ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ & ΕΥΘΥΝΗ

Υποθεματική: Ανθρώπινα Δικαιώματα

ΤΙΤΛΟΣ: «Η οικογένεια δεν έχει αριθμητική, είναι απλώς μοναδική!»  ( Ένα πρόγραμμα για την οικογενειακή πολυμορφία)

Βασικός σκοπός του κύκλου των 7 εργαστηρίων του συγκεκριμένου προγράμματος, είναι να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες τις διαφορετικές οικογενειακές δομές που υπάρχουν, δημιουργούνται ή διαμορφώνονται στο σύγχρονο οικογενειακό πλαίσιο, μιας και είναι γεγονός ότι, με τον όρο «οικογένεια» σήμερα, εννοούνται περισσότεροι του ενός τύποι οικογενειών με διαφορετική δομή και λειτουργία των μελών τους, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται την οικογενειακή διαφορετικότητα των συμμαθητών τους και να αποφεύγονται οι διακρίσεις.

Παρακάτω παρουσιάζονται οι σημαντικότερες δημιουργίες των παιδιών κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΠΡΙΝ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Αρχικά οι μαθητές/τριες καλούνται να ζωγραφίσουν την οικογένειά τους σε φύλλο εργασίας που τους δίνεται στο σπίτι και στην συνέχεια να την παρουσιάσουν στην ολομέλεια της τάξης.

Οι μαθητές καλούνται να σχολιάσουν τις ομοιότητες και τις διαφορές που παρατηρούν στις οικογένειες των συμμαθητών τους, όπως αυτές εικονίζονται στις ζωγραφιές τους.

Έχουμε κατασκευάσει καρτελάκια-σπιτάκια με αριθμούς που αφορούν το πλήθος των μελών μιας οικογένειας (πχ. καρτελάκια με αριθμούς από το 2 έως το 10). Κάθε μαθητής τοποθετεί τη ζωγραφιά της οικογένειάς του κάτω από το αντίστοιχο καρτελάκι-σπιτάκι, ανάλογα με το πλήθος των μελών που εικονίζονται σε αυτήν.

Στη συνέχεια, παίζουμε ένα παιχνίδι αντιστοίχισης με εικόνες από διάφορους τύπους οικογένειας.

Εντοπίζουμε ομοιότητες με τη δική μας οικογένεια….προβληματιζόμαστε και εκφράζουμε συναισθήματα για τις οικογένειες που αποτελούνται από δύο μόνο μέλη και για τα παιδιά που είναι μόνα – ορφανά, χωρίς τους γονείς τους…

 

Ακολουθεί μια δραστηριότητα καταιγισμού ιδεών (brainstorming) με θέμα «Τι είναι Οικογένεια» με στόχο την ανίχνευση των πρότερων ιδεών και αντιλήψεων των μαθητών. Η δραστηριότητα υλοποιήθηκε με τη βοήθεια του διαδικτυακού εργαλείου εννοιολογικής χαρτογράφησης (Bubbl.us).

 

Παρακολουθούμε το διαδραστικό ψηφιακό παραμύθι «Η μονα-δική μου οικογένεια» της Ι. Μανάφη και συζητάμε για τις οικογένειες των ζώων που πρωταγωνιστούν στο παραμύθι.

Κλείνοντας το 1ο Εργαστήριο, εκφράζουμε την επιθυμία ότι θα ήταν πολύ ευχάριστο αν μας επισκεπτόταν κάποιο από αυτά τα ζωάκια στη συνέχεια του προγράμματος. Για να δούμε, θα πραγματοποιηθεί η επιθυμία μας;…

 

2ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ: «Πες μας, Πιγκουίνε!» – Συζητάμε για την πυρηνική οικογένεια

Στο 2ο Εργαστήριο μας επισκέπτεται ένα πιγκουινάκι από τον Νότιο Πόλο και εφόσον μας συστήνεται και γνωρίζει τους μαθητές/τριες, παίζουμε  μαζί του και του φτιάχνουμε ένα σπίτι όλοι μαζί για να μπορεί να κοιμάται το βράδυ που θα λείπουμε. Μας φέρνει μια αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Γονέων, στην οποία είναι «τιμώμενα πρόσωπα» ο ίδιος και η οικογένειά του! Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί η οικογένεια του πιγκουίνου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρακολουθούμε ένα απόσπασμα από το βίντεο με τίτλο «Πιγκουίνοι» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων», 2009.  Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του πιγκουίνου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της πυρηνικής οικογένειας. 

