμουνα με τα γίδια, έπεσα από ένα βράχο και τραυματίστηκα στο μέτωπο. Αυτός, αν και κατάλαβε δεν είπε τίποτα σε άλλους».

Με τους βοσκούς έμεινε περίπου οκτώ μήνες. Λίγο καιρό μετά πήγε στο Γύθειο και ξανασυνάντησε τον πατέρα του και τον αδελφό του, οι οποίοι τον είχανε για πεθαμένο. Στην πορεία των χρόνων έγινε οικοδόμος, ναυτικός και είδε τα δύο του παιδιά του να μεγαλώνουν και να προκόβουν.

Όλα αυτά τα χρόνια δεν πηγαίνει στην τελετή που γίνεται κάθε χρόνο στο Μονοδένδρι: «Όποτε περνάω από εκεί ανατριχιάζω. Νιώθω μια παγωμάρα. Ήταν ένα αισχρό έγκλημα που δεν θα τους το συγχωρήσω ποτέ…»

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 21-11-04

στις άκριες που πατώ

καταλήψεις και πορείες διαμαρτυρίας κενού περιεχομένου

Είδα χτες σε καθημερινή εφημερίδα μια αεροφωτογραφία της αρχὀμενης καταστροφής στο δάσος των Σκουριών Χαλκιδικής και μάτωσε η καρδία μου, ράγισε ο νους μου. Μια μικρή κηλίδα σεληνιακού τοπίου  μέσα στο καταπράσινο δάσος, μια κηλίδα που θα μεγαλώνει όλο και πιο πολύ, μέρα με τη μέρα, μήνα με τον μήνα, χρόνο με το χρόνο.  Δεν μπορέσαμε να τους σταματήσουμε, αυτή είναι η αλήθεια, κι αν συνεχίσουμε να διαμαρτυρόμαστε με πορείες και συλλαλητήρια το μόνο που θα καταφέρουμε είναι

να τους κλάσουμε τ” αρχίδια.

Το ίδιο θλίβομαι όταν μαθαίνω ότι οι εργαζόμενοι στους δήμους συνεχίζουν ακάθεκτοι τις κινητοποιήσεις τους. Και θλίβομαι διότι η ήττα είναι προδιαγεγραμμένη. Προχτές,  την Παρασκευή, έγινε συγκέντρωση και πορεία διαμαρτυρίας στο κέντρο της Αθήνας. Μεταξύ των εργαζομένων κυριαρχεί η πρόταση για κλιμάκωση των καταλήψεων των δημαρχιακών κτιρίων , χωρίς όμως να παρεμποδίζεται η λειτουργία των κοινωνικών δομών (παιδικοί σταθμοί, αποδομιδή σκουπιδιών) ενώ προγραμματίζονται και δράσεις διαμαρτυρίας στο κέντρο της Αθήνας και σε άλλες πόλεις. Τι σόι καταλήψεις είναι αυτές δεν μπορώ να καταλάβω. Θέλεις να πεις ότι πρέπει να κλείσουν οι παιδικοί σταθμοί και να μην μαζεύονται τα σκουπίδια. Όχι, μόνο αυτό δεν υπονοώ, διότι γνωρίζετε πως υποστηρίζω ότι κάποιες συγκεκριμένες κοινωνικές υπηρεσίες και λειτουργίες (περίθαλψη ασθενών, μάζεμα σκουπιδιών, φροντίδα βρεφών και νηπίων και γέρων) δεν πρέπει να συμμετέχουν σε απεργίες αλλά να πολεμούν με άλλους τρόπους. Η απόφαση να μην κλείσουν οι παιδικοί σταθμοί και το μάζεμα των σκουπιδιών είναι μια σοφή απόφαση. Υποθέτω πως αντιλάμβάνεστε τη βαθειά συνάφεια μεταξύ της διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου και της σοφίας.

Με τις καταλήψεις όμως και τις πορείες διαμαρτυρίας είναι ολοφάνερο ότι οι ανώτεροι υπάλληλοι, οι διαχειριστές του Κράτους θα υπερισχύσουν θριαμβευτικά και κατά κράτος και το μόνο που θα καταφέρουμε είναι

να τους κλάσουμε τ” αρχίδια.

