Την περίοδο 6-10 Μαρτίου 2026, ομάδα από 37 μαθητές και μαθήτριες του Λυκείου και του Γυμνασίου Γερακίου, μαζί με 4 συνοδούς εκπαιδευτικούς, πραγματοποίησαν εκπαιδευτική εκδρομή στο Παρίσι, με σκοπό την συμμετοχή τους στο 5ο Διεθνές Συνέδριο “Τόλμα να γνωρίζεις”, του οργανισμού ΕΛΕΜΑΣΥΝ, στο οποίο συμμετείχαν περ. 4000 μαθητές από 10 χώρες. Παράλληλα είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν αξιοθέατα της γαλλικής πρωτεύουσας, όπως το Μουσείο του Λούβρου, το Παλάτι των Βερσαλλιών, τον Πύργο του Άιφελ, την Μονμάρτη, την Παναγία των Παρισίων κ.ά.
Οι μαθητικές ομάδες συμμετείχαν στο Συνέδριο με την παρουσίαση δύο εργασιών: Η Ομάδα του Γυμνασίου μελέτησε την εποχή της Belle Epoque, σχεδίασε, δημιούργησε και παρουσίασε δείγματα από τη μόδα της εποχής., με υπεύθυνες καθηγήτριες τις κυρίες Άννα Νικολαϊδου (Φυσικής Αγωγής, διευθύντρια) και Σοφία Τσιμπίδη (Γαλλικής) .
Οι ομαδες Γυμνασίου & ΓΕΛ Γερακίου στην “Αψίδα του Θριάμβου”
Η ομάδα του Λυκείου μελέτησε και κατασκεύασε με την χρήση της τεχνολογίας της τρισδιάσταστης εκτύπωσης τα “Δίδυμα Αγάλματα της Ελευθερίας”, μέσα από ένα πρόγραμμα για την Μετανάστευση. Οι μαθητές μελέτησαν πηγές, επισκέφθηκαν Βιβλιοθήκες, συμβουλεύτηκαν ειδικούς και πήραν συνεντεύξεις.
Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: Ανθή Σαράντη (Φυσικός, Διευθύντρια και Αθανασία Κιάκου, Ιστορικός- Αρχαιολόγος).
Παρουσίασαν την εργασία τους (στα ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά) στους συνέδρους- υλικό από την εργασία θα παρουσιαστεί παρακάτω.
Τα “δίδυμα” Αγάλματα της Ελευθερίας
Εισαγωγή:
Η κατασκευή των διδύμων Aγαλμάτων της Eλευθερίας με 3D εκτυπωτή ήταν απλά η αρχική ιδέα για κάτι μεγαλύτερο. Πολύ γρήγορα η ομάδα μας θέλησε να αναζητήσει, όχι μόνο τι είναι το άγαλμα της ελευθερίας και πως κατασκευάστηκε, αλλά και τους συμβολισμούς που αυτό κουβαλά. Κατά τη διάρκεια της αναζήτησης δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να συνειδητοποιήσουμε ότι το άγαλμα της ελευθερίας για τον τόπο μας, το Γεράκι, δεν είναι απλά ένα αξιοθέατο αλλά ένα κομμάτι της ιστορίας των προγόνων μας οι οποίοι μεταναστεύοντας ήδη από το 19ο αι. στην Αμερική ήταν το πρώτο πράγμα που αντίκρυζαν στη νέα ήπειρο. Συνεπώς τα αγάλματα της ελευθερίας έλαβαν πολλαπλές διαστάσεις και η συμμετοχή μας στο συνέδριο του Παρισιού είναι ένας μόνο σταθμός στο ταξίδι της αναζήτησης…
Οι ομάδες έξω από τον συνεδριακό χώρο
Πώς τα αγάλματα της Ελευθερίας συνδέονται με τον τόπο μας;
Γεράκι- Γαλλία – Νέα Υόρκη
Ο τόπος από τον οποίο καταγόμαστε, το Γεράκι Λακωνίας, έχει να διηγηθεί πολλές ιστορίες μετανάστευσης στην Αμερική καθώς ήδη από τα τέλη του 19ου αι. δεκάδες Γερακίτες μετανάστευσαν στην Αμερική «για μια καλύτερη ζωή», όπως συνήθιζαν να λένε. Στις αρχές του 20ου αι. το λιμάνι του Γυθείου αποτέλεσε σημαντικό τοπικό κόμβο αναχώρησης για τους κατοίκους της Λακωνίας που επεδίωκαν να μεταναστεύσουν στην Αμερική. Αν και το Γύθειο δεν διέθετε μόνιμη υπερατλαντική γραμμή, χρησιμοποιήθηκε συχνά ως ενδιάμεσο λιμάνι επιβίβασης και αποτέλεσε τον πρώτο κρίκο της θαλάσσιας διαδρομής προς την Αμερική. Λόγω έλλειψης απευθείας τακτικών δρομολογίων από την Ελλάδα πριν από το 1905, πολλοί μετανάστες ταξίδευαν πρώτα με μικρότερα πλοία (συχνά τηςMessageries Maritimes) από την Πάτρα ή τον Πειραιά προς τη Μασσαλία. Από τη Μασσαλία οι μετανάστες μεταφέρονταν οδικώς ή σιδηροδρομικώς στη Χάβρη που ήταν το κύριο λιμάνι αναχώρησης για τις γαλλικές γραμμές προς τη Νέα Υόρκη. Εκεί επιβιβάζονταν σε υπερωκεάνια τηςCompagnie Générale Transatlantique(French Line) με προορισμό το Ellis Island στη Νέα Υόρκη. Εκτιμάται ότι μεταξύ 1899-1924 μετανάστευσαν στις Η.Π.Α. περίπου 400.000 Έλληνες, πολλοί από τους οποίους ακολούθησαν τη διαδρομή μέσω Γαλλίας.
Η πρώτη εικόνα που αντίκρυζαν οι Γερακίτες μετανάστες μετά από εβδομάδες ταξιδιού ήταν το Άγαλμα της Ελευθερίας. Σύμβολο ελπίδας, νέας ζωής, ευκαιριών..
Γράφει στα απομνημονεύματά της η κ. Κατερίνα Κωνστιάντου «Μετά από ταξίδι δεκαπέντε ημερών χωρίς καμιά στάση, είδαμε από μακριά το Άγαλμα της Ελευθερίας. Ήταν εντυπωσιακό θέαμα να βλέπεις αυτό και τη Νέα Υόρκη από μακριά. Ολ΄αυτά έμοιαζαν με όνειρο. Ήταν ωραίο να βλέπεις γη και πολιτισμό μετά από δεκαπέντε μέρες ταξιδιού στον Ωκεανού.»
Η κατασκευή των αγαλμάτων
Άγαλμα της Ελευθερίας Νέας Υόρκης
Η ιδέα του αγάλματος ανήκει στον Γάλλο ιστορικό Εντουάρ ντε Λαμπουλέ, ο οποίος πρότεινε να κατασκευαστεί ένα μνημείο προς τιμήν της γαλλο-αμερικανικής φιλίας. Το 1874, ο Φρεντερίκ Μπαρτολντί, έμπειρος γλύπτης, άρχισε να εργάζεται στο Παρίσι για την κατασκευή του χρησιμοποιώντας ένα παλιότερο σχέδιό του που είχε απορριφθεί. Συγκεκριμένα, ο Μπαρτολντί είχε προτείνει στην κυβέρνηση της Αιγύπτου να χρηματοδοτήσει την κατασκευή ενός γιγάντιου αγάλματος στο πνεύμα του αρχαίου ελληνικού Κολοσσού της Ρόδου με αφορμή τα εγκαίνια της διώρυγας του Σουέζ. Το άγαλμα θα αναπαριστούσε μια νεαρή Αιγύπτια χωρική με μαντήλα που θα κρατούσε έναν πυρσό, θα τοποθετούνταν στο Πορτ Σάιντ και θα είχε τίτλο «η Αίγυπτος διαφωτίζει την Ασία». Αλλά η Αίγυπτος που είχε ήδη επενδύσει τεράστια χρηματικά ποσά και πολύ χρόνο για την κατασκευή της διώρυγας αρνήθηκε να χρηματοδοτήσει το άγαλμα και προτίμησε να χτίσει στη θέση του έναν φάρο ύψους 55 μέτρων. Όταν ο Λαμπουλέ πρότεινε στον Μπαρτολντί να κατασκευάσει ένα άγαλμα για την γαλλο-αμερικανική φιλία, ο Μπαρτολντί βρήκε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει το σχέδιό του και η Αιγύπτια φελάχα μετατράπηκε σε κολοσσιαία θεά ενώ ο τίτλος του αγάλματος άλλαξε και έγινε «η Ελευθερία διαφωτίζει τον κόσμο».Τη στατική δομή του αγάλματος μελέτησε ο μηχανικός Γκυστάβ Άιφελ, για την κατασκευή ενός τεράστιου χαλύβδινου σκελετού. Τον σκελετό αυτό κάλυψε ο Μπαρτολντί με φύλλα χαλκού σφυρηλατημένα στο χέρι για να δώσει στο άγαλμα την μορφή που ήθελε. Το κολοσσιαίο άγαλμα αποσυναρμολογήθηκε σε 350 κομμάτια και μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ το 1885, όπου συναρμολογήθηκε ξανά.Το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάσισε να τοποθετηθεί στο LibertyIsland, από όπου είναι ορατό σε όποιον μπαίνει ή βγαίνει από το λιμάνι της Νέας Υόρκης. Εγκαινιάστηκε στις 28 Οκτωβρίου του 1886.
