Αρχείο για "Ιούνιος, 2015"

Παλικάρι γίνου πάλι

70 χρόνια μετά

http://www.efsyn.gr/arthro/empros-gia-neo-armatoliki

Ο Θανάσης Κλάρας θα επιλέξει τη Ρούμελη και συγκεκριμένα την ευρύτερη περιοχή της Ευρυτανίας, έναν τόπο που τον ήξερε καλά με φυσικά κρησφύγετα, μεγάλους ορεινούς όγκους που συνδέονταν με τον ορεινό κορμό της Πίνδου.

Ηξερε τα περάσματα, τα μονοπάτια και τους ανθρώπους. Επιπλέον η κατάσταση της οργάνωσης Λαμίας και της ευρύτερης περιοχής ήταν συγκριτικά καλύτερη από αυτή άλλων περιοχών.

16 Ιουνίου 1941, στο Καρπενήσι συγκροτείται η πρώτη Αχτιδική Επιτροπή Ευρυτανίας του ΚΚΕ στην οποία αποφασίστηκε σε κάθε χωριό να μπει ένας υπεύθυνος με κύρος.

14 Οκτωβρίου έρχεται ξανά στο Καρπενήσι όπου παρουσιάζει την προκήρυξη του ΕΑΜ τονίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ΕΑΜικής Οργάνωσης.

Η πρώτη ΕΑΜική σύσκεψη θα γίνει στην ταβέρνα του Κοντοπάνου, δίπλα στην Παναγία στις 3 Ιανουαρίου 1942.

Τον Μάιο του 1942 ο Θανάσης Κλάρας φέρνει μαζί του την επίσημη απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής για το ξεκίνημα του αντάρτικου. Σε κοινή σύσκεψη των Περιφερειακών Επιτροπών του ΚΚΕ και του ΕΑΜ αποφασίστηκε η συγκρότηση ένοπλων τμημάτων του ΕΛΑΣ και η άμεση δράση εναντίον των κατακτητών και των εθνοπροδοτών.

Στην αρχή οι ομάδες θα ήταν αυτοτελείς, με τριμελή διοίκηση (στρατιωτικός διοικητής, καπετάνιος, πολιτικός επίτροπος) καθοδηγούμενες από την Περιφερειακή Επιτροπή του ΕΑΜ με στόχο να συνενωθούν αργότερα σε ένα Αρχηγείο της Ρούμελης. Η σύσκεψη ενέκρινε και την πρώτη προκήρυξη του ΕΛΑΣ από την οργάνωση Λαμίας γραμμένη από τον ίδιο με τίτλο «Εμπρός για το νέο αρματολίκι».

Στο σπίτι του Φώτη Μαστροκώστα (Θάνου) στη Σπερχειάδα σχηματίζεται η πρώτη ομάδα που βγήκε στο βουνό, ξεκινώντας απ την καλύβα του Στεφανή. Για να προστατεύσουν τις οικογένειές τους από αντίποινα αποφάσισαν να αποκτήσουν όλοι ψευδώνυμα.

Ετσι «γεννήθηκε» ο Αρης Βελουχιώτης. Το Βελουχιώτης από το Βελούχι και το Αρης από τον θεό του πολέμου.

Στη Γραμμένη Οξυά έγινε ορκωμοσία με κάθε επισημότητα. Παρατάχθηκαν με το μέτωπο στην Ανατολή, τα όπλα χτύπησαν με ρυθμό κι εκεί έδωσαν τον όρκο που ετοίμασε ο Αρης: «Εγώ, παιδί του εργαζόμενου ελληνικού λαού, ορκίζομαι να αγωνιστώ για να διώξω τον εχθρό της πατρίδας μου από τον τόπο, χύνοντας και την τελευταία ρανίδα του αίματός μου. Να αγωνιστώ μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ για τις ελευθερίες του λαού».

Στην καλύβα καταρτίστηκε το σχέδιο δράσης. Το βουνό ανήκει στον ΕΛΑΣ. Οι πλιατσικολόγοι της περιοχής ή θα ακολουθήσουν τον αγώνα ή θα παραδώσουν τα όπλα, διαφορετικά ο ΕΛΑΣ θα τους χτυπήσει.

Οι ένοπλοι συνεργάτες των εχθρών θα εξοντωθούν χωρίς οίκτο. Ανοιχτές λοιπόν εμφανίσεις στα χωριά και εγκατάλειψη της μέχρι τώρα τακτικής της «αφάνειας». Η αρχή θα γινόταν από το Κρίκελλο.

