από την/ον ·0 σχόλια
lovemeter 8

Με αφορμή την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Πληροφορικής, οι μαθητές της Α΄ Γυμνασίου υλοποίησαν ένα διαδραστικό έργο με τίτλο “Love Meter”, αξιοποιώντας το προγραμματιστικό περιβάλλον MakeCode για micro:bit.

Μέσα από μια παιγνιώδη δραστηριότητα, οι μαθητές δημιούργησαν ένα ψηφιακό «μετρητή αγάπης», ο οποίος εμφανίζει διαφορετικά αποτελέσματα κάθε φορά που πατιέται ένα κουμπί. Κατά τη διαδικασία αυτή, εξοικειώθηκαν με βασικές έννοιες του προγραμματισμού, όπως:

  • η μεταβλητή (αποθήκευση δεδομένων),

  • οι τυχαίοι αριθμοί,

  • οι δομές επιλογής (αν – αλλιώς),

  • η λογική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία, στον πειραματισμό και στη δημιουργική τροποποίηση του αρχικού προγράμματος. Οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να επεκτείνουν την εφαρμογή τους, προσθέτοντας νέες λειτουργίες και προσαρμόζοντας το αποτέλεσμα σύμφωνα με τις δικές τους ιδέες.

Παράλληλα, μέσα από συζήτηση και αναστοχασμό, κατανόησαν ότι ο υπολογιστής δεν «σκέφτεται» ούτε «αισθάνεται», αλλά εκτελεί με ακρίβεια τις εντολές που του δίνουμε — μια σημαντική διάσταση του ψηφιακού γραμματισμού.

Η δραστηριότητα αποτέλεσε μια ευχάριστη και δημιουργική εμπειρία, αποδεικνύοντας ότι η μάθηση του προγραμματισμού μπορεί να είναι ταυτόχρονα διασκεδαστική και ουσιαστική.

από την/ον ·0 σχόλια
oi 3 ieraxres


Λήψη αρχείου

από την/ον ·0 σχόλια
olo1

 

 

Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει ότι στην καρδιά της Ευρώπης του Μεσοπολέμου, παρά τον Διαφωτισμό και τον πολύ αναπτυγμένο ανθρωπιστικό και επιστημονικό πολιτισμό της, θα κυριαρχούσαν οι ρατσιστικές θεωρίες περί «αρίας φυλής», που θα οδηγούσαν στην «τελική λύση» της εξόντωσης εκατομμυρίων Ευρωπαίων; Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη με το Ολοκαύτωμα: μια πρωτοφανής μαζική θανατοπολιτική που δεν αφορούσε εδαφικές ή πολεμικές διεκδικήσεις, αλλά στόχος της ήταν η επιλεκτική γενοκτονία των «υπανθρώπων» στο όνομα της φυλετικής καθαρότητας.

Με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Ιανουαρίου, θα εξετάσουμε τις προϋποθέσεις για τη μετατροπή της βιοπολιτικής σε μαζική θανατοπολιτική και της ορθολογικής τεχνοεπιστήμης σε φονικό εργαλείο στα χέρια της ναζιστικής εξουσίας.

Η εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης αποτελεί το πιο απτό -αλλά κάθε άλλο παρά μοναδικό- παράδειγμα του πόσο εύκολα μπορεί η ορθολογική σκέψη να διαβρωθεί από μια ολοκληρωτική ιδεολογία, ικανή να μετατρέπει τη συνήθως επωφελή για τους ανθρώπους τεχνοεπιστήμη σε ανθρωποκτόνο τεχνολογία.

Συνεχίστε την ανάγνωση

από την/ον ·0 σχόλια

Ο διαγωνισμός διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.

Ο διαγωνισμός είναι μια εκπαιδευτική δράση για την εξοικείωση των παιδιών με την Κυβερνοασφάλεια και με τον επαγγελματικό αυτό προσανατολισμό. Στην εποχή της πληροφορίας και των συστημάτων, όπου οι οργανισμοί αλλά και τα κράτη λειτουργούν αποθηκεύοντας κρίσιμες πληροφορίες στα συστήματά τους, το επάγγελμα της ασφάλειας δικτύων και συστημάτων είναι απολύτως απαραίτητο και κρίσιμο. Παρόλα αυτά, ο επαγγελματικός αυτός προσανατολισμός δεν είναι ευρέως γνωστός και μέσω του διαγωνισμού φιλοδοξούμε να ενημερώσουμε τους μαθητές Λυκείου και Γυμνασίου γι’ αυτή την κατεύθυνση η οποία είναι στην αιχμή της τεχνολογίας και προσφέρει σημαντικές επαγγελματικές προοπτικές. 

Ο διαγωνισμός αυτός προκηρύσσεται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. Εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων για τον εορτασμό της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου 2026 που στόχο έχει την προώθηση της ασφαλέστερης και πιο υπεύθυνης χρήσης των Online τεχνολογιών, ιδίως μεταξύ των παιδιών και των νέων σε όλο τον κόσμο.   


ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου 2026, το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, προκηρύσσει πανελλήνιο μαθητικό διαγωνισμό με θέμα «Πιάσε τη σημαία (Capture the Flag) – Διαγωνισμός για την Κυβερνοασφάλεια» υπό την αιγίδα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας.   

