1. Οι μαθητές/ριες αναμένεται να διακρίνουν τις έννοιες πρόσφυγες, μετανάστες, εσωτερικά εκτοπισμένοι, αιτούντες άσυλο, να εντοπίζουν τις πηγές πληροφόρησης που έχουν για το θέμα, να ονομάζουν τους παράγοντες που επηρεάζουν την άποψή τους για το θέμα να μπουν στη θέση του άλλου, να εκφράσουν συναισθήματα, να μπουν στη θέση του άλλου και να εκφράσουν συναισθήματα. Οι μαθητές/ριες χωρίζονται σε 4 ομάδες. Η κάθε ομάδα επιλέγει τυχαία μία από τις 4 κάρτες με τις λέξεις: πρόσφυγες, μετανάστες, εσωτερικά εκτοπισμένοι, αιτούντες άσυλο. Η κάθε ομάδα εργάζεται για την κάρτα που επέλεξε.

Οι μαθητές/ριες στην ομάδα: 1)καταγράφουν με ιδεοθύελλα τις λέξεις που τους έρχονται στο μυαλό σε χαρτί ή στο συννεφόλεξο

2) Απαντούν στις ερωτήσεις.

Στη συνέχεια όλη η τάξη παρακολουθεί τα αντίστοιχα τέσσερα βίντεο, κάνουν τον εννοιολογικό χάρτη στον πίνακα ή συζητούν κατά πόσο οι αρχικές τους απαντήσεις συμφωνούν με τα στοιχεία από την ιστοσελίδα https://www.unhcr.org/gr/teaching about refugees. Ακολουθεί η δραστηριότητα ανάπτυξης ενσυναίσθησης. Ένα παιδί από κάθε ομάδα υποδύεται αυτό που λέει η κάρτα, ότι είναι πχ. πρόσφυγας και κάνει μία παγωμένη εικόνα. Οι μαθητές/ριες της ίδιας ομάδας υποδύονται τις σκέψεις του πρώτου παιδιού. Με τη σειρά στέκονται πίσω από το παιδί πρόσφυγα και μεγαλόφωνα λένε τι σκέφτεται ο πρόσφυγας σαν να ήταν η σκέψη του. Κυκλικά όλες οι ομάδες παρουσιάζουν με τη σειρά. Τα συναισθήματα των μαθητών/ριών καταγράφονται σε ένα χαρτόνι που αναρτάται στον τοίχο.

2.Οι μαθητές/ριες αναμένεται να ονοματίζουν τις χώρες καταγωγής και υποδοχής των προσφύγων, να γνωρίζουν κατά προσέγγιση τον αριθμό προσφύγων στον κόσμο και στην Ελλάδα να εντοπίζουν τους πιθανούς λόγους μη συνέχισης της εκπαίδευσης των προσφύγων, να εκφράσουν συναισθήματα.

Οι 4 ομάδες επιλέγουν τυχαία μία από τις 4 κάρτες με τις εξής ερωτήσεις:

1. Από πού έρχονται οι πρόσφυγες;

2. Πού πηγαίνουν οι πρόσφυγες;

3. Πόσοι είναι οι πρόσφυγες στον κόσμο; Πόσοι είναι οι πρόσφυγες στην Ελλάδα;

4. Ποια είναι τα ποσοστά των εγγραφών των προσφύγων μαθητών/ριών στην εκπαίδευση στην Ελλάδα; Για ποιους λόγους;

Οι μαθητές καταγράφουν τις απαντήσεις τους σύμφωνα με τις προηγούμενες γνώσεις τους και στη συνέχεια παρακολουθούν τα βίντεο ή μελετούν τις πληροφορίες στις ιστοσελίδες. Συγκρίνουν τις αρχικές τους απαντήσεις τους με τις νέες πληροφορίες και αναθέτουν σε ένα άτομο από κάθε ομάδα να παρουσιάσει τις απαντήσεις στα ερωτήματα

Συζήτηση στην ολομέλεια. Τα συναισθήματα καταγράφονται σε ομόκεντρο κύκλο στο χαρτόνι.

3.Οι μαθητές αναμένεται να αισθανθούν τη δυσκολία της λήψης και της επιλογής κάτω από πίεση, να νιώσουν το συναισθηματικό φορτίο των διλημμάτων και των σημαντικών αποφάσεων και να επιχειρηματολογήσουν, να εκφράσουν συναισθήματα.

