Ο καιρός άνοιξε και ήρθε η ώρα να οργανώσουμε κάποιες αθλητικές δραστηριότητες στην αυλή του νηπιαγωγείου μας!
Χάρη στο νέο μας αθλητικό εξοπλισμό τα παιδιά έπαιξαν, έκαναν ισορροπία, δοκιμάστηκαν στο στόχο, στην ταχύτητα, τον συντονισμό (εξασκώντας έτσι την αδρή τους κινητικότητα) και διασκέδασαν πολύ!
Ο αθλητικός εξοπλισμός ήταν δωρεά του αντιδημάρχου του τμήματος παιδείας του δήμου Λαγκαδά, Δημήτρη Σακονίδη.
Οι αιτήσεις εγγραφών στα δημόσια Νηπιαγωγεία γενικής εκπαίδευσης, για το σχολικό έτος 2026-2027 θα πραγματοποιηθούν από 2 έως 23 Μαρτίου 2026. Εγγραφές μετά την 23η Μαρτίου θεωρούνται εκπρόθεσμες και χρειάζονται την έγκριση του/της Διευθυντή/ντριας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Οι εγγραφές στα δημόσια Νηπιαγωγεία γενικής εκπαίδευσης γίνονται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr) με υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης εγγραφής.
Την Ηλεκτρονική Αίτηση Εγγραφής υποβάλλουν οι γονείς/κηδεμόνες στο Νηπιαγωγείο που ανήκει το νήπιο-προνήπιο, βάσει της διεύθυνσης κατοικίας τους και σύμφωνα με τα όρια της σχολικής περιφέρειας του Νηπιαγωγείου, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://proti-eggrafi.services.gov.gr/
Για περισσότερες πληροφορίες και υποστήριξη, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στη σχολική μονάδα.
Οι Απόκριες στο νηπιαγωγείο μας ήταν μια περίοδος γεμάτη χαρά, δημιουργία και όμορφες στιγμές!
Συζητήσαμε για το τι σημαίνει η λέξη «Αποκριά» (απο-κρεά, δηλαδή αποχαιρετώ το κρέας) και μάθαμε τι κάνουμε στα καρναβάλια. Μιλήσαμε για τον Αρλεκίνο και, με αφορμή τα πολύχρωμα ρούχα του, γνωρίσαμε καλύτερα το σχήμα του ρόμβου. Θυμηθήκαμε τα μοτίβα και δημιουργήσαμε τα δικά μας επαναλαμβανόμενα σχέδια, συνδυάζοντας μαθηματική σκέψη και φαντασία.
Κατασκευάσαμε αποκριάτικες μάσκες και πολλές ακόμη δημιουργίες, διακοσμήσαμε με αυτές το σχολείο μας γεμίζοντάς το χρώμα και ζωντάνια, ενώ κάποιες από τις κατασκευές μας τις πήραμε και στο σπίτι για να μοιραστούμε τη χαρά με τις οικογένειές μας.
Την Τσικνοπέμπτη το νηπιαγωγείο μας γέμισε μικρούς μασκαράδες! Παίξαμε διασκεδαστικά ομαδικά παιχνίδια και χορέψαμε πολύ, απολαμβάνοντας κάθε στιγμή της γιορτής.
Απολαύσαμε σουβλάκια και σουτζουκάκια, ευγενική χορηγία του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου Καβαλαρίου, τους οποίους ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά και τη στήριξή τους.
Λίγο πριν αποχαιρετήσουμε τις Απόκριες, μας επισκέφθηκε η κυρία Φιλιώ, ανιματέρ, και μας ξεσήκωσε με παιχνίδι και πολύ χορό! Παράλληλα είχαμε και έναν πλούσιο, υπέροχο μπουφέ, προσφορά των μαμάδων μας, τις οποίες ευχαριστούμε από καρδιάς για την αγάπη, τη φροντίδα και τη συμμετοχή τους.