Έχω την εντύπωση, φίλες και φίλοι, ότι δεν έχει γίνει κατανοητό και σαφές ότι

όταν αγωνιζόμαστε, μαλακιζόμαστε

κι όταν παλεύουμε, παίζουμε

κατά συνέπεια, με τη μαλακία και το παιχνίδι δεν μπορείς να νικήσεις το Κράτος. Το Κράτος μπορείς να το νικήσεις, ναι, μπορείς, όταν διεξάγεις κοινωνικό πόλεμο. Οι πάσης φύσεως Υποτελείς αγωνίζονται και παλεύουν διὀτι εκλαμβάνουν το Κράτος ως Υπηρέτη της κοινωνίας (υπουργός σημαίνει υπηρέτης, άρα, πρωθυπουργός. . .). Από δω και πέρα όμως ραγίζει το γυαλί στις σχέσεις των Υποτελών με το Κράτος και αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι το Κράτος δεν είναι Υπηρέτης του κοινωνικού συνόλου αλλά αδἰστακτος και ανηλεής και ένοπλος νταβατζής, προαγωγός και απαγωγέας. Πολλοί και πολλές συνεχίζουν να το θεωρούν Υπηρέτη -πολιτικά εκφράζεται στον ΣΥΡΙΖΑ, ασφαλώς, ασφαλώς. Και αυτών όμως οι αυταπάτες οσονούπω  θα ξεθωριάσουν και θα εξαλειφτούν.

Εάν όμως το Κράτος είναι νταβατζής, το να αγωνίζεσαι και να παλεύεις για τις κοινωνικές κατακτήσεις των παρελθόντων ετών, δεκαετιών και αιώνων, είναι ταυτόσημο με την ήττα.

Θα με ρωτήσετε βέβαια τι προτείνω εγώ. Σπεύδω να παραθέσω τις σκέψεις μου και τις προτάσεις μου.

Για την εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής έχω γράψει ήδη ένα κείμενο (εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής: διαμαρτυρία ή πόλεμος εκδίωξης;) και σήμερα θα αρκεστώ να επαναλάβω και να εκθέσω σύντομα και απλά τον πυρήνα των σκέψεών μου. Θεωρώ ότι η καταστροφή στις Σκουριές μπορεί να σταματήσει μόνο μέ έναν πόλεμο εκδίωξης, ο οποίος είναι μια συγκεκριμένη μορφή διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου  κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Υποστηρίζω λοιπόν ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε για να σταματήσουμε την καταστροφή και να διώξουμε τους άρπαγες  εισβολείς κατακτητές είναι

η καταστροφή του οδικού δικτύου που οδηγεί στις Σκουριές.

Για να συνεχιστεί η καταστροφή, μιας και έχει αρχίσει, πρέπει να αποσταλούν (κι άλλα) μηχανήματα που κόβουν ξύλα, σκάβουν, κουβαλούν χώμα κλπ. Τα μηχανήματα αυτά, τα καύσιμά τους,  τ’  ανταλλακτικά τους,  (θα) μεταφέρονται μέσα από το οδικό δίκτυο που οδηγεί προς τις Σκουριές. Δεν μπορούν  όλα αυτά τα μέσα καταστροφής να μεταφερθούν με άλλο τρόπο. Αυτό λοιπόν που πρέπει να κάνουμε είναι η ολοσχερής καταστροφή του οδικού δικτύου: σκάψιμο και μπάζωμα δρόμων, καταστροφή γεφυριών και ο,τιδήποτε άλλο σαμποτάζ είναι δυνατόν να εφαρμοστεί. Πρόκειται για ένα παρατεταμένο κοινωνικό πόλεμο με επίδικο αντικείμενο τον έλεγχο του απαραίτητου και αναγκαίου για τους ἀρπαγες/εισβολείς/ κατακτητές οδικού δικτύου.

Κατά τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να πεταχτεί στα σκουπίδια και ο αγώνας και η πάλη, η μαλακία και το παιχνίδι, οι καταλήψεις  και οι πορείες διαμαρτυρίας, οι οποίες το μόνο που κάνουν είναι να εξασφαλίζουν την πικρή ήττα. Μια απεργία διαρκείας είναι αναποτελεσματική -το Κράτος μπορεί να αντέξει πιο πολύ: αυτό είναι το δράμα των κρατικών και δημοσίων υπαλλήλων. Αν κατά το παρελθόν πολύμηνες απεργίες δασκάλων και καθηγητών έληξαν άδοξα, εἰναι απολύτως βέβαιο ότι το ίδιο άδοξα θα λήξουν κι αυτές που θα γίνουν και στο μέλλον -μόνο που δεν θα γίνουν γιατί οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, για να περιοριστώ σε αυτούς,  απέκτησαν την απαραίτητη σοφία, κι όταν συμμετέχουν, οι λίγοι και οι λίγες, σε μονοήμερες απεργίες το κάνουν για να ξεκουραστούν ή να κάνουν καμιά άλλη δουλειά του νοικοκυριού.