Ο Αρης Βελουχιώτης στη Λαμία το 1944 Ο Αρης Βελουχιώτης στη Λαμία το 1944, μετά τη δοξολογία | Φωτ.: Σπύρος Μελετζής

Πριν το 1940 στο Κρίκελλο λειτουργούσε ήδη κομματική οργάνωση του ΚΚΕ με γραμματέα τον δάσκαλο του χωριού Βασίλη Παπανικολάου. Εκείνος εκτός από την κομματική γνωριμία είχε και προσωπική φιλία με τον Αρη, αφού εκείνος τον οργάνωσε στο ΚΚΕ στη Λαμία.

Πρώτη Ιουνίου λοιπόν του 1942 η κομματική οργάνωση Κρικέλλου ειδοποιήθηκε να κρύψει την πρώτη ανταρτοομάδα του Αρη.

Ο δάσκαλος τους συνάντησε στα Κανάβια, στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, και τους οδήγησε σε μια καλύβα στο «Τσιουγκρί» κοντά στον Κρικελλοπόταμο. Μια ομάδα απ’ το Κρίκελλο και τη Δομνίστα πήγαν να συναντήσουν τους αντάρτες.

Ο Αρης συστήθηκε ως ταγματάρχης Πυροβολικού. Ανάμεσά τους και ο Θανάσης Τραχήλης, ανθυπολοχαγός που προσχώρησε στον ΕΛΑΣ.

Σαν στρατιωτικός έδωσε μεγάλη σημασία στο «ταγματάρχης». Ο αρχηγός σ’ έναν τέτοιο αγώνα έπρεπε να προέρχεται απ’ τις τάξεις του στρατού και ειδικά από το σώμα των αξιωματικών.

Για την πρώτη επίσημη εμφάνιση επιλέχθηκε η Δομνίστα, το διπλανό χωριό στο Κρίκελλο, γιατί η απόσταση ήταν μικρή και κυρίως γιατί εκεί δεν υπήρχε σταθμός Χωροφυλακής.

Ο Παπανικολάου τού παρέδωσε τη σημαία του σχολείου στην οποία έγραψαν επάνω Ελεύθερη Ευρυτανία. Ο Θανάσης Κλάρας παύει να υπάρχει για να γεννηθεί λίγες ώρες αργότερα στην πλατεία της Δομνίστας ο Αρης Βελουχιώτης.

Ο δάσκαλος τους οδήγησε μέσα απ’ τον Κρικελλοπόταμο στη Δομνίστα.

Η «γέννηση» του Αρη Βελουχιώτη

Σχολείο Κρικέλλου με δάσκαλο Παπανικολάου Φωτογραφίες: Σπύρος Μελετζής

Ηταν 7 Ιουνίου 1942, βράδυ. Δεκαπέντε ταλαιπωρημένοι αντάρτες με ηθικό ακμαιότατο έχοντας επικεφαλής τη σημαία, τραγουδώντας το «Μαύρη είναι η νύχτα στα βουνά» μπαίνουν ξαφνικά στην πλατεία της Δομνίστας από τη μεριά του σχολείου.

Είναι η πρώτη επίσημη μέρα του αντάρτικου και η πρώτη εμφάνιση του Αρη Βελουχιώτη. Ο κόσμος αρχικά είναι επιφυλακτικός.

Ο Αρης τους καθησύχασε, ζήτησε τον πρόεδρο και τον παπά και συστήθηκε: «Αρης Βελουχιώτης, ταγματάρχης Πυροβολικού. Είμαστε αντάρτες του ΕΛΑΣ».

Ζήτησε την άδεια να χτυπήσουν την καμπάνα. Οι κάτοικοι του χωριού άρχισαν να βλέπουν ανάμεσα στους αντάρτες παλιούς τους φίλους.

Ο πρόεδρος του πρόσφερε ένα τσίπουρο απ’ αυτό που δίνει μόνο «σε φίλους». Ο Αρης μίλησε απλά και ανθρώπινα για τους σκοπούς του αντάρτικου και τον αγώνα και κήρυξε την επανάσταση κατά των ξένων κατακτητών και των ντόπιων συνεργατών τους.

Τα χέρια δόθηκαν και ο αγώνας είχε ξεκινήσει. Αρχισαν οι εμφανίσεις στα χωριά και όλοι μιλούσαν για τον ταγματάρχη του Πυροβολικού που αναπτέρωσε την ελπίδα του λαού.

«Επισημοποίηση του αντάρτικου»

Με τον Σαράφη στα Γιάννενα Με τον Σαράφη στα Γιάννενα | Φωτ.: Σπύρος Μελετζής

Εκείνη την περίοδο γίνεται ρίψη υλικών από τους Αγγλους. Αυτή η «επισημοποίηση» ότι οι δήθεν «σύμμαχοι» εγκρίνουν το αντάρτικο και αναγνωρίζουν την ύπαρξη του «μυστηριώδους» ταγματάρχη δίνει μεν κύρος στο όλο εγχείρημα, ωστόσο ο Αρης παραμένει επιφυλακτικός για τις προθέσεις τους.

