Πανελλαδικές Εξετάσεις 2020: Γαλλία – Κροατία 4-2
Του π. Δ. ΜΠΟΚΟΥ
Η πίεση στα καρέ της Κροατίας ανέβηκε επικίνδυνα, καθώς η συντονισμένη επίθεση της γαλλικής ομάδας σήμανε συναγερμό στην κροατική άμυνα. Ο μεγάλος τελικός του Μουντιάλ έχει μόλις αρχίσει. Τα βλέμματα της υφηλίου είναι προσηλωμένα στη Ρωσία, που φιλοξενεί το κορυφαίο γεγονός της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης. Στο μεγάλο στάδιο Λουζνικί της Μόσχας, μεσοκαλόκαιρο (15 Ιουλίου) του 2018, οι δυο ομάδες που είχαν το προνόμιο να φτάσουν ως το τέλος, βρίσκονται στην πιο δυναμική τους αναμέτρηση. Από τα πρώτα λεπτά του αγώνα οι κρίσιμες φάσεις έχουν καθηλώσει τους θεατές.
Η γαλλική επίθεση αναγκάζει τους αμυντικούς της Κροατίας να παραχωρήσουν φάουλ σε πολύ επικίνδυνο σημείο, λίγο έξω απ’ τη μεγάλη περιοχή. Η Γαλλία ετοιμάζεται για την εκτέλεση, οι παίκτες συνωστίζονται στο ύψος του πέναλτυ, η κροατική ομάδα σχηματίζει τείχος, έχουν επιστρέψει ακόμα και οι πιο προωθημένοι της Κροατίας για να βοηθήσουν στην άμυνα. Η Γαλλία εκτελεί, η μπάλα φεύγει ψηλά, το αμυντικό τείχος μετακινείται κοντά και παράλληλα προς τη γραμμή της μικρής περιοχής, πηδούν πολλοί για να πιάσουν την κεφαλιά, αλλά τους ξεπερνάει όλους ο επιθετικός άσσος της Κροατίας. Με υπεράνθρωπο άλμα ξεπερνάει τα κεφάλια των αντιπάλων του, παίρνει την κρίσιμη κεφαλιά και χάνοντας απ’ τον συνωστισμό την ισορροπία του, προσγειώνεται φαρδύς πλατύς στο γρασίδι.
Μα όταν με ύφος θριάμβου ο δυναμικός σέντερ φορ ξανασηκώνει το βλέμμα του, παγώνει ολόκληρος. Και μαζί του, ο κόσμος όλος της Κροατίας. Η προσπάθειά του δεν είχε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Η κεφαλιά του, υπό ασφυκτική πίεση, δεν έδωσε στη μπάλα τη σωστή κατεύθυνση. Αντί να τη διώξει μακριά, την έστειλε προς τα πίσω, την κάρφωσε από πολύ κοντά στα δίχτυα της εστίας του. Αυτογκόλ! Ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να του συμβεί! Ο άτυχος φορ σκόραρε εις βάρος της ομάδας του. Η αντίδραση του ξαφνιασμένου τερματοφύλακα υπήρξε καθυστερημένη και ατελέσφορη. Τί ατυχία!
Η Γαλλία πανηγύρισε ξέφρενα το 1-0. Καλώς ήλθατε στον χειρότερο εφιάλτη της κροατικής ομάδας! Ήταν η αρχή του τέλους της φιλόδοξης διαδρομής της για το μεγάλο τρόπαιο, που αποδείχτηκε τελικά όνειρο άπιαστο, καθώς ένα βαρύ σκορ 4-2 εις βάρος της σφράγισε την τιτάνια αναμέτρηση.
Τώρα όμως μπήκες και συ στον αγωνιστικό στίβο. Διεκδικείς φιλόδοξα τη δική σου νίκη. Διάβασες, ασκήθηκες, προπονήθηκες, πέρασες τις προκριματικές φάσεις, έφτασες στον μεγάλο τελικό των εξετάσεων.
Ασφαλώς και προσπαθείς για την επιτυχία. Ποιος δεν παλεύει γι’ αυτήν; Όλοι θέλουν να πετύχουν σε κάτι. Μικροί και μεγάλοι έχουν τα όνειρά τους. Άνθρωπος που δεν ονειρεύεται, που δεν βάζει στόχους, που δεν έχει επιδιώξεις, είναι τελειωμένος. Αν δεν περιμένεις τίποτε, έχεις πεθάνει πριν την ώρα σου. Το όνειρο της επιτυχίας είναι το κίνητρο για όλα. Ο κινητήριος μοχλός της ανθρώπινης δημιουργίας. Όλοι θα ήθελαν να πανηγυρίσουν κάποιο μικρό ή μεγάλο θρίαμβο στη ζωή τους.
Γι’ αυτό και δεν επιθυμεί κανείς το αντίθετο. Είναι πάντα απευκταία η αποτυχία. Αυτό που δεν θέλεις να συναντήσεις ποτέ μπροστά σου. Γιατί σου σπάζει τα φτερά. Σου κόβει τα πόδια. Συντρίβει τις ελπίδες σου. Βυθίζει στην απόγνωση, αποθαρρύνει, απογοητεύει. Είναι πάντοτε οδυνηρή αίσθηση, τραυματικό βίωμα η αποτυχία.