Οι εργαζόμενοι κάνουν καταλήψεις και πορείες διαμαρτυρίες διότι έτσι έχουν μάθει να αγωνίζονται και να παλαύουν. Η αντίληψη για το Κράτος- Υπηρέτη, η βαριά κληρονομιά του παρελθόντος, η πολιτική και κοινωνική αδράνεια, η ανεπάρκεια και η σύγχυση της νεκροζώντανης ιστορικής Αριστεράς είναι οι λόγοι που οι εργαζόμενοι επιδίδονται στον αγώνα και την πάλη.  Αλλά, φίλες και φίλοι, η διεξαγωγή του κοινωνικού πολέμου προϋποθέτει φαντασία και ευελιξία, επινοητικότητα και πρωτοβουλία, θεωρία και πράξη, πειραματισμό και πείρα. Δεν έχουμε πήξει από αυτά, έτσι δεν είναι;

Μιας λοιπόν και οι απεργίες, οι καταλήψεις και οι πορείες διαμαρτυρίας είναι παντελώς μα παντελώς αναποτελεσματικές, οφείλουμε να περάσουμε αστραπιαία και αναπάντεχα και απρόδόκητηα, παίρνοντας την πρωτοβουλία των κινήσεων σε ένα άλλο επίπεδο διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου: στο επίπεδο που ήμασταν, είμαστε και θα είμαστε αήττητοι:

την κοινωνική αλληλεγγύη.

Κοιτάξτε να δείτε:

Εμείς, ως δήμοι, ονόματα δεν σας δίνουμε, δεν είμαστε ρουφιάνοι. Τα ονόματα μπορείτε να τα βρείτε και να υλοποιήσετε τις αποφάσεις σας  -με ένα νομοθετικό διάταγμα, δηλαδή με ένα ακόμα κρούσμα επιβολής κατάστασης εξείρεσης (έκτακτης ανάγκης). Εσείς θα τους απολύσετε, μάθετε όμως τι θα κάνουμε εμείς. Θα συνεχίσουμε να τους πληρώνουμε όπως τους πληρώναμε μέχρι τώρα. Είμαστε βέβαιοι ότι δεν θα είναι ξαπλωμένοι όλη τη μέρα στον καναπέ αλλά θα έρθουν να συνεχίσουν την εργασία τους, κι αν δεν έκαναν τίποτα, θα τους βρούμε κάτι κοινωνικά χρήσιμο να κάνουν.  Εμπρος λοιπόν, προχωρήστε – θα προχωρήσουμε κι εμείς!

Αυτή είναι η κοινωνική αλληλεγγύη, η οποία δεν μπορεί να εφαρμοστεί παρά μόνο πέραν και κατά του Κράτους. Όσο θα λατρεύουμε το Κράτος και θα περιμένουμε να συμπεριφερθεί ως καλός και ισχυρός πατέρας, θα κινούμαστε εκτός της έννοιας και της πρακτικής της κοινωνικής αλληλεγγύης και θα ηττὀμαστε συνεχώς και ολοσχερώς.

Εκτός κι αν δεν μπορούμε ολόκληρος δήμος και δεκάδες, εκατοντάδες χιλιάδες δημοτών να εξασφαλίσουμε την στοιχειώδη επιβίωση μερικών δεκάδων ή εκατοντάδων εργαζομένων που θα τεθούν σε διαθεσιμότητα και ακολούθως απολυθούν. Εάν όμως δεν μπορούμε, διότι δεν το θέλουμε ή δεν το έχουμε σκεφτεί, τότε θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι μόνο ήττες μας περιμένουν.

Δεν τελείωσα όμως, το πιο σημαντικό δεν το είπα. Πρόκειται για ένα ακόμα τρόπο διεξαγωγής του κοινωνικού πολέμου που μπορεί να εφαρμοστεί και από τους διαμαρτυρόμενους για τα ορυχεία χρυσού στη Χαλκιδική και από τους εργαζομένους των δήμων, από όλους μα όλους ανεξαιρέτως τους Υποτελείς.

Θα το πω αύριο. 24 Νοεμβρίου, 2012

Aπό Ανωτάτη Σχολή Κακών Τεχνών

http://www.badarts.gr

Sete pedaços de vento!