Στα Ρυκά της Γκιώνας κατάφερε να κυκλώσει, ν’ αφοπλίσει και να αιχμαλωτίσει με αιφνιδιασμό ένα ιταλικό τμήμα.

Ηταν η πρώτη σύγκρουση των ανταρτών του ΕΛΑΣ με οργανωμένο τμήμα του στρατού των κατακτητών. Μια μάχη που σημάδεψε το πέρασμα του αντάρτικου από το στάδιο της ιδεολογικής προετοιμασίας στο στάδιο της ένοπλης αντίστασης.

Εκτός από τους Ιταλούς όμως είχαν ν’ αντιμετωπίσουν και τη Χωροφυλακή. Αφού αφόπλισαν τη Χωροφυλακή στην Υπάτη, κατέλαβαν χωρίς δυσκολία τον Σταθμό Χωροφυλακής Κρικέλλου.

Ο Αρης αφού πήρε τον οπλισμό και τα πυρομαχικά κατέστρεψε το αρχείο με τους «φακελωμένους» αριστερούς. Στα Φουρνά κατέλαβαν τη Χωροφυλακή, κατέστρεψαν το αρχείο και ανέστειλαν τη λειτουργία του Πταισματοδικείου.

Η παρουσία του παλιού κράτους ήταν πια τυπική. Είναι η πρώτη Ελεύθερη Ελλάδα των Βουνών.

Ακολούθησε η μάχη του Κρικέλλου όπου οι παρόντες Βρετανοί αξιωματικοί που σχεδίαζαν την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, είδαν από κοντά την τακτική και την αποτελεσματικότητα των όπλων των ανταρτών συμμάχων τους.

Η ένοπλη αντίσταση είναι πλέον η καλύτερη επιλογή για τους χωρικούς που εντάσσονταν μαζικά στον ΕΛΑΣ.

Οι Βρετανοί αλεξιπτωτιστές που έψαχναν οι Ιταλοί και ήταν ουσιαστικά η αφορμή της μάχης του Κρικέλλου ήταν ένα από τα κλιμάκια της επιχείρησης Χάρλινγκ με αρχηγό τον συνταγματάρχη Εντι Μάγερς και σκοπό την ανατίναξη μιας από τις τρεις γέφυρες της Φθιώτιδας.

Ο Μάγερς, που ήδη είχε προσεγγίσει τον Ζέρβα, κατάλαβε ότι χρειαζόταν ο Αρης για την επιτυχία του σαμποτάζ.

Οι ΕΛΑΣίτες υπερείχαν αριθμητικά, ήταν σκληραγωγημένοι, ήξεραν από ανταρτοπόλεμο και είχαν εντυπωσιακή συνοχή.

Στη Βίνιανη έγινε η ιστορική συνάντηση Αρη και Ζέρβα και γνωστοποιήθηκε η αποστολή. Ο Αρης παρέμενε επιφυλακτικός και με τον Ζέρβα και με τους Αγγλους θεωρώντας τους πράκτορες που θα οργάνωναν ένα σαμποτάζ με απώτερο σκοπό όμως να διασπάσουν και να διαλύσουν το αντάρτικο.

Η ανατίναξη του Γοργοπόταμου Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου | Χαρακτικό Α. Τάσσου

Στόχος η υπό ιταλική ευθύνη γέφυρα του Γοργοποτάμου. Ο Αρης ήξερε καλά και τον αντίπαλο και την περιοχή. Ετσι διατύπωσε το σχέδιο επίθεσης, μια ιστορική διαταγή με όλες τις λεπτομέρειες που διδασκόταν για πολλά χρόνια στη Σχολή Ευελπίδων σαν υπόδειγμα διαταγής επιχείρησης.

Ορισε επίσης μια γενική εφεδρεία με αρχηγό τον Νικηφόρο. Μια απόφαση που τελικά έσωσε την επιχείρηση.

Το γεφύρι γκρεμίστηκε γράφοντας την πιο μεγάλη και πιο ένδοξη σελίδα της Εθνικής Αντίστασης.

Οι Γερμανοί κατάλαβαν την ανικανότητα των Ιταλών να περιφρουρήσουν κομβικά σημεία και καθήλωσαν μεραρχίες που θα τους χρησίμευαν σε άλλα μέτωπα. Κυρίως όμως ενίσχυσε το ηθικό των Ελλήνων βγάζοντας χιλιάδες στο βουνό.