Μα πόσο τραγικότερο είναι να συμβαίνει αυτό τη στιγμή που νομίζεις ότι έχεις πιάσει την καλή! Φαντάστηκες ποτέ να νοιώθεις πως κρατάς την επιτυχία στα χέρια σου και να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο; Να ετοιμάζεσαι για θρίαμβο και να οδηγείσαι στον όλεθρο; Να πιστεύεις ότι πέτυχες, σαν τον άτυχο επιθετικό της Κροατίας, και να βρίσκεσαι στη χειρότερη αποτυχία σου; Ποιος θα ’θελε να βρεθεί σε τέτοια θέση;
Μπορείς να είσαι όμως σίγουρος ότι η δική σου προσπάθεια θα στέφεται πάντα από επιτυχία; Είναι άραγε δυνατόν να διασφαλίσεις το επιθυμητό αποτέλεσμα σε καθετί που επιχειρείς; Όχι βέβαια! Είναι κάτι πέρα από τη δύναμή σου αυτό. Ο τρομερά φιλόδοξος πολιτισμός μας, αν και γαυριά για τα θαυμάσια επιτεύγματά του, δεν κατάφερε ακόμα να κάνει θεό τον άνθρωπο. Γιατί δεν μπόρεσε να εξαλείψει μια μικρή λεπτομέρεια: Το ενδεχόμενο της βλάβης, του ατυχήματος, της αποτυχίας που καραδοκεί παντού.
Τα σχέδια και οι προσπάθειές σου μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να αποτύχουν. Η πιθανότητα της βλάβης ή του ατυχήματος συνοδεύει ακόμα και το τελειότερο μηχάνημα που θα μπορούσε να κατασκευάσει σήμερα η επιστήμη. Και το χειρότερο, η ίδια η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν είναι ποτέ δεδομένη. Ενέχει μέσα της πάντα το απρόβλεπτο. Το σωστό ή το λάθος.
Και τότε, τί κάνουμε; Γινόμαστε, απλούστατα, ρεαλιστές και ταπεινότεροι. Δεν μπορούμε να στηριχθούμε απόλυτα στις δικές μας προσπάθειες. Δεν το παίζουμε αυτοχειροτόνητοι θεοί. Αναγνωρίζουμε τα όριά μας, το πεπερασμένο, την αδυναμία μας. Σηκώνουμε τα μάτια μας ψηλά. Αναζητάμε Αυτόν για τον οποίο δεν υπάρχουν ατυχήματα. Για τον οποίο τα πάντα είναι όντως υπό έλεγχο. Όπου δεν υπάρχουν συμπτώσεις, ατυχία ή τύχη. Τον αληθινό Θεό.
Κάλεσέ τον να μπει στη ζωή σου. Χωρίς τη δική σου πρόσκληση, εκείνος είναι μόνιμα stand by. Σε αναμονή. Δεν παραβιάζει ποτέ το άδυτό σου. Μπαίνει μόνο, όταν του ανοίγεις εσύ. Άνοιξέ του λοιπόν και ζήτησέ του να ευλογήσει τις προσπάθειές σου. Δώσε του τα ηνία της ζωής σου. Είναι δοκιμασμένος καθοδηγητής. Είναι όντως «η οδός και η αλήθεια και η ζωή».
Κινήσου ταυτόχρονα με δύο τρόπους, φαινομενικά αλληλοαναιρούμενους. Από τη μια, εσύ κάνε τα πάντα, ό,τι ανθρωπίνως είναι δυνατόν, ό,τι περνάει από το χέρι σου, σαν να εξαρτώνται τα πάντα από σένα. Μα από την άλλη, εναπόθεσε την όλη σου προσπάθεια στα χέρια του Θεού, σαν να εξαρτώνται τα πάντα από Εκείνον. Καρποφορεί μόνο ό,τι έχει τη δική του ευλογία. Χωρίς αυτήν δεν πάει τίποτε μπροστά. Όσο κι αν θέλεις, όσο κι αν προσπαθείς, αν δεν ευλογήσει ο Θεός τον κόπο σου, αργά ή γρήγορα θα πάνε όλα στράφι.
Η σχέση σου μαζί του είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί στη ζωή σου. Και με τη δική του ευλογία θα πετύχεις πολύ περισσότερα από όσα φαντάζεσαι ακόμα και στα πιο τολμηρά όνειρά σου. Αν και όχι πάντα αυτά που επιθυμείς εσύ, αλλά σίγουρα εκείνα που έχεις περισσότερο ανάγκη. Πράγμα που το γνωρίζει μόνο Εκείνος με την πιο απόλυτη σιγουριά. Με τη δική του ευλογία, ακόμα και η αποτυχία μεταποιείται σε οικοδομητικό, δημιουργικό, καθοριστικά θετικό παράγοντα στην πορεία σου. Κάτω απ’ τη δική του καθοδήγηση, ό,τι κι αν σου συμβαίνει, επιτυχία ή αποτυχία, θα είναι πάντα για το καλό σου. Όχι για την ευχαρίστηση της στιγμής, εκεί μπορεί να σε στενοχωρήσει καμμιά φορά, αλλά για το πραγματικό σου συμφέρον. Δεν έχεις παρά μόνο να τον εμπιστευθείς.