Δέκα κορυφαίοι μύθοι…

… σχετικά με την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα

Μετάφραση από το blog Informed Comment του καθηγητή Ιστορίας του Michigan Juan Cole (11/17/2012 )

1. Τα ισραηλινά γεράκια παρουσιάζουν τους εαυτούς τους, σαν να έχουν εμπλακεί σε μια “ειρηνευτική διαδικασία”, στην οποία η Χαμάς αρνείται να συμμετάσχει. Στην πραγματικότητα το Ισραήλ έχει αρνηθεί να σταματήσει τον εποικισμό και την κλοπή παλαιστινιακής γης για όσον καιρό χρειάζεται, έτσι ώστε να γίνει οποιαδήποτε παραγωγική διαπραγμάτευση. Το Τελ Αβίβ ανακοινώνει τακτικά μονομερώς καινούριο εποικισμό στην παλαιστινιακή Δυτική Όχθη. Δεν υπάρχει ειρηνευτική διαδικασία. Πρόκειται για Ισραηλινή και Αμερικανική απάτη. Το να μιλάς για ειρηνευτική διαδικασία δίνει κάλυψη στους Ισραηλίτες εθνικιστές, οι οποίοι είναι αποφασισμένοι να αρπάξουν όλα όσα έχουν οι Παλαιστίνιοι και να τους μετατρέψουν (πάλι) σε πένητες πρόσφυγες .

2. Πράξεις σαν την επίθεση στη Γάζα, δεν πετυχαίνουν κάποιον αληθινό μακροχρόνιο στρατηγικό σκοπό. Εξαπολύονται, έτσι ώστε οι Ισραηλίτες να είναι οι πρώτοι που θα εκμεταλλευτούν σημαντικούς πόρους. Το να κουνάς απειλητικά σπαθιά προς τους Παλαιστίνιους δημιουργεί μία πρόφαση για περαιτέρω κλοπή γαιών και εποικισμό σε παλαιστινιακή γη. Η μιλιταριστική δράση εναντίον των ανθρώπων της Γάζας είναι μια τακτική αντιπερισπασμού : ο αληθινός στόχος είναι το Μεγάλο Ισραήλ, μία επιβεβαίωση της ισραηλινής κυριαρχίας πάνω σε όλες τις περιοχές, οι οποίες κάποτε περιλαμβάνονταν στο Βρετανικό Προτεκτοράτο της Παλαιστίνης.

3. Τα ισραηλινά γεράκια παρουσιάζουν τον επιθετικό τους πόλεμο σαν “αυτοάμυνα”. Αλλά ο αρχιραββίνος του Ηνωμένου Βασιλείου παραδέχτηκε μπροστά στην κάμερα ότι η επίθεση στη Γάζα “είχε κάτι να κάνει με το Ιράν“.

4. Τα γεράκια του Ισραήλ δαιμονοποιούν τους Παλαιστίνιους της Γάζας σαν “κακούς γείτονες”, οι οποίοι δεν αποδέχονται το Ισραήλ. Αλλά το 40% των κατοίκων της Γάζας είναι πρόσφυγες, που κατά κύριο λόγο μένουν σε προσφυγικές κατασκηνώσεις,  από οικογένειες της Παλαιστίνης προ του 1948, που ζουν εκεί για χιλιετίες.

Εκδιώχθηκαν από αυτό που τώρα είναι το Ισραήλ στην σιωνιστική εθνοκάθαρση του 1948. Τώρα ισραηλίτες μένουν στα σπίτια τους και καλλιεργούν τη γη τους, και ποτέ δεν πλήρωσαν καμία αποζημίωση για τα εγκλήματα που διέπραξαν προς αυτούς.. Μη έγκυρη διεύθυνση URL για PDF ” Η αποτυχία του Ισραήλ στο να αποζημιώσει τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες εδώ και έξι δεκαετίες είναι σφοδρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.” Το Ισραήλ δεν αποδέχεται το δικαίωμα ύπαρξης στην Παλαιστίνη, αν και απαιτεί συνεχώς όλοι, ακόμα και οι εκτοπισμένοι και κατεχόμενοι Παλαιστίνιοι να αναγνωρίσουν το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ. 

5. Τα ισραηλινά γεράκια και οι Αμερικάνοι κλώνοι τους παρουσιάζουν τη Γάζα σαν ένα ξένο, εχθρικό κράτος, με το οποίο το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο. Στην πραγματικότητα, η λωρίδα της Γάζας είναι μια μικρή περιοχή 1,7 εκατομμυρίων ανθρώπων, η οποία βρίσκεται υπό τη στρατιωτική κατοχή του Ισραήλ (κάτι στο οποίο συμφωνούν και τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι διεθνείς οργανισμοί). Οι Ισραηλινοί δεν της επιτρέπουν να έχει ούτε λιμάνι, ούτε αεροδρόμιο, ούτε να εξάγει τα περισσότερα από όσα παράγει. Οι Παλαιστίνιοι δεν μπορούν να δουλέψουν στο ένα τρίτο περίπου της γης της, η οποία διατηρείται από τους Ισραηλινούς σαν ζώνη ασφαλείας. Σαν κατεχόμενη περιοχή καλύπτεται από τους Κανονισμούς της Χάγης του 1907 και από το Τέταρτο Συνέδριο της Γενεύης του 1949, σχετικά με τη μεταχείριση των κατεχόμενων πληθυσμών από τον στρατιωτικό κατακτητή. Ο βομβαρδισμός χωρίς διακρίσεις κατεχόμενων περιοχών από τον κατακτητή είναι ξεκάθαρα παράνομο στο διεθνές δίκαιο.

