Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: κ. Τσιτσιμελή Μαριέττα  (υπεύθυνη πρωινού υποχρεωτικού προγράμματος) και  κ. Αγγελική Κότσια (εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης)

Πλαίσιο – Τάξη 

Αριθμός παιδιών και χαρακτηριστικά: 23 παιδιά (12 αγόρια και 11 κορίτσια). Από το σύνολο των παιδιών τα 11 είναι νήπια και 12 είναι προνήπια.

Την τρέχουσα σχολική χρονιά παρέχεται στο τμήμα μας υποστήριξη – συνεκπαίδευση από τη συνάδελφο ειδικής αγωγής.

Χαρακτηριστικά σχολείου – τάξης: Αστική περιοχή. Τριθέσιο σχολείο.

Χαρακτηριστικά περιβάλλοντος: Άνετη σχολική αίθουσα και αύλειος χώρος.

Χρονικός προσδιορισμός: Είμαστε στο 1^ο τρίμηνο της σχολικής χρονιάς, τον μήνα Οκτώβριο, λόγω της επετείου της 28^ης Οκτωβρίου. Η ολομέλεια βρίσκεται ακόμη σε περίοδο προσαρμογής και γνωριμίας.

Εκτιμώμενος χρόνος – διάρκεια: Λόγω του πρώιμου διαστήματος που πραγματοποιείται το παρόν σχέδιο μαθήματος, η διάρκεια θα καθοριστεί από την διατήρηση του ενδιαφέροντος των μαθητών / τριών.

Σκεπτικό σεναρίου: Να προσεγγίσουν οι μαθητές ένα σημαντικό ιστορικό – εθνικό γεγονός, με τρόπο απλό και κατανοητό, αποσαφηνίζοντας τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά στοιχεία που σχετίζονται με τον πόλεμο του ΄40: Το ΟΧΙ, ο πόλεμος με τους Ιταλούς, η γερμανική κατοχή, ο ρόλος των γυναικών, ο αγώνας για την ελευθερία, ο πόλεμος – η ειρήνη τότε και τώρα.

Προαπαιτούμενα: Να μπορούν οι μαθητές / τριες να εφαρμόζουν το συμβόλαιο της τάξης και να συμμετέχουν σε μια συζήτηση με εναλλαγή ρόλων ομιλητή – ακροατή.

Να ανακαλούν προηγούμενες γνώσεις και εμπειρίες.

Να αναστοχάζονται, να συγκρίνουν και να διερευνούν.

Να συνεργάζονται, να σκέφτονται κριτικά και να προτείνουν λύσεις.

Να υποστηρίζουν και να ενθαρρύνουν τα μέλη της ομάδας τους.

Να εκφράζονται μέσα από τον αυτοσχεδιασμό και την χαρά της προσωπικής δημιουργίας.

Περιγραφή δραστηριότητας 

Α. Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Επικοινωνία

Προφορική Επικοινωνία

Με αφορμή την εθνική επέτειο της 28^ης Οκτωβρίου, η εκπαιδευτικός αναφέρει στα παιδιά πως το προηγούμενο βράδυ δεν μπορούσε να κοιμηθεί καθώς άκουγε συνέχεια στον ύπνο της μια λέξη: «ΟΧΙ..» Μάλιστα την σχηματίζει με χαρτοταινία στο πάτωμα.

Τα παιδιά αναγνωρίζουν τα γράμματα και σκεφτόμαστε από ποια ονόματα συμμαθητών / τριών πήραμε τα αρχικά : από τον Ορφέα και αλλά και από τον Οκτώβρη πήραμε το Ο από την Χριστίνα το Χ και από τον Ιάσονα, την Ιωάννα και την Ίρις το Ι. Μάλιστα σκεφτόμαστε κι άλλες λέξεις από τα ίδια αρχικά γράμματα…ομπρέλα, όνειρο, Χριστούγεννα, ήλιος ( εξηγήσαμε στα παιδιά για τον πλούτο του φωνήματος Ι ως προς την ορθογραφία του ).

Στην ερώτηση της εκπαιδευτικού, γιατί σκέφτεται συνεχώς αυτή τη λέξη, αν έχει κάποια σημασία, αν τους θυμίζει κάτι, αν το είπαμε τα παλιά χρόνια σε κάποιους, άρχισαν τα παιδιά να ανακαλούν από μνήμης τις πληροφορίες που ήδη γνώριζαν για τον πόλεμο του ‘40.

