Υπάρχει λύση στη μάστιγα

της εφηβικής επιθετικότητας ;

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Θεραπεία σε μια νόσο υπάρχει, μόνον, όταν διαγνωστούν τα αίτιά της. Η εφηβική επιθετικότητα, ως εκδήλωση βίαιης και εχθρικής συμπεριφοράς, απασχολεί καθημερινά τη χώρα μας, με θύματα συνομίληκες, συμμαθητές/τριες, γονείς, εκπαιδευτικούς, όπως και αντικείμενα, από χώρους εντός ή εκτός του σχολείου.

Οι προβληματικοί έφηβοι είναι παιδιά παραμελημένα, απογοητευμένα, αγχωμένα ή ακόμη και κακοποιημένα οι δε παραβατικές τους δράσεις είναι πολύ προκλητικές και επικίνδυνες, καθώς, αφενός, δημιουργούν προβλήματα σε γνωστούς ή άγνωστους κυρίως συνομήλικες, με αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από τους γύρω τους και να οδηγούνται, έτσι, σε ακόμη χειρότερα στάδια επιθετικότητας.

Ωστόσο, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή, κυρίως των γονέων και των δασκάλων, ως προς τον προσδιορισμό των νέων, ως επιθετικών, καθώς, εκτός από την ακραία μορφή της επιθετικότητας,  υπάρχει και η υγιής επιθετικότητα, που συνδέεται απλώς  με τον συνήθη ψυχικό αναβρασμό των εφήβων.

Ο αναβρασμός των νέων, εκτός των άλλων, σχετίζεται, συχνά, με τις ταραχώδεις οργανικές μεταβολές της ηλικίας τους, καθώς οι έφηβοι, διαμορφώνοντας, σε αυτό το ηλικιακό στάδιο, το «εγώ» τους (τον εαυτό τους), σε σχέση με το «υπερεγώ» (τους «άλλους»), εκφράζονται, ενίοτε, με οξύ και αντιδραστικό τρόπο, ιδιαίτερα, απέναντι σε  όσους βάζουν εμπόδια στις όποιες διεκδικήσεις τους.

Περισσότερα

Πώς και πότε καταλήγουν οι έφηβοι στους Τράπερ;

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Σε προηγούμενο άρθρο μας, με θέμα «Υπάρχει λύση στη μάστιγα της εφηβικής επιθετικότητας;», είχαμε, μεταξύ άλλων, σημειώσει ότι  οι προβληματικοί έφηβοι είναι, κυρίως, παραμελημένα παιδιά, απογοητευμένα, τραυματισμένα ή κακοποιημένα ψυχοσωματικά οι δε παραβατικές τους δράσεις δημιουργούν δύσκολες συνθήκες στο οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.

Η δημοσιοποίηση περιστατικών βίας και επιθετικότητας, με πρωταγωνιστές εφήβους, εμφανίζουν μια εντελώς αρνητική εικόνα γι’ αυτούς, που, αντί να προσπαθούν να διακριθούν στις σπουδές τους, επιδίδονται σε πράξεις που τους διασύρουν.

Οι δράσεις αυτές δημιουργούν προβλήματα, όχι μόνον στα συνομήλικα θύματά τους, αλλά και στους ίδιους τους εαυτούς τους, καθώς έχουν ως αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από το περιβάλλον τους.

Ποιο είναι, όμως, το συνηθισμένο λάθος των γονέων και των παιδαγωγών, απέναντι στους επαναστατημένους εφήβους;

Περισσότερα

Τα οικογενειακά πρότυπα αγωγής

και η σύγχρονη νεανική βία

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Τα παιδευτικά πρότυπα της οικογένειας αποτελούν τα θεμέλια της δoμής της προσωπικότητας του ανθρώπου.

Από τη νηπιακή του ηλικία γίνεται «αυτόπτης μάρτυρας» των προσώπων της οικογένειας και προσλαμβάνει, με απόλυτο μιμητισμό, τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά πρότυπα της ποιότητας ζωής και σχέσεών τους.

Αν και στα στάδια ανάπτυξής του, γίνεται παρατηρητής και άλλων πολλών και ποικίλων εξωτερικών προτύπων, τα οικογενειακά πρότυπα είναι εκείνα που υπερέχουν και  έχουν προτεραιότητα στη μίμηση προτύπων, που επιλέγει το παιδί, προκειμένου να εισέλθει στη κοινωνική ζωή.

Οι επιδράσεις που έχει δεχθεί από την οικογένειά του αρχίζουν να εκδηλώνονται, αρχικά, στις σχέσεις του με τους άλλους, κατά τη διάρκεια της σχολικής του ζωής και, έπειτα, στην εφηβική και μετεφηβική του ηλικία, όταν αρχίζει να ολοκληρώνεται η διαμόρφωση της δικής του προσωπικότητας και να αυτονομείται από τους γονείς.

Έρευνες έχουν δείξει ότι το παιδί που βιώνει στην οικογένεια τραυματικές εμπειρίες βίαιης συμπεριφοράς, αργότερα, όποτε του δίνεται ευκαιρία, στις σχέσεις του με τους άλλους, μιμείται και επαναλαμβάνει είτε με τον ίδιο είτε και με διαφορετικό τρόπο, τις συμπεριφορές που το ίδιο παρατήρησε και έμαθε.

Περισσότερα