Ο χειμώνας αποτέλεσε για την τάξη μας μια αφορμή για εξερεύνηση, πειραματισμό και δημιουργική έκφραση! Μέσα από διαθεματικές δραστηριότητες, τα παιδιά γνώρισαν τα χαρακτηριστικά της εποχής και προσέγγισαν τη γνώση βιωματικά και συνεργατικά.
🌨️ Γνωρίζοντας τον Χειμώνα
Ξεκινήσαμε ονοματίζοντας τους μήνες του χειμώνα και συζητώντας τα βασικά χαρακτηριστικά της εποχής. Μιλήσαμε για τα χειμωνιάτικα ρούχα και δημιουργήσαμε μαθηματικά μοτίβα, καλλιεργώντας δεξιότητες παρατήρησης, σειροθέτησης και λογικής σκέψης.
Μέσα από κινητικά παιχνίδια (ποιος θα ντυθεί πιο γρήγορα μόνος του και ποιος θα βοηθήσει το ζευγάρι του), ενισχύθηκαν η αυτονομία, η λεπτή και αδρή κινητικότητα, αλλά και η συνεργασία μεταξύ των παιδιών.
🧪 Μικροί Επιστήμονες σε Δράση!
Στον τομέα των Φυσικών Επιστημών, τα παιδιά γνώρισαν τις τρεις μορφές του νερού (στερεή, υγρή, αέρια) μέσα από πειράματα πήξης, τήξης και βρασμού. Διατύπωσαν υποθέσεις, παρατήρησαν τις αλλαγές και κατέληξαν σε συμπεράσματα, κατανοώντας τη σχέση θερμοκρασίας και μεταβολής της ύλης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε το πείραμα με το αλάτι στον πάγο, όπου τα παιδιά διαπίστωσαν ότι το αλάτι βοηθά στη μείωση της ολισθηρότητας. Η γνώση αυτή συνδέθηκε με την καθημερινή εμπειρία (χρήση αλατιού στους δρόμους τον χειμώνα).
Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων, τα παιδιά συμμετείχαν σε συμβολικό παιχνίδι ρόλων ως «μικροί επιστήμονες», ενισχύοντας τη φαντασία και την ενεργή εμπλοκή τους στη μαθησιακή διαδικασία.
🐻 Ζώα τον Χειμώνα & Γλωσσικά Παιχνίδια
Γνωρίσαμε τα ζώα που πέφτουν σε χειμερία νάρκη, τα ονοματίσαμε και τα κατηγοριοποιήσαμε. Δημιουργήσαμε ομαδικό κολλάζ και πραγματοποιήσαμε δραστηριότητες μέτρησης και αντιστοίχισης με αριθμούς. Ταυτόχρονα, πολλά παιδιά στο ελεύθερο παιχνίδι έφτιαξαν ζώα που πέφτουν σε χειμερία νάρκη με πλαστελίνη.
Στον τομέα της Γλώσσας:
Διαβάσαμε το παραμύθι «Ο χιονάνθρωπος που δεν ήθελε να λιώσει».
Λύσαμε αινίγματα με ζώα σε χειμερία νάρκη.
Ταυτίσαμε λέξεις με εικόνες.
Παίξαμε παιχνίδια μνήμης.
Προσεγγίσαμε το γράμμα «Α» μέσα από τη λέξη «αρκούδα».
Οι ομάδες μας (αρκούδες, φίδια, σκαντζοχοιράκια, χελώνες) συμμετείχαν σε παιχνίδι «κρυμμένου θησαυρού» στην τάξη και στην αυλή, ενισχύοντας τη συνεργασία, τον προσανατολισμό στον χώρο και το ομαδικό πνεύμα. Τα παιδιά το διασκέδασαν πολύ και μας ζήτησαν να το παίξουμε ξανά και ξανά!