Και σε μια σχέση βαθειάς εμπιστοσύνης και ανυπόκριτης αγάπης μαζί του, παρά τις προσωρινές και παροδικές, αναπόφευκτες άλλωστε, αποτυχίες, όχι μόνο οι εξετάσεις σου τώρα, αλλά και ολόκληρη η ζωή σου, μπορεί και εύχομαι να είναι μια σπουδαία, ονειρεμένη,
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!
ΠΗΓΗ
Το ντοκυμαντέρ που όλοι οι Έλληνες οφείλουν να δουν
Του Αντώνη Σπυρόπουλου
Το ντοκυμαντέρ της “Μηχανής του Χρόνου” για τους μεγάλους αγωνιστές ήρωες του 1821 (Νικηταράς, Ανδρούτσος, Μπουμπουλίνα, Μαυρογένους)
Η αλήθεια για το τέλος της Επανάστασης και για όσους αγωνιστές προσπάθησαν να αποτινάξουν από την Ελλάδα την έξωθεν επιβολή των Βαυαρών.
Είναι ακριβώς η ιστορική στιγμή που ο αγώνας της ελευθερίας της Ελλάδας και η κρατική διοίκηση του νεοσύστατου κράτους παραχωρείται στους Βαυαρούς και στον Όθωνα.
Πράξη που θα χαρακτηρίζει την πορεία της Ελλάδας μέχρι σήμερα και θα καθορίσει κάθε μεγάλο γεγονός της νεότερης ιστορίας οδηγώντας την χώρα μέχρι τον εθνικό διχασμό και την τραγωδία της Κύπρου, τα μνημόνια και την παράδοσή της για δεύτερη φορά στους Γερμανούς.
Την άγνωστη αυτή πλευρά της Ιστορίας που η επιτροπή της Αγγελοπούλου και συντεταγμένο το εθνοαποδομητικό μπλοκ θέλουν να αποσιωπήσουν και να σβήσουν από τη μνήμη μας.
Τόσο η αποδόμηση της Ορθόδοξης Παράδοσης και του ρόλου της στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες του νεότερου ελληνισμού, της Ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού, της επιβολής της βαυαροκρατίας στον νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος όσο και η συκοφάντηση των βασικών συντελεστών της Ελληνικής Επανάστασης (Καποδίστριας, Καραϊσκάκης κλπ) είναι ο τρόπος με τον οποίο -τις τελευταίες δεκαετίες- το μπλοκ των αποδομητών συντεταγμένα με την στήριξη της πλειοψηφίας του πολιτικού κόσμου, χρησιμοποιεί προσπαθώντας να εισάγει και να επιβάλει μια νέα “αφήγηση” και εκδοχή του νεότερου ελληνισμού, προσπαθώντας να αποστραγγίσει τον ελληνισμό από το συστατικό στοιχείο της αγωνιστικότητας για ελευθερία, του αντιστασιακού φρονήματος των Ελλήνων απέναντι σε κάθε μορφή τυραννίας. Την “αφήγηση” που υπηρετεί τα ιστορικά αφαιρετικά σχήματα του Μπήτον και κάθε ιστορικού παραχαράκτη της αληθινής εξέλιξης των ιστορικών γεγονότων και των πραγματικών χαρακτηριστικών τους.
Κι αυτός είναι και ο λόγος που οποιαδήποτε επιτροπή για το 1821 ΚΥΡΙΑ και ΜΟΝΗ αποστολή είναι να αναδείξει την πραγματική ιστορία των πρωταγωνιστών της Επανάστασης και τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι ξένες εγγυήτριες δυνάμεις σε αυτήν.
Σήμερα, και για τα 30, τουλάχιστον, τελευταία χρόνια, οι νέες γενιές διαπαιδαγωγούνται υπό το φάσμα της πλήρους ανιστορικότητας, της πολιτικής αφασίας και άγνοιας της πολιτισμικής τους ταυτότητας, με τέτοιο τρόπο που οδηγεί πολλούς από αυτούς στο μίσος για την ίδια την πατρίδα και κάθε πολιτισμικό και αξιακό στοιχείο συνυφασμένο με αυτήν.
Έλληνας χωρίς Ιστορική Συνείδηση και Γνώση, χωρίς Πολιτισμική Αυτογνωσία παύει να έχει ταυτότητα και λόγο ύπαρξης, παύει να έχει πολιτική συνείδηση και ελεύθερο πολιτικό λόγο και γίνεται άθυρμα στα χέρια κάθε μηδενιστικής ναζιστικής ή παγκοσμιοποιητικής εξουσίας.
