![Αριστερα, μοντέλο της εξάπλωσης των ραδιενεργών υλικών που χύνονται απευθείας στη θάλασσα. Δεξιά, αντίστοιχο μοντέλο για τα αιωρούμενα σωματίδια που πέφτουν στο νερό (Πηγή: Πανεπιστήμιο Τουλούζης)](http://static.doldigital.net/webstatic/9EFA0084E33D4258D9FA9B46A80B63FD.jpg)
Τόκιο, ΙαπωνίαΟι προσομοιώσεις που ζήτησε η Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας δείχνουν ότι το ραδιενεργό νερό από τη Φουκουσίμα πιθανότατα δεν θα απειλήσει το Τόκιο. Λίγο έξω από τις ακτές, η συγκέντρωση του ραδιενεργού ιωδίου είναι εκατομμύρια φορές πάνω από το νόμιμο όριο, ωστόσο οι ωκεανογράφοι εκτιμούν ότι το περιβάλλον δεν απειλείται λόγω της αραίωσης στον ωκεανό. Προκειμένου πάντως να καθησυχάσει το κοινό, το Τόκιο θέσπισε για πρώτη φορά ανώτατο όριο ραδιενέργειας για τα ψάρια και τα θαλασσινά.
Η εξάπλωση των ραδιενεργών υλικών στον Ειρηνικό προσομοιώνεται με το μοντέλο Symphonie-NH του Πανεπιστημίου της Τουλούζης, το οποίο συνεργάζεται με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ).
H ομάδα του Δρ Κλοντ Εστουρνέλ διευκρινίζει ωστόσο ότι, λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας όσον αφορά την κίνηση των θαλάσσιων ρευμάτων, το μοντέλο δεν δίνει ακριβείς προβλέψεις αλλά μόνο πιθανά σενάρια.
Το θετικό είναι ότι από τη βορειοανατολική ακτή της Ιαπωνίας περνά το ισχυρό θαλάσσιο ρεύμα Κουροσίρο (το αντίστοιχο του Ρεύματος του Κόλπου στον Ειρηνικό), το οποίο εμποδίζει το μολυσμένο νερό να κινηθεί νοτιοδυτικά προς τον Κόλπο του Τόκιο.
Το μοντέλο Symphonie-NH τροφοδοτήθηκε με δύο επιμέρους σετ δεδομένων. Το πρώτο αφορά το ραδιενεργό νερό που χύνεται από το εργοστάσιο Φουκουσίμα Νταΐτσι απευθείας στον ωκεανό. Σε αυτή την περίπτωση, η προσομοίωση δείχνει ότι τα υψηλότερα επίπεδα ραδιενέργειας περιορίζονται σε απόσταση έως 5 χιλιομέτρων από την ακτή. Λόγω όμως των ανέμων και των ρευμάτων, ραδιοϊσότοπα σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις εξαπλώνονται σε απόσταση 50 χιλιομέτρων βόρεια, νότια και ανατολικά της Φουκουσίμα.
Το δεύτερο σετ δεδομένων αφορά τα ραδιενεργά σωματίδια που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα και αργότερα έπεσαν στη θάλασσα. Σε αυτή την περίπτωση η ζώνη εξάπλωσης είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς καλύπτει 600 χιλιόμετρα κατά μήκος της ακτής, ακόμα και μέχρι το Τόκιο, και φτάνει 150 χιλιόμετρα από τις ακτές μέσα στον ωκεανό. Το θετικό πάντως είναι ότι οι συγκεντρώσεις των σωματιδίων αυτών είναι 20 με 100 φορές μικρότερες σε σχέση με τα ραδιοϊσότοπα του μολυσμένου νερού.
Αραίωση
Σύμφωνα με μετρήσεις της Tepco, της εταιρείας που διαχειρίζεται το σταθμό Φουκουσίμα Νταΐτσι, η συγκέντρωση του ιωδίου-131 στο θαλασσινό νερό έξω από το εργοστάσιο ήταν στις 2 Απριλίου 7,5 εκατομμύρια φορές πάνω από το νόμιμο όριο. Δύο ημέρες αργότερα, είχε πέσει στις 5 εκατ. φορές πάνω από το όριο.
