Οι χειρονομίες που κάνουμε όταν κουβεντιάζουμε δεν είναι καθόλου μικρής σημασίας. Σύμφωνα με τον φιλόσοφο J.L. Austin: «O βαθμός συνεννόησης που επιτυγχάνουν δύο συνομιλητές εξαρτάται από το πόσο κατορθώνουν να επιλύσουν αποτελεσματικά όλα τα κατ’ αρχάς απροσδιόριστα στοιχεία που περιβάλλουν την εκφορά του λόγου τους, όπως είναι το είδος της σχέσης τους, ο τόνος της φωνής τους, οι παραγλωσσολογικές χειρονομίες τους, οι αναφορές τους στο άμεσο περιβάλλον. Οποιοδήποτε είδος γραπτού λόγου είναι υποχρεωμένο να οργανώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε είτε να ξαναδημιουργεί λεκτικά όλα τα συμφραζόμενα που στον προφορικό λόγο συνυπάρχουν τη στιγμή της εκφοράς είτε να δημιουργεί νέα συμφραζόμενα». Οι παραγλωσσικές χειρονομίες αποτελούν έτσι αναπόσπαστο τμήμα της επικοινωνιακής πράξης, όχημα εξίσου πυκνό σε νοήματα όσο και η ίδια η γλώσσα. Το έργο της Ιωάννας Αντωνίου-Κρητικού «Επικοινωνώ στα ελληνικά. Εννοιολογικό λεξικό χειρονομιών και εκφράσεων» (Ελληνικά Γράμματα, σελ. 220) αποτελεί ένα πολυτιμότατο εγχειρίδιο, το πρώτο που αποκτούμε στη γλώσσα μας για το νόημα που έχουν οι κινήσεις των χεριών, του κεφαλιού, των ματιών, των φρυδιών ή των ώμων μας όταν μιλάμε. «Για πρώτη φορά στην ελληνική γλωσσολογική έρευνα, σημειώνει στον πρόλογο του βιβλίου ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης, μελετάται και αναλύεται εξαντλητικά το θέμα του παραγλωσσικού (κινητικού) κώδικα στην επικοινωνία των Ελλήνων ομιλητών. Το θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και γιατί τα παραγλωσσικά φαινόμενα χαρακτηρίζουν ευρύτερα τη γλωσσική επικοινωνία, αλλά και γιατί οι Ελληνες όπως και άλλοι μεσογειακοί λαοί χρησιμοποιούν συχνά και σε μεγάλη έκταση τέτοια παραγλωσσικά φαινόμενα που συμπληρώνουν (σπάνια και υποκαθιστούν) τη λεκτική επικοινωνία». Το Λεξικό της Ιωάννας Αντωνίου-Κρητικού είναι ένας εύχρηστος τόμος ο οποίος κατατάσσει 164 ελληνικές παραγλωσσικές χειρονομίες σε 84 εννοιολογικές κατηγορίες. Κάθε κίνηση και έκφραση συνοδεύεται από σκίτσο που έχει σχεδιάσει με ευκρίνεια ο εικονογράφος Λευτέρης Βλαχάκης, ακολουθεί η λεκτική τους απόδοση, η περιγραφή τους, καθώς και παραδείγματα χρήσης τους στον γραπτό και τον προφορικό λόγο. Στην κατηγορία «άγνοια» έχουμε έτσι την έκφραση «δεν ξέρω» την οποία υποδηλώνουμε «σηκώνοντας τα δυο χέρια μέχρι το ύψος των ώμων, ανασηκώνοντας παράλληλα τα φρύδια και τους ώμους, κι έχοντας τα χείλη σφιγμένα». Και ακόμα έχουμε την έκφραση «Κούνια που σε κούναγε!» όπου «κουνάμε πάνω κάτω το κεφάλι και σφίγγουμε τα χείλη με περιφρόνηση». Στην κατηγορία «απειλή» έχουμε την έκφραση «Θα φας ξύλο!» όπου «κουνάνε στραμμένη ελαφρώς προς τα αριστερά την παλάμη μας απειλητικά πάνω-κάτω» αλλά και «διπλώνοντας τον δείκτη μας και δαγκώνοντάς τον με μανία». Εχουμε την έκφραση «θα σε σκίσω στα δύο!» όπου «με τις δύο παλάμες στραμμένες προς τα κάτω και κλεισμένες σε γροθιές, κάνουμε σαν να θέλουμε να σκίσουμε κάτι». Εχουμε την έκφραση «Θα σε σφάξω!» όπου «με την παλάμη μας τεντωμένη και στραμμένη προς τα κάτω σαν κοφτερό μαχαίρι, κάνουμε σαν να θέλουμε να κόψουμε τον λαιμό μας». Κι έχουμε τέλος και την έκφραση «Θα σε πνίξω!» όπου «κάνουμε ότι δήθεν σφίγγουμε δυνατά τον λαιμό κάποιου, έχοντας τις δύο παλάμες μας αντικριστές και μπροστά από το σώμα, με τους δείκτες μας και τους αντίχειρες να σχηματίζουν κύκλο».