Καθήκον κάθε εκπαιδευτικού, κάθε εκπαιδευτικής δομής, πολιτιστικού σωματείου είναι να αναδείξει και να μεταφέρει στις νέες γενιές την ιστορία του ελληνισμού. Αυτή που αποκρύπτεται, διαστρεβλώνεται και παραποιείται στα ελληνικά σχολεία. Και πρέπει να αποτελεί τη κυρία διεκδίκηση και αίτημα της σύγχρονης εκπαιδευτικής κοινότητας μαζί με την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας. Αντίθετα το επίσημο κράτος δια στόματος της Υπουργού Παιδείας κας Κεραμέως διατείνεται πως τα αρχαία ελληνικά, άρα και η επαφή των νεοελλήνων με την Αρχαία Γραμματεία αποτελούν νεκρή γλώσσα, όπως παλαιότερα το πολυτονικό σύστημα, γνωρίζοντας ωστόσο πως βασικό ιδιοσυστατικό χαρακτηριστικό του Ελληνισμού είναι η σχέση με τη γλώσσα του, γνωρίζοντας πως οι νέοι σήμερα ολοένα καθίστανται λειτουργικά ανορθόγραφοι. Μόνο σκοπιμότητα και δόλο υποκρύπτει μια τετοια επιλογή. Επιλογή που εναντιώνεται στην πλειοψηφία των Ελλήνων άρα αντιδημοκρατική. Αλλά ποιος νοιάζεται για τις επιλογές και ανάγκες του Ελληνικού λαού όταν στο πρόσφατο παρελθόν δημοψηφίσματα ακυρώθηκαν; Ποιός, ειλικρινά νοιάζεται όταν η πνευματική και πολιτική ηγεσία του τόπου συμπλέουσα με το παρασιτικό κεφάλαιο και τις ελίτ συναινεί στις επιλογές αυτές; Ποιος ειλικρινά νοιάζεται ή θα νοιαστεί στο άμεσο μέλλον όταν συνειδητά έχει συμμετάσχει στην διαμόρφωση μιας αφασιακής ελληνικής κοινωνίας; Και, στο τέλος αυτής της θλιβερής ιστορίας, ποιός θα βρεθεί να νοιαστεί για τον εξανδραποδισμό ενός ολόκληρου λαού όταν ήδη έχει εξανδραποδιστεί;
Είναι, λοιπόν, ζήτημα εθνικής επιβίωσης η αναδιαπαιδαγώγηση των νέων στις αξίες, τον πολιτισμό, την ιστορία, τη γλώσσα και τη λαϊκή τους παράδοση. Είναι ο μόνος δρόμος για να διαμορφωθούν ελεύθεροι πολίτες, να αναδιαρθρωθεί το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, να ανασχηματιστεί το πολιτικό κατεστημένο. Και αυτά θα έπρεπε να αποτελούν τα κύρια αιτήματα του σύγχρονου, προοδευτικού εκπαιδευτικού συστήματος και των φορέων του στην Ελλάδα.
Ο μόνος τρόπος για να επιβιώσει ο ελληνισμός είναι να «ξαναβουτήξει» βαθιά στην ιστορία του, να αποκαταστήσει και να γνωρίσει τη δόξα και τον ηρωισμό των πρωταγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 για να μπορέσει να επιβιώσει ως διακριτή πολιτισμική και εθνική οντότητα ανάμεσα στις άλλες. Ο σεβασμός στην Ιστορία, τον πολιτισμό και τις αξίες ενός έθνους είναι ο μονός τρόπος που οδηγεί στο σεβασμό μιας άλλης διαφορετικότητας.
Πρώτα οφείλουμε να γνωρίζουμε και να σεβόμαστε την δική μας ιδιαιτερότητα ώστε στη συνέχεια να σεβόμαστε την ιδιαιτερότητα των άλλων.
Αυτό είναι πολυπολιτισμικότητα και όχι ένας παγκόσμιος πολιτισμός της κατανάλωσης, της αφασίας και της ιστορικής αμνησίας. Ο πολιτισμικός πολτός είναι το όνειρο της παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου για να εξυπηρετεί τις βουλιμικές διαθέσεις του.
Και η σύγχρονη προοδευτική επανάσταση, 200 χρόνια μετά, οφείλει να είναι η επανάσταση απέναντι σε όλα και όλους αυτούς που συνειδητά εκμαυλίζουν και ισοπεδώνουν την πολιτισμική, πολιτική, ιστορική ταυτότητα των λαών, αν θέλει να καλείται Επανάσταση. Είναι ο μόνος τρόπος η Ελλάδα να γίνει πάλι σύγχρονη και μοντέρνα, ο μόνος δρόμος να ξαναγεννήσει γενιές του ’30.
Ποιό άραγε παρελθόν θα μπορέσει να εκσυγχρονίσει και να εκμοντερνισεί ένας λαός όταν έχει χάσει τη γλωσσική, ιστορική, πολιτισμική του ταυτότητα; Όταν συνελόντι ειπείν δεν έχει μνήμη και παρελθόν; Το Μοντέρνο συνίσταται στο γόνιμο διάλογο με το παρελθόν και τη διαμόρφωση νέων, σύγχρονων εκφάνσεων και δημιουργημάτων που στηρίζονται σε αυτό, όταν, όμως, αυτό το παρελθόν υπάρχει.