Υποθετικό σενάριο:

«Σου ανακοινώνουν ότι πρέπει αμέσως να φύγεις από το σπίτι και τη χώρα σου. Τι θα βάλεις μέσα στη βαλίτσα σου;»

Αρχικά κάθε μαθητής/ρια καλείται να δουλέψει ατομικά και να κάνει μέσα σε 3 λεπτά μία λίστα με τα 10 αντικείμενα που θα έπαιρνε μαζί του/της αν αναγκαζόταν να φύγει από το σπίτι του/της και τη χώρα του/της.

4. Οι μαθητές/ριες αναμένεται να εκφράσουν τις απόψεις και τις ιδέες τους, να κατανοήσουν δύσκολες καταστάσεις, να μπουν στη θέση ατόμων που βιώνουν δύσκολες καταστάσεις να σκεφτούν κριτικά, να εκφράσουν συναισθήματα.

Στην τάξη έχουν σχηματιστεί 4 ομάδες και καλούνται οι μαθητές/ριες να εργαστούν συνεργατικά στην ομάδα τους σε μία άσκηση δημιουργικής γραφής.

‘Ένας εκπρόσωπος από κάθε ομάδα θα αφηγηθεί την ιστορία σε πρώτο πρόσωπο στην ολομέλεια της τάξης.

Γίνεται συζήτηση στην Ολομέλεια της τάξης και αναζητούνται ομοιότητες και διαφοροποιήσεις στις ιστορίες των ομάδων και εκφράζουν συναισθήματα.

5. Οι μαθητές/ριες αναμένεται να γνωρίσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, να κατανοήσουν τη σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων -να γνωρίσουν τα δικαιώματα των προσφύγων και τα ανθρώπινα δικαιώματα, να σκεφτούν τρόπους Ακολουθεί καταιγισμός ιδεών για τους τρόπους προάσπισης των δικαιωμάτων. Οι μαθητές/ριες εργάζονται στις ομάδες τους και με καταιγισμό ιδεών απαντούν στις ερωτήσεις:

1) «Τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;» και 2)«Ποια ανθρώπινα δικαιώματα γνωρίζετε;»

Στη συνέχεια κάθε ομάδα αναλαμβάνει να εργαστεί με αποσπάσματα από την απλοποιημένη έκδοση της Οικουμενικής Διακήρυξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κάθε ομάδα καλείται να αποφασίσει από τα δικαιώματα που της έχουν δοθεί ποιο είναι το πιο σημαντικό

Γίνεται παρουσίαση των ομάδων και συζήτηση στην ολομέλεια της τάξης.

Στο επόμενο βήμα, οι μαθητές/ριες παρακολουθούν το βίντεο για τα δικαιώματα των προσφύγων. Τα συναισθήματα των μαθητών/ριών καταγράφονται σε χαρτί του μέτρου και γίνονται σεβαστά.

6. Οι μαθητές/τριες αναμένεται να εντοπίσουν αξίες, να συνδεθούν με τους συμμαθητές τους μέσα από κοινό αξιακό σύστημα και να εκφράσουν συναισθήματα. Οι μαθητές εντοπίζουν τις αξίες του συγγραφέα σύμφωνα με το κείμενο. Τις καταγράφουν σε σχεδιο δέντρου και γίνονται αφίσα.

7. Οι μαθητές/τριες αναμένεται να συνθέσουν ένα συνεργατικό έργο και να συμπληρώσουν φύλλα αξιολόγησης και αναστοχασμού.

Οι μαθητές καλούνται να κάνουν μια ζωγραφιά, αφίσα με τίτλο «Το ταξίδι της φυγής και της ελπίδας»

Συμπληρώνουν ατομικά το φύλλο αυτοαξιολόγησης. Στη συνέχεια συζητούν στην ολομέλεια για το τι αποκόισαν αποτ ο πρόγραμμα, την συνεργασία στην ομάδα κτλ.