Μερικές φωτογραφίες ενδεικτικές από τις δράσεις μας…
🎨 Δημιουργική Έκφραση
Με τέμπερες σε σκούρο μπλε χαρτί, τα παιδιά αποτύπωσαν μια χιονισμένη νύχτα, καλλιεργώντας τη φαντασία και την αισθητική τους έκφραση. Παράλληλα, μέσα από θεατρικό και κινητικό παιχνίδι, αναπαράστησαν συμπεριφορές ζώων τον χειμώνα και τη διαδικασία της χειμερίας νάρκης. Επιλέγοντας κάθε φορά μια κάρτα από ψηφιακό παιχνίδι στον υπολογιστή, καλούνταν να αναπαραστήσουν με το σώμα και τις κινήσεις τους το αντίστοιχο ζώο. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ενισχύθηκαν η σωματική έκφραση, η φαντασία και η δημιουργικότητα, καθώς και η κατανόηση των χαρακτηριστικών κάθε ζώου.
Επιπλέον, προσεγγίσαμε τον χειμώνα μέσα από μουσικοκινητική δραστηριότητα, μαθαίνοντας το τραγούδι “Μπουμ ταρα τα μπουμ”, από την παιδική χορωδία του Σπύρου Λάμπρου. Το τραγούδι συνοδεύτηκε από οργανωμένες κινήσεις σώματος και ρυθμικά χτυπήματα (body percussion), δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να αναπτύξουν τη ρυθμική τους ικανότητα, τον συντονισμό κινήσεων και την ομαδική συμμετοχή.
Ο χειμώνας στην τάξη μας ήταν γεμάτος ανακαλύψεις, πειράματα, συνεργασία και χαμόγελα! ❄️ Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, τα παιδιά έμαθαν παίζοντας και συνέδεσαν τη γνώση με την καθημερινή τους εμπειρία, δημιουργώντας πολύτιμες μαθησιακές και συναισθηματικές αναμνήσεις.
Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων «Ενδιαφέρομαι και ενεργώ για τον τόπο όπου ζω», τα παιδιά γνώρισαν καλύτερα το χωριό τους, το Καβαλάρι, μέσα από βιωματικές, συνεργατικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες.
Ξεκινήσαμε συζητώντας για το πού ζούμε και εντοπίσαμε το χωριό μας στον ψηφιακό χάρτη. Με τη βοήθεια του Street View «περπατήσαμε» εικονικά στο Καβαλάρι, αναγνωρίζοντας γνώριμα σημεία: το νηπιαγωγείο μας, την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, τη γέφυρα και μικρά μαγαζιά που θυμηθήκαμε από την επίσκεψή μας στα κάλαντα.
Αφού παρατηρήσαμε και συζητήσαμε βασικές πληροφορίες για τον τόπο μας, τα παιδιά αποτύπωσαν όσα έμαθαν ζωγραφίζοντας αγαπημένα σημεία και δημιουργώντας όλοι μαζί έναν απλό χάρτη του χωριού, με αφετηρία το νηπιαγωγείο. Στον χάρτη τοποθετήσαμε το γήπεδο, την εκκλησία, τη γέφυρα, το δημοτικό σχολείο, πάρκα και σπίτια, καλλιεργώντας τον προσανατολισμό και τη χωρική τους αντίληψη.
Εκπαιδευτική Ρομποτική & Θεατρικό Παιχνίδι
Η Bee-Bot, η μελισσούλα της εκπαιδευτικής ρομποτικής, έγινε η ξεναγός μας στο χωριό. Τα παιδιά την προγραμμάτισαν να ακολουθεί διαδρομές πάνω στον χάρτη, ερχόμενα σε επαφή με βασικές έννοιες κατεύθυνσης, ακολουθίας και προγραμματισμού, ενώ παράλληλα συνεργάστηκαν και πήραν αποφάσεις ως ομάδα.
Η ρομποτική συνδυάστηκε με αυτοσχεδιασμούς και παιχνίδι ρόλων. Σε διάφορα σημεία του χωριού, τα παιδιά έδιναν «ζωή» στις καταστάσεις: όταν η Bee-Bot συναντούσε αδέσποτα ζώα, καλούσε τη φιλοζωική· αλλού, τα παιδιά υποδύονταν πολίτες ή υπαλλήλους του δήμου, συζητώντας πώς μπορούμε να φροντίζουμε τον τόπο μας.