ΠΗΓΗ
Όταν η θεολογία ακολουθεί «λαχανιασμένη»
Του ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΡΔΗ
Με αφορμή την κρίση της επιδημίας γίναμε μάρτυρες της προσπάθειας κάποιων «γνωστών» θεολογικών και εκκλησιαστικών κύκλων για μία νέα μορφή προσέγγισης της Εκκλησίας προς τον κόσμο. Η αιχμή του δόρατος ήταν η αλλαγή του τρόπου της Θείας Μετάληψης, προκειμένου και να γίνει σεβαστή η αρχαία παράδοση και να μη θιγεί η ευαισθησία των κοσμικών χριστιανών.
Αυτές οι κινήσεις κάτι δηλώνουν. Αίφνης πληροφορήθηκα ότι στα γαλλικά πλέον ως γλώσσα της Θείας Λειτουργίας στους (Ρωμαιο-) Καθολικούς, το μυστήριο της Μετάνοιας μετατρέπεται σε μυστήριο της «συμφιλίωσης», από την «τελευταία μετάληψη» περνάμε στο «ευχέλαιο των ασθενών», ενώ στο μυστήριο του γάμου έχει παύσει να αναγιγνώσκεται το εδάφιο της Επιστολής προς Εφεσίους που ζητά την υποταγή της γυναίκας στον άνδρα (Roy, 2020: 78). Κατ’ αντιστοιχία με τις δικές μας «συμπάθειες» στον «Πράσινο Πατριάρχη» ή στους μορφωμένους αρχιερείς, οι (Ρωμαιο-) Καθολικοί αγαπούν τους «καλούς Πάπες» (όπως ο Ιωάννης ΚΓ΄ ή ο Φραγκίσκος), και στηλιτεύουν τους αντιδραστικούς Πάπες όταν αυτοί λησμονούν τη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού (όπως ο Ιωάννης- Παύλος Β΄ και ο Βενέδικτος ΙΣΤ΄).
Τα επιχειρήματα είναι πολλά και, ω του θαύματος, ομοιάζουν στις δύο πλευρές του χριστιανικού κόσμου. Πολλοί και από τις δύο πλευρές ομνύουν στο όνομα του Ντίτριχ Μπονχέφερ (1906-1945) και της «θεολογίας του κοσμικού κόσμου». Πιστός, πλέον, σήμερα δεν μπορεί παρά να σημαίνει να υπάρχεις «για τους άλλους», όπου η ηθική υπερέχει κάθε θεολογίας της «αλήθειας» (Roy, 2020: 77). Ο Θεός μιλά «κοσμικά» και ο κόσμος επαναλαμβάνει. Ζούμε εποχές που η Εκκλησία τρέχει ασθμαίνουσα να προλάβει τον κόσμο, υιοθετώντας όλες του τις ευαισθησίες. Είναι χαρακτηριστικό το σκίτσο του Plantu στη Le Monde της δεκαετίας του 1980, το οποίο απεικονίζει μία παραδοσιακή οικογένεια μπροστά στην τηλεόραση: τη στιγμή που ανακοινώνεται μια παρέμβαση του Πάπα, η μητέρα λέει στον σύζυγο «Τρέχα γρήγορα να βάλεις τα παιδιά για ύπνο, πάλι για σεξ θα μιλήσει» (Roy, 2020: 189).
Σε κοινωνικό επίπεδο η μετάλλαξη των μεταπολεμικών «προοδευτικών χριστιανών» έχει ήδη ολοκληρωθεί. Κινήματα εργατών- ιερέων και η Θεολογία της Απελευθέρωσης που φιλόδοξα συμπορεύονταν με κινήσεις διαμαρτυρίας, πλέον επικεντρώνονται στα μείζονα ζητήματα των αμβλώσεων, του γάμου των ομοφυλοφίλων και της μετανάστευσης. Ως εάν η κοινωνική και ταξική δυναμική των «προοδευτικών χριστιανών» των μεταπολεμικών δεκαετιών να «εξατμίστηκε» σε ένα συνονθύλευμα ελευθεριακού φιλελευθερισμού.
