ΛΟΝΔΙΝΟ. Αμερικανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο ανθρώπινος οργανισμός έχει την ικανότητα να «αποταμιεύει» ύπνο για να τον χρησιμοποιήσει κάποια δεδομένη στιγμή που θα τον έχει ανάγκη. Με απλά λόγια, καλό είναι όταν έχουμε τη δυνατότητα να κοιμόμαστε περισσότερες ώρες απ΄ όσο συνήθως, γιατί αυτές οι επιπλέον ώρες θα «αποθηκευθούν» με κάποιον τρόπο στον οργανισμό και αν χρειαστεί να μείνουμε ξάγρυπνοι δεν θα κουτουλάμε από τη νύστα. Επιστήμονες στο Στρατιωτικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Walter Reed πραγματοποίησαν το εξής πείραμα. Τα μέλη μιας ομάδας ατόμων ακολούθησαν για μία εβδομάδα το κανονικό τους πρόγραμμα ύπνου, ενώ τα μέλη άλλης ομάδας είχαν τη δυνατότητα να κοιμούνται όσο ήθελαν. Στη συνέχεια οι δύο ομάδες υπεβλήθησαν σε διαδικασία στέρησης ύπνου και διαπιστώθηκε ότι τα μέλη της ομάδας που είχε κοιμηθεί περισσότερο ήταν πιο ανθεκτικά στα συμπτώματα της έλλειψης ύπνου και τόσο η σωματική όσο και η πνευματική τους εγρήγορση ήταν πολύ πιο αυξημένη από εκείνη της άλλης ομάδας.
Επίσης, μετά το τέλος των πειραμάτων, όταν επετράπη στις δύο ομάδες να κοιμηθούν κανονικά, τα μέλη της ομάδας που είχε κοιμηθεί περισσότερο συνήλθαν ταχύτερα από τους άλλους.
Αν μια καταστροφή χτυπήσει και τον δικό μας πολιτισμό- όπως και όλους τους προηγούμενους – ποιες από τις γνώσεις μας θα μπορούν να διασώσουν και να αξιοποιήσουν οι απόγονοί μας; Η ψηφιακή αποθήκευση δεδομένων αποδεικνύεται κινούμενη άμμος για τις γενιές που θα επιζήσουν
«Τον 11ο μήνα, τη 15η ημέρα, η Αφροδίτη εξαφανίστηκε από δυτικά, τρεις ημέρες έλειψε από τον ουρανό. Τον 11ο μήνα, τη 18η ημέρα, η Αφροδίτη έγινε ορατή στα ανατολικά».
Το εντυπωσιακό σε αυτές τις παρατηρήσεις σχετικά με την Αφροδίτη είναι ότι έγιναν πριν από περίπου 3.500 χρόνια, από βαβυλώνιους αστρολόγους. Γνωρίζουμε γι΄ αυτές επειδή η πήλινη επιγραφή όπου καταγράφονται, γνωστή ως «Η Δέλτος της Αφροδίτης του Αμί-Σαντούγκα», έχει σωθεί ως τις μέρες μας.
Εμείς φυσικά έχουμε γνώσεις που οι Βαβυλώνιοι δεν είχαν καν ονειρευτεί. Δεν κοιτάζουμε απλώς την Αφροδίτη από μακριά, έχουμε στείλει εκεί διαστημόπλοια. Οι αστρονόμοι μας παρατηρούν πλανήτες σε άλλους ήλιους και κάνουν τεράστια άλματα στον χώρο και στον χρόνο, φθάνοντας στις απαρχές του ίδιου του Διαστήματος. Οι βιομηχανίες μας μετατρέπουν την άμμο και το πετρέλαιο σε όλο και μικρότερες και περισσότερο πολύπλοκες συσκευές, σε ένα είδος αλχημείας πιο θαυμαστής και από τις τολμηρότερες φαντασιώσεις των αλχημιστών. Οι βιολόγοι μας πειραματίζονται με τις συνταγές της ίδιας της ζωής, αποκτώντας δυνάμεις που κάποτε αποδίδονταν στους θεούς.
Οσο όμως πιο εντυπωσιακές γίνονται οι γνώσεις μας τόσο πιο ευαίσθητα και εφήμερα είναι τα μέσα στα οποία επιλέγουμε να τις αποθηκεύσουμε. Αν ο πολιτισμός μας χαθεί, όπως τόσοι άλλοι στο παρελθόν, τι από αυτόν θα διασωθεί και σε ποιον βαθμό;
Υπόθεση καταστροφής
Ας υποθέσουμε ότι ο πλανήτης πλήττεται από μια καταστροφή η οποία δεν είναι τόσο κατακλυσμιαία ώστε να τον καταστρέψει ολοσχερώς. Πολλά κτίρια παραμένουν ανέπαφα και αρκετοί άνθρωποι επιζούν για να ανοικοδομήσουν τον πολιτισμό ύστερα από μερικές δεκαετίες ή αιώνες. Ας πούμε, για παράδειγμα, ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα καταρρέει ή ότι ένας καινούργιος ιός σκοτώνει το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού ή ότι μια ηλιακή καταιγίδα καταστρέφει το δίκτυο ηλεκτροδότησης της Βόρειας Αμερικής. Ή ας υποθέσουμε ότι επέρχεται μια αργή παρακμή εξαιτίας της ανόδου του κόστους της ενέργειας και των περιβαλλοντικών καταστροφών. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα και αλληλεξάρτηση της κοινωνίας καθιστά τον πολιτισμό μας όλο και πιο ευάλωτο απέναντι σε τέτοιου είδους γεγονότα.
Οποια και αν είναι η αιτία, αν κοβόταν το ρεύμα που τροφοδοτεί τις τράπεζες και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές όπου αποθηκεύεται μεγάλο μέρος της ανθρώπινης γνώσης και οι άνθρωποι σταματούσαν να συντηρούν αυτά τα μηχανήματα και τα κτίρια που τα στεγάζουν ενώ τα εργοστάσια έπαυαν να παράγουν καινούργια τσιπς και δίσκους, για πόσο καιρό θα επιζούσε η γνώση μας; Πόση από αυτήν θα μπορούσαν να ανασύρουν οι επιζήσαντες των καταστροφών τις επόμενες δεκαετίες ή αιώνες;
Το φιάσκο Fogbank
Ακόμη και χωρίς μια μεγάλη καταστροφή, η απώλεια της γνώσης αποτελεί ήδη πρόβλημα. Παράγουμε περισσότερες πληροφορίες από ποτέ και τις αποθηκεύουμε σε όλο και πιο βραχύβια μέσα. Μεγάλο μέρος αυτών που χάνονται δεν είναι ουσιώδη- οι μελλοντικές γενιές μάλλον θα τα καταφέρουν και χωρίς τις οικογενειακές φωτογραφίες και τα βίντεο που χάσατε όταν «πέθανε» ο σκληρός δίσκος σας-, κάποια όμως είναι. Το 2008, για παράδειγμα, μαθεύτηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν «ξεχάσει» πώς να κατασκευάζουν ένα μυστικό συστατικό για κάποιες πυρηνικές κεφαλές ονόματι Fogbank. Αρχεία δεν είχαν κρατηθεί και το προσωπικό που είχε αναμειχθεί είχε συνταξιοδοτηθεί ή είχε φύγει από την αρμόδια υπηρεσία. Το φιάσκο κατέληξε στην αύξηση του κόστους ενός προγράμματος εκσυγχρονισμού των πυρηνικών κεφαλών κατά 69 εκατ. δολάρια (50,33 εκατ. ευρώ).
Αν το ρεύμα κοπεί για παρατεταμένη περίοδο, η κληρονομιά της ανθρωπότητας θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον σκληρό δίσκο, την τεχνολογία που αυτή τη στιγμή επιτελεί τον ρόλο της ηλεκτρονικής μνήμης της κοινωνίας μας. Τα πάντα, από τις τελευταίες σαρώσεις γονιδιωμάτων ως τα κυβερνητικά και τραπεζικά αρχεία ή τις προσωπικές μας πληροφορίες, είναι αποθηκευμένα σε σκληρούς δίσκους, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται σε αίθουσες γεμάτες με ηλεκτρονικούς υπολογιστές γνωστές ως κέντρα δεδομένων.