Μέσα από το θεατρικό παιχνίδι καλλιεργήθηκαν η έκφραση, η ενσυναίσθηση, η επικοινωνία και η αίσθηση του ενεργού πολίτη.
Φροντίζω τον τόπο όπου ζω
Ακολούθησε συζήτηση γύρω από καθημερινά ζητήματα:
Τι κάνουμε όταν βλέπουμε αδέσποτα ζώα;
Πώς φροντίζουμε την αυλή του σχολείου;
Πώς αντιδρούμε όταν εντοπίζουμε κάτι επικίνδυνο στον χώρο μας;
Η Bee-Bot έγινε ο «ήρωας» της ιστορίας μας: καθάρισε την αυλή, φρόντισε τα αδέσποτα, ενημέρωσε τον δήμο για μια καταστροφή στη γέφυρα και έδειξε υπεύθυνη στάση σε κάθε της στάση.
Το πιο ουσιαστικό όμως ήταν ότι τα παιδιά μετέφεραν τη μάθηση στην πράξη. Την ίδια κιόλας μέρα, στο διάλειμμα, φόρεσαν γάντια και καθάρισαν την αυλή του σχολείου, δείχνοντας έμπρακτα τι σημαίνει «ενδιαφέρομαι και ενεργώ».
Φροντίδα του σχολικού περιβάλλοντος
Στο πλαίσιο της φροντίδας του σχολείου μας πραγματοποιήθηκε και δεντροφύτευση. Κάθε εβδομάδα, δύο παιδιά αναλαμβάνουν ρόλο υπευθύνων, φροντίζοντας τα δέντρα και τον χώρο, καλλιεργώντας υπευθυνότητα, συνέπεια και σεβασμό προς το περιβάλλον.
Κλείσιμο – Συζήτηση & Ανατροφοδότηση
Κλείσαμε το εργαστήριο με κύκλο συζήτησης. Τα παιδιά μίλησαν για όσα έμαθαν, τι τους άρεσε περισσότερο και πώς μπορούν, ακόμα και μικρά, να βοηθούν τον τόπο όπου ζουν. Συμφωνήσαμε ότι όλοι μπορούμε να κάνουμε μικρές πράξεις φροντίδας που κάνουν τη διαφορά.
Γιατί το να αγαπάς τον τόπο σου δεν είναι απλώς να τον γνωρίζεις, αλλά να νοιάζεσαι και να δρας γι’ αυτόν.
Τις τελευταίες μέρες πριν κλείσουν τα σχολεία, το νηπιαγωγείο μας γέμισε χαμόγελα, χρώματα και χριστουγεννιάτικη διάθεση. Προχθές βγήκαμε στη γειτονιά και είπαμε τα κάλαντα, με τη στήριξη και τη ζεστή παρουσία των μαμάδων που στάθηκαν δίπλα μας.
Σήμερα, την τελευταία μέρα πριν τις διακοπές, τα παιδιά απόλαυσαν χριστουγεννιάτικο face painting και μια μεγάλη έκπληξη: ο Άγιος Βασίλης επισκέφτηκε το νηπιαγωγείο μας, μοιράζοντας δώρα, χαρά και πολλή συγκίνηση.
Γονείς και παιδιά έγραψαν τις δικές τους, προσωπικές ευχές για τα Χριστούγεννα…
Ευχαριστούμε θερμά όλους όσους στάθηκαν κοντά μας. Ευχόμαστε και εμείς με τη σειρά μας, σε μικρούς και μεγάλους, καλές γιορτές, γεμάτες αγάπη, υγεία και παιδικά χαμόγελα.
Η χριστουγεννιάτικη γιορτή του σχολείου μας πραγματοποιήθηκε στην εκκλησία και αποτέλεσε μια ξεχωριστή εμπειρία για μικρούς και μεγάλους. Τα παιδιά και οι γονείς βρέθηκαν μαζί σε έναν χώρο γεμάτο ηρεμία και χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα και μοιράστηκαν στιγμές χαράς και συγκίνησης.
