Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χίου κ. Μάρκος: «Νέοι της Χίου, μην κάνετε συμβιβασμούς σε ηθικές αξίες και ιδανικά»
Μήνας: Ιανουάριος 2024
Εξάρτηση από
τα ηλεκτρονικά παιχνίδια
Κλέβει τις ζωές των παιδιών
“Αποκατάσταση σημαίνει να έχει το παιδί ζωή με νόημα μακριά από την οθόνη, και όχι απλώς αποχή από την οθόνη”
Από «Μαμά Μπαμπάς και Παιδιά»
Το πρόβλημα της εξάρτησης από το ηλεκτρονικό παιγνίδι, (Gaming Disorder, GD) βρίσκεται και πάλι στη δημοσιότητα καθώς πρόσφατες μελέτες φέρνουν στο φως νέα στοιχεία σχετικά με της γένεση της πάθησης, τις θεραπείες και την ανάγκη για προσεκτικότερη εστίαση στην αποκατάσταση του παιδιού και της οικογένειας.
Οι μελέτες δημοσιεύτηκαν τον Απρίλιο στο Comprehensive Psychiatry(1) και τον Φεβρουάριο στο Frontiers in Psychiatry.(2)
H Gaming Disorder, GD, άρχισε να απασχολεί ιδιαίτερα μετά το 2019 που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τη συμπεριέλαβε στην 11η Αναθεώρηση (ICD-11) του καταλόγου Διεθνούς Ταξινόμησης Νοσημάτων. Οι ειδικοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η γένεσή της προκύπτει από την αλληλεπίδραση παραγόντων του περιβάλλοντος, άλλων που σχετίζονται με το παιχνίδι και μεμονωμένων ζητημάτων στα οποία περιλαμβάνονται χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, συννοσηρότητες ψυχοπαθολογίας και η γενετική προδιάθεση.(3)
Αποδιοργάνωση των παιδιών από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Σημαντικός ο αυτοέλεγχος του παιδιού και η σωστή σχέση με τους γονείς στη πρόληψη της απελπισίας και της τάσης αυτοκαταστροφής.
Institute for Family Studies,
από τον Jonathan Rothwell
Οι έφηβοι, σύμφωνα με έρευνα του Ινστ. Gallup δαπανούν κατά μέσο όσο 4,8 ώρες την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όσοι αφιερώνουν πάνω από 5 ώρες, έχουν 60% μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονικών σκέψεων, 2,8 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο αρνητικής άποψης για το σώμα τους και 30% περισσότερες πιθανότητες να νιώθουν μεγάλη θλίψη. Όσοι έχουν υψηλά επίπεδα αυτοελέγχου και ισχυρό σύνδεσμο με τους γονείς, οι οποίοι και τους επιβλέπουν, δεν έχουν προβλήματα ψυχικής υγείας παρά τη χρήση της οθόνης. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας σχετίζονται κυρίως με το YouTube και το TikTok, ενώ τα προβλήματα εικόνας σώματος με τον χρόνο που αφιερώνεται στο YouTube, το TikTok, το Instagram και το WhatsApp.
Η ψυχική υγεία των εφήβων (από στοιχεία των ΗΠΑ αλλά και του Ευρωπαϊκού χώρου*) έχει επιδεινωθεί τα τελευταία 10 με 15 χρόνια. Κατά τη περίοδο 1999-2022 τα συμπτώματα των ψυχικών ασθενειών έχουν αυξηθεί, τα ποσοστά αυτοκτονιών έχουν διπλασιαστεί για τα κορίτσια και αυξήθηκαν κατά 50% για τα αγόρια. Τα δεδομένα από μια συνεχή μεγάλης κλίμακας έρευνα του CDC στις ΗΠΑ σε μαθητές γυμνασίου, και άλλα επιπλέον στοιχεία, δείχνουν ότι τα συμπτώματα κατάθλιψης ήταν σταθερά μέχρι την εποχή γύρω στο 2012 ή το 2013, αλλά έκτοτε έχουν αυξηθεί ραγδαία.
Πολλοί μελετητές εξέτασαν προσεκτικά τον ρόλο της χρήσης smartphone και των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης, ως πιθανή εξήγηση αυτής της ανησυχητικής τάσης. Η χρονική στιγμή της διάδοσής τους στις μάζες φαίνεται να συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας και υπάρχουν βάσιμοι θεωρητικοί και εμπειρικοί λόγοι για να πιστέψουμε ότι η χρήση smartphone και μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να γίνει ισχυρή συνήθεια, έχει εθιστικές ιδιότητες που εν μέρει καθοδηγούνται από τις τεχνικές μάρκετινγκ και τελειοποιούνται από τις εταιρείες τεχνολογίας που δημιουργούν την επιβράβευση, ώστε να εξασφαλίζουν τη δέσμευση.
Τα σουηδικά σχολεία αφήνουν τα tablets και επιστρέφουν στα βιβλία
«Υπάρχουν σαφείς επιστημονικές αποδείξεις ότι τα ψηφιακά εργαλεία μάλλον βλάπτουν παρά ενισχύουν τη μάθηση των μαθητών»
Με τη φετινή επιστροφή των μικρών παιδιών στα σχολεία της Σουηδίας, πολλοί από τους δασκάλους τους δίνουν νέα έμφαση στα τυπωμένα βιβλία, την ήσυχη ανάγνωση και την εξάσκηση στο γράψιμο με το χέρι, και αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στα tablets, την έρευνα στο διαδίκτυο και τις δεξιότητες πληκτρολόγησης.
Όπως αναφέρει ο Guardian, η επιστροφή σε πιο παραδοσιακούς τρόπους μάθησης έρχεται μετά την έκφραση προβληματισμού από πολιτικούς και ειδικούς, αν η υπερψηφιοποιημένη προσέγγιση της Σουηδίας στην εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής tablets στα νηπιαγωγεία, είχε οδηγήσει σε μείωση των βασικών δεξιοτήτων.
Υπάρχει λύση στη μάστιγα
της εφηβικής επιθετικότητας ;
Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων
Θεραπεία σε μια νόσο υπάρχει, μόνον, όταν διαγνωστούν τα αίτιά της. Η εφηβική επιθετικότητα, ως εκδήλωση βίαιης και εχθρικής συμπεριφοράς, απασχολεί καθημερινά τη χώρα μας, με θύματα συνομίληκες, συμμαθητές/τριες, γονείς, εκπαιδευτικούς, όπως και αντικείμενα, από χώρους εντός ή εκτός του σχολείου.
Οι προβληματικοί έφηβοι είναι παιδιά παραμελημένα, απογοητευμένα, αγχωμένα ή ακόμη και κακοποιημένα οι δε παραβατικές τους δράσεις είναι πολύ προκλητικές και επικίνδυνες, καθώς, αφενός, δημιουργούν προβλήματα σε γνωστούς ή άγνωστους κυρίως συνομήλικες, με αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από τους γύρω τους και να οδηγούνται, έτσι, σε ακόμη χειρότερα στάδια επιθετικότητας.
Ωστόσο, οι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή, κυρίως των γονέων και των δασκάλων, ως προς τον προσδιορισμό των νέων, ως επιθετικών, καθώς, εκτός από την ακραία μορφή της επιθετικότητας, υπάρχει και η υγιής επιθετικότητα, που συνδέεται απλώς με τον συνήθη ψυχικό αναβρασμό των εφήβων.
Ο αναβρασμός των νέων, εκτός των άλλων, σχετίζεται, συχνά, με τις ταραχώδεις οργανικές μεταβολές της ηλικίας τους, καθώς οι έφηβοι, διαμορφώνοντας, σε αυτό το ηλικιακό στάδιο, το «εγώ» τους (τον εαυτό τους), σε σχέση με το «υπερεγώ» (τους «άλλους»), εκφράζονται, ενίοτε, με οξύ και αντιδραστικό τρόπο, ιδιαίτερα, απέναντι σε όσους βάζουν εμπόδια στις όποιες διεκδικήσεις τους.
Πώς και πότε καταλήγουν οι έφηβοι στους Τράπερ;
Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων
Σε προηγούμενο άρθρο μας, με θέμα «Υπάρχει λύση στη μάστιγα της εφηβικής επιθετικότητας;», είχαμε, μεταξύ άλλων, σημειώσει ότι οι προβληματικοί έφηβοι είναι, κυρίως, παραμελημένα παιδιά, απογοητευμένα, τραυματισμένα ή κακοποιημένα ψυχοσωματικά οι δε παραβατικές τους δράσεις δημιουργούν δύσκολες συνθήκες στο οικογενειακό, σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Η δημοσιοποίηση περιστατικών βίας και επιθετικότητας, με πρωταγωνιστές εφήβους, εμφανίζουν μια εντελώς αρνητική εικόνα γι’ αυτούς, που, αντί να προσπαθούν να διακριθούν στις σπουδές τους, επιδίδονται σε πράξεις που τους διασύρουν.
Οι δράσεις αυτές δημιουργούν προβλήματα, όχι μόνον στα συνομήλικα θύματά τους, αλλά και στους ίδιους τους εαυτούς τους, καθώς έχουν ως αποτέλεσμα να στοχοποιούνται και να απομακρύνονται ή να απομονώνονται από το περιβάλλον τους.