Οχι τόσο σκληρός για να πεθάνει…
Οι σκληροί δίσκοι δεν προορίζονταν ποτέ για μακροχρόνια αποθήκευση εφόσον δεν έχουν υποβληθεί σε τεστ για την εκτίμηση της διάρκειας ζωής τους όπως τα CD. Κανένας δεν μπορεί να ξέρει πόσο θα κρατήσουν. ΟΚέβιν Μιούρελ, μέλος της διοίκησης του Εθνικού Μουσείου Πληροφορικής της Βρετανίας, άνοιξε πρόσφατα ξανά έναν σκληρό δίσκο των 456 megabyte ο οποίος είχε τεθεί εκτός λειτουργίας στις αρχές της δεκαετίας του 1980.«Δεν δυσκολευτήκαμε καθόλου να πάρουμε τα δεδομένα» λέει.
Οι σύγχρονοι σκληροί δίσκοι όμως μπορεί να μην έχουν τόσο καλές επιδόσεις. Η πυκνότητα αποθήκευσης σε αυτούς είναι σήμερα μεγαλύτερη των 200 gigabits ανά τετραγωνική ίντσα και αυξάνεται ταχέως. Αν και διαθέτουν εξελιγμένα συστήματα για να αντισταθμίζουν την κατάρρευση μικρών τμημάτων τους, σε γενικές γραμμές όσο περισσότερα bits δεδομένων στριμώχνει κανείς σε ένα υλικό τόσο περισσότερα θα χάσει αν ένα τμήμα του φθαρεί ή καταστραφεί. Επιπλέον μια διαδικασία φθοράς η οποία δεν θα επηρέαζε ιδιαίτερα ένα μεγάλης κλίμακας τμήμα μπορεί να καταστρέψει ολοσχερώς ορισμένα τμήματα μικρότερης κλίμακας.«Ολα είναι ανοιχτά με τους σύγχρονους δίσκους. Δεν θα ξέρουμε προτού περάσουν 20 χρόνια»λέει ο κ. Μιούρελ.
Τα πιο σημαντικά δεδομένα αποθηκεύονται σε εφεδρικά αντίγραφα σε μέσα όπως οι μαγνητοταινίες ή οι οπτικοί δίσκοι. Δυστυχώς πολλά από αυτά τα μέσα δεν μπορούν να διαρκέσουν ούτε πέντε χρόνια, λέει οΤζο Ιράσι, ο οποίος μελετά την αξιοπιστία των ψηφιακών μέσων στο Καναδικό Ινστιτούτο Συντήρησης της Οτάβα. Τα τεστ «ταχείας γήρανσης» που διενεργεί δείχνουν ότι οι πιο σταθεροί οπτικοί δίσκοι είναι τα εγγράψιμα CD με μια στρώση χρυσού και μια στρώση βαφής φθαλοκυανίνης.«Αν προτιμήσετε αυτόν τον δίσκο και τον γράψετε καλά,νομίζω ότι μπορεί να κρατήσει 100 χρόνια»λέει.«Αν προτιμήσετε κάτι άλλο,υπολογίστε πέντε ως δέκα χρόνια».
Φλασάκια μιας χρήσεως
Τα όλο και πιο διαδεδομένα «φλασάκια» μνήμης είναι ακόμη λιγότερο ανθεκτικά. Το πόσο μπορούν να διατηρήσουν τα δεδομένα δεν είναι βέβαιο, εφόσον δεν έχουν γίνει ανεξάρτητα τεστ, ένας κατασκευαστής όμως προειδοποιεί τους χρήστες να μην τα εμπιστεύονται για περισσότερο από δέκα χρόνια. Αν και μερικές νέες τεχνολογίες μνήμης μπορούν να είναι πιο σταθερές από τα φλας, το ενδιαφέρον εστιάζεται περισσότερο στην ενίσχυση της ταχύτητας και της χωρητικότητας παρά στη σταθερότητα. Βεβαίως οι συνθήκες αποθήκευσης των μέσων μπορεί να αποβούν πιο σημαντικές από τη σταθερότητά τους: οι δίσκοι που διατηρούνται σε ξηρό και δροσερό περιβάλλον αντέχουν πολύ περισσότερο από εκείνους που εκτίθενται στη ζέστη και στην υγρασία. Λίγα κέντρα δεδομένων έχουν όμως σχεδιαστεί ώστε να διατηρή σουν αυτές τις συνθήκες για πολύ καιρό αν το ρεύμα κοπεί. Πολλά βρίσκονται σε συμβατικά κτίρια, σε περιοχές ευάλωτες στις πλημμύρες ή στους σεισμούς. Και αν ο πολιτισμός καταρρεύσει, ποιος ξέρει τι χρήσεις θα βρουν οι στερημένοι από πόρους επιζήσαντες για τους παλιούς σκληρούς δίσκους;
Σαυροφωλιές και μαγνητοταινίες
Ολα μοιάζουν τόσο τακτοποιημένα στη ζωή μας. Τί απ΄ αυτά όμως θα μπορούσε να γλυτώσει αν κάτι πάει στραβά;
Η φυσική επιβίωση των αποθηκευμένων δεδομένων αποτελεί παρ΄ όλα αυτά μόνο την αρχή του προβλήματος της ανάσυρσής τους, όπως ανακάλυψαν πρόσφατα οΝτένις Γουίνγκο και οΚιθ Κάουινγκ. Οι δύο ειδικοί είναι επικεφαλής ενός προγράμματος του Κέντρου Ερευνών Εϊμς της ΝΑSΑ για την ανάσυρση υψηλής ανάλυσης εικόνων από παλιές μαγνητοταινίες που περιέχουν τα δεδομένα που έστειλαν οι πέντε αποστολές Lunar Οrbiter τη δεκαετία του 1960, εποχή κατά την οποία μπορούσαν να ανασυρθούν μόνο εικόνες χαμηλής ανάλυσης. Οι ταινίες είχαν διατηρηθεί σε άψογη κατάσταση.«Είναι θαύμα,με βάση την εμπειρία μου από αντίστοιχες εμπορικές ταινίες εκείνης της εποχής»λέει ο κ. Γουίνγκο.
Για να ανασύρουν όμως τα δεδομένα από αυτές οι ειδικοί έπρεπε κατ΄ αρχήν να επανεγκαταστήσουν τις παλιές θύρες μαγνητοταινιών τις οποίες είχε φυλάξει ένας παλιός υπάλληλος της ΝΑSΑ. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση, λέει ο κ. Γουίνγκο.«Μέσα σε μία από αυτές είχε κάνει τη φωλιά της μια σαύρα». Οταν άρχισαν να ανασύρουν τα δεδομένα, η μετατροπή τους σε κάποια χρήσιμη μορφή κατέστη δυνατή μόνο αφού μια τρίμηνη αναζήτηση έφερε στο φως ένα έγγραφο με τις εξισώσεις «αποδιαμόρφωσης».
Αν σήμερα ειδικοί με άφθονη χρηματοδότηση χρειάζονται πολλούς μήνες για να ανασύρουν δεδομένα από καλοδιατηρημένες μαγνητοταινίες, φανταστείτε τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν όσοι θα επιζήσουν στη μετά την καταστροφή εποχή. Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι έχουν άφθονους υπολογιστές για την ανάγνωση σκληρών δίσκων, το έργο θα είναι δύσκολο. Μεγάλο μέρος δεδομένων στις μέρες μας είναι κρυπτογραφημένο ή μπορεί να διαβαστεί μόνο από εξειδικευμένα προγράμματα. Ακόμη και σε ένα κέντρο δεδομένων που έχει μείνει άθικτο για 20 ή 30 χρόνια κάποιοι δίσκοι θα πρέπει να διαλυθούν για να ανασυρθούν τα δεδομένα τους, επισημαίνει οΡόμπερτ Γουίντερ , μηχανικός της βρετανικής εταιρείας ανάσυρσης δεδομένων Κroll που το 2003 είχε διασώσει τα δεδομένα ενός σκληρού δίσκου από το διαστημικό λεωφορείο «Columbia».
