Έναρξη του Προγράμματος Πρωτογενούς Πρόληψης για Προσχολικής & Σχολικής ηλικίας «Παραμύθι χωρίς σύνορα»
Υλοποίηση :Κώτση Χριστιάνα-Ψυχολόγος
Παπαδημητρίου Ιωάννα-Κοινωνική λειτουργός
Το Πρόγραμμα Πρωτογενούς Πρόληψης «Παραμύθι χωρίς σύνορα» αποτελεί μία σειρά ιστοριών που διαδραματίζεται ανάμεσα σε μία ομάδα ζώων. Με αφορμή τις περιπέτειες της ομάδας, τα παιδιά έχουν την δυνατότητα μέσα από τον συμβολισμό, τους μηχανισμούς της ταύτισης και της προβολής, να κατανοήσουν την έννοια της ομάδας, τον εαυτό τους μέσα από αυτήν, να προβληματιστούν και να διαχειριστούν θέματα που αναδύονται, με ευχάριστο, δημιουργικό και βιωματικό τρόπο.
1η Ενότητα: «Το όμορφο δάσος»
Στην πρώτη ενότητα, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τους βασικούς ήρωες της ιστορία (κάστορας, τρυποκάρυδος, λύκαινα, φίδι), με τους οποίους άρχισαν να εξοικειώνονται, να συζήτησαν θέματα που τους έκαναν εντύπωση και ζωγράφισαν την αγαπημένη τους σκηνή της ιστορίας.
2η Ενότητα: «Το συμβούλιο των ζώων»
Στην δεύτερη ενότητα τα παιδιά έρχονται σε επαφή με την έννοια της ομάδας και την λειτουργία του ατόμου μέσα σε αυτή, δίνοντας την ευκαιρία να αναλογιστούν την δική τους ομάδα, τους κανόνες και τους ρόλους.
3η Ενότητα: «Η φωτιά»
Στην 3η ενότητα τα παιδιά μέσα από την αφήγηση, την συζήτηση- προβληματισμό και το θεατρικό παιχνίδι- role playing, αρχικά διαπραγματεύτηκαν το θέμα της οικολογικής συνείδησης και τις καταστροφικές συνέπειες της ανθρώπινης απροσεξίας στο περιβάλλον. Ακόμη, επεξεργαστήκαν το δίλλημα ανάμεσα στην προστασία του εαυτού και την προστασία των άλλων (αλτρουισμού), μέσα από τις φωνές που μπορεί να αναδύονται στο μυαλό μας. Τέλος, διαδραματίσαμε την σημασία της διαχείρισης του πλήθους σε καταστάσεις πανικού, καθώς και την ανάγκη για την διατήρηση της ψυχραιμίας μας και της κατάλληλης καθοδήγησης σε στιγμές κρίσης.
Ενότητα 4η: «Φτιάχνοντας την βάρκα για να σωθούν»
Στην 4η ενότητα τα παιδιά, μέσα από την αφήγηση και την ανάλυση της ιστορίας, μπήκαν στο κλίμα μίας κατάστασης επιβίωσης. Συζητήσαμε για τον βασικό ρόλο της συνεργασίας και της ανάληψης ευθυνών σε καταστάσεις κρίσεων, καθώς και πώς αναδεικνύονται τα δυνατά και χρήσιμα χαρακτηριστικά του καθενός, όταν βρισκόμαστε σε δύσκολες στιγμές. Τα παιδιά μοιράστηκαν σε ομάδες και έφτιαξαν τις βάρκες τους, μέσα από τις οποίες αναδείχθηκε η διαφορετικότητα των ομάδων και το που δίνουν η κάθε ομάδα, ως δυναμική, μεγαλύτερη βαρύτητα, ο επιμερισμός και η ανάληψη ευθυνών και η ευρηματικότητα ως αναγκαία συστατικά σε καταστάσεις ετοιμότητας.
5η Ενότητα: «Η επίθεση του καρχαρία»
Στην πέμπτη ενότητα τα παιδιά έρχονται σε επαφή με έννοιες όπως κίνδυνοι αλλά και ομορφιά του ταξιδιού, φόβος/ ανησυχία για το άγνωστο, προσδοκίες για το μέλλον και τέλος την σημασία της συνεργασίας, δίνοντας την ευκαιρία να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με συναισθήματα και σκέψεις που μπορεί να φέρει μια αλλαγή στη δική τους ζωή ή στην τάξη.
Στην έκτη ενότητα, «Η πρώτη μέρα στο νησί», τα παιδιά συναντούν την παρέα τους σε ένα νέο περιβάλλον, αρκετά διαφορετικό από αυτό που ήδη γνώριζαν. Σε αυτήν την συνθήκη, τα παιδιά συζητούν για την προσαρμογή, την εξερεύνηση και την εξοικείωση με το περιβάλλον, μέσα από την δημιουργία σχέσης και επαφής με καινούρια πρόσωπα. Επιπλέον, προσομοιώσαμε μέσα από το θεατρικό παιχνίδι την διαδικασία γνωριμίας με ένα νέο φίλο, πως μιλάμε, τι ρωτάμε για να γνωρίσουμε κάποιον και πως βρίσκουμε έναν κοινό τόπο, όπως το παιχνίδι.
Στην 7η ενότητα, «Η καινούρια γειτονιά»
τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με την έννοια της ενσυναίσθησης, της μοναξιάς, της μοναχικότητας και των στερεοτύπων γύρω από αυτά. Τι κάνουμε αν κάποιος χρειάζεται βοήθεια και δεν την ζητάει, πως νιώθει ένας άνθρωπος που δεν έχει κάποιον ζητήσει βοήθεια, τι σημαίνει μοναχικός και τι μόνος και πως προσφέρουμε βοήθεια σε έναν άνθρωπο.
8η Ενότητα
Στην 8η ενότητα τα ζώα έρχονται αντιμέτωπα με μία κρίση, η οποία προέρχεται από την συμβίωσή τους και όχι από κάποιον εξωτερικό παράγοντα. Χρειάζεται να δοκιμαστούν οι τρόποι επίλυσης που ο καθένας ξεχωριστά, αλλά και μαζί ως ομάδα χρησιμοποιούν έως τώρα και να διαχειριστούν έντονα συναισθήματα. Τα παιδιά στην ενότητα αυτή συζητούν για το πως διαχειριζόμαστε τις συγκρούσεις και τα συναισθήματά τους, πως επιλέγουμε ανάμεσα στον εαυτό ή την ομάδα και πως τίθενται τα όρια της ομάδας.
9η και 10η Ενότητα
Στις ενότητες αυτές κάποια ζώα αποφασίζουν να επιλέξουν τον εαυτό τους και όχι την ομάδα, ενώ η υπόλοιπη ομάδα ανακαλύπτει το μυστικό τους και αμφιταλαντεύονται για να τους βοηθήσουν. Στη συνέχεια, χρειάζεται να διαχειριστούν και να αποδεχτούν τα συναισθήματά τους ως προς αυτά τα μέλη της ομάδας, με σκοπό το κοινό καλό. Εδώ ακούγονται όλες οι φωνές, θυμός, απογοήτευση, στενοχώρια, εγωισμός, λογική κτλ. Τα παιδιά στις ενότητες αυτές μαθαίνουν πως χρειάζεται να φερόμαστε στην ομάδα, ποιες συμπεριφορές είναι χρήσιμες και γιατί και πώς η ψυχραιμία, η κατανόηση και η συγχώρεση λειτουργούν προς όφελος της ομάδας και με την επιλογή αυτή βρίσκεται η πιο αποδοτική λύση στα προβλήματά τους.
11η και 12η Ενότητα
Στις δύο τελευταίες ενότητες τα ζώα περνούν μία πολύ ευχάριστη, παραγωγική και δημιουργική περίοδο. Έχουν μάθει να συμβιώνουν αρμονικά και μέσα από την συνεργασία καταφέρνουν όλοι να αναδείξουν τα προσωπικά τους ταλέντα. Οι σχέσεις έχουν γίνει πιο ουσιαστικές και υπάρχουν αλλαγές ακόμα και στους πιο δύσκολους. Ωστόσο, έρχεται ξανά στο προσκήνιο το παλιό τους σπίτι, το δάσος που άφησαν πίσω με όλες τις αναμνήσεις και τις όμορφες στιγμές. Το τέλος του παραμυθιού αφήνεται στα χέρια των παιδιών. Πώς θα είναι το μέλλον των ηρώων;; Θα μείνουν στο νησί με τους νέους φίλους ή θα επιστρέψουν πίσω στην ασφάλεια του γνώριμου δάσους; Τα παιδιά έχουν την ελευθερία να φτιάξουν κάθε πιθανό σενάριο, τόσο ατομικά όσο και ομαδικά, αναδεικνύοντας τις προσωπικές και συλλογικές τους ανάγκες.
Έτσι ολοκληρώθηκε αυτο το πρόγραμμα πρόληψης για την διαφορετικότητα που υλοποιήθηκε όλη την χρονιά με την συχνότητα μια διδακτική ώρα την εβδομάδα απο τις υπεύθυνες.