6. Τα ισραηλινά γεράκια βλέπουν τους εαυτούς τους σαν θύματα εξαγριωμένων Παλαιστινίων από τη Γάζα. Αλλά το Ισραήλ όχι μόνο έχει κρατήσει τους Παλαιστίνιους της Γάζας στο μεγαλύτερο υπαίθριο σωφρονιστικό ίδρυμα του κόσμου, τους έχει θέσει κάτω από έναν παράνομο αποκλεισμό, ο οποίος για κάποια χρόνια είχε ως σκοπό, το να μειώσει τη διατροφή τους, χωρίς να τους λιμοκτονήσει εντελώς. Έγραψα παλιότερα :

Ο αποκλεισμός στα τρόφιμα έχει πραγματικά αποτελέσματα. Περίπου 10% των παλαιστίνιων παιδιών στη Γάζα κάτω των 5 χρονών, έχουν πρόβλημα με την ανάπτυξη τους λόγω της κακής διατροφής. Μία πρόσφατη Μη έγκυρη διεύθυνση URL για PDF αναφορά από το Save the Children and Medical Aid for Palestinian βρήκε ότι η αναιμία είναι ευρέως διαδεδομένη, και πλήττει πάνω από τα δύο τρίτα των νεογνών, 58,6 % των παιδιών σχολικής ηλικίας, και πάνω από ένα τρίτο των εγγύων.”

Αν κάποια ξένη δύναμη περικύκλωνε το Ισραήλ, κατέστρεφε το λιμάνι της Χάιφα και το αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ, και εμπόδιζε τις ισραηλίτικες εξαγωγές, τί νομίζετε ότι θα έκαναν οι Ισραηλίτες; Ω, έχετε δίκαιο, είναι αγενές το να βλέπεις τους Παλαιστίνιους και τους Ισραηλινούς σαν ισότιμα ανθρώπινα όντα.

7. Τα ισραηλινά γεράκια δαιμονοποιούν τους κατοίκους της Γάζας σαν ακόλουθους της Χαμάς, ένα στρατιωτικό κόμμα της  μουσουλμανικής θρησκόληπτης δεξιάς. Αλλά οι μισοί Παλαιστίνιοι στη Γάζα είναι ανήλικοι, δεν ψήφισαν ποτέ για τη Χαμάς και δεν μπορούν να τεθούν συλλογικά υπεύθυνοι για αυτό το κόμμα.

8. Τα ισραηλινά γεράκια δικαιολογούν την επιθετικότητα τους προς τους Παλαιστίνιους ως αυτοάμυνα. Αλλά το Ισραήλ είναι μια χώρα 7,5 εκατομμυρίων ανθρώπων με τανκς, θωρακισμένα οχήματα, πυροβολικό, οπλισμένα ελικόπτερα , F-16 και F-18, συν 400 πυρηνικές κεφαλές. Η Γάζα είναι μια μικρή κατεχόμενη περιοχή των 1,7 εκατομμυρίων, η οποία δεν έχει βαρύ οπλισμό, αλλά μερικά παλιά όπλα και μερικές αρκετά αναποτελεσματικές ρουκέτες. (Οι Ισραηλινοί λένε ότι εκατοντάδες ρουκέτες εκτοξεύτηκαν στο Ισραήλ από τη Γάζα το 2012, αλλά μέχρι την πρόσφατη επίθεση του Ισραήλ δεν σκότωσαν ούτε έναν ισραηλινό, αν και τραυμάτισαν αρκετούς τον τελευταίο Μάρτιο, όταν οι αψιμαχίες μεταξύ των Παλαιστινίων και των Ισραηλινών κορυφώθηκαν). Η Γάζα είναι τόση  απειλή για το Ισραήλ, όση το Transkei για το απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής.  Όσον αφορά τις αυθεντικές ασύμμετρες απειλές από τη Γάζα προς το Ισραήλ, θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν δίνοντας στους Παλαιστίνιους ένα κράτος και σταματώντας τον αποκλεισμό που τους έχει επιβληθεί, ή στο χειρότερο σενάριο αντιτρομοκρατία, που θα επικεντρώνεται στους τρομοκράτες αντί για βομβαρδισμούς χωρίς διάκριση.