Η ένοπλη αντίσταση ήταν πια η μοναδική επιλογή στη Ρούμελη. Οι Ιταλοί μετά από ενέδρα ανταρτών συλλαμβάνουν ομήρους απ’ το Μικρό και το Μεγάλο Χωριό. 17 Δεκεμβρίου «τα αντάρτικα του Αρη» φτάνουν στο Μικρό Χωριό και στρατοπεδεύουν στο σχολείο.

Η ενέδρα στήθηκε στη Ρεματιά στην είσοδο του χωριού και οι αντάρτες στρατοπέδευσαν στο λοφάκι. Ηταν μια μάχη – υπόδειγμα αντάρτικης τακτικής.

Με το που μπήκαν οι Ιταλοί στο χωριό δέχτηκαν οργανωμένα πυρά, ενώ τα πολυβόλα χτυπούσαν παράλληλα από το Μεγάλο Χωριό.

Από την πλευρά των ανταρτών σκοτώθηκε ο 16χρονος Κλέαρχος (Κώστας Μπίρτσας). Ετσι καθιερώθηκε το αντάρτικο σύνθημα «Κλέαρχος» με παρασύνθημα «Μικρό Χωριό».

Την ώρα της μάχης οι κάτοικοι του χωριού κατέφυγαν στη χαράδρα στο χάνι του Κατσιγιάννη στη σπηλιά της Μπλουρέντζας. Ανάμεσά τους η Ναυσικά Φλέγγα που σ’ ένα μικρό μπακαλόχαρτο έγραψε ένα μικρό ποίημα για τ’ αντάρτικα του Αρη και το δόλιο το Μικρό Χωριό.

Ο Αλέκος Ξένος έγραψε τη μουσική σε παρτιτούρα. Εκείνη δεν το έδωσε ποτέ ούτε καν στον Αρη ο οποίος όταν το πρωτοάκουσε χαριτολογώντας της είπε: «Αυτό το “έσφαξε” θα μπορούσες να το παραλείψεις»

Ετσι ξεκίνησε ο πρώτος καπετάνιος τη μεγαλειώδη εποποιία στα βουνά της Ρούμελης. Χωρίς λίρες και παράσημα. Με όπλο το όραμά του, την πίστη των ανταρτών του και την αγάπη του κόσμου των βουνών.

