Για την Παγκόσμια Ημέρα των Εκπαιδευτικών -5 Οκτωβρίου, μια παλιά εργασία μαθητών του 1ου Γυμνασίου Πυλαίας: Πως φαντάζομαι την μάθηση στον 21ο αιώνα.
Οκτώβριος 2017
2-10-2017
Από την 4η Πανελλήνια μέρα Αθλητισμού στην αυλή του σχολείου μας.
Καλή σχολική χρονιά
Η καταγωγή της ανθρώπινης… ψυχής
24-6-2017
του Σπύρου Μανουσέλη
Στο προηγούμενο άρθρο παρουσιάσαμε τη σημασία της πρόσφατης ανακάλυψης στο Μαρόκο απολιθωμένων οστών και λίθινων εργαλείων που ανήκαν σε πρώιμους εκπροσώπους του είδους μας, οι οποίοι ζούσαν εκεί τουλάχιστον 300 χιλιάδες χρόνια πριν (βλ. «Εφ.Συν.», 17/18-6-17).
Η ανακάλυψη αυτή δεν αμφισβητεί ούτε βέβαια διαψεύδει την ευρέως αποδεκτή εξελικτική εξήγηση της προέλευσης του ανθρώπινου είδους από κάποια προανθρώπινα είδη θηλαστικών.
Το ακριβώς αντίθετο: παρέχει πολύ περισσότερο χρόνο -τουλάχιστον 100 χιλιάδες χρόνια επιπλέον!- στις βιολογικές εξελικτικές διεργασίες που διαμόρφωσαν τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του σύγχρονου ανθρώπου.
Οι πρόσφατες παλαιοανθρωπολογικές ανακαλύψεις και οι νέες τεχνικές της βιολογικής αρχαιολογίας όχι μόνο δεν αμφισβητούν αλλά, αντίθετα, ενισχύουν τις δαρβινικές εξηγήσεις για την αποκλειστικά ζωική προέλευση του είδους μας.
Επιπλέον, όπως θα δούμε, οι εντυπωσιακές κατακτήσεις των νευροεπιστημών και της εξελικτικής ψυχολογίας έχουν συμβάλει αποφασιστικά στην πρόοδο της Παλαιοανθρωπολογίας. Πρώτη φορά στην ιστορία μας αρχίζουμε να κατανοούμε τις εγκεφαλικές-εξελικτικές προϋποθέσεις για την ανάδυση του ανθρώπινου νου, δηλαδή του σύγχρονου νοήμονα Homo sapiens.
***********
Ξαναγράφοντας την ιστορία του είδους μας
17-6-2017
του Σπύρου Μανουσέλη
Μόλις πριν από μία εβδομάδα ανακοινώθηκαν από τα ΜΜΕ τα απρόσμενα παλαιοντολογικά δεδομένα που προέκυψαν από έρευνες στο Μαρόκο.
Τα νέα απολιθωμένα οστά και τα λίθινα εργαλεία που ήλθαν στο φως από αυτές τις έρευνες ανήκουν αναμφίβολα σε μια ομάδα πολύ πρώιμων σύγχρονων ανθρώπων.
Fidget spinner: Παίζει στα δάκτυλα… το χρήμα
23-6-2017
Το viral παιδικό παιχνίδι και οι στρόβιλοι εκατομμυρίων
Αίνιγμα παραμένει ακόμα και το ποιος ανακάλυψε καθώς μετά την αλματώδη δημοφιλία πολλοί φαίνεται να διεκδικούν την πατρότητά του
Μια ιδέα που φαίνεται να γεννήθηκε 27 χρόνια πριν, αλλά περίμενε έως τον Μάιο του 2017 για να κατακτήσει τον κόσμο. Το μικρό αυτό παιχνίδι χειρός, που μοιάζει με σβουράκι ή μικρό ανεμιστηράκι, είναι το νέο γκάτζετ, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας cool νεανικής εμφάνισης.
Πρόκειται για ένα φορητό γκάτζετ (gadget) που χρησιμοποιεί έναν μηχανισμό ρουλεμάν για να γυρίζει γρήγορα στις άκρες των δακτύλων. Με διαφορετικά σχέδια, ποικίλους χρωματισμούς και διαρκώς νέα κόλπα που διαφημίζουν οι fun του παιχνιδιού στο Διαδίκτυο, σήμερα το fidget spinner έφτασε με αλματώδη ταχύτητα, μέσα μόνο σε λίγους μήνες, να αντιπροσωπεύει το 17% των παιχνιδιών που πωλούνται καθημερινά στην παγκόσμια αγορά.
Οι λάτρεις του παιχνιδιού θεωρούν ότι λειτουργεί ως αγχολυτικό παρέχοντας διέξοδο στη νευρικότητα και την αμηχανία των χεριών. Επιπλέον διατείνονται ότι βοηθάει στη συγκέντρωση σε παιδιά που πάσχουν από ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας), νευρικότητα, άγχος.
Είναι αλήθεια πως το στριφογύρισμα μοιάζει λιγότερο επικίνδυνο και πιο κομψό από άλλους τρόπους απασχόλησης των χεριών, που συχνά υιοθετούν νεαρά και όχι μόνο άτομα π.χ. «μάσημα νυχιών, στριφογύρισμα μαλλιών, ακόμα και τσιγάρο κ.ά. Ωστόσο οι απόψεις επιστημόνων και δασκάλων διίστανται σε σχέση με τα οφέλη του στην αντιμετώπιση της νευρικότητας και της αγχολυτικής του δράσης.
Αίνιγμα παραμένει ακόμα και το ποιος ανακάλυψε το fidget spinner καθώς μετά την αλματώδη δημοφιλία, και φυσικά τα κέρδη που αποφέρει, πολλοί φαίνεται να διεκδικούν την πατρότητά του.
Πολλοί διεκδικούν την πατρότητα της «νέας μόδας» που έχει κατακλύσει σχολεία και παιδικές χαρές
Σύμφωνα με την εφημερίδα “The Guardian” εφευρέτης του είναι η Κάθριν Χέτινγκερ, μια χημικός μηχανικός από τη Φλόριντα. Το 1993 ανακάλυψε το πρωτότυπο παιχνίδι ως αποτέλεσμα μιας αυτοάνοσης διαταραχής από την οποία έπασχε, που προκαλεί μυϊκή αδυναμία, και της επιθυμίας της να συνεχίσει να παίζει με την κόρη της, τότε 7 ετών.Συνεχίστε την ανάγνωση
Άλαν Τούρινγκ: Ο άνθρωπος που γέννησε τους υπολογιστές και νίκησε τους ναζί
Έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 7 Ιουνίου 1954, σε ηλικία 42 ετών.
Επίσης, ένας άνθρωπος με ζωή μυθιστορηματική και ένα φινάλε, που εν πολλοίς παραμένει μυστήριο.
Ο Άλαν Μάθισον Τούρινγκ γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 23 Ιουνίου 1912. Το ταλέντο του στα μαθηματικά αποκαλύφθηκε σε ηλικία 13 ετών, παρότι τα γραπτά του χαρακτηρίζονταν από τους καθηγητές του «ακατάστατα και πρόχειρα».
Η φυσική κλίση του στα μαθηματικά δεν ήταν ικανή να κερδίσει τον σεβασμό των δασκάλων του στο περιώνυμο Sherborne, το οποίο έδινε περισσότερη έμφαση στους κλασικούς.
Η δολοφονία του Αδάμ από τον Δαρβίνο
22.04.2017 του Σπύρου Μανουσέλη
Ωστόσο, όπως θα δούμε, η δαρβινική θεωρία της εξέλιξης δεν έμεινε αμετάβλητη στον ενάμιση αιώνα που πέρασε από την αρχική διατύπωσή της.
Οπως κάθε γόνιμη επιστημονική θεωρία, έπρεπε διαρκώς να διευρύνεται και να αλλάζει ώστε να καταφέρνει να εξηγεί τα νέα επιστημονικά δεδομένα που, συνήθως, η ίδια έφερε στο φως.
Για να κατανοήσουμε όμως το γιατί η αποδοχή της εξελικτικής θεωρίας συνάντησε και εξακολουθεί να συναντά απίστευτες αντιστάσεις ή ποιες ακριβώς επιστημονικές ιδέες πολεμάνε οι οπαδοί του δημιουργισμού και του «Ευφυούς Σχεδιασμού» (Intelligent Design) θα χρειαστεί να παρουσιάσουμε τη σημασία της δαρβινικής επανάστασης.
Οσο για τις σκοταδιστικές προσπάθειες των δημιουργιστών θα πούμε πολύ περισσότερα στο επόμενο άρθρό μας.
Πασχαλινά αυγά και Χημεία
Με ξίδια, βιταμίνες και ασπιρίνες
Για όσους αγαπούν τις επιστήμες
Υπάρχει στο Bytesize ένα σύντομο βίντεο μιας καθηγήτριας που μπροστά στους μαθητές και στις μαθήτριές της βάζει μερικά άσπρα χαλίκια σε ποτήρια γεμάτα με φυτικές βαφές και ύστερα από λίγο τα βγάζει και είναι το ίδιο άσπρα όπως πριν
Αυτό το κάνει για να συνειδητοποιήσουν πως έχοντας τα χαλίκια την ίδια ασβεστολιθική σύσταση με το κέλυφος του αβγού, λείπει κάτι από τη διαδικασία που τα κάνει να μη βάφονται. Το πρώτο λοιπόν που πρέπει να γνωρίζουμε είναι πως για να βάψει η φυτική ουσία (αλλά και η τεχνητή) το αβγό χρειάζεται ένας ακόμη παράγοντας που λέγεται στερεωτικό (mordant στα αγγλικά, από το λατινικό ρήμα mordere που σημαίνει δαγκώνω). Αυτό λοιπόν που θα κάνει τη βαφή να «δαγκώσει» γερά το κέλυφος είναι ένα οξύ. Μπορεί να είναι ξίδι, χυμός από πορτοκάλι, κιτρικό οξύ, ασπιρίνη (=ακετυλοσαλικυλικό οξύ) ή και ένα αναβράζον δισκίο βιταμίνης C (=ασκορβικό οξύ)! Ναι, όλα αυτά, τα οποία θα πρέπει να προστεθούν στο νερό πριν από τη χρωστική ουσία.
Ενα οξύ όταν έρχεται σε επαφή με το νερό διίσταται. Αυτό σημαίνει πως διασπάται σε δύο τμήματα. Το ένα είναι θετικά φορτισμένα (πρώην) άτομα υδρογόνου που έχουν χάσει το ένα ηλεκτρόνιο που κινούνταν γύρω από τον πυρήνα και πλέον λέμε ότι πρόκειται για θετικά ιόντα υδρογόνου. Αυτά πηγαίνουν και προσκολλώνται στο κέλυφος διότι έλκονται και από τα αρνητικά φορτισμένα τμήματα της διάτρητης πλέον πρωτεϊνικής μεμβράνης. Αλλα πάλι αντιδρούν με το ανθρακικό ασβέστιο που είναι η δομική ουσία για το κέλυφος του αβγού, παράγοντας διοξείδιο του άνθρακα. Επειδή όμως συνολικά προκύπτει ένα θετικά φορτισμένο νέφος γύρω από το αβγό, έλκονται προς αυτό τα αρνητικά τμήματα από τα μόρια της όποια βαφικής ουσίας και έτσι επιτυγχάνεται η κάλυψή του με χρώμα.
Πόσο ισχυρό και πόσο πυκνό;
Μια ερώτηση που προκύπτει αβίαστα είναι φυσικά το αν παίζει ρόλο το πόσο ισχυρό είναι το οξύ και πόσο πυκνό. Δύο πράγματα διαφορετικά μεταξύ τους. Το πόσο ισχυρό είναι ένα οξύ έχει να κάνει με το πόσο διίσταται, όπως λέγεται στη γλώσσα της Χημείας. Δηλαδή όταν ρίχνουμε μια ποσότητα στο νερό σε τι ποσοστό τα μόριά του χωρίζονται στα θετικά ιόντα υδρογόνου και στο υπόλοιπο τμήμα, διότι δεν έχουμε 100% διαχωρισμό. Υπάρχει λοιπόν ένας δείκτης που ονομάζεται σταθερά διαστάσεως και συμβολίζεται με kα. Οσο πιο μεγάλος είναι αυτός ο αριθμός τόσο πιο ισχυρό το οξύ. Για να πάρουμε μια ιδέα, το kα για το ξίδι είναι 4 φορές μικρότερο από το kα για τη βιταμίνη C, 17 φορές πιο μικρό από το κιτρικό οξύ που υπάρχει στα εσπεριδοειδή και 35 φορές μικρότερο από την ασπιρίνη.
Το πόσο πυκνό σχετίζεται με την αναλογία του ως προς τον διαλύτη, που εδώ είναι το νερό. Για όποιον παρορμητικά θα σκεπτόταν να βάλει σκέτο ξίδι (περίπου 5% διάλυμα οξικού οξέος) ή άλλο οξύ, για καλύτερα, θα πρέπει να διευκρινιστεί πως τότε η αντίδραση με το ανθρακικό ασβέστιο στο κέλυφος δίνει παραπάνω από ό,τι πρέπει διοξείδιο του άνθρακα και η επιφάνεια αποσαθρώνεται, οπότε το επίστρωμα της βαφής δεν βγαίνει καλό. Και μια παρατήρηση για το ξίδι: Προτιμήστε το λευκό (το οποίο δεν είναι ξίδι από λευκό κρασί όπως νομίζετε αλλά από κάποιο άλλο προϊόν αλκοολικής ζύμωσης – συνήθως δεν γράφουν στο μπουκάλι από πού), διότι το ξίδι από κόκκινο κρασί και χρώμα έχει και ουσίες που κάπως μπορεί να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Για όποιον θέλει να είναι ακριβής υπάρχει και ένα ειδικό χαρτί-δείκτης του pH, το οποίο υπάρχει σε φαρμακεία και ειδικά καταστήματα χημικών παρελκομένων. Με τη βοήθειά του ρίχνεις όσο ακριβώς οξύ χρειάζεται για να κάνεις τη δουλειά σου. Θεωρείται πως ένα pH γύρω στο 4 είναι μια χαρά, αλλιώς δίδεται σαν βάση μια αναλογία 1 μέρος ξίδι – 4 μέρη νερό, αλλά ο καθένας μπορεί να κάνει τις δικές του δοκιμές (μισό κουταλάκι του τσαγιού ξίδι σε ένα φλιτζάνι του τσαγιού δίνει pH 5 και δύο κουταλάκια ξίδι δίνουν pH 4, εκτός και αν το νερό είναι από τη βρύση και τυχαίνει να έχει pH μεγαλύτερο από 7, οπότε μειώνεται η οξύτητα).
Και κάτι ακόμη. Σε κάποια κείμενα στο Διαδίκτυο μπερδεύουν οι συγγραφείς τα στερεωτικά με τις βαφικές ουσίες. Για παράδειγμα, αναφέρουν ότι χρησιμοποίησαν σουμάκ και δεν έβαψε. Αυτό έγινε διότι το σουμάκ είναι ένα όξινο υλικό που πιο πολύ είναι για τη στερέωση της βαφής και όχι για χρωματισμό. Επίσης, αν αρχίσει κάποιος να ρίχνει σόδα στο διάλυμα της βαφής, θα αλλάζει κάπως και το χρώμα.
http://www.tovima.gr//science
Νεύτων: Η Δύναμη του Θεού | Newton: The Force of God (2016)
Ο ετοιμοθάνατος Σερ Ισαάκ Νεύτων αφηγείται τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής του στον πιστό του φίλο John Conduitt: το πολιτικό σκηνικό, η φυσική φιλοσοφία, η θρησκεία, οι εχθροί, οι απώλειες και οι νίκες που έθεσαν τα θεμέλια του μύθου ενός από τους πιο επιφανείς φυσικούς φιλοσόφους όλων των εποχών.
Το ντοκιμαντέρ «Νεύτων: Η Δύναμη του Θεού», παραγωγής Ιδρύματος Ευγενίδου, είναι το πρώτο ελληνικό δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του Ισαάκ Νεύτωνα. Την σκηνοθεσία υπογράφει ο Πάνος Ανέστης.
FLL 2017 Animal Allies (οι σύμμαχοί μας, τα ζώα)
Με θέμα Animal Allies (οι σύμμαχοί μας, τα ζώα) η ομάδα ρομποτικής του σχολείου μας ROBOTEENS συμμετείχε για 4η χρονιά (2017) στον παγκόσμιο διαγωνισμό εκπαιδευτικής ρομποτικής FIRST LEGO LEAGUE 2017 με θέμα: Animal Allies (οι σύμμαχοί μας, τα ζώα) που έγινε για την Ελλάδα στις 11 και 12 Μαρτίου 2017 στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.
Στον διαγωνισμό συμμετείχαν πάνω από 28.000 παιδιά από 9 έως 16 χρονών από 80 χώρες. Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του ANIMAL ALLIES, η ομάδα επέλεξε και προσπάθησε να λύσει ένα ρεαλιστικό πρόβλημα στο Project. Επίσης, κατασκεύασε, δοκίμασε και προγραμμάτισε ένα αυτόνομο ρομπότ χρησιμοποιώντας το πακέτο LEGO MINDSTORMS για να επιτύχει μια σειρά από αποστολές στο Robot Game. Μέσα από την εμπειρία, η ομάδα δούλεψε σύμφωνα με τις βασικές αξίες (Core Values), την ανακάλυψη, την ομαδική δουλειά και τον ευγενή επαγγελματισμό.
Η εμπειρία των παιδιών ήταν πολύ σημαντική και φαίνεται μέσα από τα παρακάτω στιγμιότυπα.
Στο πλαίσιο του διαγωνισμού ασχοληθήκαμε με το θέμα Βιομίμηση
Δείτε την εργασία μας συνοπτικά σε βίντεο
και κατασκευάσαμε ένα παιχνίδι στο scratch όπου δείχνουμε την ανάγκη της συνεργασίας για να επιτευχθεί ένας σκοπός και πως το συναντάμε αυτό στη φύση
Δείτε εδώ
[scratch 157458925]
κ
Υπεύθυνη καθηγήτρια και προπονήτρια της ομάδας ρομποτικής: Ευδοξία Πάτκου