Αυτό το θεολογικό- ίσως και εκκλησιαστικό «λαχάνιασμα»- επιτείνεται ακόμη περισσότερο, καθώς η «άλλη πλευρά», αυτή των κοσμικών χριστιανών, δηλαδή των κατ’ όνομα μόνο χριστιανών, που είναι και η συντριπτική πλειοψηφία των κοινωνιών, φεύγει τρέχοντας ιλιγγιωδώς προς νέες ανθρωπολογικές και κοινωνικές θεωρήσεις (απόλυτη βιολογικοποίηση της ζωής, my body is my business, δικαίωμα στην ευθανασία). Η αδιαφορία και η έλλειψη στοιχειώδους θρησκευτικής μόρφωσης αυτών των μαζών- ακόμα και ο Πολ Ποτ θα ήξερε περισσότερη θεολογία, δεν σημαίνει ηρεμία ούτε πολιτισμό. Μόλις οι μάζες αυτές στα όρια της καθημερινής υστερίας εντοπίσουν τον εχθρό τους, επιτίθενται λυσσαλέα. Και ο εχθρός δεν είναι οι mainstream χριστιανοί, δηλαδή αυτοί οι αδιάφοροι και «έχω με άλλα να ασχολούμαι», αλλά όσοι πιστοί της Εκκλησίας επιμένουν, σε πείσμα της κουλτούρας της εποχής, να θέλουν να δομήσουν την ζωή τους στα πλαίσια της δογματικής πίστης. Αυτοί οι κατ’ αυτούς «ζηλωτές» είναι στόχος, διότι δεν θέλουν να αποδεχτούν την αυτό- εκκοσμίκευση της θεολογίας και της Εκκλησίας (Roy, 2020: 101). Τους αντιμετωπίζουν ως ευθεία αμφισβήτηση της κυρίαρχης τους ιδεολογίας, στην οποία έχουν ήδη αφομοιωθεί (οπότε δεν υπάρχει πρόβλημα) οι «προοδευτικοί» και «χαλαροί» χριστιανοί. Οι επιθέσεις είναι πάντοτε αποτελεσματικές: ξεκινούν από δυσφήμηση, κατηγορίες για «αμορφωσιά» και λαϊκισμό, και συνεχίζονται με αποκλεισμούς από κάθε θεσμικό φορέα έκφρασης απόψεων, φθάνοντας μέχρι και το «μπλοκάρισμα» πανεπιστημιακών θέσεων.
«Βρισκόμαστε ενώπιον της δημιουργίας δύο παράλληλων κόσμων που δεν έχουν πια κοινές αξίες: για τους πιστούς το μόνο που μετράει είναι η πίστη, ενώ οι άνθρωποι του κοσμικού κόσμου γνωρίζουν πλέον τόσο λίγα για την θρησκεία, ώστε να θεωρούν ότι ο πιστός είναι στην καλύτερη περίπτωση κάποιος ελαφρώς περίεργος, και στη χειρότερη κάποιος φανατικός» (Roy, 2020: 105).
Αναφορές από Roy Olivier, Η Ευρώπη είναι χριστιανική;, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2020.
ΠΗΓΗ
Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας: Η Θ. Κοινωνία στην εποχή του κορονοϊού
Α. Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Διδάσκοντας το μάθημα των Θρησκευτικών (μτΘ) με κείμενα του Νίκου Καζαντζάκη
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ. Θ.Ε. 5. Κακό. 5.3. Αδικία
Ζήσιμος Λορεντζάτος· 105 χρόνια από τη γέννησή του (25 Ιουνίου 1915 – 03 Φεβρουαρίου 2004)
Παιδείας και Εξωτερικών
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ
Δύσκολο, σχεδόν αδύνατο να συν-εννοηθούν, να συμπέσουν σε κοινή αντίληψη της πραγματικότητας, ένας απλός πολίτης και ένας επαγγελματίας της πολιτικής. Διαφορετικά δεδομένα πιστοποιεί και διαχειρίζεται καθημερινά ο πολίτης, εντελώς άλλα, διαφορετικά ο πολιτικός. Ίδια τα σημαίνοντα (οι λέξεις), διαφορετικά τα σημαινόμενα (τα πράγματα).
Όχι από πρόθεση. Ο πολίτης, επειδή με τη γλώσσα κοινωνεί την πείρα του. Ο επαγγελματίας της εξουσίας, επειδή με τη γλώσσα εκφράζει νομοτελειακά την επαγγελματική διαστροφή του. Δεν υπάρχει επάγγελμα χωρίς κάποια εξειδικευμένη ορολογία («γλώσσα») που οπωσδήποτε απηχεί ένα άλλοτε κοινωνικό λειτούργημα. Και δεν υπάρχει λειτούργημα, που όταν γίνεται επάγγελμα, η γλώσσα του να μη διαστρέφεται σε σημαντική τής χρησιμοθηρίας, όχι πια της κοινωνούμενης ανάγκης.
Ο πολίτης υφίσταται προβλήματα. Ο επαγγελματίας της εξουσίας διεκπεραιώνει συμφέρουσες λύσεις. Συμφέρουσες για τον πελάτη-πολίτη, σε κάποιο ποσοστό και για τον διεκπεραιωτή. Επαγγελματική διαστροφή είναι, να πρωτεύει το συμφέρον του διεκπεραιωτή αυτονόητα. Όπως πάντοτε στην περίπτωση των επαγγελματιών της πολιτικής.
Υπήρξε η ιστορική εξαίρεση, το κατόρθωμα της αρχαιοελληνικής πόλεως. Όπου οι πολίτες κληρώνονταν στα αξιώματα, δεν εκλέγονταν, άρα αποκλειόταν θεσμικά το ενδεχόμενο να μεταποιηθεί το κοινωνικό λειτούργημα σε εξουσιαστικό επάγγελμα. Το ελληνικό μοντέλο ήταν βραχύβιο – «το ανθρώπινο είδος δεν αντέχει πάρα πολλή πραγματικότητα».