* Ιστορικός, δημοσιογράφος

Θα σε δω κάπου εδώ γύρω…

Θα σε δω κάπου εδώ γύρω… αλληλέγγυε

Φεύγεις, έμαθα. Πάντα έφευγες. Από κάποιες περιοχές έχεις φύγει ήδη. Έχω την αίσθηση ότι κανένας τόπος δεν σε χωράει. Ποτέ δεν θα γίνεις μια παλιά και βρώμικη λίμνη. Ποτέ δεν θα γίνεις ένα κίτρινο χαρτί σε ένα φάκελο πρωτoκόλλων. Προχθές μιλούσα σε έναν δικό σου. Του λέω: «Ξέρεις, όταν σας φαντάζομαι, είστε πάνω από καιρούς και εποχές. Κάποτε πετάγατε πίσσα στα στρατεύματα του Φράνκο στη μακρινή Ισπανία, χρόνια αργότερα καπνίσατε πούρο με τον Φιντέλ Κάστρο όταν οι Barbudos μπήκαν στην Αβάνα, κάποιος μου είπε πως σας είδε στη Νικαράγουα να μαζεύτε ζαχαροκάλαμα με τους Σαντινίστας του Ντανιέλ Ορτέγκα».
Κάναμε ό,τι μπορούσαμε να μείνεις κοντά μας. Όχι για τη «θεσούλα», όπως χλεύαζαν οι απέναντι υπηρέτες, καρφί δεν σου κάηκε για δαύτην. Για τις ιδέες θέλουμε να μείνεις και για το άρωμα που αναδύει το κορμί και κολλά για πάντα στον τοίχο.
Άδειοι οι τοίχοι σαν θα φύγεις, το ξέρεις; Εμείς, τους χειμώνες, θα κάτσουμε στις κουνιστές καρέκλες του μυαλού μας και θα κοιτάμε έξω από το παράθυρο. Η βουή δεν θα μας αγγίζει στην προσπάθειά μας να σε διακρίνουμε στο πλήθος. Θα έχει τόση ησυχία που θα διατρέξουμε τον κίνδυνο να ακούσουμε μέχρι και τον κρότο από τις χιονονιφάδες. Εσύ όμως θα είσαι σε μια νέα μάχη. Όταν θα ανοίγει η πόρτα, θα πετάγομαι σαν το μικρό παιδί μπας και είσαι εσύ…
Με σκοτώνει πως κάποιο απόγευμα θα μπω μέσα και δεν θα είσαι εκεί. Παρηγοριά δεν θα βρω, γιατί το χέρι σου υπήρξε αφάνταστα δυνατό και τρυφερό και θα μού λείπει.
Όταν φεύγει ένα κομμάτι της ψυχής, ο άνθρωπος γίνεται λειψός. Το διάβα του είναι πιο αργό. Μαθαίνει να αντιπαθεί αυτούς που θα προσπαθήσουν να αντικαταστήσουν ό,τι χάνεται. Εγώ τους αντιπαθώ ήδη. Δεν θα χαμογελάνε όπως εσύ. Όταν θα κουράζονται θα γκρινιάζουν, θα λουφάρουν, μισές δουλειές. Με την πρώτη ευκαιρία θα με χτυπήσουν πισώπλατα. Κι εσύ στην πλάτη με χτυπούσες, αλλά ήταν για να μου δώσεις κουράγιο.
Κάποιος να μού πει ποιον πρέπει να ευχαριστήσω που βρέθηκες στο δρόμο μου. Εσένα δεν μπορώ να σου το πω. Δεν θα φτάνει ποτέ. Αν πάλι προσπαθήσω να σου πω ότι σ’ αγαπώ θα χαθώ στο άπειρο, γιατί από το ένα γράμμα ως το άλλο, μεσολαβούν άπειρα γράμματα. Έτσι είναι η αγάπη.
Κάποτε σκέφτηκα ότι για να μπορείς να έχεις δει ως τώρα τόσα πολλά ξημερώματα του κόσμου θα είσαι αθάνατος. Αθάνατοι είναι αυτοί που κάθε μέρα γράφουν ποιήματα με τις πράξεις τους και ξέρουν να ερωτεύονται . Και ο έρωτας είναι η μόνη απάντηση στο θάνατο. Έρωτας για το κάθε τι. Εσύ το ζεις κάθε μέρα.
Είσαι τυχερός που φεύγεις. Πήρες μέρος στην επανάσταση, εκεί που έπρεπε να νικήσουμε, εκεί που τους λιώσαμε. Τώρα άρχισαν οι διαπραγματεύσεις με τους γκρίζους ανθρώπους που ξέρουν όλα τα σημαδεμένα χαρτιά της τράπουλας. Και στις διαπραγματεύσεις οι επαναστάτες πάντα χάνουν.
Όταν θα φεύγεις, άσε λίγο την πόρτα ανοιχτή για να μην κοπεί το άρωμά σου. Να έχω τα ίχνη σου. Μπορεί να βαρεθώ εδώ και να χρειαστεί να σε πάρω από πίσω….
Γειά σου αλληλέγγυε….Θανάσης Βικόπουλος. (Μια μικρή πέτρα του μεγάλου τείχους αντίστασης απέναντι στο μαύρο).

http://www.ertopen.com/news/ellada/koinwnia/item/34581-tha-se-dw-kapoy-edw-gyrw-allhleggye

ertopen live

Δίστομο

Καθοριστική καμπή στην ιστορική διαδρομή του Διστόμου η αποφράς εκείνη ημέρα.

Για τη σφαγή του Διστόμου γράφτηκαν αρκετά βιβλία και θα γραφτούν ακόμα πολλά.

Η προσέγγισή μας θα ήταν ελλειπής αν στηριζόταν αποκλειστικά σε κάποιο ή σε κάποια από αυτά. Προτιμήσαμε την αφηγηματική, παραστατική και συνάμα βασισμένη στα κεντρικά γεγονότα, προσέγγιση του παρακάτω υλικού που είναι αποσπάσματα από το κείμενο που συνέγραψε ο Διστομίτης Στάθης Σταθάς, με την ευκαιρία κυκλοφορίας τριπτύχου για τα πενηντάχρονα της σφαγής του Διστόμου, το 1994.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ -Σάββατο 10 Ιουνίου 1944.

Τα νέα από το μέτωπο ήταν καλά.
Ξημέρωνε μια ακόμα μέρα εργασίας και ελπίδας. Η μέρα της λευτεριάς και της ειρήνης κοντοζύγωνε. Τέσσερις μέρες πρίν, στις 6 Ιουνίου, οι σύμμαχοι είχαν αποβιβαστεί στη Νορμανδία. Οι Γερμανοί κατακτητές βλέπονιας να φτάνει το τέλος της αυτοκρατορίας τους καταλαμβάνονται από αμόκ καταστροφής. Βγάζουν διαταγές γενοκτονίας.

