Μια πρωτοποριακή και πολλά υποσχόμενη κλινική δοκιμή, με στόχο την αποκατάσταση ατόμων που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο, μέσω των βλαστοκυττάρων, πρόκειται να ξεκινήσει βρετανική εταιρεία βιοτεχνολογίας, σε συνεργασία με ομάδα γιατρών από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης.
Οι ειδικοί ελπίζουν ότι τα κύτταρα, τα οποία θα εμφυτεύσουν στους ασθενείς, θα ενεργοποιήσουν τα μέρη του εγκεφάλου που υπέστησαν βλάβη και θα αποκατασταθούν ορισμένες από τις κινητικές και διανοητικές λειτουργίες.
Η πειραματική αυτή θεραπεία θα διενεργηθεί σε 12 ασθενείς, που πέρασαν εγκεφαλικό κάποια στιγμή τους τελευταίους 24 μήνες.
Πενήντα παιδιά την ημέρα κακοποιήθηκαν σεξουαλικά τον περασμένο χρόνο, στην Αγγλία και την Ουαλία, δηλαδή περισσότερα από 20.000 παιδιά συνολικά το 2008, αποκαλύπτουν τα στοιχεία της αστυνομίας που δόθηκαν στη δημοσιότητα.
Σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Οργάνωσης για την Πρόληψη της Βίας κατά ανηλίκων που βασίστηκε στα στοιχεία αυτά, περίπου 1 στις 4 περιπτώσεις ήταν παιδιά κάτω των 10 ετών, ενώ περισσότερα από 800 περιστατικά αφορούσαν παιδιά κάτω των 4 ετών.
«Οι αριθμοί συνθέτουν ένα γκρίζο τοπίο, αλλά δυστυχώς είναι μόνο ένα μικρό δείγμα των όσων συμβαίνουν, καθώς πολλές περιπτώσεις κακοποίησης δεν έρχονται ποτέ στο φως», δήλωσε υπεύθυνος της οργάνωσης. «Αυτά τα συγκλονιστικά στοιχεία απλά αποκαλύπτουν πόσο μικρά είναι τα παιδιά που πέφτουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, αν και οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν νεαρούς εφήβους. Προφανώς, βεβαίως, τα πολύ μικρά παιδιά που πέφτουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης δεν μπορούν να αποκαλύψουν τι συμβαίνει και γι’ αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο να έχουμε σαφή εικόνα της κατάστασης».
Τα στοιχεία του 2008 περιλαμβάνουν συνολικά 20.758 περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων, από τις οποίες περίπου οι 5.000 αφορούν παιδιά κάτω των 10 ετών, οι 163 περιπτώσεις αφορούν παιδιά ενός ή δύο ετών, ενώ ο αριθμός των κοριτσιών που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση είναι εξαπλάσιος από αυτόν των αγοριών.
Οι ουρανοί της Ευρώπης έγιναν πιο καθαροί, αλλά αυτό βοηθά στην αύξηση της θερμοκρασίας.
Ουδέν καλό αμιγές κακού. Η ομίχλη, το νέφος και η θολούρα έχουν μειωθεί πάνω από την Ευρώπη κατά την τελευταία 30ετία, όμως η θετική αυτή εξέλιξη έχει μια αρνητική όψη, καθώς αυξάνει την θερμοκρασία και συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το συμπέρασμα αυτό, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, προκύπτει από μελέτη, με επικεφαλής τον Ρομπέρ Βοτάρ της γαλλικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, που μελέτησε στοιχεία από 342 μετεωρολογικούς σταθμούς στην Ευρώπη.
Μεταξύ 1978-2006 η ποιότητα του αέρα στην ατμόσφαιρα βελτιώθηκε, αλλά οι θερμοκρασίες σε τμήματα της Ευρώπης, ειδικά στο βορρά, το κέντρο και τα ανατολικά, αυξήθηκαν πάνω από το μέσο όρο. Η μελέτη αποδίδει τουλάχιστον το 20% αυτής της αύξησης της θερμοκρασίας (που στην ανατολική Ευρώπη φθάνει μέχρι και 50%) στο καθάρισμα της ατμόσφαιρας, καθώς όταν υπάρχει ομίχλη και νέφος, ένα μέρος από τις ακτίνες του ήλιου αντανακλάται πίσω στο διάστημα και η επιφάνεια της Γης ψυχραίνει. Αντίθετα, η καθαρότερη ατμόσφαιρα σημαίνει μεγαλύτερη απορρόφηση των ηλιακών ακτίνων.
Κατά τα τελευταία 30 χρόνια, ο αριθμός των ημερών με περιορισμένη ορατότητα μειώθηκε κατά το ήμισυ σχεδόν, ένα φαινόμενο που συνδέεται με τα μειωμένα επίπεδα στην ατμόσφαιρα του διοξειδίου του θείου, το οποίο αποτελεί υποπροϊόν της καύσης του πετρελαίου και του άνθρακα και δημιουργεί την όξινη βροχή.
Ειδικά στην ανατολική Ευρώπη, μετά την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων, έκλεισαν πολλά παλαιά και ρυπογόνα εργοστάσια που έκαιγαν άνθρακα, γεγονός που οδήγησε σε αισθητή μείωση του διοξειδίου του άνθρακα και του νέφους στην ατμόσφαιρα.
Σύμφωνα με τις επίσημες εκτιμήσεις του Διακυβερνητικού Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξήθηκε κατά 0,74 βαθμούς Κελσίου μεταξύ 1996-2005, ενώ ο ρυθμός αύξησης κατά την τελευταία 50ετία ήταν διπλάσιος του ρυθμού του προηγούμενου μισού αιώνα.
Σύμφωνα με τη νέα γαλλική μελέτη, μια «κουβέρτα» νέφους πάνω από μια περιοχή μπορεί να μειώσει την τοπική θερμοκρασία κατά 2 περίπου βαθμούς.
Σε μια αγορά όπως αυτή των βιντεοπαιχνιδιών, στην οποία κατά παράδοση κυριαρχούν εταιρείες κολοσσοί των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας αλλά και της Δυτικής Ευρώπης, η κυκλοφορία του Darkfall, ενός διαδικτυακού παιχνιδιού ρόλων (MMORPG) που φέρει ελληνική σφραγίδα σίγουρα προκαλεί ενδιαφέρον. Το kathimerini.gr είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον Τάσο Φλάμπουρα, αντιπρόεδρο της Aventurine, εταιρείας ανάπτυξης του παιχνιδιού, λίγες μόλις εβδομάδες πριν την επίσημη κυκλοφορία του παιχνιδιού.
