ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ
ΣΧΟΛΕΙΟ	1ο Νηπιαγωγείο Διλόφου Βάρης			ΤΜΗΜΑ.	ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ: 2023 – 2024
Θεματική	ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΘΥΝΗ			Υποθεματική	Ανθρώπινα δικαιώματα, Συμπερίληψη.
ΤΑΞΕΙΣ (που προτείνονται)		ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ/ Α’ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ
Τίτλος		«Είμαι παιδί; Έχω δικαιώματα»
Δεξιότητες στόχευσης του Εργαστηρίου			Δεξιότητες 21ου αιώνα 4C’s, Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες του Νου. Δεξιότητες ζωής.

Εργαστήριο 1
Τίτλος: «Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι.»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση.

 

Να κατανοήσουν οι μαθητές πως όλοι είμαστε ξεχωριστοί, να αποκτήσουν θετική αυτοεικόνα και εκτίμηση προς τον εαυτό τους, να γνωρίσουν ο ένας τον άλλον και να μάθουν να σέβονται τη διαφορετικότητα. Να κατανοήσουν πως η ισότητα είναι θεμελιώδες συστατικό για τη λειτουργία μίας δίκαιης συμπεριληπτικής κοινωνίας.
Να αναγνωρίζουν, να εκφράζουν και να διαχειρίζονται συναισθήματα Να εκφράζουν απόψεις, να ανταλλάσσουν πληροφορίες.

Κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, επικοινωνία, συνεργασία.

 

Α) Αφού έχουμε δημιουργήσει την ομάδας της τάξης μας, στην ολομέλεια, ξαναπαρουσιάζουμε συνοπτικά ο καθένας τον εαυτό του. Συζητάμε και προσπαθούμε να διακρίνουμε τις ομοιότητες και τις διαφορές μας. Παίζουμε το παιχνίδι ‘ο καθρέφτης’. Τα παιδιά σε ζευγάρια στέκονται αντικρυστά και ο κάθε ένας κάνει ό,τι και ο άλλος εναλλάξ.

Β) Διαβάζουμε το βιβλίο του Ευγένιου Τριβιζά «Όλοι γεννιόμαστε ελεύθεροι». Στην ολομέλεια συζητάμε και καταγράφουμε τις απόψεις μας: Τι είναι ελευθερία; Τι είναι ισότητα; Τι είναι διαφορετικότητα και τι συμπερίληψη; Πώς διαφέρουν οι άνθρωποι μεταξύ τους; Με ποιούς τρόπους δείχνουμε την αποδοχή μας;

Γ) Διαβάζουμε από τη σειρά βιβλίων του Έλμερ, Έλμερ ο παρδαλός ελέφαντας και Έλμερ και Γουίλι. Αναρωτιόμαστε, γιατί ήθελε να αλλάξει ο Έλμερ; Πώς αντέδρασαν οι υπόλοιποι ελέφαντες; Πόσο μοιάζουν τα δύο ξαδερφοελεφαντάκια; Αν είμασταν εμείς ελέφαντες πώς θα θέλαμε να είμασταν; Ζωγραφίζουμε τον εαυτό μας ως ελέφαντα και φτιάχνουμε το κοπάδι μας.

Δ) Δημιουργούμε το παιχνίδι Mix & Match και διασκεδάζουμε παίζοντας, διαπιστώνοντας ταυτόχρονα τη διαφορετικότητα και την ισότητα. Βγάζουμε φωτογραφίες τα παιδιά, τις κολλάμε σε χαρτόνι και κόβουμε εγκάρσια σε τρία μέρη. Κεφάλι, σώμα, πόδια. Τα ενώνουμε σε ένα βιβλιαράκι με ένώσεις τύπου σπιράλ, όπου μπορούμε να συνδυάσουμε τα διαφορετικά μέρη όπως μας αρέσει.

 

Εργαστήριο 2
Τίτλος: «Εισαγωγή στα δικαιώματα-Επιθυμίες και ανάγκες»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, Μελέτη περιβάλλοντος, ΤΠΕ.

 

Να μάθουν τα παιδιά να συνεργάζονται και να επικοινωνούν.
Να μάθουν να ξεχωρίζουν τις επιθυμίες από τις ανάγκες. Να μάθουν τι είναι δικαίωμα.
Να μάθουν να χειρίζονται το ποντίκι και το πληκτρολόγιο του Η/Υ της τάξης.

Συνεργασία, επικοινωνία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη. Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες του νου (ανάλυση, σύνθεση, σύγκριση δεδομένων) .

 

Α) Συζήτηση στην ολομέλεια. Ζητάμε από τα παιδιά να σκεφτούν κάτι που θα ήθελαν πολύ και κάτι που είναι αναγκαίο για τη ζωή. Τα γράφουμε στον πίνακα σε δύο στήλες. Μέσα από τη συζήτηση, δημιουργώντας μία συνθήκη κατά την οποία θα έπρεπε να σβήσουμε αυτά που έχουμε γράψει στις 2 στήλες ως μη χρειαζούμενα, ανακαλύπτουμε πως μπορούμε να ζήσουμε χωρίς κάποια από αυτά που επιθυμούμε αλλά όχι χωρίς τα αναγκαία, και αυτό ισχύει για όλους τους ανθρώπους στη Γη.
Δημιουργούμε ομαδικά μία αφίσα με αυτά που είναι αναγκαία για τη ζωή.

Β) Μέσα από ένα βιωματικό διαδραστικό πρόγραμμα με τίτλο «Είμαι παιδί, έχω δικαιώματα» από την ομάδα, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα δικαιώματα τους.

Γ) Διαβάζουμε το βιβλίο «Έχω δικαίωμα; Έχω δικαίωμα». Ένα βιβλίο συνεργασίας του Δικτύου για τα δικαιώματα του παιδιού και των εκδόσεων Μικρή σελήνη. Στη συνέχεια καταγράφουμε τα δικαιώματα μας και δημιουργούμε ένα συννεφόλεξο στο wordart με αυτά. Τα παιδιά χωρισμένα σε ζευγάρια γράφουν στον Η/Υ τις λέξεις των δικαιωμάτων χρησιμοποιώντας καρτέλες αναφοράς και επιλέγουν την εμφάνιση του συννεφόλεξου.

 

Εργαστήριο 3
Τίτλος: «Εμείς και οι άλλοι.»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, ΤΠΕ.

 

Να καταλάβουν τα παιδιά πως εκτός από το δικό μας μικρόκοσμο υπάρχει κι ένας άλλος κόσμος που δεν είναι πάντα δίκαιος.
Να μάθουν να συνεργάζονται, να εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους, να επικοινωνούν. Να μάθουν να χειρίζονται τον Η/Υ μέσα από ψηφιακά φύλλα εργασίας.

Συνεργασία, επικοινωνία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη. Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες ζωής. Δεξιότητες του νου (ανάλυση, σύνθεση, σύγκριση δεδομένων).

 

Α) Διαβάζουμε από το βιβλίο της Unicef «Μία ζωή σαν τη δική μου».

Β) Βλέπουμε διάφορα βίντεο animation της Unicef για τα δικαιώματα των παιδιών καθώς και το ενημερωτικό βίντεο της Ύπατης Αρμοστίας του ΟΗΕ, «Ειρήνη, η ιστορία ενός παιδιού πρόσφυγα», μεταφορά του βιβλίου Karlinchen της Annegert Fuchshuber.

Γ) Στη συνέχεια στην ολομέλεια συζητάμε αυτά που μας έκαναν εντύπωση. Πώς είναι η ζωή κάποιων άλλων παιδιών μακριά μας ή κοντά μας; Μπορούμε να τη συγκρίνουμε με τη δική μας; Γιατί υπάρχουν διαφορές; Τι θα μπορούσαμε εμείς να κάνουμε για να να ακουστεί η φωνή των παιδιών;
Αφού έχουμε καταλήξει σε συμπεράσματα, δημιουργούμε μία ενημερωτική αφίσα που την τοποθετούμε στην εξωτερική πλευρά του σχολείου μας.

Δ) Παίζουμε ψηφιακά σταυρόλεξο και κρυπτόλεξο.
https://learningapps.org/watch?v=pngudd4n324
https://learningapps.org/watch?v=prw54o4jc24

 

Εργαστήριο 4
Τίτλος: «Οι πίνακες διηγούνται»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, ΤΠΕ.

Να γνωρίσουν τα παιδιά έργα μεγάλων καλλιτεχνών. Να μάθουν να παρατηρούν και να αναλύουν έργα τέχνης. Να εκφράσουν τα συναισθήματα τους. Να μάθουν να χειρίζονται τον Η/Υ μέσα από το παιχνίδι.

Επικοινωνία, δημιουργικότητα, συνεργασία, κριτική σκέψη. Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες του νου (ανάλυση, σύνθεση, σύγκριση δεδομένων). Δεξιότητες ζωής.

 

Α) Παρουσιάζουμε στην ολομέλεια ζωγραφικά έργα. Αφού σχολιάσουμε, αναλύσουμε και διηγηθούμε τι συμβαίνει σε αυτά, ζητάμε από τα παιδιά να κάνουν τη σύνδεση του κάθε έργου με κάποιο δικαίωμα.

Β) Παίζουμε ψηφιακά παιχνίδια με τους πίνακες.
Παιχνίδι μνήμης
https://learningapps.org/watch?v=pj4ixjmgk24
Παιχνίδι αντιστοίχισης
https://learningapps.org/watch?v=pvnxegvfk24

Γ) Θεατρικό παιχνίδι. Προσπαθούμε να γίνουμε εμείς οι πρωταγωνιστές των έργων, αναπαριστώντας τους πίνακες ως tableu vivant. Στη συνέχεια τα παιδιά που μπήκαν στη θέση του κάθε πίνακα, μιλούν για την εμπειρία τους και τα συναισθήματα που ένιωσαν όντας τα ίδια οι ήρωες.

 

Εργαστήριο 5
Τίτλος: «Παιχνίδια ρόλων.»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, Μελέτη Περιβάλλοντος, ΤΠΕ.

 

Να κατανοήσουν τα παιδιά, με βιωματικό τρόπο, την αναγκαιότητα για τη ζωή, των βασικών αγαθών, που αποτελούν δικαίωμα όλων. Να μάθουν τη λειτουργία drag&drop του ποντικιού.

Συνεργασία, επικοινωνία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη. Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες του νου (ανάλυση, σύνθεση, σύγκριση δεδομένων).

 

Α) Οργανώνουμε στο σχολείο δράσεις υγείας με επίσκεψη ιατρών (Παθολόγου και Οδοντιάτρου), κατόπιν συναίνεσης των γονέων. Μέσα από αυτή τη δράση συνειδητοποιούμε τη σπουδαιότητα της υγείας για τον άνθρωπο. Τα παιδιά εξετάζονται από τους γιατρούς και μαθαίνουν για το επάγγελμα τους. Στη συνέχεια διαμορφώνουμε στην τάξη ένα χώρο σε ιατρείο. Γραφείο, εξεταστήριο, ιατρικά εργαλεία, ιατρική ποδιά, δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να παίξουν, να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν.

Β) Η οικογένεια μου και το σπίτι μου.
Τα παιδιά μιλούν στην ολομέλεια για την οικογένεια τους και το σπίτι τους, μέσα από μία ζωγραφιά. Στη συνέχεια αναλαμβάνουν ρόλους μέσα από το παιχνίδι στο ‘σπιτάκι‘ της τάξης.

Γ) Το σχολείο μου.
Αφού δούμε σχολεία από διάφορα μέρη του κόσμου και σχολιάσουμε τις διαφορές και τις ομοιότητες σκεφτόμαστε πως θα θέλαμε να είναι το δικό μας συμπεριληπτικό σχολείο.

Δ) Διατροφή.
Διαβάζουμε τον Ωραίο Δαρείο της Σοφίας Ζαραμπούκα και μιλάμε για την αναγκαιότητα της σωστής διατροφής.
Παίζουμε με τις ομάδες των τροφών.
https://content.4all.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=22195
και με την πυραμίδα της διατροφής.
https://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/3550

 

Εργαστήριο 6
Τίτλος: «Τα υλικά ζωντανεύουν.»

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, ΤΠΕ.

 

Να μάθουν τα παιδιά να δημιουργούν κινούμενες εικόνες και να τις προσαρμόζουν ανάλογα με τις ιδέες τους και το μήνυμα που θέλουν να στείλουν. Να έρθουν σε πρώτη επαφή με οπτικοακουστικά μέσα. Να μάθουν κανόνες και να σέβονται το δικαίωμα του καθενός μέσα από το παιχνίδι. Να μάθουν να πλοηγούνται στο διαδίκτυο.

Συνεργασία, δημιουργικότητα, επικοινωνία. Ψηφιακές δεξιότητες. Δεξιότητες ζωής.

 

Α) Έχοντας δει τις ταινίες animation της Unicef, αποφασίζουμε να δώσουμε ζωή στα δικαιώματα με διάφορα υλικά όπως ζάχαρη, βαμμένα σποράκια και ποπκόρν, μέσα από ένα μικρό βίντεο με την τεχνική του stop motion με ρευστά υλικά.
Αφού συγκεντρώσουμε τα υλικά μας, σε μία χάρτινη κούτα στην οποία ανοίγουμε μία τρύπα στο επάνω μέρος, τοποθετούμε ένα κινητό τηλέφωνο με εγκατεστημένη την εφαρμογή stop motion studio και τραβάμε φωτογραφίες μετακινώντας κάθε φορά το υλικό μας. Στη συνέχεια σώζουμε το βίντεο από την εφαρμογή, διαλέγουμε μουσική από το https://pixabay.com/ και το περνάμε στο πρόγραμμα μοντάζ openshot.
Το βίντεο μας το παρουσιάζουμε με μία προβολή στο διαδραστικό πίνακα του σχολείου μας στους γονείς μας.

Μπορείτε να δείτε το βιντεάκι μας εδώ

Β) Παίζουμε το bingo των δικαιωμάτων. Επιλέγουμε εικόνες που παραπέμπουν στα δικαιώματα. Τις τυπώνουμε ανά 4 σε καρτέλες αλλά και σε μεμονωμένες κάρτες. Ο κάθε παίκτης παίρνει από μία καρτέλα και σηκώνει κάθε φορά, όταν έρχεται η σειρά του από μία κάρτα που την τοποθετεί στην καρτέλα του εφόσον υπάρχει. Ο πρώτος που θα συμπληρώσει όλες τις εικόνες είναι ο νικητής του παιχνιδιού.

 

Εργαστήριο 7
Τίτλος: «Η Γιορτή των Δικαιωμάτων »

Σύνδεση με ΑΠΣ:
Γλώσσα, Μαθηματικά, Δημιουργική έκφραση, Μελέτη Περιβάλλοντος, ΤΠΕ.

 

Να αναστοχαστούν οι μαθητές πάνω σε όσα έμαθαν κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου και να καταλήξουν σε συμπεράσματα. Να δημιουργήσουν πρωτότυπο έργο και να το παρουσιάσουν σε κοινό. Να εμπεδώσουν τη γνώση τους με βιωματικό τρόπο μέσα από το παιχνίδι.

Συνεργασία, δημιουργικότητα, επικοινωνία, κριτική σκέψη. Ψηφιακές δεξιότητες.

 

Α) Στο τέλος του εργαστηρίου ζητάμε από τα παιδιά να αναστοχαστούν σε σχέση με όσα μάθαμε. Τι είναι δικαίωμα; Πώς ξεχωρίζουμε τις επιθυμίες από τις ανάγκες; Έχουν όλα τα παιδιά τις ίδιες; Τι μήνυμα θα θέλαμε να στείλουμε και πώς μπορούμε να το διαδώσουμε;
Φτιάχνουμε έναν εννοιολογικό χάρτη στο https://app.creately.com/d/liCdexdRv9C/edit
και τον εμπλουτίζουμε με εικόνες από το https://pixabay.com/ αλλά και από τους πίνακες που γνωρίσαμε.

Β) Αποφασίζουμε να δημιουργήσουμε ένα τραγούδι ως μήνυμα των παιδιών για τα δικαιώματα τους. Στην ολομέλεια ζητάμε από τα παιδιά να μας πουν λέξεις από αυτά που μάθαμε ως δικαιώματα, τις γράφουμε στον πίνακα και τις συνθέτουμε σε στίχους. Στη συνέχεια βρίσκουμε μουσική από το https://pixabay.com/ και αφού κάνουμε τις πρόβες που χρειάζονται, το παρουσιάζουμε σε μία γιορτή του σχολείου αφιερωμένη στα δικαιώματα. Μπορούμε επίσης να το ανεβάσουμε στο https://community.europeanschoolradio.eu/el/ .

Γ) Σκυταλοδρομία των Δικαιωμάτων, στην αυλή του σχολείου.
Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες. Μπροστά από κάθε ομάδα δημιουργούμε θέσεις όσες και ο αριθμός των παιδιών της κάθε ομάδας. Οι θέσεις αντιστοιχούν και σε ένα δικαίωμα. Στην κάθε θέση, οι παίκτες ανά δύο, καλούνται να ολοκληρώσουν ένα έργο. Εμείς επιλέξαμε τα εξής: κατασκευή ενός σπιτιού από lego, ζωγραφική της οικογένειας, ένα ποτήρι νερό, ένα μπισκότο, το όνομα τους όπως το έμαθαν στο σχολείο, ένα παζλ, ζωγραφική του χάρτη της χώρας, παιχνίδι μνήμης με ναούς διαφόρων θρησκειών, απελευθέρωση μπαλονιού. Όταν ένας παίκτης τελειώσει το δικό του έργο, ξεκινάει ο επόμενος από την ομάδα και πηγαίνει στην επόμενη θέση. Η ομάδα που τελειώσει πρώτη είναι η νικήτρια. Στην περίπτωση που υπάρχει μονός αριθμός παιδιών αποφασίζει ποιος θέλει να παίξει τον επόπτη της διαδικασίας. Όταν ξαναπαιχτεί το παιχνίδι ο επόπτης αλλάζει. Ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών δημιουργούμε καινούριες θέσεις ή αφαιρούμε.

Δ) Οργανώνουμε μία γιορτή για τα δικαιώματα των παιδιών στην αυλή του σχολείου μας. Εξηγούμε όσα μάθαμε και παρουσιάζουμε τις δημιουργίες μας στους γονείς μας. Βίντεο animation, τραγούδι, αφίσες, Παιχνίδια.

 

Υλικό: Η/Υ, κινητό τηλέφωνο, Διαδραστικός πίνακας. Εφαρμογές: stop motion studio, e-me, learningapps. Προγράμματα: openshot, wordart, creately. Σελίδα πρόσβασης υλικού ελεύθερης χρήσης: Pixabay. Video animation της Unicef και της Ύπατης Αρμοστίας του ΟΗΕ
Βιβλία: Όλοι γεννιόμαστε ελεύθεροι: Ευγένιος Τρβιζάς, Έχω δικαίωμα; Έχω δικαίωμα: Δίκτυο για τα δικαιώματα του παιδιού, Μία ζωή σαν τη δική μου: Unicef, Έλμερ ο παρδαλός ελέφαντας και Έλμερ και Γουίλι: Ντέιβιντ Μακ Κι, Ο Ωραίος Δαρείος: Σοφία Ζαραμπούκα.
Υλικό αντλήσαμε επίσης από τις ιστοσελίδες των:
UNICEF
https://ddp.gr/ Δίκτυο για τα δικαιώματα του παιδιού
https://www.unhcr.org/gr/ Ύπατη Αρμοστία του ΟΗΕ
Έργα τέχνης: Ευγένιος Ντελακρουά: Η ελευθερία οδηγεί το λαό, Γιώργος Ιακωβίδης: Κούκου, Κορίτσι με πανέρι, Νικόλαος Γύζης: Το κρυφό σχολειό, Μιχάλης Οικονόμου: Το σπίτι που ονειρεύεται, Θεόδωρος Βρυζάκης: Ελλάς ευγνωμονούσα, Μαλέας Κωνσταντίνος: Ακρόπολη, Max Beckmann: Οικογένεια ζογκλέρ, Van Dyck: Νεκρή φύση, Katsusika Hokusai: Αρσενικό κύμα.
Υλικό της τάξης: Χαρτί του μέτρου, χαρτί ζωγραφικής, λαδοπαστέλ, μαρκαδόροι, παιχνίδια, ζάχαρη βαμμένα σποράκια και ποπκόρν, χαρτόκουτα, χαρτόνια.

Σημειώσεις: Η αναζήτηση στο διαδίκτυο και η χρήση του Η/Υ έγινε με επίβλεψη και υποστήριξη από τη νηπιαγωγό της τάξης. Τα παιδιά εργάστηκαν σε ομάδες έως 3 ατόμων.
Για να διαδώσουμε το μήνυμα μας, με τη συμμετοχή και άλλων σχολείων, μπορούμε να διοργανώσουμε ένα φεστιβάλ όπου το κάθε σχολείο θα παρουσιάσει τα έργα του. Για την υλοποίηση του αναγκαία είναι η υποστήριξη και εμπλοκή του Δήμου όπως και άλλων φορέων.

 

 

 

Σχολείο:	1ο Ν/Γ Διλόφου Βάρης	Τμήμα: Πρωινό-Υποχρεωτικό	Σχολ. Έτος:2024-25
Θεματική:	Ενδιαφέρομαι και ενεργώ-Κοινωνική Συναίσθηση και ευθύνη	Υποθεματική:	Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός-Διαφορετικότητα
Βαθμίδα:		Νηπιαγωγείο
Τίτλος:		«Νηπίων Παιδεία: Το πρώτο βήμα στη Δημοκρατία»
Δεξιότητες Στόχευσης:		Δεξιότητες Μάθησης: ·       Κριτική σκέψη ·       Επικοινωνία ·       Συνεργασία ·       Δημιουργικότητα   Δεξιότητες Κοινωνικής Ζωής: ·       Ενσυναίσθηση και ευαισθησία ·       Πολιτειότητα ·       Προσαρμοστικότητα ·       Ανθεκτικότητα ·       Υπευθυνότητα
Σύνδεση με τη βασική θεματική:		Υποθεματική: Αλληλοσεβασμός-Σεβασμός στη Διαφορετικότητα. Συνεργασία, συνεργατικότητα. Αντιμετώπιση διακρίσεων, κοινωνική ευαισθησία. Δημοκρατική Παιδεία.

 

 

Εργαστήριο 1:  «Ας γνωριστούμε»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Ενίσχυση της ομαδικής συνοχής και αυτοεκτίμησης
• Προώθηση της ειρηνικής συνύπαρξης, της επικοινωνίας και της συνεργασίας
• Αποδοχή των άλλων
• Ανάπτυξη της δημιουργικότητας

 

Δραστηριότητες:

• Παιχνίδια ενεργοποίησης-Δέσιμο της ομάδας

Με τη συνοδεία μουσικής τα παιδιά περπατούν στο χώρο. Αργά, γρήγορα, χοροπηδώντας ανάλογα με τη μουσική. Όταν αυτή σταματάει συστήνονται στο παιδί που βρίσκεται κοντά τους. Το παιχνίδι αυτό παίζεται με πολλές παραλλαγές. Όταν σταματούν ακουμπούν το άλλο παιδί ανάλογα με τις οδηγίες. Χέρι με χέρι, πόδι με πόδι, χέρι με πόδι, πλάτη με πλάτη, μάγουλο με μάγουλο. Οι συνδυασμοί είναι πάρα πολλοί και τα παιδιά διασκεδάζουν γνωρίζοντας ο ένας τον άλλο.

 

• Βάζο με λουλούδια

Το κάθε παιδί κόβει ένα λουλούδι από χαρτόνι και ζωγραφίζει τον εαυτό του στο κέντρο του. Στα πέταλα ζωγραφίζει όσα του αρέσουν. Αγαπημένο χρώμα, φαγητό, ζώο, βιβλίο, τραγούδι, ήρωας, παιχνίδι, φίλος και το παρουσιάζει στην ολομέλεια. Αφού ακούσουν και παρατηρήσουν όσα λένε οι συμμαθητές τους, συγκρίνουν τα αγαπημένα τους και προσπαθούν να δημιουργήσουν ομάδες ανάλογα με αυτά που έχουν κοινά. Ποιες ομάδες είναι μεγαλύτερες και ποιες μικρότερες;  Τα παιδιά ανακαλύπτουν όσα έχουν κοινά αλλά και όσα τα διαφοροποιούν από τους άλλους. Στη συνέχεια όλοι μαζί δημιουργούν ένα βάζο και αφού το τοποθετήσουν σε ένα εμφανές σημείο κολλάνε τα λουλούδια τους, συγκροτώντας έτσι την ομάδα τους.

 

• Πώς με λένε

Μαθαίνουν το αρχικό γράμμα του ονόματος τους καθώς και να γράφουν όπως μπορούν το όνομα τους. Μέσα από παιχνίδια με καρτέλες μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και τα ονόματα των φίλων τους.

 

• Πίνακας Γενεθλίων

Ανακαλύπτουμε πότε έχει ο καθένας μας γενέθλια. Φτιάχνουμε έναν πίνακα με τα γενέθλια μας και περιμένουμε με ανυπομονησία πότε θα φάμε το επόμενο γλυκάκι!

 

Εργαστήριο 2: «Ο εαυτός μου»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Ανάπτυξη της συνεργασίας και της επικοινωνίας
• Ανάπτυξη της δημιουργικότητας
• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
• Κατανόηση της διαφορετικότητας και της ταυτότητας
• Αντίληψη της αίσθησης του ανήκειν και της απόρριψης
• Έκφραση συναισθημάτων

Δραστηριότητες:

• Σπασμένος εαυτός

Ζωγραφίζουμε τον εαυτό μας. Στη συνέχεια κόβουμε σε κομμάτια τη ζωγραφιά μας και αφού χωριστούμε σε ζευγάρια ανασυνθέτουμε τη ζωγραφιά ο ένας του άλλου, σε μορφή παζλ. Μήπως ο εαυτός μας είναι τελικά φτιαγμένος από διαφορετικά κομμάτια;  Μήπως όλοι έχουμε ατέλειες;

 

• Σαν τον Andy

Παρατηρούμε διάσημα πορτρέτα του Andy Warhol και καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι όλοι είμαστε τόσο διαφορετικοί αλλά τόσο ίδιοι. Πώς θα ήταν αν δεν είμαστε αυτό που είμαστε;

Τα παιδιά ζωγραφίζουν το περίγραμμα του προσώπου τους μόνο με μαύρο μαρκαδόρο. Στη συνέχεια το φωτογραφίζουμε και σε πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας το τοποθετούμε σε ένα φύλλο Α4 όσες φορές θέλουμε. Μετά τα παιδιά πάλι σε ζευγάρια βάφουν το πορτρέτο ο ένας του άλλου με όσους συνδυασμούς χρωμάτων τους αρέσει.

  

Παρουσιάζουμε τις δημιουργίες μας από κοινού στην ολομέλεια και σχολιάζουμε τη διαδικασία. Πώς μας φαίνεται ο εαυτός μας διαφορετικός; Πώς θα ήταν να είμαστε κάποιος άλλος; Ποιο από τα έργα μας μας αρέσει περισσότερο και γιατί; Πώς ήταν η συνεργασία μεταξύ μας;

 

• «Σοφία, η αγελαδίτσα τραγουδίστρια»

Διαβάζουμε το βιβλίο «Σοφία, η αγελαδίτσα τραγουδίστρια»

Γιατί η Σοφία πηγαίνει από ομάδα σε ομάδα; Πώς καταλαβαίνει ότι δεν ταιριάζει; Πώς είναι να μη γίνεται κάποιος αποδεκτός; Πώς είναι να αισθάνεσαι ότι δεν ανήκεις κάπου;

Παρατηρούμε τις πόρτες που χτυπάει η Σοφία και προσπαθούμε να μαντέψουμε ποια ομάδα κρύβεται πίσω από κάθε πόρτα.

Πώς θα ήταν η πόρτα της ορχήστρας που έφτιαξε η Σοφία; Ποιοί πήγαν να δηλώσουν συμμετοχή; Ήταν όλοι ίδιοι; Ποιό ήταν το κοινό τους χαρακτηριστικό;

Μα φυσικά η αγάπη τους για τη μουσική!

Πώς θα ήταν η πόρτα της δικής μας τάξης;

Μια πόρτα που δείχνει την αγάπη που κρύβεται μέσα στην τάξη μας!

 

Εργαστήριο 3; «Εγώ και οι άλλοι..»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
• Ανάπτυξη επικοινωνίας και συνεργασίας
• Κατανόηση του άλλου
• Επίλυση συγκρούσεων
• Έκφραση συναισθημάτων

Δραστηριότητες:

• Ο Τρομερός Εχθρός

Διαβάζουμε το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι «Ο Τρομερός Εχθρός»

Γιατί ο βασιλιάς θεωρούσε το μάγο εχθρό του; Ποια ήταν τα συναισθήματα του γι’ αυτόν; Ήταν πραγματικά ο μάγος εχθρός του; Πώς κατάφερε ο μάγος να αλλάξει την ιδέα που είχε ο βασιλιάς γι’ αυτόν; Με ποιό τρόπο έγιναν φίλοι από εχθροί; Πώς αισθανόταν ο μάγος;

 

• Η εχθρόπιτα

Παρακολουθούμε το βίντεο Η εχθρόπιτα του Ντέρεκ Μάνσον

Αφού δούμε το βίντεο στην ολομέλεια εξετάζουμε τις έννοιες φίλος και εχθρός.

Γιατί κάποιος είναι φίλος μας; Τι είναι αυτό που κάνει κάποιον εχθρό μας; Πώς μπορούμε να λύσουμε τις διαφορές μας;

Στην ολομέλεια, χωριζόμαστε σε ζευγάρια και κάθε ζευγάρι μετά από συζήτηση, αποφασίζει να δείξει σε ένα παιχνίδι ρόλων, μία πιθανή συγκρουσιακή κατάσταση. Όλοι μαζί αποφασίζουν πώς μπορεί να λυθεί το πρόβλημα. Στη συνέχεια ζωγραφίζουν τις ιδέες τους, σε χαρτί του μέτρου , στην ουσία καταγράφοντας τες, και το τοποθετούμε σε εμφανές σημείο.

• Η πίτα της φιλίας

Πώς ήταν φτιαγμένη η εχθρόπιτα; Ήταν πράγματι μία εχθρόπιτα; Και τι μπορεί να κάνει μία εχθρόπιτα; Μήπως τελικά ήταν μία πίτα της φιλίας; Μαζί με τα παιδιά αποφασίζουμε για τα υλικά που θα είχε η δική μας πίτα της φιλίας και την φτιάχνουμε όλοι μαζί μέσα στην τάξη. Μμμ, είναι πολύ νόστιμη!

 

Εργαστήριο 4; «Όλοι έχουμε θέση σε αυτή την τάξη»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
• Καλλιέργεια της εμπιστοσύνης και της συνεργατικότητας
• Ανάπτυξη σεβασμού προς τους άλλους
• Κατανόηση της διαφορετικότητας
• Καλλιέργεια της ενσυναίσθησης
• Ευαισθητοποίηση σε θέματα αναπηρίας, αποκλεισμού και διακρίσεων
• Έκφραση συναισθημάτων

Δραστηριότητες:

• Γιατί είμαστε όλοι ξεχωριστοί;

Διαβάζουμε τα βιβλία

Εκτός από τις φυλετικές και πολιτισμικές διαφορές υπάρχουν και οι διαφορές που έχουν να κάνουν με τις δυνατότητες που έχει το σώμα μας. Υπάρχουν άνθρωποι που δε βλέπουν ή δεν ακούν. Υπάρχουν άνθρωποι με κινητικά προβλήματα. Πώς είναι να μπαίνει κανείς στη θέση τους έστω και για λίγο;

• «Ο τυφλός και ο οδηγός του»

Τα παιδιά παίζουν το παιχνίδι ρόλων, «Ο τυφλός και ο οδηγός του». Χωρισμένα σε ζευγάρια τα παιδιά παίζουν τους ρόλους του τυφλού και του οδηγού του εναλλάξ. Ο «τυφλός» εμπιστεύεται τον «οδηγό» του ο οποίος αναλαμβάνει να τον οδηγήσει με ασφάλεια μέσα στην τάξη αποφεύγοντας τα εμπόδια. Πώς είναι να μην βλέπει κανείς; Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να μην έχει κάποιος μία από τις αισθήσεις του;

Τα παιδιά μαθαίνουν για τη γραφή Μπράιγ και προσπαθούν να γράψουν το όνομα τους με τον ίδιο τρόπο.

 

• Αγαπώ πολύ να ζωγραφίζω

Μας αρέσει να ζωγραφίζουμε. Πώς όμως θα μπορούσαμε να ζωγραφίσουμε αν τα χέρια μας δε μπορούσαν να μας βοηθήσουν; Μέσα από καταιγισμό ιδεών δοκιμάζουμε να ζωγραφίσουμε κρατώντας το πινέλο με το στόμα!

 

Εργαστήριο 5; «Μαζί είναι ωραία»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Μαθαίνουν να παρατηρούν και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές
• Ανάπτυξη συνεργασίας και επικοινωνίας
• Δημιουργικότητα
• Έκφραση συναισθημάτων

Δραστηριότητες:

• Βλέπω, βλέπω, δε με βλέπεις

Τα παιδιά στην ομάδα παίζουν το παιχνίδι «Ο Κατάσκοπος». Κάθε ένας που γίνεται κατάσκοπος παίρνει μία εφημερίδα μπροστά του με τρύπες ώστε να μπορεί να βλέπει χωρίς οι άλλοι να καταλαβαίνουν που κοιτάει. Ξεκινάει το παιχνίδι με τη φράση «Βλέπω, βλέπω, δε με βλέπεις» και εστιάζει σε κάποιο παιδί. Αφού κάνει την περιγραφή του, οι άλλοι προσπαθούν να μαντέψουν για ποιόν πρόκειται. Αυτός που περιγράφεται γίνεται με τη σειρά του κατάσκοπος.

Στην ολομέλεια ακολουθεί συζήτηση με βάση τις παρατηρήσεις των παιδιών.

Ποια είναι τα κοινά μας χαρακτηριστικά; Πού διαφέρουμε; Πώς αυτό αλλάζει  όσα αισθανόμαστε;

• Το Μοντέλο

Τα παιδιά χωρίζονται σε ζευγάρια. Ο κάθε ένας από το ζευγάρι γίνεται το μοντέλο του άλλου, και έτσι ζωγραφίζουν στο καβαλέτο ο ένας τον άλλον.

 

Εργαστήριο 6; «Ταυτότητες»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Κατανόηση της έννοιας της ταυτότητας και του αυτοπροσδιορισμού
• Εξοικείωση με διαφορετικά φυσικά και φυλετικά χαρακτηριστικά
• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
• Ανάπτυξη δημιουργικότητας
• Ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων

Δραστηριότητες:

• Έλμερ και Γουίλι

Διαβάζουμε τα βιβλία      

Συζητάμε για τη διαφορετικότητα και την έννοια της ταυτότητας. Τι είναι αυτό που μας χαρακτηρίζει; Πώς συστηνόμαστε στους άλλους; Τι είναι η καταγωγή; Από ποιά χώρα ερχόμαστε και σε ποιά χώρα ζούμε; Τι γλώσσα μιλάμε;

Ζωγραφίζουμε τον Έλμερ και τον Γουίλι

Παίζουμε Μπίνγκο με τον Έλμερ και παζλ

• Αποτυπώματα

Παρατηρούμε όλοι το δέρμα των δακτύλων μας. Όλοι έχουμε ένα μοναδικό αποτύπωμα όπως μοναδικοί είμαστε κι εμείς. Αυτό δημιουργεί και το ενδιαφέρον των άλλων στο να μας γνωρίσουν!

Σε ένα κομμάτι άσπρο πηλό δημιουργούμε το αποτύπωμα μας και όταν στεγνώσει το χρωματίζουμε με ακουαρέλες.

• Ζαμπερφίλιο

Αφηγούμαστε την ιστορία του Ζαμπερφίλιο  Πώς ήταν; Γιατί δεν το ήθελαν τα άλλα ζώα; Πώς κατάφερε να γίνει φίλος με τους άλλους; Πώς η διαφορετικότητα του μετατράπηκε σε προνόμιο;

Στην ολομέλεια αποφασίζουμε να φτιάξουμε κι εμείς ένα ζώο που να μην μοιάζει από τα άλλα, δίνοντας του χαρακτηριστικά που εμείς επιθυμούμε.

 

Εργαστήριο 7; «Όλη η τάξη μια οικογένεια»

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

• Ανάπτυξη κριτικής σκέψης
• Ανάπτυξη δημιουργικότητας
• Ανάπτυξη συνεργασίας και επικοινωνίας
• Αποδοχή της διαφορετικότητας
• Έκφραση συναισθημάτων
• Καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, της ευαισθησίας και της υπευθυνότητας
• Καλλιέργεια της έννοιας της συμμετοχικότητας και της ενεργής πολιτειότητας

Δραστηριότητες:

• Όλη η τάξη μια οικογένεια

Διαβάζουμε το βιβλίο «Όλη τάξη μια οικογένεια»

Στην ολομέλεια συζητάμε τι είναι οικογένεια; Με ποιο τρόπο η τάξη μπορεί  να γίνει μία οικογένεια; Ζωγραφίζουμε τι μας κάνει εντύπωση από το  βιβλίο.

 

• Η δική μου οικογένεια

Ζωγραφίζουμε την οικογένεια μας ο καθένας και την παρουσιάζουμε στην ολομέλεια. Τι κοινό έχουν όλες οι οικογένειες στον κόσμο; Πώς εκφράζεται η αγάπη και η αποδοχή;

 

• Η σκάλα της Αγάπης

Διαβάζουμε το βιβλίο «Η σκάλα της Αγάπης»

Πώς προσπάθησαν τα ζώα να σώσουν το αστεράκι; Πώς το κατάφεραν τα μικρά μυρμηγκάκια; Πώς η ομάδα και η συνεργασία βοηθούν στο να πετύχουμε τους στόχους μας;

 

• Σπείρε Αγάπη

Δημιουργία αφίσας με θέμα «Σπείρε την Αγάπη». Τι είναι Αγάπη; Πού κρύβεται και πώς την εκφράζουμε; Πώς μπορούμε να τη δούμε;

Τα παιδιά ζωγραφίζουν το πρόσωπο και τα χέρια τους και τα ενώνουν όλα μαζί σε μία αφίσα.

Με αυτή την αφίσα συμμετείχαμε κι εμείς στη δράση “Σπείρε αγάπη κι ας μη    θερίσεις. Έτσι, για να μοσχοβολάει ο τόπος!”. Μία πρωτοβουλία των δασκάλων Μάριου Μάζαρη και Γεωργίας Σολωμού, βασισμένη στους στίχους του Σπύρου Ποταμίτη.

 

Σημειώσεις: Το εργαστήριο διεξάγεται στο χώρο του σχολείου με τη συμμετοχή όλων των παιδιών στην τάξη, δουλεύοντας ομαδικά (ολομέλεια, ζευγάρια.) και ατομικά. Το υλικό που παράγεται αναρτάται στην ιστοσελίδα του σχολείου. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι οι: Συνεργατική μέθοδος, Διερευνητική μέθοδος, Καταιγισμός Ιδεών, Επίλυση προβλήματος. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι: βιβλία, μπογιές, χαρτί και χαρτόνια, πηλός, Η/Υ σε σύνδεση με το Διαδίκτυο, εκτυπωτής.