Μαθητές/τριες  από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση (μαθητές/τριες Γυμνασίων και Λυκείων) ατομικά ή ομαδικά (με μέγιστο αριθμό μαθητών/-τριών στην ομάδα να είναι δύο άτομα) καλούνται να συμμετέχουν σε ένα διαγωνισμό «Πιάσε την σημαία»  (Capture the Flag – CTF). Ο διαγωνισμός αυτός θα λάβει χώρα στην ειδική Πλατφόρμα για διαγωνισμούς CTF, και συγκεκριμένα στην Πλατφόρμα CTFd  (https://ctfd.io/).

Η πλατφόρμα CTFd είναι ακρώνυμο για το “Capture The Flag framework”. Είναι ένα λογισμικό ανοιχτού κώδικα που σχεδιάστηκε για τη φιλοξενία και διαχείριση διοργανώσεων Capture The Flag (CTF). Οι διοργανώσεις CTF είναι προκλήσεις κυβερνοασφάλειας όπου οι συμμετέχοντες λύνουν διάφορες προκλήσεις ή γρίφους για να βρουν κρυφές “σημαίες” που αντιπροσωπεύουν ευαίσθητες πληροφορίες ή ευπάθειες συστημάτων.

Το CTFd παρέχει μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα για την οργάνωση διοργανώσεων CTF, επιτρέποντας στο Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, δηλαδή στους διαχειριστές, να δημιουργούν προκλήσεις, να διαχειρίζονται ομάδες και παίκτες, να καταγράφουν τα σκορ και να διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων. Η πλατφόρμα υποστηρίζει μια ευρεία γκάμα προκλήσεων. Το CTFd χρησιμοποιείται ευρέως σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, προγράμματα κατάρτισης κυβερνοασφάλειας και επαγγελματικούς διαγωνισμούς CTF. Η ευελιξία και η δυνατότητα επέκτασής του το καθιστούν μια δημοφιλή επιλογή τόσο για αρχάριους όσο και για έμπειρους ενδιαφερόμενους.

Κάθε μαθητής/μαθήτρια θα μπορεί να σχηματίσει ομάδα. Μια ομάδα θα αποτελείτε από ένα ή δύο μαθητές από το ίδιο σχολείο. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να υποστηρίζουν τις ομάδες των μαθητών τους, χωρίς όμως να συμμετέχουν στην επίλυση των γρίφων. 

Η συμμετοχή των μαθητών/-τριών είναι προαιρετική και απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των Γονέων/Κηδεμόνων για τη συμμετοχή τους. Τη φόρμα συναίνεσης μπορείτε να τη βρείτε εδώ και είναι υποχρεωτικό να υποβληθεί μαζί με την αίτηση συμμετοχής.

Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να κάνουν εγγραφή στον διαγωνισμό από την πλατφόρμα του SaferInternet4Kids.gr από εδώ δηλώνοντας τα στοιχεία τους, τα στοιχεία των μαθητών τους, επισυνάπτοντας επίσης την υπογεγραμμένη φόρμα συγκατάθεσης από τον/τους κηδεμόνες ή γονείς των μαθητών.

Μετά την εγγραφή τους στον διαγωνισμό, οι εκπαιδευτικοί θα λάβουν αναλυτικές οδηγίες σχετικά με το πώς και πότε μπορούν να μπουν στην πλατφόρμα και να παίξουν μαζί με τους μαθητές τους τις προκλήσεις του διαγωνισμού στο email που μας έχουν δηλώσει κατά την εγγραφή τους. 

Οι προκλήσεις που θα κληθούν οι μαθητές να “τρέξουν” θα αντλήσουν την έμπνευση τους από τους τομείς Web Exploitation τεχνικές, επεξεργασία Cookies, ανάλυση και επεξεργασία πηγαίου κώδικα, ανάλυση δεδομένων επιθέσεων, τεχνικές κωδικοποίησης και αποκωδικοποίησης, κρυπτογραφία και Hashing τεχνικές,  Forensics, SQL Injection, κ.α. 

Ο στόχος  για τους μαθητές και τις μαθήτριες είναι: 

  • Να ενημερωθούν για την ασφάλεια των δικτύων και του «Ηθικού Hacking».
  • Να αναγνωρίσουν την ανάγκη της προστασίας των προσωπικών πληροφοριών στο διαδίκτυο.  
  • Να ενημερωθούν για τον επαγγελματικό προσανατολισμό στην ασφάλεια δικτύων. 
  • Να αποκτήσουν ενεργή στάση σε θέματα ασφάλειας στο διαδίκτυο.
  • Να αποκτήσουν κριτική ικανότητα στο διαδίκτυο.
  • Να μάθουν τι σημαίνουν κενά ασφάλειας σε ένα σύστημα παίζοντας.


ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

  • Ο διαγωνισμός στοχεύει στην επίτευξη προκαθορισμένου στόχου μέσα από οργανωμένες δράσεις.
  • Προβάλλει ουσιαστικές, σύγχρονες και επιστημονικά ακριβείς γνώσεις.
  • Ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένες και υπαρκτές ανάγκες στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
  • Συνάδει με τα αντίστοιχα Προγράμματα Σπουδών και επιπροσθέτως συμβάλλει στον εμπλουτισμό των διδακτικών τους στόχων/προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων.
  • Είναι παιδαγωγικά κατάλληλος για το σύνολο του μαθητικού πληθυσμού της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
  • Παρέχει διευκολύνσεις, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν όλοι/όλες οι μαθητές/τριες ανεξαρτήτως μαθησιακού, κοινωνικού-πολιτισμικού υποβάθρου (π.χ. ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών ή/και αναπηρία, Ελληνική γλώσσα ως δεύτερη ή ως ξένη γλώσσα, διαφορετικό κοινωνικό-πολιτισμικό υπόβαθρο).
  • Σέβεται τα ατομικά χαρακτηριστικά του μαθητικού πληθυσμού που απευθύνεται, καθώς και τις διαφορετικές δυνατότητες πρόσβασης των μαθητών/τριών στη γνώση.
  • Προάγει την ατομική, συνεργατική, βιωματική, διερευνητική και εργαστηριακή προσέγγιση της γνώσης, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων και στάσεων.
  • Ενθαρρύνει την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα.
  • Αποτελεί δίαυλο διασύνδεσης κι επικοινωνίας του σχολείου με την ευρύτερη κοινότητα.
  • Δεν έχει ως αυτοσκοπό τη διαφήμιση και την προώθηση εμπορικών συμφερόντων.
  • Πληροί τους κανόνες προσβασιμότητας για όλο το μαθητικό πληθυσμό, καθώς και τους ισχύοντες κανόνες ασφάλειας και υγιεινής.
  • Προβλέπει τη συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες προσαρμογές κατά την υλοποίηση του προγράμματος.
  • Προβλέπει διαδικασία αποτίμησης και να συνοδεύεται από εργαλεία αξιολόγησης, τα οποία  συμπληρώνονται από τους/τις εκπαιδευτικούς του σχολείου.


ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ – ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Η συμμετοχή των μαθητών/τριών είναι προαιρετική και απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των γονέων/κηδεμόνων για τη συμμετοχή τους. Τη φόρμα συναίνεσης μπορείτε να τη βρείτε εδώ και είναι υποχρεωτικό να υποβληθεί μαζί με την φόρμα εγγραφής στον διαγωνισμό. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να κάνουν εγγραφή στην πλατφόρμα του SaferInternet4Kids.gr από εδώ.

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου αναλαμβάνει όλη τη διαδικασία υλοποίησης του διαγωνισμού και θα διασφαλίσει τα προσωπικά δεδομένα και τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. (Ν. 2121/1993 «Πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα και πολιτιστικά θέματα»  [ΦΕΚ 25/Α/04-03-1993], όπως ισχύει. 

Άρθρο 1 «πνευματική ιδιοκτησία» , Άρθρο 3  «περιουσιακό δικαίωμα», Άρθρο 4  «ηθικό δικαίωμα», Άρθρο 12 «μεταβίβαση»

Σε καμία περίπτωση δε θα προκύψουν έσοδα για το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ ή για άλλον από τον διαγωνισμό. 


ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ

Μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δημόσιων και ιδιωτικών Ελληνικών σχολικών μονάδων. Στο διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος ένας ή δύο μαθητές μαζί. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καθαρά συμβουλευτικός, ώστε να βοηθήσει και να καθοδηγήσει τους μαθητές.


ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

  • Υπογεγραμμένη φόρμα συγκατάθεσης γονέων/κηδεμόνων (πρότυπο φόρμας εδώ).

Μετά την εγγραφή τους στον διαγωνισμό, οι εκπαιδευτικοί θα λάβουν τους κωδικούς των ομάδων τους και αναλυτικές οδηγίες σχετικά με το πώς και πότε μπορούν να μπουν στην πλατφόρμα και να παίξουν μαζί με τους μαθητές τους τις προκλήσεις του διαγωνισμού που αναφέρονται παραπάνω.


ΝΙΚΗΤΗΡΙΑ ΟΜΑΔΑ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Ο νικητής/νικήτρια θα κριθεί σύμφωνα με την κατάταξη που δημιουργεί η πλατφόρμα CTFd.io, η οποία υπολογίζει την απόδοση κάθε ομάδας. Συγκεκριμένα, η ομάδα που θα συγκεντρώσει τους περισσότερους βαθμούς από την επίλυση των προκλήσεων θα αναδειχθεί νικήτρια.
Σε περίπτωση ισοβαθμίας μεταξύ δύο ή περισσότερων ομάδων, το κριτήριο που θα ληφθεί υπόψη είναι ο χρόνος επίλυσης των προκλήσεων από την έναρξη του διαγωνισμού, η οποία ορίζεται για τις 24/11/2025 και ώρα 11:00.


ΧΡΟΝΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Ως ημερομηνία έναρξης εγγραφών των ομάδων στο διαγωνισμό ορίζεται η 20/10/2025 και ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής των εγγραφών ορίζεται η 10/11/2025 . Εφόσον ολοκληρωθούν οι εγγραφές,  οι εκπαιδευτικοί θα λάβουν οδηγίες σχετικά με το πως θα μπουν στην πλατφόρμα και θα διαγωνιστούν, Οι ομάδες θα μπορούν να συνδέονται στην πλατφόρμα για να παίξουν τα challenges κατά τις ημερομηνίες 24/11/2025 στις 11:00 ώρα Ελλάδος έως 23/12/2025 στις 21:00 ώρα Ελλάδος. 

Ο διαγωνισμός δύναται να πραγματοποιηθεί εντός και εκτός ωρολογίου προγράμματος. Στην περίπτωση που επιλεχθεί από τους εκπαιδευτικούς να γίνει η προετοιμασία των μαθητών για τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό εντός του ωρολογίου προγράμματος, προτείνεται η ώρα της πληροφορικής ή της τεχνολογίας για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η διδασκαλία των επιμέρους γνωστικών αντικειμένων κρίνεται ότι δεν επιβαρύνεται αλλά εμπλουτίζεται και διευρύνεται με τρόπο δημιουργικό καθώς οι μαθητές μέσα από την όλη διαδικασία και με βιωματικό τρόπο θα ενημερωθούν για τις νέες τεχνολογικές τάσεις στην ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα θα αφυπνισθούν για τους ενδεχόμενους κινδύνους και θα μάθουν τρόπους αυτοπροστασίας.


ΕΠΑΙΝΟΙ

Θα αναδειχθεί μια νικητήρια ομάδα, η οποία θα είναι αυτή που θα καταφέρει να λύσει όλες ή τις περισσότερες προκλήσεις και να βρει τις σημαίες γρηγορότερα από τις άλλες. 

Η βράβευση των μαθητών και του εκπαιδευτικού τους θα γίνει κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιείται την Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου (Safer Internet Day – SID), η οποία για το 2026 είναι η Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026. Η νικητήρια ομάδα και οι δηλώσεις τους θα αναδειχθούν μέσα από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου SaferInternet4Kids.gr και θα αναρτηθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

Η απονομή των βραβείων θα διενεργηθεί από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.


ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

Φορέας διοργάνωσης του διαγωνισμού είναι το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου το οποίο ξεκίνησε να λειτουργεί από το Ιούλιο του 2016 υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας και πιο συγκεκριμένα του Ινστιτούτου Πληροφορικής. Είναι επίσημος εκπρόσωπος στην Ελλάδα των Πανευρωπαϊκών Οργανισμών INSAFE/INHOPE που χαράσσουν την ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα ασφαλές και ποιοτικό διαδίκτυο καθώς και ο αναγνωρισμένος εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Expert Group on Safer Internet for Children της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 

Ο διαγωνισμός «Πιάσε τη Σημαία» υποστηρίζεται από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας ως δράση που θα συνεισφέρει  στις προσπάθειες για προσέλκυση νέων ατόμων στον κλάδο της Κυβερνοασφάλειας.


ΗΜΕΡΑ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ 2026

Η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου διοργανώνεται κάθε χρόνο από το Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Κέντρων Ενημέρωσης και Επαγρύπνησης INSAFE (https://www.betterinternetforkids.eu), με στόχο την προώθηση της ασφαλέστερης και πιο υπεύθυνης χρήσης των Online τεχνολογιών και των κινητών τηλεφώνων, ιδίως μεταξύ των παιδιών και των νέων σε όλο τον κόσμο. Η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου θα εορταστεί στις 11/02/2025 σε περισσότερες από 200 χώρες στον κόσμο. Την ευθύνη οργάνωσης στη χώρα μας έχει το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ.   

Πηγή.   https://saferinternet4kids.gr/sid/sid2026/ctf_sid_2026/

από την/ον ·0 σχόλια
Sequence-01.00_04_55_00.Still007-copy

Για την επέτειο των 75 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στις 30 Οκτωβρίου 1944, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ:

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944. ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Δείτε περισσότερα εδώ..

από την/ον ·0 σχόλια

Χρησιμοποιώντας 11 χρόνια μετρήσεων μαγνητικού πεδίου από τον αστερισμό δορυφόρων Swarm της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η ασθενής περιοχή στο μαγνητικό πεδίο της Γης πάνω από τον Νότιο Ατλαντικό – γνωστή ως Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού – έχει επεκταθεί κατά μια περιοχή σχεδόν ίση με το μισό μέγεθος της ηπειρωτικής Ευρώπης από το 2014.

Το μαγνητικό πεδίο της Γης είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή στον πλανήτη μας. Είναι μια πολύπλοκη και δυναμική δύναμη που μας προστατεύει από την κοσμική ακτινοβολία και τα φορτισμένα σωματίδια από τον Ήλιο.

Παράγεται σε μεγάλο βαθμό από έναν παγκόσμιο ωκεανό λιωμένου, στροβιλιζόμενου υγρού σιδήρου που αποτελεί τον εξωτερικό πυρήνα περίπου 3.000 χλμ. κάτω από τα πόδια μας. Λειτουργώντας σαν περιστρεφόμενος αγωγός σε δυναμό ποδηλάτου, δημιουργεί ηλεκτρικά ρεύματα, τα οποία με τη σειρά τους παράγουν το συνεχώς μεταβαλλόμενο ηλεκτρομαγνητικό μας πεδίο – αλλά στην πραγματικότητα οι διαδικασίες που παράγουν το πεδίο είναι πολύ πιο περίπλοκες.

Το Swarm, μια αποστολή Earth Explorer που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Earth Observation FutureEO της ESA , αποτελείται από έναν αστερισμό τριών πανομοιότυπων δορυφόρων που μετρούν με ακρίβεια τα μαγνητικά σήματα που προέρχονται από τον πυρήνα, τον μανδύα, τον φλοιό και τους ωκεανούς της Γης, καθώς και από την ιονόσφαιρα και τη μαγνητόσφαιρα.

Χάρη σε αυτήν την εξαιρετική αποστολή, οι επιστήμονες αποκτούν περισσότερη γνώση σχετικά με τις διαφορετικές πηγές μαγνητισμού, ώστε να κατανοήσουν πώς και γιατί το μαγνητικό πεδίο εξασθενεί σε ορισμένα σημεία και ενισχύεται σε άλλα.

Η Ανωμαλία του Ασθενούς Πεδίου του Νότιου Ατλαντικού εντοπίστηκε για πρώτη φορά νοτιοανατολικά της Νότιας Αμερικής τον 19ο αιώνα.

Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού 2025 σε σύγκριση με το 2014
Άνοιγμα εικόνας

Σήμερα, η Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια του διαστήματος, καθώς οι δορυφόροι που διέρχονται από την περιοχή αντιμετωπίζουν υψηλότερες δόσεις εισερχόμενης ακτινοβολίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε δυσλειτουργίες ή ζημιές σε κρίσιμο υλικό, ακόμη και σε διακοπές ρεύματος.

Τα τελευταία αποτελέσματα της αποστολής Swarm, που δημοσιεύθηκαν αυτόν τον μήνα στο Physics of the Earth and Planetary Interiors , αποκαλύπτουν ότι ενώ η Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού επεκτάθηκε σταθερά μεταξύ 2014 και 2025, μια περιοχή του Ατλαντικού Ωκεανού νοτιοδυτικά της Αφρικής έχει βιώσει μια ακόμη ταχύτερη εξασθένηση του μαγνητικού πεδίου της Γης από το 2020.

«Η Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού δεν είναι απλώς ένα μόνο μπλοκ», λέει ο επικεφαλής συγγραφέας Chris Finlay, καθηγητής Γεωμαγνητισμού στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας. «Αλλάζει διαφορετικά προς την Αφρική από ό,τι κοντά στη Νότια Αμερική. Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο που συμβαίνει σε αυτήν την περιοχή που προκαλεί την αποδυνάμωση του πεδίου με πιο έντονο τρόπο».

Αυτή η συμπεριφορά συνδέεται με παράξενα μοτίβα στο μαγνητικό πεδίο στα όρια μεταξύ του υγρού εξωτερικού πυρήνα της Γης και του βραχώδους μανδύα της, γνωστά ως κηλίδες αντίστροφης ροής.

Ο καθηγητής Φίνλεϊ εξηγεί: «Κανονικά θα περιμέναμε να δούμε γραμμές μαγνητικού πεδίου να προέρχονται από τον πυρήνα στο νότιο ημισφαίριο. Αλλά κάτω από την Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού βλέπουμε απροσδόκητες περιοχές όπου το μαγνητικό πεδίο, αντί να προέρχεται από τον πυρήνα, επιστρέφει στον πυρήνα. Χάρη στα δεδομένα του Swarm, μπορούμε να δούμε μία από αυτές τις περιοχές να κινείται δυτικά πάνω από την Αφρική, γεγονός που συμβάλλει στην αποδυνάμωση της Ανωμαλίας του Νότιου Ατλαντικού σε αυτήν την περιοχή».

Τα 11 χρόνια που έσπασαν το ρεκόρ του Swarm
Το τελευταίο μοντέλο του μαγνητικού πεδίου που παράγεται από τον πυρήνα της Γης σηματοδοτεί ένα νέο ορόσημο για τους δορυφόρους Swarm της ESA, οι οποίοι έχουν πλέον παράσχει το μεγαλύτερο σε διάρκεια συνεχές αρχείο μετρήσεων μαγνητικού πεδίου από το διάστημα.

Σμήνος
Σμήνος

Οι δορυφόροι εκτοξεύτηκαν στις 22 Νοεμβρίου 2013 ως η τέταρτη αποστολή Earth Explorer, πρωτοποριακοί δορυφόροι που αποτελούν βασικό στοιχείο του μακρόπνοου προγράμματος FutureEO της ESA.

Σχεδιασμένες ως επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών παρατήρησης της Γης, αυτές οι αποστολές έχουν ξεπεράσει προ πολλού την αρχική τους σχεδιαστική διάρκεια ζωής, έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι των μακροπρόθεσμων αρχείων, παρείχαν δεδομένα για κρίσιμες επιχειρησιακές υπηρεσίες και έχουν ανοίξει τον δρόμο για τις μελλοντικές γενιές δορυφόρων.

Τα δεδομένα σμήνους υποστηρίζουν τα παγκόσμια μαγνητικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται για την πλοήγηση, παρακολουθούν τους κινδύνους από το διαστημικό καιρό και επιτρέπουν πρωτοφανείς γνώσεις για το γήινο σύστημά μας από τον πυρήνα του έως τα εξωτερικά όρια της ατμόσφαιρας της Γης.

Το μαγνητικό πεδίο της Γης ενισχύεται πάνω από τη Σιβηρία.
Τα τελευταία αποτελέσματα του Swarm υπογραμμίζουν τη δυναμική φύση του μαγνητισμού της Γης. Για παράδειγμα, στο νότιο ημισφαίριο υπάρχει ένα σημείο όπου το μαγνητικό πεδίο είναι ιδιαίτερα ισχυρό, και στο βόρειο ημισφαίριο υπάρχουν δύο – το ένα γύρω από τον Καναδά και το άλλο γύρω από τη Σιβηρία.

«Όταν προσπαθείτε να κατανοήσετε το μαγνητικό πεδίο της Γης, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν είναι απλώς ένα απλό δίπολο, όπως ένας ραβδωτός μαγνήτης. Μόνο έχοντας δορυφόρους όπως ο Swarm μπορούμε να χαρτογραφήσουμε πλήρως αυτή τη δομή και να τη δούμε να αλλάζει», δήλωσε ο καθηγητής Finlay.

Ωστόσο, από τότε που ο Swarm βρίσκεται σε τροχιά, το μαγνητικό πεδίο πάνω από τη Σιβηρία έχει ενισχυθεί, ενώ έχει αποδυναμωθεί πάνω από τον Καναδά. Η περιοχή ισχυρού πεδίου του Καναδά έχει συρρικνωθεί κατά 0,65% της επιφάνειας της Γης, που είναι σχεδόν το μέγεθος της Ινδίας, ενώ η περιοχή της Σιβηρίας έχει αυξηθεί κατά 0,42% της επιφάνειας της Γης, που είναι συγκρίσιμο με το μέγεθος της Γροιλανδίας. 

Αλλαγές στο ισχυρό μαγνητικό πεδίο πάνω από τον Καναδά και τη Σιβηρία
Αλλαγές στο ισχυρό μαγνητικό πεδίο πάνω από τον Καναδά και τη Σιβηρία

Αυτή η μετατόπιση, η οποία προκαλείται από πολύπλοκες διεργασίες που συμβαίνουν στον ταραγμένο πυρήνα της Γης, σχετίζεται με την  κίνηση του βόρειου μαγνητικού πόλου προς τη Σιβηρία  τα τελευταία χρόνια. Αυτή η μετατόπιση είναι σημαντική για την πλοήγηση, η οποία επηρεάζεται από τον χορό μεταξύ αυτών των δύο περιοχών ισχυρού μαγνητικού πεδίου.

Η Anja Stromme, Διευθύντρια της Αποστολής Swarm της ESA, δήλωσε: «Είναι πραγματικά υπέροχο να βλέπουμε τη συνολική εικόνα της δυναμικής μας Γης χάρη στην εκτεταμένη χρονοσειρά της Swarm. Όλοι οι δορυφόροι είναι υγιείς και παρέχουν εξαιρετικά δεδομένα, οπότε ελπίζουμε ότι μπορούμε να επεκτείνουμε αυτό το ρεκόρ πέρα ​​από το 2030, όταν το ηλιακό ελάχιστο θα επιτρέψει περισσότερες πρωτοφανείς πληροφορίες για τον πλανήτη μας».

Πηγή https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/FutureEO/Swarm/Swarm_reveals_growing_weak_spot_in_Earth_s_magnetic_field#msdynmkt_trackingcontext=d424d496-118d-4824-ac56-71cb9c060000

από την/ον ·0 σχόλια
et phone home

Ο αστροφυσικός Robin H.D. Corbet στη δημοσίευση με τίτλο «A Less Terrifying Universe? Mundanity as an Explanation for the Fermi Paradox» προτείνει μια εντελώς πεζή θεωρία για να εξηγήσει το γεγονός ότι δεν έχουμε επικοινωνήσει ακόμη με εξωγήινους: αν υπάρχουν εξωγήινοι, υποθέτει ότι η τεχνολογία τους είναι ελάχιστα καλύτερη από τη δική μας. Και έχοντας εξερευνήσει την κοσμική τους γειτονιά για λίγο, απλώς βαρέθηκαν και σταμάτησαν να ασχολούνται, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ανίχνευσή τους.

Το σενάριο αυτό αποφεύγει την ιδέα των εξωγήινων που περιφέρονται στο σύμπαν έχοντας αξιοποιήσει άγνωστους σε μας νόμους της Φυσικής. Αντίθετα, προτείνει έναν Γαλαξία που φιλοξενεί έναν μικρό αριθμό πολιτισμών, οι οποίοι έχουν αναπτύξει μια τεχνολογία όχι πολύ πιο εντυπωσιακή από τη δική μας.

«Η ιδέα είναι ότι είναι πιο προηγμένοι, αλλά όχι πολύ πιο προηγμένοι. Είναι σαν να έχεις ένα iPhone 42 αντί για ένα iPhone 17», δήλωσε ο Robin Corbet προσπαθώντας να εξηγήσει μια ούτως ή άλλως απλοϊκή θεωρία του. «Φαίνεται πιο πιθανή, πιο φυσική, διότι δεν προτείνει κάτι πολύ ακραίο».

Τόσοι γαλαξίες, τόσα άστρα, τόσοι εξωπλανήτες – πού είναι λοιπόν οι εξωγήινοι, γιατί δεν τους έχουμε βρει ή δεν μας έχουν βρει ακόμα; Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της τελευταίας δεκαετίας είναι ότι τα πλανητικά συστήματα είναι πολύ πιο συνηθισμένα από ότι νομίζαμε. Γιατί λοιπόν δεν έχουμε ακούσει νέα από τους εξωγήινους; Μήπως είμαστε απλώς πολύ ασήμαντοι επειδή το σύμπαν είναι γεμάτο ζωή; Μήπως μας παραμονεύουν και μας παρατηρούν; Ή μήπως περιμένουν να αναπτύξουμε την κατάλληλη τεχνολογία και να έρθουμε πρώτα σε επαφή; Σύμφωνα με τον Corbet δεν ισχύει τίποτε από αυτά. Εξηγεί την «μεγάλη σιωπή» υποθέτοντας ότι οι εξωγήινοι πολιτισμοί έχουν φτάσει σε ένα τεχνολογικό όριο όχι πολύ πάνω από τις δικές μας δυνατότητες. Δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν την ταχύτητα του φωτός, δεν έχουν μηχανές που βασίζονται στη σκοτεινή ενέργεια, την σκοτεινή ύλη, τις μαύρες τρύπες ή τις σκουληκότρυπες. Δεν αξιοποιούν νέους νόμους της Φυσικής.

Ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Arthur C. Clarke φέρεται να είπε: «Υπάρχουν δύο πιθανότητες: είτε να είμαστε μόνοι στο σύμπαν είτε όχι. Και οι δύο είναι εξίσου τρομακτικές». Ο Corbet υποψιάζεται ότι η αλήθεια για τους εξωγήινους πολιτισμούς μπορεί να βρίσκεται κάπου ενδιάμεσα «σε ένα μάλλον πιο συνηθισμένο και επομένως λιγότερο τρομακτικό σύμπαν». Η επαφή μαζί τους μάλλον δεν θα μας εντυπωσίαζε όσο την Jodie Foster (ως Ellie Arroway) στην εξαιρετική ταινία «Contact»:

Αναδημοσίευση από https://physicsgg.me

από την/ον ·0 σχόλια
fara

Ο αυτοδίδακτος Φάραντεϊ χωρίς τον οποίο δεν θα υπήρχαν δίκτυα ηλεκτρισμού, κινητήρες και… το αυτονόητο «ανάβει το φως»

Στη συνοικία Νιούινγκτον, έξω από το Λονδίνο, ένα αγόρι έρχεται στον κόσμο σε μια φτωχή οικογένεια: ο πατέρας σιδεράς, η μητέρα βράχος στο σπίτι. Το ημερολόγιο γράφει 22 Σεπτεμβρίου 1791.

Το αγόρι ονομάζεται Μάικλ Φάραντεϊ, μεγαλώνει με τα στοιχειώδη, πεινάει συχνά, αλλά έχει κάτι που δεν αγοράζεται: μια αχόρταγη περιέργεια.

Στα 14 του πιάνει δουλειά σε βιβλιοδετείο. Όταν οι άλλοι σχολάνε, εκείνος ανοίγει βιβλία. Διαβάζει την Encyclopaedia Britannica για τον «ηλεκτρισμό», ξεσηκώνει ιδέες από τη Jane Marcet, φτιάχνει πρόχειρες μπαταρίες με κέρματα και χαρτιά βρεγμένα σε αλάτι.

Δεν έχει πανεπιστήμιο· έχει όμως εργαστήριο από σανίδια και μπουκάλια. Κι έχει εμμονή.

Το εισιτήριο

Ο νεαρός βιβλιοδέτης βρίσκει στα χέρια του ένα εισιτήριο για μια διάλεξη του Χάμφρεϊ Ντέιβι στη Royal Institution. Πηγαίνει, παρακολουθεί σαν να του αναπνέει κάποιος για πρώτη φορά οξυγόνο.

Κρατά σχολαστικές σημειώσεις, τις δένει σε τόμο, τις στέλνει στον Ντέιβι με αίτημα για δουλειά. Δεν υπάρχει θέση—ακόμη. Μέχρι που ένα ατύχημα στο εργαστήριο αδειάζει μια καρέκλα.

Ο Ντέιβι τον παίρνει βοηθό. Ο Φαραντέι μπαίνει στον ναό της επιστήμης από την πίσω πόρτα, με ποδιά και σφουγγαρίστρα, αλλά δεν αργεί να φτάσει στον άμβωνα.

Ο πρώτος κινητήρας: όταν η δύναμη γίνεται κίνηση

Μετά τον Ørsted και τον Ampère, που δείχνουν ότι το ρεύμα γεννά μαγνητισμό, ο Φαραντέι στήνει στο τραπέζι ένα ποτήρι με υδράργυρο, έναν μαγνήτη, ένα σύρμα και μια μπαταρία.

Το ρεύμα περνά, το σύρμα αρχίζει να περιστρέφεται γύρω από τον μαγνήτη.

Η «ηλεκτρομαγνητική περιστροφή» γεννιέται μπροστά σε ένα κοινό που δεν ξέρει ακόμη ότι βλέπει τον πρόγονο κάθε ηλεκτρικού κινητήρα. Ο Φάραντεϊ δεν πανηγυρίζει—σημειώνει, ξαναδοκιμάζει, προχωρά.

Η σπίθα που γίνεται ρεύμα

Φθινόπωρο 1831. Ένα σιδερένιο δαχτυλίδι, δύο πηνία. Ρίχνει ρεύμα στο πρώτο, κοιτάζει ένα γαλβανόμετρο στο δεύτερο· η βελόνα τρεμοπαίζει τη στιγμή που ανοίγει–κλείνει το κύκλωμα. Τις επόμενες μέρες μετακινεί μαγνήτες μέσα από θηλιές, κουνά σύρματα σε πεδία. Διαπιστώνει: το μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο γεννά ηλεκτρικό ρεύμα.

Είναι η στιγμή που ανάβει η γεννήτρια του κόσμου. Λίγο αργότερα, φτιάχνει τον δίσκο Faraday, το πρώτο δυναμό. Από εδώ ως τις τουρμπίνες των εργοστασίων και τα καλώδια του δικτύου, η ευθεία είναι καθαρή.

Η χημεία που του ανοίγει δρόμους

Παράλληλα, ο Φαραντέι πειραματίζεται στην καθαρή χημεία. Απομονώνει το βενζόλιο, υγροποιεί «μόνιμα» αέρια, εφευρίσκει μια παραλλαγή της λυχνίας του Davyστα ορθχεία, μελετά κρυστάλλους και γυαλιά υψηλού δείκτη διάθλασης.

Και στο εργαστήριο ηλεκτροδιάλυσης χαράζει πάνω στο χαλκό τις λέξεις που ακόμη μιλάμε: άνοδος, κάθοδος, ηλεκτρόδιο, ιόν.

Από τα πειράματά του προκύπτουν οι νόμοι της ηλεκτρόλυσης: η ποσότητα της ουσίας που εναποτίθεται είναι ανάλογη της ποσότητας ηλεκτρισμού που διέρχεται, και τα ισοδύναμα διαφόρων στοιχείων σχετίζονται με τα χημικά τους βάρη. Η ακρίβεια της εργαστηριακής του γλώσσας αφήνει εποχή.