Η παράστασή μας ήταν κατά κύριο λόγο βγαλμένη από αυτοσχεδιασμούς με τα ίδια τα παιδιά και βασίστηκε στο θεατρικό του Νίκου Παρασκευόπουλου, το οποίο διασκευάσαμε και του δώσαμε τον τίτλο «Το δικό μας αστέρι». Ήταν ένα ταξίδι όπου τα παιδιά, μαζί με τους γονείς, ανακάλυψαν πως το φως των Χριστουγέννων δεν έρχεται μόνο από τον ουρανό, αλλά γεννιέται από αξίες όπως το παιχνίδι, η θαλπωρή, η αρμονία, η γενναιοδωρία και η αγάπη. Στο τέλος, όλα αυτά ενώθηκαν και το αστέρι άναψε, συμβολίζοντας τη δύναμη της αγάπης και της παρουσίας όλων μαζί.
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά την ενορία και τον ιερέα για τη φιλοξενία και τη στήριξή τους.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ και στους γονείς, που έφεραν φαγητά και ροφήματα στη γιορτή και βοήθησαν στο στήσιμο αλλά και στο καθάρισμα του χώρου της εκκλησίας. Η στήριξη και η αγάπη τους προς τα παιδιά και το σχολείο είναι πολύτιμες.
Στο τέλος της γιορτής, ένα ξωτικό επισκέφτηκε τα παιδιά και έπαιξε μαζί τους, γεμίζοντας τον χώρο γέλια, χορό και χριστουγεννιάτικη διάθεση. Ευχαριστούμε πολύ την Φιλιώ για την διασκέδαση και την ψυχαγωγία των παιδιών!
Οι μέρες πριν από τα Χριστούγεννα στο νηπιαγωγείο μας ήταν γεμάτες δημιουργία, παιχνίδι και γιορτινή ατμόσφαιρα. Τα παιδιά συμμετείχαν με χαρά σε ποικίλες δραστηριότητες, δουλεύοντας με τα χέρια τους, το σώμα τους και τη φαντασία τους!
Ασχοληθήκαμε με θεατρικό παιχνίδι και δραματοποιήσεις, εμπνευσμένες από την ιστορία με τη γέννηση του Χριστού και το νόημα των Χριστουγέννων, δίνοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να εκφραστούν και να συνεργαστούν.
Μάθαμε τα κάλαντα και χριστουγεννιάτικα τραγουδάκια, μετράμε κάθε μέρα πόσες μέρες απομένουν ως τα Χριστούγεννα, ενώ μέσα από βιωματικές δραστηριότητες γνωρίσαμε το γράμμα Χ από τα “Χριστούγεννα”. Αναγνωρίσαμε το γράμμα Χ μέσα σε βιβλία και παραμύθια, φτιάξαμε λεξούλες, σχηματίσαμε το γράμμα με πλαστελίνη, με τα χέρια μας, με τα πόδια μας και με το σώμα μας, συνδυάζοντας τη γλώσσα με την κίνηση και το παιχνίδι. Τα παιδιά θυμήθηκαν και το προηγούμενο γραμματάκι που μάθαμε, το γράμμα Φ του Φθινοπώρου και το σχημάτισαν και αυτό!
Δημιουργήσαμε πολλές χριστουγεννιάτικες κατασκευές, αξιοποιώντας ανακυκλώσιμα υλικά. Βάψαμε μπουκάλια, τους προσθέσαμε τεχνητό χιόνι και φτιάξαμε τον δικό μας χιονάνθρωπο!
Ζωγραφίσαμε τον Άγιο Βασίλη πάνω σε αληθινά κομμάτια ξύλου από δέντρο, δίνοντας χρώμα και ζωή σε φυσικά υλικά.