9. Τα γεράκια του Ισραήλ επιμένουν στο ότι προκλήθηκαν για την επίθεση. Αλλά στην πραγματικότητα ο Ahmad Jabari, ο αρχηγός της Χαμάς, τον οποίο δολοφόνησαν οι Ισραηλινοί νωρίτερα αυτή τη βδομάδα, είχε ξεκινήσει  συνομιλίες με τους Ισραηλινούς σχετικά με ανακωχή. Δολοφονίες που συμβαίνουν με το πρόσχημα έναρξης ειρηνευτικών συνομιλιών εγγυούνται ότι δεν θα ξαναγίνουν ειρηνευτικές συνομιλίες.

10. Αν και τα περισσότερα αμερικάνικα μέσα χειροκροτούν το κόμμα Λικούντ , στην πραγματικότητα ο κόσμος ολοένα και περισσότερα έχει βαρεθεί την επιθετικότητα του Ισραήλ.

http://lascapigliata.wordpress.com/2012/11/18/%CE%B4%CE%AD%CE%BA%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CF%85%CF%86%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CF%87%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B9%CF%83/

καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς!

Χρόνης Μίσσιος 1930-2012

http://www.youtube.com/watch?v=60pBvLxsJk8&feature=watch-vrec

πιο πικρό κι απ’το φαρμάκι…

[…] Μια επισκόπηση της παγκόσμιας ιστορίας αποκαλύπτει πως σε όλες τις κοινωνίες, από τις πιο πρωτόγονες ως τις πιο αναπτυγμένες, η άσκηση βίας πάνω στο άτομο αποτελεί το προνομιακό όπλο κάθε εξουσίας. Είναι επίσης ιστορικά διαπιστωμένο ότι όπου γιγαντώνεται η κεντρική εξουσία, όπου θεοποιείται το κράτος στην άλφα ή βήτα μορφή του, εμφανίζεται αυτομάτως και η καταπίεση, που εκφράζεται με την εκμηδένιση του ατόμου, την καταστολή της διαφωνίας, την ποινικοποίηση των αμφισβητήσεων και τα βασανιστήρια. Η υπερτροφική εξουσία ταυτίζεται πάντοτε με τον πολιτικό δεσποτισμό και οποιαδήποτε αντίσταση, με λόγο ή πράξη, χαρακτηρίζεται εσχάτη προδοσία -από το ρωμαϊκό crimen majestatis της αυτοκρατορικής περιόδου ως το Hochverrat του ναζισμού και την καταβροχθίζουν εκατομμύρια αντιφρονούντων πολιτών. Το κρατικό ή εθνικό συμφέρον, η ενιαία και μονολιθική πίστη, η προστασία της κοινωνικής ευρυθμίας υπήρξαν και είναι προσωπεία για τον εξωραϊσμό ή την ιδεολογική επένδυση κάθε αυταρχισμού. Ακόμα και σε χώρες με φιλελεύθερη παράδοση και δημοκρατικούς θεσμούς τα βασανιστήρια, ως ανακριτική μέθοδος και ανομολόγητος κολασμός, συνεχίζονται με την πασίγνωση επιχειρηματολογία: «πάταξη του εγκλήματος», «εθνική ασφάλεια», «προστασία του καθεστώτος» ή του «κοινωνικού συνόλου», «εξουδετέρωση τρομοκρατών», κλπ., κ.λ.π. […]
(από την εισαγωγή του Κ.Σιμόπουλου στο βιβλίο του «Βασανιστήρια και Εξουσία» ,εκδόσεις Πιρόγα)

Δικτατορία ή αστική δημοκρατία ,ίδια τα μέσα κι οι τεχνικές του κοινωνικού ελέγχου .Η μάνα του αγωνιστή Σ. Αναστασιάδη,όταν η ασφάλεια της παρέδωσε τα ματωμένα απ’ τα βασανιστήρια ρούχα του παιδιού της,έγραψε το παρακάτω ποίημα…

Ο πόνος λόγια δεν έχει,
η άβυσσο τέλος δεν έχει
κι η κόλαση μέτρο,
το χάος είναι άπιαστο…

Πιο πικρό κι απ΄ το φαρμάκι
δεν έχει, ο κόσμος δεν έχει

Κι όλες της γης οι οχιές
δαγκώνουν τα σπλάχνα μου

Ο πόνος λόγια δεν έχει
η άβυσσο, τέλος δεν έχει…

Στίχοι: Γεωργία Δεληγιάννη- Αναστασιάδη
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

εγκώμιο του έρωτα!

Εγκώμιο του έρωτα

Διαβάζοντας το «Éloge de l’amour» [Εγκώμιο του έρωτα] του Αλαίν Μπαντιού

Πρέπει να ξαναεπινοήσουμε τον έρωτα, αυτό το ξέρουμε.