«Ένας Γερμανός σκοτωμένος – πενήντα Ελληνες, δέκα Γερμανοί – ένα χωριό»
Ήθελαν να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους ώστε να πάψουν να ενισχύουν τις οργανωμένες ανταρτικές ομάδες που δρούσαν στην περιοχή. Έτσι στα πλαίσια των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων εκείνο το φοβερό πρωϊνό μια φάλαγγα επτά αυτοκινήτων με γερμανούς στρατιώτες (2ος λόχος του 2ου τάγματος του 7ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας των Ες – Ες με έδρα την Λιβαδειά), ξεκίνησε από τη Λιβαδειά με κατεύθυνση προς το Δίστομο. Από αυτά τα δύο πρώτα που προπορεύονταν αρκετά, ήταν Ελληνικά επιταγμένα, γεμάτα με Γερμανούς στρατιώτες ντυμένους μαυραγορίτες. Αυτοί θα πρωτοκτυπούσαν τους αντάρτες που ανύποπτοι θα πλησίαζαν τα αυτοκίνητα και θα ενισχύονταν από τη δύναμη που θα ακολουθούσε.
Από τον Καρακόλιθο και μετά σκορπούν το θάνατο. Σκοτώνουν πέντε και συλλαμβάνουν σαν ομήρους δώδεκα αγρότες ενώ θέριζαν.»
Τα ιστορικά δρώμενα σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διασταυρωμένες πληροφορίες έχουν ως εξής:

Στη διασταύρωση Διστόμου – Αράχωβας συναντιούνται με άλλα 60 αυτοκίνητα γεμάτα Γερμανους στρατιώτες που έρχονταν από την Άμφισσα με κατεύθυνση προς το Δίστομο.

Μπαίνουν στο Δίστομο αφολυ ανταλάσουν και διασταυρώνουν τις πληροφορίες τους. Οι κάτοικοι είναι ανυποψίαστοι. Βλέποντας όμως τους ομήρους ανησυχούν. Η φάλαγγα ήταν πρωτόφαντα μεγάλη. O επικεφαλής των Γερμανών, δε δέχεται τη συνάντηση που ζητούν ο Πρόεδρος της κοινότητας, Χαράλαμπος Κίνιας και ο παπάς τον χωριού Σωτήρης Ζήσης από τους οποίους και παλιότερα ζητούσε πληροφορίες για τις κινήσεις των ανταρτών στην περιοχή αλλά δεν μπορούσε να αποσπάσει πληροφορίες.

Στη συνέχεια τοποθετούνται στα υψώματα γύρω απο το χωριό φυλάκια για τον έλεγχο και εκφοβισμό ενώ ανακοινώνουν ότι όποιος δεν κλειστεί στα σπίτι του και φύγει θα θεωρηθεί αντάρτης και θα εκτελείται επί τόπου.

Κατορθώνουν με διάφορους εκφοβισμούς και τους πράκτορές τους και συγκεντρώνουν πληροφορίες ότι στο κοντινό Στείρι κινούνται οι αντάρτες της περιοχής και ένα τμήμα της αυτοκινητοπομπής μαζί με τους «μαυραγορίτες» ξεκινά για το Στείρι. Λίγο πρίν από το Στείρι πέφτουν σε ενέδρα των ανταρτών που στρατοπέδευαν στην περιοχή και ενημερώθηκαν για την έλευση των Ναζιστικών δυνάμεων στην περιοχή.

Ακολουθεί μάχη και σκοτώνονται ο Έλληνας οδηγός του προπορευόμενου πολιτικού οχήματος και τραυματίζεται ο βαθμοφόρος Τεο. Μετά από σχετικά σύντομη μάχη με ακαθόριστες απώλειες εκατέρωθεν, η πομπή επιστρέφει στο Δίστομο και εκεί ο Τεό αποβιώνει. Έξαλλος ο επικεφαλής λοχαγός Λάουτενμπαχ, αναλαμβάνει την επιχείρηση αντιποίνων και σύσσωμη η δύναμη των Ναζιτικών δυνάμεων επιπίπτει επί των αμάχων κατοίκων του χωριού, εκτελώντας την διαταγή της πλήρους εξόντωσης.

Σφαγή

Κι εδώ αρχίζει η τραγωδία του Διστόμου.

Οι κάτοικοι, όσοι δεν κατάφεραν να διαφύγουν νωρίτερα από το Διάσκελο, τη μόνη αφύλακτη διάβαση, κλείνονται έντρομοι στα σπίτια τους.
Τους έρημους δρόμους του χωριου διατρέχουν εξαγριωμένοι στρατιώτες με εφ’ όπλου λόγχη.
Μπαίνουν στα σπίτια, σκοτώνουν, καίνε, σφάζουν ότι βρίσκουν στο διάβα τους. Γέροι, γριές, γυναίκες ακόμα και βρέφη λίγων ημερών πέρασαν από τον ίδιο τρομακτικό Γολγοθά. Γίδια, πρόβατα, άλογα, σκυλιά… ότι ζωντανό κινείται, εξολοθρεύεται.

