Οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα κατά την ημέρα της Πανσέληνου που γινόταν μετά την εαρινή ισημερία και επειδή ο Χριστός αναστήθηκε μετά το Εβραϊκό Πάσχα, η Α’ Οικουμενική σύνοδος που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ.Χ. καθόρισε τον παρακάτω συνοδικό κανόνα:
Το Πάσχα θα εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την Πανσέληνο, η οποία συμπίπτει ή έπεται της εαρινής ισημερίας.
Έτσι ποτέ δεν συμπίπτει το Εβραϊκό με το Χριστιανικό Πάσχα.
Για τον καθορισμό του Ορθοδόξου Πάσχα η εαρινή ισημερία, δηλαδή η ημερομηνία που η διάρκεια της ημέρας είναι ίση με την διάρκεια της νύχτας, υπολογίζεται σύμφωνα με το παλιό ημερολόγιο (Ιουλιανό ημερολόγιο).
Αντίθετα οι Προτεστάντες και οι Καθολικοί ορίζουν την ημερομηνία της εαρινής ισημερίας σύμφωνα με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, και αυτή η ημερομηνία είναι η 21 Μαρτίου, οπότε γιορτάζουν το Πάσχα από 22 Μαρτίου μέχρι 25 Απριλίου.
Τα σφάλματα του Ιουλιανού ημερολογίου έναντι στο Γρηγοριανού, τοποθετούν την εαρινή ισημερία στις 28 Μαρτίου, οπότε αν πέσει Κυριακή το Πάσχα θα εορτασθεί στις 28+7 δηλαδή στις 4 Απριλίου. Έτσι οι Ορθόδοξοι γιορτάζουν το Πάσχα από τις 4 Απριλίου και μετά.
Τα δύο βασικά κριτήρια για τον καθορισμό της ημερομηνίας του Πάσχα των Ορθοδόξων σε ημέρες Απριλίου είναι:
α. ο προσδιορισμός της ημερομηνίας της πασχαλινής Πανσέληνου
( δ – 2) και
β. ο υπολογισμός των ημερών από την πανσέληνο μέχρι την Κυριακή του Πάσχα
( ζ + 5)
Η ημερομηνία του Ορθοδόξου Πάσχα σε ημέρες Απριλίου δίνεται από τη σχέση του μεγάλου μαθηματικού Gauss:
Η = (δ-2)+(ζ+5), όπου
τα α, β, γ είναι τα υπόλοιπα των διαιρέσεων :
α=(έτος)/19 [από τον κύκλο του Μέτωνα],
Ο Κύκλος του Μέτωνα (ή Μετωνικός Κύκλος) είναι μια εντυπωσιακή ανακάλυψη της αρχαίας ελληνικής αστρονομίας που κατάφερε να «συμφιλιώσει» το ηλιακό έτος με τις φάσεις της Σελήνης. Ορίστε τα βασικά σημεία που τον καθιστούν σημαντικό:
1. Η Μαθηματική Σύλληψη
Ο Αθηναίος αστρονόμος Μέτων, το 432 π.Χ., παρατήρησε ότι 19 ηλιακά έτη ισούνται σχεδόν-ακριβώς με 235 σεληνιακούς μήνες.
-
Συγκεκριμένα, μετά από 19 χρόνια, οι φάσεις της Σελήνης πέφτουν ξανά στις ίδιες ημερομηνίες του ηλιακού έτους.
-
Το σφάλμα αυτής της περιόδου είναι ελάχιστο (μόλις λίγες ώρες ανά κύκλο), κάτι που για τα δεδομένα της εποχής ήταν τεράστιο επίτευγμα ακρίβειας.
2. Η Πρακτική Εφαρμογή
Επειδή το σεληνιακό έτος (354 ημέρες) είναι μικρότερο από το ηλιακό (365,25 ημέρες), τα ημερολόγια της αρχαιότητας «έχαναν» τις εποχές. Για να διορθωθεί αυτό, στον κύκλο των 19 ετών προσθέτονταν 7 εμβόλιμοι μήνες:
-
Τα 12 έτη είχαν 12 μήνες.
-
Τα 7 έτη (τα λεγόμενα «εννεακαιδεκατηρίδες») είχαν 13 μήνες.
3. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Ίσως η πιο διάσημη εφαρμογή αυτής της γνώσης βρίσκεται στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Στην πίσω πλευρά του αρχαίου υπολογιστή υπάρχει μια σπειροειδής κλίμακα 235 υποδιαιρέσεων που απεικονίζει ακριβώς τον Κύκλο του Μέτωνα, επιτρέποντας στον χρήστη να προβλέπει τις πανσελήνους και τις εκλείψεις για δεκαετίες.
β=(έτος)/4 [κάθε τέσσερα χρόνια το έτος είναι δίσεκτο]
γ=(έτος)/7 [οι 7 ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος]
Τον παραπάνω αλγόριθμο μπορούμε πολύ εύκολα να τον πραγματοποιήσουμε με ένα πρόγραμμα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
Για π.χ για το έτος 2026 , αρχικά θα βρούμε τον αριθμό α . Είναι , α=12, Κατόπιν , β=2 και γ=3.
Ο αριθμός δ είναι το υπόλοιπο της διαίρεσης (19*12+16) / 30 , προκύπτει δ=4.
Ο αριθμός ζ προκύπτει απ την διαίρεση (4+12+24)/7. Που το υπόλοιπο της είναι 5 , άρα ζ=5.
Η ημερομηνία του Ορθόδοξου Πάσχα φέτος είναι 12/4/26.
Για το 2027 είναι, α=13 , β=3 , γ=4, δ=23 και ζ=6 , άρα Πάρχα θα έχουμε στις 2/5/27.
Για το 2028 είναι , α=14 , β=0 , γ=5 , δ=12 και ζ=1 , άρα Πάσχα θα έχουμε στις 16/4/2028.
Αν θέλετε τα παραπάνω ΚΑΙ το ΑΡΧΕΙΟ excel κάντε ΚΛΙΚ ΕΔΩ.
Περισσότερα, μπορείτε να δείτε εδώ : ΠΗΓΗ