Το άγαλμα, εκτός από πολύ εντυπωσιακό στην όψη, είναι και βαθύτατα συμβολικό. Το φωτοστέφανο που μοιάζει με στέμμα, για παράδειγμα, διαθέτει επτά ακτίνες. Αυτές συμβολίζουν τις επτά ηπείρους του κόσμου και τις επτά θάλασσες. Τα πόδια του αγάλματος είναι δεμένα με δεσμά που έχουν σπάσει. Η πλάκα που κρατά γράφει πάνω JULYIVMDCCLXXVI, που είναι η ημερομηνία της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Επίσης, το Άγαλμα κοιτά προς τα νοτιοανατολικά για να υποδέχεται τους μετανάστες που φτάνουν με πλοίο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το 1903, μετά από πρωτοβουλία της φιλάνθρωπου Τζορτζίνα Σκάιλερ, τοποθετήθηκε στη βάση του αγάλματος πλακέτα που αναγράφει το σονέτο της ποιήτριας και ακτιβίστριας Έμμα Λάζαρους «Ο Νέος Κολοσσός» που είχε γραφτεί το 1883 με σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων για την ανέγερση του αγάλματος. Το ποίημα αντιπαρέβαλε στο αρρενωπό αρχαίο ελληνικό άγαλμα του Κολοσσού της Ρόδου το Άγαλμα της Ελευθερίας ως σύμβολο μητρικής ισχύoς και ισότητας που αντί να στέκεται φρουρός όπως ο αρχαίος Κολοσσός εκείνη, η «Μητέρα των εξόριστων», στέκεται στο λιμάνι καλοσωρίζοντας τους ξένους. Το ποίημα της Λάζαρους που μέχρι σήμερα παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ποιήματα της σύγχρονης εποχής, μετέτρεψε το άγαλμα της ελευθερίας από σύμβολο του διεθνούς ρεπουμπλικανισμού, όπως ήταν η πρόθεση του Μπαρτολντί, σε σύμβολο μητρικής φιλοξενίας και ελπίδας για τους απανταχού κατατρεγμένους. Η φράση του ποιήματος «δώστε σε μένα τους φτωχούς, τους καταφρονεμένους σας» έγινε σύμβολο των Η.Π.Α. ως χώρα που προωθεί την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και ως χώρα υποδοχής μεταναστών η εργασία των οποίων συνέβαλλε στην ανάπτυξή της.
Άγαλμα Ελευθερίας Παρισιού
Στο Παρίσι υπάρχει ένα μικρότερο αντίγραφο του Αγάλματος της Ελευθερίας, τοποθετημένο στο νησάκι Île aux Cygnes στον ποταμό Σηκουάνα. Δημιουργός του ήταν ο γλύπτης Frédéric Auguste Bartholdi. Το άγαλμα τοποθετήθηκε το 1889 και δωρίστηκε από τη γαλλοαμερικανική κοινότητα του Παρισιού. Το άγαλμα έχει ύψος περίπου 11,5 μέτρα. Αν το συγκρίνουμε με το αυθεντικό Άγαλμα της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη, το οποίο έχει συνολικό ύψος περίπου 93 μέτρα συμπεραίνουμε οτι το άγαλμα του Παρισιού είναι περίπου 8 φορές μικρότερο από το αυθεντικό.Το άγαλμα είναι κατασκευασμένο από xαλκό στο εξωτερικό μέρος και σιδερένιο σκελετό στο εσωτερικό.
Το άγαλμα τοποθετήθηκε το 1889 και δωρίστηκε από τη γαλλοαμερικανική κοινότητα του Παρισιού. Είναι στραμμένο προς τη Νέα Υόρκη, γεγονός που έχει συμβολικό χαρακτήρα και εκφράζει τη φιλία ανάμεσα στη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Άγαλμα της Ελευθερίας του Παρισιού, στον ποταμό Σηκουάνα.