Πράγματι, η ανάσυρση δεδομένων, αν κάτι πάει στραβά, μπορεί να είναι δύσκολη ακόμη και στον σημερινό πλήρως ηλεκτροδοτούμενο κόσμο. Πέρυσι, για παράδειγμα, η Μicrosoft χρειάστηκε πολλές εβδομάδες για να ανασύρει τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών των κινητών τηλεφώνων Sidekick ύστερα από κάποια δυσλειτουργία.
Ποιος θα ξαναχτίσει τον πολιτισμό;
Μετά την καταστροφή η έλλειψη πόρων- σε ανθρώπους, τεχνογνωσία, εξοπλισμό- μπορεί να αποτελέσει πολύ μεγαλύτερο εμπόδιο από ό,τι η φυσική απώλεια των δεδομένων. Η επανεκκίνηση ενός βιομηχανικού πολιτισμού μπορεί να είναι πολύ δυσκολότερη αυτή τη φορά επειδή έχουμε χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των εύκολα διαθέσιμων πόρων, από το πετρέλαιο ως τα μεταλλεύματα.
Θα έχει πραγματικά σημασία η απώλεια των δεδομένων που έχουν αποθηκευθεί σε σκληρούς δίσκους; Στο κάτω κάτω μεγάλο μέρος των όσων έχουμε κληρονομήσει από παλαιότερους πολιτισμούς έχει μικρή πρακτική αξία: η Δέλτος της Αφροδίτης του Αμί-Σαντούγκα, για παράδειγμα, περιέχει στο μεγαλύτερο μέρος της αστρολογικές ασυναρτησίες. Κατά τον ίδιο τρόπο πολλά από αυτά που καταλαμβάνουν τον χώρο των ηλεκτρονικών δικτύων του πλανήτη, από τα online καταστήματα ως τα τελευταία βίντεο των διασημοτήτων, φαίνονται αναλώσιμα.
Ακόμη και η αξία πολλών επιστημονικών δεδομένων είναι αμφισβητήσιμη. Τι χρησιμότητα θα έχει, για παράδειγμα, να γνωρίζει κανείς την αλληλουχία του ανθρώπινου γονιδιώματος χωρίς την τεχνολογία και την τεχνογνωσία που απαιτούνται για την εκμετάλλευση αυτής της γνώσης; Καθώς ορισμένα επιστημονικά πειράματα αυτή τη στιγμή παράγουν απίστευτες ποσότητες δεδομένων, η διατήρηση ολόκληρου του όγκου τους είναι ήδη δύσκολη. Η τεράστια ποσότητα του υλικού θα αποτελέσει πρόβλημα για όποιον προσπαθεί να ανασύρει οτιδήποτε θεωρεί σημαντικό: ενώ είναι σχετικά εύκολο να βρει κανείς ένα βιβλίο που ψάχνει σε μια βιβλιοθήκη, συνήθως δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζει τι έχει μέσα ένας σκληρός δίσκος αν δεν τον επανεκκινήσει.
Δημοφιλή και άχρηστα
Επιπλέον αυτά που θα επιζήσουν περισσότερο από τη σημερινή ψηφιακή εποχή δεν θα είναι απαραίτητα τα πιο σημαντικά. Οσο πιο πολλά αντίγραφα έχει ένα δεδομένο τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες επιβίωσης, ανακάλυψης και ανάσυρσής του. Ορισμένα δεδομένα αντιγράφονται πολύ επειδή είναι χρήσιμα, όπως π.χ. τα λειτουργικά συστήματα, για τα περισσότερα όμως η αντιγραφή βασίζεται στη δημοτικότητά τους.
Αυτό σημαίνει ότι οι ψηφιακές εκδοχές της ποπ μουσικής και ορισμένων ταινιών μπορούν να επιζήσουν για πολλές δεκαετίες. Οι Αbba μπορεί να βρίσκονται ξανά στα τσαρτ τον 22ο αιώνα. Υπάρχουν όμως πολύ λιγότερα αντίγραφα των εγχειριδίων και των οδηγιών χρήσεως που περιλαμβάνουν την εξειδικευμένη γνώση που θα είναι η πιο σημαντική για εκείνους που θα προσπαθήσουν να ανοικοδομήσουν τον πολιτισμό, όπως το πώς μπορεί κανείς να εκκαμινεύσει τον σίδηρο ή να φτιάξει αντιβιοτικά.
Ισως η πιο καθοριστική απώλεια να επέλθει τελικά ύστερα από μισό αιώνα, όταν οι επιζήσαντες μηχανικοί, επιστήμονες και γιατροί θα αρχίσουν να υποκύπτουν στα γηρατειά. Οι ικανότητες και η τεχνογνωσία τους μπορεί να κάνουν τη διαφορά όταν χρειάζεται κανείς να βρει ζωτικές πληροφορίες ή να θέσει ξανά σε λειτουργία απαραίτητα μηχανήματα. Οι θύρες των μαγνητοταινιών της ΝΑSΑ, για παράδειγμα, αποκαταστάθηκαν με τη βοήθεια ενός συνταξιούχου μηχανικού ο οποίος είχε δουλέψει σε παρόμοια συστήματα. Χωρίς αυτόν η ανάσυρση των δεδομένων θα είχε καθυστερήσει πολύ περισσότερο, λέει ο κ. Κάουινγκ.
Η υπεροχή του χαρτιού
Κάθε ψηφιακό μέσο έχει και τον δικό του χρόνο ζωής. Το CD φαίνεται να αντέχει περισσότερο, ενώ τα φλασάκια μνήμης διαρκούν όσο ένα… φλας
Περίπου έναν αιώνα μετά τη μεγάλη καταστροφή ελάχιστα από την ψηφιακή εποχή θα εξακολουθούν να υπάρχουν πέρα από αυτά που είναι γραμμένα σε χαρτί.«Ακόμη και το χειρότερης ποιότητας χαρτί μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από 100 χρόνια» λέει ηΣίζον Τσε, ειδικής στη συντήρηση χαρτιού στο Καναδικό Ινστιτούτο Συντήρησης. Το αρχαιότερο διασωθέν βιβλίο τυπωμένο σε χαρτί χρονολογείται από το 868 μ.Χ., επισημαίνει. Βρέθηκε σε μια σπηλιά στη Βορειοδυτική Κίνα το 1907.
Αν τα βιβλία δεν χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα ή χαρτί τουαλέτας, θα διαρκέσουν για αρκετές εκατοντάδες χρόνια, εύθραυστα και ξεθωριασμένα, αλλά πάντοτε αναγνώσιμα. Και πάλι ωστόσο τις περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης έχουν τα πιο δημοφιλή. Φανταστείτε να διακινδυνεύσετε τη ζωή σας εξερευνώντας επικίνδυνα ερείπια εις αναζήτηση της αρχαίας σοφίας, για να βρεθείτε τελικά μπροστά σε έναν από καιρό θαμμένο σωρό από τεύχη του «Ρlayboy». Μπορούμε να προετοιμαστούμε;
Η παρούσα στρατηγική για να διατηρήσει κανείς σημαντικά δεδομένα είναι να αποθηκεύσει πολλά αντίγραφα σε διαφορετικά μέρη, καμιά φορά και σε διαφορετικά μέσα. Ετσι μπορεί να τα προστατεύσει από εντοπισμένες καταστροφές όπως οι τυφώνες ή οι σεισμοί, αλλά όχι μακροπρόθεσμα. «Πραγματικά δεν υπάρχει ψηφιακό πρότυπο στο οποίο μπορεί να υπολογίζει κανείς για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα αν υποτεθεί ότι ο πολιτισμός μας πάψει να λειτουργεί»λέει οΑλεξάντερ Ρόουζ, επικεφαλής του Ιδρύματος Long Νow, ενός οργανισμού ο οποίος προωθεί τη μακροπρόθεσμη σκέψη.
Σε έναν βαθμό το πρόβλημα οφείλεται στο ότι δεν υπάρχει αγορά για την αιωνιότητα. Οι προτάσεις για την κατασκευή ενός χάρτινου μέσου το οποίο θα μπορούσε να αποθηκεύσει ψηφιακά δεδομένα επί αιώνες χρησιμοποιώντας σύμβολα παρόμοια με τα bar codes έχουν πέσει στο κενό εξαιτίας της έλλειψης εμπορικού ενδιαφέροντος και των δυσκολιών που συναντώνται στην επίτευξη μιας ικανοποιητικής συμπύκνωσης των δεδομένων.
Ισως το μόνο μέσο το οποίο θα μπορούσε να ανταγωνιστεί το χαρτί στη σταθερότητα και τα ψηφιακά μέσα στη συμπύκνωση είναι ο δίσκος Rosetta. Ο πρώτος του είδους κατασκευάστηκε το 2008 και περιλαμβάνει περιγραφές και κείμενα 1.000
γλωσσών. Οι δίσκοι αυτοί είναι από νικέλιο και χαράσσονται με γράμματα τα οποία ξεκινούν σε κανονικό μέγεθος και γρήγορα γίνονται μικροσκοπικά. Με χαρακτήρες που μπορούν να διαβαστούν αν μεγεθυνθούν 1.000
φορές ο κάθε δίσκος μπορεί να περιέχει 30.000 σελίδες κειμένου ή εικόνων. Το Ινστιτούτο Long Run εξετάζει τη δημιουργία μιας ψηφιακής εκδοχής με τη χρήση μιας μορφής bar code.
Αν είχαμε έναν τρόπο να αποθηκεύσουμε ψηφιακά δεδομένα μακροπρόθεσμα, το επόμενο ερώτημα θα ήταν τι θα διατηρήσουμε και πώς θα το φυλάξουμε με τρόπο ώστε να είναι ασφαλές αλλά και να μπορεί κανείς να το ανακαλύψει εύκολα στο μέλλον.
Να καταφύγω ή να μην καταφύγω στα βότανα και στα συμπληρώματα όταν αρρωστήσω; Στη χώρα που άνθησε η «φραπελιά», το ερώτημα φαίνεται ρητορικό. Αλλά δεν είμαστε μόνοι στο άθλημα: η αγορά των βοτάνων και συμπληρωμάτων διατροφής είναι τεράστια και παγκόσμια. Μέσα σε αυτό το τσουνάμι, λοιπόν, πώς να ξεχωρίσει κανείς την ήρα από το στάρι;
Με το σκεπτικό του ξεκαθαρίσματος δημιουργήθηκε πριν από δέκα χρόνια το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής (Νational Center for Complementary and Αlternative Μedicine- ΝCCΑΜ) των ΗΠΑ. Η δημιουργία του Κέντρου είχε διχάσει τότε την επιστημονική κοινότητα καθώς ένα μεγάλο μέρος της θεωρούσε ότι η ύπαρξή του και μόνο νομιμοποιούσε μια σειρά μη επιστημονικές πρακτικές. Αντίθετα, οι υποστηρικτές του διατείνονταν ότι ο μόνος τρόπος να μάθουμε αν υπήρχε όντως επιστημονική βάση πίσω από αυτές τις πρακτικές ήταν να τις εξετάσουμε με τα αυστηρά επιστημονικά κριτήρια. Περιττό να πούμε ότι τα έργα και οι ημέρες του Κέντρου ήταν συνεχώς στο μικροσκόπιο.
Σε έναν πρόσφατο απολογισμό όμως διαπιστώθηκε ότι το Κέντρο δεν μεροληπτεί και πράγματι στις μελέτες του εφαρμόζει αυστηρά επιστημονικά κριτήρια. Διαπιστώθηκε επίσης ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα οι κλινικές μελέτες που έγιναν για να αποδειχθούν οι υποτιθέμενες φαρμακευτικές ιδιότητες κάποιων ευρέως χρησιμοποιούμενων βοτάνων κατέληξαν σε αρνητικά αποτελέσματα. Χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα είναι η μελέτη που δείχνει ότι η εχινάκια καθόλου δεν μας προστατεύει από το κοινό κρυολόγημα, αν και αυτό το εύρημα δεν φαίνεται να έχει γίνει ευρέως γνωστό.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι οι ιθύνοντες του Κέντρου έχουν αποφασίσει να αλλάξουν την κατεύθυνση των ερευνών. Διαπιστώνοντας ότι ήταν μάλλον υπεραισιόδοξο το να προσπαθήσει κανείς με μαντζούνια να θεραπεύσει καρκίνους, έχουν αποφασίσει να διερευνήσουν την ικανότητα των βοτάνων να απαλύνουν συμπτώματα, κάτι το οποίο μπορεί όντως να συμβαίνει.
Προς το παρόν διαβάστε ορισμένα από τα ευρήματα των κλινικών μελετών, για να μην ξοδεύετε άδικα τα χρήματά σας: * Το Ginkgo biloba δεν αναστέλλει τη φθίση των γνωστικών ικανοτήτων γηραιών ενηλίκων. «Journal of the Αmerican Μedical Αssociation». 2009; 302(24): 2663-2670.
* Η εχινάκια δεν προλαμβάνει ούτε ανακουφίζει τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. «Τhe Νew Εngland Journal of Μedicine». 2005 353(4): 341-348.
* Το St. John΄s Wort βρέθηκε να μην έχει καμία δράση στα συμπτώματα της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής στα παιδιά. «Journal of the Αmerican Μedical Αssociation». 2008;
299(22): 2633-2641.
* Η κατανάλωση μαύρου τσαγιού δεν έχει καμία επίπτωση στους παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθειες. «Αmerican Ηeart Journal», τεύχος Οκτωβρίου 2007.
* Τα συμπληρώματα διατροφής με χόνδρο καρχαρία δεν επιμηκύνουν την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα. «Clinical and Εxperimental Αllergy», τεύχος Ιουνίου 2007. * Το σκόρδο δεν φαίνεται να μειώνει την «κακή» χοληστερόλη. «Αrchives of Ιnternal Μedicine», τεύχος Φεβρουαρίου 2007. * Βοτανικά συμπληρώματα αποτυγχάνουν να ανακουφίσουν τις εξάψεις στην εμμηνόπαυση. «Αnnals of Ιnternal Μedicine», τεύχος Δεκεμβρίου 2006.
* Η βιταμίνη Ε και το σελήνιο δεν προλαμβάνουν τον καρκίνο του προστάτη. «Journal of General Ιnternal Μedicine», τεύχος Ιουλίου 2006.
* Το ένα πέμπτο των αγιουβερδικών φαρμάκων τα οποία κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο βρέθηκαν να περιέχουν τοξικά μέταλλα. «Journal of the Αmerican Μedical Αssociation». 2008;
Τη δημιουργία λίστας με τους 100 πιο δραστήριους ακτιβιστές από όλο τον κόσμο έχει αναλάβει να συντάξει το διεθνές portal DigiActive.
Ανάμεσα στα πρώτα ονόματα που συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο ξεχωρίζουν το site Global Voices Advocacy, το AfriNomad, το Digital Democracy, ο Ρώσος δημοσιογράφος Evgeny Morozov, ο Ινδός ακτιβιστής Gaurav Mishra, ο Τυνήσιος Sami Ben Gharbia, η Κενυάτισσα Οry Okolloh, η δημοσιογράφος Rebecca MacKinnon, ο καθηγητής RobertMichaelMurray, ο άραβας ακτιβιστής και μπλόγκερ Wael Abbas κ.ά.
Το portal DigiActive δημιουργήθηκε το 2008 και στη συντακτική του ομάδα συμμετέχουν 43 δημοσιογράφοι και μπλόγκερ από 17 χώρες. Σκοπός του είναι η προβολή των ακτιβιστικών δραστηριοτήτων, η σύνταξη οδηγιών και μελετών, η διεξαγωγή ερευνών σε σχέση με θέματα τα οποία απασχολούν τις κοινωνίες χωρών όλου του πλανήτη. Στο πλαίσιο αυτό συντονίζει αλλά και εκπαιδεύει ομάδες ακτιβιστών.
Γιατί συνήθως αρέσει περισσότερο ο χορός στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες; Και γιατί στα πάρτι τα κορίτσια σηκώνονται πιο εύκολα να χορέψουν ενώ τα αγόρια είναι πιο συγκρατημένα ή γιατί τα κορίτσια λικνίζονται με χάρη ακολουθώντας τον ρυθμό της μουσικής ενώ τα αγόρια είναι άχαρα; Τελικά, γιατί το «ασθενές» φύλο φαίνεται να εκφράζεται με μεγαλύτερη ευκολία μέσω του χορού ενώ το «ισχυρό» φύλο με μικρότερη;
Σε αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει σήμερα ο Βρετανός Peter Lovatt, επαγγελματίας χορευτής και ο ίδιος μέχρι τα 26 του, οπότε αποφάσισε να σπουδάσει ψυχολογία και σήμερα διδάσκει Γνωσιακή Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Χέρτφορντσιρ στη Μ. Βρετανία. Εχοντας επικεντρώσει το ερευνητικό του ενδιαφέρον στην ψυχολογία του χορού, συλλέγει ακούραστα εδώ και αρκετά χρόνια παρατηρησιακά δεδομένα. Κατάφερε έτσι να πραγματοποιήσει μία από τις μεγαλύτερες έρευνες που έχουν γίνει ποτέ με αντικείμενο την ανθρώπινη χορευτική συμπεριφορά.Ο Lovatt, ο επονομαζόμενος και «Dr. Dance», κατέγραψε σε βίντεο και στη συνέχεια μελέτησε προσεκτικά τη χορευτική συμπεριφορά 13.700 (!) ατόμων διαφορετικού φύλου και ηλικίας.
Κατέληξε έτσι στο εντυπωσιακό συμπέρασμα ότι στις γυναίκες το μάξιμουμ της χορευτικής δραστηριότητας συμπίπτει με την αναπαραγωγική ηλικία, δηλαδή μεταξύ 16 και 35 ετών, ενώ για τους άνδρες ισχύει ακριβώς το αντίθετο: αρχίζουν να «τα δίνουν όλα» μετά τα 50! Η πολύ μεγαλύτερη άνεση των γυναικών με τον χορό σε αυτή την ηλικία συνδέεται ενδεχομένως με τη σεξουαλικότητα και με την εκδήλωση σαγηνευτικών συμπεριφορών προς το άλλο φύλο. Στους άνδρες, αντίθετα, η χορευτική αυτοπεποίθηση εμφανίζεται πολύ αργότερα, ίσως επειδή έχουν ευρύτερο αναπαραγωγικό «ορίζοντα».
Φαίνεται μάλιστα, σύμφωνα με τον Lovatt, ότι οι περισσότεροι άνδρες αρχίζουν να απολαμβάνουν πραγματικά τον χορό μόνο στην ώριμη ηλικία, όταν δεν έχουν πλέον να ανταγωνιστούν τις συνομήλικες συντρόφους τους, οι οποίες έχουν προ πολλού πάψει να ξεφαντώνουν στην πίστα. Απαλλαγμένοι από τη συστολή και το αίσθημα κατωτερότητας που βίωναν ως έφηβοι, εκφράζονται πολύ πιο ελεύθερα ανακαλύπτοντας συχνά άγνωστους μέχρι τότε τρόπους σωματικής έκφρασης, που ίσως να λειτουργούν ακόμη και σαν νέες μορφές ερωτοτροπίας.
Απ’ ό,τι φαίνεται, λοιπόν, η ελευθερία έκφρασης ενός ατόμου μέσα από τον χορό καθορίζεται από ενδογενείς (νευροψυχολογικούς) και εξωγενείς παράγοντες (π.χ. η στάση του/της παρτενέρ, ή της παρέας). Αν όμως οι εξωγενείς παράγοντες είναι προφανείς, πολύ λιγότερο προφανείς είναι οι εσωτερικοί νευροψυχολογικοί μηχανισμοί που επηρεάζουν την έκφραση της ελεύθερης χορευτικής συμπεριφοράς.
Για να μάθει κάποιος να χορεύει καλά δεν αρκεί η επίπονη εκγύμναση των μυών ή η παθητική απομνημόνευση της ακριβούς σειράς των χορευτικών κινήσεων. Είναι εξίσου ή και περισσότερο απαραίτητη η ενεργητική συμμετοχή του εγκεφάλου του χορευτή ή της χορεύτριας. Σε αυτό το προκλητικό συμπέρασμα φαίνεται ότι καταλήγουν όλες οι σοβαρές επιστημονικές παρατηρήσεις της χορευτικής συμπεριφοράς των ανθρώπων. Καταγράφοντας με τη βοήθεια των νέων απεικονιστικών μεθόδων (λειτουργική μαγνητική τομογραφία και τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων) τις περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται όταν κάποιος χορεύει ή απλώς παρακολουθεί ένα χορό, η νευροεπιστήμη άρχισε σταδιακά να μεταθέτει το ενδιαφέρον της από τους μυς των χορευτών στους εγκεφάλους τους.
Για παράδειγμα, διάσημοι Αμερικανοί επιστήμονες όπως οι S. Brown, L. Parsons και ο Μ J. Martinez ήταν οι πρώτοι που αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις νέες τεχνικές ζωντανής απεικόνισης της λειτουργίας του εγκεφάλου προκειμένου να μελετήσουν τον εγκέφαλο κάποιων χορευτών. Από αυτές τις έρευνες προέκυψε ότι ο εγκέφαλος και όχι το σώμα είναι ο πραγματικός πρωταγωνιστής κάθε χορευτικής δραστηριότητας: ο σχεδιασμός των κινήσεων που εκτελούν οι χορευτές συντελείται στον μετωπιαίο λοβό, όπου ο προκινητικός φλοιός και η δευτερογενής κινητική περιοχή αξιολογούν όλα τα νευρικά σήματα που φτάνουν από άλλα μέρη του εγκεφάλου. Αυτές οι δύο περιοχές επεξεργάζονται τις πληροφορίες που φτάνουν σε αυτές και τις «μεταφράζουν» σε θέσεις στον χώρο και σε αναμνήσεις της σειράς των κινήσεων που έχουν καταγραφεί μέχρι τότε. Και επειδή αυτές οι δύο περιοχές συνδέονται στενά με τον πρωτογενή κινητικό φλοιό του εγκεφάλου, την περιοχή που καθορίζει ποιοι μύες και με ποια ένταση θα συσπασθούν, αυτές οι δυο περιοχές σχεδιάζουν και ρυθμίζουν χονδροειδώς την εκτέλεση των χορευτικών κινήσεων.
Σε ένα δεύτερο στάδιο της έρευνας οι επιστήμονες ζήτησαν από τους ίδιους εθελοντές (άνδρες και γυναίκες) να παρακολουθήσουν σε βίντεο τις ίδιες χορευτικές κινήσεις, που εκτελούσαν όμως άλλοι χορευτές, και κατέγραψαν τις περιοχές του εγκεφάλου των θεατών που ενεργοποιούνταν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης του βίντεο. Διαπίστωσαν ότι τα πιο υψηλά επίπεδα ενεργοποίησης του προκινητικού φλοιού καταγράφονταν όταν οι άνδρες κοίταζαν τις κινήσεις των ανδρών χορευτών και οι γυναίκες των χορευτριών. Η ικανότητα να αναπαράγει κάποιος νοητικά μια σειρά σύνθετων κινήσεων που βλέπει είναι η βασική προϋπόθεση για να αποκτήσει και να εκφράσει με το σώμα του αυτές τις κινήσεις.
Ισως τελικά αποδειχτεί ότι παράλληλα με τη γλώσσα των λέξεων ο εγκέφαλός μας έχει την ικανότητα να εκφράζεται και με τη γλώσσα του σώματος και ότι, όπως υπάρχουν συγκεκριμένα κέντρα του λόγου, ίσως να υπάρχουν και ανάλογα κέντρα για την έκφραση του σώματος μέσω χορευτικών κινήσεων. Αν αυτή η υπόθεση επαληθευτεί στο άμεσο μέλλον, τότε μπορούμε να ελπίζουμε ότι οι νευροεπιστήμες θα καταφέρουν κάποτε να εξηγήσουν γιατί ο χορός φαίνεται να αποτελεί μια καθολική και πανανθρώπινη «νοηματική γλώσσα» για την έκφραση με το σώμα των ανθρώπινων συναισθημάτων και επιθυμιών. *
Ένα ιατρικό αίνιγμα αποτελούν μέχρι σήμερα τα αίτια του τραυλίσματος, το οποία αποδίδεται κυρίως σε ψυχολογικούς λόγους που ξεκινούν από συναισθηματικά προβλήματα και φθάνουν στην καταπίεση από γονείς και δασκάλους. Αμερικανοί επιστήμονες προσθέτουν τη δική τους βιολογική εξήγηση, η οποία αφορά γενετικές μεταλλάξεις σε τρία γονίδια.
Η συγκεκριμένη διαταραχή εμφανίζεται περίπου στο 5% των παιδιών και στο 1% των ενηλίκων παγκοσμίως (δηλαδή σε πάνω από 60 εκατ. ανθρώπους).
Η ανακάλυψη συνδέει το τραύλισμα (που συχνά εμφανίζεται κληρονομικά σε οικογένειες) με διαταραχές στο μεταβολισμό του οργανισμού και μπορεί να οδηγήσει σε νέες φαρμακευτικές θεραπείες.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό “The New England Journal of Medicine”, σύμφωνα με το “Science” και το “Nature”, έγινε από ομάδα επιστημόνων υπό τον μοριακό γενετιστή Ντένις Ντράινα του Εθνικού Ινστιτούτου για την Κώφωση των ΗΠΑ.
Η μετάλλαξη ανακαλύφθηκε κατ’ αρχήν στο γονίδιο GNPTAB, το οποίο βοηθά τις μικροσκοπικές δομές του κυττάρου, γνωστές ως λυσοσώματα, να διασπούν τις θρεπτικές ουσίες και να ανακυκλώνουν τις άχρηστες ουσίες του κυττάρου. Οι άνθρωποι με λυσοσωματικά ελαττώματα υποφέρουν από μεταβολικές διαταραχές. Κατά καιρούς οι επιστήμονες είχαν προτείνει διάφορες αιτίες για το τραύλισμα, αλλά οι μεταβολικές διαταραχές δεν είχαν ποτέ θεωρηθεί υπαίτιες μέχρι τώρα.
Οι αμερικανοί ερευνητές επέκτειναν την έρευνά τους και τελικά βρήκαν συνολικά δέκα γενετικές ποικιλομορφίες στο χρωμόσωμα 12 (τρεις στο γονίδιο GNPTAB, τέσσερις στο γονίδιο GNPTG και τρεις στο γονίδιο NAGPA), που συναντώνται περίπου στο 9% των ανθρώπων που τραυλίζουν.
Οι συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις μπορούν να προκαλέσουν μια σπάνια μεταβολική ασθένεια (βλεννολιπίδωση), η οποία μπορεί να οδηγήσει το πάσχον παιδί σε θάνατο μέχρι την ηλικία των δέκα ετών.
Επειδή τα παιδιά αυτά σπάνια μιλάνε, ο Ντράινα και οι συνεργάτες του εκτιμούν ότι η παρενέργεια αυτή συνδέεται με την μεταβολική διαταραχή και σχετίζεται με το τραύλισμα. Επειδή οι περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στο λόγο, χρειάζονται άκρως αποδοτικά μεταβολικά συστήματα, ακόμα και το παραμικρό λάθος στην παραγωγή πρωτεϊνών (λόγω μιας γενετικής μετάλλαξης) μπορεί να καταλήγει σε τραύλισμα, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Ο Ντράινα δήλωσε ότι η μελέτη του θα καταστήσει πιο “σεβαστό” το τραύλισμα ως μια ακόμα πραγματική βιολογική διαταραχή (και όχι πια ως ψυχολογικό πρόβλημα), κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε νέα φάρμακα, που θα χορηγούν τα κατάλληλα ένζυμα.
Όπως είπε, το στρες και το άγχος μπορούν να επιδεινώσουν το τραύλισμα, όμως συνήθως δεν το προκαλούν.
“Δεν είναι μια συναισθηματική διαταραχή. Δεν προέρχεται από τις αλληλεπιδράσεις με τους άλλους ανθρώπους”, δήλωσε.
Το τραύλισμα είναι μια διαταραχή κατά την οποία ο πάσχων επαναλαμβάνει ήχους, συλλαβές ή λέξεις, διαταράσσοντας τη φυσιολογική ροή του λόγου του, με συνέπεια συχνά να μην μπορεί να γίνει καλά κατανοητός.
Η διαταραχή συχνά ξεκινά όταν τα παιδιά αρχίζουν να μιλάνε.
Τα περισσότερα παιδιά χάνουν το τραύλισμα όταν πιο ο εγκέφαλός τους αναπτυχθεί, αλλά σε μερικά από αυτά το πρόβλημα παραμένει. Οι τωρινές θεραπείες περιλαμβάνουν την ψυχοθεραπεία (για μείωση του άγχους), τη λογοθεραπεία, ασκήσεις αναπνοής και ηλεκτρονικές συσκευές.
Το Βανκούβερ του Καναδά πήρε την πρώτη θέση στην λίστα των δέκα καλύτερων πόλεων να ζει κανείς στον κόσμο, σύμφωνα με την ετήσια έρευνα από τον Εκόνομιστ. Όσον αφορά την χειρότερη, αυτή ψηφίστηκε η πρωτεύουσα της Ζιμπάμπουε, Χαράρα.
Το Βανκούβερ πήρε βαθμολογία 98% σε ένα συνδυασμό παραγόντων όπως η σταθερότητα, η δημόσια υγεία, η κουλτούρα και το περιβάλλον και η εκπαίδευση.
Στις πρώτες δέκα θέσεις βρίσκονται τέσσερις πόλεις του Καναδά και τρεις από την Αυστραλία ενώ η Ευρώπη εκπροσωπείται μόνο από τη Βιέννη στη δεύτερη θέση και το Ελσίνκι στην έκτη.
Η κλίμακα βαθμολογίας έχει ως εξής:
• 80-100% : Υπάρχουν ελάχιστα έως κανένα πρόβλημα στις συνθήκες διαβίωσης
• 70–80% :Η καθημερινότητα είναι ευχάριστη αλλά μπορεί να υπάρχουν μικρά προβλήματα
• 60–70% : Υπάρχουν αρνητικοί παράγοντες στην καθημερινότητα
• 50–60% : Η ποιότητα ζωής αντιμετωπίζει περιορισμούς
• 50% ή λιγότερα: Οι περισσότερες πλευρές της καθημερινότητας έχουν προβλήματα
Από τις μεγαλουπόλεις, η Νέα Υόρκη είναι στην 56η θέση το Λονδίνο στην 54η και το Λός Άντζελες στην 47η. Η χειρότερη πόλη να ζει κανείς με βαθμολογία 37,5% σύμφωνα με την έρευνα είναι η πρωτεύουσα της Ζιμπάμπουε, Χαράρε.
Ακολουθεί η λίστα με τις 10 καλύτερες και τις 10 χειρότερες πόλεις να ζει κανείς.
Θύελλα έχει ξεσηκώσει στο διαδίκτυο η αποβολή της 14χρονης μαθήτριας από τα Χανιά μετά την απόφαση του
Συλλόγου Διδασκόντων του Γυμνασίου Χρυσοπηγής να την αποβάλλει διότι δημιούργησε μια ομάδα στο Facebook.
Μέσα σε ελάχιστες ώρες δημοφιλείς χώροι κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατακλυσθεί από χιλιάδες μηνύματα συμπαράστασης χρηστών από ολόκληρη την Ελλάδα. Σε σχετικές ομάδες οι οποίες έχουν δημιουργηθεί στο FaceBook δηλώνουν συμμετοχή εκατοντάδες χρήστες. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της ομάδας με τίτλο «Να ανακληθεί η αποβολή της 14χρονης μαθήτριας του Γυμν. Χρυσοπηγής Χανίων» που μέσα σε 24 ώρες συγκέντρωσε πάνω από 8.000 μέλη τα οποία το Σάββατο ξεπέρασαν τα 12.500. Στην περιγραφή της ομάδας, οι δημιουργοί της αναφέρουν: “ΟΧΙ ΣΤΗ ΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΤΕΤΟΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΕΝΑ 14ΧΡΟΝΟ ΠΑΙΔΙ !”.
Οι χρήστες όμως δεν αρκούνται στην απλή συμμετοχή στην ομάδα του FaceBook αλλά κατακλύζουν το διαδίκτυο με χιλιάδες μηνύματα και σχόλια.
“Η συγκεκριμένη τιμωρία δεν θα έπρεπε να επιβληθεί και δεν θα είχε επιβληθεί, αν οι εκπαιδευτικοί, είχαν επιμορφωθεί επί της ουσίας στη χρήση των νέων τεχνολογιών, στην καθημερινότητά τους. Θα γνώριζαν τι σημαίνει facebook και δεν θα υπήρχε πανικός, με το παραμικρό” γράφει ένας από τα μέλη αυτής της ομάδας και παρακάτω άλλος θέτει το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών: Ένα είναι το σίγουρο…ότι δεν είναι τυχαίο πού 100 παιδιά που φοιτούν είχαν γίνει μέλη στο group, άντε να αρχίσουμε να αξιολογούμε τον κάθε δημόσιο λειτουργό και όταν χρειάζεται να παίρνει πόδι και να πηγαίνει στο σπιτάκι του. Εξάλλου σε γενικές γραμμές οι εκπαιδευτικοί για κάτι τέτοιους λόγους δεν επιθυμούν την ύπαρξη ειδικών ψυχικής υγείας στα σχολεία..γιατί φοβούνται ότι θα χάσουν την εξουσία απέναντι στα παιδιά”.
Δεν είναι όμως λίγοι και εκείνοι που δέχονται πως η πράξη της 14χρονης θα έπρεπε να έχει συνέπειες, όχι όμως αυτές που τελικά της επιβλήθηκαν: “Εννοείται ότι το internet δεν μπορεί να αποτελεί άβατο για τη νομιμότητα. Η διαπόμπευση εξακολουθεί να είναι παράνομη και ανήθικη πράξη. Κατά τα άλλα η αποβολή από το σχολείο είναι η έσχατη τιμωρία για ένα μαθητή. Πρέπει να καταργηθεί. Προφανώς και μπορείς να συνετίσεις ένα παιδί 14 χρονών με πολύ πιο ήπια μέσα”. Ενώ άλλοι είναι πιο αυστηροί: “Να μην ανακληθεί η αποβολή της μαθήτριας ! Και όλοι εσείς που γράφετε την άποψή σας μάλλον δεν έχετε αντιληφθεί τις προεκτάσεις που έχουν οι νέες τεχνολογίες, ειδικά όταν βρίσκονται στα χέρια ανηλίκων .Για ξανασκεφτείτε το θέμα και μην παρασύρεστε από την απέχθεια που έχετε οι περισσότεροι για τους εκπαιδευτικούς ή το σύστημα”.
Εκατοντάδες είναι επίσης τα μηνύματα μέσω Twitter αλλά και τα δημοσιεύματα σε blogs.
«Η Διά Βίου Μάθηση, δηλαδή το δικαίωμα κάθε πολίτη να μαθαίνει σε όλη του τη ζωή και γι’ αυτό που μαθαίνει να έxει ένα χαρτί πιστοποίησης, είναι ένα βασικό εργαλείο σε όλες τις χώρες της Ευρώπης».
Με αυτή τη φράση η υπουργός Παιδείας, Αννα Διαμαντοπούλου, πριν από ένα μήνα εγκαινίασε τη διαβούλευση για το νέο θεσμικό πλαίσιο (και το εθνικό δίκτυο) της Διά Βίου Μάθησης. Ταυτόχρονα σηματοδότησε τον τρόπο με τον οποίο θα χαραχθεί και θα εφαρμοστεί η αντίστοιχη φιλόδοξη πολιτική. Λέξη-κλειδί η «πιστοποίηση». Πιστοποίηση της γνώσης, της δεξιότητας, της θέσης στη σύγχρονη μετεξελιγμένη κοινωνία και ειδικότερα στην κοινωνία «της γνώσης» και «της ανταγωνιστικής οικονομίας», όπως αυτή έχει από καιρό, από το 2000, με τη Διακήρυξη της Λισαβόνας, προσδιοριστεί από την Ε.Ε. Τότε, ανάμεσα στα πολλά που εξαγγέλθηκαν και τέθηκαν σε φιλόδοξα χρονοδιαγράμματα ήταν και η Διά Βίου Μάθηση (ΔΒΜ), καθώς καταδείχθηκε ως ιδανικός τόπος συνάντησης της (όποιας) εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, δηλαδή των δύο βασικών αξόνων που φέρουν το βάρος της άσκησης της μεγαλεπήβολης ευρωπαϊκής πολιτικής.
Από τότε πέρασε καιρός, το νερό δεν κύλησε στο αυλάκι και τώρα, αρχές του 2010, του έτους που σηματοδοτεί τη λήξη της πρώτης μεγάλης (δεκαετούς) προθεσμίας, η Ε.Ε. πιέζει. Ασφυκτικά. Και όποιες κυβερνήσεις έχουν καθυστερήσει, σπεύδουν. Οπως και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Η μετονομασία του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων σε Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων έδειξε εξαρχής το δρόμο. Βασικά σημεία της διαδρομής, η οποία θα περάσει πρώτα, στις 25 Φεβρουαρίου, από την παρουσίαση του εθνικού πλαισίου προσόντων και την έναρξη της σχετικής διαβούλευσης, είναι:
– Συγκέντρωση και διασύνδεση όλων των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, αλλά και επαγγελματικής κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένων και όλων όσοι μέχρι τώρα υπάγονταν σε άλλα υπουργεία (Εργασίας, Υγείας κ.ά.). Ολα θα μπουν κάτω από την ομπρέλα της ΔΒΜ η οποία γίνεται πλέον αποκλειστική υπόθεση του υπουργείου Παιδείας.
* Πλήρης αναδιαμόρφωση του χώρου με συγχωνεύσεις και αναδιαρθρώσεις πολλών φορέων και μηχανισμών μέσα από ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που ήδη εξαγγέλθηκε. Καθοριστικής σημασίας η αναβάθμιση του Εθνικού Κέντρου Πιστοποίησης Δομών Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΕΚΕΠΙΣ, μέχρι τώρα υπαγόμενου στο υπουργείο Εργασίας) που μετατρέπεται σε επιτελικό φορέα πιστοποίησης (και αδειοδότησης) όλων των φορέων ΔΒΜ, συμπεριλαμβανομένων των κολεγίων.
Αντίστοιχη αναβάθμιση θα δεχθεί και το Εθνικό Σύστημα Σύνδεσης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης με την Απασχόληση (ΕΣΕΕΚΑ) που θα έχει την ευθύνη της παρακολούθησης και διασύνδεσης του εθνικού πλαισίου προσόντων (NQF) με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό (EQF).