Η εκπαιδευτικός αξιοποιεί τον γραφικό οργανωτή KWLH και έτσι διαμορφώθηκε η 1η λίστα με όσα γνωρίζουν τα παιδιά για το ηρωικό «ΟΧΙ»

Τι γνωρίζετε για το ΟΧΙ (Know)

• Γιορτάζουμε το ΟΧΙ
• Πολέμησαν για να διώξουν τον άλλον
• Πολέμησαν οι Έλληνες
• Οι Ιταλοί να φύγουν, τους είπαμε όχι
• Ήθελαν τα κλειδιά του Μεταξά
• Ήθελαν την ξύλινη πόρτα από τα σπίτια των ανθρώπων, των Ελλήνων και την Ελλάδα
• Φωνάζαμε ΑΕΡΑ
• Είναι ο άνεμος, να τρομάξουνε οι Ιταλοί
• Φωνάζανε οι Έλληνες παλιά στον πόλεμο
• Οι Ιταλοί κρατούσαν όπλα
• Και ιταλικές σημαίες
• Τελείωσε ο πόλεμος

Η εκπαιδευτικός ρωτά τα παιδιά τι θα ήθελαν να μάθουν για τον πόλεμο του ‘ 40 και έτσι διαμορφώθηκε η 2^η στήλη.

Τί θέλετε να μάθετε ; (What)

• Ο άλλος που διώξαμε, οι Ιταλοί, ήταν κακός ή καλός ?
• Οι Ιταλοί κρατούσαν όπλα, οι Έλληνες κρατούσαν σημαίες?
• Κρατούσαν την Ειρήνη?
• Και μετά από αυτό τον πόλεμο ξεκίνησε κι άλλος?
• Τώρα γίνεται πόλεμος?
• Πόσο κράτησε ο πόλεμος?
• Πού πολέμησαν?
• Ποιος βοήθησε τους Ιταλούς?
• Ποιος βοήθησε τους Έλληνες?

Η εκπαιδευτικός καταγράφει όλα όσα αναφέρουν οι μαθητές / τριες και τους ρωτά πού θα βρουν πληροφορίες και υλικό ώστε να μας λυθούν οι απορίες.

Τεχνολογίες της Επικοινωνίας και Πληροφορίας

Τα νήπια που είναι εξοικειωμένα με την διαδικασία της διερεύνησης αναφέρουν την μηχανή αναζήτησης google και πολλοί από τους μαθητές και τις μαθήτριες είναι πρόθυμοι να αναλάβουν την «αποστολή» να αναζητήσουν υλικό στο σπίτι τους με τη βοήθεια των γονιών τους ή μεγαλύτερων αδερφών.

• Την επόμενη μέρα τα παιδιά παρουσιάζουν με δικά τους λόγια στην ολομέλεια τις πληροφορίες που συγκέντρωσαν και ζητούν από την εκπαιδευτικό να διαβάσει και όσα ακόμη είναι σημειωμένα.
• Στη συνέχεια παρακολουθούμε βίντεο σχετικό με τον πόλεμο του ’40 και ακολουθεί συζήτηση : 28η Οκτωβρίου: ΟΧΙ! | Ιστορία & Δραστηριότητες για Νηπιαγωγείο.
• Την επόμενη μέρα, παρακολουθούμε στο youtube την ιστορία από το βιβλίο του Φίλιππου Μανδηλαρά με τίτλο : «Το έπος του ’40» – Φίλιππος Μανδηλαράς – Αφήγηση
• Ακούμε ηχητικά ντοκουμέντα με το διάγγελμα του Μεταξά, τις σειρήνες του πολέμου, αποσπάσματα από τον ραδιοφωνικό σταθμό εκείνης της εποχής.
• Την ημέρα της γιορτής ακούμε το ηχητικό παραμύθι με τίτλο : «Το δίκιο θα νικήσει τελικά» από το περιοδικό Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2016

Γραπτή Επικοινωνία

• Τα παιδιά ενθουσιασμένα με την λέξη «ΟΧΙ» το γράφουν με κιμωλίες στην αυλή του σχολείου, ενώ ζωγραφίζουν και τον Ιωάννη Μεταξά.
• Σχηματίζουμε τις λέξεις «ΟΧΙ» και «ΑΕΡΑ» βάζοντας στη σωστή σειρά τα γράμματα, χωρίς υπόδειγμα, αλλά με φωνολογική αντιστοιχία.