Η επίσκεψη στα γραφεία της Aventurine είναι από κάποιες απόψεις ιδιαίτερη. Αφενός, γιατί τα στελέχη της δε συνηθίζουν να δίνουν συνεντεύξεις και αφετέρου γιατί η δυνατότητα επίσκεψης σε μια εταιρεία που θα κυκλοφορήσει ένα από τα πιο αναμενόμενα διαδικτυακά παιχνίδια, σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας μεγάλης λίστας ερωτήσεων.
Η ιστορία δημιουργίας του Darkfall ξεκινά πριν από έξι χρόνια, όταν ο κ. Φλάμπουρας βρισκόταν τότε στη Νορβηγία. «Παίζοντας παιχνίδια της εποχής και ακούγοντας τα σχόλια των παικτών, αρχίσαμε να σκεφτόμαστε πώς θα ήταν το τέλειο, για εμάς, παιχνίδι», εξηγεί. Η κεντρική ιδέα τότε, αλλά και τώρα, είναι η δημιουργία ενός παιχνιδιού στο Διαδίκτυο που θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που ζητούν οι παίχτες από αντίστοιχα παιχνίδια.
Μέσα από μια σειρά συζητήσεων, σκέψης και διαπραγματεύσεων, ιδρύθηκε στην Ελλάδα η Aventurine, το 2003, αριθμώντας τότε 19 άτομα, Έλληνες και Νορβηγούς. Αρχικά, οι δημιουργοί του παιχνιδιού απέβλεπαν σε ένα παιχνίδι που θα απευθύνεται σε σχετικά περιορισμένο κοινό, low budget, αλλά ταυτόχρονα ποιοτικό και διασκεδαστικό για όποιον ασχοληθεί μαζί του.
Τριακόσιες χιλιάδες χρήστες
Μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια ωστόσο, τα πράγματα πήραν διαφορετική τροπή, ειδικά με τη δημοσίευση φωτογραφιών από το παιχνίδι και άλλων στοιχείων που κίνησαν το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας των παιχτών που ασχολούνται με διαδικτυακά παιχνίδια. Σταδιακά, ξεκινώντας από «ψίθυρους» στα φόρα του Ίντερνετ, και με τις πληροφορίες για την ανάπτυξη του που κατά καιρούς διέρρεαν, το παιχνίδι έφτασε να γίνει τόσο δημοφιλές, ώστε να θεωρείται σύμφωνα με έγκυρα εξειδικευμένα sites του εξωτερικού, ένα από τα πιο αναμενόμενα παιχνίδια για υπολογιστές, και το πιο αναμενόμενο της κατηγορίας του.
Ήδη πολλούς μήνες πριν την κυκλοφορία του, «τα forums του παιχνιδιού μετρούν 300.000 εγγεγραμένους χρήστες που έχουν κάνει περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια posts. Πρόκειται για ασύλληπτο αριθμό» εξηγεί ο κ. Φλαμπουράς και προσθέτει: «Υπάρχει ήδη πόλωση γύρω από το παιχνίδι, αυτοί που περιμένουν το Darkfall να κυκλοφορήσει και θεωρούν ότι θα αλλάξει τα δεδομένα στα MMO, και εκείνοι που αμφιβάλλουν ακόμη και για την ανάπτυξη του». Κάπως έτσι εξηγείται και ο λόγος που τα στελέχη της εταιρείας αποφεύγουν να δίνουν συνεντεύξεις, γιατί απλούστατα δε χρειάζεται. Ο «θόρυβος» που έχει προκαλέσει το Darkfall είναι τόσο μεγάλος, που οποιαδήποτε ενέργεια προώθησης του κρίνεται μη αναγκαία, αν λάβει κανείς υπόψη και τις ταπεινές προσδοκίες της εταιρείας για το παιχνίδι, που πιθανόν να διαψευστούν.
Τι απαιτείται όμως για τη δημιουργία ενός Massive Online Multiplayer παιχνιδιού, που θεωρείται, και όχι άδικα, ένα από τα πιο απαιτητικά και δύσκολα είδη παιχνιδιών; «Στην κατασκευή του Darkfall συμμετέχουν πολλές διαφορετικές ομάδες προγραμματιστών και developers προκειμένου να κατασκευαστεί ο τεράστιος κόσμος του παιχνιδιού, τα περιβάλλοντα αλλά και τα αντικείμενα που θα χρησιμοποιούν οι παίχτες, με κάθε λεπτομέρεια», εξηγεί ο αντιπρόεδρος της Aventurine. Μάλιστα, είναι αξιοσημείωτο ότι, στην προσπάθεια απόδοσης του κόσμου ακριβώς με τον τρόπο που η ομάδα ανάπτυξης έβλεπε το παιχνίδι, η εταιρεία κατασκεύασε τη δική της μηχανή γραφικών. «Δεν υπήρχε καμία μηχανή που να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες μας και να μπορεί να απεικονίσει τους χαρακτήρες και όλες τις λεπτομέρειες που θέλαμε να περιλαμβάνει ο κόσμος», σχολιάζει ο κ. Φλάμπουρας.
Δημιουργία κοινοτήτων
Το Darkfall πέρασε, όπως συνηθίζεται για όλα τα παιχνίδια του είδους του, μία περίοδο δοκιμαστικής λειτουργίας (beta) με περιορισμένους σε αριθμό, πραγματικούς χρήστες. Ο λόγος είναι αφενός να εντοπιστούν κάποια λάθη στον κόσμο που δημιουργήθηκε, από τους ίδιους τους χρήστες, αλλά και να εκφράσουν τις εντυπώσεις τους προς την ομάδα ανάπτυξης, να κάνουν ακόμη και προτάσεις για πράγματα που θα ήθελαν να δουν να υλοποιούνται στο παιχνίδι. «Τα σχόλια των testers ήταν πολύ θετικά. Εντύπωση προκάλεσε το A.I. (Τεχνητή Νοημοσύνη) του παιχνιδιού, για το οποίο προσπαθήσαμε πραγματικά πολύ» εξηγεί ο κ. Φλάμπουρας. «Τα πλάσματα στον κόσμο του Darkfall είναι σκεπτόμενα, αξιολογούν καταστάσεις και κρίνουν ανάλογα, ενώ μπορούν και να συνεργαστούν μεταξύ τους».
