Πανεπιστημιακή έρευνα για το προφίλ των Ελλήνων καπνιστών
Της Έλενας Καρανάτση
«…Tο τσιγάρο είναι ένα έξυπνα κατασκευασμένο προϊόν, το οποίο μεταφέρει όση ακριβώς νικοτίνη χρειάζεται για να κρατάει τον χρήστη εθισμένο σε όλη του τη ζωή προτού τον σκοτώσει. Οι καπνιστές ζουν 14 χρόνια λιγότερο σε σχέση με τους μη καπνιστές»… Όμως, αυτή η επιστημονική προειδοποίηση δεν φοβίζει το 45% του ελληνικού πληθυσμού ώστε να τους αποτρέψει από την βλαβερή συνήθεια?εξάρτηση. Παγκόσμια πρωτιά καταγράφεται για την Ελλάδα, καθώς ?σύμφωνα με τον Εconomist? οι Έλληνες είναι οι «πιο φανατικοί καπνιστές στον κόσμο με ετήσια κατανάλωση 3.000 τσιγάρα ανά άτομο», ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέδειξε τις Ελληνίδες για το 2007 σε παγκόσμιες πρωταθλήτριες με ποσοστό 31,3%. Την ίδια ώρα, εκτιμάται ότι στη χώρα μας θρηνούμε περίπου 15.000 θύματα ετησίως, εξαιτίας νόσων που σχετίζονται με το κάπνισμα.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του τμήματος Στατιστικής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών για τις συνήθειες των Ελλήνων σε σχέση με το κάπνισμα, το 44,6% των καπνιστών στη χώρα μας είναι γυναίκες, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό (33,4%) ανήκει στην ηλικιακή ομάδα 30 – 44 ετών.
Η έρευνα
Ως προς το μορφωτικό και επαγγελματικό προφίλ του Έλληνα καπνιστή, η έρευνα έδειξε ότι η πλειονότητα (42,7%) έχει Ανώτατη Εκπαίδευση, ενώ το 34,3% είναι εργαζόμενοι, 20% είναι συνταξιούχοι, 15,7% επιχειρηματίες, 9,5% φοιτητές.
– Από το σύνολο των ερωτηθέντων το 44,8% καπνίζει και μόλις ένα 3,7% κάπνιζε αλλά το έχει σταματήσει εντελώς. Αναφορικά με την ποσότητα των τσιγάρων, οι περισσότεροι (36,9%) καπνίζουν ένα πακέτο την ημέρα, ενώ το 16,5% φτάνουν τα δύο πακέτα ημερησίως!
– Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, η βλαβερή συνήθεια ξεκίνησε για τους περισσότερους σημερινούς καπνιστές μεταξύ 15 και 18 ετών (32,9%) ή μεταξύ 18 – 22 ετών (32,5%).
– Οι Έλληνες καπνιστές ξοδεύουν κατά μέσον όρο 17 ευρώ την εβδομάδα, ενώ τα περισσότερα ξοδεύουν οι καπνιστές 45 – 59 ετών και οι έχοντες Ανώτερη και Μέση εκπαίδευση.
– Οι καπνιστές καπνίζουν κατά μέσον όρο 9 τσιγάρα μέσα στο σπίτι τους με τις γυναίκες να επιμένουν στο… οικιακό κάπνισμα περισσότερο από τους άντρες! Μάλιστα, το πρώτο τσιγάρο καπνίζεται σε 24 λεπτά, κατά μέσον όρο, μετά το πρωινό ξύπνημα.
– Μεγάλο ποσοστό καπνιστών (σχεδόν οι μισοί) δεν δείχνει διατεθειμένο να εγκαταλείψει το… σπορ. Άλλωστε, θεωρείται δύσκολο εγχείρημα η διακοπή καπνίσματος, αν σκεφτεί κανείς ότι η πιθανότητα είναι 1 στις 20! Εκτός αν ο καπνιστής ακολουθήσει θεραπεία με υποκατάστατα νικοτίνης, οπότε η πιθανότητα αυξάνεται σε 1 στις 4.
– Από το σύνολο των ερωτηθέντων καπνιστών, το 66,1% είχε σταματήσει το κάπνισμα για περισσότερο από μία εβδομάδα, κάποια περίοδο της ζωής του, και οι περισσότεροι το ξανάρχισαν είτε επειδή καπνίζει το περιβάλλον τους είτε επειδή αυξήθηκε το βάρος τους.
Η πλειονότητα των ερωτηθέντων καπνιστών (54,4%) δήλωσε ότι δεν σκέφτεται σοβαρά να κόψει το κάπνισμα μέσα στους επόμενους έξι μήνες, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι ένας στους τέσσερις καπνιστές δεν πιστεύει ότι θα το κόψει ποτέ. Πάντως, πιο θετικοί απέναντι στη διακοπή εμφανίζονται οι άνδρες από τις γυναίκες και κυρίως οι φοιτητές.
– Περισσότεροι από τους μισούς καπνιστές δεν προσπάθησαν να σταματήσουν παρά την προτροπή γιατρού. Επίσης:
– Το 40% των καπνιστών που απάντησαν στην έρευνα, δεν έχει αγοράσει ποτέ βοηθήματα για τη διακοπή του καπνίσματος ούτε και τους ενδιαφέρει, ενώ το 29% δοκίμασε βοηθήματα αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
– Το 55% των καπνιστών πιστεύει ότι ένας καπνιστής μπορεί να κόψει το κάπνισμα οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει.
– Το 43% των ερωτηθέντων, καπνιστών και μη, βρίσκει πολύ ενοχλητικό το κάπνισμα τρίτων.
Οι συνέπειες από τη βλαβερή συνήθεια
Σειρά επιστημονικών ερευνών στο πλαίσιο αντικαπνιστικών εκστρατειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ανά τον κόσμο έδειξαν ότι η απαγόρευση καπνίσματος στην Ιταλία είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν τα εμφράγματα κατά 11%, ενώ στην Αυστραλία, μετά την απαγόρευση καπνίσματος στα καφέ και τα μπαρ, ο αριθμός των καπνιστών ηλικίας 18 – 29 ετών μειώθηκε κατά 30%.
Εξάλλου, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι καπνιστές ανά τον κόσμο ανέρχονται σε περίπου 1 δισεκατομμύριο, οι θάνατοι που συνδέονται με το κάπνισμα ανέρχονται σε 3 εκατομμύρια ετησίως (εκ των οποίων 650.000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση), ενώ αν η κατανάλωση συνεχιστεί με το σημερινό ρυθμό, προβλέπεται ο αριθμός των θανάτων να αγγίξει τα 10 εκατομμύρια τα επόμενα χρόνια.
Όσον αφορά στην οικονομική επιβάρυνση, το άμεσο και έμμεσο κόστος του τσιγάρου για όλες τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε 100 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως… ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