• Συμπληρώνουν όπως μπορούν τις απαντήσεις στις αποστολές που ανέλαβαν για την αναζήτηση των πληροφοριών

• Εμπλουτίσαμε το λεξιλόγιό μας με νέες λέξεις όπως : καταδρομικό πλοίο, τορπίλη, αλεξίπτωτο, πρέσβης, Κατοχή, τάγμα, χλαίνη, εμψυχώνω.

Β. Θεματικό Πεδίο: Παιδί, Εαυτός και Κοινωνία

Κοινωνικές Επιστήμες

Στη συνέχεια παρατηρούμε πλούσιο εποπτικό υλικό και τα παιδιά εντυπωσιάζονται καθώς οι εικόνες ζωντανεύουν και ξεκινάμε ένα ταξίδι πίσω στην ιστορία..

• Προσπαθούμε να βάλουμε στη σωστή χρονολογική σειρά τα γεγονότα, σύμφωνα με όσα μέχρι τώρα γνωρίζουμε.
• Αναδεικνύεται ο ηρωισμός των Ελλήνων στρατιωτών, η αντοχή τους στις δυσκολίες του πολέμου, στο κρύο, στους κινδύνους, στους τραυματισμούς. Η αλληλεγγύη και η αλληλοβοήθεια, η πίστη στο ιδανικό της Ελευθερίας, η γενναιότητα και η αυτοθυσία.
• Ξεχωρίζει επίσης ο ρόλος των γυναικών, που βοήθησαν με κάθε τρόπο τους Έλληνες στα σύνορα : άνοιγαν δρόμους στα χιόνια, μαγείρευαν, έπλεκαν μάλλινα ρούχα, τα κουβαλούσαν στην πλάτη πάνω στα βουνά.
• Επίσης πολύτιμη ήταν και η προσφορά των νοσοκόμων γυναικών, που περιέθαλπαν τους τραυματίες του πολέμου.
• Γνωρίσαμε τη Σοφία Βέμπο και τον ρόλο της στην ενθάρρυνση και ενδυνάμωση των φαντάρων.
• Ιδιαίτερη εντύπωση έκανε στα παιδιά και το «Ξυπόλυτο Τάγμα», που ήταν μια ομάδα παιδιών που τολμούσαν και ρίσκαραν, προκειμένου να πάρουν τρόφιμα από τα γερμανικά οχήματα, στην δύσκολη περίοδο της Κατοχής.
• Μάθαμε για το συσσίτιο και τις δυσμενείς συνθήκες επιβίωσης του ελληνικού λαού

Ανάμεσα στο εποπτικό υλικό, υπήρχαν και κάποιοι πίνακες ζωγραφικής. Η νηπιαγωγός ενθαρρύνει τα παιδιά να παρατηρήσουν προσεκτικά όσα βλέπουν και να διαπιστώσουν αν βλέπουν κάτι διαφορετικό. Τα παιδιά απαντούν πως υπάρχουν και κάποιες ζωγραφιές.

Αξιοποιώντας τη ρουτίνα σκέψης «Τι σε κάνει να το λες αυτό;» τα παιδιά διατύπωσαν τα ακόλουθα:

• Κάποιες εικόνες είναι ζωγραφιές
• Οι ζωγραφιές έχουν χρώματα, δεν είναι ασπρόμαυρες όπως οι φωτογραφίες.
• Δεν μοιάζουν αληθινές όπως οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

Με τις κατάλληλες ερωτήσεις καταλήγουμε πως πρόκειται για πίνακες ζωγραφικής.

Παρατηρήσαμε τις σημαίες των εμπλεκόμενων κρατών, την ελληνική, την ιταλική και τη γερμανική, ως προς τα χρώματα, τα μοτίβα και τα σύμβολά τους και ψάλλαμε τον Εθνικό μας Ύμνο.