Φτιάξαμε χριστουγεννιάτικα δεντράκια από κουκουνάρια…
Δημιουργήσαμε τυχερά ρόδια…
Φτιάξαμε δαχτυλόκουκλες από χαρτί και δημιουργήσαμε φανταστικές ιστορίες…
κ άλλες όμορφες δημιουργίες…
Τα παιδιά έγραψαν γράμμα στον Άγιο Βασίλη, μίλησαν για τις επιθυμίες τους και μοιράστηκαν σκέψεις και συναισθήματα.
Φτιάξαμε χριστουγεννιάτικα μπισκότα, γεμίζοντας την τάξη με υπέροχες μυρωδιές! Ευχαριστούμε πολύ τους γονείς που συμμετείχαν και βοήθησαν στο να φτιάξουμε τα μπισκοτάκια μας!
Φτιάξαμε το δικό μας προσωπικό στολίδι, εξασκώντας τη λεπτή μας κινητικότητα, μέσα στο οποίο θα μπει η φωτογραφία μας…
Ήταν μέρες γεμάτες χαρά, δημιουργία, συνεργασία και μαγεία — μέρες που πραγματικά… μύρισαν Χριστούγεννα.
Στις 5/12 επισκεφτήκαμε με τα παιδιά το Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης για να παρακολουθήσουμε τη διαδραστική θεατρική παράσταση “Τα Χέρια Δεν Χτυπάνε, Τα Χέρια Αγαπάνε”, από την ομάδα Twimagination.
Η παράσταση βασίστηκε στην χριστουγεννιάτικη επετειακή έκδοση του βιβλίου της Μαρίας Κουτσανοπούλου και μας μεταφέρει σε ένα μαγικό ταξίδι αγάπης, ενσυναίσθησης και καλοσύνης.
Τα παιδιά αφού ζωγράφισαν το δικό τους χριστουγεννιάτικο στολίδι, παρακολούθησαν με αμείωτο ενδιαφέρον όλη την παράσταση και συμμετείχαν ενεργά στο διαδραστικό μέρος της, ενώ στο τέλος χόρεψαν με την ψυχή τους!
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, μιλήσαμε με τα παιδιά για την έννοια της προσβασιμότητας, του σεβασμού και της ισότητας.
Παρατηρήσαμε φωτογραφίες από ράμπες σε λεωφορεία και συζητήσαμε γιατί υπάρχουν εκεί και πώς βοηθούν τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο. Μιλήσαμε επίσης για άτομα που είναι τυφλά ή κωφά και για τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους.
Τα παιδιά μας ανέφεραν πως οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από τις δυνατότητές τους, έχουν τις ίδιες ανάγκες: ανάγκη για φροντίδα, αγάπη, εκπαίδευση, φίλους και συμμετοχή.
Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν όταν ανακαλύψαμε τη γραφή Braille! Παρατηρήσαμε εικόνες, είδαμε από κοντά κουκκίδες Braille σε κουτί φαρμάκου και δοκιμάσαμε να τις “διαβάσουμε” με τα δάχτυλα, όπως κάνουν οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης.
Στη συνέχεια, κάναμε μία μικρή βιωματική δραστηριότητα: ένα παιδί περπατούσε με κλειστά μάτια και ένα άλλο το καθοδηγούσε με προσοχή μέσα στην τάξη. Συζητήσαμε για το πώς ένιωσαν και πόσο σημαντικό είναι να βοηθάμε, να δείχνουμε κατανόηση και να λειτουργούμε με ασφάλεια.
Ήταν μια πρώτη, σύντομη αλλά πολύ ουσιαστική προσέγγιση στο θέμα της διαφορετικότητας και της αποδοχής. Τα παιδιά έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον και ευαισθησία – και αυτή η όμορφη αρχή θα συνεχιστεί σε δεύτερο χρόνο, με νέες συζητήσεις και βιωματικές δράσεις που θα αναπτύξουμε όταν ολοκληρωθούν οι χριστουγεννιάτικές μας δραστηριότητες!
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.