ΕκπαιδευτικόΥλικό/ Συνδέσεις

UNHCR: TheUNRefugeeAgency,Αντιπροσωπεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα (2018)Μαθαίνουμε για τους Πρόσφυγες: Οδηγός δραστηριοτήτων για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

ΟΔΗΓΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Αντιπροσωπεία της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο, Οδηγός για δασκάλους: Το ταξίδι της φυγής

http://www.taxidifygis.org.cy/teachersupervision/cy/pdf/odigosGiaDaskalousOLO.p df

Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (Δ.Ο.Μ.) και Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (Υ.Α.) (2009) Δεν είναι μόνο αριθμοί:

Εκπαιδευτικό υλικό για τη μετανάστευση και το άσυλο στην Ευρώπη.Αθήνα: ΙΟΜ/UNHCR

https://www.unhcr.org/gr/wp-content/uploads/sites/10/2019/07/NJN-esot- EL DEKEMBRIOS-2017 FINAL-1-1.pdf

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και ΕΚΠΑ, Δημοκρατική παιδεία,

https://www.demopaideia.gr/wp- content/uploads/2015/11/daegxeiridio anthropina dikaiwmata gr.pdf

Κι αν ήσουν εσύ; Θεατροπαιδαγωγικές δραστηριότητες για την ευαισθητοποίηση στα ανθρώπινα δικαιώματα και σε θέματα προσφύγων. UNHCR και Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση http://theatroedu.gr/Portals/0/main/images/stories/files/Books/2019Ki an hsoun esy WEB.pdf?ver=2020-04-13-124349-737

Πρόσφυγες, μετανάστες, εσωτερικά εκτοπισμένοι, αιτούντες άσυλο

https://www.unhcr.org/gr/teaching about refugees

Από πού έρχονται οι πρόσφυγες;

https://www.youtube.com/watch?v=PgNCyY4Ik8I&list=PLDhxOid2aiAHEGd5jcWc w7W-viYrJ-yKM&index=6

Πού πηγαίνουν οι πρόσφυγες;

https://www.youtube.com/watch?v=W55mdSCFim8&list=PLDhxOid2aiAHEGd5jc Wcw7W-viYrJ-yKM&index=7

Infographic : Πόσοι είναι οι πρόσφυγες στον κόσμο; www.unhcr.org/gr/στατιστικά

Χάρτης: Πόσοι είναι οι πρόσφυγες στην Ελλάδα; http://data2.unhcr.org/en/situations/mediterranean?id=83#

1. Τα παιδιά επιδεικνύουν υπευθυνότητα για την ολοκλήρωση συγκεκριμένου έργου και εξασκούνται στην αναλυτική και κριτική σκέψη χρησιμοποιώντας αποδεικτικά στοιχεία για να ονοματίσουν τις γεωγραφικές περιοχές που ευδοκιμεί το κακαόδεντρο και να εξηγήσουν γιατί το κακάο δεν καλλιεργείται σε περιοχές (π.χ Ευρώπη) ή χώρες (π.χ Ελλάδα) που το καταναλώνουν. Το εργαστήριο ξεκινά με ένα παιχνίδι για το «σπάσιμο πάγου». Συνεχίζει με συνεργατική δραστηριότητα ανάγνωσης στατιστικών σχεδιαγραμμάτων και διεξαγωγή συμπερασμάτων για τις χώρες παραγωγής και κατανάλωσης της σοκολάτας.

2. Τα παιδιά εξασκούνται στη δεξιότητα της πολιτειότητας συνεργαζόμενα μεταξύ τους για την ολοκλήρωση ενός κοινού έργου και στην δεξιότητα της προσαρμοστικότητας, αφού αν χρειαστεί θα αλλάξουν/διορθώσουν απόψεις που αποδεδειγμένα έσφαλαν (στην διαδικασία παραγωγής και κατανάλωσης μιας σοκολάτας). Επίσης, θα χρησιμοποιήσουν τη δεξιότητα της γνώσης και κριτικής κατανόησης του κόσμου για να εξηγήσουν με ποιον τρόπο οι καταναλωτικές μας συνήθειες, μάς συνδέουν με ανθρώπους σε άλλους τόπους. τα παιδιά δημιουργώντας ιστοριογραμμή με φωτογραφίες γνωρίζουν την αλυσίδα παραγωγής και κατανάλωσης μιας σοκολάτας. Με παιχνίδι προσομοίωσης αντιλαμβάνονται πως το παγκόσμιο εμπόριο και ειδικότερα το εμπόριο της σοκολάτας μας ενώνει.