Γ. Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Θετικές Επιστήμες

Μαθηματικά

• Συγκρίνουμε το υλικό κατασκευής της ελληνικής σημαίας ( ύφασμα, ξύλο, χαρτί) καθώς και το διαφορετικό μέγεθος ( μικρό, μεσαίο, μεγάλο )

• Σειροθετούμε τις εικόνες της ελληνικής σημαίας, της στεριάς και της θάλασσας

• Βάζουμε στην σωστή χρονική σειρά τις εικόνες από το ηχητικό παραμύθι, σύμφωνα με την εξέλιξη της ιστορίας

Δ. Θεματικό Πεδίο: Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Θεατρική αγωγή

• Το επόμενο διάστημα αποφασίζουμε να δραματοποιήσουμε με αυτοσχεδιασμό τα γεγονότα του ’40 μέσα από τις σκέψεις και τις προτάσεις των ίδιων των παιδιών : η εκπαιδευτικός σημειώνει τα βασικά γεγονότα, ρόλους, σκηνικά, αξεσουάρ όπως τα αναφέρουν οι μαθητές και μαθήτριες και στη συνέχεια κάθε ένα από τα παιδιά επιλέγει τον ρόλο που επιθυμεί.
• Συγκροτούνται οι ομάδες και συναποφασίζουν για τις κινήσεις, τα λόγια, την σειρά της εξέλιξης, την κορύφωση και το κλείσιμο.
• Τα σκηνικά γίνονται αποκλειστικά από τα παιδιά και λειτουργούν ως εισαγωγή για την εναλλαγή των σκηνών του έργου. Η νηπιαγωγός αναλαμβάνει το ρόλο του αφηγητή και κάθε ομάδα συντονίζει τα μέλη της με συνέπεια και ευχάριστη διάθεση.
• Κάθε μας πρόβα εμπλουτίζεται με νέες ιδέες, επενδύεται με την αντίστοιχη μουσική υπόκρουση και τα παιδιά γνωρίζουν ακριβώς τον τρόπο δράσης και την αλληλουχία των ομάδων.
• Σε συνεργασία με τους γονείς στο σπίτι, κάθε μαθητής / τρια, αναζητά τα κατάλληλα ρούχα και αξεσουάρ για να πλαισιώσει το ρόλο του / της και χωρίς να το καταλάβουμε η παράστασή μας είναι έτοιμη !!
• Την παρουσιάζουμε στα υπόλοιπα τμήματα του σχολείου μας και οι συμμαθητές / τριές μας ενθουσιάζονται .
• Η παράσταση παρουσιάζεται στους γονείς εντός του πρωινού υποχρεωτικού προγράμματος και τα παιδιά δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό, απολαμβάνοντας τη συμμετοχή τόσο ο καθένας τη δική του όσο και των λοιπών συμμαθητών / τριών.

 

Κινητική αγωγή

• Παρέλαση στον αύλειο χώρο του σχολείου μας.
• Στα πλαίσια της δραματοποίησης του Πολέμου του ’40, αναπαραστήσαμε χαρακτηριστικές κινήσεις, αντίστοιχες με τον κάθε ρόλο : οι στρατιώτες που πολεμούν και φωνάζουν «ΑΕΡΑ», τα αεροπλάνα που πετούν στον ουρανό, οι φαντάροι που πέφτουν με τα αλεξίπτωτα, οι γυναίκες Ηπειρώτισσες που περπατούν στο χιόνι, η Σοφία Βέμπο που τραγουδά και εμψυχώνει τους φαντάρους, τα γερμανικά οχήματα που πέφτου από την εκτίναξη της γέφυρας, οι πανηγυρισμοί των Ελλήνων μετά της Απελευθέρωση κ.α.

Τέχνες

• Κατασκευάσαμε τα σκηνικά της παράστασης
• Κατασκευάσαμε το «ΟΧΙ» ανάγλυφο από διαφορετικά υλικά (φασολάκια, χαρτί γκοφρέ, καλαμάκι )
• Κατασκευάσαμε ατομική ελληνική σημαία με τέμπερες
• Ζωγραφίσαμε με έμπνευση το ποίημα του Στέφανου Δάφνη με τίτλο «Ύμνος στη σημαία»
• Χρωματίσαμε το «ΟΧΙ» με νερομπογιά
• Φτιάξαμε αφίσα για τον πόλεμο και την Ειρήνη, με αφορμή το ποίημα «Όταν κάνουνε πόλεμο»
• Μαθαίνουμε το ποίημα «Όταν κάνουνε πόλεμο» και το τραγούδι «Στα χρόνια τα παλιά»

Τι μάθαμε; : (Learn)

Η εκπαιδευτικός με τη βοήθεια των παιδιών συμπληρώνει την 3^η λίστα του γραφικού οργανωτή KWLH

• Οι Έλληνες κρατούσαν όπλα στον πόλεμο και φώναζαν «ΑΕΡΑ»
• Και πηδούσαν από τα αεροπλάνα με τα αλεξίπτωτα
• Η Έλλη ήταν πολεμικό πλοίο
• Και ανέβηκαν στα τρένα που ήταν ξύλινα τα βαγόνια για να πολεμήσουν και πήγαν τα παιδιά τους και οι οικογένειές τους να τους χαιρετήσουν
• Η Σοφία Βέμπο φορούσε μαντήλι και τραγουδούσε τον «Ντούτσε» και έδινε δύναμη στους στρατιώτες
• Οι στρατιώτες ήταν δυνατοί και έκαναν μπανιο με το χιόνι
• Και οι γυναίκες έσκαβαν στο χιόνι και έπλεκαν ρούχα και μαγείρευαν φαγητό για τους σταρτιώτες
• Ήταν οι Ηπειρώτισσες και κουβαλούσαν στην πλάτη τα πράγματα και τα πηγαίναν στους στρατιώτες
• Όταν νικήσαμε τους Ιταλούς πανηγυρίζαμε με τις σημαίες τις ελληνικές
• Όμως ο Μουσολίνι θύμωσε και ζήτησε τη βοήθεια από το Χίτλερ και μετά από τον πόλεμο με τους Ιταλούς, έγινε ο πόλεμος με τους Γερμανούς
• Τους Ιταλούς τους βοήθησαν οι Γερμανοί
• Τους Έλληνες τους βοήθησαν οι γυναίκες της Ηπείρου
• Και ήρθε η κατοχή και έτρωγαν από το συσσίτιο και φοβούνταν οι Έλληνες
• Και οι γιαγιά του μπαμπά μου έτρωγε μόνο νερό και ψωμί
• Και το «Ξυπόλητο Τάγμα» έπαιρνε τα φρούτα από τα αυτοκίνητα των Γερμανών
• Και πήγαν στα κρυφά να ανατινάξουν τη γέφυρα
• Και μετά την κατοχή έγινε εμφύλιος πόλεμος
• Ο πόλεμος με τους Γερμανούς κράτησε 3 χρόνια
• Τώρα γίνεται πόλεμος στη Γάζα, μου το είπε ο μπαμπάς μου

Συζητώντας με τα παιδιά για τις συνέπειες του πολέμου, μας ανέφερεαν πως οι άνθρωποι μου βιώνουν συνθήκες πολέμου στη χώρα τους:

• Δεν έχουν σπίτια, φαγητό, νερό
• Δεν έχουν κουβέρτες, μαξιλάρια, παπλώματα, κλιματιστικό
• Δεν έχουν σχολείο, νοσοκομείο, αυτοκίνητα, γιατί πέφτουν βόμβες

Η εκπαιδευτικός εξήγησε στα παιδιά πως πολλές φορές οι άνθρωποι αυτοί αναγκάζονται να φύγουν από τη χώρα τους, μόνο με τα απαραίτητα για να σωθούν και λέγονται πρόσφυγες. Και είναι σημαντικό να τους στηρίζουν όλες οι χώρες του κόσμου με όποιο τρόπο μπορούν.

 

Πώς καταφέραμε να συγκεντρώσουμε όλες τις πληροφορίες; (How)

• Με βοήθησε η μαμά μου
• Ψάξαμε στο Internet
• Μου το είπε ο μπαμπάς μου
• Το είδαμε στο βίντεο
• Το είδαμε στις εικόνες και στις αληθινές φωτογραφίες
• Είδαμε πίνακες ζωγραφικής

Χρησιμοποιώντας την ρουτίνα σκέψης «Τότε νόμιζα – Τώρα ξέρω» διαπιστώσαμε πως:

• Οι κακοί που αρχικά ήθελαν να διώξουν οι Έλληνες και είπαν το «ΟΧΙ» ήταν οι Ιταλοί
• Όταν φώναζαν οι στρατιώτες «ΑΕΡΑ» δεν ήταν γιατί ήταν ο άνεμος, αλλά για να πάρουν δύναμη και να τρομάξουν τους Ιταλούς
• Και οι Έλληνες στρατιώτες κρατούσαν όπλα στον πόλεμο και όχι σημαίες
• Τα κλειδιά του Μεταξά και οι ξύλινες πόρτες από τα σπίτια των Ελλήνων που ήθελαν να πάρουν οι Ιταλοί, ήταν η χώρα μας η Ελλάδα

 

Συνοψίζοντας, σύμφωνα με το Μοντέλο 5 Ε το παρόν Σχέδιο Μαθήματος συνολικά διαμορφώθηκε ως εξής:

Α. Φάση: Εξοικείωση

Μέσα από την διαδικασία της διερεύνησης, τα παιδιά διατυπώνουν τις αρχικές τους σκέψεις, προτάσεις και ιδέες σχετικά με το θέμα, με τη μορφή της ιδεοθύελλας.

Β. Φάση: Επισκόπηση

Οι μαθητές αναλαμβάνουν να αναζητήσουν πληροφορίες αποσαφηνίζοντας τις απορίες που έχουν προκύψει μέσα από τη συζήτηση στην ολομέλεια

Γ. Φάση: Επεξήγηση

Οι μαθητές και μαθήτριες ενημερώνουν την ολομέλεια για το υλικό που συγκέντρωσαν ενώ πλέον τόσο το εποπτικό υλικό όσο και το ψηφιακό τους δίνει τη δυνατότητα να διευρύνουν τις γνώσεις τους.

Δ. Φάση: Εμπλουτισμός

Τα παιδιά αποφασίζουν να δραματοποιήσουν αυτοσχεδιάζοντας τα ιστορικά γεγονότα, μέσα από την ενεργό συμμετοχή τους και την αυθόρμητη έκφρασή τους

Ε. Φάση: Εκτίμηση

Η ευχαρίστηση των παιδιών μέσα από την βιωματική δράση και την προσωπική ενασχόληση για τη δραματοποίηση των ιστορικών γεγονότων, διατήρησε αμείωτο το ενδιαφέρον τους και λειτούργησε αποφασιστικά στην αφομοίωση όσων έμαθαν.

Για μέρες αργότερα ρωτούσαν πότε θα κάνουμε πρόβα, ενώ στο ελεύθερο παιχνίδι τους στις γωνιές και στο διάλειμμα, έπαιζαν τον πόλεμο με τους Ιταλούς. Αυτό που ήταν πραγματικά εντυπωσιακό, ήταν η ανυπομονησία τους όλο το προηγούμενο διάστημα, να κάνουν καθημερινά πρόβα, όχι για να την παρουσιάσουμε σε κάποιο κοινό, αυτό απλά προέκυψε, αλλά γιατί πραγματικά χαίρονταν κάτι δικό τους, που είχαν δημιουργήσει με πολλή αγάπη.

Τα παιδιά κατάλαβαν πως οι πρόγονοί μας, άνδρες, γυναίκες, ακόμη και τα παιδιά που αποτελούσαν το «Ξυπόλυτο Τάγμα», με θάρρος, τόλμη, αντοχή και αγάπη για την πατρίδα τους, μας πρόσφεραν το πολύτιμο αγαθό της Ελευθερίας.

Αξιοσημείωτη ήταν και η ανατροφοδότηση από την πλευρά των γονέων για όσα μετέφεραν τα παιδιά σαν πληροφορίες στο σπίτι αλλά και για την συνέπεια με την οποία τα παρουσίασαν στους ίδιους, παρόλο που είχε περάσει πολύ μικρό χρονικό διάστημα από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Μια πραγματικά υπέροχη δράση, που η εκπαιδευτικός είχε καθαρά τον ρόλο του εξωτερικού συνεργάτη ως συντονιστή, μόνο στα σημεία εκείνα που ήταν απαραίτητο, όπως για παράδειγμα: στην καταγραφή όσων ειπώθηκαν από τα παιδιά, στην αφήγηση της ιστορίας την ημέρα της παράστασης, στη μουσική επένδυση.

Ένα τεράστιο «Μπράβο» από καρδιάς στα παιδιά μας, 

αλλά και στις εκπαιδευτικούς μας για τον συντονισμό της ομάδας και την υλοποίηση όλων των υπέροχων αυτών δραστηριοτήτων!!!!!!!!!!!!!!!!!!