Παιδικό άγχος
του κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση,
διδασκάλου, Ειδικού Παιδαγωγού
Τα σχολεία άνοιξαν τις πόρτες τους για να υποδεχθούν τους μαθητές τους. Οι εκπαιδευτικοί, όλων των βαθμίδων, με ανανεωμένες τις δυνάμεις και την όρεξή τους άρχισαν να παραδίδουν μαθήματα στους μαθητές τους, με λύπη όμως διαπιστώνουν ότι ορισμένοι μαθητές τους, όχι μόνον τα πρωτάκια του Δημοτικού ἤ μαθητές της πρώτης Γυμνασίου, αλλά και άλλων τάξεων, έχουν μία όχι φυσιολογική συμπεριφορά μέσα στην τάξη και στο διάλειμμα. Την διαπίστωση των εκπαιδευτικών έρχονται να την επιβεβαιώσουν και γονείς οι οποίοι παρατηρούν ότι κάτι έχει αλλάξει στην συμπεριφορά του παιδιού τους τον τελευταίο καιρό και το ακούνε να κάνει παράπονα για όλα και για όλους. Παραπονιέται π. χ. ότι το πονάει το κεφάλι, το στομάχι, το τρώει (έχει κνίδωση) όλο του το σώμα, δεν έχει όρεξη να φάει, βλέπει τρομακτικά όνειρα και εφιάλτες, πολλοί μαθητές του Νηπιαγωγείου ή των πρώτων τάξεων του Δημοτικού βρέχουν το βράδυ το κρεββάτι τους κλπ. ʹΟλα τα παραπάνω συμπτώματα οδηγούν τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς να καταλάβουν ότι τα παιδιά αυτά έχουν άγχος.
Όλοι μας αναγνωρίζουμε ότι, όπως οι περισσότεροι μεγάλοι στην ηλικία υποφέρουν από το άγχος, το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα μικρά παιδιά. Είναι λοιπόν το παιδικό άγχος μία αντίδραση του οργανισμού του παιδιού για τις διάφορες καταστάσεις που αντιμετωπίζει στην καθημερινή του ζωή.
Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ένα μικρό παιδί δεν μπορεί να μας πει με λόγια αυτό που αισθάνεται, γιατί, ίσως, να μην έχει την αναπτυξιακή ωριμότητα ή το λεξιλόγιο για να πει στους μεγαλύτερούς του «φοβάμαι», «ανησυχώ», «νιώθω πίεση».
Το παιδικό άγχος συχνά δεν «φωνάζει» — αντίθετα, ψιθυρίζει μέσα από μικρές καθημερινές αντιδράσεις. Και αν αυτές οι αντιδράσεις αναγνωριστούν έγκαιρα, το παιδί μπορεί να δεχτεί την κατάλληλη υποστήριξη προτού χρειαστεί ψυχολογική παρέμβαση. Όπως συμβαίνει σε πολλές πτυχές της ψυχικής υγείας, έτσι και εδώ, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση σώζουν.
Οι μεγαλύτεροι, γονείς ή εκπαιδευτικοί, θα καταλάβουν ότι ένα παιδί έχει άγχος από τα συμπτώματα που βλέπουν ότι το τυραννούν. Η παρατηρητικότητα των γονέων του και η ευαισθησία του δασκάλου του είναι εξαιρετικά σημαντικές για την πρώιμη αναγνώριση των συμπτωμάτων άγχους. Αυτοί οι δύο θεμελιώδεις φορείς — το σπίτι και το σχολείο — είναι τα βασικά περιβάλλοντα στα οποία το παιδί εκδηλώνει το άγχος του μέσα από τη συμπεριφορά, το συναίσθημα ή το σώμα του.