«Απαίσιοι ακούγονται οι θρήνοι και οι οιμωγές αυτών που ξεψυχούν. Νέοι Ηρώδεις οι εκπολιτιστές του Χίτλερ μακελεύουν τα παιδάκια του Διστόμου.»

επιγραμμα

Ο Στάθης Σταθάς συνεχίζει

» Στο Δίστομο έγιναν αυτά. Θα γίνονταν κι άλλα. Μα ήρθε η νύχτα και οι δολοφόνοι φοβήθηκαν και έφυγαν.
Τώρα στο χωριό απλώνεται η γαλήνη του Νεκροταφείου για πολλή ώρα. Μα σιγά – σιγά ξύπνησε το Δίστομο. Και τότε ακούστηκαν οι θρήνοι των παιδιών που έρημα κλαίγαν τους γονείς τους και οι γόοι των γερόντων.
Ακούγονταν ακόμη και κάποια παράξενα γέλια και τραγούδια αυτών που παρεφρόνησαν, μπροστά στη φρίκη που έζησαν.

Μέσα στη νύχτα μικρά παιδιά πήραν τους σκοτεινούς δρόμους προσπαθώντας να φτάσουν στα κοντινά χωριά. ‘Ενα καραβάνι παιδιών που γύρευε ένα ανθρώπινο χέρι για να σκουπίσει τα δάκρυα από τα μουτράκια τους και να δώσει απάντηση στο ερωτηματικό: Γιατί τους σκότωσαν;»

 

Από το βιβλίο του Γιάννη Μπασδέκη «ΔΙΣΤΟΜΟ», απ’ όπου και οι 4 παραπάνω φωτογραφίες, μεταφέρουμε εν συντομία τις κάτωθι πληροφορίες:

«Οι βιαιότητες συνεχίστηκαν τις επόμενες ημέρες με ιδιαίτερη αγριότητα όπου οι Χιτλερικοί πλιατσικολόγησαν ότι είχε απομείνει όρθιο. Στις 26 Ιουνίου επανέρχονται με αποκορύφωμα τον ομαδικό βιασμό μιάς 50χρονης τυφλής και πνευματικά ανάπηρης γυναίκας αφού την χτυπούν στο πρόσωπο με τον υποκόπανο σπάζοντάς της τα δόντια και αναίσθητη όπως είναι, ξεσπούν επάνω της, το βρώμικο σαρκικό πάθος τους».

Ο Στάθης Σταθάς συνεχίζει:

«Αποτελεί κατάπτυστο γεγονός για τον πολιτισμό εκείνων που φιλοδόξησαν να κυβερνήσουν τον κόσμο και που κατέδειξε ότι ο μέχρι σήμερα πολιτισμός καμμιά εν γένει επίδραση δεν είχε στις εγκληματικές ψυχές τους» (Νυρεμβέργη).
Μετά τον πόλεμο και την ήττα των Γερμανών, ο Διοικητής των Γερμανικών δυνάμεων που διέπραξαν το πανανθρώπινο έγκλημα του Διστόμου Χάνς Ζάμπελ συνελήφθη στο Παρίσι και εκδόθηκε από τις Γαλλικές αρχές στην Ελλάδα, ενώ όμως ήταν προφυλακισμένος και επρόκειτο να προσαχθεί σε δίκη ζητήθηκε απο την Κυβέρνηση της τοτε Δ. Γερμανίας και εστάλη σ’ αυτή, όπου σύμφωνα με πληροφορίες παραμένει σήμερα ελεύθερος.»

ΔΙΣΤΟΜΟ 1994

Video χρονικού σφαγής


 

Φωτογραφικό οδοιπορικό (υλικό Μουσείου Μπενάκη)

http://www.daa.gov.gr/newsite/images/stories/videos/old.swf

 

«Ακούγεται «Το ατελείωτο μοιρολόϊ» τοπικών δημιουργών, στίχοι: Στάθης Σταθάς, μοιρολόϊ: Λουκάς Τζιτζώκος

 
Η διερεύνηση και ο εμπλουτισμός των γεγονότων και των στοιχείων της σφαγής είναι υπόθεση της παγκόσμιας κοινότητας και του κάθε ελεύθερα σκεπτόμενου πολίτη. Ήδη διάφοροι ερευνητές και ιδιαίτερα Γερμανοί, όπως ο ιστορικός Ντίτερ Μπέγκεμαν, κυκλοφορούν νέα στοιχεία για την σφαγή του Διστόμου.