Ποιο είναι, όμως, το συνηθισμένο λάθος των γονέων και των παιδαγωγών, απέναντι στους επαναστατημένους εφήβους;
Νέοι χωρίς ὅραμα;
Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος
Τὸ νὰ εἶναι κάποιος νέος, καλοί μου φίλοι, καὶ νὰ μὴ ἔχει ὁράματα στὴ ζωή του, ἀσφαλῶς εἶναι ὅ,τι χειρότερο μπορεῖ νὰ συμβεῖ! Γιατί παράλληλα ὁ νέος αὐτὸς δὲν ἔχει καὶ σκοποὺς καὶ στόχους, ὅπως καὶ πρόγραμμα. Ἔτσι εἶναι «κολλημένος» μὲ τὰ κάτω καὶ βρίσκεται σαφῶς στὸ περιθώριο. Βολοδέρνει ἐδῶ κι ἐκεῖ χωρὶς νὰ κάνει κάτι οὐσιαστικὸ στὴ ζωή του. Ἔτσι γιὰ νά… περνάει ἡ ὥρα! Καὶ γιὰ νὰ τήν… σκοτώνει! Καὶ χωρὶς ποτέ του νὰ τὴν ἀξιοποιεῖ!
* * *
Ἡ λέξη «ὅραμα» ἔχει τὴν ἔννοια «βλέπω τὸ μέλλον». Δηλαδὴ πράγματα ποὺ δὲν τὰ βλέπουμε τώρα σὲ φυσικὲς συνθῆκες, τὰ ὁραματιζόμαστε καὶ μάλιστα, ὅπως θὰ θέλαμε νὰ ἦταν στὸ μέλλον. Γιὰ παράδειγμα ἕνας μαθητὴς ὁραματίζεται τὸν ἑαυτό του ἐπιστήμονα. Τώρα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μαθητής. Ὅμως ἐπιστήμονας θὰ μποροῦσε νὰ γίνει στὸ μέλλον. Κι αὐτὸ εἶναι πιὰ τὸ ὅραμά του.
Ἔτσι ὅραμα εἶναι ἡ προσδοκία μίας ποθητῆς ἰδανικῆς κατάστασης, ποὺ ἀναφέρεται στὸ ἀπώτερο μέλλον. Γι’ αὐτὸ καὶ εἶπαν ὅτι «ὁραματισμὸς εἶναι ἡ τέχνη νὰ βλέπεις τὸ ἀόρατο». Ἢ μὲ ἄλλα λόγια: «Ὅραμα εἶναι ἡ θέα ἀπ’ τὴν κορυφὴ τοῦ βουνοῦ»! Καὶ τί μεγαλεῖο αὐτὴ ἡ θέα νὰ εἶναι ἀπ’ τὸ πιὸ ψηλὸ βουνό!
Τα οικογενειακά πρότυπα αγωγής
και η σύγχρονη νεανική βία
Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,
Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων
Τα παιδευτικά πρότυπα της οικογένειας αποτελούν τα θεμέλια της δoμής της προσωπικότητας του ανθρώπου.
Από τη νηπιακή του ηλικία γίνεται «αυτόπτης μάρτυρας» των προσώπων της οικογένειας και προσλαμβάνει, με απόλυτο μιμητισμό, τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά πρότυπα της ποιότητας ζωής και σχέσεών τους.
Αν και στα στάδια ανάπτυξής του, γίνεται παρατηρητής και άλλων πολλών και ποικίλων εξωτερικών προτύπων, τα οικογενειακά πρότυπα είναι εκείνα που υπερέχουν και έχουν προτεραιότητα στη μίμηση προτύπων, που επιλέγει το παιδί, προκειμένου να εισέλθει στη κοινωνική ζωή.
Οι επιδράσεις που έχει δεχθεί από την οικογένειά του αρχίζουν να εκδηλώνονται, αρχικά, στις σχέσεις του με τους άλλους, κατά τη διάρκεια της σχολικής του ζωής και, έπειτα, στην εφηβική και μετεφηβική του ηλικία, όταν αρχίζει να ολοκληρώνεται η διαμόρφωση της δικής του προσωπικότητας και να αυτονομείται από τους γονείς.
Έρευνες έχουν δείξει ότι το παιδί που βιώνει στην οικογένεια τραυματικές εμπειρίες βίαιης συμπεριφοράς, αργότερα, όποτε του δίνεται ευκαιρία, στις σχέσεις του με τους άλλους, μιμείται και επαναλαμβάνει είτε με τον ίδιο είτε και με διαφορετικό τρόπο, τις συμπεριφορές που το ίδιο παρατήρησε και έμαθε.