Αρτύρ Ρεμπώ, Μια εποχή στην κόλαση


Για τον Αλαίν Μπαντιού η ύπαρξη της φιλοσοφίας προσδιορίζεται από τέσσερις όρους, τέσσερις διαδικασίες αλήθειας, και αυτές είναι: η επιστήμη (και πιο συγκεκριμένα το μάθημα), η τέχνη (και πιο συγκεκριμένα το ποίημα), η πολιτική (και πιο συγκεκριμένα η πολιτική στην υποκειμενική της διάσταση ή πολιτική χειραφέτησης) και ο έρωτας (και πιο συγκεκριμένα η διαδικασία που εισάγει στη διάσταση της αλήθειας τη διάζευξη των έμφυλων θέσεων). Δεν είναι λοιπόν τυχαίο πως διατυπώνει ένα «Εγκώμιο του έρωτα» σε μια συζήτηση με τον Νικολά Τουόν, αρχικά στο πλαίσιο του Φεστιβάλ της Αβινιόν το 2008, κατόπιν σε βιβλίο που εκδόθηκε το 2009 στις εκδόσεις Flammarion.

Με αφετηρία μια διαφήμιση του σάιτ γνωριμιών Meetic, ο Μπαντιού προχωρά σε ένα στοχασμό πάνω στον έρωτα ως διαδικασία διακινδύνευσης, πολύ διαφορετική από τον έρωτα μηδενικού ρίσκου που διαφημίζει η εποχή του καταναλωτισμού και των διαδικτυακών γνωριμιών, και διαγιγνώσκει την ανάγκη να επανεπινοήσουμε τον έρωτα με βασικά στοιχεία του το ρίσκο και την περιπέτεια, ενάντια στην ασφάλεια του ασφαλιστικού συμβολαίου και την άνεση των περιορισμένων απολαύσεων.

Ο έρωτας απειλείται, υποστηρίζει ο γάλλος φιλόσοφος, από μια φιλελεύθερη λογική της εμπορευματοποίησης και του μηδενικού ρίσκου, από μια λογική που θεωρεί ως κινητήρια δύναμη της ζωής το ατομικό συμφέρον. Για τον Μπαντιού, ο έρωτας είναι μια κατασκευή αλήθειας, της αλήθειας του Δύο, μιας κατασκευής του κόσμου βασισμένης όχι στην ταυτότητα αλλά στη διαφορά. Η συνάντηση, τυχαίο και συγκυριακό γεγονός με μαγική διάσταση, αποτελεί συμβάν που όμως καλεί τους εραστές να εργαστούν πάνω στη διάρκεια. Και διευκρινίζει: «ως “διάρκεια” δεν εννοούμε κατά κύριο λόγο ότι ο έρωτας πρέπει να διαρκέσει, να είμαστε ερωτευμένοι πάντα, ή για πάντα. Πρέπει να αντιληφθούμε πως ο έρωτας επινοεί έναν διαφορετικό τρόπο διάρκειας μέσα στη ζωή. Ότι, στη δοκιμασία του έρωτα, η ύπαρξη του καθενός έρχεται αντιμέτωπη με μια νέα χρονικότητα». Όπως το ποίημα, λέει πιο κάτω, είναι για τον Μαλλαρμέ μια λέξη προς λέξη νίκη επί του τυχαίου, έτσι και η κατασκευή του έρωτα επιχειρεί σημείο προς σημείο να κατασκευάσει από την τυχαιότητα της συνάντησης τη διάρκεια, να εγγράψει την αιωνιότητα στο χρόνο.

Ο έρωτας ως συμβάν και διαδικασία αλήθειας συνιστά κάτι που υπερβαίνει τη μαγεία της συνάντησης, χωρίς ωστόσο να την υποτιμά. Δεν ταυτίζεται με τη στρατηγική σαγήνης του Δον Ζουάν, απαιτεί δέσμευση, καθημερινή δουλειά και πίστη για να μετατρέψει το τυχαίο, τη συμπτωματική συνάντηση σε πεπρωμένο. Δεν είναι μια ψευδαίσθηση που συγκαλύπτει την επιθυμία αναπαραγωγής, ούτε μια διαδικασία αυτογνωσίας μέσω της απόλαυσης και διά του άλλου. Και δεν είναι πάντα μια διαδικασία ειρηνική. Έχει βίαιες συγκρούσεις, αληθινά βάσανα, περιορισμούς, χωρισμούς, δράματα, φόνους ή αυτοκτονίες. Εκεί ίσως πατά και η προπαγάνδα ενός έρωτα ασφαλούς, χωρίς ρίσκο. Όμως η αλήθεια δεν μπορεί να κατασκευαστεί στην ασφάλεια ενός συμβολαίου.