Κεντρική ιδέα στις φιλοδοξίες των δημιουργών του παιχνιδιού είναι η δημιουργία κοινοτήτων των παιχτών και η συνεργασία τους. «Έχει δοθεί μεγάλη βάση το «multiplayerability», τη συνεργασία για το χτίσιμο πόλεων και την ευημερία των παιχτών στον εικονικό κόσμο του παιχνιδιού», όπως αναφέρει ο κ. Φλάμπουρας. Στην ουσία, το παιχνίδι παρέχει μια πλατφόρμα, μέσα στην οποία οι παίκτες οργανώνοντας και χτίζουν πόλεις, συνεργάζονται, μάχονται για να αντιμετωπίσουν κοινούς εχθρούς ή κάνουν επεκτατικούς πολέμους για να φτάσουν σε κοινούς στόχους.
Τέλος, ένα παιχνίδι fantasy, όπως είναι το Darkfall, προϋποθέτει την ύπαρξη μιας μυθολογίας που δικαιολογεί κάθε τι που συμβαίνει στον κόσμο του. Δημοφιλή παιχνίδια όπως το Warcraft, κρύβουν πίσω τους τόμους μυθολογίας και βιβλίων που έχουν γραφτεί από δεκάδες συγγραφείς. Στο Darkfall ωστόσο, η μυθολογία του παιχνιδιού αντιμετωπίστηκε λίγο διαφορετικά: Αν και υπάρχει μυθολογία, που γράφτηκε ειδικά για το παιχνίδι, στόχος είναι οι χρήστες να δημιουργήσουν με τις πράξεις τους τη μυθολογία του παιχνιδιού, να είναι αυτοί που θα καθοδηγήσουν την ιστορία του.
Ειδικοί υποστηρίζουν ότι θα ρίξουν τη θερμοκρασία με γενετικώς τροποποιημένα φυτά που θα αντανακλούν το ηλιακό φως
Καλλιέργεια με γενετικώς τροποποιημένο καλαμπόκι. Επιστήμονες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις από τις κλιματικές αλλαγές με «φυτά-καθρέφτες»
Στο τραπέζι των ιδεών για τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών και ειδικά η αύξηση της θερμοκρασίας έπεσε και μια νέα, ιδιαίτερα πρωτοποριακή. Βρετανοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αν τροποποιήσουμε γενετικώς καρπούς που χρησιμοποιούνται ευρέως στις καλλιέργειες (καλαμπόκι, κριθάρι, βρώμη κ.ά.) ώστε να αντανακλούν πίσω στο Διάστημα μεγάλες ποσότητες του ηλιακού φωτός, η θερμοκρασία του πλανήτη θα μειωθεί σημαντικά. Οι ειδικοί ονόμασαν τη μέθοδο albedo-diet («λευκή δίαιτα», σε ελεύθερη μετάφραση) και αναφέρουν ότι αν τροποποιηθούν γενετικώς οι καλλιέργειες με αυτόν τον τρόπο, η θερμοκρασία σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη είναι πιθανό να μειωθεί ακόμη και κατά δύο βαθμούς Κελσίου.
Είναι γνωστό ότι ο μηχανισμός αντανάκλασης του ηλιακού φωτός του πλανήτη βασιζόταν ως σήμερα στις πολικές περιοχές του πλανήτη. Η αύξηση της θερμοκρασίας και το λιώσιμο των πάγων όμως επιφέρουν το αντίστροφο αποτέλεσμα αφού στις παγωμένες περιοχές απελευθερώνονται όλο και μεγαλύτερες εκτάσεις ανοικτής θάλασσας η οποία, σε αντίθεση με τους πάγους, απορροφά το ηλιακό φως συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της θερμοκρα σίας. Πρόκειται για το λεγόμενο albedo effect (φαινόμενο λευκαύγειας) και οι ερευνητές θεωρούν ότι τη θέση των πάγων μπορεί να πάρουν οι νέες καλλιέργειες.
Ε πιστήμονες του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ πραγματοποίησαν προσομοιώσεις για να διαπιστώσουν τι θα συνέβαινε αν όλες οι καλλιέργειες στον πλανήτη τροποποιούνταν έτσι ώστε να έχουν αυξημένες ικανότητες αντανάκλασης του ηλιακού φωτός. Αρχικώς οι ερευνητές απογοητεύτηκαν όταν είδαν ότι οι τροποποιημένες καλλιέργειες σε παγκόσμιο επίπεδο δεν φαίνεται να προσφέρουν αξιοσημείωτη μείωση της θερμοκρασίας. Αναθάρρησαν όμως όταν είδαν ότι σε κάποιες περιοχές η θερμοκρασία είναι πιθανό να μειωθεί ακόμη και δύο βαθμούς Κελσίου. Αυτές που στην προσομοίωση φαίνεται να ευεργετούνται περισσότερο από τα φυτά-καθρέφτες είναι η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική.
«Πρόκειται για μια ιδέα που θα πρέπει να συζητηθεί σοβαρά αφού τα στοιχεία δείχνουν ότι από όλες τις προτάσεις γεωμηχανικής που έχουν διατυπωθεί, αυτή εδώ είναι πιο αποτελεσματική και χωρίς να εμφανίζει σε πρώτη φάση κάποιες ανεπιθύμητες παρενέργειες. Αντιθέτως μάλιστα είναι πιθανό η τροποποίηση να έχει και οφέλη για τους αγρότες αφού μπορεί οι νέες ποικιλίες να είναι πιο αποδοτικές και να αποφέρουν μεγαλύτερες σοδιές» αναφέρει ο Αντι Ριντγουελ, μέλος της ερευνητικής ομάδας.
Ζήσαμε το απόλυτο γουέστερν αγναντεύοντας αφ? υψηλού τις βουνοκορφές, πάνω από τους αετούς και τα έλατα, στα 1.600 μέτρα.
Σφηνωμένο στη γρανιτένια αγκαλιά της βόρειας Πίνδου, το ψηλότερο χωριό της Ελλάδας και των Βαλκανίων όχι μόνο δεν πέφτει σε χειμέριο ύπνο αλλά υποδέχεται εγκάρδια τον ταξιδιώτη, ολόκληρο μια ζεστή αγκαλιά. Ανηφορίζουμε για το χιλιοτραγουδισμένο βλαχοχώρι των Γρεβενών, δρόμος γεμάτος πήχεις χιονιού, καθώς εδώ ο χειμώνας δεν αστειεύεται. Η Σαμαρίνα ξεπροβάλλει χτισμένη αμφιθεατρικά στην πλαγιά του Σμόλικα, κάτω από το δάσος της Κιούρστα. Εδώ οι καμινάδες των σπιτιών κάνουν ολονυχτίες για να ξορκίσουν το χοντρό μακεδονίτικο κρύο, με τις κόκκινες λαμαρίνες στις στέγες ετοιμοπόλεμες για το χιονιά.
Ο ξυλουργός του χωριού Γιώργος Κιάκας, ένας από τους 25 μόνιμους κατοίκους της Σαμαρίνας το χειμώνα, θα μας προϋπαντήσει στο χάνι, την πλατεία με τον πλάτανο. Αναζητούμε καταφύγιο στην ταβέρνα «Ο γερο-Σμόλικας» του Λάκη Αβέλλα, δίπλα στο τζάκι, που καταπίνει αχόρταγα τα ρόμπολα. Ενας γύρος τσίπουρο με γλυκάνισο, κάτω από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες παλαιών Σαμαριναίων με τσιγκελωτές μουστάκες, και η παρέα ξεδιπλώνει την ιστορία ενός χωριού σε μόνιμο πηγαινέλα?
«Από πάντα η Σαμαρίνα ήταν κεφαλοχώρι, με κύρια πηγή εσόδων την κτηνοτροφία, τη βιοτεχνία και το εμπόριο. Οι παππούδες έφταναν με τα ζώα ως την Τεργέστη, να πουλήσουν μάλλινα και υφαντά. Ως το 1940 το χωριό είχε 1.800 σπίτια, χτισμένα με πέτρα μαζεμένη από τα γύρω ποτάμια, τόσο κοντά το ένα με το άλλο, ώστε ίσα που χωρούσε να περάσει ένα μουλάρι φορτωμένο». Η Σαμαρίνα, περιγράφουν, είχε ζαχαροπλαστεία που έφτιαχναν καραμέλα και λουκούμι, σαμαρά και πεταλάδες για τα 2.500 μουλάρια, τα «οχήματα» της εποχής, κουδουνάδες, υφαντουργεία, νεροτριβές. «Από δω πέρασαν Τούρκοι, Ιταλοί, Γερμανοί, ο Εμφύλιος, μόνο οι Βλάχοι έμειναν και τα κοπάδια τους. Ο,τι τέχνη έμαθαν οι Σαμαριναίοι, τη μετέφεραν κάτω, Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Καστοριά, Κοζάνη, Τρίκαλα, όπου βρέθηκαν».
Ολόγυρα απ? το χωριό στρούγκες και στάνες περιμένουν τα ζώα να γυρίσουν από τα χειμαδιά κάτω στο θεσσαλικό κάμπο. «Μιλάμε για 60.000 γιδοπρόβατα κι αγελάδες που ασπρίζουν τα βουνά» περιγράφει ο κ. Κιάκας. «Φεύγουν τα κοπάδια το φθινόπωρο για τη Λάρισα και τέλη Μαΐου τα ανεβάζουν, οι περισσότεροι με τα φορτηγά, ορισμένοι ακόμα με τα πόδια». «Παλιά το χωριό κατοικούνταν Μάιο με Οκτώβριο. Γινόταν ο χαιρετισμός, στο γεφυράκι που περάσατε για να μπείτε στο χωριό ήταν οι πέτρες των δακρύων. Αλλος τραβούσε για Δράμα, άλλος για Λάρισα και Καρδίτσα. Χωρίζονταν φιλίες, μάνες, γιοι, αντρόγυνα, αρραβωνιασμένοι κι αντάμωναν πάλι στη Σαμαρίνα το άλλο καλοκαίρι».
Ο δρόμος μακρύς από τα βουνά μέχρι τα χειμαδιά κι αντίστροφα, ψυχαγωγία του αγωγιάτη τα βλάχικα τραγούδια, «από τη ζωή βγαλμένα και απ? τον αγώνα», σαν το λαϊκό άσμα «Τα παιδιά της Σαμαρίνας». Ξεκίνησε σαν μοιρολόι, εξηγεί ο κ. Κιάκας και σιγοψιθυρίζει τους στίχους για τον αρχηγό των Σαμαριναίων που τραυματίστηκε στον αγώνα κατά των Τούρκων στο Μεσολόγγι και πριν πεθάνει ζήτησε από τα κλεφτόπουλα «σαν πάτε πάνω στα βουνά, ψηλά στη Σαμαρίνα, τουφέκια να μη ρίξετε, τραγούδια να μην πείτε?».
Σήμερα τα παιδιά της Σαμαρίνας, σαν τον 30χρονο Ζήση Κιάκα, εκδίδουν με μεράκι περιοδικό για τον τόπο τους που θα το ζήλευαν για την ύλη του πολλά έντυπα της πρωτεύουσας, στήνουν γουστόζικους ξενώνες, όπως το «La Noi» της Τόνιας, «ασχολούνται με την κτηνοτροφία κι αβγαταίνουν τα ζώα αντί να τα μειώσουν», μας λέει ο Λάκης Αβέλλας. Ακόμα και το χειμώνα το χωριό όχι μόνο δεν σου δίνει την αίσθηση της ερημιάς, αλλά παντού συναντάς νέους ανθρώπους.
Οσο για το καλοκαίρι, από τις επτά το πρωί στην πλατεία γίνεται χαμός. «Τραβάει τα παιδιά η Σαμαρίνα» μας λέει ο γραμματέας της κοινότητας Χρήστος Γιώτσας, που στο μεταξύ έχει μπει στην κουβέντα. Κοσμοσυρροή σε αειθαλή στέκια, σαν το ζαχαροπλαστείο «Πανελλήνιον», αλλά και στα μοδάτα μπαράκια «Ματζάτο», «Ταμάμ», «Mad», που κρατούν τη νεολαία για clubbing στη Σαμαρίνα!
Ο ήλιος έχει γείρει, «πάμε κατά πέρα, στ? άλογα;» ρωτάει ο Χρήστος τους συντοπίτες του. Πάμε! Ανεβαίνουμε στο τζιπ του Λάκη και μπαίνουμε στο λασπωμένο χωματόδρομο για να εντοπίσουμε τα βαρβάτα με τα χαρέμια τους, τα άλογα της ράτσας της Πίνδου, που μοιρασμένα σε τρεις ομάδες, με επικεφαλής από έναν επιβήτορα και τα θηλυκά, ζουν μέρα νύχτα ελεύθερα στο δάσος, βόσκουν γρασίδι και μόνο σαν πέσει πυκνό χιόνι αναζητούν στο στάβλο καταφύγιο από τα αγρίμια και τη βαρυχειμωνιά. Ενα πουλαράκι θηλάζει τη μάνα του, ο Χρήστος σφυρίζει και το κοπάδι αρχίζει να ροβολά την πλαγιά. Αγναντεύουμε τη Βασιλίτσα, τις χιονισμένες κορφές του Ολύμπου, τη ραχοκοκαλιά του Γράμμου, 360 μοίρες βουνά, έτσι να κάνεις από δω πάνω και νομίζεις πως θα τα αγγίξεις. Μόνος ήχος η χλαπαταγή των αλόγων πάνω στο βρεγμένο χώμα. Οι χαίτες ανεμίζουν, το τρίχωμά τους γυαλίζει στο χειμωνιάτικο ήλιο, περνούν σαν θρόισμα ανάμεσά μας, άγρια Δύση στα αλπικά λιβάδια της Σαμαρίνας.
Ο καθηγητής Πάνος Α.Λιγομενίδης είναι ο νέος εκλεγμένος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών για το 2009. Η εγκατάστασή του πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο της Ακαδημίας. Ο Ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Σβολόπουλος κατέλαβε τη θέση του Αντιπροέδρου, ο Ακαδημαϊκός Παναγιώτης Βοκοτόπουλος τη θέση του Γραμματέως επί των Δημοσιευμάτων και ο Ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Κριμπάς τη θέση του Γραμματέως επί των Πρακτικών. Ο Πάνος Α. Λιγομενίδης γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1928. Είναι Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Πολιτείας Μέριλαντ των ΗΠΑ και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 1993. Διευθύνει το Γραφείο Ερευνών της Επιστήμης της Πληροφορικής & Ηλεκτρονικής της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ είναι Πρόεδρος του Κέντρου της Ελληνικής Γλώσσας (Υπ. Παιδείας) και της Εταιρείας της Ελληνικής Γλωσσικής Κληρονομιάς. Εργάστηκε στις ΗΠΑ ως ερευνητής της εταιρείας IBM και ως Καθηγητής των Πανεπιστημίων Στάνφορντ, UCLA, Μέριλαντ και του Πολυτεχνείου της Μαδρίτης. Ήταν Αντιπρόεδρος (Ερευνών) της Caelum Research Corporation, Τεχνικός Σύμβουλος πολλών εταιρειών και Δημόσιων Οργανισμών. Έχειδιακριθείμεπληθώρατιμητικώνδιακρίσεων, όπωςDistinguished Professor of Electrical Engineering, Outstanding Educator of America, και Ford Foundation Fellow. Έχει αξιόλογο ερευνητικό και εκτεταμένο δημοσιευμένο επιστημονικό έργο. Κατά την τελετή της εγκατάστασής του, ο κ. Λιγομενίδης μίλησε με θέμα: «Εγκλειδωμένες κοινωνίες: Με τα μάτια της επιστήμης της πληροφορικής». Μεταξύ άλλων, επεσήμανε ότι «λόγω της μη-προσαρμογής της Παιδείας στις απαιτήσεις της σύγχρονης ανοιχτής κοινωνίας με την εκρηκτική πληροφόρηση, δεν γίνεται σωστή εφαρμογή της ταχέως αναπτυσσόμενης Τεχνολογίας της Πληροφορικής για την αποτελεσματική εκπαίδευση ατόμων που να είναι ικανά να μετουσιώνουν την πληροφορία σε δυνητική Γνώση. Όμως κάτι τέτοιο είναι εφικτό. Εξαρτάται από εμάς. Είναι ευθύνη όλων μας». Κάνοντας αναφορά στις πρόσφατες ταραχές στην Αθήνα, ο νέος πρόεδρος είπε ότι «οι νέοι της εποχής μας διαισθάνονται την ανάγκη για ριζική αναθεώρηση στείρων αντιλήψεων στην Παιδεία και για αλλαγή νοοτροπίας. Το θέμα της ποιότητας στην Παιδεία μας δεν είναι μόνο διαδικαστικό και οικονομικό. Αυτές μπορεί να είναι αναγκαίες αλλά όχι ικανές συνθήκες. Αν, ανάμεσα στο πλήθος των διαμαρτυρόμενων καταστροφικών χαβαλετζήδων που αντιδρούν με αντικοινωνικούς τρόπους, υπάρχουν έστω και δέκα που να έχουν αντιληφθεί την σημασία και τον ρόλο της συλλογικής συνείδησης στις κρίσιμες ώρες των καιρών μας, αυτοί είναι δέκα περισσότεροι από τους πρεσβύτερους γονείς, δασκάλους και κομματικούς πολιτικούς, τους “καλά προσαρμοσμένους υπηρέτες της καθημερινότητας“. Θα πρέπει να τους αφουγκραστούμε και να αποκαταστήσουμε μια νέα σχέση αξιοπιστίας και συνεννόησης, όπως συνέστησε προ ημερών και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μας: “Προς ποια ανθρωπότητα θέλουμε να κατευθυνθούμε;“” Ο κ. Λιγομενίδης αναφέρθηκε και στο νέο ηλεκτρονικό κόμβο, που προστίθεται στην ιστοσελίδα www.infoacademy.gr του Γραφείου Ερευνών που διευθύνει στην Ακαδημία Αθηνών, ο οποίος αφορά στη διάδοση της επιστημονικής γνώσης και στην ενημέρωση για την προληπτική διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Εξάλλου, κατά τη διάρκεια της δημόσιας συνεδρίας της Ακαδημίας Αθηνών ο απερχόμενος Πρόεδρος Κωνσταντίνος Δρακάτος αναφέρθηκε στο έργο των Κέντρων και Γραφείων Ερεύνης της Ακαδημίας κατά το 2008.
Θα διαβάσατε ίσως πριν από λίγες ημέρες ότι επιστήμονες απομόνωσαν γενετικό υλικό που πιθανώς κάποτε θα επιτρέψει την αναβίωση ενός εξαφανισμένου είδους: του τίγρη της Τασμανίας. Πόσο αλήθεια είναι αυτό; Και αν είναι, ποια είδη βρίσκονται στην κορυφή της λίστας υποψηφίων;
Η συνταγή για τη δημιουργία οποιουδήποτε πλάσματος είναι γραμμένη στο DΝΑ του. Ετσι, όταν τον περασμένο Νοέμβριο οι γενετιστές δημοσίευσαν τη σχεδόν ολοκληρωμένη αλληλουχία DΝΑ του εξαφανισμένου τριχωτού μαμούθ, υπήρξε μεγάλη συζήτηση για την πιθανότητα να μπορέσουν να το ξαναφέρουν στη ζωή. Η δημιουργία ενός ζώντος, αναπνέοντος πλάσματος από την αλληλουχία του γονιδιώματός του, το οποίο υπάρχει μόνο στη μνήμη ενός υπολογιστή, δεν είναι δυνατή αυτή τη στιγμή. Αλλά κάποιος, κάποια μέρα, είναι βέβαιον ότι θα το προσπαθήσει, προφητεύει ο Στέφαν Σούστερ (Stephan Scjuster), μοριακός βιολόγος του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια και κινητήριος δύναμη πίσω από το ερευνητικό πρόγραμμα του τριχωτού μαμούθ.
Εκτός από το τριχωτό μαμούθ λοιπόν ποια άλλα θηρία θα μπορούσαν να ξαναζήσουν; Μόνο εκείνα για τα οποία θα διαθέτουμε μια πλήρη αλληλουχία του γονιδιώματός τους. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχει καμιά ελπίδα. Και συνήθως όταν ένα πλάσμα πεθαίνει, το DΝΑ που υπάρχει στις σάρκες του σύντομα αποσυντίθεται, καθώς γίνεται αντικείμενο επίθεσης βακτηρίων.
Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες το DΝΑ συντηρείται. Αν το δείγμα έχει πεθάνει από το κρύο και έχει παραμείνει σε στρώμα πάγου κάπου στη Σιβηρία ή πέθανε σε μια σκοτεινή σπηλιά ή μια εντελώς ξηρή περιοχή, τότε η πιθανότητα εύρεσης ορισμένων άθικτων κομματιών DΝΑ είναι πολύ αυξημένη. Ακόμη και σε ιδανικές συνθήκες όμως δεν υπάρχει γενετική πληροφορία ικανή να επιβιώσει για περισσότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια (πράγμα που σημαίνει ότι οι δεινόσαυροι που εξαφανίστηκαν πολύ νωρίτερα δεν έχουν καμιά ελπίδα να ξαναζήσουν), αν και μόνο πολύ νεότερα ευρήματα δίνουν καλής ποιότητας DΝΑ. « Μόνο δείγματα νεότερα των 100.000 χρόνων αξίζει να μελετηθού ν» λέει ο Σούστερ.
Τα γονιδιώματα αρκετών εξαφανισμένων ειδών εκτός του τριχωτού μαμούθ αποκωδικοποιούνται ήδη, αλλά το να αξιοποιηθούν αυτά για τη δημιουργία ζωντανών οργανισμών δεν θα είναι εύκολο. « Είναι δύσκολο να πει κανείς πως ποτέ δεν θα συμβεί τίποτε » λέει ο Svante Ρaabo του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ για την Εξελικτική Ανθρωπολογία στη Λειψία της Γερμανίας και προσθέτει: «Πάντως θα απαιτηθούν τεχνολογίες τόσο διαφορετικές από αυτές που χρησιμοποιούμε σήμερα ώστε δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα γινόταν κάτι τέτοιο ».
Αλλά πριν από 50 χρόνια, ποιος θα το πίστευε ότι σήμερα θα είμαστε σε θέση να διαβάσουμε όλες τις οδηγίες για τη δημιουργία ανθρώπων, να θεραπεύσουμε κληρονομικές ασθένειες, να κλωνοποιήσουμε θηλαστικά και να είμαστε τόσο κοντά στη δημιουργία τεχνητής ζωής; Υπό την προϋπόθεση ότι θα αναπτυχθεί η απαιτούμενη τεχνολογία, επιλέξαμε μερικά εξαφανισμένα είδη που θα μπορούσαν κάποια μέρα να ξαναζήσουν. Φυσικά το να φέρει κανείς τέτοια ζώα ξανά στη ζωή θα γεννούσε μια σειρά από πρακτικά προβλήματα, όπως για παράδειγμα, πού θα μπορούσαν να ζήσουν, αλλά προς το παρόν ας μη χαλάσουμε τη διασκέδαση…
Ο τελευταίος τίγρης της Τασμανίας, που ονομαζόταν Μπέντζαμιν, πέθανε στον ζωολογικό κήπο Ηobart το 1936. Η ύπαρξη διαφόρων συντηρημένων ιστών ηλικίας λιγότερο των 200 χρόνων σημαίνει ότι οι γενετιστές θα είναι σε θέση να απομονώσουν καλής ποιότητας DΝΑ και να αποκωδικοποιήσουν σύντομα το γονιδίωμά του. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε η αποκωδικοποίηση του μιτοχονδριακού DΝΑ το οποίο είχε εξαχθεί από ένα μουσειακό είδος. Σε ό,τι αφορά την ανάστασή του πάντως το γεγονός ότι πρόκειται για μαρσιποφόρο αποτελεί πλεονέκτημα σε σχέση με τα άλλα θηλαστικά. Η κύηση στα μαρσιποφόρα θηλαστικά διαρκεί λίγο, ενώ δημιουργείται ένας απλός πλακούντας, γεγονός που σημαίνει μικρότερες πιθανότητες ασυμβατότητας μεταξύ εμβρύου και παρένθετης μητέρας που θα ανήκει σε άλλο είδος. Για τον τίγρη της Τασμανίας παρένθετη μητέρα θα είναι ο διάβολος της Τασμανίας, ενώ μετά τη γέννησή του το έμβρυο θα μπορεί να τραφεί με γάλα όσο θα μεγαλώνει σε έναν τεχνητό μάρσιπο.
Τριχωτός ρινόκερος coelodonta antiquitatis Εξαφανίστηκε: Πριν από 10.000 χρόνια Συντήρηση DΝΑ: 4/5 Κατάλληλη παρένθετη μητέρα: 5/5
Η ανάσταση του τριχωτού ρινόκερου έχει πολλές πιθανότητες να συμβεί. Οπως και με το μαμούθ, υπάρχει πληθώρα καλά συντηρημένων δειγμάτων στο μόνιμο στρώμα πάγου και η διαθεσιμότητα τριχών και κεράτων είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Αυτά τα δείγματα μπορούν να πλυθούν με σαμπουάν και λευκαντικό προκειμένου να απομακρυνθεί το DΝΑ των μικροβίων και στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν ένζυμα για να απελευθερωθεί σχεδόν καθαρό το DΝΑ του ρινόκερου. Αυτό σημαίνει ότι πολύ σύντομα οι γενετιστές θα αποκωδικοποιήσουν το DΝΑ του τριχωτού ρινόκερου. Ωστόσο, η νεκρανάστασή του δεν φαίνεται πιθανή, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν σήμερα κοντινοί συγγενείς του. Αυτό συμβαίνει επειδή και οι σημερινοί ρινόκεροι απειλούνται και οι ίδιοι με εξαφάνιση.
Σμιλόδοντας smilodon fatalis Εξαφανίστηκε: πριν από 10.000 χρόνια Συντήρηση DΝΑ: 3/5 Κατάλληλη παρένθετη μητέρα: 3/5
Ο σμιλόδοντας θα πρέπει να ήταν τρομερός στην όψη. Υπάρχουν κάποια καταπληκτικά δείγματά του από ορυχεία γαιανθρακόπισσας στην ευρύτερη περιοχή του Λος Αντζελες. Ωστόσο, η γαιανθρακόπισσα καθιστά δύσκολη την απομόνωση DΝΑ και κανείς ως σήμερα δεν έχει πετύχει να απομονώσει ικανές ποσότητες. Υπάρχουν όμως και κάποια δείγματα στο μόνιμο στρώμα πάγου και εφόσον αυτά αποδειχθούν καλύτερη πηγή DΝΑ, το αφρικανικό λιοντάρι θα είναι η καλύτερη παρένθετη μητέρα και δότης ωαρίων για την ανάσταση του σμιλόδοντα.
Νεάντερταλ homo neanderthalensis Εξαφανίστηκε: πριν από 25.000 χρόνια Συντήρηση DΝΑ: 1/5 Κατάλληλη παρένθετη μητέρα: 5/5
Μια πρώτη αλληλουχία DΝΑ του Νεάντερταλ πρόκειται να δημοσιοποιηθεί κάποια στιγμή εφέτος, ενώ θα χρειαστούν άλλα δύο χρόνια δουλειάς για την πλήρη αποκωδικοποίηση του γονιδιώματός του, λέει ο Svante Ρaabo του Ινστιτούτου Μαχ Πλανκ για την Εξελικτική Ανθρωπολογία στη Λειψία της Γερμανίας. Ενώ ο Ρaabo και οι συνεργάτες του ελπίζουν να συγκρίνουν το εν λόγω γονιδίωμα με αυτό του ανθρώπου με την ελπίδα να ανακαλύψουν διαφορές μεταξύ των ανθρώπων και των μυστηρίων εξαδέλφων μας, υπάρχουν εικασίες για ανάσταση του Νεάντερταλ. Χάρη στη στενή συγγένειά μας οι άνθρωποι θα αποτελούσαν τους πιθανότερους δότες ωαρίων και παρένθετες μητέρες. Περιττό πάντως να πούμε πως κάτι τέτοιο είναι μάλλον απίθανο να συμβεί…
Το 2002 γενετιστές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης έλαβαν άδεια να ανατάμουν ένα από τα καλύτερα συντηρημένα δείγματα ντόντο. Επρόκειτο για ένα οστό ποδιού με δέρμα και φτερά, το οποίο ήταν κλειδωμένο στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου. Το εγχείρημα είχε ως αποτέλεσμα την απομόνωση μικρών ποσοτήτων μιτοχονδριακού DΝΑ και τίποτε άλλο. Από τότε κανένα άλλο δείγμα ντόντο δεν απέδωσε ούτε ίχνος DΝΑ αλλά οι επιστήμονες δεν απελπίζονται. Αν κάτι βρεθεί πάντως, και υπάρξει μια αλληλουχία DΝΑ, το βάρος της ανάστασης του ντόντο θα πέσει στον εξάδελφό του, το περιστέρι.
Υπάρχει πολύ DΝΑ σε καλά συντηρημένα οστά ή ακόμη και αβγά μόα τα οποία εντοπίστηκαν σε σπηλιές της Νέας Ζηλανδίας, έτσι ώστε η αποκωδικοποίηση του γονιδιώματος του πτηνού αυτού να είναι μάλλον εφικτή. Αλλά ποιο μόα απ΄ όλα; Θα ήταν πρόκληση να πάει κανείς για το τεράστιο Dinornis robustus το οποίο είχε ύψος 3 μέτρα, όμως φαίνεται λογικότερο να αρχίσουμε από το μικρότερου μεγέθους Μegapteryx didinus. Παρά το γεγονός ότι είναι μόνο μακρινοί συγγενείς με τη στρουθοκάμηλο, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αβγά στρουθοκαμήλου για να υποδεχθούν το γονιδίωμα του μόα. Καθώς όμως ως σήμερα δεν έχει καταστεί δυνατή η κλωνοποίηση πτηνού, θα ήταν μάλλον καλύτερη στρατηγική να τροποποιηθεί γενετικά το έμβρυο της στρουθοκαμήλου έτσι ώστε να προσιδιάζει στο μόα.
Ιρλανδικό ελάφι megaloceros giganteus Εξαφανίστηκε: πριν από 7.700 χρόνια Συντήρηση DΝΑ: 3/5 Κατάλληλη παρένθετη μητέρα: 2/5
Οι κυνηγοί ελαφιών θα έδιναν τα πάντα για να μπορούσαν να θηρεύσουν αυτόν τον γίγαντα της Πλειστοκαίνου, ο οποίος κάποτε ζούσε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ενας τυπικός αρσενικός είχε ύψος γύρω στα δύο μέτρα ενώ το εύρος των κεράτων του έφτανε τα τέσσερα μέτρα. Επρόκειτο πάντως μάλλον για ζαρκάδι παρά για ελάφι και ο κοντινότερος ζωντανός συγγενής του είναι το πολύ μικρότερο σημερινό ζαρκάδι. Καθώς τα δύο είδη διαχωρίστηκαν πριν από 10 εκατομμύρια χρόνια, η απόσταση μεταξύ τους μικραίνει την πιθανότητα να δούμε ένα ζωντανό ιρλανδικό ελάφι.
Το πιθανότερο είδος να «αναστηθεί» είναι αυτό που παραμένει ζωντανό και σήμερα. Ερευνητές ειδικοί στη διατήρηση των ειδών παγώνουν δείγματα ορισμένων επαπειλούμενων ειδών, έτσι ώστε να είναι δυνατή η δημιουργία κλώνων τους στο μέλλον. Βασικές προϋποθέσεις για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι η ανεύρεση κατάλληλου οικοσυστήματος για τη φιλοξενία τους και παρένθετης μητέρας ενός συγγενικού είδους. Στην περίπτωση του γορίλα η παρένθετη μητέρα θα είναι χιμπαντζής.
Το Facebook, το ΜySpace ή το LinkedIn έχουν παίξει, τα τελευταία χρόνια, καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία κοινωνικών και επαγγελματικών δικτύων σε όλο τον κόσμο. Τώρα, εδώ και λίγο καιρό, ένα ανάλογο εικονικό δίκτυο, το ResearchGATE (www.researchgate.net) έχει εμφανισθεί, απευθυνόμενο αποκλειστικά σε επιστήμονες και ερευνητές που θέλουν να διασυνδεθούν με συναδέλφους τους από όλο τον κόσμο.