Σύμφωνα με αυτά, η μονάδα που ανέλαβε την απάνθρωπη αυτή επιχείρηση ήταν η 4η Μεραρχία Τεθωρακισμένων(PANZER) Γρεναδιέρων της Αστυνομίας των S.S. O Tεό που αναφέρεται ως αξιωματικός, πιθανότατα ήταν ο διερμηνέας τους και διερευνάται και η Ελληνική καταγωγή του.

Στο βιβλίο που αναμένεται να κυκλοφορήσει σύντομα, αναφέρεται ότι ο άνθρωπος που έδωσε τη διαταγή για την εκτέλεση των συμπατριωτών μας, ήταν ο εικονιζόμενος Φριτς Λάουτενμπαχ που τον παρουσιάσαμε σε παγκόσμια αποκλειστικότητα, στις 15/5/2001, καθώς η είδηση αυτή ήρθε τότε στην κατοχή μας.

Αναμένοντας σχετικές επιβεβαιώσεις και σχόλια, διαβάσαμε σχετικό άρθρο από την αρθρογράφο Δέσποινα Κωνσταντινάκου του ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ, σε έκδοση της 29/1/2003, που επιβεβαιώνει το γεγονός.

Παράλληλα για τους μελετητές της ιστορίας παραπέμπουμε σε βιβλία που εκδόθηκαν με βάση τα γεγονότα του Διστόμου.

Η σφαγή του Διστόμου – Τάκης Λάππας – Έκδοση Δήμου Διστόμου 1944

Η σφαγή του Διστόμου – Γεώργιος Δ. Νικολάου Έκδοση ΑΜΦΙΣΣΑ 1978

Δίστομο – Γιάννης Μπασδέκης – Έκδοση Αρχέτυπο 1994

Αναμνήσεις & Μαρτυρίες πενηντάχρονες ή άχρονες – Καίτη Μανωλοπούλου – έκδοση Δήμου Διστόμου – 1994

Να ζεστάνουμε τις πέτρες στις πλαγιές του Διστόμου – Καίτη Μανωλοπούλου – Εκδόσεις Βεργίνα -Χορηγία Δήμου Διστόμου – 2004 (Λαογραφικό – Ειδικό κεφάλαιο Μαρτυριών Σφαγής )

  • Χαρακτηριστικό επίσης είναι και το ειδικό αφιέρωμα του περιοδικού «ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ τεύχος 21-22, Ιούνιος 1995 – Άσπρα Σπίτια, έκτακτη έκδοση (2009) εκτός σειράς, του περιοδικού «ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ, με δημοσιεύσεις του τύπου της εποχής

Ακολουθεί η φωτογραφία που έκανε το γύρο του κόσμου, όταν δημοσιεύτηκε στο αμερικάνικο περιοδικό LIFE, αρ. τ. 10 στις 27-11-1944

Η Μαρία Παντίσκα – Μίχα, απεβίωσε στις 12/3/2009 σε ηλικία 84 ετών. Ετάφη στο Δίστομο σε μια σεμνή τελετή που τίποτα δε μαρτυρούσε τη τεράστια συμβολική σημασία της σεπτής αυτής μορφής που απεικόνισε σε μια φωτογραφία τον απίστευτο πόνο που πέρασε η περιοχή μας, με τον αινιγματικό λυγμό που δεν έφυγε ποτέ από τα χείλη της.

  • To 1946 από βετεράνους του Β’ Παγκοσμίου πολέμου ιδρύεται στο New Jersey η πόλη Δίστομο προς τιμήν των ηρωικών Διστομιτών.

 

Σύγχρονο έργο αναπαράστασης της σφαγής

Από το site του Δήμου Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας

 

 

πέντε τέταρτα

Απαντήσεις Μαθηματικών 25-05

Μαθηματικά_Κατεύθυνσης_Εκφωνήσεις

Απαντήσεις Μαθηματικών Kατεύθυνσης 25-05-2015

Top
 
Yπενθυμίζουμε ότι η μηδενική χρέωση μέσω κινητής τηλεφωνίας ισχύει μόνο για τον παρόντα ιστότοπο και για τους ιστότοπους που αναφέρονται στο δελτίο τύπου του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων.
Η προβολή περιεχομένου από άλλο ιστότοπο που έχει ενσωματωθεί στον παρόντα ιστότοπο (π.χ. video youtube) ή το άνοιγμα συνδέσμων που οδηγούν σε εξωτερικό περιεχόμενο δεν υπάγονται στη μηδενική χρέωση.
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων