Οι καλοί τρόποι συμπεριφοράς
δεν είναι πολυτέλεια
του κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση,
διδασκάλου – Ειδικού Παιδαγωγού
Πολλές φορές θα χρειάστηκε να χαρακτηρίσουμε έναν συνάνθρωπό μας. Λέμε: «ο/η… έχει καλούς τρόπους συμπεριφοράς και είναι ευγενικός». Τον άνθρωπο αυτόν όλοι τον εκτιμούν, τον συμπαθούν και προσπαθούν να τον μιμηθούν.
Γονείς και καλοί τρόποι συμπεριφοράς
Η διδασκαλία των καλών τρόπων συμπεριφοράς είναι θεμελιώδες καθήκον και υποχρέωση των γονέων πρώτα και κατόπιν του σχολείου. Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διδάξουν στα παιδιά τους ότι πρέπει να συμπεριφέρονται μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο και γενικά στην κοινωνία με ευγένεια, δηλαδή να έχουν καλούς τρόπους συμπεριφοράς. Η διδασκαλία της αρετής αυτής, λέγουν οι Ψυχολόγοι, πρέπει να αρχίζει από τη βρεφική ηλικία και πρέπει να τελειώνει (;) όταν ωριμάσουν τα παιδιά.
Από τις πρώτες μέρες της ζωής του, τα παιδιά παρατηρούν τους ενήλικες, έστω και ασυνείδητα, και καθώς μεγαλώνουν, υιοθετούν τα πρότυπα συμπεριφοράς τους, ορισμένα πρότυπα που βλέπουν στην οικογένεια. Μέχρι να γίνει ένα παιδί δύο ή τριών ετών, μπορούν οι γονείς να ακούσουν από αυτό να πει απλά «ευχαριστώ», «παρακαλώ» και «αντίο». Φυσικά, μιλάμε για παιδιά που μπορούν να μιλήσουν μέχρι αυτή την ηλικία.
Η πιο αποτελεσματική διδασκαλία των καλών τρόπων συμπεριφοράς είναι το παράδειγμα των γονέων. Αν οι γονείς χρησιμοποιούν ευγενικά λόγια στην καθημερινότητά τους, αν σκέφτονται τους άλλους εκτός από τον εαυτό τους, τα παιδιά τους μαθαίνουν τους καλούς τρόπους αρκετά γρήγορα. Όταν μια τέτοια συμπεριφορά γίνεται αποδεκτή στην οικογένεια, το παιδί απλώς την υιοθετεί. Δυσκολίες προκύπτουν όταν οι ίδιοι οι γονείς ξεχνούν να δείξουν καλούς τρόπους συμπεριφοράς, αν και απαιτούν καλούς τρόπους και τήρηση των καθιερωμένων οικογενειακών κανόνων από τα παιδιά τους. Για παράδειγμα, οι γονείς περιμένουν από τα παιδιά τους να πουν «ευχαριστώ» και «παρακαλώ» και να προσφερθούν να μοιραστούν, αλλά οι ίδιοι δεν το κάνουν πάντα.
Αργότερα στο καθήκον τους αυτό οι γονείς έχουν ως βοηθούς τους το σχολείο και άλλους παράγοντες που εμπλέκονται στη διαπαιδαγώγηση των νέων.
Γιατί πρέπει να τους διδάξουμε;
Οι γονείς και όλοι μας δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι καλοί τρόποι συμπεριφοράς, εκτός από την ενίσχυση της αρμονικής κοινωνικής συνύπαρξης, συμβάλλουν επίσης στην οικοδόμηση του χαρακτήρα και των αξιών των παιδιών. Ακόμα οι καλοί τρόποι συμπεριφοράς βοηθούν τα παιδιά να προετοιμαστούν για την ενηλικίωση, όπου η κοινωνική εθιμοτυπία είναι απαραίτητη σε επαγγελματικές και κοινωνικές περιστάσεις.