Οι πολίτες σήμερα υφίστανται τα προβλήματα, οι επαγγελματίες της εξουσίας διαφημίζουν (και ως πάρεργο διεκπεραιώνουν) αποσπασματικές λύσεις. Αυτή η πραγματικότητα θα μπορούσε να εικονογραφηθεί παραβολικά με τη σχέση πενθούντων συγγενών και εμπορευόμενου νεκροθάφτη: οι συγγενείς θρηνούν την απώλεια αγαπημένου, βιώνουν οδύνη, ο νεκροθάφτης κοστολογεί το φέρετρο, παζαρεύει την ποιότητα του ξύλου, κερδοσκοπεί με τις εντυπώσεις που θα προκαλέσει ο διάκοσμος. Με τον νεκροθάφτη δεν συζητάνε οι συγγενείς το πένθος τους, όπως και οι πολίτες δεν συζητάνε τα ουσιώδη της ζωής τους με τους πολιτικούς.
Οι κάποιας ηλικίας Έλληνες, με ενεργό μνήμη, ας διερωτηθούν: Υπήρξε ποτέ υπουργός Παιδείας στην Ελλάδα διατεθειμένος και ικανός να θέσει και να συζητήσει τη σκανδαλωδέστερη και προκλητικότερη απόδειξη χρεοκοπίας του εκπαιδευτικού συστήματος: το καρκίνωμα της παραπαιδείας, το «φροντιστήριο»; Υπήρξε (έστω ένας) υπουργός Παιδείας ικανός να συνειδητοποιήσει την καίρια απειλή της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού: τη συντελεσμένη ρήξη της γλωσσικής του συνέχειας;
Κι ακόμα: Υπάρχει πολίτης που να θυμάται, στα τελευταία σαράντα χρόνια, Έλληνα υπουργό Εξωτερικών να απευθύνεται στους Τούρκους ομολόγους του από θέσεως ισχύος; Όχι με ρητορικά νταϊλίκια και μεγαλοστομίες, αλλά με γλώσσα ιστορικού ρεαλισμού, δηλαδή πανανθρώπινης πολιτισμικής αξίωσης. Υπήρξε ποτέ τέτοιος υπουργός; Σώζει Έλληνας πολίτης εικόνα Έλληνα αγορητή σε βήμα Διεθνούς Οργανισμού (ΟΗΕ, Ευρωκοινοβουλίου, ΝΑΤΟ ή οποιουδήποτε άλλου) με λόγο καταγγελτικό, όχι τουρκικών παραβάσεων του «Διεθνούς Δικαίου» (ανυπόστατου για κάθε ισχυρόν), αλλά με κραυγή αγωνίας για την προγραμματική εξαφάνιση του τρισχιλιόχρονου ελληνικού, αιγαιοπελαγίτικου πολιτισμού;
Χωρίς ακέραιη τη γεω-πολιτισμική ολότητα του Αιγαίου (τις ακατοίκητες βραχονησίδες του και όλη τη χρωματική γκάμα των νερών σε οποιοδήποτε σημείο του) χάνεται ο μπούσουλας διαδρομής του σύνολου ανθρώπινου πολιτισμού μέσα στην Ιστορία – κραύγασε ποτέ αυτή την αγωνία ελλαδίτης πολιτικός, από διεθνές βήμα, τα τελευταία σαράντα χρόνια; Έχει απίστευτη διεθνοπολιτική ισχύ η ελληνική πολιτισμική κληρονομιά, και συμβαίνει σταθερά να τη διαχειρίζονται ανυποψίαστοι σπιθαμιαίοι, με αποτέλεσμα τον αδιάκοπο ακρωτηριασμό της ιστορικής παρουσίας του Ελληνισμού.
Κάθε επαγγελματίας της εξουσίας στη σημερινή Ελλάδα δείχνει έμπρακτα και πειθήνια παραιτημένος από κάθε σοβαρότητα στην άσκηση εκπαιδευτικής και εξωτερικής πολιτικής, όποια κυβέρνηση κι αν κυβερνάει. Μιθριδατισμός; Ασυνειδησία; Η «νεκροψία» θα δείξει, κάποτε. Σε τελευταία διαδήλωση εκπαιδευτικών, ένα μεγάλο «πανό» απαιτούσε από την υπουργό να «αποσύρει» κάποιο νομοσχέδιο: Την πρόσταζε: «απέσυρε το νομοσχέδιο»! Ο στοιχειώδης σεβασμός του Ελληνικού Λαού και της αξιοπρέπειάς του απαιτούσε από την Κυρία Κεραμέως να έχει απολύσει, ανέκκλητα, την άλλη μέρα το πρωί, τον συντάκτη, τον γραφέα και τους βαστάζους του πανό. Δεν μπορεί να διδάσκουν τα παιδιά μας στο σχολειό, οποιοδήποτε μάθημα, άνθρωποι με θρασύτατη γλωσσική απαιδευσία.
