ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΦΕΤΩΝ

TO ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΟΠΙΤΑΣ

Το έθιµο των ηµερών απαιτεί ένα γλυκό «τυχερό» παιχνίδι… την κοπή της
Βασιλόπιτας. Πολλές συνταγές κυκλοφορούν, όµως όλες έχουν ένα βασικό
συστατικό… το πολυπόθητο φλουρί! Πριν την κόψετε, διαβάστε την ιστορία
της.
Η ιστορία της βασιλόπιτας, είναι µια ιστορία που συνέβηκε πριν από εκατοντάδες
χρόνια, πριν από 1500 χρόνια περίπου, στην πόλη Καισαρεία της Καππαδοκίας,
στη Μικρά Ασία. Ο Μέγας Βασίλειος ήταν δεσπότης της Καισαρείας και ζούσε
αρµονικά µε τους συνανθρώπους του, µε αγάπη, κατανόηση και
αλληλοβοήθεια. Κάποια µέρα όµως, ένας αχόρταγος στρατηγός -τύραννος της
περιοχής- ζήτησε να του δοθούν όλοι οι θησαυροί της πόλης της Καισαρείας,
αλλιώς θα πολιορκούσε την πόλη για να την κατακτήσει και να τη λεηλατήσει.
Ο Μέγας Βασίλειος ολόκληρη τη νύχτα προσευχόταν να σώσει ο Θεός την πόλη.
Ξηµέρωσε η νέα µέρα και ο στρατηγός αποφασισµένος µε το στρατό του
περικύκλωσε αµέσως την Καισαρεία. Μπήκε µε την ακολουθία του και ζήτησε να
δει το ∆εσπότη, ο οποίος βρισκόταν στο ναό και προσευχόταν. Με θράσος και
θυµό ο αδίστακτος στρατηγός απαίτησε το χρυσάφι της πόλης καθώς και ότι
άλλο πολύτιµο υπήρχε στην πόλη. Ο Μέγας Βασίλειος απάντησε ότι οι άνθρωποι
της πόλης του δεν είχαν τίποτε άλλο πέρα από πείνα και φτώχια, δεν είχαν να
δώσουν τίποτε αξιόλογο στον άρπαγα στρατηγό. Ο στρατηγός µε το που άκουσε
αυτά τα λόγια θύµωσε ακόµα περισσότερο και άρχισε να απειλεί τον Μέγα
Βασίλειο ότι θα τον εξορίσει πολύ µακριά από την πατρίδα του ή κι ακόµη
µπορεί να τον σκοτώσει.
Οι χριστιανοί της Καισαρείας αγαπούσαν πολύ το ∆εσπότη τους και θέλησαν να
τον βοηθήσουν. Μάζεψαν λοιπόν από τα σπίτια τους ότι χρυσαφικά είχαν και
του τα πρόσφεραν, ώστε δίνοντάς τα στο σκληρό στρατηγό να σωθούν. Στο
µεταξύ ο ανυπόµονος στρατηγός κόντευε να σκάσει από το κακό του. ∆ιέταξε
αµέσως το στρατό του να επιτεθεί στο φτωχό λαό της πόλης. Ο ∆εσπότης, ο
Μέγας Βασίλειος, που ήθελε να προστατέψει την πόλη του προσευχήθηκε και
µετά παρουσίασε στο στρατηγό ότι χρυσαφικά είχε µαζέψει µέσα σε ένα
σεντούκι. Τη στιγµή όµως που ο στρατηγός πήγε να ανοίξει το σεντούκι και να
αρπάξει τους θησαυρούς, µε το που ακούµπησε τα χέρια του πάνω στα
χρυσαφικά έγινε το θαύµα!
‘Oλοι οι συγκεντρωµένοι είδαν µια λάµψη και αµέσως µετά έναν λαµπρό
καβαλάρη να ορµάει µε το στρατό του επάνω στον σκληρό στρατηγό και τους
δικούς του. Σε ελάχιστο χρόνο ο κακός στρατηγός και οι δικοί του αφανίστηκαν.
Ο λαµπρός καβαλάρης ήταν ο ‘Aγιος Μερκούριος και στρατιώτες του οι άγγελοι.
‘Eτσι σώθηκε η πόλη της Καισαρείας. Τότε όµως, ο δεσπότης της, ο Μέγας
Βασίλειος, βρέθηκε σε δύσκολη θέση! Θα έπρεπε να µοιράσει τα χρυσαφικά
στους κατοίκους της πόλης και η µοιρασιά να είναι δίκαιη, δηλαδή να πάρει ο
καθένας ό,τι ήταν δικό του. Αυτό ήταν πολύ δύσκολο. Προσευχήθηκε λοιπόν ο
Μέγας Βασίλειος και ο Θεός τον φώτισε τι να κάνει. Κάλεσε τους διακόνους και
τους βοηθούς του και τους είπε να ζυµώσουν ψωµάκια, όπου µέσα στο καθένα
ψωµάκι θα έβαζαν και λίγα χρυσαφικά.
‘Oταν αυτά ετοιµάστηκαν, τα µοίρασε σαν ευλογία στους κατοίκους της πόλης
της Καισαρείας. Στην αρχή όλοι παραξενεύτηκαν, µα η έκπληξή τους ήταν
ακόµη µεγαλύτερη όταν κάθε οικογένεια έκοβε το ψωµάκι αυτό κι έβρισκε µέσα
τα χρυσαφικά της. Ήταν λοιπόν ένα ξεχωριστό ψωµάκι, η βασιλόπιτα. ‘Eφερνε
στους ανθρώπους χαρά κι ευλογία µαζί. Από τότε φτιάχνουµε κι εµείς τη
βασιλόπιτα µε το φλουρί µέσα, την πρώτη µέρα του χρόνου, τη µέρα του Αγίου
Βασιλείου.
ΠΗΓΗ: PATHFINDER.GR

B ΄ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ …ΜΕΡΟΣ 4ο

Τελευταίες μέρες πριν τη λήξη των μαθημάτων, εν όψη των διακοπών των Χριστουγέννων, παραδοσιακά πλέον, μοιράσαμε μικρά δωράκια, είδαμε την ιστορία της γέννησης , παίξαμε γιορτινό επιτραπέζιο και ανταλλάξαμε ευχές με πολλή αγάπη και χαρά!!!

Β ΄ Γ ΄ ….ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ… 3ο ΜΕΡΟΣ

Με τους μικρούς μαθητές των Β΄ και Γ΄ τάξεων του σχολείου μας, μιλήσαμε για την ιστορία του δικού μας Αι Βασίλη και για το μαγικό χωριό του αγαπημένου αγίου των παιδιών…..και αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε το δικό μας χιονισμένο, φανταστικό, χριστουγεννιάτικο χωριό των ονείρων μας…

ΓΙΟΡΤΙΝΟΙ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΙ…ΕΚΤΥΠΩΣΤΕ ΚΑΙ ΠΑΙΞΤΕ

Από Maria;s speech power

Δ ΄ …Το Χριστόψωμο…

Το Χριστόψωμο(τρώγεται)

Το Χριστόψωμο είναι ακόμα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας το βασικό ψωμί στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Το πλάθουν γιατί πιστεύουν ότι στηρίζει την υγεία των μελών της οικογένειας, των ζώων του σπιτιού και την αφθονία των καρπών.

Αρχικά, πλάθουν το ζυμάρι και παίρνοντας τη μισή από τη ζύμη φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη μισή φτιάχνουν με λωρίδες ένα μεγάλο σταυρό. Στο κέντρο του σταυρού βάζουν ένα άσπαστο καρύδι ή ένα αυγό, συμβολίζοντας τη γονιμότητα. Την υπόλοιπη επιφάνεια τη στολίζουν περίτεχνα με κεντίδια σε διάφορα σχήματα, όπως λουλούδια( μια μαργαρίτα με τόσα φύλλα, όσα είναι τα μέλη της οικογένειας), φύλλα, καρπούς ή πουλιά…

Και δουλεύουν επάνω στο ζυμάρι υπομονετικά, με τα χέρια, το μαχαίρι, το πιρούνι, τις βελανόκουπες( κούπες από βελανίδια), τον ύπερο της παπαρούνας…

Η διακόσμησή του καθορίζεται ακόμη και από το επάγγελμα τού νοικοκύρη. Έτσι, αν αυτός είναι γεωργός ή τσοπάνης, στο χριστόψωμο σχηματίζουν βόδια και αλέτρι ή πρόβατα και κατσίκια. Σε μερικά μέρη μέσα στο ζυμάρι βάζουν κι ένα νόμισμα ή κάποιο άλλο σημάδι, για να φανεί, κατά το μοίρασμα, ο τυχερός τού σπιτιού. Η διακόσμηση αυτή τονίζει το σκοπό του Χριστόψωμου και εκφράζει τις προσδοκίες των πιστών για καλή σοδειά και παραγωγή των ζώων.

Το ζύμωμα του χριστόψωμου αποτελεί μια ιεροτελεστία. Χρησιμοποιούνται τα καλύτερα και ακριβά υλικά, όπως ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι, ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα, ενώ κατά το ζύμωμα οι γυναίκες τραγουδούν: «Όσο νερό έχει η θάλασσα, τόσο αλεύρι, λάδι και κρασί να έχει το σπιτικό μας!»».
Την ημέρα των Χριστουγέννων, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Στη Δυτική Μακεδονία ζυμώνουν μικρά (χριστο)ψωμάκια για τα παιδιά που λένε τα κάλαντα.

Οι πληροφορίες έχουν αντληθεί από το βιβλίο: «ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΙΟΡΤΩΝ», του Δημ. Σ. Λουκάτου, εκδ. Φιλιππότη

Χριστόψωμο με ζυμάρι με αλάτι( δεν τρώγεται, στολίζεται)

Η προετοιμασία του ζυμαριού με αλάτι δίνει μεγάλη χαρά στα παιδιά. Ένα μεγάλο μέρος του ενθουσιασμού οφείλεται στο ότι το ζυμάρι πλάθεται όπως θέλουν, τρυπιέται, τραβιέται, τεντώνεται, στρίβεται, κυλιέται, δέχεται αποτυπώματα από τα δάχτυλά τους και από διάφορα αντικείμενα( π.χ. κέρματα), χωρίζεται και, όταν ενώνεται , ξαναγίνεται η αρχική μάζα. Αυτές οι εμπειρίες με το ζυμάρι ηρεμούν και τα πιο υπερκινητικά παιδιά!

Πολύ χρήσιμες οδηγίες:

Υλικά για τη ζύμη: αλεύρι μαλακό, αλάτι ψιλό, νερό.
Όσο αλεύρι χρησιμοποιήσουμε ,αντίστοιχα μισή ποσότητα αλάτι

( π.χ. 1 κ. αλεύρι- μισό κ. αλάτι).

Φτιάχνουμε πρώτα μια κυκλική βάση με ζύμη, με δύο λουρίδες ζύμης φτιάχνουμε το σταυρό και διακοσμούμε σύμφωνα όσα διαβάσαμε παραπάνω.
Για να κολλήσουμε ζύμη με ζύμη, η καλύτερη κόλλα είναι να βάλουμε ελάχιστο νερό με ένα δάχτυλό μας.
Αν θέλουμε να γυαλίζει το έργο μας , «χτυπάμε» το ασπράδι ενός αυγού και το περνάμε με ένα πινέλο.
Αν μας περισσέψει ζύμη, μπορούμε να την φυλάξουμε για μήνες στο ψυγείο, μέσα σε μια πλαστική σακούλα.

Τα έργα των μαθητών( Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου 2022)

Χριστουγεννιάτικες κατασκευές στην Γ’ δημοτικού!

Αφού ντυθήκαμε με την πιο γιορτινή μας διάθεση, φορέσαμε το πιο ζεστό μας χαμόγελο, αφήσαμε για λίγο τα Μαθηματικά και τη Γραμματική και πιάσαμε τα “ουσιαστικά ” της ζωης: τη χαρά, την καλοσύνη ,την αγάπη, την προσφορά…σας παρουσιάζουμε τις ταπεινές δημιουργίες μας, με κεντρικό ήρωα τον αγαπημένο Άγιο όλων μας, με την ευχή να χαρίσει στον καθένα μας ό,τι ποθεί…

Καλές γιορτές με πολλή υγεία , από την Γ τάξη του Δ. Σ. Αφετών…

320920146 671438148012640 4151506838077378157 n

320956044 695116798670511 106201886124512410 n

321251763 1101211327227491 9160409486507154013 n

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

Τα παιδιά μέσα από τις κατασκευές εκφράζονται, καλλιεργούν την φαντασία τους και μέσα από την δημιουργία τους αναπτύσσουν όλες τις αισθήσεις τους. Όταν τα παιδιά δημιουργούν συνεργάζονται και συντονίζονται όλες οι αισθήσεις τους ώστε να επιτύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα για αυτά. Μέσα από τις κατασκευές τους τα παιδιά αντλούν αυτοπεποίθηση και ικανοποίηση.

Η ενασχόληση με μια κατασκευή τα βοηθάει στο να συγκεντρώνονται καθώς προσηλώνονται σε αυτό που κάνουν ώστε να ολοκληρώσουν το έργο τους κάθε φορά και να επιτύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Με την δημιουργία των κατασκευών τα παιδιά έρχονται σε επαφή με πολλά και διάφορα υλικά, προσπαθούν να βρουν τρόπους να τα συνδυάσουν και αναπτύσσουν την συνθετική τους σκέψη. Επίσης μέσα από τον πειραματισμό με τα διάφορα υλικά ικανοποιούν την φυσική περιέργεια τους. Μέσω των χειροτεχνιών λοιπόν, τα παιδιά μαθαίνουν να: α) ακολουθούν ένα σχέδιο για να εκπληρώσουν, β) να δρουν συστηματικά και με λογική και γ) να εφαρμόζουν νέες ιδέες και σκέψεις.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ο “δικός μας” Άη-Βασίλης

Μικρασιάτης, μελαχρινός, αδύνατος, γελαστός με μαύρα γένια και καμαρωτά φρύδια. Ντυμένος σαν βυζαντινός πεζοπόρος, με σκουφί και πέδιλα. Στο χέρι του κρατούσε ένα ραβδί.

Αυτή είναι η περιγραφή του Άη-Βασίλη σύμφωνα με την ελληνική παράδοση και όχι καλοαναθρεμμένος, που φοράει γούνα, έχει κάτασπρα γένια, φθάνει με ένα έλκηθρο που το σέρνουν ελάφια και κατεβαίνει από την καμινάδα φέρνοντας δώρα στα μικρά παιδιά. Ο δεύτερο έφτασε στην Ελλάδα από την Ευρώπη όπου μετονομάστηκε, ίσως και λίγο αυθαίρετα. Από Santa Claus ή Pere Noel με το έλκηθρο έγινε Άγιος Βασίλης.

Κι όμως. Ο δικός μας Άγιος Βασίλης “ξεκινούσε σαν μεσαιωνικός πεζοπόρος, αμέσως ύστερα από τα Χριστούγεννα, με το ραβδί στο χέρι, και περνούσε απ’ τους διάφορους τόπους, καλόβολος πάντα και κουβεντιαστής με όσους συναντούσε”, γράφει ο καθηγητής Λαογραφίας Δημήτρης Λουκάτος, στο βιβλίο του “Χριστουγεννιάτικα και των γιορτών” των εκδόσεων Φιλιππότη, το οποίο συνέστησε η λαογράφος Πόπη Ζώρα. Και συνεχίζει: “Δεν κρατούσε κοφίνι στην πλάτη του ούτε σακί φορωμένο με δώρα. Εκείνο που έφερνε στους ανθρώπους ήταν περισσότερο συμβολικό: η καλή τύχη ιδιαίτερα και η ιερατική ευλογία του. Το μόνο κάπως συγκεκριμένο ήταν το “μαγικό” ραβδί του, απ’ όπου με θαυμαστό τρόπο βλάσταιναν ή ζωντάνευαν κλαδιά και πέρδικες, σύμβολα των αντίστοιχων δώρων, που θα μπορούσε να μοιράσει στους ευνοουμένους του”.

Την Πρωτοχρονιά τα παιδιά περιμένουν αυτόν τον Άγιο Βασίλη. Οι μεγαλύτεροι περιμένουν την ώρα που θα κόψουν τη βασιλόπιτα. Ένα έθιμο που έρχεται από τα βάθη των αιώνων. Η πιο ελκυστική και ενδιαφέρουσα παράδοση θυμίζει έντονα την πλοκή ενός μύθου. Τη δημοσίευσε το 1904 στο περιοδικό “Ξενοφάνης” ο καθηγητής της Μέσης Σχολής Φαίδων Κουκουλές: Όταν ο Άγιος Βασίλειος ήταν Επίσκοπος στην Καισάρεια, ο τότε Έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε με σκληρές διαθέσεις να εισπράξει φόρους. Οι κάτοικοι φοβισμένοι ζήτησαν από τον ποιμενάρχη τους να τους προστατέψει.

Αυτός τους προέτρεψε να φέρουν όλοι ό,τι πολυτιμότερο αντικείμενο είχαν. Μάζεψαν πολλά δώρα και βγήκαν μαζί με το Δεσπότη τους να προϋπαντήσουν τον Έπαρχο. Η εμφάνιση και η πειθώ του Μ. Βασιλείου καταπράυνε τον Έπαρχο, ο οποίος δε θέλησε να πάρει τελικά τα δώρα. Γύρισαν πίσω χαρούμενοι και ο Άγιος Βασίλειος προσπάθησε να τους μοιράσει τα αντικείμενα. Ο χωρισμός όμως ήταν δύσκολος, γιατί πολλοί είχαν προσφέρει πολλά όμοια κοσμήματα και νομίσματα. Τότε, ο Δεσπότης τούς διέταξε να φτιάξουν το απόγευμα του Σαββάτου πίτες και να βάλουν μέσα σε κάθε μία από ένα αντικείμενο. Την επομένη τούς τις μοίρασε και σαν από θαύμα κάθε ένας βρήκε μέσα στην πίτα που πήρε αυτό που είχε προσφέρει…

Σπύρος Δημητρέλης
“ΤΑ ΝΕΑ”, 31/12/1994

Μπορείς να πατήσεις τον σύνδεσμο που ακολουθεί και να μάθεις την ιστορία του Άγιου Βασίλη παρακολουθώντας την παράσταση κουκλοθεάτρου που ακολουθεί………

https://video.link/w/wqvfLQe_mgs

Β ΄…ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ…ΜΕΡΟΣ 2ο

Κάθε (μα κάθε όμως…) χρόνο τέτοιες μέρες, επικρατεί στα σχολεία μας ένας Π Α Ν Ι Κ Ο Σ! Άλλοτε δημιουργικός, άλλοτε ενθουσιώδης, άλλοτε παραγωγικός ή απλά πανικός χωρίς συγκεκριμένο λόγο……

Αυτή τη φορά μεταξύ πρόβας για τη χριστουγεννιάτικη γιορτή μας και μαθημάτων δημιουργήσαμε τα δικά μας ημερολόγια για τη νέα χρονιά……. γλωσσοπίεστρα, υλικά κατασκευών, πινέλα, τέμπερες και σίγουρα η καλή μας διάθεση, και ιδού τα αποτελέσματα…..