Βλέπει πεδία εκεί που οι άλλοι βλέπουν κενό

Ο Φάραντεϊ δεν είναι μαθηματικός· η άλγεβρά του είναι στοιχειώδης, η τριγωνομετρία του ανολοκλήρωτη. Είναι όμως οξυδερκής γεωμέτρης των φαινομένων. Ρίχνει ρινίσματα σιδήρου και «βλέπει» γύρω από μαγνήτες γραμμές δύναμης—ελαστικές τάσεις απλωμένες στον χώρο.

Επιμένει: ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός δεν είναι «υγρά» που ρέουν, αλλά καταστάσεις έντασης της ύλης. Το 1845, περνά πολωμένο φως μέσα από γυαλί και εφαρμόζει ισχυρό μαγνητικό πεδίο: το επίπεδο πόλωσης στρέφεται.

Είναι το φαινόμενο Faraday – η πρώτη γέφυρα ανάμεσα σε φως και μαγνητισμό. Την ίδια χρονιά βαφτίζει τη διαμαγνητικότητα και δείχνει πως όλα τα σώματα αποκρίνονται, άλλος προς το πεδίο, άλλος μακριά του.

Από εδώ θα ξεκινήσει λίγο αργότερα ο Μαξουέλ για να γράψει τις εξισώσεις που θα στεγάσουν όλη την ηλεκτρομαγνητική θεωρία. Ο Μαξουέλ λέει για τις «γραμμές» του Φαραντέι ότι κρύβουν μαθηματικό νου «υψηλής τάξης». Ο Αϊνστάιν βάζει το πορτρέτο του δίπλα σε Νεύτωνα και Μαξουέλ.

«Αγαπώ την επιστήμη περισσότερο από το χρήμα»

Ο Φάραντεϊ δεν είναι μόνο πειραματιστής· είναι και ήθος. Απορρίπτει ιπποτισμό και προεδρίες, προτιμά να μείνει «ο κύριος Φαραντέι».

Λέει «όχι» σε πρόταση να βοηθήσει την κυβέρνηση στην ανάπτυξη χημικών όπλων στον Κριμαϊκό Πόλεμο. Γράφει στους εκδότες ότι δεν θέλει να πλουτίσει από τις διαλέξεις του: «Αγάπησα την επιστήμη περισσότερο από το χρήμα».

Αφιερώνει χρόνο σε φάρους και διάβρωση πλοίων, ερευνά εκρήξεις σε ορυχεία, καταγγέλλει τη δυσωδία του Τάμεση («Great Stink»), γίνεται δημόσιος υπηρέτης της γνώσης.

Και κάθε Χριστούγεννα ανοίγει τις πόρτες της Royal Institution για τα Christmas Lectures: σαπουνόφουσκες, σπινθήρες, φλόγες, αλλά πάνω απ’ όλα σκέψη. «Ανάβεις μια φλόγα στην αρχή και τη διατηρείς ως το τέλος», συμβουλεύει τους νέους ομιλητές.

Δείχνει με το περίφημο πείραμα του Faraday με τον μεταλλικό κουβά πάγου πως το φορτίο ζει στο εξωτερικό ενός αγωγού και ότι μέσα στο κέλυφος επικρατεί γαλήνη: από εδώ γεννιέται ο κλωβός Φαραντέι, η ασπίδα κατά των ηλεκτρικών παρεμβολών.

Ο τρόπος του παραμένει καθαρός: απλό πείραμα, καθαρή φράση, ριζοσπαστική ιδέα. Δεν γράφει περίτεχνα, διδάσκει με πράξεις. Όταν η υγεία του λυγίζει, δέχεται μια ήσυχη κατοικία στο Hampton Court, αρνείται τα μεγαλεία του Αβαείου. Φεύγει το 1867, αφήνοντας πίσω του όχι απλώς μια λίστα ανακαλύψεων, αλλά μια οπτική: ότι ο χώρος δεν είναι κενός—είναι το ίδιο το θέατρο των δυνάμεων.

Γιατί μας αφορά σήμερα

Αν γυρίζεις έναν διακόπτη και ανάβει φως, αν κινείται ένα τρένο χωρίς σταγόνα βενζίνης, αν το κινητό σου φορτίζει ασύρματα, περπατάς στο μονοπάτι του.

Επαγωγή, κινητήρες, γεννήτριες, ηλεκτρολύσεις, διαμαγνητισμός, κλωβός Faraday – κομμάτια ενός κόσμου που λειτουργεί επειδή κάποιος είδε «γραμμές» εκεί όπου οι άλλοι έβλεπαν κενό.

Τον βλέπεις ξανά στον πάγκο: χέρια λερωμένα, μάτια καθαρά. Δεν κρατά περίπλοκα σύμβολα· κρατά ένα πηνίο, έναν μαγνήτη, ένα κομμάτι γυαλί. Και κάθε φορά που η βελόνα τρεμοπαίζει, ξέρει ότι για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου ακούει την καρδιά του αοράτου. Αυτό ήταν πάντα το ζητούμενο του Φάραντεϊ: να συνδέσει ηλεκτρισμό, μαγνητισμό, φως, βαρύτητα σε ένα νήμα νοήματος. Κι ας μην έγραψε ο ίδιος τις εξισώσεις, έδειξε τον δρόμο.

Νατάσα Στασινού – https://www.naftemporiki.gr/stories/2008962/to-paidi-toy-ftochoy-sidera-poy-anapse-ton-kosmo/