Οδυνηρό, αλλά και θεμελιώδες το δίλημμα: Συντασσόμαστε με το πένθος των οικείων ή με τον ρεαλιστικό εθισμό του νεκροθάφτη; Υποτασσόμαστε στα μικρονοϊκά επινοήματα της «προοδευτικής» τρομοκρατίας ή δίνει «νόημα» στην καθημερινότητά μας η αντίσταση στη φτήνια της αδιάντροπης αγραμματοσύνης;
Υπάρχει το γνήσιο πάθος του ερευνητή, υπάρχει και η φτηνιάρικη περιέργεια του κουτσομπόλη. Η περιέργεια είναι παρακμιακός αυτοηδονισμός. Η απάντηση, όμως, στο ερώτημα του ερευνητή θα φώτιζε τα αινίγματα του μέλλοντός μας. Λοιπόν, ποιοι σύμβουλοι, ποιο σκεπτικό, ποια σοφία ή ποιος εκβιασμός οδήγησαν τον πρωθυπουργό στην πολιτική στελέχωση των υπουργείων Παιδείας και Εξωτερικών; Η αλήθεια θα φώτιζε παρόν και μέλλον.
ΠΗΓΗ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ ΠΩΣ ΘΑ ΓΛΥΤΩΣΟΥΜΕ;
Τοῦ ΧΡΙΣΤΟΥ ΔΑΛΚΟΥ
Ἡ σύσταση τοῦ κ. Μπαμπινιώτη στόν κ. Τσιόδρα νά χρησιμοποιῇ ἀντί τοῦ lockdown τόν ὅρο «ἀπαγορευτικό», ἡ ἀμηχανία τοῦ πρωθυπουργοῦ γιά τήν χρήση ἑνός ἀμετάφραστου ὅρου ὅπως silver economy,[1] ἡ ἀναφορά τοῦ ὑφυπουργοῦ Πολιτικῆς Προστασίας σέ ὁμάδες high risk καί low risk κ.λπ., ἀποτελοῦν ἐνδείξεις γιά ἕνα μεῖζον πρόβλημα πού χρήζει συντονισμένης ἀντιμετώπισης, καί πού εἶναι ἡ μαζική εἰσροή ἀμετάφραστων ὅρων στήν γλῶσσα μας.
Εἶναι ἑπομένως φανερό ὅτι χρειάζεται ἡ σύσταση ἑνός -ὄχι ἀπαραιτήτως πολυμελοῦς- ὀργάνου πού νά ἀναλαμβάνῃ τό ἔργο τῆς μεταγλώτισσης τῶν νέων ὅρων, ὅταν ἀκόμα δέν ἔχουν διαδοθῆ ἐν εἴδει κορωνοϊοῦ στήν κοινωνία, ὁπότε εἶναι δύσκολο -ἄν καί ὄχι ἀδύνατο- νά τούς ἀποσύρῃ κανείς ἀπό τήν κυκλοφορία.
Ἡ διευθέτηση αὐτή δέν εἶναι οὔτε χρηματοβόρα οὔτε μοχθοβόρα, θά ἔλεγα μάλιστα ὅτι μπορεῖ νά βασισθῇ στήν δραστηριότητα ἑνός καί μόνο ἀτόμου πού νά διαθέτῃ εὐαισθησία, γνώση καί φαντασία, καί νά ὑπηρετῇ στό κέντρο τῆς ἐξακτίνωσης τῶν νέων ὅρων (τ.ἔ. τήν ἑλληνική ραδιοτηλεόραση). Ἐλπίζω πώς τό ἄτομο μέ τά ἀπαραίτητα αὐτά προσόντα θά ἀνήκῃ ἤδη στό προσωπικό τῆς ΕΡΤ –διότι ἄν δέν ὑπάρχῃ εἶναι καιρός νά πᾶμε νά πνιγοῦμε ὁμαδικῶς-, ὁπότε τό μόνο πού ἔχει νά κάνῃ ἡ κυβέρνηση εἶναι νά ὁρίσῃ ἕναν ὑπεύθυνο μεταγλώττισης νέων ὅρων καί ὁ ὁποιοσδήποτε κυβερνητικός φορέας νά ἀπευθύνεται σ᾿ αὐτόν καί νά λαμβάνῃ τήν ἀπάντηση αὐθημερόν.
Σέ περίπτωση πού ὑπάρχει μεταφραστική ἀμηχανία, θά εἶναι δυνατόν ὁ ὑπεύθυνος μεταγλώττισης νά προστρέχῃ στίς συμβουλές καμμιά δεκαριά «εἰδικῶν», πού θά εἶναι διατεθειμένοι νά διατυπώσουν τήν γνώμη τους – ἀμισθί βεβαίως. Ἄς κάνουμε κάτι γιά τήν γλῶσσα μας, ὅσο εἶναι ἀκόμα καιρός, γιατί οἱ δυσοίωνες ἐξελίξεις τείνουν νά πάρουν τήν μορφή χιονοστιβάδας.
[1] Ὁ ὅρος, κατά τήν ταπεινή μου ἄποψη, θά μποροῦσε νά μεταγλωττισθῇ ὡς «πρεσβοικονομία», ὁ ὅρος silver tourism ὡς «πρεσβυτουρισμός» κ.λπ., πρβλ. πρέσβυς, πρεσβύτης (= γέρων).
ΠΗΓΗ