 

Το πιγκουινάκι μας ζήτησε να το βοηθήσουμε και να προτείνουμε λύσεις στο εξής πρόβλημά του: “Η μαμά και ο μπαμπάς λείπουν αρκετές φορές για ψάρεμα και είμαι μόνος μου.Τι προτείνετε να κάνω για να λύσω το πρόβλημά μου;”. Καταγράφουμε τις ιδέες των μαθητών/τριών.

Χορεύουμε μαζί του και γελάμε πολύ…

 

 

 

 

 

Ακούμε τραγούδια σχετικά με το θέμα μας:

“Γιατί είμαστε οικογένεια” του Φοίβου Δεληβοριά     και

“Η γελαστή οικογένεια”  

 

Στη συνέχεια, αναλύουμε το περιεχόμενό τους, επισημαίνουμε τα συναισθήματα που βιώνουν τα μέλη της οικογένειας που ακούσαμε και τα συγκρίνουμε με εκείνα που βιώνει η δική μας οικογένεια. Συζητάμε για τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει μια πυρηνική οικογένεια στη λειτουργία της, αλλά και για τις όμορφες στιγμές που μπορούν να έχουν τα μέλη της και αναρωτιόμαστε: μπορεί τα συναισθήματά μας να είναι συνεχώς τα ίδια ή αλλάζουν ανάλογα με τις καταστάσεις που βιώνουμε καθημερινά;

 

Στη συνέχεια οι μαθητές χωρίζονται σε τετραμελείς ομάδες προσομοιώνοντας σε κάθε ομάδα μία πυρηνική οικογένεια με δύο γονείς και δύο παιδιά. Οι ρόλοι μοιράζονται στην ομάδα με τη συνεργασία και τη συμφωνία όλων των μελών της.  Μοιράζουμε σε κάθε «τετραμελή οικογένεια»  μια κάρτα, με μία προβληματική κατάσταση που απαιτεί λύση. Τα μέλη της «οικογένειας» κάνουν «οικογενειακό συμβούλιο» για να βρουν εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημά τους. Παράλληλα συμπληρώνουμε ένα φύλλο εργασίας καταγράφοντας τις λύσεις που έχουν σκεφτεί τα παιδιά.

 

Κατασκευή

 

3ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ: «Πες μας, Λύκε!» – Συζητάμε για την εκτεταμένη οικογένεια

Στο 3ο Εργαστήριο, μας επισκέπτεται ένα λυκάκι από το δάσος και εφόσον μας συστήνεται και γνωρίζει τους μαθητές/τριες, μας δίνει μία αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, στην οποία είναι «τιμώμενα πρόσωπα» οι γιαγιάδες του και οι παππούδες του. Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί η οικογένεια του λύκου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρακολουθούμε ένα απόσπασμα από το βίντεο με τίτλο «Λύκοι- Ο μαγικός κόσμος των ζώων» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney.  Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του λύκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της εκτεταμένης οικογένειας. 

 

Το λυκάκι μας ζήτησε να το βοηθήσουμε και να προτείνουμε λύσεις στο εξής πρόβλημά του: “Η οικογένειά μου είναι πολύ μεγάλη, με πολλά μέλη και πολλές φορές δεν με αφήνουν στην ησυχία μου. Μπορείτε να μου προτείνετε κάποιες λύσεις για να μπορώ να ηρεμώ, να παίζω και να ξεκουράζομαι;”. Καταγράφουμε τις ιδέες των μαθητών/τριών.

Διαβάζουμε παραμύθια με πρωταγωνιστές λύκους όπως μύθους του Αισώπου, “Τα τρία μικρά λυκάκια” του Ευγένιου Τριβιζά κ.ά.

Παίζουμε το παιχνίδι “Λύκε, λύκε είσαι εδώ” στην αυλή του σχολείου μας.

 

Συγκρίνουμε τύπους οικογενειών, του χθες και του σήμερα, κάνοντας μια ιστορική αναδρομή και ακολουθώντας τη ρουτίνα σκέψης “Βλέπω-Σκέφτομαι-Αναρωτιέμαι”, επισημαίνουμε τις ομοιότητες και διακρίνουμε τις διαφορές.

Τις εικόνες των οικογενειών τις βρήκαμε στον σύνδεσμο https://sway.office.com/s/7u4LvL8lDADkzEee/embed

 

Στη συνέχεια οι μαθητές χωρίζονται σε εξαμελείς ομάδες προσομοιώνοντας σε κάθε ομάδα μία εκτεταμένη οικογένεια με γονείς, παιδιά, παππούδες, γιαγιάδες. Μοιράζουμε σε κάθε «εξαμελή οικογένεια»  μια κάρτα, με μία προβληματική κατάσταση που απαιτεί λύση. Τα μέλη της «οικογένειας» κάνουν «οικογενειακό συμβούλιο» για να βρουν εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημά τους. Παράλληλα συμπληρώνουμε ένα φύλλο εργασίας καταγράφοντας τις λύσεις που έχουν σκεφτεί τα παιδιά.

 

4ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ: «Πες μας, καγκουρό!» – Συζητάμε για τη μονογονεϊκή οικογένεια

Στο 4ο Εργαστήριο, μας επισκέπτεται ένα ακόμη ζωάκι, το καγκουρό, μας συστήνεται, μας ενημερώνει για τον τόπο καταγωγής του και μας φέρνει μία κάρτα, για την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας, στην οποία «τιμώμενα πρόσωπα» είναι το ίδιο και η μητέρα του. Καταλαβαίνουμε τη σημασία αυτής της κάρτας παρακολουθώντας ένα σχετικό βίντεο για το «Καγκουρό» από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων». Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της μονογονεϊκής οικογένειας.

 

Το μικρό καγκουρό μας ζήτησε να το βοηθήσουμε και να προτείνουμε λύσεις στο εξής πρόβλημά του: 

“Θέλω να γνωρίσω και να γίνω φίλος με άλλα ζωάκια αλλά ντρέπομαι και φοβάμαι να αποχωριστώ τη μαμά  μου. Μπορείτε να με βοηθήσετε και να μου πείτε,  πως θα μπορούσα να τα πλησιάσω;”. Καταγράφουμε τις ιδέες των μαθητών/τριών.

Παρακολουθούμε στον υπολογιστή το παραμύθι: “Ο λύκος και τα 7 κατσικάκια” https://www.youtube.com/watch?v=nyJnUd1Oi7Y και στη συνέχεια, συζητάμε επισημαίνοντας τα προβλήματα και τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας γονέας που μπορεί να μεγαλώνει μόνος του τα παιδιά του.

 

Οι μαθητές/τριες χωρίζονται σε τριμελείς ομάδες προσομοιώνοντας σε κάθε ομάδα μία μονογονεϊκή οικογένεια με έναν γονέα (μητέρα ή πατέρα) και ένα ή δύο παιδιά. Μοιράζουμε σε κάθε «οικογένεια»  μια κάρτα, με μία προβληματική κατάσταση που απαιτεί λύση. Τα μέλη της «οικογένειας» κάνουν «οικογενειακό συμβούλιο» για να βρουν εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημά τους. Παράλληλα συμπληρώνουμε ένα φύλλο εργασίας καταγράφοντας τις λύσεις που έχουν σκεφτεί τα παιδιά.

 

Στο τέλος, οι μαθητές/τριες ζωγραφίζουν πως ένιωθε το καγκουρό στην οικογένειά του, το κατασκευάζουν και χορεύουν μαζί του.

 

 

 

 

5ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ: «Πες μας, κούκε!» – Συζητάμε για τη θετή οικογένεια

Στο 5ο Εργαστήριο, μας επισκέπτεται ένα ακόμη ζωάκι, ο κούκος, με μία αναμνηστική κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Υιοθεσίας, στην οποία φωτογραφίζονται ο κούκος και η οικογένειά του. Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες γιατί η οικογένεια του κούκου είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, παρουσιάζουμε ένα σχετικό βίντεο του BBC Earth με τίτλο “Cuckoo Hijacks Warbler Nest”, που παρουσιάζει τον θηλυκό κούκο να αφήνει το αυγό του σε ξένη φωλιά). Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τη δομή της οικογένειας του κούκου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Η συζήτηση οδηγεί στον ορισμό της θετής οικογένειας.

Προβληματιζόμαστε για το τι μπορεί να αντιμετωπίσει ο κούκος, όταν πάει σχολείο με τα αδελφάκια του τα χελιδόνια και τα υπόλοιπα, τον κοιτάζουν περίεργα και καχύποπτα, επειδή είναι διαφορετικός από αυτά, με διαφορετικό χρώμα.

Οι μαθητές/τριες χωρίζονται σε τετραμελείς ομάδες και μοιράζουμε μία κάρτα σύμφωνα με την οποία, τους ζητούμε να βρουν λύση σε μία προβληματική κατάσταση.

 

Παρακολουθούμε και ζωγραφίζουμε το παραμύθι : “Η κοκό – με θέμα την υιοθεσία” https://www.youtube.com/watch?v=i037xkoA00k

 

6ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ: «Πες μας, χελωνάκι!» – Συζητάμε για τα ορφανά παιδιά

Στο 6ο Εργαστήριο, μας επισκέπτεται  ένα χελωνάκι, μας συστήνεται και μας φέρνει μία κάρτα για την Παγκόσμια Ημέρα Ορφανών, στην οποία απεικονίζονται το ίδιο και τα αδέρφια του. Προκειμένου να κατανοήσουν οι μαθητές γιατί τα χελωνάκια είναι οι πρωταγωνιστές αυτής της Ημέρας, προβάλλουμε βίντεο από τη συλλογή εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ της Disney «Ο μαγικός κόσμος των ζώων». Μάθαμε για τη ζωή της και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει.

 

 

 

Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για τα χελωνάκια που στερούνται τους γονείς τους από τη γέννησή τους. Η συζήτηση οδηγεί στα ορφανά παιδιά και στα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα που ζουν στην πατρίδα μας καθώς και για το τι συμβαίνει με τα παιδιά που μένουν μόνα τους στον κόσμο χωρίς την οικογενειακή θαλπωρή.

Παρακολουθούμε την καταπληκτική ιστορία: «Ειρήνη» – Η ιστορία ενός παιδιού πρόσφυγα και κουβεντιάζουμε για τα συναισθήματα των ηρώων, τις προβληματικές καταστάσεις και τις λύσεις που βρίσκονται κάθε φορά.

 

Οι μαθητές χωρίζονται σε τριμελείς ή τετραμελείς ομάδες προσομοιώνοντας σε κάθε ομάδα μία οικογένεια με τρία ή τέσσερα παιδιά χωρίς γονείς. μοιράζουμε σε κάθε «οικογένεια» μια κάρτα με μία προβληματική κατάσταση που απαιτεί λύση. Τα μέλη της «οικογένειας» κάνουν «οικογενειακό συμβούλιο» για να βρουν εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημά τους. Παράλληλα συμπληρώνουμε ένα φύλλο εργασίας καταγράφοντας τις λύσεις που έχουν σκεφτεί τα παιδιά.

 

 Οι απαντήσεις των παιδιών συνολικά

Λήψη αρχείου