Έρωτας και πολιτική

Ως διαδικασία αλήθειας ο έρωτας βρίσκεται κοντά στην πολιτική, στην τέχνη και στην επιστήμη. «Η ερωτική ευτυχία», λέει ο Μπαντιού, «είναι η απόδειξη πως ο χρόνος μπορεί να φιλοξενήσει την αιωνιότητα. Μια τέτοια απόδειξη είναι ο πολιτικός ενθουσιασμός όταν συμμετέχουμε σε μια επαναστατική δράση, η απόλαυση που προσφέρουν τα έργα τέχνης και η σχεδόν υπερφυσική χαρά που νιώθουμε όταν καταλαβαίνουμε επιτέλους, σε βάθος, μια επιστημονική θεωρία». Και στον έρωτα και στην πολιτική έχουμε επίσης συμβάντα, διακηρύξεις, πίστη. Αν ο έρωτας είναι η κατασκευή του Δύο, «η πολιτική δράση καθιστά αλήθεια αυτό για το οποίο είναι ικανό το συλλογικό. Παραδείγματος χάρη είναι ικανό για ισότητα; Είναι ικανό να ενσωματώσει το ετερογενές; Να σκεφτεί πως δεν υπάρχει ένας μόνο κόσμος;» Ό,τι είναι για την πολιτική η εξουσία, το Κράτος, είναι για τον έρωτα η οικογένεια, η ίδια ένταση, η ίδια απειλή διάψευσης της ελπίδας.

Όμως στην πολιτική υπάρχουν εχθροί, ενώ στον έρωτα δράματα. Το πρόβλημα στην πολιτική είναι ο έλεγχος του μίσους και όχι της αγάπης. Λέει ο Μπαντιού: «στην πολιτική, όπου υπάρχουν εχθροί, ένας από τους ρόλους της οργάνωσης, όποια κι αν είναι αυτή, είναι να ελέγξει, δηλαδή να εξαλείψει, κάθε φαινόμενο μίσους. Κάτι που δεν σημαίνει βέβαια επ’ ουδενί, “να κηρύξει την αγάπη”, αλλά –κι αυτό είναι ένα μείζον διανοητικό πρόβλημα– να ορίσει τον πολιτικό εχθρό με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια και αυστηρότητα. Και όχι, όπως συνέβαινε σε όλη σχεδόν τη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα, με τον πιο αόριστο και ευρύ τρόπο».

Στην εποχή μας που έχουμε την αίσθηση πως πολλές από τις σταθερές καταρρέουν, οι φιλόσοφοι ξαναστρέφονται στον έρωτα, στον επαναπροσδιορισμό του ως μιας ελάχιστης σταθεράς. Ο Μπαντιού το κάνει αυτό από την πλευρά της διαφοράς. Ο έρωτας είναι γι’ αυτόν μια κατασκευή με βάση τη διαφορά, εκεί που ο συντηρητισμός αναζητά την ασφάλεια της ταυτότητας, την υπεράσπιση των «δικών μας αξιών». Ο έρωτας είναι εμπιστοσύνη στη διαφορά, ενώ η αντίδραση είναι καχύποπτη απέναντί της. Υπερασπιζόμενοι τον έρωτα έναντι της ταυτοτικής λατρείας της επανάληψης, υπερασπιζόμαστε το μοναδικό, το μη επαναλαμβανόμενο, το ξένο και το περιπλανώμενο. Μ’ αυτή την έννοια, αναγνωρίζουμε και τη δυνατότητα του συλλογικού να συμπεριλάβει ολόκληρο τον κόσμο, υπερβαίνοντας κάθε εξωπολιτική διαφορά. Και εδώ συναντά με έναν τρόπο την έννοια του κομμουνισμού. Μόνο που στον έρωτα δεν υπάρχουν εχθροί ή ο εχθρός είναι πάντα ο εαυτός μας.

Έφη Γιαννοπούλου
RED
Notebook

Top
 
Yπενθυμίζουμε ότι η μηδενική χρέωση μέσω κινητής τηλεφωνίας ισχύει μόνο για τον παρόντα ιστότοπο και για τους ιστότοπους που αναφέρονται στο δελτίο τύπου του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων.
Η προβολή περιεχομένου από άλλο ιστότοπο που έχει ενσωματωθεί στον παρόντα ιστότοπο (π.χ. video youtube) ή το άνοιγμα συνδέσμων που οδηγούν σε εξωτερικό περιεχόμενο δεν υπάγονται στη μηδενική χρέωση.
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων