Στα πλαίσια του σχεδίου δράσης “Ναι στη Φιλία και τη Συνεργασία και Όχι στη Βία “αποφασίσαμε να εμβαθύνουμε στο θέμα της φιλίας με στόχο την ενδυνάμωση των φιλικών σχέσεων και του κλίματος αποδοχής μέσα στην τάξη!

Για να δούμε τις αρχικές τους γνώσεις και ιδέες για τη φιλία και το τι είναι φίλος, τα παιδιά ρωτήθηκαν γιατί χρειαζόμαστε φίλους; Οι απαντήσεις των παιδιών καταγράφηκαν:

• Για να παίζουμε μαζί και να μην είμαστε μόνοι.
• Για να μην είμαστε λυπημένοι μόνοι μας.
• Για να τραγουδάμε και να πηγαίνουμε βόλτες.
• Για να πάμε μαζί στο Λούνα Παρκ
• Για να κάνουμε πιτζάμα πάρτυ, να φάμε πατατάκια, να πηγαίνουμε στις νεροτσουλήθρες.
• Για να παίζουμε μαζί πλαστελίνη.
• Για να ζωγραφίζουμε.
• Για να πάμε βόλτες στην παιδική χαρά, στο σινεμά.
• Για να προσέχουμε ο ένας τον άλλο.

Συζητήσαμε τι κάνουμε για έναν/μία φίλο/φίλη μας καθώς και για το τι κάνουν οι μεγάλοι με τους φίλους τους . Όπως ότι μπορούν να συζητούν, να πηγαίνουν εκδρομές μαζί, να μιλούν στο τηλέφωνο.

Γράψαμε τη λέξη ΦΙΛΙΑ.

Διαβάσαμε το βιβλίο «Ο μαύρος Κότσυφας και ο Άσπρος Γλάρος» της Crowther Kitty από τις εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες. Μέσα από ερωτήσεις  τα παιδιά απαρίθμησαν τις δραστηριότητες που κάνανε μαζί οι δυο φίλοι (π.χ. έφαγαν, ψάρεψαν , διάβασαν βιβλία, ταξίδεψαν, μίλησαν κ.α.) αλλά και τα στοιχεία που έδειχναν ότι οι δυο πρωταγωνιστές είναι φίλοι (έδωσαν τα χέρια, μίλησαν, προστάτευσαν και παρηγόρησαν ο ένας τον άλλον, ταξίδεψαν μαζί κ.α.). Δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στο ότι οι δυο χαρακτήρες του παραμυθιού δεν έδωσαν σημασία στην εξωτερική εμφάνιση του άλλου, αλλά επικεντρώθηκαν στην φιλία μεταξύ τους.

Τα παιδιά ζωγράφισαν τους/τις  αγαπημένους/αγαπημένες φίλους/φίλες τους από την τάξη.

Ζωγραφική με τον φίλο/φίλη στο ίδιο χαρτί

Τα παιδιά σε δυάδες έκαναν μια ζωγραφιά συνεργατικά στο ίδιο χαρτί χωρίς να μουτζουρώσουν ή να ζωγραφίσουν επάνω σε ό,τι σχεδιάσει το άλλο παιδί του ζευγαριού. Τα παιδιά χωρίστηκαν με τυχαίο τρόπο στις ομάδες.  Εξηγήσαμε ότι πρώτα θα συζητήσουν αυτό που θέλουν να ζωγραφίσουν και μετά να προσθέτουν ιδέες και να εμπλουτίζουν την ζωγραφιά συζητώντας η μια με την άλλη. Όταν τα παιδιά ολοκλήρωσαν τις ζωγραφιές τους τις παρουσίασαν σε όλους στην παρεούλα! Τα παιδιά φάνηκαν ενθουσιασμένα και με πολλή χαρά παρουσίασαν την δουλειά τους!

Φτιάξαμε ομαδικά “Το δέντρο της φιλίας” χρησιμοποιώντας ένα μεγάλο εικαστικό δέντρο. Το κάθε παιδί σε χρωματιστό χαρτάκι σχήματος καρδιάς, γράφει το όνομά  του, ζωγραφίζει τον εαυτό του και το προσθέτει στο δέντρο. Αυτή η συλλογική κατασκευή συμβολίζει το δέντρο της τάξης υπογραμμίζοντας τη σημασία της ομαδικότητας και της φιλίας.

Ένα άλλο βιβλίο που διαβάσαμε για τη φιλία ήταν “Το Τικ και το Τακ”  της Γιολάντας Τσορώνη- Γεωργιάδη, από τις εκδόσεις Σαββάλας. Η ιστορία αναφέρεται σε δύο φίλους (γαϊδουράκια) τον Μένιο και τον Μέντιο : «Ο Μένιος και ο Μέντιος, τα γαϊδουράκια, μάλωσαν και χώρισαν. Πολύ στενοχωρήθηκε ο Μένιος με τον τσακωμό. Πονούσε η καρδιά του. Δεν έκανε πια ΤΙΚ ΤΑΚ, μόνο ΤΙΚ χτυπούσε. Έτρεξε στον καρδιολόγο, έκανε κούρα ομορφιάς, καθάρισε τον στάβλο του, πήγε για ψώνια, τους φίλους επισκέφτηκε της άλλης γειτονιάς. Όμως το ΤΑΚ συνέχισε να μη χτυπά. Ώσπου συνάντησε τη γιαγιά του. Μα τι τον συμβούλεψε να κάνει κι άρχισε δειλά το ΤΑΚ και πάλι να χτυπά;».

Αφού διαβάσαμε την ιστορία, συζητήσαμε για τους λόγους που μπορεί να μάλωσαν τα δύο γαϊδουράκια. Καταγράψαμε σε ένα φύλλο εργασίας πότε «πονάει» η καρδιά μας και ποιες λέξεις και πράξεις μπορεί να πληγώσουν την καρδιά μας.

Έπειτα παίξαμε παιχνίδια ρόλων, τα παιδιά φόρεσαν τις μάσκες-γαϊδουράκια και έγιναν Μένιος και Μέντιος. Δραματοποιήσαμε τη σκηνή που μάλωσαν και στη συνέχεια που συμφιλιώθηκαν !

Μιλήσαμε για  φιλικές και μη φιλικές πράξεις που κάνουμε. Αφού δείξαμε τις κάρτες τις ξεχωρίσαμε σε δύο στήλες με βάση αν μια πράξη είναι κάτι πολύ σοβαρή ή όχι. Για παράδειγμα  το να κοροϊδεύουμε τον άλλο είναι μία μη φιλική πράξη, ενώ να μοιραζόμαστε τα παιχνίδια είναι μία φιλική πράξη. Το  υλικό με τις κάρτες το δανειστήκαμε από το Πυθαγόρειο Νηπιαγωγείο.

Μάθαμε να λέμε λέξεις ευγενικές, γλυκές που δεν στενοχωρούν εμάς ούτε τους άλλους. Μας κάνουν να νιώθουμε όμορφα. Τις συγκεντρώσαμε στο “Βάζο με τα γλυκά και ευγενικά λογάκια” που είναι καλό να χρησιμοποιούμε καθημερινά. Και ατομικά ο καθένας έφτιαξε το δικό του βάζο με ευγενικά λόγια.

Έτσι η καρδιά μας γλυκαίνει με όμορφες λέξεις όπως ακριβώς μας γλυκαίνουν οι καραμέλες το στόμα! Τόση δύναμη έχουν οι λέξεις μας! Υποσχεθήκαμε λοιπόν να είμαστε όλοι στην τάξη φίλοι αγαπημένοι και μονοιασμένοι!

Τραγουδήσαμε  τέλος όλοι μαζί το τραγούδι “Φίλοι για πάντα”.

Στα πλαίσια της υλοποίησης των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων του Γ’ θεματικού Κύκλου, υποενότητα: “Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ- Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη” με τίτλο: “Ενσυναίσθηση και Σχολική Διαμεσολάβηση”,  καλλιεργούμε στα παιδιά την έννοια της ενσυναίσθησης  και του αμοιβαίου σεβασμού μέσα από τα παπούτσια των συναισθημάτων.

Στόχος της δράσης είναι να κατανοήσουν τα παιδιά βιωματικά τι σημαίνει «μπαίνω στη θέση του άλλου».

Παίζουμε το παιχνίδι: “Ποιανού είναι το παπούτσι;”

Τοποθετούμε στη μέση του κύκλου  παπούτσια  από κάθε παιδί. Χωρίς να τους δώσουμε καμία πληροφορία, ρωτάμε αν μπορούν να σκεφτούν κοιτώντας το παπούτσι, τι μπορεί να δείχνει για τον χαρακτήρα ή την προσωπικότητα εκείνου/εκείνης που το φοράει. Παροτρύνουμε τα παιδιά να κοιτάξουν και τα δικά μας παπούτσια και να πουν στοιχεία της προσωπικότητάς μας. Ή αν θέλουν, να δείξουν και τα δικά τους.