* Δημιουργία Εθνικού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων (μέσα σε δύο χρόνια) που θα διασυνδεθεί με τα επαγγελματικά δικαιώματα. Απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων αλλά και για την υποχρέωση εναρμόνισης με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Στα πρότυπα του τελευταίου θα συνδέει όλες τις μορφές μάθησης (τυπικής, μη τυπικής, άτυπης) και θα κατατάσσει τα προσόντα σε επίπεδα μιας συγκεκριμένης κλίμακας, η οποία βάσει του αντίστοιχου ευρωπαϊκού πλαισίου είναι οκτώ επιπέδων. Μέχρι το πέμπτο είναι οι μεταδευτεροβάθμιες, μη πανεπιστημιακές και από αυτό μέχρι το όγδοο οι ανώτατες σπουδές. Σημειώνεται ότι ήδη έχει ξεσπάσει «πόλεμος» μεταξύ κολεγίων (που θα υποβαθμιστούν σε Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών)-ΤΕΙ-Πολυτεχνείων για την κατάταξη των πτυχιούχων τους στην κλίμακα. Τα Πολυτεχνεία ζητούν ένταξη στο έβδομο επίπεδο λόγω πενταετών σπουδών, ενώ δεν αναγνωρίζουν το αίτημα των ΤΕΙ για το έκτο επίπεδο (μαζί με τα ΑΕΙ).
* Αύξηση των δεικτών ντροπής σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση ενηλίκων και γενικότερα στη ΔΒΜ. Η Ελλάδα είναι 27η θέση από τις 33 χώρες της Ευρώπης με μέσο όρο 2,9 (έναντι 9,5 του μέσου κοινοτικού). Το ίδιο άσχημη η θέση στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ), αφού είμαστε 4οι από το τέλος, ενώ στη Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Κατάρτιση κρατάμε με επιμονή την τελευταία θέση.
Εν ολίγοις, ο δρόμος που έδειξε με το «καλημέρα» η νέα κυβέρνηση, η νέα ηγεσία του υπουργείου, είναι δύσκολος. Μπορεί η ΔΒΜ από δύσβατο και σκοτεινό μονοπάτι να μετατραπεί σε λεωφόρο ανάπτυξης μεταρρυθμιστικών πολιτικών; Μπορεί από την ανυπαρξία να μετατραπεί σε πυλώνα της στρατηγικής που εντάσσεται «στον ευρύτερο ανασχεδιασμό του αναπτυξιακού μοντέλου της Ελλάδας»; Μπορούν να μετατραπούν, λ.χ., τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, που ακόμα (!) περιμένουν τους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς για τη φετινή περίοδο, σε σχολεία πραγματικής ευκαιρίας; Μπορούν να τακτοποιηθούν εγκαίρως και αποτελεσματικά οι μεγάλες οικονομικές εκκρεμότητες (μισθοί προσωπικού, προμηθευτές κ.ά.) των μάχιμων φορέων της ΔΒΜ (Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, ΚΕΚ, Σχολές Γονέων κ.ά.) και το Σεπτέμβριο «όλα να είναι στη θέση τους» όπως φιλοδοξεί η νέα ηγεσία του υπουργείου;
Είναι πολύ δύσκολο αν ληφθούν υπόψη το χάος, η αναξιοπιστία αλλά και η καχυποψία. Η τελευταία είναι διπλής όψεως. Από τη μια συνδέεται με τον ευρύτερο προβληματισμό για το ρόλο της ΔΒΜ στην ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, στη δημιουργία των αναλώσιμων απασχολούμενων, στην πολυδιάσπαση γνώσεων και δεξιοτήτων αναπροσαρμοζόμενων από τις εκάστοτε νέες ανάγκες αγοράς και φυσικά όχι προς όφελος, κυρίως, του πολίτη. Από την άλλη, αφορά την κακή φήμη που πάντα κατατρέχει ό,τι σχετίζεται με κοινοτική χρηματοδότηση. Η ΔΒΜ ξεκίνησε θριαμβευτικά, τη δεκαετία του ’80, με την πρωταρχική της μορφή, ως «λαϊκή επιμόρφωση», όρο και θεσμό που εισήγαγε το ΠΑΣΟΚ ακολουθώντας σουηδικά πρότυπα και αποκλειστικά στο πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η εξέλιξή της όμως ήταν απογοητευτική, ώσπου, τη δεκαετία του ’90, ξεχαρβαλωμένη και αναξιόπιστη, χρεώθηκε μέρος της κακής φήμης της Επαγγελματικής Κατάρτισης που ταυτίστηκε με το μεγάλο φαγοπότι στο μεγάλο τραπέζι των κοινοτικών κονδυλίων που χρηματοδότησαν τα γνωστά ΙΕΚ. Ηταν η εποχή που άνοιξε ο χώρος στους ιδιώτες και εκτός από τα δημόσια, δημιουργήθηκαν και τα ιδωτικά ΙΕΚ. Η στάμπα δεν έχει φύγει από τότε…
Εξω από τα σύνορα της χώρας θέλει ο Γάλλος πρόεδρος, Νικολά Σαρκοζί, να κρατήσει την αγγλική ορολογία στο διαδίκτυο. Η κυβέρνηση ανέλαβε εκστρατεία κατά των λέξεων που χρησιμοποιούνται καθημερινά από ανθρώπους κάθε ηλικίας, όπως forum, chat, newsletter και πολλές άλλες, καλώντας τη νεολαία να προτείνει τους κατάλληλους γαλλικούς όρους (φωτογραφία). Η επιχείρηση «γαλλοποίησης» της ορολογίας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και οι μαθητές σε σχολεία έχουν προθεσμία μέχρι αύριο για να καταθέσουν τις προτάσεις τους στην ιστοσελίδα του υπουργείου Εξωτερικών. Σε μια προσπάθεια, μάλιστα, να προκαλέσει το ενδιαφέρον μεγάλου αριθμού νέων, η κυβέρνηση προώθησε την εκστρατεία μέσω διαγωνισμού ώστε να επιβραβευτούν οι καλύτερες προτάσεις. Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν στις 17 Φεβρουαρίου σε ειδική τελετή όπου θα δημοσιοποιηθούν οι επιλογές των ειδικών με την ελπίδα οι νέοι όροι να επικρατήσουν των αγγλικών. Η προσπάθεια, πάντως, θα συναντήσει πολλά εμπόδια σε περίπτωση που η γαλλική ορολογία αποδειχτεί δύσκολη στην εφαρμογή της. Αλλωστε, εδώ και αρκετά χρόνια οι γαλλικές αρχές επιχειρούν να βάλουν φρένο στην εισβολή των αγγλικών όρων, ενημερώνοντας μέσω εγκυκλίων τις κρατικές υπηρεσίες για την αποδεκτή ορολογία. Στην κατεύθυνση αυτήν αντικατέστησαν τη λέξη «chat» που αναφέρεται στη συνομιλία στο διαδίκτυο με την… πρέπουσα στη γαλλική «dialogue en ligne» και την πασίγνωστη για την ηλεκτρονική αλληλογραφία «e-mail» με τη γαλλική «courriel». Η προσπάθεια δε στέφθηκε από την επιτυχία που οι Γάλλοι επιθυμούσαν, αλλά σε οποιαδήποτε περίπτωση η ανταπόκριση των χρηστών κρίθηκε θετική, αν υπολογιστεί η παταγώδης αποτυχία μερικά χρόνια νωρίτερα της «γαλλοποίησης» του αγγλικού Ιντερνετ με τον εγχώριο τίτλο περί διαμέσου δικτύου, «entre-reseau».
Το αληθινό και το δίκαιο έχουν απ' τη φύση μεγαλύτερη δύναμη από το ψέμα και το άδικο
Αριστοτέλης
Το να λες την αλήθεια είναι πάντοτε η καλύτερη μέθοδος και ασφαλέστερος δρόμος για τη ζωή
Μένανδρος
Αν δεν μπορείς να πείς την αλήθεια, δεν είσαι υποχρεωμένος να πείς ψέμα. Ανάμεσα τους υπάρχει η διέξοδος της σιωπής.