Μερικές εκατοντάδες μέτρα από το εργοστάσιο, η συγκέντρωση ιωδίου-131 ήταν μόλις 1.000 φορές πάνω από το όριο.
Η εταιρεία προειδοποίησε ότι το ραδιενεργό νερό έξω από το εργοστάσιο θα προκαλούσε «άμεσες βλάβες» σε όποιον έπεφτε μέσα. Διαβεβαίωσε πάντως ότι λόγω της αραίωσης των ραδιοϊσοτόπων στη θάλασσα δεν θα υπάρξουν «άμεσες επιπτώσεις» στο περιβάλλον.
Με την εκτίμηση αυτή συμφώνησαν δύο Αμερικανοί ειδικοί. «Ο ωκεανός είναι πολύ μεγάλος» σχολίασε ο Ουίλιαμ Μπάρνετ του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Φλόριντα.
Οι θαλάσσιοι οργανισμοί, εκτίμησε, είναι πιθανό να επηρεαστούν από την ακτινοβολία σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το εργοστάσιο. Πέρα από αυτή την απόσταση δεν αναμένεται να υπάρξουν επιπτώσεις, «εκτός αν η κατάσταση κλιμακωθεί σε κάτι πολύ χειρότερο από αυτό που συμβαίνει τώρα».
Ανάλογη ήταν η εκτίμηση του Κεν Μπούσλερ του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου του Γουντς Χολ στη Μασαχουσέτη. Όπως ανέφερε, οι συγκεντρώσεις ραδιενεργού ιωδίου και καισίου μειώνονται κατά 1.000 φορές από το εργοστάσιο μέχρι τα 30 χιλιόμετρα από την ακτή.
Όσον αφορά τα θαλασσινά, ο Μπούσλερ εκτίμησε ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας θα ήταν ανιχνεύσιμα αλλά ακίνδυνα. Εκτίμησε μάλιστα ότι ο κίνδυνος από τα τρόφιμα αυτά θα ήταν αμελητέος σε σχέση με τη ραδιενέργεια στην οποία εκτίθεται ο πληθυσμός από το μολυσμένο πόσιμο νερό και τα γεωργικά και γαλακτοκομικά προϊόντα.
Για προληπτικούς λόγους, πάντως, η αλιεία έχει απαγορευτεί στη θαλάσσια περιοχή γύρω από τη Φουκουσίμα.
Επίσης, η ιαπωνική κυβέρνηση θέσπισε για πρώτη φορά ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ραδιενέργειας για τα ψάρια και τα θαλασσινά.
Το ιώδιο-131 έχει μικρό χρόνο ημιζωής και παύει να είναι επικίνδυνο σε διάστημα εβδομάδων. Το καίσιο-137 όμως έχει χρόνο ημιζωής περίπου 30 ετών και επιπλέον παρουσιάσει τάσεις βιοσυσσώρευσης.
Παρόλα αυτά, τα ανώτατα όρια που θέσπισε η κυβέρνηση για κάθε είδους τρόφιμα είναι μάλλον χαμηλά. Ακόμα και στην περίπτωση του ραδιενεργού σπανακιού που είχε εντοπιστεί τις προηγούμενες ημέρες, ειδικοί εκτίμησαν ότι θα έπρεπε να καταναλώσει κανείς τεράστιες ποσότητες για να φτάσει τα επίπεδα ακτινοβολίας που θα δεχόταν από μια αξονική τομογραφία.
Υπάρχει βέβαια και ο ψυχολογικός παράγοντας: «Ακόμα κι αν η κυβέρνηση λέει ότι τα ψάρια είναι ασφαλή, ο κόσμος δεν θα θέλει να αγοράσει θαλασσινά και ψάρια από τη Φουκουσίμα» προβλέπει ο Ιτσίρο Γιαμαγκάτα, ψαράς της περιοχής. «Πιθανότατα δεν θα μπορούμε να ψαρέψουμε εκεί για πολλά ακόμα χρόνια» είπε.
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press