 Ζητάμε από ένα παιδί να φορέσει ένα παπούτσι και να περπατήσει.  Ρωτάμε τα παιδιά :«Είναι εύκολο να περπατήσεις; Σου πέφτουν; Σε στενεύουν; Πώς νιώθεις;»

Τους εξηγούμε ότι όπως είναι δύσκολο να περπατήσουμε με τα παπούτσια κάποιου άλλου, έτσι μερικές φορές είναι δύσκολο να καταλάβουμε, γιατί ένας φίλος μας κλαίει ή θυμώνει. Πρέπει όμως να δοκιμάσουμε να φορέσουμε τα “νοητά” του παπούτσια για να δούμε τον κόσμο όπως εκείνος.

Διαβάσαμε το παραμύθι “Τα παπούτσια των άλλων” της Άλκηστης Χαλικιά με μία ιδιαίτερη εικονογράφηση της Φωτεινή Τίκκου. Η μικρή Ματού δοκιμάζει τα παπούτσια ανθρώπων γύρω από ένα τζαμί, μαθαίνοντας να κατανοεί τα συναισθήματα, τη ζωή και τη διαφορετικότητα των άλλων. Μπαίνοντας στη θέση του άλλου αισθανόμαστε πέρα από τα όρια του εαυτού μας.  Κατανοούμε τους άλλους και γινόμαστε καλοί/ες ακροατές/ριες. Μαθαίνουμε να λύνουμε τυχόν προβλήματα και να δεχόμαστε το διαφορετικό.

Μόλις τελείωσε η αφήγηση, συζητήσαμε με τα παιδιά για την πλοκή της ιστορίας κάνοντας ερωτήσεις:

• Από που περνάει κάθε μέρα η Ματού;
• Τι είδε μία μέρα που επέστρεφε από το σχολείο;
• Τι προβλήματα αντιμετωπίζει η Ματού και τι η μαμά της;
• Τι την κάνει να αλλάξει στάση;
• Τι σημαίνει “μπαίνω στα παπούτσια του άλλου”; -Αναφέρουμε τη λέξη “ενσυναίσθηση”.

Τα παιδιά στη συνέχεια ζωγράφισαν τα δικά τους παπούτσια και τα κόλλησαν το ένα δίπλα στο άλλο σε μία ομαδική αφίσα.

Για να καταλάβουν την έννοια της διαμεσολάβησης, τοποθετήσαμε ένα χρωματιστό χαλάκι σε μία γωνιά της τάξης ονομάζοντάς το «Χαλί της Συμφιλίωσης». Θέσαμε τον κανόνα ότι όποιος πατάει στο χαλί, έχει το δικαίωμα να πει πώς νιώθει και ο άλλος οφείλει μόνο να ακούει.

Στα πλαίσια του σχεδίου δράσης “Ναι στη φιλία και τη συνεργασία, Όχι στη βία” υλοποιούμε στο νηπιαγωγείο μας δράσεις για την πρόληψη της βίας, ενδυναμώνοντας τα παιδιά και μαθαίνοντάς τα, να αναγνωρίζουν τα όρια του σώματός τους.

Στόχος μας είναι να μάθουν τον “Κανόνα του Μαγιό” και ότι το σώμα τους ανήκει. Μαθαίνουν να λένε ” Όχι” και “Μη” όταν κάτι δεν τους αρέσει.

Ακούσαμε την ιστορία “Η Κίκο και το Χέρι” ,από τις εκδόσεις Συμβούλιο της Ευρώπης. Εξηγήσαμε στα παιδιά  ποια είναι τα σημεία του σώματος που δεν πρέπει να αγγίζουν οι άλλοι, πώς πρέπει να αντιδράσουν σε τέτοιο ενδεχόμενο και πού να στραφούν για βοήθεια. Μέσα από το παραμύθι αυτό, τα παιδιά μαθαίνουν ότι το σώμα τους τούς ανήκει, ότι υπάρχουν καλά και κακά μυστικά και ότι υπάρχει καλό αλλά και κακό χάδι ή άγγιγμα.

Έπειτα σχεδιάσαμε ένα ανθρώπινο περίγραμμα και δώσαμε στα παιδιά χρωματιστά χαρτάκια με τα χρώματα του φαναριού για να τα κολλήσουν.

• Πράσινο: σημεία που επιτρέπεται το άγγιγμα (π.χ. χέρια)
• Πορτοκαλί: σημεία που ίσως μας κάνουν να νιώθουμε άβολα  (π.χ. μάγουλο από ξένο)
• Κόκκινο: τα σημεία που καλύπτει το μαγιό μας.

Το Φανάρι του Σώματός μου

Όσοι γονείς επιθυμούν μπορούν να περιηγηθούν στη σελίδα του συμβουλίου της Ευρώπης

http://www.kanonastonesorouxon.org/Default_gr1.asp

Ο κανόνας των εσωρούχων -video clip