3. Τα παιδιά αξιοποιώντας δεξιότητες γνώσης και κριτικής κατανόησης του κόσμου αναστοχάζονται γενεσιουργίες αιτίες καταπάτησης ανθρώπινων δικαιωμάτων. Επίσης, επιδεικνύουν τη δεξιότητα της ενσυναίσθησης εκφράζοντας σκέψεις, αγωνίες, προβλήματα των μικρών καλλιεργητών σε απομακρυσμένα μέρη της γης. Τα παιδιά συνεργαζόμενα κατανέμουν τα έσοδα από την πώληση μιας σοκολάτας σε όσους συμμετέχουν στην παραγωγή της, αιτιολογούν και συγκρίνουν τις επιλογές τους. Παρακολουθούν βίντεο, και συγκρίνουν τη δική τους πρόταση με ότι συμβαίνει συχνά στην πραγματικότητα. Συζητούν στην ολομέλεια και αξιολογούν την πραγματικότητα με όρους δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

4. Τα παιδιά χρησιμοποιώντας δεξιότητες αυτόνομης μάθησης αποκτούν γνώσεις για το Δίκαιο Εμπόριο με ελάχιστη επιτήρηση. Επίσης εφαρμόζοντας τη δεξιότητα της πολιτειότητας εκφράζουν απόψεις για το τι είναι δυνατόν να γίνει για να βελτιωθεί η ζωή στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αξιοποιείται η μέθοδος «Παζλ» (jigsaw) ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν το θέμα του Δίκαιου Εμπορίου Παρακολουθούν βίντεο για να συγκρίνουν όσα έμαθαν με όσα παρουσιάζονται στο βίντεο, και συζητούν τρόπους βελτίωσης της ζωής στις αναπτυσσόμενες Χώρες.

5. Τα παιδιά εφαρμόζοντας δεξιότητες γνώσης και κριτικής κατανόησης του κόσμου αξιολογούν τον αντίκτυπο του Παγκόσμιου Εμπορίου στην ανθρώπινη ζωή και το φυσικό περιβάλλον. Επίσης, εφαρμόζοντας τη δεξιότητα της πολιτειότητας συζητούν για το τι μπορεί να γίνει ώστε να βελτιωθεί το Παγκόσμιο- Κοινό Εμπόριο με σκοπό την επίτευξη των 17 Παγκόσμιων Στόχων. Εφαρμόζεται ιδεοκαταιγισμός με θέμα: τα σημαντικότερα προβλήματα του πλανήτη. Προβάλλεται βίντεο για τους 17 Παγκόσμιους Στόχους Συνεργατικά ανακαλύπτουν τη σχέση των 17 Παγκόσμιων Στόχων με το Δίκαιο Εμπόριο και το Παγκόσμιο-Κοινό Εμπόριο.

6. Τα παιδιά αξιοποιούν δεξιότητες κριτικής και αναλυτικής σκέψης χρησιμοποιώντας αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξουν την άποψή τους σχετικά με τη φράση «Η δύναμή του Καταναλωτή». Επίσης, αξιολογούν τις επιπτώσεις καταναλωτικών επιλογών και εξασκώντας τη δεξιότητα της πολιτειότητας ενεργούν ως υπεύθυνοι πολίτες και ενημερώνουν την τοπική κοινωνία. Τα παιδιά διεξάγονταν μικρή έρευνα σχετικά με τις καταναλωτικές τους συνήθειες, συζητούν στην ολομέλεια ή στις ομάδες τους τη φράση «δύναμη του Καταναλωτή» και δημιουργούν αφίσες με θέμα το δίκαιο εμπόριο και τη δύναμη του Καταναλωτή.

7. Τα παιδιά αξιοποιώντας δεξιότητες γνώσεις και κριτικής κατανόησης, αναστοχάζονται τις αξίες και τις πεποιθήσεις σχετικά με όσα έκανα στο πρόγραμμα. Τέλος, ενεργώντας ως υπεύθυνοι πολίτες εκφράζουν δεξιότητες πολιτειότητας και συζητούν για τα επόμενα βήματα ώστε να συμμετέχουν ενεργητικά στην διάδοση των αρχών και του σκοπού του δίκαιου εμπορίου στη σχολική τοπική κοινωνία. Σε φύλλο εργασίας καταγράφουν τι έμαθαν και το δίκαιο εμπόριο συζητούν για τη μελλοντική ανάληψη δράσεων και αξιολογούν το πρόγραμμα αλλά και αυτό αξιολογούνται.