Eίναι η πρώτη δωρεάν διαδικτυακή κοινότητα Web 3.0, που είναι ανοιχτή σε όλους τους ερευνητές, επιτρέποντάς τους να παρουσιάσουν τον εαυτό τους και τα ερευνητικά τους έργα, να αναζητήσουν ανθρώπους και έρευνες που τους ενδιαφέρουν, να βρουν συνεργάτες με την χρήση καινοτομικών εφαρμογών και, γενικά, να αυξήσουν την αποδοτικότητα της εργασίας τους.
Η ResearchGATE, μεταξύ άλλων, επιτρέπει στους ερευνητές να έχουν πρόσβαση σε μια εξειδικευμένη μηχανή αναζήτησης με ισχυρούς αλγόριθμους, που συνδέεται με βάσεις δεδομένων, όπως η PubMed, και επεξεργάζεται περιλήψεις πάνω από 30 εκατομμυρίων επιστημονικών εργασιών και άρθρων για να βρει αυτό που ενδιαφέρει ακριβώς τον ερωτώντα. Κατά τον ίδιο τρόπο, υποδεικνύει επιστήμονες η ομάδες επιστημονικών συζητήσεων στο Ίντερνετ που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη αναζήτηση.
Η πύλη δημιουργήθηκε πριν πέντε μήνες και ήδη δικτυώνει πάνω από 14.000 ερευνητές διεθνώς, από 21 χώρες. Μέχρι στιγμής η πλειονότητα των ερευνητών που χρησιμοποιούν το δίκτυο, είναι από τη Γερμανία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον διευθυντή μάρκετινγκ της πύλης, Αλεξάντερ φον Φράιχολντ-Χίνεκεν, η ResearchGATE είναι το ταχύτερα αναπτυσσόμενο επιστημονικό δίκτυο και το πιο καινοτομικό.
ΚΑΝΤΑΧΑΡ. Ενα πρωινό, πριν από δυο μήνες, η Σάμσια Χουσεϊνί και η αδελφή της πήγαιναν στο σχολείο, όταν ένας άνδρας τις πλησίασε με τη μοτοσικλέτα του και τις ρώτησε: «Πηγαίνετε σχολείο;». Την ίδια στιγμή, τράβηξε την μπούργκα από το κεφάλι της Σάμσια και ψέκασε το πρόσωπό της με καυστικό οξύ. Αν οι επιθέσεις με οξύ εναντίον της Σάμσια και άλλων 14 μαθητριών και δασκάλων στόχευαν να τρομοκρατήσουν τα κορίτσια και να τα κρατήσουν στο σπίτι, απέτυχαν τελείως.
Σήμερα, σχεδόν όλα τα τραυματισμένα κορίτσια έχουν επιστρέψει στο σχολείο τους, στο Mirwais, ανάμεσά τους και η Σάμσια, το πρόσωπο της οποίας κάηκε τόσο πολύ, ώστε χρειάστηκε να μεταφερθεί στο εξωτερικό για θεραπεία. Ακόμη πιο σημαντικό, σχεδόν όλες οι μαθήτριες σ? αυτήν τη βαθειά συντηρητική κοινότητα, επέστρεψαν επίσης – περίπου 1.300 κορίτσια συνολικά.
Στα πέντε χρόνια λειτουργίας του, το Mirwais που χτίστηκε από την ιαπωνική κυβέρνηση φαίνεται να έχει προκαλέσει κάτι σαν επανάσταση. Ακόμη και όταν οι Ταλιμπάν σφίγγουν τον κλοιό γύρω από την Κανταχάρ, τα κορίτσια πάνε καθημερινά στο σχολείο.
Η κατασκευή καινούργιων σχολείων και η διασφάλιση ότι τα παιδιά -ειδικά τα κορίτσια- θα τα παρακολουθούν ήταν από τους στόχους της κυβέρνησης.
Ορισμένες από τις μαθήτριες του Mirwais βρίσκονται στο τέλος της εφηβείας τους και πηγαίνουν σχολείο για πρώτη φορά. Την ίδια στιγμή, οι Ταλιμπάν έχουν καταστήσει τα σχολεία έναν από τους επιλεκτικούς στόχους τους και καίνε εκατοντάδες από αυτά.
Ποιοι είναι οι δράστες;
Ωστόσο, παραμένει μυστήριο ποιος βρισκόταν πίσω από τις επιθέσεις με οξύ. Οι Ταλιμπάν αρνήθηκαν κάθε ανάμειξη. Η αστυνομία συνέλαβε οκτώ άνδρες και λίγο αργότερα το υπουργείο Εσωτερικών έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο, που έδειχνε δυο άνδρες να ομολογούν. Ενας από αυτούς είπε ότι πληρώθηκε από αξιωματούχο της ISI, των πακιστανικών μυστικών υπηρεσιών, για να επιτεθεί. Την περασμένη εβδομάδα, όμως, ο Αφγανός πρόεδρος Χαμίντ Καρζάι δήλωσε ότι δεν υπήρξε πακιστανική εμπλοκή.
Ενα πράγμα είναι βέβαιο. Στους μήνες που προηγήθηκαν των επιθέσεων, οι Ταλιμπάν είχαν εισέλθει στην περιοχή του Mirwais και τα άλλα προάστια της Κανταχάρ. Μαζί τους άρχισαν να εμφανίζονται και αφίσες, στα τοπικά τεμένη, μια από τις οποίες έγραφε: «Μην αφήνετε τις κόρες σας να πάνε σχολείο».
Τις μέρες μετά την επίθεση, το σχολείο του Mirwais έμενε άδειο. Κανένας γονιός δεν άφηνε την κόρη του να βγει έξω.Επειτα από τέσσερις μέρες, με άδειες αίθουσες, ο διευθυντής του, Μαχμούντ Κανταρί κάλεσε τους γονείς. Ηλθαν εκατοντάδες -πατέρες και μητέρες- και ο Κανταρί τους παρότρυνε να αφήσουν τα κορίτσια τους να επιστρέψουν στο σχολείο. «Τους είπα, αν δεν στείλετε τα κορίτσια σας στο σχολείο, θα νικήσει ο εχθρός», λέει ο Κανταρί. «Η εκπαίδευση είναι ο τρόπος για να βελτιώσουμε την κοινωνία μας».
Το αληθινό και το δίκαιο έχουν απ' τη φύση μεγαλύτερη δύναμη από το ψέμα και το άδικο
Αριστοτέλης
Το να λες την αλήθεια είναι πάντοτε η καλύτερη μέθοδος και ασφαλέστερος δρόμος για τη ζωή
Μένανδρος
Αν δεν μπορείς να πείς την αλήθεια, δεν είσαι υποχρεωμένος να πείς ψέμα. Ανάμεσα τους υπάρχει η διέξοδος της σιωπής.
